PROJEKT REZOLUCJI w sprawie śmierci Mahsy Amini i represji wobec osób protestujących w obronie praw kobiet w Iranie
3.10.2022 - (2022/2849(RSP))
zgodnie z art. 132 ust. 2 Regulaminu
Marco Campomenosi, Marco Zanni, Anna Bonfrisco, Susanna Ceccardi, Silvia Sardone, Jaak Madison, Harald Vilimsky, Joachim Kuhs, Bernhard Zimniok
w imieniu grupy ID
B9‑0425/2022
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie śmierci Mahsy Amini i represji wobec osób protestujących w obronie praw kobiet w Iranie
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Iranu,
– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,
– uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r., którego jedną ze stron jest Iran,
– uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania z 1985 r.,
– uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z 1989 r.,
– uwzględniając konstytucję Iranu, a w szczególności jej zabezpieczenia przed torturami i arbitralnymi zatrzymaniami,
– uwzględniając najnowsze sprawozdanie Specjalnego Sprawozdawcy ONZ w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Islamskiej Republice Iranu,
– uwzględniając raport organizacji Open Doors „Światowy Indeks Prześladowań 2022”,
– uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Mahsa Amini, 22-letnia Iranka kurdyjskiego pochodzenia z miasta Sakez w irańskim Kurdystanie, zmarła 16 września 2022 r. po zapadnięciu w śpiączkę po zatrzymaniu jej w Teheranie przez policję do spraw moralności – specjalny wydział policji odpowiedzialny za publiczne wdrażanie zasad dotyczących noszenia muzułmańskiej chusty zakrywającej włosy, uszy i szyję (hidżab); mając na uwadze, że została aresztowana, ponieważ jej hidżab nie spełniał obowiązkowych rządowych norm dotyczących noszenia hidżabu; mając na uwadze, że policja twierdzi, iż zmarła z powodu niewydolności serca i uznała jej śmierć za „niefortunny” incydent; mając na uwadze, że kolejne dowody wskazują na to, iż padła ona ofiarą śmiertelnego pobicia;
B. mając na uwadze, że opresyjne traktowanie kobiet jest niezaprzeczalną cechą islamu; mając na uwadze, że od pierwszych dni istnienia Republiki Islamskiej prawa kobiet w Iranie są ograniczane i narzucono szereg przepisów, w tym egzekwowanie obowiązku noszenia nakryć głowy;
C. mając na uwadze, że na podstawie przepisów o „obowiązkowym noszeniu nakryć głowy” i pod zarzutem „niewłaściwego noszenia nakrycia głowy” kobietom w Iranie odmawia się najbardziej podstawowych praw wolności i kobiety są nękane, zatrzymywane, więzione, torturowane, chłostane, a nawet zabijane za naruszenie nałożonych na nie represyjnych przepisów;
D. mając na uwadze, że sprawa ta uwypukliła represje wobec kobiet w Iranie i wywołała protesty przeciwko przepisom dotyczącym hidżabów oraz przeciwko brutalnemu tłumieniu przez reżim najbardziej podstawowych praw narodu irańskiego;
E. mając na uwadze, że śmierć Mahsy Amini doprowadziła do pierwszej masowej demonstracji opozycyjnej na ulicach Iranu od 2019 r., kiedy to władze stłumiły protesty po podwyżkach cen paliw, zabijając 1500 osób;
F. mając na uwadze, że dla zademonstrowania swojego poparcia wiele kobiet wyszło na ulice – śmiało stając przed funkcjonariuszami policji – i zdejmowało chusty, w wielu przypadkach nawet je podpalając, a także mając na uwadze, że wiele kobiet obcinało sobie włosy w miejscach publicznych;
G. mając na uwadze, że protesty rozprzestrzeniły się na 162 miasta we wszystkich 31 prowincjach; mając na uwadze, że w ciągu ostatnich dwóch tygodni liczba pokojowych demonstrantów domagających się zmian gwarantujących uzyskanie przez nich demokratycznych praw, zabitych przez represyjne siły państwowe, na dzień 28 września 2022 r. przekroczyła 240 osób, a ponad 12 000 osób zostało aresztowanych;
H. mając na uwadze, że solidarność demonstrowano w wielu częściach świata, w tym w Afganistanie, gdzie 25 kobiet protestowało przed ambasadą Iranu, skandując hasło używane w protestach w Iranie –„Kobiety, życie, wolność!” i że prostujące tam kobiety zostały rozpędzone przez talibów strzelających z ostrej amunicji w powietrze;
I. mając na uwadze, że irańskie siły bezpieczeństwa nadal atakują demonstrantów sprzeciwiających się konserwatywnym zasadom ubioru dla kobiet w tym kraju; mając na uwadze, że w niedawnej akcji przeciwko demonstrantom irańskie siły zabiły rzekomo 20-letnią Irankę Hadis Najafi, której nagranie wideo pokazujące ją, wiążącą włosy tuż przed dołączeniem do demonstrującego tłumu, rozprzestrzeniło się w internecie; mając na uwadze, że według doniesień została postrzelona w brzuchu, szyję, serce i dłoń;
J. mając na uwadze, że w irackim regionie Kurdystanu zginęło 13 osób, ponieważ Iran przeprowadził atak z użyciem pocisków i uzbrojonych dronów, twierdząc, że znajdowały się tam bazy irańskich kurdyjskich grup opozycyjnych obwinianych za ich rolę we wspieraniu protestów po śmierci Mahsy Amini; mając na uwadze, że takie uzasadnienie jest niewłaściwe i promuje błędną interpretację przebiegu wydarzeń;
K. mając na uwadze, że prezydent i duchowny Iranu Ebrahim Raisi, który był już członkiem teherańskiej „Komisji śmierci” w 1988 r., został w związku z przeszłymi i bieżącymi zbrodniami na mocy prawa międzynarodowego oskarżony o prześladowanie tysięcy dysydentów politycznych, o propagowanie systematycznej dyskryminacji i bezkarności oraz o arbitralne i bezprawne zabójstwa obywateli Iranu, z których wielu to kobiety, a nawet dzieci;
L. mając na uwadze, że zakłócając działanie internetu i odłączając internet w dużej części Iranu, reżim próbuje uniemożliwić przekazywanie i rozpowszechnianie informacji o protestach i zdjęć z manifestacji, stara się ukryć prawdziwy wymiar rebelii i zapobiec ujawnieniu skali masakry protestujących i represji wobec nich;
M. mając na uwadze, że zmiany legislacyjne w Republice Islamskiej jeszcze bardziej osłabiły prawo do wolności myśli, religii i przekonań; mając na uwadze, że Open Doors plasuje Iran na dziewiątym miejscu wśród 50 krajów, w których chrześcijanie są najbardziej prześladowani; mając na uwadze, że osoby przechodzące z islamu na chrześcijaństwo są szczególnie zagrożone prześladowaniem; mając na uwadze, że pojawiły się obawy dotyczące zmian w kodeksie karnym, zgodnie z którymi szerzenie wiary chrześcijańskiej może podlegać ściganiu;
N. mając na uwadze, że Iran nie uznaje podwójnego obywatelstwa, a osoby posiadające podwójne obywatelstwo UE i Iranu są nadal aresztowane i często wykorzystywane do wywierania wpływu w stosunkach między państwami; mając na uwadze, że co najmniej jedenastu obywateli UE jest arbitralnie przetrzymywanych w Iranie, m.in. naukowiec Fariba Adelkhah będąca obywatelką Francji i Iranu, Nahid Taghavi będąca obywatelką Niemiec i Iranu oraz dr Ahmadreza Djalali będący obywatelem Szwecji i Iranu;
1. zdecydowanie potępia śmierć Mahsy Amini po jej aresztowaniu przez policję do spraw moralności; wzywa do przeprowadzenia niezależnego, przejrzystego i wiarygodnego dochodzenia w sprawie jej śmierci oraz do pociągnięcia winnych do odpowiedzialności;
2. wyraża zaniepokojenie sytuacją kobiet w Iranie, których prawa są ograniczane od pierwszych dni Republiki Islamskiej; wyraża ponadto zaniepokojenie z powodu uchwalonych i egzekwowanych przepisów o obowiązku noszenia nakryć głowy;
3. solidaryzuje się z kobietami i innymi demonstrantami, którzy wyszli na ulice, stając odważnie przed funkcjonariuszami policji, aby domagać się poszanowania ich demokratycznych praw; podkreśla, że te odważne działania irańskich kobiet mają uniwersalne znaczenie w walce z uciskiem, w obronie praw kobiet oraz w świetle prawa do wolności sumienia, religii i stroju, podczas gdy represje prowadzone przez rząd Iranu stanowią zanegowanie tych praw oraz jednakowej godności kobiet i mężczyzn;
4. zdecydowanie potępia brutalne tłumienie demonstracji w Iranie i wzywa reżim irański do położenia kresu ciągłej, systematycznej i niedopuszczalnej przemocy wobec własnych obywateli oraz do natychmiastowego uwolnienia osób niesprawiedliwie przetrzymywanych;
5. głęboko ubolewa nad reakcją UE i brakiem możliwości zrozumienia podstawowych kwestii związanych z chustą muzułmańską; zauważa, że reakcja UE jest niezwykle problematyczną narracją, w ramach której dąży ona z jednej strony do wspierania irańskich kobiet walczących o emancypację, a z drugiej strony promuje noszenie chusty muzułmańskiej w UE; ubolewa, że UE uzasadnia to niejednoznaczne podejście, powołując się na wolność i tolerancję;
6. przypomina, że UE wielokrotnie propagowała noszenie chust muzułmańskich za pośrednictwem finansowania lub w oficjalnych komunikatach, na przykład w kontekście Europejskiego Dnia Młodzieży, kampanii „Wolność w hidżabie”, partnerstwa Komisji ze stowarzyszeniem islamistycznym FEMYSO czy Europejskiej Nagrody za Innowacyjność w Nauczaniu, która to nagroda przedstawia małą dziewczynkę noszącą nakrycie głowy; potępia te działania i wzywa Komisję do dokonania przeglądu swojej polityki w tym zakresie oraz do natychmiastowego zaprzestania finansowania wszelkich stowarzyszeń podejrzewanych o związki z radykalnym islamem;
7. potępia zamknięcie internetu przez reżim irański i uważa, że szczególnie ważne jest, aby naród irański miał swobodny i nieograniczony dostęp do internetu;
8. wzywa państwa członkowskie do wywarcia nacisku na irański reżim, aby położył kres represjom wobec narodu irańskiego i zaprzestał wspierania terroryzmu w Europie, tak jak w przypadku Assadollaha Assada, irańskiego dyplomaty skazanego w Belgii na 20 lat więzienia za spisek bombowy, a także w innych częściach świata;
9. wzywa państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków na rzecz poprawy sytuacji obywateli państw członkowskich UE posiadających podwójne obywatelstwo, którzy są niesprawiedliwie przetrzymywani w Iranie;
10. ponownie wyraża zaniepokojenie sytuacją więźniów politycznych przetrzymywanych w nieodpowiednich warunkach, często po niesprawiedliwych procesach; jest zaniepokojony systematycznym stosowaniem długotrwałej izolacji, arbitralnych aresztowań lub zatrzymań oraz odmawianiem leczenia, odwiedzin i przepustek, co stanowi naruszenie międzynarodowych zobowiązań Iranu;
11. ubolewa nad faktem, że dyplomata z UE wziął udział w zaprzysiężeniu prezydenta Iranu Ebrahima Raisiego w sierpniu 2021 r., pomimo bojkotu ceremonii przez wiele krajów europejskich;
12. podkreśla znaczenie poszanowania prawa do wolności myśli, religii – w tym konwersji religijnej – lub przekonań, które jest powszechnym prawem człowieka; zwraca się do państw członkowskich o wspieranie mniejszości chrześcijańskich w Iranie;
13. wzywa Unię Europejską do zdecydowanego wspierania emancypacji kobiet i dziewcząt oraz uznania ich jednakowej godności;
14. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wiceprzewodniczącemu Komisji i Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, Sekretarzowi Generalnemu ONZ oraz Najwyższemu Przywódcy i prezydentowi Islamskiej Republiki Iranu.