ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με την κατάσταση στην Τυνησία
18.10.2021 - (2021/2903(RSP))
σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού
Salima Yenbou, Hannah Neumann, Mounir Satouri, Ernest Urtasun, Jordi Solé, Rosa D’Amato, Ignazio Corrao, Piernicola Pedicini, Francisco Guerreiro, Alviina Alametsä, Saskia Bricmont
εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE
Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B9-0523/2021
B9‑0524/2021
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κατάσταση στην Τυνησία
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για την Τυνησία,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση του Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΑΠ/ΥΕ) Josep Borrell, με ημερομηνία 27 Ιουλίου 2021, και το ανακοινωθέν Τύπου του, με ημερομηνία 10 Σεπτεμβρίου 2021 και τίτλο «Iraq, Libya and Tunisia: EU more than ever committed to supporting the countries and their people» (Ιράκ, Λιβύη και Τυνησία: Η ΕΕ δεσμευμένη περισσότερο από ποτέ να στηρίζει τις χώρες και τους λαούς τους),
– έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, με ημερομηνία 9 Φεβρουαρίου 2021 και τίτλο «Ανανεωμένη εταιρική σχέση με τη Νότια Γειτονία: ένα νέο θεματολόγιο για τη Μεσόγειο», και το συνημμένο σε αυτήν οικονομικό και επενδυτικό σχέδιο για τη Νότια Γειτονιά,
– έχοντας υπόψη τη Συμφωνία Σύνδεσης μεταξύ ΕΕ και Τυνησίας του 1995,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση του Ανεξάρτητου Εμπειρογνώμονα του ΟΗΕ για τη βία και τις διακρίσεις λόγω γενετήσιου προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, με ημερομηνία 18 Ιουνίου 2021, Victor Madrigal-Borloz, με τίτλο «Tunisia: UN expert praises democratic progress since Revolution, says more needed for LGBT persons», καθώς και τις προκαταρκτικές παρατηρήσεις του, με την ίδια ημερομηνία, κατά την επίσκεψή του στην Τυνησία,
– έχοντας υπόψη τις καταληκτικές παρατηρήσεις της 24ης Απριλίου 2020 σχετικά με την έκτη περιοδική έκθεση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για την Τυνησία και τη δήλωση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με ημερομηνία 4 Μαρτίου 2020 και τίτλο «Human Rights Committee asks Tunisia about state of emergency and torture, urges human rights protection in counter-terrorism» (Η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ρωτά την Τυνησία σχετικά με την κατάσταση έκτακτης ανάγκης και τα βασανιστήρια και απευθύνει έκκληση να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα στο πλαίσιο της καταπολέμησης της τρομοκρατίας),
– έχοντας υπόψη τις καταληκτικές παρατηρήσεις της 2ας Σεπτεμβρίου 2021 σχετικά με τις συνδυασμένες, από τέταρτη έως έκτη, περιοδικές εκθέσεις της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με την Τυνησία,
– έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του OHE για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών (CEDAW), την οποία κύρωσε η Τυνησία το 1985 και για την οποία απέσυρε τις επιφυλάξεις της το 2014,
– έχοντας υπόψη το εθνικό σχέδιο δράσης (ΕΣΔ) για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια 2018-2022, που εγκρίθηκε το 2018,
– έχοντας υπόψη τη δημοσίευση του ΟΟΣΑ, του Δεκεμβρίου 2020, με τίτλο «Economic Monitor, Fall 2020: Rebuilding the Potential of Tunisian Firms» (Οικονομικό Παρατηρητήριο 2020: Ανοικοδόμηση του δυναμικού των τυνησιακών επιχειρήσεων),
– έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, στο οποίο η Τυνησία είναι συμβαλλόμενο μέρος,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από 10 χρόνια μετά τις άνευ προηγουμένου διαδηλώσεις του 2011, που οδήγησαν τον Ζιν Ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι σε παραίτηση, συνεχίζονται οι διαδηλώσεις στη χώρα, ως αποτέλεσμα μάλιστα όσων ανησυχητικών ακολούθησαν τη συγκέντρωση εξουσιών στα χέρια του νυν προέδρου Καΐς Σαγέντ, ο οποίος, σε τηλεοπτική ομιλία στις 25 Ιουλίου 2021, αποφάσισε να απολύσει τον πρωθυπουργό Χισέμ Μεσισί και την κυβέρνησή του, να αναστείλει τη λειτουργία του Κοινοβουλίου για περίοδο 30 ημερών με δυνατότητα παράτασης, να άρει την ασυλία όλων των βουλευτών του Κοινοβουλίου και να αναθέσει στον εαυτό του δικαστικές εξουσίες·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 11 Οκτωβρίου 2021 ο πρόεδρος Καΐς Σαγέντ διόρισε νέα κυβέρνηση, η οποία συστάθηκε βάσει των επιλογών της νεοδιορισθείσας πρωθυπουργού, Ναζλά Μπούντεν Ρομντανέ· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το Σύνταγμα του 2014, τόσο ο πρόεδρος όσο και ο πρωθυπουργός μοιράζονται εκτελεστικές αρμοδιότητες·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα γραφεία της Εθνικής Αρχής κατά της Διαφθοράς υποχρεώθηκαν να κλείσουν στις 20 Αυγούστου 2021 και δεν δόθηκε γι’ αυτό καμία αιτιολόγηση· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προσωπικά δεδομένα χιλιάδων καταγγελτών έχουν κατασχεθεί από το Υπουργείο Εσωτερικών·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι χιλιάδες επώνυμοι και παράγοντες της κοινωνίας των πολιτών εικάζεται ότι έχουν τεθεί υπό ταξιδιωτική απαγόρευση χωρίς ένταλμα, ενώ δεκάδες έχουν τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό και υπό κρατική παρακολούθηση·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 22 Σεπτεμβρίου 2021, ο πρόεδρος εξέδωσε το προεδρικό διάταγμα αριθ. 117 για την αναστολή του Συντάγματος, με εξαίρεση το προοίμιο και τα δύο πρώτα κεφάλαιά του· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πρόεδρος ανέθεσε στον εαυτό του πλήρη νομοθετική εξουσία να τροποποιεί με διατάγματα τους νόμους που διέπουν τα πολιτικά κόμματα, τις εκλογές, το δικαστικό σύστημα, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και ενώσεις, την ελευθερία του Τύπου και την ελευθερία της πληροφόρησης, την οργάνωση του τομέα της δικαιοσύνης, τις δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες, τον κώδικα προσωπικής κατάστασης, τις δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας, τα τελωνεία και τον κρατικό προϋπολογισμό·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ ενέκρινε στην Τυνησία άμεσες επιχορηγήσεις ύψους 2 δισεκατομμυρίων EUR για τη στήριξη της δημοκρατικής μετάβασης, εκ των οποίων 260 εκατομμύρια EUR το 2020 και 200 εκατομμύρια EUR, από τον Ιούνιο του 2021, στο πλαίσιο της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο σημερινό πλαίσιο, ομάδες της κοινωνίας των πολιτών προειδοποιούν ότι η χώρα απομακρύνεται από τη δημοκρατία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τυνησία διαθέτει δυναμική κοινωνία των πολιτών με πολυάριθμους ακτιβιστές, ηγέτες κοινοτήτων, πανεπιστημιακούς, καλλιτέχνες και ομάδες νέων που κινητοποιούνται και ζητούν επείγουσες μεταρρυθμίσεις, μεταξύ άλλων και στην καταπολέμηση της διαφθοράς·
1. εκφράζει τη βαθύτατη ανησυχία του για την τρέχουσα κατάσταση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη χώρα και, ειδικότερα, για την περαιτέρω συγκέντρωση εκτελεστικών, νομοθετικών και δικαστικών εξουσιών στα χέρια του προέδρου Καΐς Σαγέντ·
2. καλεί τον πρόεδρο να καταργήσει επειγόντως την κατάσταση ειδικών περιστάσεων και να αποκαταστήσει αμέσως την πλήρη κοινοβουλευτική δημοκρατία και την πρέπουσα λειτουργία της εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας, συμπεριλαμβανομένης της διάκρισης των εξουσιών· ζητεί τον πλήρη σεβασμό της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης·
3. ζητεί να εγκριθεί ένας σαφής χάρτης πορείας που θα περιγράφει λεπτομερώς τα επόμενα βήματα και το χρονοδιάγραμμα για την τρέχουσα πολιτική μετάβαση της Τυνησίας και τη λήξη των έκτακτων μέτρων και θα λαμβάνει υπόψη τα κοινωνικοοικονομικά σχέδια της νεοδιορισθείσας κυβέρνησης, το μέλλον του σημερινού πολιτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένου του κοινοβουλίου της χώρας, το Σύνταγμα του 2014 και τη δυνατότητα πρόωρων βουλευτικών εκλογών·
4. απευθύνει έκκληση στον πρόεδρο να επαναφέρει επειγόντως την πλήρη λειτουργία των ανεξάρτητων κρατικών ρυθμιστικών φορέων, συμπεριλαμβανομένων του προσωρινού οργάνου για την εξέταση της συνταγματικότητας των νόμων και της Εθνικής Αρχής Καταπολέμησης της Διαφθοράς·
5. τονίζει τη σημασία που έχει η συμβολή της κοινωνίας των πολιτών, των πανεπιστημιακών, των δικηγόρων, των δημοσιογράφων, των ακτιβιστών και των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε μια δυναμική, δημοκρατική και ανοικτή κοινωνία· επαναλαμβάνει την ανάγκη καθιέρωσης εθνικού διαλόγου χωρίς αποκλεισμούς, με τη συμμετοχή όλων των εθνικών φορέων, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών κομμάτων, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των ίδιων των πολιτών·
6. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να στηρίξουν τους ακτιβιστές βάσης και τους παράγοντες της κοινωνίας των πολιτών που εργάζονται για τις μεταρρυθμίσεις και την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Τυνησία και να ακολουθήσουν μια προσέγγιση που θα στηρίζει τις προσπάθειες σταθεροποίησης και εκδημοκρατισμού από τη βάση προς την κορυφή·
7. υπενθυμίζει την ένθερμη υποστήριξή του για όλους τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τυνησία και το έργο τους· καλεί την αντιπροσωπεία της ΕΕ και τις αντιπροσωπείες των κρατών μελών στη χώρα να ενισχύσουν τη στήριξή τους προς την κοινωνία των πολιτών στη συνεργασία τους με τις αρχές της Τυνησίας και να αξιοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα μέσα, ώστε να ενισχύσουν τη στήριξή τους προς το έργο των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και, κατά περίπτωση, να διευκολύνουν την επείγουσα χορήγηση θεώρησης και να παρέχουν προσωρινό καταφύγιο στα κράτη μέλη της ΕΕ·
8. εξακολουθεί να ανησυχεί για τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο πλαίσιο της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και ζητεί την επείγουσα αποκατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα·
9. λαμβάνει υπό σημείωση τον διορισμό της πρωθυπουργού Ναζλά Μπούντεν, αλλά παραμένει εξαιρετικά ανήσυχο για τη διατήρηση των εκτελεστικών εξουσιών από τον πρόεδρο δυνάμει του προεδρικού διατάγματος 117 της 22ας Σεπτεμβρίου 2021· καλεί τον πρόεδρο να καταργήσει επειγόντως το εν λόγω προεδρικό διάταγμα·
10. ζητεί να δοθεί προτεραιότητα στη διαφύλαξη της ισότητας των φύλων στην Τυνησία και ζητεί, ειδικότερα, από τις αρχές της Τυνησίας να θέσουν τέλος στις νομικές διακρίσεις κατά των γυναικών στους τομείς των κληρονομικών δικαιωμάτων, των δικαιωμάτων επιμέλειας των παιδιών, του δικαιώματος οικιακής ιδιοκτησίας, του δικαιώματος γονικής άδειας και των εργασιακών δικαιωμάτων, ιδίως των οικιακών βοηθών και των αγροτισσών· χαιρετίζει τον νόμο του 2017 για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών και ζητεί την πλήρη εφαρμογή του·
11. εκφράζει τη λύπη του που εξακολουθεί να χρησιμοποιείται το ποινικό δίκαιο για την αδικαιολόγητη δίωξη αποκλινόντων σεξουαλικών προσανατολισμών και ταυτοτήτων φύλου, που αποτελούν τη βάση ενδημικών διακρίσεων, καθώς και πράξεων σωματικής και ψυχολογικής βίας, εμποδίζουν την πρόσβαση των ΛΟΑΔΜ στη δικαιοσύνη και οδηγούν στον αποκλεισμό τους από τους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης, της απασχόλησης και της στέγασης·
12. εκφράζει την ανησυχία του για τη διατήρηση της θανατικής ποινής στην έννομη τάξη της Τυνησίας· αν και αναγνωρίζει ότι δεν έχει εκτελεστεί καμία θανατική ποινή από την έναρξη ισχύος του μορατόριουμ, εκφράζει τη λύπη του που εξακολουθούν να επιβάλλονται θανατικές ποινές, με 89 άτομα να έχουν καταδικασθεί σε θάνατο μέχρι στιγμής στην Τυνησία· καλεί την Τυνησία να καταργήσει πλήρως τη θανατική ποινή·
13. ζητεί μια μεταρρύθμιση που θα προσανατολίζεται στην κατάργηση των στρατιωτικών δικαστηρίων στην Τυνησία· υπενθυμίζει ότι τα στρατιωτικά δικαστήρια εξακολουθούν να λειτουργούν βάσει του Κώδικα Στρατιωτικής Δικαιοσύνης του 1957, ο οποίος επιτρέπει τη διεξαγωγή δικών σε βάρος πολιτών για προσβολή του στρατού ή υπονόμευση του ηθικού του, πέραν των εγκλημάτων που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια, όπως η προδοσία και η κατασκοπεία·
14. εκφράζει την πλήρη δέσμευσή του στη διευκόλυνση και τη στήριξη του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να συντρέχει τις αρχές της Τυνησίας, μεταξύ άλλων μέσω μακροοικονομικής βοήθειας και της πρωτοβουλίας COVAX, υπό την προϋπόθεση ότι γίνονται σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι δημοκρατικές αρχές, σύμφωνα με το άρθρο 2 της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Τυνησίας· ζητεί να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών της, αφενός, και των διεθνών χορηγών, αφετέρου, προκειμένου να τηρηθούν οι οικονομικές δεσμεύσεις προς τη χώρα, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζεται η θετική συμβολή στην κοινωνικοοικονομική κατάσταση του λαού της Τυνησίας· καλεί την Επιτροπή να επαναλάβει τον τριμερή διάλογό της με την κοινωνία των πολιτών της Τυνησίας και τις τυνησιακές αρχές·
15. καλεί την ΑΠ/ΥΕ, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να ασκούν πίεση στους πολιτικούς εκπροσώπους της Τυνησίας για δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα περιλαμβάνουν μέτρα κατά της διαφθοράς, για ανεξάρτητη δικαιοσύνη και για ισότητα των φύλων·
16. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/ Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, καθώς και στην κυβέρνηση και το εθνικό κοινοβούλιο της Τυνησίας.