ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με την ανάγκη για επείγον ενωσιακό σχέδιο δράσης με σκοπό την κατοχύρωση επισιτιστικής ασφάλειας εντός και εκτός της ΕΕ μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία
16.3.2022 - (2022/2593(RSP))
σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού
Veronika Vrecionová, Bert‑Jan Ruissen, Zbigniew Kuźmiuk, Krzysztof Jurgiel, Ladislav Ilčić, Nicola Procaccini
εξ ονόματος της Ομάδας ECR
Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B9-0160/2022
B9‑0166/2022
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ανάγκη για επείγον ενωσιακό σχέδιο δράσης με σκοπό την κατοχύρωση επισιτιστικής ασφάλειας εντός και εκτός της ΕΕ μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 1ης Μαρτίου 2022 σχετικά με την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας[1],
– έχοντας υπόψη το άρθρο 39 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσική Ομοσπονδία και η Ουκρανία είναι καθαροί εξαγωγείς γεωργικών προϊόντων και διαδραματίζουν και οι δύο ηγετικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά τροφίμων, λιπασμάτων και ενέργειας·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνιστά άμεση απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, κυρίως λόγω της διακοπής του επισιτιστικού εφοδιασμού του ουκρανικού λαού και άλλων χωρών που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την παραγωγή βασικών καλλιεργειών από την Ουκρανία, με επακόλουθο και άμεσο κίνδυνο γεωπολιτικής αστάθειας·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της παράλυσης των ουκρανικών εξαγωγών, συμπεριλαμβανομένων των κατεστραμμένων υποδομών και του αποκλεισμού των λιμένων του Εύξεινου Πόντου, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να δημιουργηθούν ελλείψεις σε πολλά γεωργικά προϊόντα και στον ενεργειακό εφοδιασμό, ιδίως στην ΕΕ και στις γειτονικές ηπείρους·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύγκρουση πρόκειται να αυξήσει τις ανθρωπιστικές ανάγκες στην Ουκρανία, εντείνοντας παράλληλα τις ανάγκες εκατομμυρίων ανθρώπων που, πριν από την κλιμάκωσή της, είχαν ήδη εκτοπιστεί ή χρειάζονταν βοήθεια λόγω της σύγκρουσης στο ανατολικό τμήμα της χώρας, η οποία συνεχίζεται εδώ και περισσότερα από οκτώ χρόνια·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανθρωπιστικές ανάγκες στις γειτονικές χώρες, όπου οι εκτοπισμένοι πληθυσμοί αναζητούν καταφύγιο, αναμένεται επίσης να αυξηθούν·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γεωργικός τομέας αντιμετωπίζει εδώ και μήνες εξαιρετικά υψηλές τιμές εισροών και δεν είναι σε θέση να ανακτήσει αυτό το κόστος εισροών σε επόμενα στάδια της αλυσίδας αξίας·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αγορές της ΕΕ βιώνουν κρίση των τιμών ενέργειας εδώ και περισσότερο από ένα έτος· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσία έχει συμβάλει ενεργά στην επιδείνωση της κρίσης, κυρίως με την παύση της τροφοδότησης εγκαταστάσεων αποθήκευσης που ανήκουν στην Gazprom ή μισθώνονται σε επιλεγμένες χώρες της ΕΕ, την έλλειψη ενδιαφέροντος για την πώληση αργού πετρελαίου σε ευρωπαϊκά χρηματιστήρια και την παύση της δέσμευσης πρόσθετης δυναμικότητας σε επιλεγμένους αγωγούς εξαγωγής·
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η γεωργική γη αποτελεί ήδη πολύτιμο πόρο που θα γίνει ακόμη πολυτιμότερος για την παραγωγή επαρκών τροφίμων και ζωοτροφών για την σίτιση των πολιτών στην ΕΕ, την Ουκρανία και παγκοσμίως·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της αλιείας βρίσκεται σε δύσκολη οικονομική κατάσταση εδώ και μήνες, με απότομη αύξηση των τιμών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και του κόστους υλικοτεχνικής υποστήριξης·
1. καταδικάζει απερίφραστα την παράνομη, απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση και εισβολή της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ουκρανία, καθώς και την εμπλοκή της Λευκορωσίας στην επίθεση αυτή· ζητεί από τη Ρωσική Ομοσπονδία να τερματίσει αμέσως όλες τις στρατιωτικές δραστηριότητες στην Ουκρανία· τονίζει ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνιστά άμεση απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, κυρίως λόγω της διακοπής του επισιτιστικού εφοδιασμού του ουκρανικού λαού και άλλων χωρών που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την παραγωγή βασικών καλλιεργειών από την Ουκρανία, με επακόλουθο και άμεσο κίνδυνο γεωπολιτικής αστάθειας·
2. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συμβάλουν στη εξασφάλιση της επικείμενης περιόδου σποράς στην Ουκρανία με κάθε δυνατό τρόπο· υπογραμμίζει ότι η ανθρωπιστική βοήθεια είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση άμεσων και απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων, όπως αυτές που αντιμετωπίζει σήμερα η Ουκρανία·
3. θεωρεί ότι, στην παρούσα συγκυρία, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να επανεξεταστούν οι περιβαλλοντικοί στόχοι που περιγράφονται στις πολιτικές της ΕΕ δεδομένου του σωρευτικού τους αντίκτυπου στην επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ και στην οικονομική σταθερότητα του τομέα·
4. καλεί την Επιτροπή να διενεργήσει ολοκληρωμένη εκτίμηση των σωρευτικών επιπτώσεων των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας, συνυπολογίζοντας τις πιθανές συνέπειες της ρωσικής εισβολής της Ουκρανίας στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, σε συνδυασμό με τις προβλεπόμενες μειώσεις στην παραγωγή τροφίμων ως συνέπεια των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας·
5. καλεί την Επιτροπή να αναστείλει όλες τις πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας που επηρεάζουν αρνητικά την παραγωγή τροφίμων·
6. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η γεωργική γη θα χρησιμοποιείται κατά πρώτο λόγο μόνο για την παραγωγή τροφίμων και ζωοτροφών, και, συγκεκριμένα, όχι για την παραγωγή βιοκαυσίμων, προκειμένου να είναι εγγυημένη η επισιτιστική ασφάλεια όχι μόνο των πολιτών της ΕΕ, αλλά και εκατομμυρίων Ουκρανών προσφύγων τόσο στην ΕΕ όσο και παγκοσμίως·
7. καλεί την Επιτροπή να προβλέψει άμεσα έκτακτα μέτρα στήριξης για τους γεωργικούς τομείς της ΕΕ που επλήγησαν από τις συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία στη λειτουργία της αλυσίδας εφοδιασμού ή από τις συνέπειες των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη Ρωσία· παροτρύνει την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια για τον σκοπό αυτό, αλλά να χρησιμοποιήσει το αποθεματικό κρίσεων μόνο ως έσχατη λύση, δεδομένου ότι η χρήση αυτού του αποθεματικού θα είχε άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στη στήριξη του εισοδήματος όλων των γεωργών·
8. καλεί την Επιτροπή να δώσει στο σχέδιο δράσης της προτεραιότητα σε δράσεις που αποσκοπούν στην αύξηση της παραγωγής τροφίμων της Ένωσης, μεταξύ άλλων, με την τροποποίηση των εθνικών στρατηγικών σχεδίων με στόχο την αύξηση των παραγωγικών εκτάσεων στην ΕΕ·
9. καλεί την Επιτροπή να επιτρέψει τη γεωργική παραγωγή σε εκτάσεις που έχουν τεθεί υπό καθεστώς παύσης καλλιέργειας ως περιοχές οικολογικής εστίασης και να επιτρέψει τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων σε αυτές τις περιοχές προκειμένου να εξασφαλιστούν σταθερές αποδόσεις· καλεί την Επιτροπή να αναστείλει τους κανόνες για τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών, ώστε οι γεωργοί να μπορούν να παράγουν καλλιέργειες για τις οποίες αναμένονται ελλείψεις·
10. παροτρύνει την Επιτροπή να παράσχει πλήρη σαφήνεια στα κράτη μέλη όσον αφορά τη ρήτρα περί «ανωτέρας βίας» στην τρέχουσα και τη νέα ΚΓΠ, καθώς και σε περαιτέρω νομοθεσία·
11. παρόλο που αναγνωρίζει ότι είναι αδύνατη η πλήρης υποκατάσταση των ορυκτών λιπασμάτων, υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση της ΕΕ από τα ορυκτά λιπάσματα, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό και όσο το δυνατόν συντομότερα εναλλακτικές οργανικές πηγές θρεπτικών συστατικών· καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει τα νομοθετικά και πρακτικά εμπόδια που δυσχεραίνουν την εφαρμογή αυτής της λύσης στην εξάρτηση από τις εισαγωγές λιπασμάτων· ζητεί ειδικότερα να επιτραπεί η χρήση προϊόντων που προέρχονται από μεταποιημένη κόπρο και λυματολάσπη ως εναλλακτική λύση αντί των χημικών λιπασμάτων στην οδηγία για τη νιτρορύπανση, εφόσον πληρούν τα κριτήρια RENURE που έχει θεσπίσει το Κοινό Κέντρο Ερευνών·
12. τονίζει ότι αναπόσπαστο μέρος του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την κατοχύρωση της επισιτιστικής ασφάλειας της ΕΕ πρέπει να είναι μια στρατηγική που θα αποσκοπεί στην αύξηση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της ΕΕ από τον ρωσικό εφοδιασμό και θα συμπεριλαμβάνει επίσης την πλήρη εγκατάλειψη του έργου Nord Stream 2 με παράλληλη διατήρηση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ·
13. παροτρύνει την Επιτροπή να διαφυλάξει δεόντως την ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς της ΕΕ και να αποκλείσει τις απαγορεύσεις εξαγωγών που επιβάλλονται από μεμονωμένα κράτη μέλη σε άλλα κράτη μέλη ή οποιαδήποτε άλλα εμπόδια που δυσχεραίνουν την ορθή λειτουργία της ενιαίας αγοράς·
14. καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί τις εξαγωγές από την ΕΕ και τον όγκο των βασικών τροφίμων στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης της ΕΕ·
15. καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει και να αναστείλει όλα τα μέσα που συνδέονται με την Πράσινη Συμφωνία και τα οποία παρεμποδίζουν ή θα παρεμποδίσουν στο εγγύς μέλλον το εμπόριο με τρίτες χώρες, και ιδίως με την Ουκρανία, η οποία δεν θα είναι σε θέση να συμμορφωθεί με όλα τα περιβαλλοντικά και κλιματικά πρότυπα της ΕΕ·
16. τονίζει την ανάγκη οι πολιτικές να έχουν ως γνώμονα την εκάστοτε χώρα, να βασίζονται στις ανάγκες και να είναι κατάλληλες για το εκάστοτε πλαίσιο, καθώς τα συστήματα τροφίμων ποικίλουν σε μεγάλο βαθμό·
17. επισημαίνει ότι ο αντίκτυπος στις τιμές των βασικών προϊόντων που είχε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία επιπροσθέτως προς την ανάκαμψη της αγοράς μετά την πανδημία αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για την παραγωγή αλιευτικών προϊόντων από τον αλιευτικό κλάδο· τονίζει ότι το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση στην οποία είναι αδύνατο για πολλά αλιευτικά σκάφη να βγουν στη θάλασσα και να επιτύχουν έσοδα υψηλότερα από το κόστος των αλιευτικών δραστηριοτήτων τους· καλεί την Επιτροπή να προτείνει μέτρα έκτακτης ανάγκης για να βελτιωθεί η οικονομική κατάσταση των επιχειρηματιών του αλιευτικού τομέα, να καταστεί δυνατή η χρήση της καινοτομίας και να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος στις αγορές·
18. αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, στον Πρόεδρο, την κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο της Ουκρανίας, καθώς και στον Πρόεδρο, την κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
- [1] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2022)0052.