Πρόταση ψηφίσματος - B9-0525/2021Πρόταση ψηφίσματος
B9-0525/2021

    ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με την κατάσταση στην Τυνησία

    18.10.2021 - (2021/2903(RSP))

    εν συνεχεία δήλωσης του Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας
    σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού

    Frédérique Ries, Olivier Chastel, Nathalie Loiseau, Javier Nart, Jan‑Christoph Oetjen, Nicolae Ştefănuță
    εξ ονόματος της Ομάδας Renew

    Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B9-0523/2021

    Διαδικασία : 2021/2903(RSP)
    Διαδρομή στην ολομέλεια
    Διαδρομή του εγγράφου :  
    B9-0525/2021
    Κείμενα που κατατέθηκαν :
    B9-0525/2021
    Ψηφοφορία :
    Κείμενα που εγκρίθηκαν :

    B9‑0525/2021

    Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κατάσταση στην Τυνησία

    (2021/2903(RSP))

    Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

     έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για την Τυνησία,

     έχοντας υπόψη την από 27ης Ιουλίου 2021 δήλωση του Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και τις δηλώσεις του προς τον τύπο στη Τύνιδα, στις 10 Σεπτεμβρίου 2021,

     έχοντας υπόψη την από 9ης Φεβρουαρίου 2021 κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και του Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΑΠ/ΥΕ), σχετικά με μια ανανεωμένη εταιρική σχέση με τη Νότια Γειτονία και ένα νέο θεματολόγιο για τη Μεσόγειο (JOIN (2021)0002) και το συνημμένο σε αυτήν κοινό έγγραφο εργασίας με θέμα μια ανανεωμένη εταιρική σχέση με τη Νότια Γειτονία και ένα οικονομικό και επενδυτικό σχέδιο για τους νότιους γείτονες (SWD (2021) 0023),

     έχοντας υπόψη την Ευρωμεσογειακή συμφωνία του 1998 που αφορά τη σύνδεση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Τυνησίας, αφετέρου (συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Τυνησίας)[1],

     έχοντας υπόψη το Σύνταγμα της Τυνησίας του 2014,

     έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά δικαιώματα, του 1966, του οποίου συμβαλλόμενο μέρος είναι η Τυνησία,

     έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

    Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Τυνησία γεννήθηκε η Αραβική Άνοιξη με την αναίμακτη ανατροπή του Προέδρου Zine al-Abidine Ben Ali τον Ιανουάριο του 2011· λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις όποιες αναταράξεις της μετάβασης, η Τυνησία στάθηκε η μόνη χώρα της περιοχής που κατόρθωσε να γίνει δημοκρατία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι νεόδμητοι δημοκρατικοί θεσμοί της παραμένουν εύθραυστοι·

    Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δεύτερες ελεύθερες βουλευτικές και προεδρικές εκλογές της Τυνησίας έλαβαν χώρα τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2019 και είχαν ως αποτέλεσμα την άνοδο στην εξουσία του Προέδρου Kaïs Saïed· λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της πολυδιάσπασης δυνάμεων που χαρακτηρίζει το κοινοβούλιο, έχουν διοριστεί τρεις διαφορετικοί αρχηγοί κυβερνήσεων στο διάστημα που μεσολάβησε από τις εν λόγω εκλογές μέχρι τον Ιούλιο του 2021· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το Σύνταγμα του 2014, τόσο ο πρόεδρος όσο και ο πρωθυπουργός διαθέτουν εκτελεστικές εξουσίες από κοινού·

    Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβέρνηση Mechichi (2020-2021) βαρύνεται με σημαντικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, διαδηλωτές υποβλήθηκαν σε βασανιστήρια κατά τη διάρκεια της κράτησής τους τον Ιανουάριο του 2021·

    Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι επί δεκαετίες υφίσταται η χώρα τα δεινά της διαφθοράς· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Imed Boukhris, πρώην πρόεδρος της Εθνικής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς, απολύθηκε χωρίς καμία εξήγηση τον Ιούνιο του 2021 και αντικαταστάθηκε αμέσως από τον γαμπρό ενός από τους συμβούλους του τότε πρωθυπουργού Mechichi·

    Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ολοένα και περισσότεροι Τυνήσιοι εγκαταλείπουν τη χώρα τους, κάποτε και με κίνδυνο της ζωής τους καθώς διασχίζουν τη Μεσόγειο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τυνησία πάσχει από ένα από τα υψηλότερα ποσοστά αυτού του φαινομένου που ονομάζεται «διαρροή εγκεφάλων» μεταξύ των αραβικών χωρών·

    ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τυνησία έχει υποστεί το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό θανάτων από τη νόσο COVID-19 στον κόσμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολυάριθμες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο του 2021 υπέρ του Προέδρου Kaïs Saïed, εκφράζοντας τη συλλογική οργή κατά της διαφθοράς και κατά της οικονομικής, κοινωνικής και υγειονομικής κρίσης·

    Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε τηλεοπτική ομιλία του στις 25 Ιουλίου 2021, ο Πρόεδρος Kaïs Saïed αποφάσισε να αποπέμψει τον πρωθυπουργό Mechichi και την κυβέρνησή του και να αναστείλει προσωρινά τις εργασίες του κοινοβουλίου της Τυνησίας για περίοδο 30 ημερών (δυνάμενη να παραταθεί), αίροντας την ασυλία όλων των βουλευτών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στη συνέχεια, απαγορεύτηκε από τον στρατό κάθε πρόσβαση στο κοινοβούλιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι αρκετοί βουλευτές έχουν προσαχθεί έκτοτε ενώπιον στρατοδικείων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 80 του Συντάγματος της Τυνησίας, το κοινοβούλιο οφείλει να τελεί διαρκώς σε συνεδρίαση καθ’ όλη τη διάρκεια μιας περιόδου έκτακτης ανάγκης και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 24 Αυγούστου 2021, ο Πρόεδρος παράτεινε την αναστολή των εργασιών του κοινοβουλίου «μέχρι νεωτέρας»·

    Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 26 Ιουλίου 2021, η αστυνομία έκλεισε τα γραφεία του τηλεοπτικού σταθμού Al Jazeera στην Τύνιδα· λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη ότι, στην πραγματικότητα, επετράπη στο τηλεοπτικό συνεργείο του να συνεχίσει να εργάζεται στη χώρα·

    Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Εθνική Αρχή κατά της Διαφθοράς εξαναγκάστηκε να κλείσει τα γραφεία της στις 20 Αυγούστου 2021 χωρίς καμία αιτιολόγηση· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προσωπικά δεδομένα χιλιάδων μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος έχουν περιέλθει στην κατοχή του Υπουργείου Εσωτερικών·

    Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι χιλιάδες επώνυμοι και επιχειρηματίες εικάζεται ότι έχουν τεθεί υπό ταξιδιωτική απαγόρευση χωρίς ένταλμα, ενώ δεκάδες έχουν τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό και υπό κρατική παρακολούθηση·

    ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 22 Σεπτεμβρίου 2021, ο πρόεδρος εξέδωσε το προεδρικό διάταγμα αριθ. 117 για την αναστολή του Συντάγματος, με εξαίρεση το προοίμιο και τα δύο πρώτα κεφάλαιά του που αφορούν γενικές πρόνοιες, δικαιώματα και ελευθερίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πρόεδρος χορήγησε στον εαυτό του πλήρεις νομοθετικές εξουσίες για την τροποποίηση, με διατάγματα, νόμων που διέπουν τα πολιτικά κόμματα, τις εκλογές, τη δικαιοσύνη, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και ενώσεις, την ελευθερία του Τύπου και την ελευθερία της πληροφόρησης, την οργάνωση του τομέα της δικαιοσύνης, τις δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες, τον κώδικα προσωπικής κατάστασης, τις δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας, τα τελωνεία και τον κρατικό προϋπολογισμό·

    ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα 117, δεν επιτρέπονται προσφυγές εναντίον προεδρικών αποφάσεων σε κανένα δικαστήριο, συμπεριλαμβανομένων του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου και του Ακυρωτικού Δικαστηρίου της Τυνησίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, δυνάμει του ανωτέρω διατάγματος, διετάχθη το κλείσιμο της Instance provisoire de contrôle de constitutionnalité des lois (προσωρινού οργάνου ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων) που θεσπίστηκε από το Σύνταγμα του 2014 εν αναμονή της συγκρότησης του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Τυνησίας·

    ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι φορείς της κοινωνίας των πολιτών της Τυνησίας έχουν εκφράσει δημοσίως σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τους νέους περιορισμούς στα δικαιώματα και τις ελευθερίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων συνδικαλιστικών οργανώσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων και πολιτικών κομμάτων, έχει διαδραματίσει θεμελιώδη ρόλο στη διαμόρφωση και την ενίσχυση της δημοκρατικής μετάβασης της Τυνησίας από το 2011· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 10 Οκτωβρίου 2021, παρά τη σημαντική αστυνομική επιτήρηση, χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους της Τύνιδας για να διαδηλώσουν κατά του σφετερισμού εξουσιών από τον Πρόεδρο Kaïs Saïed·

    ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 29 Σεπτεμβρίου 2021, ο Πρόεδρος διόρισε Πρωθυπουργό τη Najla Bouden· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Πρόεδρος όρκισε νέα 25μελή κυβέρνηση στις 11 Οκτωβρίου 2021 που περιλαμβάνει τους υπουργούς Εσωτερικών, Παιδείας και Εξωτερικών των προηγούμενων κυβερνήσεων του 2020 και του 2021·

    ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ χορήγησε στην Τυνησία άμεσες επιχορηγήσεις ύψους 2 δισεκατομμυρίων EUR για την υποστήριξη της δημοκρατικής μετάβασης, συμπεριλαμβανομένων ποσού ύψους 260 εκατομμυρίων EUR το 2020 και ποσού ύψους 200 εκατομμυρίων EUR το 2021 (Ιούνιος) στο πλαίσιο της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της προς την Τυνησία·

    1. εκφράζει σοβαρότατες ανησυχίες για τη συγκέντρωση νομοθετικών, εκτελεστικών και δικαστικών εξουσιών στα χέρια του Προέδρου Kaïs Saïed· παρατηρεί ότι τέτοιου είδους συγκέντρωση εξουσιών αντιβαίνει στη δημοκρατική αρχή των «ελέγχων και εξισορροπήσεων», ιδίως όταν δεν προβλέπεται κανενός είδους έλεγχος ή δυνατότητα προσφυγής κατά αποφάσεων·

    2. καλεί τον Πρόεδρο της Τυνησίας να σεβαστεί πλήρως τα δικαιώματα και τις ελευθερίες που κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα της Τυνησίας του 2014 και να συμμορφωθεί πλήρως με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Τυνησίας·

    3. καλεί τον Πρόεδρο, όπως άλλωστε το επιτάσσει η συνταγματική τάξη της Τυνησίας, να επιτρέψει την επιστροφή σε μια πλήρως λειτουργούσα κοινοβουλευτική δημοκρατία·

    4. καταδικάζει τις εμπρηστικές δηλώσεις στις οποίες έχουν προβεί ορισμένοι βουλευτές του Κοινοβουλίου της Τυνησίας, όπως ο Rached Khiari, συνιδρυτής του κινήματος Karama («Αξιοπρέπεια»), ο οποίος δικαιολόγησε τη δολοφονία του Γάλλου καθηγητή Samuel Paty με το αιτιολογικό της βλασφημίας·

    5. απευθύνει έκκληση στον Πρόεδρο να επιτρέψει την ολοκληρωμένη και κανονική λειτουργία ανεξάρτητων κρατικών ρυθμιστικών φορέων, συμπεριλαμβανομένων του Προσωρινού Οργάνου Ελέγχου της Συνταγματικότητας των Νόμων και της Εθνικής Αρχής Καταπολέμησης της Διαφθοράς·

    6. προτρέπει τον Πρόεδρο να υιοθετήσει μια συμμετοχική και χωρίς αποκλεισμούς προσέγγιση, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, όσο το δυνατόν νωρίτερα, σε όλες τις συνταγματικές και νομοθετικές μεταρρυθμίσεις, και να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις αυτές το συντομότερο δυνατόν· τονίζει ότι ενημερώσεις σχετικά με τις τελευταίες θεσμικές εξελίξεις στην Τυνησία πρέπει να παρέχονται στον ΑΕ/ΥΕ σε τακτική βάση·

    7. τονίζει πόσο σημαντικό είναι να συνταχθούν συνταγματικά και νομοθετικά κείμενα που παρέχουν τουλάχιστον τόσες διασφαλίσεις όσες και το Σύνταγμα της Τυνησίας του 2014, σε ό,τι αφορά τους ελέγχους και τις εξισορροπήσεις και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών· σημειώνει σε σχέση με παλαιότερα συντάγματα της Τυνησίας ότι, αν και περιείχαν διατάξεις επίσημης διασφάλισης αυτών των αρχών, απέτυχαν εντούτοις να τις προστατεύσουν αποτελεσματικά εξαιτίας μιας σειράς κατασταλτικών νόμων· καλεί σε ετοιμότητα την ΕΕ και τα κράτη μέλη της ώστε να συνδράμουν τα θεσμικά όργανα της Τυνησίας παρέχοντας τεχνική βοήθεια, εφόσον το ζητήσουν οι αρχές της Τυνησίας·

    8. σημειώνει τον διορισμό της Najla Bouden ως πρώτης γυναίκας πρωθυπουργού της Τυνησίας· σημειώνει ότι οι εξουσίες της περιορίζονται από το πλαίσιο που θεσπίζει το προεδρικό διάταγμα 117 της 22ας Σεπτεμβρίου 2021, βάσει του οποίου συγκεντρώνεται η εκτελεστική εξουσία στα χέρια του Προέδρου· χαιρετίζει τον ορισμό νέας κυβέρνησης στις 11 Οκτωβρίου 2021·

    9. ζητεί από τον Πρόεδρο να επανεξετάσει τη θέση του να μην υποστηρίξει ίσα δικαιώματα μεταξύ γυναικών και ανδρών σε όλους ανεξαιρέτως τους τομείς· ζητεί να δοθεί τέλος στις νομικές διακρίσεις που ισχύουν εις βάρος των γυναικών σε πεδία όπως η κληρονομική διαδοχή, η επιμέλεια των παιδιών, το δικαίωμα να είναι κανείς αρχηγός του νοικοκυριού, το δικαίωμα γονικής άδειας και τα εργασιακά δικαιώματα, ιδίως για οικιακές βοηθούς και αγρότισσες· εκφράζει την ικανοποίησή του για τον νόμο του 2017 περί εξάλειψης της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών και ζητεί να εφαρμοστεί πλήρως στο πεδίο, μεταξύ άλλων μέσω της μέριμνας για κατάρτιση των υπαλλήλων επιβολής του νόμου ώστε να είναι αυτοί σε θέση να παράσχουν αποτελεσματική στήριξη σε θύματα βιασμού και κακοποίησης· καλεί την ΕΕ να συνεχίσει να στηρίζει τα καταφύγια γυναικών στην Τυνησία, τα οποία είναι τέσσερα μόνο και μονίμως υπερπλήρη·

    10. εκφράζει τη λύπη του διότι, από την από την Αραβική Άνοιξη και έπειτα και παρά την ισχυρή εταιρική σχέση της με την Τυνησία, η ΕΕ δεν έχει κατορθώσει να στηρίξει καλύτερα τη χώρα και να την βοηθήσει στην προσπάθεια να κάνει πράξη τη χρηστή διακυβέρνηση και την χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη·

    11. επαναβεβαιώνει την πλήρη στήριξη της ΕΕ προς την Τυνησία διότι αποτελεί βασικό δημοκρατικό εταίρο στην περιοχή·

    12. καλεί την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να συνεχίσουν να συντρέχουν τις αρχές της Τυνησίας, και μέσω μακροοικονομικής βοήθειας και μέσω της πρωτοβουλίας COVAX μεταξύ άλλων, υπό την προϋπόθεση ότι διαφυλάσσονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι δημοκρατικές αρχές, όπως ορίζει το άρθρο 2 της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Τυνησίας· τονίζει ότι ο διορισμός μιας κυβέρνησης που θα δίνει λόγο για τις πράξεις της αποτελεί ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή·

    13. ζητεί από την Επιτροπή να επανεκκινήσει τη διαδικασία του τριμερούς διαλόγου μεταξύ τυνησιακής κοινωνίας των πολιτών, τυνησιακών αρχών και Επιτροπής·

    14. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στην Επιτροπή, στα κοινοβούλια των κρατών μελών, καθώς και στην κυβέρνηση και στο κοινοβούλιο της Τυνησίας.

    Τελευταία ενημέρωση: 20 Οκτωβρίου 2021
    Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου