ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σχετικά με την υπόθεση Russiagate: ισχυρισμοί για ρωσική παρέμβαση στις δημοκρατικές διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
5.2.2024 - (2024/2548(RSP))
σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού
Sergey Lagodinsky, Viola von Cramon‑Taubadel, Malte Gallée, Markéta Gregorová, Henrike Hahn, Heidi Hautala, Bronis Ropė, Ignazio Corrao, Nicolae Ştefănuță, Alviina Alametsä, Gwendoline Delbos‑Corfield, Alice Kuhnke, Jakop G. Dalunde, Pär Holmgren
εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE
Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B9-0124/2024
B9‑0124/2024
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την υπόθεση Russiagate: ισχυρισμοί για ρωσική παρέμβαση στις δημοκρατικές διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη Ρωσία,
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τις εξωτερικές παρεμβάσεις και τη διαφθορά,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Μαρτίου 2022 σχετικά με τις εξωτερικές παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της παραπληροφόρησης, σε όλες τις δημοκρατικές διαδικασίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση[1],
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 1ης Ιουνίου 2022 σχετικά με τις εξωτερικές παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της παραπληροφόρησης, σε όλες τις δημοκρατικές διαδικασίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση[2],
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Ιουλίου 2023 σχετικά με συστάσεις για μεταρρύθμιση των κανόνων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διαφάνεια, την ακεραιότητα, τη λογοδοσία και την καταπολέμηση της διαφθοράς[3],
– έχοντας υπόψη την απόφασή του, της 13ης Σεπτεμβρίου 2023, σχετικά με τις τροπολογίες στον Κανονισμό του Κοινοβουλίου με σκοπό την ενίσχυση της ακεραιότητας, της ανεξαρτησίας και της λογοδοσίας[4],
– έχοντας υπόψη τη σύσταση (ΕΕ) 2023/2829 της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 2023, για συμπεριληπτικές και ανθεκτικές εκλογικές διαδικασίες στην Ένωση, και την ενίσχυση του ευρωπαϊκού χαρακτήρα και της αποτελεσματικής διεξαγωγής των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[5],
– έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι ρεπορτάζ ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης στις 29 Ιανουαρίου 2024 παρουσίαζαν συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η βουλευτής του ΕΚ, Tatjana Ždanoka, μπορεί να ενήργησε ως πληροφοριοδότης για το Πέμπτο Τμήμα της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB) της Ρωσικής Ομοσπονδίας από το 2004, τουλάχιστον, έως το 2017· λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπόθεση παραπέμφθηκε προς διερεύνηση στη Συμβουλευτική Επιτροπή Δεοντολογίας των Βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι λετονικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν επίσης ανακοινώσει τη δική τους έρευνα·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι γνωστό ότι η Ρωσική Ομοσπονδία χρησιμοποιεί μια σειρά διαφορετικών μεθόδων παρέμβασης, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής που έχει στόχο να βλάψει, να επιφέρει σύγχυση, να φοβίσει, να αποδυναμώσει και να διχάσει τα κράτη μέλη της ΕΕ και να επιτεθεί στη δημοκρατική λειτουργία τους, καθώς και στη δημοκρατική λειτουργία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η άρση της στήριξης προς την Ουκρανία εντός της ΕΕ έχει καταστεί ένας ακόμη ρητός στόχος της παρέμβασης της Ρωσικής Ομοσπονδίας στους δημοκρατικούς χώρους των χωρών της ΕΕ·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι δημοσιογράφοι και εμπειρογνώμονες εξακολουθούν να αποκαλύπτουν τη χρηματοδότηση πολιτικών δραστηριοτήτων και διασυνδέσεων της Ρωσίας με πολιτικούς στην ΕΕ πριν και μετά τις 24 Φεβρουαρίου 2022, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την ακεραιότητα της δημοκρατικής λειτουργίας των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και απαιτεί διεξοδική έρευνα για να αποδοθούν ευθύνες στους συνεργούς·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η πολιτική, τα μέσα ενημέρωσης και οι εκλογικές διαδικασίες της ΕΕ αποτελούν αντικείμενο στοχοποίησης και παρέμβασης μέσω εκστρατειών παραπληροφόρησης, συστημάτων διαφθοράς και άλλων τακτικών που αποσκοπούν στην υπονόμευση των δημοκρατικών ιδεωδών και των θεμελιωδών δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές εκλογές του 2024 ενδέχεται να αποτελέσουν ειδικό στόχο εκστρατειών παραπληροφόρησης σε τοπικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξωτερικές παρεμβάσεις, η χειραγώγηση των πληροφοριών και η παραπληροφόρηση υπονομεύουν σοβαρά και απειλούν τις θεμελιώδεις ελευθερίες έκφρασης και πληροφόρησης, όπως ορίζονται στο άρθρο 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπονομεύουν επίσης τις δημοκρατικές διαδικασίες στην ΕΕ και τα κράτη μέλη της, συμπεριλαμβανομένης της διεξαγωγής ελεύθερων και δίκαιων εκλογών·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντίδραση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις εξωτερικές παρεμβάσεις έχει γίνει πιο προσεκτική, πρώτα με την Ειδική Επιτροπή για τις εξωτερικές παρεμβάσεις σε όλες τις δημοκρατικές διαδικασίες στην ΕΕ και αργότερα μετά τα σκάνδαλα Qatargate και Moroccogate του 2022· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Κανονισμός του Κοινοβουλίου τροποποιήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2023 για να ενισχυθεί η ακεραιότητα, η ανεξαρτησία και η λογοδοσία στο Κοινοβούλιο· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι δεν έχουν ληφθεί ακόμη ισχυρότερα μέτρα για τη διασφάλιση αποτελεσματικής προστασίας από αθέμιτες εξωτερικές επιρροές·
1. καταδικάζει όλες τις απόπειρες ρωσικής παρέμβασης στις δημοκρατικές διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης· επιμένει ότι οι ρωσικές αρχές και κάθε άτομο ή οντότητα που ενεργεί εξ ονόματός τους πρέπει να τερματίσουν αυτές τις πρακτικές· καλεί τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και το Συμβούλιο να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα κατά Ρώσων πολιτών, εφόσον επιβεβαιωθούν οι ισχυρισμοί για παρέμβαση, προκειμένου να διαφυλαχθεί η ασφάλεια της Ένωσής μας και των δημοκρατικών διαδικασιών της·
2. εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τις αναφορές σύμφωνα με τις οποίες η βουλευτής του ΕΚ Tatjana Ždanoka μπορεί να ενήργησε ως πληροφοριοδότης για το Πέμπτο Τμήμα της FSB, ενώ ασκούσε τη θητεία της ως βουλευτού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· τονίζει ότι είναι επιτακτική ανάγκη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και οι λετονικές αρχές, να διερευνήσουν διεξοδικά το ζήτημα αυτό, προκειμένου να καθοριστούν, χωρίς καθυστέρηση, οι κατάλληλες κυρώσεις και ποινικές διαδικασίες·
3. τονίζει ότι ένας πληροφοριοδότης της FSB που έχει πρόσβαση σε παροχές και πληροφορίες ως βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα αποτελούσε σοβαρή απειλή για την ασφάλεια και τη δημοκρατία της Ένωσής μας· ζητεί να διερευνηθούν άμεσα τα ζητήματα αυτά, συμπεριλαμβανομένων οποιωνδήποτε άλλων πιθανών περιπτώσεων ρωσικών ή άλλων ξένων παρεμβάσεων ή άλλων ειδών κακόβουλης παρέμβασης στο έργο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·
4. εξακολουθεί να υποστηρίζει σταθερά τις προσπάθειες βελτίωσης και επιβολής των κανόνων που προστατεύουν την ακεραιότητα αυτού του θεσμικού οργάνου ως πυλώνα της ευρωπαϊκής δημοκρατίας·
5. επαναλαμβάνει τις ανησυχίες του σχετικά με τη σημαντική χρηματοδότηση και τις στενές σχέσεις της Ρωσίας με πολιτικά κόμματα και πολιτικούς σε ορισμένες χώρες σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς επιχειρεί να παρέμβει περαιτέρω και να αυξήσει την επιρροή της σε εθνικές και ενωσιακές διαδικασίες·
6. εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για τις πρόσφατες αναφορές σύμφωνα με τις οποίες οι ρωσικές αρχές παρέχουν συγκεκριμένα αφηγήματα σε ακροδεξιά πολιτικά κόμματα και παράγοντες σε διάφορες χώρες της ΕΕ, ιδίως στη Γερμανία και τη Γαλλία, με στόχο την υπονόμευση της δημόσιας στήριξης προς την Ουκρανία, μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας το 2022·
7. τονίζει ότι, κατά το τρέχον έτος σημαντικών εκλογών, συμπεριλαμβανομένων των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιούνιο, απαιτούνται πιο αποτελεσματικές απαντήσεις τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την καταπολέμηση των ρωσικών και άλλων ξένων παρεμβάσεων στις εκλογικές διαδικασίες, ανεξαρτήτως εάν αυτές γίνονται με τη μορφή κυβερνοεπιθέσεων, με τη χρήση bots στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με εκτεταμένη παραπληροφόρηση ή με τη χρήση παραγόντων επιρροής· καλεί τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να εφαρμόσουν στρατηγικές ανθεκτικότητας για τις εκλογές·
8. υπογραμμίζει την ανάγκη να αυξηθούν οι διαρκείς προσπάθειες παρακολούθησης και να ενισχύεται η εφαρμογή τους πολύ πριν από εκλογές, δημοψηφίσματα ή άλλες σημαντικές πολιτικές διαδικασίες σε ολόκληρη την Ευρώπη·
9. παροτρύνει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν σημαντικές και διαρκείς επενδύσεις για την ενίσχυση της δημοκρατικής μας ανθεκτικότητας και του κράτους δικαίου, μεταξύ άλλων μέσω μέτρων που αποσκοπούν στην ενίσχυση των ικανοτήτων αντικατασκοπείας της ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να βελτιώσει την ποιότητα της δέσμης μέτρων για την προάσπιση της δημοκρατίας, ιδίως της πρότασης οδηγίας της 12ης Δεκεμβρίου 2023 για τη θέσπιση εναρμονισμένων απαιτήσεων στην εσωτερική αγορά σχετικά με τη διαφάνεια της εκπροσώπησης συμφερόντων που πραγματοποιείται για λογαριασμό τρίτων χωρών και για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2019/1937[6], να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις εσωτερικές απειλές αθέμιτης επιρροής και να αποστασιοποιηθεί από μια αναποτελεσματική προσέγγιση που εστιάζει αποκλειστικά και μόνο στους παράγοντες που λαμβάνουν ξένη χρηματοδότηση·
10. τονίζει ότι, πέρα από τους δημοκρατικούς χώρους της ίδιας της ΕΕ, είναι επείγουσα ανάγκη η ίδια και τα κράτη μέλη της να παράσχουν ενισχυμένη στήριξη στην Ανατολική Εταιρική Σχέση και στις υποψήφιες χώρες, καθώς και στις χώρες εταίρους του Νότου, ιδίως μέσω της συνεργασίας για την οικοδόμηση της ανθεκτικότητας του κράτους και της κοινωνίας στην παραπληροφόρηση και στη ρωσική συγκεκαλυμμένη επιρροή και στην κρατική προπαγάνδα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί κάθε στρατηγική αποδυνάμωση ή κατακερματισμός των κοινωνιών και των θεσμών τους·
11. αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, στα κοινοβούλια των κρατών μελών και στις ρωσικές αρχές.
- [1] ΕΕ C 347 της 9.9.2022, σ. 61.
- [2] ΕΕ C, C/2023/1226, 21.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2023/1226/oj.
- [3] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2023)0292.
- [4] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2023)0316.
- [5] ΕΕ L, 2023/2829, 20.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2023/2829/oj,
- [6] COM(2023)0637.