PROJEKT REZOLUCJI w sprawie sytuacji w Cieśninie Tajwańskiej
12.9.2022 - (2022/2822(RSP))
zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu
Michael Gahler, Rasa Juknevičienė, Andrius Kubilius, Daniel Caspary, Lukas Mandl
w imieniu grupy PPE
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B9-0389/2022
B9‑0396/2022
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Cieśninie Tajwańskiej
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje zalecenie z 21 października 2021 r. dla wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków politycznych i współpracy między UE a Tajwanem[1],
– uwzględniając swoją rezolucję z 7 czerwca 2022 r. w sprawie UE wobec zagrożeń bezpieczeństwa w regionie Indo-Pacyfiku[2],
– uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 16 września 2021 r. pt. „Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku” (JOIN(2021)0024),
– uwzględniając Strategiczny kompas na rzecz bezpieczeństwa i obrony przyjęty przez Radę 21 marca 2022 r.,
– uwzględniając oświadczenie ministrów spraw zagranicznych grupy G-7 z 3 sierpnia 2022 r. w sprawie utrzymania pokoju i stabilności w Cieśninie Tajwańskiej,
– uwzględniając przemówienie wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela Josepa Borrella wygłoszone na 29. Forum Regionalnym ASEAN w dniu 5 sierpnia 2022 r.,
– uwzględniając trójstronny dialog strategiczny między USA, Australią i Japonią z dnia 5 sierpnia 2022 r.,
– uwzględniając unijną politykę „jednych Chin”,
– uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że w dniach 4–10 sierpnia 2022 r. Chińska Republika Ludowa (ChRL) przeprowadziła ćwiczenia wojskowe na dużą skalę przy użyciu ostrej amunicji na siedmiu wyznaczonych obszarach otaczających Tajwan; mając na uwadze, że ćwiczenia obejmowały użycie maksymalnie 11 pocisków balistycznych, z których co najmniej pięć przemieściło się nad Tajwanem;
B. mając na uwadze, że pięć pocisków balistycznych ChRL wylądowało w japońskiej wyłącznej strefie ekonomicznej (w.s.e.);
C. mając na uwadze, że w dniach 2 i 3 sierpnia przewodnicząca Izby Reprezentantów USA Nancy Pelosi przewodniczyła delegacji pięciu członków Kongresu USA na Tajwan; mając na uwadze, że ChRL twierdzi, iż ćwiczenia wojskowe i inne środki stanowią odpowiedź na tę wizytę;
D. mając na uwadze, że ćwiczenia wojskowe na pełną skalę towarzyszyły intensywnym atakom cybernetycznym na władze tajwańskie i sektor prywatny;
E. mając na uwadze, że od początku sierpnia drony wojskowe i cywilne pochodzące z ChRL coraz częściej naruszają tajwańską strefę identyfikacyjną obrony powietrznej, a niektóre drony przelatują nad wysepkami leżącymi u wybrzeży Tajwanu, takimi jak Kinmen;
F. mając na uwadze, że od czasu ćwiczeń ChRL nadal prowadzi inne „szkolenia i przygotowania do wojny”; mając na uwadze, że od 4 sierpnia 2022 r. samoloty wojskowe ChRL wtargnęły do tajwańskiej strefy identyfikacyjnej obrony powietrznej ponad 500 razy, z czego ponad 300 razy przekroczono linię środkową;
G. mając na uwadze, że napięcia utrzymują się na wysokim poziomie, a od początku sierpnia myśliwce ChRL regularnie przelatują nad linią środkową w Cieśninie Tajwańskiej, co podważa utrzymywany tam od dawna status quo;
H. mając na uwadze, że wydaje się, iż ChRL stara się podtrzymać swoje nadmiernie agresywne działania, które jeszcze bardziej osłabiłyby status quo w Cieśninie Tajwańskiej;
I. mając na uwadze, że w odpowiedzi na ponowne prowokacje ze strony ChRL Tajwan ogłosił, iż zwiększy swój budżet wojskowy o 13,9% w ujęciu rok do roku do rekordowego poziomu 586,3 mld TWD (19,5 mld EUR);
J. mając na uwadze, że Australia i Japonia wraz ze Stanami Zjednoczonymi we wspólnym oświadczeniu wyraziły „zaniepokojenie niedawnymi działaniami [ChRL], które poważnie wpływają na pokój i stabilność na świecie”, a także wezwały ChRL „do natychmiastowego zaprzestania ćwiczeń wojskowych”;
K. mając na uwadze, że ChRL powstrzymywała się od naruszania tajwańskiej granicy morza terytorialnego (12 mil morskich) pomimo kampanii wprowadzających w błąd i mających na celu zasugerowanie, że jest inaczej;
L. mając na uwadze, że po wizycie delegacji Kongresu USA pod przewodnictwem przewodniczącej Pelosi ChRL zawiesiła rozmowy i współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w ośmiu różnych obszarach, w tym dialog na temat kwestii wojskowych i zmiany klimatu;
M. mając na uwadze, że po wizycie przewodniczącej Pelosi ChRL nałożyła sankcje gospodarcze na wiele rodzajów produktów rolnych z Tajwanu;
N. mając na uwadze, że od 2019 r. ChRL narusza tajwańską strefę identyfikacyjną obrony powietrznej z coraz większą regularnością; mając na uwadze, że ChRL od dawna podejmuje działania na granicy legalności, które obejmują przymus gospodarczy, cyberataki, dezinformację i operacje wywierania wpływu oraz potęgowanie zagrożeń wojskowych, zwłaszcza w odniesieniu do Tajwanu;
O. mając na uwadze, że w ostatnich dziesięcioleciach ChRL konsekwentnie zwiększała wydatki na cele wojskowe i modernizowała swoją armię; mając na uwadze, że ChRL dysponuje drugim co do wielkości budżetem wojskowym na świecie;
P. mając na uwadze, że sekretarz generalny Komunistycznej Partii Chin Xi Jinping wielokrotnie wyrażał zamiar włączenia Tajwanu do Chińskiej Republiki Ludowej, w razie potrzeby również przy użyciu siły;
Q. mając na uwadze, że w 2005 r. ChRL przyjęła tzw. ustawę secesyjną, której celem jest w dużej mierze zastraszenie Tajwanu;
R. mając na uwadze, że w opublikowanej niedawno białej księdze ChRL pt. „The Taiwan Question and China’s Reunification in the New Era” [Kwestia tajwańska a ponowne zjednoczenie Chin w nowej erze] usunięto wcześniejsze gwarancje oferowane Tajwanowi w związku z jego przyszłym statusem po „ponownym zjednoczeniu”, takie jak zakaz stacjonowania wojsk ChRL na wyspie lub przysyłanie pracowników z chińskiej administracji;
S. mając na uwadze, że Komunistyczna Partia Chin nigdy nie rządziła na Tajwanie;
T. mając na uwadze, że w ostatnich latach delegacje parlamentarne z całego świata często odwiedzały Tajwan, a także mając na uwadze, że takie wizyty w ramach dyplomacji parlamentarnej są powszechną praktyką demokratyczną;
U. mając na uwadze, że konflikt w Cieśninie Tajwańskiej miałby katastrofalny wpływ na gospodarkę światową, a to z uwagi na kluczową rolę Tajwanu w globalnych łańcuchach dostaw;
V. mając na uwadze, że ChRL nie dotrzymała obietnicy poszanowania swobód demokratycznych w Hongkongu i złamała proklamowaną przez siebie zasadę „jeden kraj, dwa systemy”; mając na uwadze, że negatywne wydarzenia w Hongkongu wpłynęły również na wewnętrzną debatę na Tajwanie;
W. mając na uwadze, że w strategii UE dotyczącej regionu Indo-Pacyfiku stwierdzono, że „pokaz siły i rosnące napięcia w regionalnych punktach zapalnych, takich jak Morze Południowochińskie i Wschodniochińskie oraz Cieśnina Tajwańska, mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i dobrobyt Europy”;
X. mając na uwadze, że ChRL nałożyła potężne sankcje gospodarcze i zaczęła wywierać naciski na Litwę po tym, jak kraj ten zgodził się na otwarcie tajwańskiego przedstawicielstwa na Litwie, a także planuje otwarcie litewskiego przedstawicielstwa handlowego w Tajpej;
Y. mając na uwadze, że w ostatnich latach poczucie tajwańskiej tożsamości umacnia się wśród ludności Tajwanu w kontekście coraz bardziej agresywnej postawy ChRL wobec Tajwanu;
Z. mając na uwadze, że Tajwan dostosował się do sankcji UE przeciwko Rosji, a także mając na uwadze, że zarówno rząd Tajwanu, jak i jego mieszkańcy dokonali znacznych darowizn na rzecz ukraińskich uchodźców;
AA. mając na uwadze, że Tajwan jest światowym liderem w kluczowym obszarze gospodarczym, jakim jest produkcja półprzewodników; mając na uwadze, że w strategii UE dotyczącej regionu Indo-Pacyfiku podkreślono, iż „UE będzie również utrzymywać głębokie stosunki handlowe i inwestycyjne z partnerami, z którymi nie ma umów handlowych ani inwestycyjnych, takimi jak Tajwan”;
AB. mając na uwadze, że Tajwan to prężna demokracja, w której mieszka 23 miliony ludzi; mając na uwadze, że UE i Tajwan są partnerami o podobnych poglądach, którzy podzielają wspólne wartości, takie jak wolność, demokracja, prawa człowieka i praworządność;
1. zdecydowanie potępia bezprecedensowy poziom intensywności ćwiczeń wojskowych ChRL w Cieśninie Tajwańskiej od 2 sierpnia 2022 r. i wzywa rząd ChRL do powstrzymania się od wszelkich środków, które mogłyby zdestabilizować Cieśninę Tajwańską i bezpieczeństwo regionalne;
2. podkreśla, że status quo w Cieśninie Tajwańskiej nie może być jednostronnie zmieniany siłą;
3. przypomina, że stabilność w Cieśninie Tajwańskiej jest bezpośrednio związana z kluczowymi interesami Europy, jakimi są utrzymanie bezpieczeństwa, dobrobytu i wolności w regionie;
4. zdecydowanie wyraża solidarność z narodem Tajwanu; wyraża uznanie dla rządu tajwańskiego i przywódców politycznych za ich ostrożną i odpowiedzialną reakcję na prowokacje ze strony ChRL;
5. nie zgadza się na zastraszenie lub szantażowanie prowokacjami przez ChRL w Cieśninie Tajwańskiej lub w innych miejscach;
6. wzywa rząd ChRL do przestrzegania prawa międzynarodowego, w tym Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza;
7. uważa ćwiczenia wojskowe ChRL za prowokację mającą na celu sprawdzenie jedności i determinacji demokracji w regionie Indo-Pacyfiku i na Zachodzie; z zadowoleniem przyjmuje wyraźne potępienie ćwiczeń wojskowych ChRL przez państwa członkowskie UE oraz kluczowych partnerów, takich jak Stany Zjednoczone, Kanada, Australia i Japonia, oraz podkreśla, że nasza jedność ma kluczowe znaczenie dla powstrzymania wszelkiej agresji ze strony ChRL oraz utrzymania pokoju i stabilności w Cieśninie Tajwańskiej;
8. zdecydowanie potępia wystrzelenie chińskich rakiet balistycznych na japońskie wody terytorialne i postrzega to jako bezprecedensową eskalację, na którą społeczność międzynarodowa musi odpowiednio zareagować i którą musi ocenić; wyraża współczucie dla Japonii i pełne poparcie dla tego kraju, a także podkreśla w związku z tym potrzebę dalszego wspierania Tajwanu przez demokracje w regionie w obliczu pokazów siły wojskowej przez ChRL, ponieważ pokój i stabilność w regionie leżą w interesie wszystkich;
9. zdecydowanie odrzuca wysiłki przywódców ChRL na rzecz ponownego zdefiniowania status quo na własną korzyść poprzez ćwiczenia wojskowe i powtarzające się prowokacje; domaga się, aby ChRL przestrzegała już dawno ustalonej linii środkowej i powstrzymała się od naruszania tajwańskiej strefy identyfikacyjnej obrony powietrznej i wyłącznej strefy ekonomicznej Tajwanu;
10. wzywa ChRL do pilnego zaprzestania działań wojskowych na pograniczu szarej strefy, w tym kampanii cybernetycznych i dezinformacyjnych, a także wykorzystywania dronów wojskowych i cywilnych, a także podkreśla, że wszystkie te działania składają się na niebezpieczną sytuację niepewności i niestabilności;
11. potępia decyzję ChRL o zawieszeniu różnych dialogów politycznych ze Stanami Zjednoczonymi, w tym dotyczących klimatu i kwestii bezpieczeństwa, oraz wzywa przywódców ChRL do powrotu do standardów dyplomatycznych w celu uniknięcia ryzyka błędnych osądów i błędów, które mogłyby mieć katastrofalne konsekwencje;
12. wyraża zaniepokojenie, że niepożądany błąd lub wypadek może spowodować szereg ruchów eskalacyjnych; zwraca uwagę na potrzebę poszukiwania nowych sposobów podejmowania środków budowy zaufania w całej Cieśninie Tajwańskiej, aby uniknąć takich scenariuszy, jak te, których byliśmy świadkami tego lata;
13. zdecydowanie odrzuca przymus gospodarczy stosowany przez ChRL wobec Tajwanu i innych demokracji w tamtejszym regionie, a także wobec państw członkowskich UE, oraz podkreśla, że takie praktyki są nie tylko nielegalne w świetle zasad Światowej Organizacji Handlu, ale również mają druzgocący wpływ na reputację ChRL na świecie i doprowadzą do dalszej utraty zaufania do ChRL jako partnera;
14. podkreśla, że na demokratycznej wyspie Tajwan to naród decyduje o tym, w jaki sposób chce żyć i jakie stosunki utrzymywać z Pekinem;
15. wzywa UE, aby realizowała swoje ambicje, by stać się prawdziwym graczem geopolitycznym, i w związku z tym odgrywała znaczniejszą rolę w odniesieniu do sytuacji w Cieśninie Tajwańskiej i w całym regionie Indo-Pacyfiku, zgodnie z własną strategią dotyczącą tego regionu; wzywa do dalszego pogłębiania naszych strategicznych stosunków z partnerami o podobnych poglądach w regionie, w szczególności z Japonią i Australią;
16. ponownie potępia zaprzestanie przez ChRL przestrzegania proklamowanej przez siebie zasady „jeden kraj, dwa systemy” poprzez skuteczne ukrócenie demokracji i niezależnej praworządności w Hongkongu, a także wyraża rozczarowanie z tego powodu; uznaje, że w ten sposób ChRL ujawniła swoje prawdziwe intencje, jeżeli chodzi o wybór przyszłej drogi, która jest sprzeczna z globalnym dążeniem do wolności, praw człowieka i praw obywatelskich, rozliczalności administracji publicznej, dobrych rządów, demokracji i udziału społeczeństwa;
17. wzywa państwa członkowskie UE do zwiększenia swojej obecności gospodarczej i dyplomatycznej w całym regionie Indo-Pacyfiku, w tym na Tajwanie, i przypomina, że strategiczny i gospodarczy środek ciężkości na świecie przenosi się do tego regionu, w związku z czym w interesie UE wyraźnie leży wypracowanie jasnego i wiarygodnego podejścia do regionu Indo-Pacyfiku na szczeblu ogólnounijnym;
18. przypomina w związku z tym, że UE jest ważnym podmiotem w regionie Indo-Pacyfiku, a ponad jedna trzecia całego europejskiego eksportu trafia do tego regionu, w którym znajduje się kilku największych partnerów handlowych UE; podkreśla w związku z tym, że UE jest uzależniona od niezakłóconego funkcjonowania autostrad morskich lub morskich linii komunikacyjnych przechodzących przez region Indo-Pacyfiku, i zaznacza, że kryzys w Cieśninie Tajwańskiej miałby zatem poważne konsekwencje dla handlu i dobrobytu gospodarczego w Europie;
19. przypomina, że UE jest największym inwestorem na Tajwanie i dysponuje już solidnymi ramami współpracy, które uległy dalszemu wzmocnieniu pomimo rosnących napięć na świecie; podkreśla w związku z tym, że UE jako całość i poszczególne państwa członkowskie mają własne interesy na Tajwanie, które należy chronić; podkreśla ponadto, że państwa członkowskie mają obowiązek chronić swoich obywateli mieszkających na Tajwanie i w całym regionie;
20. przypomina, że Tajwan jest partnerem o podobnych poglądach, z którym UE podziela wspólne wartości w zakresie demokracji, praworządności i praw człowieka i od którego może się wiele nauczyć, w szczególności w dziedzinie walki z dezinformacją i w kwestii skutecznego zarządzania pandemią, co na Tajwanie udało się dzięki wykorzystaniu technologii;
21. przypomina o tym, jak ważne jest wzmocnienie dialogu między UE a Tajwanem poprzez zacieśnienie stosunków z podmiotami lokalnymi, w tym ze społeczeństwem obywatelskim, oraz podkreśla, że owa wzmocniona wymiana pomoże poprawić profil i widoczność UE na Tajwanie oraz przyczyni się do wspólnych wysiłków na rzecz przeciwdziałania zagrożeniu dezinformacją, z którym coraz częściej borykają się obie strony;
22. z zadowoleniem przyjmuje niedawno ogłoszone przez Litwę plany otwarcia biura przedstawicielstwa handlowego w Tajpej jesienią 2022 r.; wzywa inne państwa członkowskie, które nie prowadzą jeszcze biura handlowego na Tajwanie, do pójścia za tym przykładem i zacieśnienia stosunków politycznych z Tajwanem;
23. uważa, że niedawne prowokacje wojskowe ChRL, rozpoczęte 2 sierpnia 2022 r., potwierdziły, że UE i poszczególne państwa członkowskie muszą przeprowadzić konstruktywną debatę na temat sposobów zacieśnienia współpracy z Tajwanem poprzez wykorzystanie istniejącej współpracy i określenie nowych jej obszarów z myślą o poprawie dwustronnej współpracy i powiązań między UE a Tajwanem na wszystkich szczeblach;
24. ma powody, by sądzić, że niedawna eskalacja sytuacji przez ChRL została zaplanowana z dużym wyprzedzeniem, a przywództwo kraju po prostu czekało na odpowiedni pretekst do rozpoczęcia działań i przetestowania zarówno zdolności Tajwanu do odpowiedzi, jak i gotowości Zachodu do reagowania;
25. uznaje, że gesty wsparcia, takie jak wizyty parlamentarne, są cenne, i sądzi, że mogą one mieć efekt odstraszający, jeżeli będą powiązane z konkretną współpracą w innych dziedzinach; podkreśla, że wizyty parlamentarne są normalną praktyką i przyczyniają się do bardziej świadomych stosunków między obiema stronami, a także pomagają poprawić wzajemne zrozumienie i zacieśniać kontakty międzyludzkie; podkreśla zamiar wysyłania w przyszłości oficjalnych delegacji parlamentarnych na Tajwan;
26. zwraca się do parlamentu Tajwanu o wysłanie delegacji do Parlamentu Europejskiego w celu rozszerzenia współpracy parlamentarnej między UE a Tajwanem;
27. apeluje do przywódców UE o umieszczenie sytuacji w Cieśninie Tajwańskiej w porządku obrad nadchodzących posiedzeń Rady Europejskiej i Rady do Spraw Zagranicznych, a także o podjęcie kwestii chińskiej agresji w regionie w rozmowach z przywódcami ChRL podczas zaplanowanego na listopad posiedzenia grupy G-20 w Indonezji;
28. zwraca uwagę na kluczową rolę Tajwanu w gospodarce światowej, zwłaszcza ze względu na jego wiodącą rolę w dziedzinie półprzewodników, i w związku z tym podkreśla znaczenie Tajwanu jako gospodarki zaawansowanej technologicznie dla dobrobytu i bezpieczeństwa gospodarczego samej UE; ponownie podkreśla strategiczne znaczenie Tajwanu nie tylko jako wiarygodnego, ale i ważnego partnera w regionie Indo-Pacyfiku;
29. przypomina w związku z tym, że w swojej strategii na rzecz Indo-Pacyfiku UE wskazała Tajwan jako partnera, z którym należy współpracować w dążeniu do zwiększenia odporności, a tym samym – wyeliminowania własnej podatności na zagrożenia;
30. ponawia wcześniejszy apel do Komisji o niezwłoczne rozpoczęcie oceny skutków dwustronnej umowy inwestycyjnej i konsultacji publicznych w jej sprawie, a także o określenie jej zakresu z władzami tajwańskimi w ramach przygotowań do negocjacji mających pogłębić dwustronne powiązania gospodarcze;
31. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz władzom Tajwanu i Chińskiej Republiki Ludowej.
- [1] Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 170.
- [2] Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0224.