PROJEKT REZOLUCJI w sprawie zwalczania bezkarności za zbrodnie wojenne w Ukrainie
13.5.2022 - (2022/2655(RSP))
zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu
Anna Fotyga, Angel Dzhambazki, Anna Zalewska, Beata Kempa, Bogdan Rzońca, Charlie Weimers, Dominik Tarczyński, Elżbieta Rafalska, Eugen Jurzyca, Hermann Tertsch, Jacek Saryusz‑Wolski, Jadwiga Wiśniewska, Ryszard Czarnecki, Tomasz Piotr Poręba, Valdemar Tomaševski, Veronika Vrecionová, Witold Jan Waszczykowski
w imieniu grupy ECR
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B9-0281/2022
B9‑0285/2022
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zwalczania bezkarności za zbrodnie wojenne w Ukrainie
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie rosyjskiej wojny napastniczej na Ukrainę,
– uwzględniając deklarację wersalską szefów państw lub rządów z 10 i 11 marca 2022 r. w sprawie rosyjskiej agresji wojskowej na Ukrainę,
– uwzględniając oświadczenie przywódców państw grupy G7 z dnia 8 maja 2022 r.,
– uwzględniając oświadczenie Komisji z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie rosyjskich zbrodni wojennych,
– uwzględniając wspólne oświadczenie ministra spraw zagranicznych Ukrainy Dmytra Kułeby i byłego premiera Zjednoczonego Królestwa Gordona Browna z 4 marca 2022 r. wzywające do utworzenia specjalnego trybunału do spraw kar za zbrodnię agresji przeciwko Ukrainie,
– uwzględniając zasady norymberskie opracowane przez Komisję Prawa Międzynarodowego Organizacji Narodów Zjednoczonych, które określają, co stanowi zbrodnię wojenną,
– uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK),
– uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych,
– uwzględniając akt końcowy z Helsinek z 1 sierpnia 1975 r. i późniejsze dokumenty,
– uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 2 marca 2022 r. w sprawie agresji na Ukrainę oraz rezolucję z 24 marca 2022 r. w sprawie humanitarnych skutków napaści na Ukrainę,
– uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa,
– uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że od czasu nieusprawiedliwionej inwazji Federacji Rosyjskiej na Republikę Ukrainy wojna stale się nasila, a wraz z nią rośnie liczba ofiar i zwiększa się tempo zbrojeń; mając na uwadze, że od 2014 r. do początku 2022 r. wojna doprowadziła do 14 000 ofiar cywilnych, a od początku obecnej inwazji liczba ofiar wśród ludności cywilnej wzrosła o kilkadziesiąt tysięcy osób; mając na uwadze, że od 24 lutego zginęło co najmniej 226 dzieci, a 417 odniosło obrażenia;
B. mając na uwadze, że wojsko rosyjskie nadal prowadzi celowy ostrzał i ataki lotnicze wymierzone w obszary mieszkalne i infrastrukturę cywilną, takie jak szpitale, szkoły, przedszkola i dzielnice mieszkaniowe, co doprowadziło do całkowitego lub prawie całkowitego zniszczenia Mariupola, Wołnowachy oraz innych miast i wsi;
C. mając na uwadze, że rosyjscy żołnierze nadal popełniają zbrodnie wojenne, dopuszczają się rabunków, gwałtów i egzekucji ludności cywilnej, a także strzelają do osób, które próbują uciec z obszarów konfliktu wcześniej uzgodnionymi korytarzami humanitarnymi;
D. mając na uwadze, że siły rosyjskie celowo zaatakowały obszary, na których ludzie schronili się przed wojną, takie jak teatr i szpital położniczy w Mariupolu, dworzec kolejowy w Kramatorsku i wiele innych miejsc, mimo że doskonale wiedziały, że przebywają tam cywile i że cele te nie miały znaczenia wojskowego;
E. mając na uwadze, że siły rosyjskie powszechnie stosują amunicję kasetową, naruszają wcześniej uzgodnione korytarze humanitarne, celują w stronę elektrowni jądrowych oraz atakują zabytki, muzea, świątynie i inne dobra kultury;
F. mając na uwadze, że rosyjskie kierownictwo polityczne i wojskowe najwyższego szczebla zezwoliło zarówno na obecne masowe egzekucje cywilów na obrzeżach stolicy Ukrainy, np. w Buczy, prawie całkowite zniszczenie Mariupola i eksterminację jego bohaterskich mieszkańców oraz masowe deportacje, jak i na podobne akty okrucieństwa popełniane przez Związek Radziecki, takie jak masakra w Katyniu, ludobójstwo Wielkiego Terroru, masowe deportacje i Wielki Głód;
G. mając na uwadze, że kraje sąsiadujące zmagają się z ogromnym napływem uchodźców z Ukrainy – ponad 3,2 mln osób uciekło do Polski, ponad 880 000 do Rumunii, 450 000 do Mołdawii, ponad 570 000 na Węgry, 400 000 na Słowację i 300 000 do Czech;
H. mając na uwadze, że władze Ukrainy, a także ośrodki rządowe i pozarządowe w innych krajach, gromadzą wszystkie dostępne informacje na temat zbrodni wojennych popełnionych przez Federację Rosyjską w Ukrainie;
I. mając na uwadze, że zbrodnie wojenne popełnione przez Federację Rosyjską odpowiadają definicji ludobójstwa zawartej w art. II Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa;
J. mając na uwadze, że wielu przywódców UE i jej państw członkowskich, Stanów Zjednoczonych, Kanady, Zjednoczonego Królestwa oraz innych organizacji i krajów odwiedziło miejsca najbardziej odrażających rosyjskich zbrodni wojennych i mogło zobaczyć dowody na najbardziej okrutne i brutalne traktowanie cywilów w Europie od zakończenia drugiej wojny światowej;
K. mając na uwadze, że rosyjscy przywódcy polityczni i wojskowi odpowiedzialni za obecne zbrodnie wojenne nigdy nie zostali ukarani za podobne akty okrucieństwa popełnione wcześniej w Czeczenii lub Syrii;
L. mając na uwadze, że ponad 6,5 mln osób, w tym 2,5 mln dzieci, zostało wewnętrznie przesiedlonych na terenie Ukrainy;
M. mając na uwadze, że od początku wojny biuro prokuratora generalnego Ukrainy, którym kieruje Iryna Wenediktowa, zarejestrowało ponad 10 700 zbrodni, a kilka spraw zostało już wniesionych lub jest gotowych do wniesienia, co stanowi przełomowy moment po dwóch miesiącach wojny;
N. mając na uwadze, że 5 kwietnia 2022 r. Estonia, Hiszpania, Litwa, Łotwa, Niemcy, Norwegia, Polska, Słowacja, Szwajcaria, Szwecja i Ukraina, powołując się na zasadę jurysdykcji uniwersalnej, zadeklarowały zamiar wszczęcia postępowań w sprawie zbrodni wojennych popełnionych podczas rozpoczętej w 2022 r. rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie;
O. mając na uwadze, że co najmniej 43 państwa zgłosiły sytuację na Ukrainie do prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), który 2 marca 2022 r. ogłosił, że na podstawie otrzymanych doniesień wszczął dochodzenie w sprawie sytuacji w Ukrainie; mając na uwadze, że ani Rosja, ani Ukraina nie są stronami Rzymskiego Statutu MTK; mając na uwadze, że 16 marca Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że Rosja musi „niezwłocznie zawiesić operacje wojskowe”, które rozpoczęła w Ukrainie 24 lutego 2022 r.;
P. mając na uwadze, że Ukraina, Litwa i Polska powołały wspólny zespół dochodzeniowo-śledczy w celu ułatwienia dochodzenia i ścigania domniemanych najpoważniejszych zbrodni w świetle prawa międzynarodowego przed sądami krajowymi i międzynarodowymi, z udziałem Eurojustu i Biura Prokuratora MTK;
Q. mając na uwadze, że 4 marca 2022 r. Rada Praw Człowieka ONZ powołała międzynarodową komisję śledczą ds. Ukrainy w celu zbadania naruszeń praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego w kontekście rosyjskiej napaści na Ukrainę w 2022 r.;
R. mając na uwadze, że specjalny trybunał jest sądem karnym powoływanym przez ONZ na zasadzie ad hoc w celu zbadania najpoważniejszych zbrodni wagi międzynarodowej – zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa – w danym konflikcie; mając na uwadze, że akty okrucieństwa popełnione przez Rosję w Ukrainie i rosyjska inwazja sama w sobie spełniają wszystkie kryteria wymagane do ustanowienia specjalnego trybunału;
S. mając na uwadze, że sankcje odnoszą skutek, jednak kupowanie przez niektóre państwa członkowskie paliw kopalnych od Rosji nadal zapewnia reżimowi środki, które pomagają finansować wojnę;
T. mając na uwadze, że badania naukowe pokazują, że zakaz importu paliw kopalnych z Rosji miałby wpływ na wzrost gospodarczy UE odpowiadający stratom szacowanym na mniej niż 3 % PKB, podczas gdy potencjalne straty dla gospodarki rosyjskiej w tym samym okresie wyniosłyby 30 % PKB i miałyby zasadnicze znaczenie dla powstrzymania rosyjskiej agresji;
U. mając na uwadze, że UE, a także Zjednoczone Królestwo, USA i inne kraje zamroziły znaczne kwoty rosyjskich aktywów i funduszy;
1. z całą stanowczością potępia wojnę napastniczą Federacji Rosyjskiej przeciw Ukrainie, a także udział w niej Białorusi, i domaga się, aby Rosja natychmiast zakończyła wszystkie działania wojskowe w Ukrainie i bezwarunkowo wycofała wszystkie siły zbrojne i sprzęt wojskowy z całego terytorium Ukrainy uznanego przez społeczność międzynarodową;
2. podkreśla, że ta agresja wojskowa i inwazja stanowią poważne naruszenie prawa międzynarodowego, w szczególności konwencji genewskiej i protokołów dodatkowych do niej oraz Karty Narodów Zjednoczonych, a także wzywa Federację Rosyjską, aby powróciła do wypełniania obowiązków stałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ w zakresie utrzymywania pokoju i bezpieczeństwa oraz do przestrzegania jej zobowiązań wynikających z aktu końcowego z Helsinek, Paryskiej karty dla nowej Europy i memorandum budapeszteńskiego o gwarancjach bezpieczeństwa; uważa, że rosyjska inwazja na Ukrainę stanowi atak nie tylko na suwerenny kraj, lecz także na zasady i mechanizm współpracy i bezpieczeństwa w Europie oraz międzynarodowy porządek oparty na zasadach, określony w Karcie Narodów Zjednoczonych;
3. wyraża złość i oburzenie z powodu doniesień o okrucieństwach, w tym gwałtach na cywilach i egzekucjach cywilów, przymusowych wysiedleniach, grabieżach i atakach na infrastrukturę cywilną, taką jak szpitale, placówki medyczne, szkoły, schroniska i karetki pogotowia, oraz ostrzeliwaniu cywilów próbujących uciec z obszarów konfliktu wcześniej uzgodnionymi korytarzami humanitarnymi, do których zobowiązały się rosyjskie siły zbrojne w szeregu okupowanych ukraińskich miast, takich jak Bucza; podkreśla, że sprawcy zbrodni wojennych i innych poważnych naruszeń oraz odpowiedzialni za nie urzędnicy rządowi i przywódcy wojskowi każdego, także najwyższego, szczebla muszą zostać pociągnięci do odpowiedzialności; przypomina o swoim poparciu dla dochodzenia wszczętego przez prokuratora MTK w sprawie zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości, a także prac komisji śledczej Biura Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka;
4. z zadowoleniem przyjmuje i w pełni popiera wysiłki ukraińskich prokuratorów i śledczych na rzecz postawienia przed sądem osób odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości oraz wzywa państwa członkowskie UE, społeczność międzynarodową i odpowiednie instytucje do pełnego wspierania władz ukraińskich w tym procesie;
5. wzywa państwa członkowskie UE i społeczność międzynarodową do pilnego powołania, w ścisłej współpracy z Ukrainą, specjalnego międzynarodowego trybunału karnego ad hoc w celu zbadania i ścigania zbrodni agresji popełnionych przez przywódców politycznych i wojskowych Federacji Rosyjskiej oraz do zapewnienia trybunałowi niezbędnego wsparcia finansowego;
6. wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w ramach międzynarodowych instytucji i postępowań oraz przed MTK lub innymi właściwymi międzynarodowymi trybunałami lub sądami, aby zaskarżyć działania Władimira Putina i Aleksandra Łukaszenki jako zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości oraz postawić przed sądem przywódców politycznych i wojskowych, a także poszczególnych żołnierzy regularnych oddziałów wojskowych i najemników; wzywa właściwe władze wszystkich państw, by, w celu zapewnienia sprawiedliwości i odpowiedzialności, ułatwiały dochodzenia i współpracę w odniesieniu do domniemanych zbrodni międzynarodowych popełnionych w wyniku rosyjskiej inwazji na terytorium Ukrainy;
7. wyraża pełne poparcie dla decyzji prokuratora MTK o wszczęciu dochodzenia w związku z zarzutami popełnienia w Ukrainie zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości oraz podkreśla, jak ważne dla zabezpieczenia niezbędnych dowodów jest sprawne przeprowadzenie prac i szybkie postępy; w związku z tym wzywa do finansowego i praktycznego wsparcia tej ważnej pracy MTK;
8. stanowczo potępia rosyjską retorykę sugerującą ewentualne użycie przez Federację Rosyjską broni masowego rażenia i podkreśla, że taki krok byłby nie do zaakceptowania i spotkałby się z najpoważniejszymi konsekwencjami; ponadto potępia przejęcie przez rosyjskie siły czynnych lub zdemontowanych obiektów i instalacji jądrowych na terytorium Ukrainy i podkreśla, że odpowiednie postępowanie z tymi obiektami jest kwestią o zasadniczym znaczeniu dla zdrowia całego regionu; podkreśla kluczową rolę Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) w zapewnianiu bezpieczeństwa obiektów jądrowych w Ukrainie; popiera apel władz ukraińskich do Rady Bezpieczeństwa ONZ o natychmiastowe podjęcie działań w celu demilitaryzacji strefy zamkniętej wokół elektrowni jądrowej w Czarnobylu oraz umożliwienie MAEA natychmiastowego przejęcia pełnej kontroli nad terenem elektrowni jądrowej;
9. wzywa, aby jak najszybciej nałożyć pełne embargo na import ropy naftowej, węgla, paliwa jądrowego i gazu z Rosji, całkowicie zrezygnować z gazociągów Nordstream 1 i Nordstream 2 oraz przedstawić plan dalszego zapewniania bezpieczeństwa dostaw energii do UE w perspektywie krótkoterminowej i całkowitej niezależności od rosyjskich paliw kopalnych w perspektywie długoterminowej;
10. całkowicie się solidaryzuje z narodem ukraińskim i jego silnymi aspiracjami do dalszego przekształcania swojego kraju w demokratyczne i dobrze prosperujące państwo europejskie; w związku z tym wzywa instytucje UE do natychmiastowego przyznania Ukrainie statusu kraju kandydującego zgodnie z art. 49 Traktatu o Unii Europejskiej;
11. ponownie wyraża niezachwiane poparcie dla suwerenności, integralności terytorialnej i niezależności Ukrainy w ramach jej granic uznanych przez społeczność międzynarodową;
12. wzywa państwa członkowskie i Komisję do pilnego ustanowienia instrumentu prawnego umożliwiającego konfiskatę zamrożonych rosyjskich aktywów i funduszy, tak aby można je było przeznaczyć na odszkodowania i odbudowę Ukrainy;
13. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, Głównemu Prokuratorowi Międzynarodowego Trybunału Karnego, rządom i parlamentom państw członkowskich, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Ukrainy oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej.