Index 
Debatten
PDF 851k
Maandag 26 september 2005 - Straatsburg Uitgave PB
1. Hervatting van de zitting
 2. Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering: zie notulen
 3. Ingekomen stukken: zie notulen
 4. Verzoekschriften: zie notulen
 5. Schriftelijke verklaringen (artikel 116): zie notulen
 6. Aan de standpunten en resoluties van het Parlement gegeven gevolg
 7. Samenstelling commissies en delegaties: zie notulen
 8. Ondertekening van volgens de medebeslissingsprocedure aangenomen besluiten: zie notulen
 9. Verwelkoming van de Bulgaarse en Roemeense waarnemers
 10. Regeling van de werkzaamheden
 11. Prioriteiten van het Parlement
 12. Opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang
 13. 25ste verjaardag van "Solidarność" en haar boodschap voor Europa
 14. 1° Toegang tot de werkzaamheden van kredietinstellingen 2° Kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen
 15. Wettelijke accountantscontrole van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen
 16. Protocol inzake tonijnvangst bij de visserijovereenkomst EG-Comoren
 17. Agenda van de volgende vergadering: zie notulen
 18. Sluiting van de vergadering


  

VOORZITTER: Josep BORRELL FONTELLES
Voorzitter

(De vergadering wordt om 17.05 uur geopend)

 
1. Hervatting van de zitting
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 8 september 2005 werd onderbroken, te zijn hervat.

 

2. Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering: zie notulen

3. Ingekomen stukken: zie notulen

4. Verzoekschriften: zie notulen

5. Schriftelijke verklaringen (artikel 116): zie notulen

6. Aan de standpunten en resoluties van het Parlement gegeven gevolg

7. Samenstelling commissies en delegaties: zie notulen

8. Ondertekening van volgens de medebeslissingsprocedure aangenomen besluiten: zie notulen

9. Verwelkoming van de Bulgaarse en Roemeense waarnemers
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. In de eerste plaats moeten we vandaag onze Roemeense en Bulgaarse collega’s welkom heten; ik zal dit uitgebreid doen in mijn toespraak tot het Parlement na de regeling van de werkzaamheden. Vooralsnog beperk ik mij tot: dobre doshli en bun venit.

 

10. Regeling van de werkzaamheden
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Aan de orde is de definitieve ontwerpagenda voor de huidige vergaderperiode en die van oktober I, zoals de Conferentie van voorzitters die tijdens haar vergadering van donderdag 22 september heeft opgesteld overeenkomstig de artikelen 130 en 131 van ons Reglement.

Met betrekking tot de maandag, dinsdag en woensdag

Er zijn geen wijzigingen voorgesteld.

Met betrekking tot de donderdag

De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten en, als mijn gegevens kloppen, die fractie alleen – dus niet ook de Fractie van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa, zoals mij op een bepaald moment gezegd is – verzoekt het debat over Tunesië te vervangen door de kwestie van minderheden in Vojvodine.

De heer Watson bevestigt dit.

Goed dan, het voorstel is dus alleen gedaan door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten.

Bovendien heeft de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement verzocht het debat over Oezbekistan te vervangen door “Minderheden in Voivodina”.

Zou u dat kunnen toelichten, mijnheer Schulz?

 
  
MPphoto
 
 

  Martin Schulz (PSE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, u beschrijft zojuist de uitkomst van de Conferentie van voorzitters en het daaropvolgende overleg tussen de fracties. Inmiddels is er in dit Parlement een kort gesprek gevoerd tussen de heer Watson, de heer Poettering en ondergetekende. Wij doen gezamenlijk het volgende voorstel: het debat over Oezbekistan wordt naar oktober verschoven zodat wij nu gemeenschappelijk over de situatie in Vojvodine kunnen discussiëren (Interruptie). De bespreking van de situatie in Tunesië wordt dan voorlopig opgeschort.

(De heer Cohn-Bendit zegt iets, maar niet in de microfoon)

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Het zou goed zijn als behalve de heer Cohn-Bendit, ook de rest van ons kan horen waar we het over hebben.

(Gelach)

Goed dan, we hebben het over het vervangen van onderwerp Oezbekistan door Vojvodine, op voorstel van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement.

Houdt de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten vast aan haar voorstel?

 
  
MPphoto
 
 

  Hans-Gert Poettering (PPE-DE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, onze belangrijkste prioriteit was dat het aangekondigde debat over Tunesië vervangen zou worden door een debat over Vojvodine. Omdat wij er echter altijd naar streven om juist met betrekking tot de mensenrechten tot een gemeenschappelijk standpunt te komen, laten wij Tunesië op de agenda staan, maar debatteren wij wel – zoals de heer Schulz al heeft aangegeven – in plaats van over Oezbekistan over Vojvodine. Oezbekistan wordt dan in de volgende zittingsweek op de agenda gezet. Zodoende kunnen wij op een brede meerderheid rekenen om het debat over Vojvodine ook daadwerkelijk deze week te laten plaatsvinden. Dat was het ook uitgangspunt van ons verzoek, namelijk – en dat zeg ik in de richting van de collega’s in onze Fractie – dat ervoor gezorgd moet worden dat de situatie in Vojvodine inderdaad deze week wordt behandeld.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Daarmee trekt u uw voorstel dus in.

Met betrekking tot woensdag 12 en donderdag 13 oktober 2005

Er zijn geen wijzigingen voorgesteld.

(Het Parlement neemt de agenda aan)

Met uw welnemen zou ik ik de toespraak die ik nu ga houden graag aangrijpen om onze collegas formeel welkom te heten.

 

11. Prioriteiten van het Parlement
MPphoto
 
 

  De Voorzitter.(ES) Dames en heren, geachte afgevaardigden, vandaag is de dag dat wij de waarnemers uit Bulgarije en Roemenië, die vanaf heden een plaats hebben gevonden in ons Parlement, zeer hartelijk welkom mogen heten.

Hun aanwezigheid herinnert ons aan het feit dat in mei vorig jaar de vijfde uitbreiding van de Europese Unie onvoltooid bleef’, in afwachting van de afronding van het toetredingsproces door Roemenië en Bulgarije.

Tevens is het goed om eraan te herinneren dat ook ons Parlement zich heeft uitgesproken, geheel conform de toetredingsverdragen met deze landen, die momenteel geratificeerd worden door de lidstaten, en ik denk dat we vandaag kunnen zeggen dat we allen hopen dat de toetredingsdatum inderdaad, zoals gepland, 1 januari 2007 zal zijn. Ik ben er zeker van dat iedereen, ook Roemenië en Bulgarije, zijn uiterste best zal doen en alles zal doen wat in zijn vermogen ligt om dit te verwezenlijken.

Vandaag wil ik tegen onze nieuwe collega’s zeggen dat we met belangstelling uitzien naar hun bijdragen aan onze debatten en dat we hen veel succes wensen bij het uitoefenen van hun parlementaire werk.

Geachte afgevaardigden, de komst van onze Bulgaarse en Roemeense collega’s vindt echter plaats op een voor de Europese Unie bijzonder moeilijk moment. In de dagelijkse praktijk functioneren de instellingen normaal, er gebeurt niets abnormaals in het leven van de Europese Unie; maar het Europese project is in een identiteitscrisis terechtgekomen, die we niet moeten verhullen.

Er zijn de afgelopen dagen stemmen opgegaan dat de Europese Unie ook wel zonder toekomstvisie toekan, dat de Unie alleen maar hoeft door te gaan met de uitbreiding en met het verbeteren van het functioneren van haar markten. Voor sommigen zou dat genoeg zijn. Ik denk echter dat het probleem veel dieper ligt. Het probleem heeft te maken met de politieke betekenis en de geografische dimensie van het Europese project. Beide aspecten, de politieke betekenis en de geografische dimensie, bevinden zich momenteel in een impasse, en het Europees Parlement moet krachtig bijdragen aan het vinden van een uitweg uit deze situatie. Onze instelling moet alles doen om een eind te maken aan deze toestand.

Dames en heren, iets meer dan een jaar geleden heb ik tegenover u de prioriteiten van ons parlementaire werk uiteengezet. Maar gelooft u mij, de omstandigheden waarin we ons nu bevinden, hadden we toen, in september vorig jaar, onmogelijk kunnen voorzien. Wie had kunnen bedenken dat we ons nu in deze situatie zouden bevinden? Daarom denk ik dat het nuttig is om de gebeurtenissen van het afgelopen jaar kort de revue te laten passeren en onze doelen voor het parlementaire jaar dat nu begint opnieuw vast te stellen.

Ik stel voor dat we ons om te beginnen collectief afvragen wat we bereikt hebben van de doelen die we vorig jaar gesteld hebben en hoe we dit komende parlementaire jaar tegemoet gaan treden in deze kritieke fase in de constructie van Europa.

Eveneens een jaar geleden kregen we nieuwe collega’s. Een jaar geleden ontvingen we de collega’s van tien nieuwe lidstaten en stelden we onszelf de vraag, te midden van alle blijheid om de hereniging, of we in staat zouden zijn om samen te werken, om zulke verschillende parlementaire culturen samen te voegen; of we opgewassen zouden zijn tegen de uitdaging, uniek in de hele wereld, om te werken in twintig verschillende talen, een aantal dat nog niet eens in voldoende mate de verscheidenheid aan talen die we in onze Unie hebben tot uitdrukking brengt. Ik denk dat we een jaar later, een in alle opzichten intensief jaar, kunnen zeggen dat de we opgewassen zijn gebleken tegen de uitdaging en dat het Parlement van de uitgebreide Unie naar tevredenheid functioneert. Ik wil u allen danken voor uw bijdrage aan dit succes.

Een jaar geleden heb ik ook aangekondigd dat ik vastbesloten was om een oplossing te vinden voor het complexe en gevoelige probleem van het Statuut van de leden van het Europees Parlement. U zult zich herinneren dat iedereen het erover eens was dat dit onderwerp prioriteit had en ik was zeer gemotiveerd om te proberen daar een oplossing voor te vinden. Welnu, vandaag kunnen we zeggen: missie volbracht.

Dankzij de onschatbare bijdrage van het Luxemburgse voorzitterschap is de Raad in juli akkoord gegaan met de door het Parlement goedgekeurde tekst, die ik komende woensdag zal ondertekenen. Het gaat om een voor onze instelling uiterst belangrijk akkoord, waarvan het uitblijven gedurende lange tijd zeer schadelijk is geweest voor ons imago bij het publiek.

Ik wil u er nu op wijzen dat we, uitgaande van de normen die we met betrekking tot ons eigen functioneren hanteren, twee doelen moeten stellen: de reglementering van de positie van de parlementaire assistenten en de hervorming van het Financieel Reglement, dat ervoor moet zorgen dat de Unie effectiever kan omgaan met haar beschikbare middelen. Er bestaat brede consensus op dit terrein. Zonder dat dit ten koste mag gaan van een goed financieel beheer, heeft de Unie een financiële norm nodig die haar in staat stelt effectiever te functioneren.

We hebben al een ontwerp van de Commissie gekregen. En ik stel voor dat we als doel stellen dat dit nieuwe Financieel Reglement tegelijk met de begroting van 2007 van kracht wordt.

Een jaar geleden speelde eveneens de installatie van de nieuwe Commissie en gingen we, u zult het zich herinneren, door een turbulente periode. Maar ik denk dat we vandaag kunnen zeggen dat het Europees Parlement in de publieke opinie heeft gewonnen aan volwassenheid, aan legitimiteit, aan geloofwaardigheid en aan zichtbaarheid. En ook onze samenwerking met de Commissie rust op stevige fundamenten.

Na die met veel onrust omgeven installatie hebben we een kaderovereenkomst tussen het Parlement en de Commissie gesloten. Een overeenkomst die ons in staat stelt substantiële vooruitgang te boeken op het gebied van informatievoorziening en democratische controle. Ook daar ben ik erg blij mee. En in het kader van de uitvoering zal de Conferentie van commissievoorzitters over twee dagen de heer Barroso ontvangen om de plannen die de Commissie voor dit jaar heeft aangekondigd rechtstreeks uit zijn mond te vernemen.

Ook een jaar geleden wierp het tragische lot van de gijzelaars in Beslan een donkere schaduw over onze plenaire zitting. Ik drong toen aan op de noodzaak om vaart te zetten achter de Europese ruimte van veiligheid en rechtvaardigheid, en om daarbij actief te streven naar een strategie tegen het terrorisme. Maar een jaar later is het barbaarse terrorisme nog steeds actief. Op het Europese grondgebied is Londen het laatste slachtoffer, maar Irak is dat iedere dag.

De terroristische dreiging is nu groter en zal niet onmiddellijk verdwijnen. Het vermogen van de Europese samenleving om vanuit respect voor onze democratische waarden het hoofd te bieden aan die dreiging, zal op de proef gesteld worden. Daarom zal het evenwicht tussen vrijheid en veiligheid een blijvend onderdeel van onze debatten gaan vormen. Dat was het al in de vorige plenaire vergadering, toen we minister Clarke daarover hebben horen spreken, en dat zal het in de toekomst ook blijven.

Aan de andere kant zijn we ons er allemaal van bewust dat het terrorisme het onderscheid tussen interne aangelegenheden en buitenlandse politiek tenietdoet en vandaag de dag, of we dat nu leuk vinden of niet, in rechtstreeks verband lijkt te staan met de problemen rond immigratie. Daarom moeten we samen met onze buren en partners in de islamitische wereld het terrorisme bestrijden, met name rond de Middellandse Zee en in het Nabije Oosten.

Geachte collega’s, staat u mij toe dat ik hier een moment bij stil sta om u te zeggen dat een van de grote vraagstukken met betrekking tot de toekomst van de Europese Unie onze relatie met de islamitische wereld is. Misschien wel het belangrijkste vraagstuk. Ik stel voor dat we de Parlementaire Euro-mediterrane Vergadering, die op dit moment wordt voorgezeten door het Europees Parlement, gebruiken om deze relatie in positieve zin te ontwikkelen, en dat we daarbij proberen te voorkomen dat de terroristische dreiging en de spanningen die rond het onderwerp immigratie zijn ontstaan, tot islamofobie leiden, want dat zou het allergrootste succes van de terroristen zijn.

Eveneens een jaar geleden sprak ik met u over twee kwesties die toen van essentieel belang waren en die dat nu nog meer zijn. Ik heb het, u begrijpt het al, over het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa en over de financiële vooruitzichten. In beide dossiers hebben we als Parlement gedaan wat we ons hadden voorgenomen.

Met betrekking tot het Grondwettelijk Verdrag hebben wij een groot debat gehouden, dat in meerderheidssteun voor het Verdrag resulteerde. Dertien landen hebben het geratificeerd, maar zoals u weet heeft het “nee” van Frankrijk en Nederland de Raad ertoe gebracht om een periode van reflectie in te lassen. Ik zal daar straks nog op terugkomen.

Met betrekking tot de financiële vooruitzichten zijn we erin geslaagd een ambitieus en redelijk voorstel uit te werken door middel van een ad-hoccommissie die de verschillende gezichtspunten op elkaar af heeft weten te stemmen. Op deze manier neemt ons Parlement een eigen positie in, op basis waarvan we de voorstellen van de andere instellingen kunnen analyseren. Wij weten wat we willen en dat hebben we ook gezegd. Met onze positie als uitgangspunt zullen we ons oordeel moeten bepalen over de voorstellen van de Commissie, die we kennen, en die van de Raad, waar we nog op wachten omdat de Raad nog geen overeenstemming heeft kunnen bereiken. En ik vrees met grote vreze dat de oorzaak daarvan niet de problemen met de Grondwet zijn, maar een zorgwekkend gebrek aan gemeenschapsgeest en een toenemende devaluatie van de idee van Europese solidariteit.

Geachte afgevaardigden, tot hier zijn we gekomen over deze weg. Wat moeten we verder doen vanaf nu, en hoe gaan we dat doen?

Het dringendst, het belangrijkst, maar in ieder geval het dringendst, zijn naar mijn mening de financiële vooruitzichten. En dan is het goed eraan te herinneren dat een akkoord in de Raad een noodzakelijke, maar onvoldoende voorwaarde is voor het bereiken van een meerjarig financieel kader voor de Europese Unie.

Ik heb het bij diverse gelegenheden tegen de leden van de Raad gezegd: een akkoord in de Raad is van nul en generlei waarde als het Parlement er niet achter kan staan, want het gaat om een interinstitutioneel akkoord waar alledrie de instellingen zich in moeten kunnen vinden.

Vanaf deze plaats roep ik de Raad op om zijn plicht te doen en tijdens het Britse voorzitterschap tot een akkoord te komen, want daarna is het te laat of wordt het veel gecompliceerder.

Het Britse voorzitterschap leek in de briljante rede waarmee het zijn mandaat aanvaardde ideeën te hebben om een akkoord te bereiken over een betere structurering van de gemeenschapsuitgaven. Het Europees Parlement herinnert aan de dringende noodzaak om die ideeën om te zetten in werkelijkheid.

Ondertussen moeten wij blijven doorwerken aan de wetgevingsprogramma’s. Ik besef heel goed dat ons werk aan die programma’s bemoeilijkt wordt wanneer we niet weten hoeveel middelen er beschikbaar komen voor elk uitgavenprogramma, maar onmogelijk wordt het daardoor niet. Ik moet u mededelen dat de Commissie en de Raad er bij mij met klem op hebben aangedrongen om door te gaan met het werken aan die wetgevingsprogramma’s, want die zijn onmisbaar bij het uitvoeren van de begroting voor 2007. In de komende dagen zal de Conferentie van commissievoorzitters moeten beslissen hoe we dat gaan doen en aan de bevoegde commissies moeten vragen hun acties te coördineren, in overeenstemming met hun richtsnoeren.

Dames en heren – staat u mij toe dat ik een wat plechtige toon aansla, maar de Britse vice-premier is hier aanwezig, die ik dank voor zijn toewijding aan het Parlement - de Unie heeft de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 nodig. Meer nog, en dat is absoluut onontbeerlijk, heeft de Unie echter een begroting nodig die kan worden uitgevoerd met ingang van 1 januari 2007. Als we die dan niet hebben, zou dat dramatisch zijn.

Daarom moeten we er van nu af aan rekening mee houden dat we zullen moeten beginnen met het opstellen van de begroting voor het 2007 voordat er een akkoord is over de financiële vooruitzichten. Die mogelijkheid bestaat. En ik beloof dat het Parlement zijn verantwoordelijkheid zal nemen, zoals is vastgelegd in de Verdragen, om te garanderen dat de Unie, met of zonder financiële vooruitzichten, een uitvoerbare begroting heeft voor 2007.

Dat zou een nieuwe situatie zijn, maar als die realiteit wordt, zouden we die op normale, democratische wijze tegemoet moeten treden. En dan is er nog die andere grote fundamentele kwestie: de toekomst van de Unie en de relatie met het Grondwettelijk Verdrag.

Zoals u allen weet, heeft de Raad besloten om tot de komende lente een periode van reflectie in te lassen; ik zeg het goed, periode van reflectie. Het gaat niet om een pauze, een woord dat niet voor niets niet gebruikt wordt in de conclusies van de Raad. Het stond in de voorlopige conclusies, maar het staat niet in de eindconclusies. En andere landen zijn ook doorgegaan met het ratificatieproces na die Raad, waaronder, per referendum, Luxemburg.

Maar het is evident dat wij tijdens de reflectieperiode gedurende enige tijd zullen blijven werken met wat we hebben: het Verdrag van Nice. Er is geen crisis in het dagelijkse functioneren. Er is geen wettelijk vacuüm. Dat lijkt vanzelfsprekend. In de politiek heeft het soms echter zin om dingen die vanzelfsprekend lijken hardop uit te spreken. Ik heb het dan niet over een simpel, nutteloos geheugensteuntje, want vervolgens moeten we ook zeggen dat toekomstige problemen waar het Grondwettelijk Verdrag een oplossing voor bood, blijven bestaan. De problemen zijn er nog steeds.

Het oplossen van de institutionele problemen van de Unie is niet alleen maar een cosmetische kwestie. Er zijn goed georganiseerde instellingen nodig om effectief te kunnen werken.

Iedereen ziet nu dat er geen plan B bestond, en ook niet bestaat, als alternatief voor het Grondwettelijk Verdrag. Er is geen plan B, maar met zijn allen hebben we wel een plan D gemaakt: de D van democratie en debat. Precies die twee zaken, democratie en debat, vormen de essentie van een Parlement.

Dit Parlement, waarin het laatste grote democratische debat over de Unie heeft plaatsgevonden met de toespraken van de heren Juncker en Blair, dit Parlement, dat die fantastische momenten in de geschiedenis van de parlementaire democratie heeft beleefd, moet daarom doorgaan op deze weg en, waarom niet, de staatshoofden en regeringsleiders van met name die landen waar de resultaten van de referenda zo belangrijk zijn geweest, aansporen om dat zo briljant begonnen debat voort te zetten.

Anderzijds werkt de Commissie constitutionele zaken momenteel aan een verslag over deze periode van reflectie en zij zal ons te zijner tijd een aantal voorstellen voorleggen.

Geachte afgevaardigden, u zult zich herinneren dat ik een jaar geleden meende dat de ratificaties belangrijke momenten gingen worden om over Europa te spreken met de Europeanen. Dé gelegenheid om over Europa te spreken met de Europeanen, zei ik, maar dat het zo’n enorme gelegenheid zou worden om over Europa te spreken met de Europeanen had ik nooit gedacht, moet ik bekennen.

Na wat er gebeurd is, moeten we in heel Europa het debat tussen de Europeanen stimuleren, gedecentraliseerd, uiteraard, in samenwerking met de nationale parlementen, uiteraard, maar ook met alle sectoren van de samenleving. We hebben de nodige tijd. Laten we dat doen, misschien met minder passie dan tijdens de campagnes voor de referenda, maar met meer en betere informatie.

Ik heb kort geleden een brief van de heer Barroso ontvangen, en ik heb werkbijeenkomsten gehouden met de vice-voorzitter, die hier aanwezig is, waarin hij ons voorstelt om op dit terrein samen te werken. En natuurlijk gaan we dat doen, zowel met de Commissie als met de Raad, want we zijn er allemaal van overtuigd dat het Europa dat we gaan bouwen noch technocratisch, noch bureaucratisch zal zijn, en daarom moet het Parlement zijn raison d’être ten volle ontplooien.

Staat u mij toe dat ik nu terugkom op onze wetgevende taak. Ik denk dat de balans positief is. Maar we zullen duidelijker moeten maken welke toegevoegde waarde Europa voor de Europeanen heeft en we zullen daarvoor de gelegenheid krijgen wanneer we gaan debatteren over de REACH-richtlijn – het soort richtlijn, overigens, waarvan de Commissie heeft aangekondigd dat ze die ons nooit meer zal toezenden – en de richtlijnen inzake diensten, arbeidstijden, veiligheid in de luchtvaart en het spoorwegvervoer.

En dan zijn er nog de onderwerpen veiligheid en justitie. En Turkije, want een jaar geleden namen we ons voor om ons over Turkije uit te spreken. En dat hebben we gedaan.

De positie die we innamen heeft duidelijk politiek effect gehad. En aanstaande woensdag, aan de vooravond van de start van de onderhandelingen, zullen we de situatie opnieuw bestuderen. We staan zonder enige twijfel voor een historisch moment en het Parlement zal zich moeten uitspreken over het protocol bij de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Turkije, waarover de problemen zijn ontstaan die we allemaal kennen en waar het Britse voorzitterschap oplossingen voor aan het zoeken is.

Geachte afgevaardigden, dit Parlement is onmisbaar bij het bepalen van het evenwicht tussen vrijheid en veiligheid in de strijd tegen het terrorisme. Als Europa een antiterroristisch beleid wil hebben waarin de relatie tussen vrijheid en veiligheid opnieuw gedefinieerd wordt, moet dit Parlement daar volledig bij betrokken zijn.

Zo was dat voorzien in het Grondwettelijk Verdrag, waarin belangrijke vooruitgang was geboekt met betrekking tot de rol van ons Parlement op dit terrein. Maar het is positief dat tijdens de laatste informele Raad van ministers van Binnenlandse Zaken de Raad en de Commissie het er over eens waren dat ook zonder Grondwettelijk Verdrag het Parlement volledig moet meedoen bij het definiëren van dit nieuwe evenwicht. Als dat werkelijk zo is, en ik hoop dat het zo is, denk ik dat dat een prachtig voorbeeld van samenwerking tussen de drie instellingen zou zijn, en de beste manier om een antiterroristisch beleid te formuleren dat door de hele Europese samenleving wordt gedragen.

Tot slot zou ik iets willen zeggen over de kwaliteit en relevantie van de Europese wetgeving. Welke wetgeving produceren we, hoe is de kwaliteit, waarover gaat ze, is ze relevant, zit ze goed in elkaar; better regulation is in de mode. Nieuw is dat niet, iedere Commissie kondigt aan dat ze het acquis communautaire wil vereenvoudigen. Ik denk dat dit de derde keer is, op z´n minst, dat een Commissie zegt dat dat gaat gebeuren.

In verband met de actuele situatie heeft de voorzitter van de Commissie onlangs zijn voornemen geuit om vele tientallen wetgevingsvoorstellen terug te trekken. Uit procedurele overwegingen heb ik de Commissie herinnerd aan de verplichting die zij uit hoofde van ons kaderakkoord heeft om het Parlement te informeren alvorens deze voorstellen terug te trekken en deze informatieplicht niet als een betekenisloze formaliteit te beschouwen. We weten nog niet om welke teksten het gaat, de heer Barroso zal ons daaromtrent ongetwijfeld nog informeren, maar ik wijs erop dat, afhankelijk van de fase van behandeling in de Raad en het Parlement waarin zo’n wetsvoorstel zich bevindt, terugtrekking ervan juridische problemen met zich mee zou kunnen brengen die het Parlement op een positieve wijze wil oplossen. Dit over de procedure.

Nu de inhoud. Het is waar dat de Europese Unie zich soms met veel zaken tot in de kleinste details bemoeit. Behalve dat we moeten proberen om onze wetgeving niet al te gedetailleerd te maken, zou het echter ook goed zijn om ons af te vragen of aan het Europese bouwwerk niet een paar dragende balken ontbreken die de stevigheid van het geheel moeten waarborgen. Het lijdt geen twijfel dat er maatregelen nodig zijn om de wetgeving te vereenvoudigen, de invloed ervan te evalueren en te analyseren hoe teksten worden omgezet. Mij is bijvoorbeeld verteld dat er nu 56 richtlijnen zijn die de etikettering van producten regelen. Als het waar is dat er 56 richtlijnen zijn om de etikettering van producten in Europa te regelen, dan moet dit hele corpus aan wetgeving hoognodig geconsolideerd worden.

Vanuit dat perspectief heeft het Britse voorzitterschap eind oktober een buitengewone top bijeengeroepen waarin ik de eer zal hebben om onze instelling te vertegenwoordigen, als blijk van de groeiende invloed van ons Parlement, hetgeen ons denk ik zeer tevreden mag stemmen.

We kennen de agenda van die top nog niet, maar het staat wel vast dat de kwestie van het fameuze Europese sociale model een van de belangrijkste discussiepunten zal worden. Dat sociale model, dat voor sommigen niet bestaat en voor anderen pluriform is, is een onderwerp dat prioriteit heeft in ons debat. Want het gaat hier om niets anders dan om het debat over het antwoord van de Europese samenleving op de globalisering van de economie. Een buitengewoon belangrijk onderwerp voor de toekomst van onze samenleving.

Het werk van onze commissies zal daarvoor van groot belang zijn, evenals het debat dat we in de plenaire vergadering zullen hebben in aanwezigheid van de Britse premier, die hier aan de vooravond van die top zal komen debatteren met het Parlement.

Aan de andere kant moet ik zeggen dat ik in de loop van al mijn reizen van dit jaar heb kunnen constateren dat de buitenlandse politiek van de Unie niet meer het exclusieve terrein van de regeringen is; bij al mijn reizen naar derde landen stel ik vast dat de diplomatie van het Parlement aan volwassenheid en verantwoordelijkheid aan het winnen is, met name dankzij de uitstekende samenwerking met de Raad en de Commissie. En ook moet ik u zeggen dat ik er overal op gewezen wordt dat Europa nodig is, en vaak beklaagt men zich erover dat Europa te weinig aanwezig is. Misschien voelen niet-Europeanen meer de noodzaak van Europa dan wij zelf.

Dames en heren afgevaardigden, toen hij de nog jonge Amerikaanse democratie analyseerde, een democratie zoals wij die ook willen construeren, een supranationale democratie, zei De Tocqueville dat naties, net als mensen, een hogere lotsbestemming slechts door middel van dialoog en politiek debat kunnen bereiken. Ik wil u uitnodigen om het debat over de toekomst van Europa, in onze respectieve staten en in de Europese instellingen, in deze geest te voeren.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Hans-Gert Poettering, namens de PPE-DE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, sta mij toe om namens mijn fractie allereerst de waarnemers uit Bulgarije en Roemenië hartelijk welkom te heten. Ik kan hun de verzekering geven dat wij uitkijken naar een leerzame uitwisseling van elkaars kennis en ervaringen. Wij hier in dit Parlement zullen veel van Bulgarije en Roemenië moeten leren over de manier waarop de situatie zich daar verder zal ontwikkelen. Aan de andere kant zullen onze nieuwe collega’s op hun beurt veel van onze werkzaamheden moeten leren. Als wij over en weer begrip voor elkaar op kunnen brengen, zullen wij ook gezamenlijk succesvol zijn.

Mijnheer de Voorzitter, u heeft het over de identiteitscrisis gehad en ik ben verheugd dat wij nu op basis van uw betoog vandaag de balans op kunnen maken. U heeft ook de Grondwet genoemd. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat wij uitsluitend een antwoord kunnen geven op de identiteitscrisis waarin Europa thans verkeert, als wij erin slagen om de waarden en normen die ons verbinden – en dat geldt evenzeer voor de verschillende politieke groeperingen – ook daadwerkelijk in het Europese constitutionele recht te verankeren. Daarom mag onze Grondwet ook niet ad acta worden gelegd, met name met het oog op deel II, waarin die waarden worden beschreven. De Grondwet moet op de agenda blijven staan omdat wij die waarden nodig hebben en omdat zij de basis voor onze gemeenschappelijke toekomst vormen. Daarom mag het “nee” dat in Frankrijk en Nederland heeft geklonken ook niet het laatste woord zijn. Uiteraard moeten wij in dat verband het goede moment zien te vinden om de draad weer op te pakken. Daar moeten wij ons samen met de Commissie over buigen. Noch bij de Commissie noch bij het Parlement mag de indruk ontstaan dat de Grondwet als het ware niet meer op de agenda zou staan. Wij zijn immers nu alweer aan het bestuderen hoe wij deze Grondwet en de wezenlijke elementen ervan alsnog kunnen realiseren.

Ik zou het ook een goed idee vinden als wij regelmatig – los van wie er het voorzitterschap van de Europese Unie bekleedt – regeringsleiders voor een debat in dit Parlement uitnodigen over de toekomst van de Europa. Naar mijn idee gaan uw gedachten in dezelfde richting, mijnheer de Voorzitter.

Wij betreuren het natuurlijk dat de burgers vaak het gevoel hebben dat dit Europa zeer ver van hen afstaat. Op dit vlak moet ongetwijfeld nog veel pr-werk verzet worden, vice-voorzitter Wallström, en dat valt onder uw verantwoordelijkheid. In wezen draait het echter om de activiteiten die wij op het gebied van de wetgeving ondernemen. Namens onze fractie kan ik daarover het volgende zeggen: in principe heeft de Commissie gelijk als zij zegt dat wij minder wetten moeten produceren. Die wetgeving die wij dan echter wel tot stand brengen, moet goed zijn. Met andere woorden, wij hebben een “betere regelgeving” nodig. Het uitgangspunt van de Commissie is goed. Ik roep haar echter met klem op om niet de verkeerde weg in te slaan door de procedures te omzeilen die in het kader van het Interinstitutioneel Akkoord zijn overeengekomen. Ik dring er bij u voorafgaand aan de formele besluitvorming – inhoudelijk zijn wij het immers met u eens – op aan om de procedures voor de raadpleging van het Europees Parlement in acht te nemen. Indien u aanstaande dinsdag al een besluit wilt nemen, is het niet afdoende dat de heer Verheugen vandaag informeel de fracties op de hoogte stelt; waarom het nu precies de heer Verheugen moet zijn, is mij overigens niet duidelijk. Dergelijke besluiten kunnen niet worden genomen zonder een constructieve institutionele uitwisseling tussen de Commissie en het Parlement.

Een van de belangrijkste kwesties zal ongetwijfeld het concurrentievermogen van Europa zijn. Wij zijn het met Commissievoorzitter Barroso eens als hij zegt dat wij dit onderwerp niet uit de weg mogen gaan vanwege het debat over de Grondwet. De kwestie van het concurrentievermogen van Europa is, samen met de vraag hoe wij een sociaal Europa willen creëren, het cruciale punt. Daarbij is ook van belang dat wij een intensievere dialoog met de nationale parlementen gaan voeren. Het zou namelijk rampzalig voor de Europese Unie zijn als er een tegenstelling tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen zou ontstaan. Wij moeten gezamenlijk naar manieren zoeken om de Europese Unie naar een goede toekomst te leiden.

Staat u mij toe om ook de vraag aan de orde te stellen hoe wij nu verder moeten gaan met de kwestie van de gegevensuitwisseling en de terrorismebestrijding. Daarmee zal ik mijn betoog ook afsluiten, mede omdat ik constateer dat de plaatsvervangend minister-president hier aanwezig is in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Raad. Wij hebben vernomen dat sommige regeringen op dit gebied eigenlijk uitsluitend kaderbesluiten willen uitvaardigen. Dat zou betekenen dat het Europees Parlement buitengesloten wordt. Charles Clarke, de minister van Binnenlandse Zaken van Groot-Brittannië, heeft gezegd dat het Britse voorzitterschap van de Raad bereid is om het Europees Parlement bij dit proces te betrekken indien dit binnen een afzienbaar tijdsbestek ook daadwerkelijk tot resultaten leidt. Namens mijn fractie verklaar ik het volgende: omdat het bestrijden van terrorisme een absolute noodzaak is, willen wij binnen een afzienbaar tijdsbestek tot resultaten komen. Die toezegging doe ik u. Wij vinden echter ook dat het Europees Parlement absoluut betrokken moet worden bij het creëren van een adequaat wetgevingskader; dat mag niet uitsluitend aan de nationale regeringen overgelaten worden. In die zin hoop ik dat de Raad, de Commissie en het Parlement goed zullen samenwerken. Als dat niet gebeurt, komt de Europese Unie namelijk in nog grotere problemen terecht. Het is onze gemeenschappelijk plicht om te zeggen: wij werken gezamenlijk aan de toekomst van de Europese Unie.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Martin Schulz, namens de PSE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank voor uw betoog over de richtsnoeren voor onze werkzaamheden in het komende jaar. Ik heet de collega’s uit Roemenië en Bulgarije van harte welkom, ongeacht hun politieke kleur. Ik wil een speciaal woord van welkom richten tot de nieuwe collega’s die tot mijn eigen fractie behoren. Ik wil echter ook alle andersdenkenden welkom heten en een goede samenwerking in dit Parlement toewensen ter meerdere eer en glorie van de Europese Unie. Ik doe daarbij meteen een oproep om noeste parlementaire arbeid te leveren en stevige Parlementaire discussies te voeren, want ook daaraan heeft de Europese Unie behoefte.

Dit Parlement is een plek van Europese democratie. Sta mij toe dat ik meteen inhaak op wat mijn collega Hans-Gert Poettering zojuist heeft gezegd. Jazeker, ik sluit mij bij zijn standpunt aan. Wij kunnen niet accepteren dat de Commissie bij monde van de heer Verheugen officiële informatie aan de Frankfurter Allgemeine Zeitung verstrekt over wat wij zouden moeten intrekken. Dit klemt des te meer wanneer de heer Barroso de volgende dag de internationale pers informeert over wat hij wil intrekken, terwijl het Parlement tot vandaag de dag nog niet officieel op de hoogte is gesteld, hoewel de Commissie daartoe volgens het Interinstitutioneel Akkoord wel gehouden is.

Daarnaast heeft het Parlement er uiteraard ook recht op om te weten wat er zich allemaal in de geheime kamers van dit Parlement afspeelt. Een van de mogelijkheden om meer duidelijkheid te verschaffen zou bijvoorbeeld de Conferentie van voorzitters van afgelopen donderdag zijn geweest. De heer Barroso had ons daar tekst en uitleg kunnen geven, want hij was uitgenodigd. Hij heeft geantwoord dat hij niet kon komen. Men heeft mij toen gezegd dat hij niet kwam omdat de heer Poettering niet aanwezig zou zijn. Akkoord, heb ik toen gezegd, dat is logisch: als de heer Poettering niet aanwezig is, heeft dat ook geen zin! Nu verneem ik vandaag uit de krant waar de heer Barroso zich afgelopen donderdag – de dag dat hij niet kon komen – bevond. De voorzitter van de PPE-DE-Fractie maakt zich vervolgens kwaad over het feit dat wij niet geïnformeerd zijn, maar dat had afgelopen donderdag heel goed kunnen gebeuren als die voorzitter, Hans-Gert Poettering, niet samen met José Manuel Durão Barroso een gemeenschappelijke bijeenkomst van de denktanks van de PPE in Lissabon had bezocht. Er moet niet bij de Commissie geklaagd worden, als men er zelf verantwoordelijk voor is dat de afspraken ons te informeren niet nagekomen kunnen worden.

Daarmee doel ik niet op de heer Poettering, want dit is niet zijn taak. Voor hem kan ik begrip opbrengen, maar dat geldt niet voor de voorzitter van de Commissie. Ik accepteer niet dat de voorzitter van de Commissie wel aan de Europese pers vertelt wat hij van plan is, maar niet aan het Europees Parlement. Dat is niet acceptabel! Ik ga er vanuit dat u dat ook zo aan de heer Barroso overbrengt, mevrouw Wallström.

Het is de taak van de voorzitter van de Commissie om zich sterk te maken voor de Grondwet. Ik kan dan ook niet accepteren dat hij op een persconferentie na zijn terugkeer van vakantie – en de voorzitter van de Commissie is lang op vakantie geweest; ik heb in ieder geval lang niets van hem gehoord – dat hij op die persconferentie het volgende zegt: Het heeft geen zin om ons op de grondwet te concentreren. Wij moeten ons nu met andere dingen bezighouden. Overigens zou die grondwet er sowieso niet zo snel zijn gekomen.

Ik vraag mij af wat eigenlijk de houding van de voorzitter van de Commissie is ten opzichte van de landen die de Grondwet wel hebben geratificeerd of ten opzichte van de landen die zich nog in de ratificatieprocedure bevinden. Wat moeten deze landen eigenlijk van de houding van de voorzitter van de Commissie denken?

Ik heb geen kritiek op de inhoud. Het klopt dat de wetgevingsprocedure verbeterd moet worden en dat wij overtollige regelgeving moeten intrekken. Daar ben ik het helemaal mee eens. Ik wil echter nog één keer voor alle duidelijkheid zeggen, mijnheer de voorzitter, dat het werkprogramma dat u voor het komende jaar heeft aangekondigd, anders ingevuld moet gaan worden dan tot nu toe. Het gaat erom dat de Europese instellingen samenwerken en dat geldt met name voor de Commissie en het Parlement. Ik verwacht van de Commissie dan wel dat zij het Parlement tegemoetkomt en ervoor zorgt dat het debat over de toekomst van Europa ook in dit Parlement plaatsvindt en niet op een persconferentie of tijdens een briefing van de Commissie in Brussel.

Alleen op die manier kunnen wij ook inzake de financiële vooruitzichten tot overeenstemming komen. Ik wil er nogmaals op wijzen dat er tussen de cijfers van het Parlement – onze eigen voorstellen dus – en de cijfers die tijdens de top niet zijn aangenomen – dat wil zeggen de 1,07 procent die daar als compromis op tafel lag – een kloof van heel wat miljarden gaapt. Tussen de voorwaarden die de Commissie aan de financiële vooruitzichten stelt en de feitelijke bereidheid van de Raad, zit nog eens dubbel zoveel geld. Een voorzitter van de Commissie die zijn eigen programma wil realiseren, had na de mislukte financiële vooruitzichten met de vuist op tafel moeten slaan. Hij had moeten zeggen: “Op deze manier wordt de Europese Unie te gronde gericht!”

Waar ik kritiek op heb, mijnheer de voorzitter, is dat de Commissie zich bij de financiële vooruitzichten en bij de Grondwet veel te lang afzijdig heeft gehouden van het debat. Wij steunen uw voorstellen wij van harte, maar wij hopen dat de Commissie zich wel weer aan de spelregels zal houden en dat geldt met name voor haar voorzitter.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Graham Watson, namens de ALDE-Fractie. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, namens mijn Fractie wil ik de fungerend voorzitter, de heer Prescott, graag welkom heten. Het is duidelijk dat hij de voorkeur geeft aan het gezelschap van zijn voormalige collega’s boven een bezoek aan het feest van zijn partij in Brighton.

Ook ik heet onze nieuwe collega’s uit Roemenië en Bulgarije van harte welkom. Het spijt mij dat zij zich bij ons voegen in een tijd die weinig aanleiding tot vreugde geeft. Europa zit in de put: zijn grondwet heeft een klap gekregen, zijn begroting zit in een impasse en zijn economie stagneert. Europa heeft een frisse wind nodig om weer vaart te kunnen maken.

In het verleden hebben de Parlementen altijd gewacht totdat de Commissie het voortouw nam: als hoedster van de Verdragen; als motor van de integratie; en als initiator van ideeën. Dit Parlement moet de lidstaten nu echter op de proef stellen. Is Duitsland klaar voor de hervormingen? Gaat Italië het begrotingstekort aanpakken? Zal Tony Blair zijn mooie woorden over een volledige Britste participatie in Europese projecten door daden laten volgen? En zullen Parijs en Den Haag hun burgers tonen wat leiderschap is? Meer dan ooit moeten het Parlement en de Commissie samenwerken om het Europese project te redden, om de Unie te verenigen.

Vijf jaar geleden hebben de lidstaten in Lissabon overeenstemming over een agenda bereikt. Vijf maanden geleden heeft de Commissie in Brussel een nieuwe strategie voor meer werkgelegenheid en economische groei gepresenteerd. Hoeveel weken moeten wij nog op consensus binnen de Raad wachten en, als die consensus is bereikt, op de moed om de desbetreffende plannen uit te voeren?

Wij hebben iets gelezen over een spervuur aan regelingen, waarvan de meeste er ongetwijfeld allang hadden moeten zijn, maar staat u mij toe om iets over het proces te zeggen. Het gaat om een betere handhaving van de wetten: dat is een taak van de Commissie en de rechter. Het gaat om minder, maar doelgerichtere nieuwe wetten: dat is ook een taak voor de Commissie. Maar besluiten om richtlijnen te schrappen en slechte richtlijnen te verbeteren, vergen een proces waarbij ook het Parlement betrokken moet zijn. Wij verwachten dan ook dat wij inspraak krijgen bij het intrekken of herschrijven van wetten.

(Applaus)

Commissaris Wallström, onze betrokkenheid is uw verantwoordelijkheid; onze instemming is uw legitimiteit.

Ik vrees dat er onder het Britse voorzitterschap geen overeenstemming over de begroting bereikt zal worden. Gebruikt u uw rondreis door Europa samen met de heer Barroso echter om in ieder geval in de nationale hoofdsteden steun te verwerven voor de financiering van de behoeften van de Unie. Wij hebben meer kampioenen dan de Airbus nodig. Dat gaat ons niet lukken met een plafond van 1 procent. Wij moeten investeren in het verbeteren van competenties, in permanente educatie, in het stimuleren van onderzoek en ontwikkeling – dat lukt nooit met 1 procent. Commissaris Wallström, maak nu de tour die u eigenlijk al in juni had moeten maken. Bepaal ook snel uw eigen agenda want anders vullen de lidstaten die voor u in.

De Grondwet van Europa is voorzien van mooie handtekeningen van presidenten en ministers-presidenten, maar sommige burgers hebben geweigerd om die handtekeningen te bekrachtigen. Men kan zich afvragen of het recept wel goed is. Het is ook mogelijk dat mensen vermoeden dat de Grondwet te kwader trouw is ondertekend. Het staat echter als een paal boven water dat de ondertekenaars bijzonder weinig respect aan de dag leggen voor de instellingen die zij zelf in het leven hebben geroepen. Voorlopig is de Grondwet in de koelkast gezet. U heeft dan ook gelijk, mijnheer Barroso, als u zegt dat wij voor de juiste politieke uitgangspunten moeten zorgen en dat betekent waarschijnlijk dat deze uitgangspunten niet van links of rechts, maar vanuit het centrum moeten komen.

Wat de Grondwet betreft, is het nog te vroeg om al met de begrafenisrituelen te beginnen. De geruchten over haar dood zijn wellicht overdreven, om Mark Twain maar eens te parafraseren. Wij moeten deze bezinningsperiode gebruiken om de heer Chirac en de heer Balkenende uit te nodigen om in dit Parlement toe te lichten hoe zij nu verder willen gaan; om hoorzittingen te organiseren met de landen die de Grondwet nog niet hebben geratificeerd; en om de lidstaten op hun verantwoordelijkheden te wijzen. Laten wij gezamenlijk aantonen dat onze Unie rekening houdt met de wensen en behoeften die onder de burgers leven: het vergroten van de veiligheid zonder dat de vrijheid in het gedrang komt; het leggen van een fundament voor meer banen zonder dat de solidariteit wordt ondermijnd, het creëren van een grotere communautaire meerwaarde zonder dat de eigen identiteit van de lidstaten wordt ondergesneeuwd. Als dat inderdaad onze agenda is, zullen onze instellingen en onze institutionele plannen ergens in de toekomst wederom op de dan verdiende steun en toewijding van onze burgers kunnen rekenen.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Daniel Marc Cohn-Bendit, namens de Verts/ALE-Fractie. – (FR) Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s uit Roemenië en Bulgarije, iedereen heeft u hartelijk begroet, onze fractie begroet u hartelijk, en zoals u ziet komt u precies op het goede moment. U verkeert namelijk in een merkwaardige situatie. Dit Parlement is duidelijk woedend, als we tenminste mogen geloven wat de fractievoorzitters hebben gezegd tegen de Commissie, tegen deze en gene persoon.

Mijnheer Borrell, volgens u was het moment dat de heer Blair hier sprak een groot moment van democratie. Wat is er gebeurd? Hij heeft gesproken, hij is vertrokken, en sindsdien is er taal nog teken van het voorzitterschap. “Ze” bestaan hoegenaamd niet meer, wij weten niet wat “ze” doen: geen groot moment van democratie dus.

(Zich wendend tot de heer Watson die hem vraagt: "En het Franse voorzitterschap?"),

Het gaat hier nu niet over het Franse voorzitterschap, voorlopig is het voorzitterschap Brits. Er is een Brits voorzitterschap, dat voorzitterschap moet voorzitten, maar het laat het afweten. We hebben dus het recht, als Parlement, op te merken dat het niets uitvoert. Dat is het wel het minste dat een parlement kan doen. Discussie gesloten.

Dan zou ik nu een heel simpele opmerking willen maken. Als de heer Barroso dit of dat denkt over de Grondwet, laat hem dat dan in het Parlement komen vertellen. Dan zullen we er met hem over discussiëren, dan zal hij ervan langs krijgen. Laat hem in het Parlement over de Grondwet komen praten. Als de heer Barroso vindt dat er wetten zijn die ingetrokken moeten worden, laat hem dat dan komen zeggen! En, wat dit betreft, mijnheer Poettering, kunt u niet zeggen dat u het inhoudelijk eens bent met de heer Barroso: we weten namelijk niet wat de heer Barroso wil. U kunt zeggen dat u het formeel eens bent, maar inhoudelijk heb ik voor mij geen idee wat de Commissie wil doen.

Wat betreft better regulation, het “beter wetgeven”: laat ik het voorbeeld nemen van mevrouw Reding. Zij wil Europese televisie maken, en wel televisie à la Berlusconi: één en al reclame. Is dat beter wetgeven? Nee, dat is slechter wetgeven en dat willen we niet. We kennen de inhoud. Laat mevrouw Reding haar nieuwe televisierichtlijn komen presenteren, dan zult u zien dat de wens van Commissie nooit een meerderheid zal halen in dit Parlement.

Het is dus allemaal heel simpel. De Commissie doet voorstellen en formuleert ideeën. Zij gaat met reces, ze stelt zichzelf een aantal serieuze vragen, ze komt terug en ze formuleert ideeën. Laat de Commissie die ideeën dan in het Parlement komen presenteren! Als ze een richtlijn heeft, moet ze die in stemming brengen; dan wordt hij aangenomen of niet. Als ze een richtlijn wil intrekken, dan stemmen we over het voorstel: dat wordt dan aangenomen of niet.

Zo gaat het stap voor stap verder, en of het nu om better regulation gaat, of om neoliberal regulation, of om socialist regulation of om helemaal geen regulation, het is de inhoud die telt.

Ik heb schoon genoeg van die mensen die voortdurend maar dingen voorstellen op Europees gebied, zonder te weten tot wie ze zich moeten richten. We willen een Commissie die Europese wetten voorstelt. We willen een Parlement. We willen een Raad die zich met zijn zaakjes op orde heeft. Als er een voorzitterschap is, laat dat dan voorzitten zonder zich met andere dingen bezig te houden. Als de heer Blair graag cricket speelt of theedrinkt, dan moet hij vooral zijn gang gaan, maar niet als voorzitter, want dan heeft hij andere dingen te doen. Hij moet voorstellen doen waarmee Europa vooruit kan. Op dit moment komt Europa niet vooruit en dat ligt aan het voorzitterschap.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Francis Wurtz, namens de GUE/NGL-Fractie. – (FR) Mijnheer vice-premier, mevrouw de vice-voorzitter van de commissie, mijnheer de Voorzitter, samen met mijn fractie schaar ik mij van harte in het koor van welkomstgroeten aan de waarnemers en waarneemsters van Roemenië en Bulgarije. Maar als we niet willen dat het bij lippendienst blijft, zullen we de moed moeten hebben alle consequenties van onze keuzen voor onze rekening te nemen. Het inmiddels nabije vooruitzicht op de toetreding van deze twee landen tot de Europese Unie – overigens met de volledige steun van mijn fractie – maakt het namelijk des te urgenter en crucialer dat er op economisch, monetair, budgettair, fiscaal, en handelsgebied een daadwerkelijke koersverandering plaatsvindt binnen de Europese politiek. Met vijftien was dat al nodig, met vijfentwintig of zevenentwintig wordt het onontbeerlijk.

Mijnheer de Voorzitter, u repte van een identiteitscrisis. Ik denk dat u gelijk hebt. Om die te boven te komen moeten de politieke keuzen de bovenhand krijgen boven de eisen van de markt, want als wij, in naam van de wereldwijde mededinging, denken ermee te kunnen volstaan ons aan te passen aan de mondialisering zoals die op dit moment is, dan is er eenvoudigweg geen ruimte meer voor sociaal beleid noch voor solidariteit. Met de massawerkloosheid, de razendsnel stijgende armoede en de schreeuwende ongelijkheden die wij om ons heen zien, zou het politiek onverantwoordelijk en sociaal explosief zijn als wij zouden vasthouden aan de idee-fixen van vrije concurrentie, beperking van de overheidsuitgaven, sociale en fiscale dumping, en – als slagroom op de taart – budgettaire krenterigheid. Wij, als verkozen afgevaardigden van onze burgers, hebben de plicht getuigenis af te leggen van de diepe malaise die zich in uiteenlopende gedaanten in heel Europa doet gelden. Wat kan het Parlement de eerstkomende maanden ondernemen om de Europeanen de positieve signalen af te geven waar zij op wachten? Ik zou drie voorstellen willen doen.

Ten eerste zullen wij worden beoordeeld op ons stemgedrag over een reeks ontwerprichtlijnen. Deze week is dat het voorstel voor een richtlijn om het spoorvervoer compleet te liberaliseren; de komende weken de tot symbool geworden Bolkestein-richtlijn – mijnheer Barroso heeft zich er wel voor gewacht deze met de rest op één hoop te gooien –; vervolgens staan er teksten over streekvervoer, havendiensten en arbeidstijden op het programma; en dan moeten we niet te vergeten ook nog onze mening geven over de WTO-onderhandelingen, met name over de algemene overeenkomst inzake de handel in diensten, de GATS. Als wij tegemoet willen komen aan de verwachtingen, zouden we er verstandig aan doen om in elk van die gevallen een duidelijk antiliberale en zeer veeleisende houding aan te nemen ten aanzien van de openbare diensten.

Ten tweede zouden we een aantal opvallende beleidsinitiatieven moeten nemen op het gebied van kernpunten van beschaving. Een enkel voorbeeld: oorlog en vrede. Om kenbaar te maken dat wij oorlog afwijzen, en in het bijzonder de deelname van Europese landen aan dergelijke avonturen, zouden wij mevrouw Cindy Sheehan in het Parlement moeten uitnodigen. Met haar schreeuw van pijn, waarheid en menselijkheid ontroert deze Amerikaanse moeder van een in Irak gesneuvelde soldaat de opinie aan weerszijden van de oceaan.

In de derde plaats ten slotte, en niet los te zien van de eerste twee punten, zouden wij onze medeburgers aan het woord moeten laten. Ja, laten wij in de 27 lidstaten van de uitgebreide Unie debatten organiseren, maar dan wel échte debatten, zonder taboes, over wat er in de Unie zou moeten veranderen om de Europese droom nieuw leven in te blazen.

 
  
MPphoto
 
 

  Nigel Farage, namens de IND/DEM-Fractie. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heet onze collega’s uit Bulgarije en Roemenië van harte welkom. Zij zullen warm onthaald worden in dit almaar groeiende Europese rijk.

Ik zou graag het volgende tegen hen willen zeggen: hoewel u niet bent gekozen, zult u als volwaardige leden van de Europese politieke elite worden behandeld. U heeft recht op een zeer genereuze dagelijkse toelage; de chauffeursdienst staat ter beschikking; er staat u een eindeloze reeks aan ontbijten, lunches, diners en borrelrecepties te wachten. Daarna is het de bedoeling dat u, met een enigszins uitgedijd middel, terugkeert naar het land waar u vandaan komt en de mensen vertelt dat alles in orde is met de club waarvan zij met het lidmaatschap hebben ingestemd.

In de woorden van Marx – en dan bedoel ik Groucho Marx, niet Karl Marx: “Ik zou nooit bij een club gaan die mij als lid wil hebben.” Wat de EU betreft, is dat een redelijk verstandig advies, omdat het om een club gaat waarvan de jaarrekeningen de afgelopen tien jaar niet zijn vastgesteld. Zoals u eerder ook al van de andere fractievoorzitters heeft gehoord, gaat het om een club die de kiezers in Frankrijk en Nederland met absolute minachting behandelt door alsnog te proberen een Grondwet erdoor te drukken die al lang dood en begraven had moeten zijn. Het is een club die u het recht zal afnemen om uzelf te besturen en die triest genoeg steeds meer begint te lijken op het politieke systeem waaruit u net ontsnapt bent. U zult in dit Parlement protesten horen van degenen die van deze Europese Unie leven en die hier veel meer verdienen dan dat zij in het bedrijfsleven ooit waard zouden zijn.

U bent hier als waarnemers, dus geef uw ogen goed de kost. Wat doen wij hier nu eigenlijk vandaag? Wat een onzin dat wij per jaar 200 miljoen euro van het geld van de belastingbetalers uitgeven aan het maandelijkse uitstapje naar Straatsburg. Kijk morgen en woensdag en donderdag eens naar het volslagen lachwekende stemsysteem hier en bedenk dat – ondanks alles wat de heer Barroso de afgelopen week heeft gezegd over deregulering, minder wet- en regelgeving en de zestig wetten die de Commissie wil intrekken – dat er in de korte periode vanaf het begin van het Britse Raadsvoorzitterschap op 1 juli ongeveer 2 000 wetgevingsinstrumenten zijn aangenomen.

Kijk dus goed rond, ga terug en vertel uw mensen de waarheid. In de tien de lidstaten die vorig jaar zijn toegetreden, is een referendum gehouden. Ik begrijp dat Roemenië en Bulgarije niet van plan zijn om een referendum te organiseren. Verdienen de burgers in deze landen dan niet de kans op een debat en de mogelijkheid om op zijn minst hun stem uit te kunnen brengen bij een referendum? Zou het niet een kolossale, historische fout zijn om deze burgers de tekortschietende Europese Unie in te jagen zonder dat zij vooraf de waarheid te horen hebben gekregen? De Britse bevolking is dertig jaar geleden voorgelogen over deze Europese club. Uw burgers verdienen beter.

(Applaus van de IND/DEM-Fractie)

 
  
MPphoto
 
 

  Brian Crowley, namens de UEN-Fractie. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de plaatsvervangend minister-president, de heer Prescott, en commissaris Wallström bedanken voor hun aanwezigheid hier. Ik wil ook de heer Cohn-Bendit bedanken voor het feit dat hij zoveel aandacht aan mij besteedt, maar daar ben ik inmiddels aan gewend.

Vandaag hebben wij weer gezien dat een instelling zoals de onze weliswaar uit grote bezorgdheid zijn stem kan verheffen, maar niet in staat is om oplossingen aan te dragen. Als wij adequaat willen reageren op wat zich nu in de Europese Unie afspeelt, zullen wij eerst moeten onderkennen dat het niet uitmaakt welke crisis wij zelf menen te ontwaren als de burgers vinden dat er geen sprake van een crisis is. 90 procent van de mensen heeft geen positief beeld van de Europese Unie en vindt de Unie als zodanig niet relevant. De EU wordt gezien als bemoeizuchtig, veel te lastig, veel te pedant en zelfs onverschillig wanneer het op de dagelijkse problemen van mensen aankomt.

Het is belangrijk dat wij een reële kijk hebben op het aantal kwesties dat onze organisatie binnen haar mandaat kan aanpakken. Ik heb vandaag gehoord dat het helemaal verkeerd was van voorzitter Barroso om te zeggen dat de Commissie van plan is om een “x” aantal richtlijnen te laten vallen of dat de Commissie het aantal bestaande richtlijnen gaat verminderen. Onze eigen Voorzitter heeft hier vandaag gezegd dat er 56 verschillende richtlijnen zijn die betrekking hebben op de verkoop en productie van goederen en de levering van diensten. Er zijn zestien richtlijnen voor de aanschaf, marketing en het aanbod van meststoffen. Dat zou toch ook in één enkele richtlijn geregeld moeten kunnen worden. Misschien is er sprake van een taalkundige verwarring en doelde de Voorzitter eigenlijk op consolidatie en codificatie, iets wat bij elke regering gebeurt.

Elke instelling zou zichzelf nauwkeurig onder de loep moeten nemen om vast te stellen wat de belangrijkste zaken zijn die aangepakt moeten worden en op welke wijze de wetgeving verbeterd kan worden zodat deze voor de burgers meer betekenis krijgt.

De uitdagingen waar wij vandaag de dag mee geconfronteerd worden, hebben niets te maken met de verre toekomst of de gemankeerde ideologieën uit het verleden. De uitdagingen waar wij nu voor staan, hebben te maken met het creëren van een adequate structuur voor het Europa van de eenentwintigste eeuw. De financiering vormt daarbij een cruciaal probleem, en daarom dient er overeenstemming te worden bereikt over de financiële vooruitzichten. De lidstaten dienen bij te dragen aan de centrale begroting, zodat wij niet alleen steun kunnen verlenen aan de landen die hulp nodig hebben, maar ook kunnen waarborgen dat Europa zich blijft ontwikkelen tot een dynamisch, innovatief en creatief middelpunt.

In dat streven moeten wij ook trachten te voorkomen dat het kind met het badwater wordt weggegooid. Nog niet zo lang geleden probeerden sommige mensen om het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan de financiële vooruitzichten te koppelen. Dat was een vergissing en ik hoop dat men die gedachte inmiddels heeft laten varen. Het is ook belangrijk dat wij als Parlement ons van onze verantwoordelijkheid bewust zijn. Als wij het met bepaalde wetgeving niet eens zijn, moeten wij onze verantwoordelijkheid niet ontlopen, zoals wij wel gedaan hebben bij de richtlijn over in computers geïmplementeerde uitvindingen. Ook bij de dienstenrichtlijn proberen wij die verantwoordelijkheid te ontlopen, net zoals bij talloze voorstellen voor richtlijnen in het verleden het geval is geweest. Het is onze taak als wetgever om wetten uit te vaardigen. Daarvoor moeten ingewikkelde knopen worden doorgehakt. Dat betekent dat er in dit Parlement sprake zal zijn van meningsverschillen. Die verschillen zijn echter niet persoonlijk van aard, maar hebben te maken met onze visie op de toekomst.

Tot slot, wanneer wij het hebben over een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, dient van die doelstellingen en idealen de hoogste prioriteit te worden gegeven aan rechtvaardigheid. Als wij onze burgers namelijk niet de bescherming van hun individuele rechten en vrijheden kunnen garanderen, schieten wij tekort in de eerste plicht die wij als wetgever hebben, namelijk om te zorgen dat de wetten die wij aannemen niet alleen het algemeen belang beschermen, maar ook de rechten van minderheden.

 
  
MPphoto
 
 

  Jean-Marie Le Pen (NI).(FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou op mijn beurt, last but not least, onze nieuwe Roemeense en Bulgaarse collega’s willen begroeten. Naar ik hoop zullen zij de Franse taal en cultuur iets van het aanzien teruggeven waaraan deze hier met de opeenvolgende uitbreidingen steeds verder hebben ingeboet, in het bijzonder met de toetreding van de landen van Noord-Europa en Midden- en Oost-Europa – waarbij ik nochtans niet voorbij wil gaan aan opmerkelijke uitzonderingen als onze betreurde Poolse collega Filip Adwent.

In het bijzonder wil ik hier onze vijf collega’s en vrienden van de partij Groot Roemenië, România Mare, welkom heten, alsmede onze Bulgaarse collega van de beweging Attaka. Zij komen als waarnemers in het Europees Parlement op het moment dat Turkije, op 3 oktober aanstaande, zijn toetredingsonderhandelingen zal beginnen, ook al is dit land een van de oorzaken geweest van de verwerping van de Grondwet en heeft het de Republiek Cyprus nog altijd niet erkend, noch wil het dat doen. Me dunkt dat Bulgarije, waar 10 procent van de bevolking van Turkse afkomst is, bijzonder gevoelig is voor deze cruciale gebeurtenis.

Onze collega's moeten weten dat zij kunnen rekenen op onze steun in het Europees Parlement om het Europa van vaderlanden te verdedigen tegen het verwoestende mondialisme en de migratiegolf. Met belangstelling wil ik wijzen op de genadeslag die de heer Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie, onlangs aan wijlen de Europese Grondwet heeft toegebracht. Als rationeel democraat heeft hij lering getrokken uit de referenda in Frankrijk en Nederland en deze vrijheidsfnuikende tekst ten grave gedragen. Voor één keer volgt het recht de moraal. De mening van de volkeren weegt zwaarder dan die van de technocraten, ondanks de druk die in allerlei vormen door de gewetenspolitie wordt uitgeoefend.

Wat de financiële vooruitzichten 2007-2013 aangaat, is het gevaar reëel aanwezig dat de Frans-Britse twisten over de korting en het GLB voortduren, tenzij de communautaire begroting tot boven de 1 procent van het BNP om aan de behoeften van de landen van Midden- en Oost-Europa te voldoen. Daarbij zullen wij luidkeels protesteren als Chirac of de Franse regering ook maar een beetje water bij de wijn doen of zoete broodjes bakken. Als trouwe bondgenoten van de Amerikanen zijn er maar twee dingen waar de Britten op uit zijn tijdens hun halfjarige voorzitterschap, namelijk om de toetreding van Turkije op het touw te zetten en de beruchte dienstenrichtlijn, bijgenaamd de Bolkestein-richtlijn, goedgekeurd te krijgen. Wij zullen ons tegen elk van beide verzetten.

De heer Chirac heeft zich, alle schaamte voorbij, tot de Europese Commissie gewend om haar te vragen op te treden in de zaak-Hewlett Packard, waar 1240 gedwongen ontslagen vallen. Hij heeft zich publiekelijk geblameerd, en Frankrijk met hem. Het is namelijk niet aan de Commissie om te interveniëren in de interne bedrijfsvoering van ondernemingen. De normale gang van zaken is dat besluiten over de verdediging van de Franse economische en sociale belangen in Parijs worden genomen, en niet in Brussel of Genève.

Pas bij de Franse presidentsverkiezingen van 2007, die volgen op de donderslag van 29 mei 2005, zullen de definitieve breuk met het euromondialisme en de stemming van afstandname tot uitdrukking komen. Op deze breuk wachten alle oprechte Europeanen. Deze zal de terugkeer inluiden van de nationale gedachten en het economisch patriottisme ten dienste van het volk. Als voorloper in deze beweging, denk ik daarvan de meest overtuigende woordvoerder te kunnen zijn, zowel in Frankrijk als in Europa.

 
  
MPphoto
 
 

  Margot Wallström, vice-voorzitter van de Commissie. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij allereerst aansluiten bij Voorzitter Borrell en alle anderen die onze vrienden uit Bulgarije en Roemenië in dit Parlement als waarnemers verwelkomd hebben. Dit is een zeer belangrijke stap bij de laatste voorbereidingen op het lidmaatschap. De Commissie zal uw inspanningen actief blijven ondersteunen en wij zien uit naar de samenwerking met u. Ik wil daaraan toevoegen dat ik de berichtgeving heb gevolgd over de overstromingen deze zomer en de gevolgen die zij voor uw landen hebben gehad. Ik hoop dat u zich bewust bent van onze solidariteit en weet dat wij op al uw verzoeken om bijstand een adequate reactie zullen geven.

Staat u mij toe om twee opmerkingen te maken. De eerste betreft de grondwet, omdat het voor iedereen belangrijk is om te weten wat de rol van de Commissie op dit vlak is. Vanaf het allereerste begin heeft de Commissie de Grondwet niet alleen gesteund, maar was zij ook actief betrokken bij het werk van de Conventie. De voortgang werd elke week in de Commissie besproken. Wij steunen die Grondwet nog steeds. Wij zijn het er allemaal over eens dat het wellicht geen perfect document is, maar wij blijven de Grondwet steunen en hebben een actieve bijdrage geleverd aan de totstandkoming ervan.

Wij weten allemaal dat het na de negatieve uitslag van de referenda in Frankrijk en Nederland onwaarschijnlijk is dat de Grondwet in de nabije toekomst door alle lidstaten geratificeerd zal worden. Dat betekent niet dat wij niet actief aan de politieke agenda zullen blijven werken om concrete resultaten voor de Europese burgers te bewerkstelligen. De Commissie zal ernaar blijven streven dat er vooruitgang wordt geboekt bij het realiseren van onze politieke prioriteiten. Wij moeten deze bezinningsperiode ook gebruiken om een dialoog met de burgers aan te gaan. Dat is de enige manier waarop wij voor voldoende draagvlak kunnen zorgen voor een nieuwe grondwet. In samenwerking met het Europees Parlement willen wij in de lidstaten consensus creëren over de wijze waarop wij verder moeten gaan met het constitutioneel proces. Daarom zijn wij al vóór de zomer begonnen met het opstellen van het zogeheten “Plan D” voor debat, dialoog en democratie. Tijdens ons seminar van de afgelopen week hebben wij een aantal zeer concrete ideeën besproken over de manier waarop wij een dergelijke dialoog met de lidstaten zouden kunnen voeren. Daarbij moet in ieder geval van een zeer brede agenda gebruik gemaakt worden, zodat die dialoog ook na de zittingsperiode van de huidige Commissie en dit Parlement voortgezet kan worden. Het gaat overigens niet alleen om een reddingsoperatie voor de Grondwet, maar ook om een nieuwe manier om de Europese burgers aan te spreken. Voorzitter Barroso en ik zullen de conceptideeën over dit Plan D op woensdag aan de Conferentie van voorzitters voorleggen. Er is ook een mededeling voor de Raad en het Parlement in voorbereiding. Ik hoop dat later deze week een officiële versie van die mededeling klaar zal zijn zodat u de gelegenheid heeft om hierop te reageren.

Afgelopen week heeft voorzitter Barroso een brief gestuurd naar Voorzitter Borrell, waarin hij voorstelt om in onderling overleg een aantal initiatieven in kaart te brengen waarbij de Commissie en het Parlement zouden kunnen samenwerken. Hij heeft ook voorgesteld dat onze respectieve diensten zo spoedig mogelijk bij elkaar komen om dergelijke initiatieven te bespreken.

De beste manier om de huidige crisis te boven te komen, is de Europeanen van de relevantie van Europa te overtuigen. Onze primaire doelstelling is dan ook het realiseren van onze beleidsprioriteiten. Onze doelstellingen met betrekking tot welvaart, solidariteit en veiligheid zijn nog onverkort geldig en zijn zelfs relevanter dan ooit. Uit de resultaten van de Eurobarometer-enquête blijkt dat die doelstellingen ook zijn afgestemd op de dingen die de mensen in Europa willen: meer en betere banen, het behoud van de sociale en territoriale cohesie, het duurzame beheer van de hulpbronnen op aarde, en de verbetering van de veiligheid in Europa en in de wereld als geheel.

Mijn tweede punt betreft de betere regelgeving. Ik wil allereerst het Parlement bedanken voor zijn medewerking bij het ondertekenen van een nieuwe kaderovereenkomst. Aangezien dit een van mijn verantwoordelijkheden is, zal ik er nauwlettend op toezien dat die kaderovereenkomst ook wordt nageleefd. Daarom heb ik ook de voorvallen onder de loep genomen die bij een deel van de afgevaardigden tot kritiek en onbehagen hebben geleid met betrekking tot die betere regelgeving.

Een betere regelgeving staat al lange tijd op de agenda van onze instellingen. Wij werken al sinds 2003 samen aan betere wetgeving. In dat jaar is ook een interinstitutioneel akkoord ondertekend met het oog op het vereenvoudigen en verbeteren van de communautaire wetgeving.

Deze Commissie heeft aan het begin van haar mandaat een hernieuwde en sterke inspanningsverplichting op zich genomen voor een betere regelgeving. Een betere regelgeving op alle niveaus is ook een van de centrale basisprincipes van de herziene strategie van Lissabon. Mijn collega, de heer Verheugen, heeft dit Parlement regelmatig op de hoogte gehouden van de aanpak van de Commissie. Een blik op de kalender leert mij dat er, inclusief de voorbereidende hoorzittingen, minstens tien gelegenheden zijn geweest waarbij dit Parlement over de agenda voor een betere regelgeving is geïnformeerd; dan heb ik het nog niet over de algemene informatie die in interviews en bij andere gelegenheden is verstrekt.

Onze aanpak is op drie pijlers gebaseerd: een evaluatie van de wetgeving die in ontwikkeling is zodat voorstellen die niet aan de criteria voldoen ingetrokken kunnen worden; het vereenvoudigingsproces; en het verbeteren van methoden voor het voorbereiden van nieuwe wetgevingsvoorstellen, inclusief effectrapportages.

Morgen zal de Commissie de resultaten van de evaluatie bespreken en bekrachtigen en een lijst overleggen met wetgevingsvoorstellen die ingetrokken moeten worden. Het is de eerste keer dat het gehele college van commissarissen de gelegenheid heeft gehad om aan de besluitvorming hieromtrent deel te nemen. Het is een grondige en uitgebreide evaluatie geweest, en wij stellen voor om ongeveer een derde van de 183 lopende voorstellen in te trekken. Hierbij zullen de relevante bepalingen van de herziene kaderovereenkomst volledig in acht worden genomen. Uit hoofde van artikel 12 van die kaderovereenkomst zal commissaris Verheugen ons voorstel eerst aan het Parlement voorleggen voordat het openbaar wordt gemaakt; hij zal het volledige voorstel morgen – onmiddellijk na de bespreking in de Commissie – in dit Parlement presenteren.

Ons voorstel – dat in deze fase het karakter van een politiek besluit heeft – is, onder verwijzing naar artikel 32 van de kaderovereenkomst, bedoeld als een voorafgaande kennisgeving aan de andere instellingen. In overeenstemming met de gangbare praktijken zal de rechtshandeling voor het terugtrekken van voorstellen binnen drie maanden plaatsvinden. Deze evaluatie is ruim van tevoren aangekondigd en de Commissie is zowel over de methoden als de doelstellingen altijd open geweest. Wij zijn van mening dat door geen van de verklaringen die individuele commissarissen aan de media hebben gegeven, afbreuk is gedaan aan het streven van de Commissie om als een college te handelen of aan de toezeggingen die aan andere instellingen zijn gedaan. Als u daar prijs op stelt, kan ik de volledige lijst ter beschikking stellen met een overzicht van de gelegenheden waarop de voorstellen in de verschillende fora van dit Parlement zijn gepresenteerd – hetzij in de Parlementaire commissies of in de vorm van besluiten.

Ik weet dat er altijd ruimte is voor het verbeteren van de communicatie en het creëren van meer vertrouwen tussen onze twee instellingen. Ik wil nogmaals benadrukken dat ik alles in het werk zal stellen om deze doelstelling hoog op de agenda van de Commissie te houden. Ik zal ook geen gelegenheid voorbij laten gaan om mijn collega’s eraan te herinneren dat voorstellen eerst aan het Parlement voorgelegd dienen te worden.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Hartelijk bedankt, mevrouw Wallström.

Mevrouw Berès heeft het woord gevraagd. Graag hoor ik van u op welk artikel van het Reglement u zich beroept.

 
  
MPphoto
 
 

  Pervenche Berès (PSE). – Mijnheer de Voorzitter, ik zou een opmerking willen maken over de agenda, en wel om uw aandacht te vestigen op onze manier van werken. Ik betreur dat een legislatieve tekst die absoluut essentieel is voor de financiering van onze economie – een tekst, nogmaals, van legislatieve aard – pas om 19.30 uur aan bod komt op de agenda van vandaag. Ik vind dat deze tekst op een andere dag en op een ander tijdstip gepland had moeten worden. Ik begrijp het belang van deze adempauzes ten behoeve van het politieke debat, maar ik vind ook dat ons Parlement verstandig moet omgaan met zijn eigen wetgevingswerk.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Dank u voor uw opmerking over de manier waarop wij onze werkzaamheden uitvoeren, maar we kunnen niet anders dan de agenda volgen die wij hebben aangenomen

Het debat is gesloten.

 
  
  

VOORZITTER: Mario MAURO
Ondervoorzitter

 

12. Opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. – Aan de orde zijn de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang.

 
  
MPphoto
 
 

  Marianne Thyssen (PPE-DE). – Voorzitter, het is vandaag de Europese dag van de talen, wij vieren de taalverscheidenheid die deel is van ons cultureel erfgoed en die een verrijkende factor is voor onze samenleving. Als klein meisje leerde ik al een spreekwoord dat zegde, zoveel talen men spreekt, zoveel keer mens is men. Op de website van de Commissie waar Commissaris Figel' een uitspraak doet, blijkt die spreuk ook bekend te zijn. Dat moet ons in dit Parlement aanmoedigen maximale steun te geven aan goede programma's die het aanleren van talen bij zoveel mogelijk mensen bevorderen.

Maar wij moeten als Parlement ook beseffen, Voorzitter, dat het naleven van interne regels op het vlak van de taalverscheidenheid, een uiting is van respect voor elke mens en bijdraagt tot de democratische werking van onze instelling. Daarom vind ik het belangrijk, Voorzitter, om vandaag, ook al is er niet veel tijd, toch uw bijzondere aandacht te vragen voor twee kwesties.

Ten eerste moeten we ons maximale inspanningen blijven getroosten om het taalonderricht ten behoeve van al wie in ons huis werkt, leden en ambtenaren, kansen te blijven geven en ten tweede moet u onze ambtenaren aanmoedigen om onze interne taalregels te blijven respecteren naar letter en geest. Wij mogen vooral niet afglijden, Voorzitter, naar het voorbeeld dat de Raad ons geeft, gelet op ...

(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

 
  
MPphoto
 
 

  Catherine Stihler (PSE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, openbaar vervoer is belangrijk voor alle lokale gemeenschappen. In Schotland zorgen veerboten voor een essentiële dienstverlening voor een aantal van de meest perifere en kwetsbare gemeenschappen van de Europese Unie. Deze week ontvang ik een delegatie van de CalMac-vakbonden en die zal op woensdag een gesprek hebben met de commissaris voor vervoer.

Ook in gemeenschappen waar de veerboot het enige vervoermiddel is dat de eilandbewoners met het vasteland verbindt, dienen deze veerdiensten nu nog steeds aanbesteed te worden. Krachtens de meest recente voorstellen van de Commissie inzake de openbaredienstverplichtingen voor het vervoer over land krijgen overheidsinstanties echter meer flexibiliteit bij de aanbestedingsprocessen voor deze vervoersmodus en kunnen zij bepaalde diensten rechtstreeks aan interne exploitanten gunnen. Waarom worden deze binnenlandse veerdiensten anders behandeld dan treinen, trams en metro’s? Er zijn geen treinen, trams en metro’s in de perifere eilandgemeenschappen van Schotland. Het standpunt van de Commissie lijkt dan ook tegenstrijdig en ik zou er bij de Commissie op aan willen dringen om dat standpunt te verhelderen. De binnenlandse veerdiensten zijn te belangrijk om genegeerd te worden.

 
  
MPphoto
 
 

  Sophia in ’t Veld (ALDE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil u graag mijn bezorgdheid kenbaar maken over het zoveelste voorbeeld van een schokkende homofobe speech in een van de nationale parlementen van een lidstaat van de EU. In dit geval gaat het om het parlement van Letland bij de bespreking van de tenuitvoerlegging van artikel 13 over de Europese antidiscriminatiewetgeving. In dit land ligt overigens ook een voorstel op tafel voor een constitutioneel verbod op huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht. Zelfs George Bush durft niet zo ver te gaan.

Ik wil graag een beroep doen op onze collega’s in het Letse parlement om dit debat met waardigheid te voeren, om dergelijk haatdragend taalgebruik te veroordelen en om in gedachten te houden dat Letland, net als andere lidstaten, het Handvest van de grondrechten heeft ondertekend. Letland heeft daarnaast de grondwet van de EU geratificeerd, waarin discriminatie op basis van seksuele gerichtheid is verboden.

 
  
MPphoto
 
 

  Mary Lou McDonald (GUE/NGL). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, u weet misschien al dat de IRA, het Ierse Republikeinse Leger, een nieuw initiatief heeft genomen om de vrede in Ierland dichterbij te brengen. Het moedige besluit van vandaag om controleerbaar en definitief afstand te doen van alle wapens betekent een grote stap voorwaarts voor het vredesproces in Ierland.

De enorme stap die de IRA heeft genomen, mag niet onderschat of gebagatelliseerd worden. Ik zou graag van deze mogelijkheid gebruikmaken om de IRA te complimenteren voor het nemen van risico’s waar anderen zich aan hun verantwoordelijkheden proberen te onttrekken.

Op de schouders van zowel de Britse als de Ierse regering rust nu de kolossale verantwoordelijkheid om het Goede-Vrijdagakkoord in al zijn facetten ten uitvoer te leggen. Ik doel daarbij op gelijkwaardigheid, mensenrechten, politiële kwesties, demilitarisatie en zeker ook de vertegenwoordiging van Noord-Ierland in de Oireachtas, het Ierse parlement. De Democratic Unionist Party, waarvan een van de leden als afgevaardigde in dit Parlement is gekozen, dient weer aan het vredesproces te gaan deelnemen. Die partij heeft nu geen enkel excuus meer om niet rond de tafel te gaan zitten …

(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

 
  
MPphoto
 
 

  Dariusz Maciej Grabowski (IND/DEM).(PL) Mijnheer de Voorzitter, de ondertekening van de overeenkomst over de bouw van een onderzeese gaspijpleiding door de Oostzee ging vergezeld van beelden van de Russische president Poetin in een innige omhelzing met de Duitse bondskanselier Schröder. Dit vertoon van genegenheid vond plaats tegen de achtergrond van twee belangrijke bedreigingen voor de vrede en de stabiliteit van de wereldeconomie. Ik doel hiermee enerzijds op het internationale terrorisme en anderzijds op de prijsstijgingen en de instabiliteit van de markten voor grondstoffen voor de energieproductie. Iedereen beseft dat onder deze omstandigheden samenwerking op mondiaal niveau geboden is. Het is jammer dat precies op het moment dat de Europese Unie een voorbeeld zou moeten zijn van collectieve wijsheid en solidariteit tussen landen, bondskanselier Schröder en president Poetin de ondubbelzinnige boodschap uitbazuinen dat zij enkel en alleen geïnteresseerd zijn in het bevorderen van het eigenbelang van Duitsland en Rusland. Het feit dat de landen door wier kustgebieden de gaspijpleiding zal lopen geïnformeerd noch geraadpleegd zijn, is illustratief voor het respect dat deze twee landen tonen voor het internationaal recht van de zee.

Wij zijn er vast van overtuigd dat de overeenkomst over de bouw van de gaspijpleiding bedoeld is om diverse lidstaten van de Europese Unie te benadelen. Polen, de Baltische staten en andere landen zullen immers gedwongen zijn zich neer te leggen bij de Russische macht over hun energietoevoer. De overeenkomst wekt tevens de suggestie van een duidelijk verband …

(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

 
  
MPphoto
 
 

  Ryszard Czarnecki (NI).(PL) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is nog maar vijftien maanden verwijderd van het begin van haar eerste nieuwe zevenjarige begrotingsperiode. Ondanks de overeengekomen regels en afspraken van de Unie, beschikken we echter nog altijd niet over een ontwerp-begroting. De Unie dobbert bij wijze van spreken stuurloos rond op een begrotingsoceaan. Elke maand dat de vertraging voortduurt levert onnodige spanning en onzekerheid op en doet wantrouwen ontstaan tussen de oude en de nieuwe lidstaten.

Met het uitblijven van de begroting geeft de Unie een verkeerd soort signaal af aan haar toekomstige leden en haar externe partners. Zij presenteert zichzelf als zwak en het lijkt haar te ontbreken aan visie voor de toekomst en aan de politieke wil om in solidariteit samen te werken aan het opbouwen van die toekomst. Hierdoor wordt niet de indruk van een patstelling gewekt – om een term te gebruiken die ontleend is aan het schaakspel – maar eerder de indruk dat de idee van een werkelijk verenigd Europa dat niet is onderverdeeld in een Europa van de eerste en de tweede klasse op grond van welvaart of historisch erfgoed, schaakmat is gezet.

Ik roep de Raad en het Britse voorzitterschap op er zorg voor te dragen dat de werkzaamheden met betrekking tot de begroting bij de eerstvolgende gelegenheid worden afgerond.

 
  
MPphoto
 
 

  Zdzisław Zbigniew Podkański (PPE-DE).(PL) Mijnheer de Voorzitter, Polen is inmiddels voor het tweede jaar lid van de Europese Unie, maar de vooruitzichten voor de Poolse landbouwers verslechteren gestaag, in plaats van beter te worden.

De Poolse telers van zacht fruit zijn goed voor 50 procent van de productie in Europa, maar toch staan zij op de rand van het faillissement. Hetzelfde geldt voor de Poolse aardappeltelers, de voornaamste producenten van dit gewas in de Unie, en voor de telers of graanproducten en vezelplanten. Het zal niet lang duren voordat producenten van varkensvlees, melk en suikerbieten in dezelfde situatie belanden, en ik wil u eraan herinneren dat Polen de op twee na belangrijkste producent van suikerbieten in Europa is. De leden van dit Parlement begrijpen de situatie, maar dat kan niet worden gezegd van de Europese Commissie, die de neiging heeft het Parlement te negeren en geen acht te slaan op de besluiten die het neemt. Dit is bijvoorbeeld gebeurd in het geval van het verslag over de productie van aardappelzetmeel.

De geplande hervorming van de suikermarkt zal leiden tot een verlaging van de suikerbietenprijs met meer dan 42 procent, waardoor de teelt onrendabel wordt. Het lijkt wel of de Europese Commissie zich meer bekommert om de Chinese en Marokkaanse telers van zacht fruit en om de Braziliaanse suikerproducenten dan om de landbouwers en telers in de nieuwe lidstaten. De vraag rijst waarom de Europese Commissie en de commissaris zelf een beleid voeren dat schadelijk is voor landbouwers in de lidstaten, en waarom er acht geen wordt geslagen op besluiten die het Europees Parlement heeft genomen.

 
  
MPphoto
 
 

  Antonio Masip Hidalgo (PSE).(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik neem het woord, mede namens de heer Pittella uit Italië en mevrouw Madeira uit Portugal, om de fungerend voorzitter van de Raad te verzoeken om de door de Commissie voorgestelde criteria met betrekking tot regio’s die de dupe zijn van het statistisch effect weer op te nemen in de nog te presenteren financiële vooruitzichten. Dit in verband met de noodzaak om deze regio’s te steunen zonder daarbij op beschamende wijze te discrimineren. Zoals ik hier al eerder heb gezegd, op 9 maart, is dat namelijk een kwestie van waardigheid, van het begrijpelijk maken van het Europese beleid, van het bewerkstelligen van gelijkheid in het Europese beleid en van het vergroten van het democratische gehalte ervan, overeenkomstig de wortels en ambities van dat beleid.

 
  
MPphoto
 
 

  Marian Harkin (ALDE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat ik de gelegenheid heb gekregen om kort iets te mogen zeggen op deze waarlijk historische dag voor Ierland. In juli van dit jaar heeft de IRA haar afdelingen opgeroepen om hun wapens in te leveren en vandaag hebben wij kunnen constateren dat deze woorden ook in daden zijn omgezet. Jazeker, er moeten nog veel hindernissen genomen worden, maar naar mijn idee hebben wij vandaag de Rubicon overgestoken.

Er zullen zeker nog problemen ontstaan; aan beide zijden bevinden zich mensen die de broze vrede willen verstoren en die zullen proberen om het proces te laten ontsporen. Daarom moeten wij massaal steun geven aan de voorvechters van de vrede, aan gewone mensen die van dag tot dag bezig zijn met het opbouwen van wederzijds vertrouwen en het zoeken naar een gedeelde toekomst. Wij bewijzen eer aan iedereen aan beide zijden die een bijdrage heeft geleverd aan het bereiken van dit heugelijke moment. Hier in het Europees Parlement wil ik ook de positieve en ondersteunende rol van de Europese Unie in dit proces prijzen.

Tot slot herdenken wij op deze dag ook de slachtoffers en hun gezinnen, wier levens zijn verwoest. Voor hen komt deze dag te laat, maar voor de rest is dit hopelijk een nieuw begin.

 
  
MPphoto
 
 

  Mirosław Mariusz Piotrowski (IND/DEM).(PL) Mijnheer de Voorzitter, we hebben onlangs kennis genomen van de ondertekening van een overeenkomst tussen Duitsland en Rusland over de aanleg van een gaspijpleiding in het noorden van Europa, die via de Oostzee loopt. Het moge duidelijk zijn dat dit meer is dan een belangrijke economische overeenkomst. De overeenkomst heeft immers een net zo belangrijke politieke dimensie. Men is voorbijgegaan aan Polen en de Baltische staten, waardoor de nationale belangen van landen die deel uitmaken van hetzelfde verband, namelijk de Europese Unie, ernstig zijn geschaad. Wederom is gebleken dat het gemeenschappelijk beleid van de Unie op het gebied van economie en buitenlandse zaken neerkomt op louter mooie woorden, en veel commentatoren en politici vergelijken de onlangs ondertekende overeenkomst al met het Ribbentrop-Molotovpact van 1939.

Ik roep Duitsland op zich te houden aan de procedures die voor alle lidstaten bindend zijn en de situatie te verhelderen. Ik verzoek daarnaast de verstrekte informatie beschikbaar te stellen aan het Europees Parlement.

 
  
MPphoto
 
 

  Zbigniew Zaleski (PPE-DE).(PL) Mijnheer de Voorzitter, Europa is in staat solidariteit te betonen, zoals het heeft laten zien in verband met de tragische gebeurtenissen in Portugal. De leiders van Europa kunnen zich van tijd tot tijd echter zelfzuchtig gedragen, zoals het geval was toen de heren Chirac, Schröder en Poetin elkaar ontmoetten in Kaliningrad, een eigenaardig deel van het Russische grondgebied. Later traden de heren Schröder en Poetin zelfzuchtig op door de overeenkomst over de gaspijpleiding te ondertekenen. Er wordt beweerd dat het doel van de pijpleiding is de Duitse energietoevoer veilig te stellen, maar dat is slechts de halve waarheid. Wat de heer Schröder beoogt is het ondersteunen van het verdeel-en-heersbeleid van de heer Poetin, waardoor de Europese Unie wordt verzwakt. Het Europees Parlement moet opkomen voor Europa en de essentie van deze daad aan de kaak stellen.

Europa heeft behoefte aan besluiten die de lokale belangen overstijgen. Europa zal nooit geïntegreerd raken als we geen samenhangend beleid voeren. Dat is immers hetzelfde als zonder mortel een huis van baksteen proberen te bouwen.

 
  
MPphoto
 
 

  Panagiotis Beglitis (PSE). (EL) Mijnheer de Voorzitter, de laatste dagen bereiken ons erg verontrustende berichten van Turkse mensenrechten-NGO’s over strafprocessen en veroordelingen van Turkse journalisten.

Het gaat niet alleen om de schrijver Orhan Pamuk; ik verwijs ook naar het geval van de journalist Emin Karaca, die is veroordeeld tot vijf maanden gevangenis wegens overtreding van artikel 301, lid 2, van het onlangs herziene wetboek van strafrecht. Ik verwijs ook naar andere gevallen waarin journalisten worden vervolgd op basis van hetzelfde artikel.

Bijgevolg wil ik het Europees Parlement en in het bijzonder zijn Voorzitter verzoeken hierover rechtstreeks te interveniëren bij de Turkse premier, de heer Erdogan, en bij de voorzitter van het Turkse parlement, de heer Arinc, om aan te dringen op het stopzetten van de vervolgingen en het eerbiedigen van het recht op vrije meningsuiting, en ook bij het Britse voorzitterschap en de Europese Commissie…

(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

 
  
MPphoto
 
 

  Marios Matsakis (ALDE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik een fervent voorstander ben van het gebruik van een gemeenschappelijke werktaal, accepteer en respecteer ik het recht van iedere afgevaardigde om in zijn of haar moedertaal te spreken en te luisteren. Wat ik echter niet kan accepteren, is dat er meer dan een jaar na de toetreding van de tien nieuwe lidstaten, er in ten minste één parlementaire commissie nog geen tolken voor een aantal nieuwe talen beschikbaar zijn. Dat betekent dat de collega’s uit die landen niet in hun moedertaal aan de beraadslagingen van de betreffende commissies kunnen deelnemen. Daardoor verkeren zij in een oneerlijke en nadelige positie. Dit is geen acceptabele situatie en ik doe een beroep op u om dit Parlement, op deze dag van de taalvrijheid, te verzekeren dat deze betreurenswaardige situatie zo snel mogelijk wordt rechtgezet en dat die situatie zich ook niet zal herhalen als de volgende twee nieuwe lidstaten in de nabije toekomst tot de EU toetreden.

 
  
MPphoto
 
 

  Kathy Sinnott (IND/DEM). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, een kwart van het Ierse bbp zit in de bouwnijverheid. Je zou kunnen zeggen dat Ierland een land in aanbouw is. In veel van de dorpen rond de steden van mijn kiesdistrict worden huizen uit de grond gestampt, maar er is daarbij weinig of geen aandacht voor openbare voorzieningen, voor voldoende water en een adequate riolering en voor belangrijke elementen voor de sociale infrastructuur. Kinderen brengen hun hele onderwijsperiode in noodgebouwtjes door. Vaak zijn er geen sportvelden en crèches en is er slechts een beperkt aantal winkels. Dorpen op het platteland worden op deze manier snel slaapstadjes zonder gemeenschapsgevoel. Vindt Europa dat goed? Past dit binnen de plattelandsontwikkeling? Ik zou namens de mensen van Watergrass Hill, Glenville en andere dorpen graag antwoord op deze vragen krijgen. Deze mensen proberen iets van hun leven te maken in hun blinkende nieuwe huizen, maar zij leven in woonwijken zonder ziel.

 
  
MPphoto
 
 

  Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE).(EL) Mijnheer de Voorzitter, ter gelegenheid van de Europese dag van de talen wil ik vandaag mijn bezorgdheid uiten over het gebrek aan onderwijs in de moedertaal aan kinderen die van één lidstaat verhuizen naar een andere, met als gevolg dat zij de taal van hun vaderland verleren en daarmee ook hun culturele identiteit verliezen.

De zich aldus voltrekkende taalkundige assimilatie, die kinderen en jonge Europeanen in hun nieuwe thuisland ondergaan. Dat geldt vooral als hun moedertaal minder wordt gesproken dan de ruim verspreide Europese talen, die door vele miljoenen burgers worden gebruikt, wat niet bijdraagt tot het behoud van de taalkundige diversiteit, die de Europese Unie verklaart te willen handhaven.

Ik verzoek de Commissie om in het kader van de nieuwe strategie voor meertaligheid toe te zien op de doelmatige toepassing van richtlijn 77/486/EEG van 25 juli 1977 inzake het onderwijs aan de kinderen van migrerende werknemers…

(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

 
  
MPphoto
 
 

  Alfredo Antoniozzi (PPE-DE).(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, vandaag wordt in Europa een belangrijke dag gevierd: de Europese Dag van de talen. Bij deze dag, die in 2001 in het leven is geroepen, zijn zowel de Europese Unie als de Raad van Europa betrokken. De laatste instelling organiseert in dat verband evenementen in heel Europa.

Vandaag verwelkomen wij hier de nieuwe Roemeense en Bulgaarse collega’s. Samen met hen zullen op 1 januari 2007 het Bulgaars en het Roemeens deel uit gaan maken van onze communautaire familie van talen. Daarmee zal het aantal officiële talen van twintig naar tweeëntwintig groeien.

Voor ons Europeanen is taal synoniem met cultuur en geschiedenis en daarmee met een enorm historisch en cultureel erfgoed. Zou het als Europees Parlement niet raadzaam zijn eindelijk een constructieve hervorming van het talenregime in de communautaire instellingen te stimuleren? De komst van nieuwe talen vervult mij met vreugde en dat geldt met name voor de talen die deel uit gaan maken van ons dagelijks werk. Aan de andere kant maak ik mij enorm veel zorgen over de chaos en het gebrek aan geschreven regels, zoals de Europese Commissie mij heeft bevestigd.

 
  
MPphoto
 
 

  Magda Kósáné Kovács (PSE).(HU) Mijnheer de Voorzitter, er is een mens heengegaan. Velen kenden hem als een meedogenloze wreker, ook al streefde hij naar gerechtigheid en niet naar wraak. Hij werd gedreven door de overtuiging dat indien mensen die misdaden hebben begaan, hun verleden zonder enige gevolgen achter zich zouden kunnen laten, dit verleden zal terugkeren om zowel het heden als de toekomst te vergiftigen. Simon Wiesenthal is gestorven.

Hij was menselijk en maakte soms fouten. Maar hij kon het feit dat Europa, die nieuwe wereld die een gezamenlijke toekomst bouwt op gedeelde waarden, in het verleden al eerder verenigd is geweest, niet vergeten. Verenigd op basis van raciale superioriteit, op basis van veroordeling, uitsluiting en haat. Een man van 96 is overleden. Wat hij ons heeft nagelaten is de wetenschap dat minachting voor een ander mens en voor zijn leven nooit meer de basis mag zijn waarop Europa zich verenigt. Laten we hem in gedachten houden wanneer we ons inspannen om te garanderen dat de eenheid van het nieuwe Europa wordt gebaseerd op gelijke behandeling en gelijke kansen. Te zijner nagedachtenis vragen wij de commissie om in paragraaf 13 ...

(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

 
  
MPphoto
 
 

  Nikolaos Sifunakis (PSE).(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de plenaire vergadering op de hoogte brengen van een bijzonder ernstig probleem.

Op dit moment legt de Turkse overheid de laatste hand aan de bouw van een stuwdam. Door die dam, die naar alle vooruitzichten af zal zijn op 15 november – dus over minder dan vijftig dagen – zal een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen in Klein-Azië voor altijd onder water verdwijnen.

Het gaat hier om Allianoi, een kuuroord uit de Romeinse tijd, dat zich op 18 kilometer van de stad Pergamon bevindt.

De archeologische site van Allianoi is een complex van waterbaden, dat waarschijnlijk het beroemde Asklepion van Pergamon vervolledigde.

Ik vind dat het Europees Parlement zich moet uitspreken over de vernietiging van Allianoi. Omdat het antwoord van de Commissie niet volstaat, stel ik voor dat de Voorzitter van het Parlement een brief stuurt naar de President van Turkije met het dringende verzoek de bouw van die stuwdam stop te zetten. Anders zal een stuk Europees cultureel erfgoed voor immer door het water worden verzwolgen.

 
  
MPphoto
 
 

  Avril Doyle (PPE-DE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, in aanwezigheid van commissaris McCreevy en zijn collega’s zou ik graag iets recht willen zetten in verband met het voorstel van de Commissie over de hervorming van de suikerregeling. In tegenstelling tot de verstrekte informatie is de mondiale suikerconsumptie nu al groter dan de vraag.

De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) verwacht voor 2004 en 2005 een wereldwijde suikerconsumptie van 145 miljoen ton en een productie van 143 miljoen ton. De consumptie van suiker loopt volgend jaar waarschijnlijk op tot 149 miljoen ton, terwijl de consumptie per hoofd van de bevolking alleen al in China op de middellange termijn zal stijgen van het huidige niveau van 10 kilo tot 35 kilo, hetgeen overeenkomt met het huidige consumptieniveau van suiker in de EU. In Brazilië bedraagt de consumptie per hoofd van de bevolking al 50 kilo. Daarnaast neemt de beschikbaarheid van irrigatiewater in ontwikkelingslanden en ook elders af, waardoor er minder suikerriet verbouwd zal worden omdat dit een gewas is dat veel water nodig heeft. Als daar ook nog eens het onvermijdelijke effect bij opgeteld wordt dat de verwachte toename van alcoholbenzine op de consumptiepatronen van suikerriet zal hebben als gevolg van de stijgende olieprijzen, dan is het duidelijk dat alternatieve biobrandstoftechnologieën de overhand zullen gaan krijgen. Suiker zou daardoor in toenemende mate een strategisch handelsartikel kunnen worden. De wereld moet zich opmaken voor een toename van de vraag op de lange termijn.

 
  
MPphoto
 
 

  Marta Vincenzi (PSE).(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik neem het woord over de situatie in de Westelijke Sahara. De vorige maand heeft Polisario de laatste Marokkaanse krijgsgevangenen vrijgelaten. Dat is een positieve ontwikkeling, waar de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, president Bush en de hele internationale gemeenschap hun goedkeuring over hebben uitgesproken.

De gevangenen in de Marokkaanse gevangenissen worden echter niet vrijgelaten. Tientallen inwoners van de Westelijke Sahara zijn in hongerstaking en volgens Amnesty International is hun lichamelijke toestand kritiek. Onder hen zijn vrouwen en mannen die het symbool zijn van de strijd voor de mensenrechten. Europa kan niet zwijgend blijven toekijken en moet een doortastend initiatief nemen voor de vrijlating van de verdedigers van de mensenrechten en voor een akkoord tussen Marokko, de Saharawi die nog in de Westelijke Sahara wonen en de vluchtelingen. Er moet in vrede worden samengewerkt om de nieuwe Saharawi Arabische Democratische Republiek het daglicht te laten zien, zodat de Saharawi niet meer in ballingschap hoeven te leven of gevangen worden gehouden.

 
  
MPphoto
 
 

  Christopher Beazley (PPE-DE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil graag onze Roemeense collega’s welkom heten, met name die in mijn eigen fractie, te weten de vertegenwoordigers van de Roemeense democratische partij, de democratische alliantie van Hongaren in Roemenië en de Roemeense conservatieve partij. De waarnemers zullen een duidelijk inzicht krijgen in onze werkwijze, die overigens nogal gecompliceerd kan zijn, maar ik denk ook dat wij lering moeten trekken uit de Roemeense geschiedenis. Roemenië heeft geleden onder het fascisme van de IJzeren Garde en onder het communistische regime van Ceaucescu.

Omdat het politiek goed uitkomt, vergeten veel mensen echter dat Stalin met hulp van Hitler Bessarabië is binnengevallen. Honderdduizenden mensen zijn daarbij vermoord of verbannen, en dat deel van Roemenië werd toentertijd onderworpen. Een aantal hoofdstukken uit de geschiedenis van Midden- en Oost-Europa dreigt dus in de vergetelheid te raken. Wij moeten die dan ook opnieuw gaan doorbladeren. Dat moet geen obsessie worden, maar wij dienen daar wel onze conclusies en lering voor de toekomst uit te trekken. Het Roemenië van vóór het communisme en fascisme was een land van grote welvaart, dankzij het Anglo-Roemeense oliebedrijf en aanzienlijke investeringen vanuit Frankrijk.

 
  
MPphoto
 
 

  Peter Skinner (PSE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, afgevaardigden uit verschillende landen en uiteenlopende politieke groeperingen steunen John Packwood, die door Spanje naar Marokko uitgezet dreigt te worden. Dat is iets wat een Spaanse burger niet zou kunnen overkomen. Uiteraard is dit een schending van de gelijke behandeling van burgers van de EU, zoals verankerd in het Verdrag. Ik roep de Commissie en de Voorzitter dan ook dringend op om deze vorm van discriminatie tegen te gaan door nog vóór het einde van de uitleveringstermijn protest aan te tekenen bij de Spaanse regering.

Er zou hier een zaak van gemaakt moeten kunnen worden, om bij het Europees Hof voor de rechten van de mens aanhangig te maken, maar door het hoge tempo waarin alles afgehandeld lijkt te worden, is dat onmogelijk. John Packwood is een wanhopig man, die in een hopeloze toestand terecht dreigt te komen en hij heeft al onze steun hard nodig. Ik verzoek u dringend om ons hierbij te helpen.

 
  
MPphoto
 
 

  Tunne Kelam (PPE-DE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, op 15 september is een Russisch gevechtsvliegtuig met vier raketten aan boord het luchtruim van Litouwen binnengedrongen, waarna het bij de stad Kanuas is neergestort. Dit vliegtuig maakte deel uit van een formatie van zes gevechtsvliegtuigen die een Russisch spionagevliegtuig begeleidden van Sint Petersburg naar Kaliningrad. Het was een zeer ernstig incident in een lange reeks schendingen van het Finse en Baltische luchtruim door Russische vliegtuigen. Ik zou van de Commissie aan de vooravond van de Top tussen de EU en Rusland graag willen weten hoe die systematische schending van de grenzen van lidstaten van de EU door Russische vliegtuigen te verenigen valt met de gemeenschappelijke waarden waarop het partnerschap tussen de EU en Rusland officieel is gebaseerd. Maakt de integriteit van de oostgrens van de EU geen deel uit van ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid?

Dan nog een vraag over Kaliningrad. Zou het niet in het belang van alle partijen zijn om nu eindelijk eens een manier te zoeken om dit laatste overblijfsel van de Koude Oorlog in Europa te demilitariseren?

 
  
MPphoto
 
 

  Ljudmila Novak (PPE-DE) . – (SL) In 1940, terwijl de oorlog reeds dreigde, heeft Italië uit Koper, Izola en Piran in Sloveens Istrië kunstwerken verwijderd die op deze locaties in opdracht van de Kerk en van particulieren zijn vervaardigd. Deze kunstwerken waren gemaakt door Italiaanse meesters.

Net als Joegoslavië in het verleden heeft gedaan, heeft de Sloveense regering namens de eigenaren intensieve inspanningen verricht om de terugkeer van deze onbetaalbare werken te bewerkstelligen. Italië heeft verzuimd deze zaak serieus te nemen en wijst alle initiatieven van Sloveense zijde voor een diplomatieke oplossing van dit probleem van de hand.

Dit is de reden dat het ministerie van Buitenlandse Zaken opnieuw een mondelinge nota heeft verstuurd met een nieuw verzoek om voor dit onderwerp een diplomatieke oplossing te vinden. Italië is door internationale akkoorden gehouden om alles wat het uit bezette gebieden heeft weggehaald terug te geven, en om deze reden zijn wij gerechtigd te verwachten dat deze kunstwerken aan Slovenië worden teruggegeven.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. – Het debat is gesloten.

 

13. 25ste verjaardag van "Solidarność" en haar boodschap voor Europa
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de 25ste verjaardag van "Solidarność" − Solidariteit − en haar boodschap voor Europa.

Ter inleiding van dit debat moet ik benadrukken hoezeer de bijdrage van Solidariteit aan de gebeurtenissen die hebben geleid tot een verenigd Europa, beschouwd kunnen worden als een kans en een gelegenheid voor een generatie om lering te trekken over vrijheid: natuurlijk heeft het westen veel betekend voor de landen van Oost-Europa onder het sovjetjuk, maar Solidariteit heeft misschien nog wel veel meer betekend voor het westen en voor een generatie westerlingen.

 
  
MPphoto
 
 

  Charlie McCreevy, lid van de Commissie. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, de historische gebeurtenissen in augustus 1980 vormden het begin van het proces waardoor de Koude Oorlog uiteindelijk tot een einde kwam en Europa weer verenigd werd. De actie die toentertijd door Solidariteit werd geleid, staat symbool voor het belang dat alle Europeanen hechten aan de gedeelde waarden van vrijheid en solidariteit.

Dankzij de moed en vastberadenheid van de leiders van Solidariteit en de inspiratiebron die zij voor zovelen vormden, zijn de gevolgen van de staking op de scheepswerf in Gdansk niet tot Pools grondgebied beperkt gebleven. Die staking heeft voor nieuwe impulsen gezorgd voor de vele ontluikende knoppen van protest en democratie in het toenmalige Midden- en Oost-Europa, waardoor uiteindelijk de hereniging van ons continent mogelijk is geworden.

Op 31 augustus heeft de voorzitter van de Commissie in Gdansk gezegd dat “Solidariteit” een treffende naam was voor de vakbond die later, naar aanleiding van de staking in Gdansk, is ontstaan. Die naam straalt kracht, vastberadenheid en doelgerichtheid uit. Nu is “Solidariteit” een van de zes titels van het Europees Handvest van de grondrechten. Door de herinneringen aan de gebeurtenissen van augustus 1980 krijgt dat woord meer betekenis en gevoelswaarde.

Solidariteit vocht voor vrijheid. Tegenwoordig is vrijheid nauw verbonden met die solidariteit en wordt die combinatie gezien als een van de fundamentele waarden die door alle Europeanen wordt gedeeld. Zonder solidariteit is er geen Europa. “Solidariteit” is een symbool dat grote betekenis heeft en waardoor toekomstige generaties Europeanen aan de koppeling van vrijheid en solidariteit herinnerd kunnen worden.

De Commissie is volgaarne ingegaan op de uitnodiging van de Poolse regering en van de geachte afgevaardigden in dit Parlement ingegaan om een bijdrage te leveren aan de herdenking die drie weken geleden in Gdansk heeft plaatsgevonden ter ere van de vijfentwintigste verjaardag van deze gedenkwaardige gebeurtenissen. De Commissie zal uiteraard naar de standpunten van dit Parlement luisteren en u kunt er verzekerd van zijn dat wij positief staan tegenover initiatieven die erop zijn gericht om van 31 augustus een permanente herdenkingsdag te maken.

 
  
MPphoto
 
 

  Jacek Emil Saryusz-Wolski, namens de PPE-DE-Fractie. – (PL) Mijnheer de Voorzitter, de vakbondsbeweging Solidariteit had drie betekenissen. Ten eerste betekende zij voor Polen een breuk met het buitenlandse sovjetmodel. Ten tweede betekende zij voor Midden- en Oost-Europa het einde van de tweedeling van Europa die na de Tweede Wereldoorlog door het verdrag van Jalta was veroorzaakt. Dit heeft ertoe geleid dat het deel van Europa dat door het communisme van de rest van Europa was afgesneden, zijn rechtmatige plaats in de hoofdstroom van de politieke geschiedenis van ons werelddeel heeft kunnen herwinnen. In dit opzicht zijn de gebeurtenissen op de scheepswerf van Gdansk, de val van de Berlijnse Muur en de revolutie in Kiev allemaal fasen in de Europese weg naar de vrijheid.

Ten derde betekende Solidariteit voor West-Europa een herontdekking van de ware betekenis van waarden die uit het openbare leven waren verdwenen ten gevolge van de Realpolitik. Ik doel dan op waarden als vrijheid, solidariteit, democratie en de waardigheid van het individu. Dankzij Solidariteit kwamen vele mensen in West-Europa tot het inzicht dat de fundamentele waarden die door Solidariteit tot leven waren gewekt deel moesten gaan uitmaken van de structuur van het gereorganiseerde en verenigde Europa.

De boodschap en het belang van deze gebeurtenissen overstijgt de ervaring van een enkel volk. Zij hebben een betekenis die veel universeler is en een pan-Europees karakter heeft. De boodschap die eruit spreekt is er een van Europese eenheid. Zoals het Schuman-plan wordt aanvaard als de voorwaarde voor de Europese integratie, zo moeten de eisen die op de scheepswerf van Gdansk werden geformuleerd worden gezien als de voorbode van een volgende belangrijke fase in het proces. In hun boodschap van september 1981 aan de arbeiders in Midden- en Oost-Europa schreven activisten van Solidariteit over het idee dat een gemeenschappelijke lotsbestemming alle Europeanen in het oostelijke deel van ons werelddeel met elkaar verbindt. Vijfentwintig jaar later dook diezelfde formulering op in de preambule van het Grondwettelijk Verdrag, waarbij in het laatste geval werd verwezen naar de uitgebreide Europese Unie.

De vakbondsbeweging Solidariteit toont het belang aan van solidariteit als de basis voor elk systeem van vertrouwen en eenheid. Solidariteit, in de betekenis van het dragen van elkaars lasten, komt inderdaad op zeer praktische wijze tot uitdrukking in de Europese Unie. Het begrip staat voor financiële solidariteit met betrekking tot veiligheid en voor solidariteit in het buitenlands beleid. Alleen door dit soort solidariteit te tonen, kunnen we in Europa een eenheid worden.

 
  
MPphoto
 
 

  Józef Pinior, namens de PSE-Fractie. – (PL) Mijnheer de Voorzitter, in juli en augustus van 1980 begonnen Poolse arbeiders in Lublin aan de Oostzee en in vele andere plaatsen met stakingsacties. Eind augustus mondden deze acties uit in een algemene staking, die zich in het hele land liet voelen. De acties werden geleid en georganiseerd door een stakingscomité bestaande uit arbeiders van verschillende ondernemingen en door Lech Wałęsa van de scheepswerf van Gdansk. De arbeiders en de intelligentsia kwamen in opstand in naam van de vrijheid, sociale rechtvaardigheid en waardigheid. De slogans van vrijheid, gelijkheid en broederschap schreeuwden de wereld opnieuw toe vanaf Europese spandoeken, net zoals tweehonderd jaar eerder in Parijs was gebeurd.

Op 31 augustus werd er op de scheepswerf van Gdansk een overeenkomst ondertekend. Hiermee willigden de nationale autoriteiten de 21 eisen van de stakers in. Dit leidde tot het ontstaan van de Onafhankelijke en Autonome vakbond Solidariteit. De algemene staking en de activiteiten van Solidariteit werden een bron van hoop voor arbeiders overal ter wereld in hun strijd voor de rechten van arbeiders, een rechtvaardige maatschappij en een betere wereld. Solidariteit zette een kettingreactie in gang in heel Oost-Europa, die uiteindelijk resulteerde in een vreedzame democratische revolutie en een overwinning voor de democratie en de mensenrechten. Zij betekende tevens het begin van het einde voor het totalitaire systeem en de tweedeling van Europa, waarvan de val van de Berlijnse Muur het symbool werd.

Vijfentwintig jaar later is het gepast om hier in het Europees Parlement te Straatsburg – het politieke hart van een verenigd Europa – de Poolse arbeiders te eren, alsmede iedereen die in opstand kwam tegen onderdrukking en onrecht, en een rol vervulde bij de oprichting van de vakbond Solidariteit. Bijzondere erkenning verdienen degenen die bleven volharden in hun onafhankelijke activiteiten nadat in Polen de noodtoestand was afgekondigd. Ik wil eer betuigen aan alle volkeren van Midden- en Oost-Europa, die wij moeten bewonderen vanwege hun strijd voor de democratie, de mensenrechten en de nationale soevereiniteit.

Mijnheer de Voorzitter, we staan niet alleen in deze strijd. We herinneren ons de hulp die Solidariteit heeft ontvangen van de internationale vakbondsbeweging, van het West-Europese maatschappelijk middenveld en van democratische regeringen. Dank u, Europa! Wij zijn tevens dank verschuldigd aan alle Europeanen die de zijde van Solidariteit kozen en onze strijd voor vrijheid en democratie steunden toen wij in de gevangenis zaten of gedwongen werden ondergronds te gaan. De Europese Unie mag trots zijn op deze nalatenschap, en op de blijk van broederschap die het heeft gegeven. Broederschap is immers het fundament waarop de Europese eenheid rust.

In haar programma, te weten de 21 eisen van Gdansk, en ook in het programma voor een autonome republiek, heeft Solidariteit een visie gepresenteerd van een maatschappij en een land die verenigd waren in vrijheid, waar de mensenrechten werden geëerbiedigd en sociale rechtvaardigheid heerste. Deze visie blijft vandaag de dag relevant. Het programma van Solidariteit kan nog altijd dienen als inspiratiebron, zowel op mondiaal niveau alsook op Europees niveau, nu Europa de uitdaging aangaat die bestaat in het opzetten van een effectieve economie en een rechtvaardige maatschappij.

In de wereld van vandaag staat Solidariteit voor de weigering zich neer te leggen bij armoede en onderdrukking waar ook ter wereld. Dit betekent dat de Europese Unie moet optreden om armoede van de aardbodem weg te vagen. In de eenentwintigste eeuw vergt de boodschap van Solidariteit een buitenlands beleid van de Europese Unie dat de democratie en de mensenrechten actief bevordert, en dat steun biedt aan mensen die op dit moment worden vervolgd omdat zij tot een minderheid behoren.

 
  
MPphoto
 
 

  Bronisław Geremek, namens de ALDE-Fractie.(PL) Mijnheer de Voorzitter, namens de fractie van Liberalen en Democraten wil ik allereerst mijn eerbied uitspreken voor de Poolse arbeiders die het proces van de bevrijding en hereniging van Europa in gang hebben gezet. Het ontroert mij en doet mij deugd te kunnen opmerken dat zowel het Europees Parlement als de Europese Commissie het belang erkent van de gebeurtenissen die 25 jaar geleden op Poolse bodem hebben plaats gevonden.

De Poolse arbeiders hebben de boodschap van de Poolse paus, die hen opriep niet bang te zijn, ter harte genomen. De Poolse arbeiders kwamen in actie namens hun land, dat hunkerde naar vrijheid. Hiermee bewezen zij het ongelijk van degenen die dachten dat het proletariaat geen vaderland heeft. De arbeiders kwamen in actie in naam van de vrijheid en namen het op tegen een regime en een systeem dat beweerde hen te vertegenwoordigen. Zij stelden politieke eisen, en drongen aan op vrijheid en de oprichting van een vrije vakbond om hen te vertegenwoordigen. De arbeiders eisten verder persvrijheid, vrijheid van informatie en een staat die niet werd bestuurd door functionarissen van de communistische partij. In al deze eisen kwam iets tot uitdrukking dat van wezenlijk belang is voor Europa, omdat het ging om vrijheidseisen.

Verder is het zo dat toen de arbeiders van de scheepswerf in Gdansk in actie kwamen om hun leven en dat van hun gezinnen te verbeteren, zij zich realiseerden dat hun situatie het gevolg was van een buitenlands regime dat aan hen was opgelegd. Het was een regime waarmee het Pools volk nooit had ingestemd. De verbazingwekkende prestatie van deze massabeweging van 10 miljoen arbeiders, landarbeiders, en leden van de intelligentsia was de totstandbrenging van een vreedzame revolutie. Het was een beweging die de gehele Poolse samenleving omvatte en die neerkwam op een opstand tegen de dictatuur. Geweldloosheid is een beginsel dat ook vandaag de dag de moeite van het naleven waard is. De beweging liet zich inspireren door waarden. We zijn er trots op dat het woord solidariteit deel is gaan uitmaken van het politieke taalgebruik. Het is een zeer veelzeggend woord voor ons, een echt Pools woord, en het staat symbool voor de bijdrage van Polen aan het idee van Europa.

Mijnheer de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat de hereniging van Europa is begonnen in Gdansk, dat het Oosten en het Westen zijn herenigd ten gevolge van de beweging die in gang is gezet door de arbeiders van de scheepswerf in Gdansk, en dat vele andere naties volgden nadat Polen en Solidariteit het voortouw hadden genomen. Solidariteit inspireerde naties tot een wedergeboorte en volkeren tot het eisen van vrijheid. We zijn hier trots op, maar bovenal voelen we ons solidair met degenen die in Georgië de vrijheid hebben gebracht tijdens de Rozenrevolutie en in Oekraïne tijdens de Oranje Revolutie.

We hopen dat dit geweldloze voorbeeld van regimewisseling door middel van onderhandelingen, waardoor Europese idealen kunnen worden verwezenlijkt, relevant zal blijven in de moderne wereld. Ik weet zeker dat nu de Europese Unie op zoek is naar haar eigen identiteit, het belangrijk is voor Europa om vandaag de koers in kaart te brengen die is gevolgd door de mensen die zich hebben ingezet voor de vrijheid van Europa. Dit waren immers de mannen en vrouwen die de Koude Oorlog hebben beëindigd en die de hereniging van Europa mogelijk hebben gemaakt.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Milan Horáček, namens de Verts/ALE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s uit Polen, het is meer dan symbolisch dat wij juist vandaag de waarnemers uit Bulgarije en Roemenië hartelijk welkom heten en tegelijkertijd de grote successen van Solidariteit van 25 jaar geleden herdenken. Ik ben blij dat de Commissie vandaag haar steun voor de Solidariteit-beweging heeft uitgesproken. Men zou kunnen zeggen dat er actuelere aanleidingen voor een dergelijke herdenking zijn of dat de geschiedenis genoeg recht gedaan is met de festiviteiten van de afgelopen weken. Uit het debat van vandaag blijkt echter precies het tegendeel. Ik had het voorrecht om vier weken geleden in Warschau en Gdansk erbij te mogen zijn en ik heb de actualiteit van deze baanbrekende historische gebeurtenissen zelf weer kunnen ervaren.

Wij herdenken vandaag de legendarische staking van Solidariteit als een onderdeel van ons erfgoed, dat ook na 25 jaar niets van zijn betekenis heeft verloren. Hiermee herdenken wij de onvoorwaardelijke wil tot hervorming bij politiek en sociaal onderdrukte en achtergestelde mensen. Zij zijn er door hun moed in geslaagd om niet alleen het einde van het totalitaire, communistische regime in Polen te bewerkstelligen, maar die ook het einde hebben ingeluid van totalitaire regimes in andere landen van Midden- en Oost-Europa. Laten wij echter bovenal onze eer betuigen aan de slachtoffers van deze totalitaire regimes. Wij herdenken degenen die onderdrukt werden, die gearresteerd zijn, die bij protestdemonstraties zijn neergeschoten en die na schijnprocessen zijn veroordeeld en terechtgesteld. Eén man staat symbool voor al deze slachtoffers, namelijk de priester Jerzy Popieluszko.

De jaren 1953, 1956 en 1968 zijn jaren van historisch belang voor Oost-Duitsland, Polen, Hongarije en Tsjecho-Slowakije. We mogen echter niet vergeten dat Solidariteit ook impulsen en kracht heeft gegeven aan andere bewegingen voor de burgerrechten in Midden- en Oost-Europa. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan Charta 77, dat zich sterk maakte voor de traditionele, politieke mensenrechten, aan “Zwaarden voor Ploegscharen”, een vredesbeweging in het voormalige Oost-Duitsland, en aan de milieubeweging Dunakör in Hongarije. Kortom, zonder Solidariteit was de Berlijnse muur niet gevallen!

Namens dit Parlement merk ik op dat voor degenen die de Solidariteit-beweging in Polen gesteund hebben, de debatten over deze kwestie toentertijd zeer belangrijk zijn geweest, niet alleen de debatten met onze vrienden Adam Michnik en Jacek Kúron maar ook die met onze huidige collega’s Bronislaw Geremek en Janusz Onyskiewicz. Wij zijn hen dankbaar voor de wijze waarop zij 25 jaar geleden het fundament hebben gelegd voor vrede, vrijheid en democratie in een verenigd sociaal en milieugericht Europa.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Jonas Sjöstedt, namens de GUE/NGL-Fractie. – (SV) Mijnheer de Voorzitter, in het najaar van 1980, toen ik vijftien jaar was, reisde ik voor de eerste keer in mijn leven naar Polen. Wij waren een groep Zweedse jongeren die samenwerkten met de onafhankelijke Poolse studenten- en scholierenbeweging. Dat was een jeugdbeweging die in de praktijk deel uitmaakte van Solidariteit en van de enorme positieve mobilisering die in de toenmalige Poolse samenleving van Solidariteit uitging. Voor mij was die reis een schokkende ervaring. De vrijheden en rechten die voor mij als Zweedse tiener vanzelfsprekend waren, waren iets waarvoor mijn Poolse leeftijdgenoten hard moesten vechten. Polen was een maatschappij met een gebrek aan goederen en met een duidelijke politieke onderdrukking, en voor de meeste Polen was het leven hard. In deze tijd was Solidariteit, met haar eisen inzake vrijheid, democratie en nationaal zelfbeschikkingsrecht, het symbool van de hoop op een betere toekomst. Solidariteit was een progressieve beweging: niet alleen eiste zij democratisering van de Poolse samenleving, maar als vakvereniging zette zij zich ook in voor hogere lonen, invloed voor de werknemers op de werkplek, een betere gezondheidszorg en kinderopvang. Het was een echt progressieve beweging, die onderdrukt werd bij de machtsovername door het leger, die plaatsvond met steun van de Sovjet-Unie. Ondanks het militaire bewind zou het echter niet lukken om een halt toe te roepen aan de eisen en de hoop waarvan Solidariteit het symbool was.

Het is een feit dat eisen inzake vrije vakverenigingen en spontane organisatie van arbeiders in een aantal gevallen van doorslaggevend belang zijn geweest in het verzet tegen de dictatuur in de landen die na de oorlog door de Sovjet-Unie werden gedomineerd. Solidariteit en de oppositie in Polen vormden één – misschien wel de belangrijkste – van een reeks opstanden tegen de onderdrukking. De democratische oppositie in Oost-Berlijn in 1953, in Budapest en Poznan in 1956 en in Praag in 1968 werd met geweld neergeslagen. Meestal waren het de arbeiders met hun organisatie en hun eisen inzake rechtvaardigheid en democratie die in de voorste gelederen van de protesterenden stonden.

Vandaag is Polen een politieke democratie te midden van andere politieke democratieën. Sinds de val van de Muur is enorme vooruitgang geboekt op cruciale gebieden. Een belangrijke factor hierbij, misschien wel de doorslaggevende factor, is de strijd van Solidariteit tegen het oude regime geweest. Deze ontwikkeling heeft geleid tot een betere toekomst, niet alleen voor Polen, maar voor heel Europa. Tegelijkertijd is er nog heel veel te doen, als men kijkt naar de sociale eisen van Solidariteit inzake invloed voor de werknemers en een betere levensstandaard.

Het huidige Polen is een samenleving waar velen het krap hebben en waar de werkloosheid zeer hoog is. Tevens is het aantal vakbondsleden in het land zeer laag, en de werknemers worden vaak onderdrukt. Om daar iets aan te doen is een sterke, goed georganiseerde vakbeweging nodig.

 
  
MPphoto
 
 

  Wojciech Roszkowski, namens de UEN-Fractie. – (PL) Mijnheer de Voorzitter, de 25ste verjaardag van het ontstaan van de Poolse beweging Solidariteit is niet alleen een gelegenheid om stil te staan bij die gebeurtenis, die het begin markeert van de hereniging van Europa. Het is ook een gelegenheid om een fundamentele waarheid met betrekking tot de activiteiten van mensen en naties in herinnering te roepen, evenals de morele en politieke fundamenten van de Europese Unie.

De slogan die miljoenen leden van deze vakbond inspireerde in 1980 en 1981 en ook gedurende de periode van de noodtoestand was “Geen vrijheid zonder Solidariteit”. We waren ons er volledig van bewust dat Solidariteit met een hoofdletter S was gebaseerd op solidariteit tussen mensen. Dat heeft het succes en ook het voortbestaan van de beweging mogelijk gemaakt. Verder is het zo dat westerse politici en samenlevingen deze slogan ter harte namen bij hun steun voor het Poolse volk in hun strijd voor nationale soevereiniteit en democratie. Deze slogan herinnert dan ook aan de acties “Laat Polen Polen zijn” en “Solidariteit met Solidariteit”, alsmede aan de materiële hulp die de vakbond, zijn activisten en vele miljoenen gewone Polen ontvingen van burgers van landen in het Westen.

U moet mij geloven, dames en heren, als ik zeg dat de politieke, morele en materiële solidariteitsbetuigingen van mensen in het Westen ons hebben geholpen onze hoop te blijven koesteren en dat zij ons het gevoel gaven dat onze inspanningen niet hopeloos waren en dat we niet alleen stonden. Ik heb dit persoonlijk zo ervaren.

Ik wil vandaag van deze gelegenheid om het Europees Parlement te mogen toespreken gebruik maken om mijn oprechte dank over te brengen aan alle mensen van goede wil die hun solidariteit met ons hebben betuigd. De bredere betekenis van de lessen van solidariteit, zowel met als zonder hoofdletter S, blijft tot op de dag van vandaag geldig. “Geen vrijheid zonder Solidariteit” betekent ook dat vrijheid geen doel op zich is. In economisch opzicht is vrijheid essentieel, maar als zij ontdaan is van solidariteit, dan leidt dit ertoe dat de rijken rijker worden en de armen armer en dit heeft gevolgen voor de afzonderlijke economieën in de gehele Europese Unie.

Vrijheid kan eenvoudig veranderen in anarchie of in een nieuw soort onderdrukking, als een morele dimensie ontbreekt. Vrijheid zonder solidariteit komt neer op koppigheid. Vroeg of laat is dit schadelijk voor het individu of de gemeenschap. Dit leidt tot het uit elkaar vallen van gezinnen en samenlevingen. Degenen die proberen vrijheid te bewerkstelligen zonder solidariteit en zonder grondrechten, zoals het recht op leven, gerechtigheid en eerlijkheid, gaan voorbij aan de rechten van anderen en ondermijnen zo de gemeenschap. Uiteindelijk brengen zij ook de vrijheid zelf in gevaar.

(Applaus)

 
  
  

VOORZITTER: Janusz ONYSZKIEWICZ
Ondervoorzitter

 
  
MPphoto
 
 

  Ryszard Czarnecki (NI).(PL) Mijnheer de Voorzitter, de Poolse vakbondsbeweging Solidariteit is een kwart eeuw geleden ontstaan. Deze vreedzame, geweldloze beweging bleek even doeltreffend te zijn als de beweging die werd geleid door de grote Mahatma Ghandi enkele decennia eerder. De beweging van Ghandi leidde uiteindelijk tot de onafhankelijkheid van India, terwijl Solidariteit een grote rol speelde in het herwinnen van de Poolse soevereiniteit en het teruggeven van hun vrijheid aan de Polen. Daarnaast speelde solidariteit op veel meer terreinen een grote rol. Zij leidde tot de vreedzame revolutie in Midden- en Oost-Europa. Negen jaar na de zogeheten uitbraak van Solidariteit, vond in Tsjecho-Slowakije de Fluwelen Revolutie plaats, gevolgd door de val van de Berlijnse Muur. De oorsprong van deze gebeurtenissen kan echter worden herleid tot 1980 en tot het Poolse Gdansk.

Solidariteit was niet alleen een vakbond met 10 miljoen leden, die bijna 40 procent van de volwassen bevolking van mijn land vertegenwoordigde. Het was ook een beweging die zich inzette voor democratische vrijheden, vrije verkiezingen, vrije media en godsdienstvrijheid. Als Pool ben ik niet onpartijdig, maar dan nog ben ik er vast van overtuigd dat Solidariteit een cruciaal keerpunt was in onze gemeenschappelijke Europese twintigste-eeuwse geschiedenis.

Vandaag, 25 jaar na dato, wil ik Solidariteit eren als Pool en als Europeaan. Het is grotendeels dankzij deze beweging dat mijn land en onze buurlanden hun vrijheid hebben herwonnen. Onze vrijheid laat nog te wensen over. Er zijn nog altijd veel economische en sociale problemen die we moeten aanpakken, maar het belangrijkste is dat we nu echt vrij zijn en in de positie verkeren om orde op zaken te stellen in ons eigen huis. Ik wil de vele miljoenen gewone arbeiders in mijn land bedanken, dankzij wier inspanningen we deze gelukkige positie hebben weten te bereiken. Polen en geheel Europa zijn u dank verschuldigd. Wij allen zijn Solidariteit dank verschuldigd.

 
  
MPphoto
 
 

  Alojz Peterle (PPE-DE) . (SL) Ik ben uitermate ingenomen met de aandacht die de Europese Commissie en het Europees Parlement geven aan Solidariteit, zonder welke we nu niet de val van het communistisch totalitarisme of de historische uitbreiding van de Europese Unie zouden vieren. Bij deze gelegenheid kan ik niet onvermeld laten hoezeer in mijn herinnering het verschijnsel Solidariteit de democraten in Slovenië heeft gesterkt in hun hoop en hoeveel de woorden van Johannes Paulus II, toen hij zei ”Wees niet bang”, destijds voor ons betekenden.

Terwijl we blijk geven van onze waardering voor Solidariteit en met bijzondere eerbied terugdenken aan hen die met hun leven hebben betaald voor hun verlangen naar vrijheid en democratie, zijn wij ons er ook van bewust dat Solidariteit geen museumstuk is, maar een inspiratie, een concept, en een noodzakelijke stap vooruit, zonder welke de ontwikkeling van Europa en de wereld ondenkbaar zou zijn.

Wij richten een monument op voor Solidariteit, zonder het in een archief weg te stoppen, want wij willen het juist verder ontwikkelen. Er is duidelijk behoefte aan solidariteit tussen de generaties, tussen de sociale partners, tussen meer ontwikkelde en minder ontwikkelde landen op het terrein van veiligheid, rampenhulp enzovoort. Ik ben ervan overtuigd dat de kwaliteit van ons leven in de toekomst zal afhangen van de naleving van dit essentiële beginsel. Ik denk dat wij na de historische doorbraak een nieuwe periode van Solidariteit nodig hebben.

 
  
MPphoto
 
 

  Jan Marinus Wiersma (PSE). – Voorzitter, mij past enige bescheidenheid als iemand die in Nederland geboren is en ook in vrijheid geboren is na de Tweede Wereldoorlog. Ik denk dat het vandaag het moment is voor mensen die niet onder het juk van het communisme hebben geleefd, om hun respect te betuigen aan diegenen die, met name in Polen, in 1980 in opstand zijn gekomen tegen een regime wat wij allemaal verwerpelijk hebben gevonden. Het was een zeer bijzondere episode in de geschiedenis van Polen en het is heel goed dat we dat vandaag ook hier in dit Parlement, in Straatsburg herdenken. Het is een belangrijk onderdeel van de Poolse geschiedenis, maar het is geen louter Poolse zaak, want het voorbeeld van Solidarność en Solidariteit heeft ook heel veel discussie, effect en beweging veroorzaakt buiten Polen.

Ik zou zeggen, 25 jaar Solidariteit, is ook in mijn land, Nederland, 25 jaar een begrip. Wat nu zo bijzonder was, was dat inderdaad de arbeiders in Gdansk op een scheepswerf in opstand kwamen, gingen staken, maar ook gesteund werden door een groep vooraanstaande intellectuelen die bereid waren hun nek uit te steken en zich te verzetten tegen het regime in Polen. Ik denk dat dat eigenlijk een voorbeeld is geweest van het beste uit de arbeidersbeweging zoals we die in Europa hebben gekend, de democratische arbeidersbeweging die ook zeer veel heeft betekend in onze landen, als het gaat om vrijheid, mondigheid en emancipatie.

Ik denk dat dat ook een bron van inspiratie is geweest voor velen, niet alleen in Oost-Europese landen maar ook in West-Europa, hetgeen ook vaak tot verbazing leidde, in ieder geval bij ons in Nederland, over het lef van de stakers in Gdansk om zich op zo'n manier tegen het communistische regime te verzetten.

Wij weten nu, en dat is natuurlijk allemaal achteraf gezegd, dat het werk van Solidariteit ook het begin van het einde van een fantastische omwenteling in de geschiedenis van Polen was; we kunnen nu zeggen dat Polen eindelijk zijn plaats heeft gevonden, vrij in Europa, waar het hoort. Dat is ook het Polen dat wat mij betreft in het middelpunt van de belangstelling, van de aandacht zou moeten staan. Het Poolse vrijheidsstreven en de geschiedenis daarvan verrijken ons continent; het verhaal van de Poolse loodgieter wordt nog schrijnender in het licht van deze historische rol.

Solidariteit leeft nog steeds in Polen en in de harten van de Polen, dat blijkt ook vandaag weer, maar Solidariteit verdient het ook in Europa te worden herdacht als een lichtend Europees voorbeeld.

 
  
MPphoto
 
 

  Erik Meijer (GUE/NGL). – Voorzitter, de menselijke samenleving moet berusten op gelijkwaardigheid van alle mensen en op solidariteit tussen mensen. Mensen mogen niet ondergeschikt worden gemaakt aan de staat of aan hun werkgever. We moeten zelf in vrijheid onze keuzes kunnen maken en van onderop de samenleving organiseren. Dat was het ideaal van de socialisten in de 19de en de vroege 20ste eeuw.

Zij hadden het besef dat in een samenleving waarin de ene groep de andere onderdrukt, niemand echt vrij kan zijn, zelfs niet de mensen die zelf deel uitmaken van de onderdrukkende groep. Vanuit die opvatting zouden die oude socialisten, inclusief hun grote denker Karl Marx, het verzet van de arbeiders in Polen, in de jaren 70 en 80 van de 20ste eeuw, zeker hebben toegejuicht. Elk autoritair regime dat bezuinigt op lonen en voorzieningen en dat de bevoorrechting van een kleine groep in stand houdt, verdient het om ten onder te gaan door het verzet van de grote massa.

Gewoonlijk is arbeidersverzet gericht tegen de winsthonger van grote ondernemers of tegen een regering die zichzelf als rechts beschouwt. In Polen leek het daar volstrekt niet op. De staat beriep zich op het socialisme, op het gedachtengoed van Marx, op het gemeenschapsbezit van de productiemiddelen en op de gelijkwaardigheid van allen. Die staat was niet het product van de arbeidersstrijd, maar van de afbakening van militaire invloedssferen tussen de overwinnaars na de Tweede Wereldoorlog.

De mensen hebben de werkelijkheid van dat moment ervaren als het volstrekte tegendeel van wat socialisten zeggen na te streven. Mede daarom was ik midden jaren 80 spreker op een bijeenkomst in Nederland voor solidariteit met de onderdrukte onafhankelijke vakbeweging in Polen. Ik heb nooit de opvatting gedeeld dat de arbeiders tevreden moeten zijn, als hun regeerders zichzelf socialisten of communisten noemen.

Inmiddels beroepen in en buiten Polen mensen met sterk uiteenlopende opvattingen zich op het erfgoed van Solidarność. Voor de een werd het de terugkeer naar het conservatieve Polen van de periode Pilsudski tussen de beide wereldoorlogen, voor de ander een noodzakelijke stap naar het vervangen van de na 1945 opgebouwde karikatuur van socialisme door een echte socialistische democratie.

Die eerste opvatting lijkt voorlopig te hebben gewonnen; zelfs bij die niet door mij betreurde uitkomst beschouw ik het verzet tegen onaanvaardbaar bestuur als een onvervreemdbaar recht van alle mensen en Solidarność als een inspirerend voorbeeld.

 
  
MPphoto
 
 

  Jan Tadeusz Masiel (NI).(PL) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Solidariteit heeft het voor mij mogelijk gemaakt vandaag in dit Parlement te zitten, en ik ben daar eeuwig dankbaar voor, want anders zou ik veroordeeld zijn tot een leven achter het IJzeren Gordijn. Als Solidariteit er niet was geweest, dan was de Berlijnse Muur later gevallen, of misschien had die er nog wel gestaan. Er waren eerder al pogingen ondernomen door de Tsjechen, de Slowaken en de Hongaren om dat duivelse systeem omver te werpen, maar het waren de Polen en de Poolse paus die er uiteindelijk in slaagden de afspraken die in Jalta waren gemaakt te ondergraven. Ik wil vandaag de landen van West-Europa en de Verenigde Staten bedanken voor hun steun. Men mag echter niet vergeten dat Stalin niet de enige schuldige was. Churchill en Roosevelt hebben in Jalta de helft van Europa aan de Sovjets uitgeleverd, in de hoop op vrede en rust, en om zaken voor zichzelf gemakkelijker te maken.

Het voorbeeld van Solidariteit leert ons hoe veel jaren het kan duren om fouten weer recht te zetten. Met toestemming van het Parlement zal de Unie onderhandelingen beginnen met Turkije. Ik vrees dat dit wellicht het begin van het einde is voor de Unie, en ik betreur dit ten zeerste, want ik ben voorstander van een gemeenschappelijk Europa. We moeten ons solidair betonen met de hele wereld, maar we mogen Europa niet verraden uit naam van het internationalisme.

 
  
MPphoto
 
 

  Timothy Kirkhope (PPE-DE). – (EN) Mijnheer de Voorzitter, het feit dat de linkse regering net is weggestemd in Polen maakt dit debat nog relevanter. Ik feliciteer de heer Saryusz-Wolski en het Burgerplatform en ook de Partij voor Recht en Rechtvaardigheid met hun overwinning in de algemene verkiezingen van gisteren. Ik ben ervan overtuigd dat Polen onder een nieuwe regering een geweldige toekomst voor de boeg heeft.

Lech Wałęsa is de meest prominente verpersoonlijking van Solidariteit en de bijbehorende successen. Hij was onlangs in Brussel om de loftuitingen van dit Parlement in ontvangst te nemen in het kader van die vijfentwintigste verjaardag. Hij heeft als erkenning voor zijn moed en visie vele onderscheidingen gekregen van landen en organisaties uit de hele wereld. De grootste erkenning en eer is wellicht het feit dat hij na het instorten van het communisme tot president van Polen is gekozen.

Groot-Brittannië heeft altijd een grote affiniteit met Polen gehad en dat is ook in het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw gebleken, toen Polen erg moeilijke tijden doormaakte. Het was de conservatieve Britse minister van Buitenlandse Zaken, Malcolm Rifkind, die toen naar Warschau is afgereisd. Hij was de eerste westerse politicus die een ontmoeting met vertegenwoordigers van Solidariteit had, zeer tot woede van het communistische regime. Deze bijeenkomst was symbolisch voor de sterke band die er tussen Groot-Brittannië en Polen bestaat. In al die donkere jaren is Engeland Polen nooit uit het oog verloren. Wij hebben er ook nooit aan getwijfeld dat de democratie en vrijheid uiteindelijk zouden zegevieren en dat Polen zijn gewaardeerde plaats binnen de Europese familie weer zou gaan innemen.

De herinneringen aan het hoge tempo waarin Europa zich sinds die donkere dagen heeft ontwikkeld en aan de verschrikkingen om onder het juk van de communistische tirannie te moeten leven, vervagen helaas soms te snel. Het is echter belangrijk dat wij die herinneringen levend houden. Nu Polen vorig jaar met recht is toegetreden tot de Europese Unie, kunnen wij er verzekerd van zijn dat de Polen die geleden hebben en degenen die voor dat leed verantwoordelijk waren, niet vergeten zullen worden. Solidariteit stond toen en staat nu nog steeds symbool voor hoop op een betere toekomst, voor de vastberadenheid van mensen om voor zichzelf en hun gezinnen een beter leven te creëren, en voor een rotsvast vertrouwen in de kracht van de menselijke geest. Politieke systemen kunnen de wil van mensen onderdrukken en de individualiteit doven, maar zij kunnen nooit de wens om vrij te zijn vernietigen. Wij zouden er allemaal goed aan doen om de lessen in ons op te nemen die uit de geschiedenis van Solidariteit getrokken kunnen worden.

 
  
MPphoto
 
 

  Athanasios Pafilis (GUE/NGL). (EL) Mijnheer de Voorzitter, ten behoeve van de collega’s die eerder hebben gesproken wil ik zeggen dat de scheepswerven van Gdansk, waar de vijfentwintigste verjaardag is gevierd van het begin van de stakingen van Solidariteit in 1980, 6 000 arbeiders in dienst hadden. Vandaag zijn de scheepswerven geprivatiseerd, twee derde van het personeel is in de jaren negentig ontslagen.

De heer Walesa en Solidariteit hebben daartegen uiteraard niet gestaakt, want zij hebben de arbeiders de laan uitgestuurd. In de stad Gdansk, die u als symbool beschouwt, heerst bittere armoede. De werkloosheid bedraagt er meer dan 15 procent. In het “vrije” Polen leven de arbeiders, boeren en volksmassa’s in hachelijke omstandigheden. Het welvaartspeil daalt scherp. Veertien jaar na de val van het socialisme consumeren de Polen minder, zelfs minder basisvoedsel, dan in 1980. Alle sociale verworvenheden zijn verpulverd. Buitenlands kapitaal plundert het land leeg. De boerenstand wordt vernietigd en er ontstaat nieuw grootgrondbezit.

De feiten bewijzen dus dat Solidariteit niets minder was dan het Paard van Troje voor de kapitalistische renaissance in Polen. De leiding van de vakbond heeft de arbeiders bij de neus genomen, hen met mooi geformuleerde arbeiderseisen in de val gelokt en in het verderf gestort. Solidariteit kreeg economische en politieke steun van de Verenigde Staten en van andere kapitalistische regeringen, die vandaag reusachtige winsten mogelijk maken voor het kapitaal en het Poolse volk in de armoede drijven.

De slagzinnen van Walesa, zeg ik ten behoeve van de eerdere sprekers, over zogezegde vrijheid en solidariteit met de arbeiders, hebben hen alleen maar verarmd, geknecht en rechteloos overgeleverd aan de kapitalisten.

Wat de democratie in Polen betreft, slechts één vaststelling: tijdens de Europese verkiezingen heeft 20 procent van de Polen zijn stem uitgebracht. Zo groot is hun achting voor de Europese Unie.

 
  
MPphoto
 
 

  Zbigniew Zaleski (PPE-DE).(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil tegen de vorige spreker graag zeggen dat die arbeiders en anderen voor geen prijs de klok willen terugzetten naar de tijd van voor Solidariteit.

Er zijn een paar gebeurtenissen waarnaar men met trots en plezier kan verwijzen, met name in dit Parlement. Ik ben van mening dat solidariteit een concept is dat een speciaal lemma verdient in alle encyclopedieën. Zich solidair betonen is niet eenvoudig. Het is vaak noodzakelijk om de eigen belangen op te offeren, evenals de nationale belangen en eventueel zelfs nog hogere. De Europese Unie is geen samenhangende eenheid zoals een natie, een etnische groep, of wellicht een politieke groepering dat is. Daarom is een solidaire inspanning noodzakelijk. Het is uitsluitend te danken aan de vastberadenheid en solidariteit van de arbeiders, studenten, boeren, wetenschappers en soms van politie- of legercommandanten die weigerden zich te laten intimideren, in combinatie met de solidariteit die werd betuigd door mensen uit het buitenland, dat het mogelijk was om de dinosaurussen die zich vastklampten aan hun macht ertoe te dwingen deze macht op te geven. Daardoor konden gewone, fatsoenlijke mensen nobele waarden in ere herstellen.

Als we het kunnen opbrengen de betekenis van de vakbondsbeweging Solidariteit te erkennen, en hieruit historische lessen te trekken, mogen we hopen dat de maatregelen die door dit Parlement zijn aangenomen, ten uitvoer zullen worden gelegd. We mogen er dan tevens op hopen dat er geleidelijk een gelijkwaardig orgaan zal ontstaan dat bekend staat als de Europese Unie.

Europa is te complex en divers om dit doel te verwezenlijken zonder solidariteit. Solidariteit moet in dit Parlement, in de Commissie en via educatieve en culturele programma’s worden bevorderd. Het moet alle Europeanen met de paplepel worden ingegeven. Tegelijkertijd moeten we een bredere vorm van solidariteit ontwikkelen die supra-continentaal kan worden genoemd, teneinde een bijdrage te leveren aan de aanpak van de problemen waarvoor de mensheid zich gesteld ziet. Staat u mij toe te benadrukken dat er zonder solidariteit geen toekomst is voor Europa, noch voor de mensheid als geheel.

In de versie van 1980 begon solidariteit in Świdnik en Lublin, en zij heeft ons in staat gesteld om vandaag in dit Parlement te debatteren over fundamentele waarden.

Het is nu de taak van de hedendaagse Europese solidariteit om ervoor te zorgen dat afgevaardigden over 25 jaar in vergelijkbare termen kunnen spreken over het huidige Parlement en de huidige Commissie, en eer kunnen betuigen aan hen omdat zij een voortrekkersrol hebben gespeeld in het historische proces waarbij wij allen betrokken zijn.

 
  
MPphoto
 
 

  Anna Ibrisagic (PPE-DE). – (SV) Mijnheer de Voorzitter, vandaag herdenken wij het 25-jarig bestaan van de Poolse vakbeweging Solidariteit en discussiëren wij over haar boodschap voor Europa. Wij herinneren ons de dagen en de maanden toen het Poolse volk in opstand kwam, de dagen en maanden toen Poolse arbeiders in staking gingen in Gdansk. Dat zette veel meer in beweging dan alleen de strijd voor de vrijheid van Polen, het bracht de strijd voor de vrijheid van heel Oost-Europa op gang. De eerste steen van de Berlijnse Muur viel niet in Berlijn, maar in Gdansk. Wij vergeten echter vaak dat de staking en de eensgezindheid in Gdansk waren voorafgegaan door jarenlange Poolse revolte tegen het communisme. Velen streden op uiteenlopende manieren voor de vrijheid, maar er was geen verenigde kracht die alle Polen achter dezelfde gedachte wist te scharen. Pas nadat er een Poolse paus in het Vaticaan was geïnstalleerd, zagen de Polen in dat hun geestelijke erfgoed hen verenigde en dat er krachten waren die hen naar onafhankelijkheid en zelfbestuur zouden leiden, en dat is dan ook gebeurd.

Zelf woonde ik in die tijd in het communistische Joegoslavië en ik herinner me duidelijk de beelden uit Gdansk. Ik kon niet geloven dat iemand echt dacht dat je het communisme ten val kon brengen. Toen de mensen in Servië bijna twee decennia later tegen het regime van Milosevic protesteerden, hadden ze het nodige van Solidariteit geleerd. Ze hadden geleerd dat totalitaire regimes niet het eeuwige leven hebben, maar dat die echt ten val kunnen komen. Ze hadden ook geleerd dat elke democratie van binnen uit moet komen en dat een volk dat voor zijn vrijheid vecht uiteindelijk zal winnen als het eensgezind is. Solidariteit had de belangrijkste boodschap al naar Europa gezonden. Mijn collega Sjöstedt uit Zweden, die lid is van een partij waarvan de partijleider zich nog steeds communist noemt, heeft zojuist een toespraak gehouden waarin hij de lof sprak van Solidariteit, een beweging die juist tegen het communisme vocht. Dat is ook een boodschap die Solidariteit naar Europa deed uitgaan: Europa tolereert noch het communistische systeem noch andere dictaturen of totalitaire of onderdrukkende systemen. De toekomst van Europa ligt in de vrijheid, en die vrijheid verdedigen wij allen speciaal vandaag door onze achting en dankbaarheid uit te drukken jegens de mensen in Polen en Oost-Europa, voor de strijd voor het vrije Europa die zij in de jaren tachtig en negentig voerden.

 
  
MPphoto
 
 

  Bogusław Sonik (PPE-DE).(PL) Mijnheer de Voorzitter, Solidariteit was een buitengewoon experiment waarbij een gemeenschap betrokken was die zich ontwikkelde op basis van gemeenschappelijke waarden en vertrouwen in vrijheid.

In augustus 1980 eisten Poolse arbeiders persvrijheid, godsdienstvrijheid en bovenal de vrijheid om vrije vakbonden op te richten, alsmede een einde aan vervolging op grond van overtuiging. Miljoenen Polen zeiden “nee” tegen het communisme, en dit was het begin van het einde van de communistische dictatuur. We riepen de volkeren van Oost-Europa op te strijden voor burgerlijke vrijheden, wat gepaard ging met het opbouwen van een maatschappelijk middenveld. Wij deden dit met vastberadenheid en gesterkt door de overtuiging dat we onze vrijheid konden veroveren, ondanks alle duidelijke politieke beperkingen. Miljoenen mensen zetten zichzelf solidair in voor het overleven van hun eigen land, een land dat zestien maanden lang vrij was totdat de communistische dictatuur van generaal Jaruzelski de beweging op 13 december een klap toebracht met een staatsgreep. Het was echter onmogelijk onze geest te onderdrukken of te breken en we bleven leven als vrije mensen. Het communisme raakte in augustus 1980 op de scheepswerf van Gdansk dodelijk gewond, en kreeg negen jaar later in 1989 zijn genadeslag.

We zijn in onze strijd geholpen door andere Europese naties. Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk hebben ons allemaal gesteund. Dit gaf ons moed en deed ons geloven in onze eigen kracht, en ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om mijn dank over te brengen aan degenen die in die periode achter ons stonden. Dankzij u hebben we het overleefd, gesterkt door de wetenschap dat Europa aan ons dacht en dat we niet waren vergeten.

In welke mate kunnen de idealen van Solidariteit het hart en het geweten vandaag de dag nog roeren? Nu betekent het nadenken over solidariteit het nadenken over de aard van Europa. Europa is meer dan een economie en een markt. Het staat ook voor de waarden die de Europese Gemeenschap groots maken. Europa is een familie van naties die zijn gegrondvest op ons christelijke erfgoed. Solidariteit was gebaseerd op christelijke beginselen en streefde ernaar de beste menselijke waarden in mensen wakker te roepen. Ik doel op het nemen van verantwoordelijkheid voor elkaar, en de bereidheid hulpbehoevenden te helpen. De ethiek van Solidariteit kan bijdragen tot het creëren van een hedendaagse Europese visie die de interesse van de wereld kan wekken. Het nadenken over solidariteit betekent heden ten dage ook nadenken over de manier waarop het nationale egoïsme van de 25 lidstaten van de Unie kan worden beteugeld. Ik ben ervan overtuigd dat dit kan worden gerealiseerd.

Ik geloof in een Europese Unie die is doordrenkt van solidariteit, een Unie die in staat is concurrerend te zijn, maar die tegelijkertijd solidair kan zijn met de kleinen en zwakken. Ik geloof in een Unie die solidariteit en vrijheid hoog in het vaandel heeft staan, en een bron van inspiratie is voor hen die het zonder deze waarden moeten stellen.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Tunne Kelam (PPE-DE). (EN) Mijnheer de Voorzitter, 25 jaar geleden slaagden Poolse arbeiders en intellectuelen erin om een democratisch burgeralternatief in het leven te roepen voor de strenge communistische structuren. Solidariteit stond aan de wieg van het proces waardoor Oost-Europese naties zich konden ontworstelen aan de totalitaire onderwerping. De andere long van het Europese vaderland, om paus Johannes Paulus II te citeren, begon te ademen en tientallen miljoenen Oost-Europeanen van zuurstof en zelfrespect te voorzien.

Polen is een symbool voor Europa. Het was het eerste slachtoffer van de alliantie van Hitler en Stalin, die samen de Tweede Wereldoorlog begonnen. Het Poolse volk heeft het ergste meegemaakt van deze beide dictaturen. Het is wellicht niet toevallig dat de overwinning van de arbeiders van Gdansk de weg heeft bereid voor de hereniging van Europa.

Het belangrijkste wapenfeit van Solidariteit is denk ik dat zij in staat is geweest om alle sectoren van de maatschappij te verenigen. Dat was niet mogelijk zonder een ethisch reveil, zonder de spirituele dimensie waarvan een Poolse paus de belichaming, het symbool en de inspiratie werd. De belangrijke boodschap van de overwinning van Solidariteit blijft hoe we zowel de kracht als het evenwicht kunnen vinden in de geestdriftige zoektocht naar gerechtigheid en de blijvende geestelijke waarden van Europa.

Het zou ons waarschijnlijk helpen om de Europese identiteitscrisis – waarover vandaag werd gesproken – te overwinnen als wij zouden luisteren naar deze boodschap, aangezien Solidariteit deel is gaan uitmaken van onze Europese identiteit. Wij hebben de kans om 31 augustus uit te roepen tot dag van de vrijheid en solidariteit, maar er is nog een andere datum van Europese betekenis die moet worden herinnerd. Op 23 augustus, de dag waarop het nazi-sovjetpact werd getekend in 1939, zouden wij de slachtoffers van zowel communisme als nazisme moeten gedenken. Pas dan zal de beroemde slogan ‘Nooit meer’ ook van toepassing worden op de slachtoffers van het communisme.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Tot besluit van het debat zijn er vier ontwerpresoluties ingediend, overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement.(1)

Het debat is gesloten.

De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

Schriftelijke verklaring (Artikel 142)

 
  
MPphoto
 
 

  Filip Andrzej Kaczmarek (PPE-DE).(PL) Solidariteit behoort niet exclusief tot het Poolse erfgoed. Solidariteit dient, samen met haar waarden en ethos, deel te gaan uitmaken van het erfgoed van geheel Europa en zelfs van de gehele wereld. Dat is ook precies de reden waarom het belangrijk is dat Solidariteit een permanent aspect wordt van ons Europese bewustzijn. Zoals in onze resoluties staat, openden de arbeiders van Gdańsk 25 jaar geleden een nieuw hoofdstuk in de Europese strijd voor brood en vrijheid. De arbeiders van Poznań, waar ik vandaan kom, zijn die strijd feitelijk al 49 jaar geleden begonnen. Op 28 juni 1956 zijn enkele tientallen van hen door de communisten gedood. Zij zijn gestorven omdat zij brood en vrijheid eisten. Gelukkig is noch hun dood, noch de dood van de arbeiders die in december 1970 zijn omgekomen, tevergeefs geweest.

Solidariteit heeft wereldwijde betekenis, omdat zij een vreedzame beweging was, maar ook omdat zij heeft gezegevierd. Het verhaal van Solidariteit is een bron van optimisme en vertrouwen, want zij bewees dat zelfs een communistisch totalitair regime omvergeworpen kon worden zonder geweld te gebruiken. Het zou prachtig zijn als de methoden en waarden van Solidariteit zouden uitgroeien tot een doeltreffende manier waarop alle mensen die onder onderdrukkende regimes zuchten, voor vrijheid, waardigheid en mensenrechten kunnen strijden. Solidariteit heeft aangetoond dat het zin heeft te hopen op een beter leven, en dat doorzettingsvermogen en geloof in eigen principes vruchten afwerpen. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie van 25 lidstaten thans niet had bestaan, als Lech Wałęsa en zijn strijdmakkers 25 jaar geleden niet hadden gedaan wat zij hebben gedaan.

 
  

(1)Zie notulen.


14. 1° Toegang tot de werkzaamheden van kredietinstellingen 2° Kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Aan de orde is het verslag (A6-0257/2005) van Alexander Radwan, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot herschikking van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen en 2. over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot herschikking van Richtlijn 93/6/EEG van de Raad van 15 maart 1993 inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (COM(2004)0486 [01] – C6-0141/2004 – 2004/0155(COD)).

 
  
MPphoto
 
 

  Charlie McCreevy, lid van de Commissie. – (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Alexander Radwan en de commissie economische en monetaire zaken graag bedanken voor hun uitmuntende werk aan dit dossier. Ik wil graag benadrukken dat het werk aan de kapitaalvereistenrichtlijn een heel goed voorbeeld is geweest van efficiënte samenwerking tussen het Parlement, de Raad en de Commissie. Gezien de complexiteit van de behandelde kwesties denk ik dat dit echt een prestatie is.

Een nieuw raamwerk voor toezicht voor zowel kredietinstellingen als beleggingsondernemingen is belangrijk voor de financiële stabiliteit van de Europese markt en om een gelijk speelveld te creëren, niet enkel binnen de Europese Unie, maar binnen de wereldwijde financiële gemeenschap van landen die ook in het Bazel II-proces meegaan.

Ons voorstel is na intensieve beraadslagingen tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de lidstaten en de financiële wereld. Het is in lijn met het Bazel II-akkoord, maar houdt waar nodig rekening met de specifieke Europese kenmerken. Zelfs de laatste voorstellen voor de behandeling van handelsgerelateerde activiteiten zullen erin worden opgenomen.

Dit voorstel biedt een wettelijk kader voor de financiële activiteiten in de EU. Het verbetert het bestaande stelsel van toezicht, dat voornamelijk is gebaseerd op wettelijke kapitaalvereisten. Het nieuwe stelsel zal een solide basis van drie pijlers krijgen. In de eerste plaats meer risicogevoelige wettelijke kapitaalvereisten, die meer in lijn zijn met de bestaande bankpraktijken; ten tweede een versterkt toezichthoudend evaluatieproces om een nauwere aansluiting van deze nieuwe vereisten te bewerkstelligen; en ten derde vereisten voor meer openheid om de transparantie en de marktdiscipline te versterken. Dit voorstel betekent een stap naar een subtielere en verfijndere benadering van het toezicht en het risicomanagement.

Door dit voorstel aan te nemen zal de EU de eerste internationale organisatie worden die het nieuwe Bazel II-stelsel invoert. Dit zal een belangrijke stap zijn naar een beter banktoezicht en zal leiden tot meer effectiviteit van de Europese financiële markten.

Ik wil nu graag overgaan tot de comitologiekwestie. Zoals wij allen weten, is dit debat gelieerd aan de bredere vraag inzake de bevoegdheden van de Raad en het Europees Parlement in de comitologieprocedures. Wij moeten ervoor zorgen dat het wetgevende proces niet tot stand wordt gebracht. Ik denk niet dat onze burgers en het bedrijfsleven het zouden begrijpen als belangrijke wetgevende voorstellen als die vandaag op tafel liggen het onderpand zouden worden bij een kwestie als comitologie – hoe belangrijk die ook mag zijn.

Wij moeten een pragmatische manier zien te vinden om te zorgen voor een soepele wetgevende afronding van de comitologiebepalingen in de kapitaalvereistenrichtlijn. Ik verwelkom de inspanningen van het Europees Parlement en de Raad om overeenstemming te bereiken over deze kwestie. Ik denk dat wij het er allemaal over eens zijn dat aanneming tijdens de eerste lezing van deze richtlijn in het belang is van alledrie de instellingen en dat dat ook is wat de markt wil.

Aangezien comitologie een algemene kwestie is, moeten wij haar ook in haar algemene context bekijken. De Commissie heeft een voorstel ingediend voor wijziging van het comitilogiebesluit uit 1999 in 2002, gevolgd door een geamendeerd voorstel in 2004. In dit voorstel werd al rekening gehouden met belangrijke elementen waar het Europees Parlement om had verzocht, met name dat het Europees Parlement en de Raad op gelijk niveau moesten worden gesteld wat betreft hun bevoegdheden in de comitologieprocedures.

Het is grotendeels te danken aan de volharding van het Parlement, en met name van uw rapporteur, dat de Raad nu werk zal maken van de herziening van het comitologiebesluit, waarbij het herziene Commissievoorstel als basis zal dienen.

Ik verwelkom het initiatief van het voorzitterschap om een groep “Vrienden van het voorzitterschap” op te zetten om de discussie over het Commissievoorstel op gang te brengen in de Raad. Dit is een belangrijke stap voorwaarts. Het Europees Parlement moet dringend aangeven of het het Commissievoorstel blijft steunen. Indien dat niet het geval is, dient het duidelijk aan te geven wat het wil bereiken. De Commissie is bereid om samen te werken met zowel het Parlement als de Raad om zo snel mogelijk tot een bevredigende oplossing voor deze delicate kwestie te komen.

Ik wil graag nog een aantal specifieke zaken noemen. Ik begrijp hoe belangrijk het is voor het Europees Parlement om een veel groter gevoel van urgentie te verlenen aan de kwestie van zijn bevoegdheden om toezicht te houden op de uitoefening van haar uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie. Maar de invoering van een sunset clause, die op 1 januari 2007 van kracht zou worden, zou te krap worden. Het gevaar bestaat dat zo’n drastische beperking van de duur van de sunset clause een verkeerd en gevaarlijk signaal zou afgeven aan de markt, zodat de goedkeuring van de noodzakelijke uitvoeringsbepalingen uitermate onzeker zou kunnen worden.

De Raad heeft aangegeven dat een periode van ten minste twee jaar acceptabel is. In het licht van de gevoerde discussies is de Commissie van mening dat dit een levensvatbare periode is. De introductie van zo’n beperkte periode voor de uitvoeringsbevoegheden – veel korter dan de normale periode van vier jaar – benadrukt duidelijk de urgentie om een solide, blijvende en evenwichtige oplossing te zoeken voor de controle van de uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie door beide takken van de wetgevende autoriteit. Alle instellingen moeten samenwerken om zo snel mogelijk tot een oplossing te komen. In dit verband merkt de Commissie op dat in de eerste helft van 2007 de eerste sunset clauses van het zogenaamde Lamfalussyproces de uitvoeringsbepalingen van de Commissie zullen gaan opschorten bij twee richtlijnen – de conglomeratenrichtlijn op 11 februari 2007 en de marktmisbruikrichtlijn op 12 april 2007.

De Commissie houdt zich aan de beloftes die zijn gedaan door de toenmalige voorzitter, Romano Prodi, en mijn voorganger Frits Bolkestein, toen het Europees Parlement instemde met het Lamfalussyproces, maar de Commissie begrijpt dat de verandering van haar uitvoeringsbevoegdheden bij deze richtlijnen problematisch zal worden bij afwezigheid van een algemene oplossing op het gebied van comitologie. Juist dit feit zou alle instellingen moeten motiveren om vooruitgang te boeken. Het onvermogen om overeenstemming te bereiken zou niet alleen de geest van samenwerking tussen de instellingen aantasten, maar ook nadelig zijn voor de verdere ontwikkeling van een geïntegreerde markt van financiële diensten, die zich sterk verlaat op de beschikbaarheid van uitvoeringsbevoegdheden binnen de context van een wetgevingsraamwerk dat tot stand is gekomen door medebeslissing. Ik wil daar tevens aan toevoegen dat andere beleidsterreinen ook te lijden zouden kunnen hebben onder een gebrek aan overeenstemming inzake comitologie.

Voor ik afsluit, zou ik graag mijn oproep aan zowel het Parlement als de Raad willen herhalen om constructief naar een oplossing toe te werken. De Commissie zal van haar kant waar mogelijk de helpende hand bieden om ervoor te zorgen dat het gevoel van urgentie dat nu wordt verleend aan deze zaak niet vervliegt. De Commissie heeft allang de noodzaak van een oplossing erkend en ik denk dat de voorwaarden daar nu rijp voor zijn.

Ik verheug me op uw commentaar.

 
  
MPphoto
 
 

  Alexander Radwan (PPE-DE), rapporteur. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, ik wil graag beginnen – en ik meen dit oprecht – met een hartelijk woord van dank aan de schaduwrapporteur en aan alle leden van de parlementaire commissie voor de constructieve wijze waarop wij gemeenschappelijk aan deze richtlijn hebben gewerkt. Ook wil ik de Commissie bedanken voor de gezamenlijke inspanningen die wij ons in de laatste jaren – het gaat hier per slot van rekening om een project waarbij niet over één nacht ijs is gegaan – getroost hebben om vooruitgang op dit gebied te boeken. Mijns inziens is dit bij uitstek een voorbeeld van de wijze waarop wij in de toekomst zouden moeten samenwerken bij het creëren van nieuwe wetgeving.

Als eerste moet mij vanavond echter iets van het hart dat mij dwarszit. Ik sluit mij daartoe aan bij de voorzitter van onze parlementaire commissie: de wetgevingsprocedure waar het hier om draait, heeft verstrekkende gevolgen, niet alleen voor de financiële sector in Europa maar ook voor de kleine en middelgrote bedrijven. Namens onze voorzitter wil ik niet alleen u, mijnheer de Voorzitter, maar ook het Bureau, erop wijzen dat het Parlement op dit gebied over volledige wetgevende bevoegdheid beschikt. Wellicht dat u de agenda’s voor deze week erop na zou kunnen slaan, om te bezien of u misschien een ander onderwerp, een ander standpunt, kunt ontdekken waar wij op basis van de medebeslissingsprocedure wetten aannemen, tenzij u serieus van mening bent dat alles waarover deze week gedebatteerd wordt, een hoge prioriteit heeft. Ik wil ter zake ook verwijzen naar het verslag-Doorn, ten aanzien waarvan het Parlement ook volledige wetgevende bevoegdheid heeft.

Met betrekking tot deze richtlijn heeft het Parlement altijd benadrukt dat wij het belangrijk vinden dat bepaalde onderwerpen in overeenstemming worden gebracht met de kaderovereenkomst van Bazel. Bij “Bazel” gaat het om een internationale overeenkomst. De kleine bedrijven zijn ons ook altijd na aan het hart gegaan. Wij hebben er altijd belang aan gehecht dat er voor de kleine banken binnen dit regulerend kader uitzonderingen gemaakt worden, zodat zij de concurrentiestrijd kunnen blijven aangaan. In dat verband noem ik de gedeeltelijke toepassing. Daarnaast is in het verslag de eis neergelegd dat banken die in de toekomst voor de standaardbenadering kiezen, niet door de nationale toezichthouders gediscrimineerd mogen worden louter en alleen omdat ze voor die standaardbenadering hebben gekozen. Ik noem ook nog de verfijning, de granulariteit, uit het voorstel van de Commissie, die weliswaar in Bazel overeen is gekomen, maar die in het besluit van het Parlement is geschrapt. Die verfijning mag niet via de achterdeur weer binnengehaald worden. Ik wil erop wijzen dat dit allemaal ook door de nationale parlementen omgezet dient te worden en tevens geïntegreerd moet worden binnen de toezichthoudende praktijken.

Deze richtlijn bevat een aantal nieuwe dingen waardoor het toezicht op de financiële markten in Europa zal veranderen. Ik denk daarbij aan het lead supervisor-systeem waarbij een toezichthouder bij het goedkeuren van interne ratings een andere toezichthouder kan “overrulen”. Daardoor wordt de deur geopend naar een Europese markt. Ik denk daarbij ook aan een punt waarover binnen dit Parlement grote overeenstemming bestaat, namelijk het openbaar maken van de ratings, iets wat met name voor kleine en middelgrote bedrijven van groot belang is. Ik ben de Raad er dankbaar voor dat hij uiteindelijk met het betreffende compromisvoorstel van het Parlement heeft ingestemd. Er is ook lang gediscussieerd over de intergroup exposures. Ik ben vanaf het begin van mening geweest dat interne leningen van banken gelijkwaardig behandeld dienen te worden aan de hand van de risico’s die ermee zijn gemoeid. Dit document gaat immers niet over mededinging, maar over risico’s. Er bestaan hiervoor in Europa al verschillende structuren en ik vind dat wij hier dan ook geen nieuwe structuren moeten opleggen, omdat wij ook niet kunnen aangeven dat de ene structuur beter is dan de andere. Wij moeten echter wel de voor- en nadelen van de verschillende structuren tegen elkaar afwegen. Ook op dit gebied hebben wij een compromis gesloten en hebben wij inhoudelijk een goed resultaat weten te bewerkstelligen. De comitologie blijft echter een van de zwakke punten. Ik wil in dat verband benadrukken dat de Commissie economische en monetaire zaken de comitologie van de Lamfalussy-procedure altijd ondersteund heeft. Wij zijn van mening dat dit een juiste en belangrijke procedure is voor het tot stand brengen van een snelle en marktconforme wetgeving. Wij hebben de voormalige Lamfalussy-overeenkomst echter ook altijd vanuit het perspectief van een toekomstige grondwet bekeken, namelijk door ook een terugroepmechanisme in te bouwen. Wij hebben hier vandaag geen behoefte aan een nieuw constitutioneel debat, maar als wij in de toekomst meer richtlijnen op basis van de Lamfalussy-comitologie opstellen, moeten wij een nieuwe overeenkomst sluiten waarin de rechten van het Parlement gewaarborgd worden en wij rechten ook kunnen “terugroepen” als wij deze gedelegeerd hebben. Met dat “terugroepen” bedoel ik niet alleen dat er een betere controle mogelijk is en er meer opties op het gebied van definities zijn, maar ook dat wij, indien dingen verkeerd gaan, gedelegeerde bevoegdheden weer volledig kunnen intrekken

Aangezien ik geen spreektijd heb als we het verslag-Doorn bediscussiëren, wil ik heel duidelijk stellen dat er één gebied uitgesloten is van het besluit. De Commissie economische en monetaire zaken zal in de toekomst verantwoordelijk zijn voor de International Accounting Standards. Ook als wij morgen niet het daartoe strekkende besluit nemen, ben ik van mening dat de internationale overeenkomst over accounting standards in deze overeenkomst thuishoort. Het is onaanvaardbaar dat internationale organen in de toekomst normen vastleggen die vervolgens ten uitvoer worden gelegd zonder dat het Parlement de gelegenheid heeft gehad om zijn controlerende taak uit te voeren. Ik roep in herinnering dat enkele leden van de raad van beheer van de IAS enige tijd geleden een bezoek aan dit Parlement hebben gebracht en toen verklaard hebben dat zij bezig waren met het opstellen van normen voor de KMO’s. Wij zullen dergelijke normen niet accepteren indien wij daarop niet de benodigde controle hebben kunnen uitoefenen; dat zeg ik ook heel duidelijk in de richting van de Commissie. Ik hoop dat wij op dit punt op de goede weg zijn. Aan het adres van het voorzitterschap spreek ik de hoop uit dat het de compromissen die wij vandaag hebben voorgelegd, zal overnemen. Ik heb er alle vertrouwen in dat wij zowel met betrekking tot de datum van de sunset clause als de overwegingen deze week een goed compromis zullen sluiten en dat wij erin zullen slagen om dit compromis nog tijdens de eerste lezing aan te nemen. Ik hoor van veel lidstaten dat zij deze dingen al in praktijk brengen en ik ben van mening dat wij op de goede weg zijn om dat ook te doen. De Raad is nu aan zet.

 
  
MPphoto
 
 

  Harald Ettl (PSE), rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de Commissie juridische zaken staat positief tegenover het compromis dat de rapporteur tot stand heeft gebracht. De rapporteur voor advies geeft haar steun aan de meeste doelstellingen en is het ermee eens dat het noodzakelijk is de voorschriften te actualiseren om recht te doen aan de aanzienlijke vooruitgang die is geboekt bij de technieken voor risicobeoordeling en voor het beheer van financiële diensten. Zij stelt echter ook wijzigingen voor die een bijdrage kunnen leveren aan een vereenvoudiging van het systeem voor de kapitaalvereisten. Een aantal amendementen heeft betrekking op de nationale speelruimte die geëlimineerd moet worden ten behoeve van een grotere harmonisatie van de regelgeving op de interne markt. Overigens krijgen ook de nationale toezichthoudende instanties de aanbeveling om veel van deze dingen te elimineren.

Daarnaast is de rapporteur voor advies van mening dat artikel 47, lid 2, van het EG-Verdrag zeer terecht als rechtsgrondslag voor dit voorstel is gekozen. Aangezien een richtlijn het beste instrument is om de gewenste doelstellingen te verwezenlijken, wordt op deze manier ook het subsidiariteitsbeginsel in acht genomen. Dat geldt eveneens voor het proportionaliteitsbeginsel, omdat in de richtlijn uitsluitend de dingen worden geregeld die absoluut noodzakelijk zijn.

Staat u mij toe om aansluitend niet alleen vanuit het perspectief van de Commissie juridische zaken, maar ook vanuit dat van de Commissie economische en monetaire zaken een aantal opmerkingen te maken over de comitologie. Ik zal daar later nog op terug komen. Omdat de financiële markten en de banken aan snelle veranderingen onderhevig zijn en er voortdurend nieuwe producten en productcombinaties ontwikkeld moeten worden, dient ook de wetgeving op het gebied van het bankwezen en het toezicht op die banken op eenzelfde flexibele ontwikkeling berekend te zijn. Bazel II mag niet verworden tot een soort zelfbedieningskader waaruit de financiële instrumenten kunnen worden geselecteerd die goed van pas komen. Bij Bazel II dient altijd de bescherming van crediteuren, investeerders en consumenten centraal te staan. De dialoog tussen wetgevers, toezichthouders en banken (zowel op nationaal als op Europees niveau) waarnaar in de Lamfalussy-procedure wordt verwezen, kan ook een bijdrage leveren aan een functioneel toezicht. Ik zal hier later nog nader op ingaan.

 
  
MPphoto
 
 

  José Manuel García-Margallo y Marfil, namens de PPE-DE-Fractie. (ES) Mijnheer de Voorzitter, geachte Commissaris, welkom in dit Huis. Mijn rol in dit debat bestaat uitsluitend uit het uiteenzetten van wat er in dit Parlement is gebeurd op het terrein van de comitologie en het steunen van het standpunt van de rapporteur, mijn collega de heer Radwan.

De problemen op het terrein van de comitologie zijn al enkele jaren geleden begonnen, toen de Commissie het Parlement het actieplan inzake financiële diensten deed toekomen, waarin zij de snelle inwerkingtreding van meer dan veertig maatregelen op dit terrein aankondigde.

Ons werd toen gezegd dat de gewone wetgevende procedure te langzaam was om in te spelen op de snelheid van de financiële markten. Ik heb hier toen gezegd dat deze traagheid in verreweg de meeste gevallen niet te wijten was aan het Parlement, maar aan de Raad.

De volgende stap kwam met het zogeheten verslag-Lamfalussy, genoemd naar de opsteller ervan. Hierin werd voorgesteld om de regulering in twee niveaus op te splitsen, om een oplossing te vinden en de snelheid van de procedure aan te passen aan de snelheid van de markten. Eerste niveau: algemene beginselen, basisrichtlijnen. Tweede niveau: concrete juridische regelgeving. Niveau één, medebeslissingsprocedure. Niveau twee, volledige buitensluiting van het Parlement. Ons werd gevraagd af te zien van de voorrechten die het privilege zijn, die tot de basisrechten behoren van elk Europees Parlement.

Het is normaal dat het Europees Parlement zich hierover argwanend toonde. We wilden ons gewoon in dezelfde positie bevinden als de Raad. In het geval dat bevoegdheden overschreden zouden worden, in het geval dat de gevolmachtigde zich niet aan inhoud van de volmacht zou houden, wilden wij de mogelijkheid hebben om gebruik te maken van het zogeheten terugroeprecht, ook wel call-back genoemd.

Dat was op dat moment niet mogelijk, want de Verdragen stonden het niet toe, en wij wachtten op de Grondwet. We kwamen in een overgangssituatie terecht – ik herhaal: overgangssituatie – en daarom doe ik hier een beroep op de sunset clause die de heer Radwan in zijn verslag noemt. Tot die tijd zal het nodig zijn om tot een akkoord te komen waarin de beide doelen geharmoniseerd worden: snelheid in de wetgevende procedure en respect voor de bevoegdheden van het Parlement − bevoegdheden die, zoals bij elk parlement, met moeite zijn bevochten in de loop der tijd. Tenslotte wil ik onze argwaan rechtvaardigen door te herinneren aan een zeventiende-eeuwse Spaanse politicus, de graaf-hertog van Olivares, die bekend stond om zijn handigheid en vermogen om de regels naar zijn hand te zetten en die zei: “Maakt u de wet, maar laat mij het reglement maken”. Dat is het gevaar waarover wij ons zorgen maken.

 
  
  

VOORZITTER: Manuel António dos SANTOS
Ondervoorzitter

 
  
MPphoto
 
 

  Harald Ettl, namens de PSE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur bedanken voor de getoonde samenwerkingsbereidheid. Daardoor zijn de grootste bezwaren van de sociaal-democraten weggenomen. Wij zijn van mening dat het toezicht op de banken op internationale afspraken gebaseerd moet zijn en overal in Europa op dezelfde wijze uitgeoefend moet worden. Daarbij is het met name van belang dat de kapitaalvereisten die bij wet aan de banken worden gesteld, rigoureuzer op de commerciële risico’s worden afgestemd. Alleen op die manier kan de zekerheid voor spaarders worden verhoogd en is hun spaargeld zekergesteld indien hun bank failliet zou gaan.

Moderne banken beheren niet alleen het geld en de bankrekeningen van particuliere huishoudens, maar zij geven die consumenten ook advies over de financiële markten en vervullen de rol van intermediair. De economische efficiënte van de financiering die banken verstrekken en van het kapitaal dat zij investeren, is afhankelijk van hun concurrentievermogen. De financiering die zij verstrekken ten behoeve van de infrastructuur en woningbouw, aan gemeenten, aan energiesectoren en niet in de laatste plaats aan kleine en middelgrote ondernemingen, speelt een belangrijke rol bij de verdere ontwikkeling van de Unie. Bazel II bevat objectieve referentiepunten voor het vaststellen van de risico’s die een rol spelen bij die financiering, voor de daaraan verbonden kapitaalkosten voor de banken en voor de rente die aan debiteuren in rekening wordt gebracht.

Het beeld wordt verder gecompleteerd indien mijn amendementen worden aangenomen over snellere detailhandelskredieten voor KMO’s en over de aansprakelijkheid van regionale en lokale autoriteiten bij het berekenen van risicogewichten. Het is echter niet de bedoeling dat de kredietverstrekking door Bazel II moeilijker of duurder wordt. De banken hebben ook een economische verantwoordelijkheid, en Bazel II mag niet als excuus worden misbruikt om de lasten of kosten voor kredietnemers te verhogen.

Door Bazel II dienen gelijke concurrentieomstandigheden te worden gecreëerd voor grote bankconcerns enerzijds en spaarbanken en coöperatieve kredietinstellingen die op regionaal niveau actief zijn anderzijds. Daarom heb ik mij sterk gemaakt voor een zo groot mogelijke objectiviteit bij de behandeling van de zogeheten interbancaire kredieten. Sta mij toe om, zeker niet in de laatste plaats, te wijzen op de dubbele verantwoordelijkheid van de nationale toezichthouders. Die verantwoordelijkheid geldt zowel voor de toetsing van het gebruik door banken van nauwkeurigere methodes voor het bepalen van risico’s als voor de ondersteuning van banken die grensoverschrijdend actief zijn bij de contacten met de toezichthouders in het thuisland en het oorsprongsland.

Last but not least wil ik nog een keer op de comitologie terugkomen. De eisen die het Parlement aan de informatie- en transparantievoorschriften in het kader van Bazel II stelt, zijn in een moderne wetgeving eigenlijk vanzelfsprekend. Dat dient ook tot uiting te komen in het terugroeprecht. Wij willen van de Raad de garantie dat uiterlijk over twee jaar een solide overeenkomst van kracht is, op grond waarvan het Parlement in staat blijft om zijn democratische rechten en plichten uit te oefenen.

 
  
MPphoto
 
 

  Wolf Klinz, namens de ALDE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, op basis van de onderhavige ontwerprichtlijn zal Bazel II in de Europese Unie omgezet worden. Daarnaast wordt het toezicht op de banken effectiever en kan er meer rekening worden gehouden met de risicoaspecten. Bovendien zijn er nu ook minimumnormen vastgelegd voor bedrijven met verhoogde risico’s.

Bazel II is in de Commissie economische en monetaire zaken uitgebreid besproken, waarbij ongeveer 900 amendementen zijn behandeld. Daarnaast was er nog sprake van een lange reeks compromisamendementen die door de rapporteur, de heer Radwan, in samenwerking met de heer Ettl en ondergetekende zijn opgesteld. Vanaf deze plaats spreek ik mijn dank uit voor de constructieve en op onderling vertrouwen gebaseerde samenwerking. In de daaropvolgende trojkabesprekingen heeft de Raad veel van de amendementen van het Parlement overgenomen. Wij hebben bij de Raad ook een aantal concessies en compromissen kunnen afdwingen, wat tot een evenwichtig technisch-inhoudelijk deel van Bazel II heeft geleid. Als liberaal vind ik het met name positief dat wij een regeling hebben kunnen treffen waardoor eerlijke concurrentievoorwaarden gewaarborgd worden voor de verschillende groepen in de bancaire sector.

De ALDE-Fractie steunt het onderhavige pakket van harte. Dit pakket bevat echter ook twee amendementen waaraan wij geen steun kunnen geven, namelijk het amendement voor islamitische leningen en hypotheken en dat met betrekking tot de energiebedrijven. Bazel II mag niet als middel gebruikt worden om speciale beschermingsmaatregelen of uitzonderingssituaties voor bepaalde industriële sectoren te creëren. Desalniettemin zullen wij als fractie het pakket in zijn geheel steunen.

Onze fractie heeft ook de amendementen met betrekking tot het trading book ingediend. Het is zeer positief dat deze amendementen dankzij het goede en snelle werk van de Commissie nu in het kader van de Bazel-II-stemming aangenomen kunnen worden, zodat een consequente toepassing op dit gebied gewaarborgd is.

Een ander belangrijk punt in verband met Bazel II is uiteraard de kwestie van de comitologie; alle sprekers hebben daar al aandacht aan besteed. Het belang en het nut van de comitologieprocedure zijn onomstreden. Dankzij deze procedure kunnen de regels voor het ten uitvoer leggen van fundamentele rechtsbesluiten snel uitgevaardigd worden. Deze procedure mag echter niet leiden tot een ondermijning van de rechten van het Parlement. In het Constitutioneel Verdrag is een uitbreiding van de rechten van het Parlement voorzien. Dit streven van het Parlement naar meer rechten is van groot belang en blijft actueel, ook al is de toekomst van dat Constitutioneel Verdrag nog ongewis. Met betrekking tot de comitologie zijn de trojkaonderhandelingen, zoals verwacht, uiterst moeizaam verlopen. Na wekenlang door ons onder druk te zijn gezet, heeft de Raad een werkgroep met de naam Vrienden van het voorzitterschap opgericht; commissaris McCreevy heeft daar zojuist aan gerefereerd. Daardoor heeft de Raad voor het eerst erkend dat er een nieuw interinstitutioneel akkoord nodig is en dat er op dit punt actie ondernomen moet worden. Met alleen maar toezeggingen moeten wij echter geen genoegen meer nemen. Wij willen een concrete datum wanneer het nieuwe interinstitutioneel akkoord van kracht wordt met het oog op een betere bescherming en onderbouwing van onze rechten.

Wij stellen de Raad om 1 januari 2008 als termijn voor de sunset clause te hanteren en wij wachten nu op zijn reactie, die hopelijk positief zal uitvallen.

 
  
MPphoto
 
 

  John Whittaker, namens de IND/DEM-Fractie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, kapitaalvereisten worden als nuttig beschouwd bij het voorkomen van bankcrises omdat deze ervoor zorgen dat de aandeelhouders bij bankcrises zwaarder worden aangeslagen. De internationale Bazel II-voorstellen, die door deze richtlijn worden geïmplementeerd, zijn ontworpen om een betere match te krijgen tussen kapitaal en risico dan de simpele 8-procentsratio voor vaste activa van Bazel I. Niettemin kan geen enkel niveau van bankkapitaal, behalve als het gelijk is aan 100 procent van de risicobeleggingen, bankcrises voorkomen. De minimumhoeveelheden kapitaal die in welke voorschriftenschema’s dan ook worden genoemd, zijn arbitrair.

Zoals de heer Radwan benadrukte, is ook de mate waarin risicospreiding tussen verschillende banken van een bankgroep een reductie van de kapitaalvereisten zou impliceren een probleem, evenals de moeilijkheid om een taakverdeling aan te geven tussen de nationale controleurs. Er zijn geen objectieve antwoorden op deze netelige kwesties. Om die reden twijfel ik aan de competentie van dit Parlement op dit gebied. Het is absurd dat wij bij details van deze richtlijn betrokken worden, gezien de complexiteit en het belang ervan. Maar zo werkt het Parlement, hoe ingewijd of onervaren wij als leden ook zijn op het gebied van de esoterische bankvoorschriftenkunsten. Wij worden geacht honderden beargumenteerde uitspraken te doen over vragen die vaak niet eens op een objectieve manier kunnen worden beantwoord.

De rapporteur adviseert om, gezien de twijfels, deze richtlijn in de toekomst te herzien. Daar zit de bankwereld niet op te wachten. Banken zijn constant bezig met risico en onzekerheid. Zij worden niet geholpen door verdere onzekerheid over toekomstige voorschiften bij het plannen en het beheren van onze belangen als consumenten en aandeelhouders.

De crux is dat er geen juiste hoeveelheid gereguleerd kapitaal bestaat. Als wij daaraan hadden gedacht in het wetgevingsproces, dan zouden wij met regels zijn gekomen die veel simpeler zouden zijn en zou de leden van dit Parlement deze klucht om te stemmen over honderden amendementen zijn bespaard.

 
  
MPphoto
 
 

  Eoin Ryan, namens de UEN-Fractie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur, de heer Radwan, graag willen bedanken voor zijn verslag, dat zeer van pas komt..

De financiële dienstensector is uitermate bedreven geworden in risicomanagement en het wettelijk raamwerk moet dus met zijn tijd meegaan. Ik ben zeer tevreden met het verslag dat nu op tafel ligt. Het erkent het feit dat gedekte obligaties een algemeen kapitaalmarktproduct zijn en niet langer enkel een Europees of landelijk product. Ik denk dat ieder alternatief daarvoor de ontwikkeling van de sector, die belangrijke commerciële potentie heeft, zou belemmeren.

Volgens een door JP Morgan uitgevoerde studie zou door Bazel II de uitgifte van het aantal obligaties met een hoog rendement – en met name de gedekte obligaties – kunnen toenemen. Dat zou vanuit Iers perspectief voordelig zijn aangezien Ierse gedekte obligaties de hoogste kredietwaardigheid hebben. Het is daarom belangrijk dat Bazel II vasthoudt aan de huidige marktpraktijk op het gebied van gedekte obligaties.

Banken hebben een lange geschiedenis van geldleningen en wij vinden het soms vanzelfsprekend dat zij volledig zijn voorbereid op de traditionele risico’s zoals krediet- en marktrisico’s. Vandaag de dag hebben banken echter te maken met toenemende onvoorspelbare operationele risico’s die moeilijk beheersbaar zijn. Onder Bazel II zou het van essentieel belang worden dat risicoanalisten op tijd worden ingeschakeld bij operaties op het gebied van financiële diensten. Het zou interessant zijn om na te gaan wat de kosten van de instellingen voor financiële diensten zullen worden voor analyses in de EU na de invoering van Bazel II. Daarom verwelkom ik de voorgestelde herziening van deze regelgeving na vier jaar.

Tegelijkertijd zou het echter onverstandig zijn om het belang van risicomanagement in de traditionele gebieden van krediet- en marktrisico’s te onderschatten. In het huidige economische klimaat bestaat een groeiende behoefte aan gedetailleerde analyses van de effecten van een recessie en andere financiële schokken op de nationale economieën en de EU. Volgens de richtlijnen van Bazel II moet de banksector investeren in de ontwikkeling van IT-systemen die in staat zijn om diepgaande kredietrisicoanalyses uit te voeren. De manier waarop financiële diensten worden verleend zijn veranderd en zullen blijven veranderen. Succesvol risicomanagement kan echter niet alleen worden gebaseerd op het verplicht nakomen van de voorschriften. Het vereist gezond verstand van wat goed is voor bedrijven en een richtlijn voor beste procedures.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans-Peter Martin (NI). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, Bazel II is voor veel kleine en middelgrote ondernemingen een kwestie van leven of dood. Naar mijn idee moeten wij de rapporteur dan ook alle vertrouwen geven. Er is op dit gebied veel bereikt. Desalniettemin wil ik nog op één punt nader ingaan in de korte spreektijd die mij is gegund, namelijk de vraag of de kredietgevers en vervolgens wellicht ook de kredietnemers daadwerkelijk van eerlijke concurrentievoorwaarden kunnen profiteren. Het antwoord daarop zal afhankelijk zijn van de uitslag van de stemming in dit Parlement. Gelukkig zitten wij pas in de eerste lezing. Door middel van amendement 140 wordt getracht om meer transparantie te creëren doordat de kredietinstellingen opgeroepen worden om hun ratingbeslissingen schriftelijk en begrijpelijk toe te lichten aan de KMO’s en aan andere bedrijven die een krediet aangevraagd hebben. Dit amendement lijkt mij van essentieel belang om te voorkomen dat de markt nog meer verstoord wordt. Of het gevolg hiervan een juiste mate van transparantie zal zijn of juist tot overregulering zal leiden, moeten wij dan maar afwachten. Het zou mooi zijn als wij op dit punt ook nog een adequaat tijdschema zouden kunnen vastleggen, in ieder geval in de tweede lezing. Over de sunset clause is inmiddels alles al gezegd en ik ben daar een groot voorstander van. Ik hoop dat het de heer Radwan lukt om het verslag in zodanige vorm door de stemming te loodsen dat het evenwicht waar hij naar streeft, ook daadwerkelijk wordt gecreëerd.

 
  
MPphoto
 
 

  John Purvis (PPE-DE). (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Radwan ook graag willen complimenteren met de uitermate bekwame manier waarop hij deze complexe richtlijn naar dit vergevorderde stadium heeft weten te loodsen.

Wij hopen allen dat de Raad van Ministers nu in staat zal zijn de nodige stappen te nemen om goedkeuring bij eerste lezing mogelijk te maken. Het voorzitterschap kan zich ongetwijfeld tot het uiterste inspannen en alles ondernemen om de comitologiekwestie af te ronden in een voor beide partijen aanvaardbaar tijdschema. Er is zoveel bereikt op het gebied van complexe, technische kwesties dat het echt een schande zou zijn – een genante vertoning eigenlijk – als het resterende gat niet zou worden gedicht. Het is zonder meer redelijk dat het Parlement een rol in het wetgevende proces ambieert die gelijk is aan die van de andere tak van de wetgevende macht – de Raad. Onze kiezers verwachten dat. Eigenlijk gaan de meesten van hen ervan uit dat dat al het geval is. Het enige wat wij vragen is dat de Raad die aspiratie snel op waarde weet te schatten.

Het bedrijfsleven heeft snel wettelijke zekerheid nodig en zou geen van ons – Parlement noch Raad – licht vergeven als wij met ons gezonde verstand zouden toestaan dat deze belangrijke richtlijn sneuvelt vanwege zaken die voor de buitenwereld interinstitutionele details lijken.

Ik ga nu over tot internationale overwegingen. Bijna alle Europese banken, verzekeringsmaatschappijen en vermogensbeheerders zullen getroffen worden door dit nieuwe stelsel en zullen de kosten van de aanpassing van hun systemen moeten dragen. In Amerika daarentegen zullen alleen de grootste internationale banken zich aan de regels moeten houden. Uit concurrentieoverwegingen zullen sommige middelgrote banken ook Bazel II aanvaarden. In Europa zullen echter zelfs de kleinere financiële instellingen zich eraan moeten houden en daarmee substantiële financiële lasten moeten dragen, terwijl hun Amerikaanse concurrenten, bijvoorbeeld vermogensbeheerders, dat niet hoeven te doen. Hoe wil de Commissie een gelijk speelveld garanderen voor onze financiële instellingen van verschillende maten en groottes op de wereldmarkt?

 
  
MPphoto
 
 

  Pervenche Berès (PSE).(FR) Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer de commissaris, dames en heren, ter tafel ligt een akkoord in eerste lezing over een tekst die zo complex is als maar zijn kan, waarop 304 amendementen zonder problemen zullen worden aangenomen. Als het Parlement tenminste verstandig te werk kan gaan wanneer dat nodig is.

Iedereen beseft evenwel dat er enorm veel op het spel staat bij deze tekst, die een middenweg biedt tussen een benadering op grond van de risico’s en een benadering met het oog op de daadwerkelijke uitdagingen in termen van mededinging, zowel binnen de Europese Unie als naar buiten toe.

Ik wil drie opmerkingen maken. De eerste is dat, wat de kern van deze problematiek betreft, alles wat ertoe kan bijdragen dat het bankwezen – en meer in het algemeen de financiële sector – de risicos kan beoordelen en er beter rekening mee kan houden, een verbetering is, voor zover een en ander gepaard gaat met een redelijke consolidatie en bovenal de invoering van doelmatige toezichtmechanismen. Dat is precies waar het in ons debat over de omvang van banken, consolidaties binnen bankgroepen en risicobeoordeling om draaide. Als het gaat om de manier waarop we deze problematiek moeten aanpakken denk ik dat het een volstrekt essentiële vraag blijft hoe we een lead supervisor op Europees niveau gaan invoeren. We zullen daar de komende jaren op moeten terugkomen.

Om nog kort iets over de KMO’s te zeggen: ik hoop maar dat de voorgestelde oplossing het gewenste effect heeft en niet juist zal leiden tot een vermindering van het krediet dat aan KMO’s wordt verstrekt. Het debat is geopend, maar persoonlijk ben ik nog niet overtuigd op dit punt.

Mijn tweede opmerking betreft de internationale betrekkingen, waar mijn collega de heer Purvis zojuist ook al over sprak. Ik weet, mijnheer de Commissaris, dat u daar veel belang aan hecht, en ik verbaas me eerlijk gezegd al de hele tijd sinds we dit vraagstuk volgen, over de onevenwichtige houding ten aanzien van het integreren en het toepassen van het nieuwe Bazelse akkoord (Bazel II). We weten welke rol de Amerikanen hebben gespeeld bij het formuleren van Bazel II, in de onderhandelingen erover, en wat wij vandaag zien aan de andere kant van de Atlantische Oceaan is een groot vraagteken als het gaat om de agenda en de reikwijdte van dit akkoord. In dat alles schuilt een uitdaging op het vlak van concurrentie voor onze economieën die wij niet mogen laten liggen. We rekenen erop dat u ervoor zult waken dat dit uitloopt op een situatie waarbij onterecht onderscheid wordt gemaakt ten nadele van de Europese Unie.

Mijn laatste punt betreft de comitologie, waarover al mijn collega’s al hebben gesproken. Om te beginnen zei de commissaris dat we deze overeenkomsten niet in gijzeling moesten houden, omdat de markten dat niet zouden begrijpen. Maar zoals u weet, doen de markten wat ze willen. Vandaag zullen ze tegen ons zeggen dat wij deze tekst zeker moeten aannemen en dat het een ramp zou betekenen als we dat niet deden. En als ze het dan morgen niet eens zijn met uw tenuitvoerlegging van niveau I van de overeenkomst, zullen ze op ons afstappen en zullen ze blij zijn dat er een Parlement is waar men kan terugkomen op de manier waarop comitologische maatregelen goed dan wel slecht ten uitvoer zijn gelegd. Laten we onze oren dus maar niet te veel naar de markt laten hangen, maar laten we ons werk van wetgever doen. Tot slot wil ik zeggen dat ik blij ben dat het Britse voorzitterschap een groep Vrienden van het voorzitterschap heeft opgericht. Ik denk dat dat een goede manier is om een akkoord te bereiken. Ik vind het alleen wel jammer dat de Raad er niet is om aan deze belangrijke discussie in het debat tussen de instellingen deel te nemen.

 
  
MPphoto
 
 

  Nils Lundgren (IND/DEM). – (SV) Mijnheer de Voorzitter, de richtlijn betreffende kapitaaltoereikendheid maakt een steeds terugkerend dilemma in de Europese samenwerking actueel. Dat dilemma geeft ons alle reden tot een analyse en een principieel debat voordat we ons standpunt erover bepalen.

Enerzijds zijn er vaak goede redenen om gemeenschappelijke regels op Europees niveau in te voeren om de interne markt effectief te laten functioneren. Als regelingen voor centrale terreinen van lidstaat tot lidstaat verschillen, leidt dat tot hoge kosten en dus tot een lagere welvaart. Dat geldt ook voor de financiële markt.

Anderzijds zijn er zwaarwegende redenen om de lidstaten geen gemeenschappelijke regels op te dringen die daarna onderdeel worden van ons acquis communautaire en die daarmee afzonderlijke lidstaten ervan weerhouden om het voortouw te nemen bij het ontwikkelen van regelgeving. Een groot deel van de dynamiek in onze economieën berust op de institutionele concurrentie tussen onze landen waar het gaat om het ontwikkelen van effectieve en groeibevorderende instellingen. Vaak gebruikte uitdrukkingen als best practice en benchmarking geven weer dat men het belang van dit proces inziet.

In dit Parlement wordt helaas weinig of geen aandacht besteed aan de institutionele concurrentie. Wat Bazel II betreft, hebben we het echter over een bij uitstek wereldwijde markt met een uiterst goed geïnformeerde groep actoren, die op de seconde af kunnen reageren. Op deze markt is weinig ruimte voor speciale standpunten op Europees niveau. Wat Bazel II betreft, zouden afzonderlijke landen zelfstandig moeten optreden in het kader van deze samenwerking van centrale banken. Er is eigenlijk geen reden om de EU en dit Parlement bij dit proces te betrekken. Daar zijn wij niet voor bedoeld.

Staat u mij tot slot toe om mij aan te sluiten bij het standpunt van andere sprekers, dat het ongelukkig is dat het Parlement dit verslag probeert te gebruiken in de permanente institutionele machtsstrijd tussen de instellingen van de EU. De Zweedse partij Junilistan wil er niet aan meewerken om de macht van dit Parlement te versterken.

 
  
MPphoto
 
 

  Ieke van den Burg (PSE). – Voorzitter, ik heb begrepen dat ik ook de spreektijd van de heer Goebbels mag gebruiken. Ik wil niet teveel zeggen over de inhoud van dit dossier, dat hebben een aantal collega's al gedaan, maar wel wat over de procedure. Maar eerst graag een persoonlijke noot die mij van het hart moet.

Voor buitenstaanders is dit een onbegrijpelijk technisch dossier met maar liefst een kleine 800 amendementen, een pakket van minstens 10 cm dik. Waar zijn ze in Brussel nu toch mee bezig, zou je zeggen. Waar is de verontwaardiging, waar zijn nu de scherpe stukjes in de pers? Maar ja, het gaat hier niet om bescherming van werknemers tegen huidkanker door blootstelling aan teveel zonlicht – waar iedereen over mee kan praten. In de vorige zitting sprak iedereen daar schande van.

Nee, nu gaat het om de bescherming van geïnvesteerd kapitaal. Is dat nu zo'n heel ander en nobeler doel? Mag Europa zich daar dan wel tot in detail mee bemoeien? Geen selectieve verontwaardiging nu dus deze keer. Gelukkig, dat geldt ook voor mij: ik heb niets tegen dit dossier. Maar laten we in het vervolg dan ook niet met twee maten meten bij die bescherming van werknemers.

Goed, dan dit verslag. Ik ben blij en ook trots dat we dit ingewikkelde dossier inclusief de uitbreiding naar regels voor het trading book op zo'n snelle en efficiënte manier hebben kunnen voorbereiden in onze Commissie economische zaken. Alle betrokkenen verdienen daarvoor grote complimenten. Vooral in de Verenigde Staten volgt men met verbazing en jaloezie onze voortvarendheid. Zo moet het, om Europa competitief te maken en investeringen aan te trekken voor groei en werkgelegenheid, daar gaat het om in de Lissabon-strategie.

Echter de manier waarop we dit nu doen, met dit gigantisch aantal amendementen en technische bijlagen, is niet een manier die mij aanspreekt en niet de manier die mijns inziens past bij het streven naar better regulation. We hebben juist bij de regelgeving voor de financiële markten een intelligentere werkwijze ontwikkeld in de zogenaamde Lamfalussy-procedure. Wetgeving op hoofdlijnen en technische details gedelegeerd aan de ambtenarencomités in de comitologie en aan de Europese samenwerkingsverbanden van toezichthouders, die dat op hun beurt weer in een zeer intensieve dialoog en consultatie met marktpartijen en ander stakeholders doen.

Dat is niet alleen nodig om ons als werkgevers te ontlasten, maar ook om veel flexibeler en adequater op de ontwikkelingen in deze dynamische markten te kunnen reageren. In ben een uitgesproken voorstander van die aanpak en vind dat we daarin ook op andere terreinen goede oplossingen voor betere regelgeving kunnen vinden.

Het paradoxale is nu dat we in deze capital adequacy directive de Lamfalussy-methode nog niet gevolgd hebben, maar alles, inclusief de bijlagen en wiskundige formules, nu op het niveau van de gezamenlijke wetgevers vastleggen, maar dat we de mogelijkheid om nadat de richtlijn in werking is getreden, die dynamiek en flexibiliteit erin te brengen, willen conditioneren en aan een deadline binden.

Dat is niet omdat we tegen de methode zijn – ik herhaal dat nog eens uitdrukkelijk – maar omdat er voor de Lamfalussy-procedure nog steeds een fundamentele voorwaarde ontbreekt: het call back recht voor het Parlement. Ik denk dat dat dus nog een keer benadrukt moet worden en wij hebben dat bij deze richtlijn willen doen om de druk op te voeren om dat formele call back recht te verkrijgen. Hoe dat gebeurt maakt ons niet uit, het probleem lag er al in 1999, voordat er conventies kwamen om verdragswijzigingen voor te bereiden en het probleem moet nu structureel worden opgelost. De Raad is aan zet en we hopen dat ook de ECOFIN-ministers hun collega's van Algemene Zaken en Buitenlandse Zaken het nog eens klip en klaar duidelijk maken dat linksom of rechtsom een oplossing moet komen. Ik denk dat dat het duidelijke signaal van deze discussie moet zijn.

 
  
MPphoto
 
 

  Astrid Lulling (PPE-DE).(FR) Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij van harte aan bij de dankbetuigingen aan de rapporteur. Hij heeft uiteindelijk blijk weten te geven van voldoende vaardigheid tot luisteren om tot een akkoord te komen dat weliswaar niet iedereen tevreden stemt, maar wel een groot aantal van ons. Ondanks het extreem technische karakter van deze richtlijn mogen we het fundamentele belang ervan niet veronachtzamen, want de tenuitvoerlegging van de overeenkomsten van Bazel II op communautair niveau is absoluut essentieel voor het Europees bankbedrijf.

Samen met andere collega’s heb ik mij met hand en tand verzet tegen een logica van maximale harmonisering op het terrein van hypotheekleningen, en ik ben blij dat ik het pleit gewonnen heb. Hypotheekleningen zijn van oorsprong een Duits fenomeen en vormen, vooral sinds de invoering van de euro, een booming markt: met een omzet in de orde van 1 600 miljard euro het grootste segment van de emissie door de particuliere sector. Indien zou worden vastgehouden aan de oorspronkelijk voorziene bepalingen zou dit echter een plotselinge spaak in wiel betekenen voor deze activiteit, waarbij de belangrijkste financiële centra van de Unie betrokken zijn: Londen, Dublin, Parijs of Luxemburg.

De covered bonds vormen een van de zeldzame Europese producten waar de Amerikanen ons om benijden; laten we er geen museumstuk van maken door al te restrictieve criteria op dit instrument toe te passen, waardoor de banken het niet meer kunnen gebruiken waarvoor het bedoeld is.

Aangezien hypothecaire obligaties tot de veiligste financiële instrumenten behoren en de hoogste ratings krijgen, zou niemand het begrepen hebben als we een strikte koers waren gaan varen en we iedere speelruimte voor nationale reglementering hadden verboden. De definitie van de hypothecaire obligaties en het dekkingsgebied zijn dan ook uiteindelijk zodanig opgebouwd dat ze verenigbaar zijn met bestaande wetgevingen. Dit besluit was onvermijdelijk, ook al betreur ik dat de richtlijn, als het gaat om lost given defaults, heel wat verder gaat dan nodig met tarieven die heel wat hoger liggen dan de werkelijke verliezenabsorptie door de emittenten.

Tot slot wil ik twee opmerkingen maken. Allereerst stel ik eens te meer vast dat totale uniformisering en harmonisering geen werkbare benadering vormen. Laten we ons niet vergissen tussen de noodzaak van een gemeenschappelijk kader en het nastreven van volledige gelijkheid. Daarnaast kan de dialoog met de financiële actoren in volstrekte transparantie plaatsvinden, tot tevredenheid van allen.

 
  
MPphoto
 
 

  Gunnar Hökmark (PPE-DE). – (SV) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Radwan bedanken en hem ook feliciteren met het welslagen van zijn omvangrijke, ingewikkelde en belangrijke werk.

Als er één gebied is waarop wij het belang van de Europese samenwerking inzien, dan is het wel dit gebied, waar wij een grote financiële markt scheppen. Tegen mijn Zweedse collega die zojuist sprak, wil ik graag zeggen dat als we die Europese samenwerking niet hadden, wij de hier opgestelde regelgeving niet aan een democratische en parlementaire controle zouden kunnen onderwerpen. Nu hebben we stabiliteit, effectiviteit en voorspelbaarheid op de gemeenschappelijke financiële markten. De richtlijn zal ook een flexibeler risicobeoordeling met zich meebrengen, die in feite – en het is belangrijk dat te bedenken – goed is voor de consumenten en voor de ondernemingen in Europa. Een belangrijk punt, dat hier al eerder is genoemd, is dat de richtlijn ook zorgt voor gelijke spelregels op de wereldmarkt en tegenover de Amerikaanse markt. Maar het is ook belangrijk dat ze zorgt voor gelijke spelregels in een andere betekenis, namelijk dat wij op de dynamische financiële markten nieuwe financiële instellingen zien ontstaan. Op dezelfde manier zoals we in de laatste decennia een convergentie tussen banken en verzekeringsmaatschappijen hebben gezien, zullen we nieuwe producten en nieuwe structuren zien.

Daarom is het belangrijk dat deze richtlijn in de praktijk de dynamische ontwikkeling op de markt niet belemmert, maar dat ze het voor nieuwe ondernemingsvormen mogelijk maakt om zich op gelijke voorwaarden te ontwikkelen en op gelijke voorwaarden te concurreren. Het wordt een belangrijke taak voor de Commissie en tevens voor de discussie hier in het Parlement, om de ontwikkeling in deze specifieke betekenis te volgen. Ik ben dankbaar dat we overgangsregels hebben kunnen krijgen die de nationale overheden de mogelijkheid bieden om deze ontwikkeling positief tegemoet te treden, maar als de richtlijn en haar regels eenmaal goed functioneren, wordt het een taak voor dit Parlement en de Commissie om te zorgen voor een open houding tegenover veranderingen die de veranderlijkheid op de financiële markten bevestigen. Anders zullen wij in Europa aan concurrentievermogen verliezen. Daarom is dit een belangrijke taak.

 
  
MPphoto
 
 

  Andreas Schwab (PPE-DE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, voor de kleine en middelgrote ondernemingen in Europa is de uitdrukking “Bazel II” synoniem voor het verschijnsel dat het moeilijker wordt om krediet te krijgen naarmate de situatie waarin je verkeert problematischer is. Indien er vastgehouden zou zijn aan de oorspronkelijke opzet van Bazel II, zou dat natuurlijk een buitengewoon slecht signaal zijn geweest voor de economische situatie waarin Europa zich op dit moment bevindt. Daarom wil ik de rapporteur uit onze fractie, de heer Radwan, van harte bedanken voor de zeer moeilijke taak die hij op dit gebied heeft volbracht. Naar mijn idee beschikken wij met de richtlijn zoals gepresenteerd in het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken over een uitstekende basis om te zorgen dat die angst zich juist bij de KMO’s in Europa niet zal voordoen.

Het tweede punt waar ik nader op in wil gaan, is ook al door mevrouw Berès aan de orde gesteld. Het komt weliswaar niet vaak voor dat ik het met haar eens ben, maar in dit geval is dat wel zo. Het is verbazingwekkend dat het Amerikaanse bankwezen, waar deze richtlijn oorspronkelijk uit afkomstig is, de toepassing ervan voor de kleinere Amerikaanse banken nu op een laag pitje heeft gezet. Ik vind dat wij er in het kader van de transatlantische betrekkingen, waar ik overigens een groot voorstander van ben, op moeten letten dat wij bij de economische harmonisatie in Europa niet een andere weg inslaan dan aan de andere zijde van de Atlantische Oceaan. Wij kunnen alleen tot de sterkste economische ruimte ter wereld uitgroeien als de veranderingen op dit gebied aan beide kanten van die oceaan met elkaar in overeenstemming zijn.

Tot slot wil ik mij wat de comitologie betreft, volledig bij de opmerkingen van de heer Radwan aansluiten. Op het moment dat veel Europese burgers klagen dat niet duidelijk is wie er in Europa wat besluit, is het een zeer goed signaal om te zeggen dat politieke besluiten hier in het Europees Parlement worden genomen. Daarom ben ik een groot voorstander van de sunset clause die gedurende twee jaar van kracht zal zijn. In 2007 zullen er nog drie andere richtlijnen door de molen van de Lamfalussy-procedure heen moeten, namelijk de richtlijnen betreffende de verantwoordelijkheid voor het prospectus, betreffende marktmisbruik en betreffende financiële conglomeraten. Die richtlijnen zullen er alledrie komen. Naar mijn idee zullen zij ook alle drie voor duidelijkheid en stabiliteit op de financiële markten moeten zorgen. Hierbij kan het Europees Parlement een rol spelen. Daarom is de richtlijn in de vorm zoals die door de heer Radwan is overlegd, een goede zaak.

 
  
MPphoto
 
 

  Jean-Paul Gauzès (PPE-DE).(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst zou ik de heer Radwan graag willen feliciteren vanwege de kwaliteit van zijn verslag, op een uiterst technisch terrein dat evenwel van fundamenteel belang is voor de uitoefening van het bankbedrijf. In de ontwerprichtlijn worden nieuwe en geactualiseerde principes gesteld voor de algemene veiligheid van het bankwezen, met name voor de solvabiliteit van kredietinstellingen.

In de toekomst verdienen twee specifieke aspecten om grondiger te worden overwogen: de risicospreiding, teneinde het aandeel van het toetsingsvermogen op basis van een enkele handtekening binnen de perken te houden, en de harmonisering van de regels voor de interne controle, om rekening te houden met de situatie van grensoverschrijdende bankgroepen. Wat dat aangaat, had ik gewild dat meer rekening gehouden was met de Europese dimensie voor leningen tussen grensoverschrijdende groepen en versterkt toezicht. Ik heb ook amendementen ingediend met die strekking. Ik moet evenwel toegeven dat het voorstel voor een richtlijn, met de amendementen van het Parlement, voor bankgroepen met grensoverschrijdende activiteiten het beste evenwicht biedt dat op dit moment realistisch gezien denkbaar is tussen de verantwoordelijkheden van de regelgevende instanties van de landen van herkomst en die van de ontvangende landen.

De voorstellen van het Raadsvoorzitterschap lijken me, bij de betreurenswaardige ontstentenis van een Grondwet, op pragmatische wijze de legitieme rechten van het Parlement veilig te stellen. De banken van hun kant hebben jarenlang menselijke, financiële en technische middelen ingezet om op tijd klaar te zijn. We moeten dus aan de voorgeschreven deadline vasthouden, ongeacht de vragen van de Amerikanen. Het is van belang dat de richtlijn op de geplande datum in werking kan treden. Daarom hoop ik dat het Parlement het voorgelegde voorstel aanneemt en dat er al in eerste lezing overeenstemming wordt bereikt.

 
  
MPphoto
 
 

  Paul Rübig (PPE-DE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, tegen de Commissie wil ik allereerst zeggen dat het werk nu pas begint. De heer Radwan heeft een uitstekend dossier overgelegd. Het is echter nu zaak dat commissaris Verheugen zich buigt over de vraag hoe deze richtlijn het beste in Europa ten uitvoer kan worden gelegd om faillissementen te voorkomen en het oprichten van nieuwe bedrijven te bevorderen. Commissaris Kovács zou ik – als huiswerk – willen vragen om eens na te denken over de wijze waarop bedrijven in de toekomst meer activa met een geringe waarde kunnen afschrijven – in Amerika zijn de tarieven bijvoorbeeld aanzienlijk hoger – en hoe bedrijven hun verliezen fiscaal kunnen verrekenen. Met het oog op het concurrentievermogen dient de Commissie op dit punt creatief handelend op te treden; het Bazel-II-project moet uiteindelijk tot rationalisering en hervorming leiden, waardoor er kosten worden bespaard en er niet weer een hele nieuwe kostenpost bijkomt. Daarom ben ik ook op dit gebied voorstander van benchmarking en best practices.

 
  
MPphoto
 
 

  Charlie McCreevy, lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de afgevaardigden voor hun constructieve commentaar op dit bijzonder belangrijke wetgevingsdocument. Zoals ik ook al aan het begin zei, feliciteer ik de heer Radwan en de schaduwrapporteurs met hun werk en met de diepgaande, intensieve en buitengewoon technische analyse waaraan de commissie dit uitermate ingewikkelde dossier heeft onderworpen.

Ik ben het eens met de sprekers die het belang van deze specifieke richtlijn hebben onderstreept. Wat goed is voor de financiële instellingen, is ook goed voor de economische groei, de werkgelegenheid, de economie en de financiële stabiliteit. Buitenstaanders hebben het doorgaans niet zo begrepen op banken en financiële instellingen. Die zijn in hun ogen alleen maar uit op het innen van woekerrenten en het maken van enorme winsten ten koste van de klant. Zonder banken en kredietinstellingen zou de economie echter maar op een laag pitje staan. Daarom heeft iedereen – met inbegrip van de betrokken actoren en aandeelhouders – belang bij een goed gereguleerde financiële sector en een correcte risicobeoordeling. Dit geldt ook voor depositeurs. Zij vormen de andere zijde van het leenproces. Immers, als niemand geld zou deponeren bij de banken, dan zou er ook geen geld geleend kunnen worden. Om dezelfde redenen hebben ook aandeelhouders en investeerders baat bij de regulering en is zij ook belangrijk voor werknemers van financiële instellingen. Kortom, wat goed is voor de banksector, is goed voor eenieder van ons.

Uit een recente studie is gebleken dat de kapitaalbehoeften van banken ten gevolge van de voorgestelde richtlijn naar schatting met 80 à 120 miljard euro zullen dalen. Naar men zegt, zal de richtlijn bovendien ook de kapitaalbehoeften voor leningen aan kleine en middelgrote ondernemingen tot minder dan de helft terugbrengen. Dit Parlement heeft een reeks amendementen op onze voorstellen ingediend waardoor de regelgeving voor leningen aan particulieren en kleine en middelgrote ondernemingen nog verbeterd wordt. Ook de kwestie van de islamitische hypotheken is hier door verschillende sprekers aangekaart. Wij hebben regels nodig die waarborgen dat dergelijke leningen niet door de mazen van het net glippen en zodoende volledig aan de regelgeving ontsnappen.

De heer Ryan en mevrouw Lulling hebben het thema van de hypothecaire obligaties en de gedekte obligaties aan de orde gesteld. In dit verband wil ik u erop attenderen dat de amendementen van het Parlement en de daarin beoogde verhoging van de flexibiliteit de beperkingen die gelden voor de zogeheten gedekte obligaties nog verder zullen versoepelen, hetgeen ongetwijfeld de markten ten goede zal komen.

Andere afgevaardigden – met name mevrouw Berès en de heer Purvis – hebben dan weer onze aandacht gevraagd voor het creëren van gelijke voorwaarden voor Europa en de Verenigde Staten. In de eerste plaats wil ik onderstrepen dat de kleine en middelgrote Amerikaanse banken verzocht hebben om de voordelen van Bazel II ook naar hen uit te breiden en als ik het goed heb, zijn de Verenigde Staten voornemens om komende maand dergelijke voorstellen te formuleren.

Ten tweede zullen alle grote Amerikaanse banken die direct concurreren met wereldwijd actieve Europese banken, voor wat betreft de beoogde gelijke voorwaarden, onder het Bazel-kader vallen.

Desalniettemin neem ik nota van hetgeen hier door de heer Purvis en mevrouw Berès is gezegd, niet alleen met betrekking tot deze specifieke kwestie, maar ook op andere terreinen waar de Verenigde Staten een rol spelen. Ik weet dat mevrouw Berès bijzondere belangstelling voor dit soort zaken heeft. Dat vergeet ik heus niet.

Nagenoeg alle sprekers hebben allusie gemaakt op het alomtegenwoordige vraagstuk van de comitologie. De heer Radwan mag blij en trots zijn dat hij deze kwestie op de voorgrond heeft geplaatst en ook naar andere terreinen heeft uitgebreid.

Wat de comitologie betreft, stel ik met voldoening vast dat de rapporteur ons hier een nuttig en constructief voorstel presenteert. Ik hoop dan ook dat wij erin zullen slagen om deze taak samen met de verschillende actoren tot een goed einde te brengen, niet alleen in dit geval maar ook elders.

Verder heb ik het genoegen u mee te delen dat de Commissie het compromis dat over deze amendementen is bereikt, ten volle kan steunen. Gelet op de discussies tussen de Raad en het Parlement is het pakket dat thans aan de plenaire vergadering voorligt, een fair compromis. Het zal zeker ook in de banksector op ruime steun kunnen rekenen. Bovendien zijn de voorgestelde oplossingen evenwichtig en in overeenstemming met de oorspronkelijke bedoelingen van de Commissie terzake.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Het debat is gesloten.

De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

 

15. Wettelijke accountantscontrole van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Aan de orde is het verslag (A6-0224/2005) van Bert Doorn, namens de Commissie juridische zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de wettelijke accountantscontrole van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen en tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad (COM(2004)0177 – C6-0005/2004 – 2004/0065(COD)).

 
  
MPphoto
 
 

  Charlie McCreevy, lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Doorn en de Commissie juridische zaken voor het uitstekende werk dat zij met betrekking tot dit dossier hebben verricht. De instellingen moeten efficiënt samenwerken, zodat dit voorstel in één enkele lezing kan worden aangenomen.

De wettelijke accountantscontrole is voor Europa van uitzonderlijk belang. Immers, uit recente schandalen is gebleken dat wij het hoofd moeten bieden aan nieuwe uitdagingen. De gewijzigde richtlijn heeft tot doel de wettelijke accountantscontrole te moderniseren door klaarheid te scheppen in de plichten van de met de wettelijke controle belaste accountants, hun onafhankelijkheid te waarborgen en hun beroepsethiek duidelijk af te bakenen. Zij zal tevens voorzien in de toepassing van internationale standaarden voor accountantscontrole en in criteria voor het uitoefenen van een streng extern toezicht op het accountantsberoep. De EU moet over goede accountants beschikken. Daar heeft iedereen baat bij: de bedrijven zelf, de investeerders en de spaarders, zowel groot als klein. Dit zal ongetwijfeld de economische groei bevorderen.

Laat ik nu even kort ingaan op de beperking van de aansprakelijkheid van de accountant. Deze kwestie is tijdens de debatten over de richtlijn aan de orde geweest, ofschoon zij niet in het oorspronkelijke Commissievoorstel vervat zit. Accountants zijn nogal huiverig om zomaar nieuwe controles op zich te nemen uit vrees voor het beginsel van onbeperkte aansprakelijkheid. Ik heb begrip voor de argumenten waarmee wordt aangedrongen op communautaire maatregelen, aangezien er mogelijkerwijs sprake is van een effect op de interne markt. Ik zal eens grondig nagaan wat er op dit vlak gedaan kan worden. Om te beginnen zal ik in de nabije toekomst een studie laten uitvoeren.

In de voorgestelde amendementen wordt rekening gehouden met de discussies in de Raad en zij kunnen ook in de accountantssector op ruime steun rekenen. Bovendien zijn de oplossingen van de rapporteur evenwichtig en in overeenstemming met de oorspronkelijke bedoelingen van de Commissie terzake. Daarom draagt de tekst onze absolute goedkeuring weg.

Net zoals met het vorige verslag dat wij hier besproken hebben het geval was, vormt het comitologievraagstuk het enige probleem. De situatie is vergelijkbaar met hetgeen hier zojuist in verband met het verslag van de heer Radwan over de richtlijn betreffende kapitaaltoereikendheid is gezegd. Om niet in herhaling te vallen verwijs ik dan ook naar de verklaringen die ik daarnet heb afgelegd.

De uitvoeringsbevoegdheden spelen een bijzonder belangrijke rol bij de achtste richtlijn vennootschapsrecht. Er zijn talloze technische kwesties en aanpassingen die comitologiebevoegdheden vereisen. Dat heeft ook de Raad bevestigd toen hij zijn steun uitsprak voor het gehele compromispakket van amendementen. Het Comité van permanente vertegenwoordigers is van oordeel dat een vervalclausule waarmee de uitvoeringsbevoegdheden worden opgeschort een doeltreffende tenuitvoerlegging van deze richtlijn in de weg kan staan. Daarom heeft het comité dit Parlement gevraagd om de gevolgen van een dergelijke vervalclausule goed te overwegen.

De Commissie deelt de bezorgdheid van de Raad. Zij heeft echter ook begrip voor het standpunt van het Parlement, dat zijn rol bij het toezicht op de uitvoering van overgedragen bevoegdheden op één lijn wenst te brengen met de positie die het geniet in de medebeslissingsprocedure. In afwachting van een algemene oplossing voor het comitologievraagstuk begrijpt de Commissie dat het Parlement de overgedragen bevoegdheden wil beperken in de tijd. De Commissie acht het evenwel van essentieel belang dat deze periode toereikend is om een correcte tenuitvoerlegging van de richtlijn te waarborgen. Ik begrijp dat de rapporteur pleit voor een vervalclausule van twee jaar vanaf de inwerkingtreding van de richtlijn en ten laatste vanaf 1 april 2008. Dit voorstel is echter niet van toepassing op artikel 26 betreffende internationale standaarden voor accountantscontrole. De Commissie kan hiermee instemmen. De voorgedragen oplossing stemt overeen met die van het verslag van de heer Radwan over de richtlijn betreffende kapitaaltoereikendheid. Anderzijds roept de Commissie de Raad op om de nodige flexibiliteit aan de dag te leggen en bovenal ook de herziening van het comitologiebesluit van 1999 als een prioriteit te beschouwen.

 
  
MPphoto
 
 

  Bert Doorn (PPE-DE), rapporteur. Voorzitter, dames en heren, collega's, mijnheer de Commissaris, als rapporteur voor de achtste richtlijn kan ik u mededelen dat wij een interessant pakket bereikt hebben in de onderhandelingen met de Raad en de Commissie. Een aantal punten daaruit: wij hebben meer ruimte kunnen creëren voor nationale oplossingen bij audit-comités, dat zijn toezichthoudende comités binnen de onderneming. Wij hebben nog eens onderstreept dat de corporate governance een zaak is die in de lidstaten moet worden onderhandeld en dat eenduidige oplossingen vanuit Europa op dit punt geen pas geven.

Wij hebben kunnen bereiken dat er rotatie van accountancy komt als regel en dat de rotatie van accountancy-kantoren uitzondering is. Wij hebben op een aantal punten de administratieve belasting van met name het midden- en kleinbedrijf kunnen beperken en de Commissie heeft toegezegd dat zij voor het eind van 2006 met een verslag zal komen over de aansprakelijkheid. Commissaris McCreevy zei net "ik zal in de toekomst nog een studie daar naar laten verrichten", maar we hebben met elkaar afgesproken dat er voor het eind van 2006 een verslag op tafel ligt en ik hoop van hem ook de toezegging te krijgen dat dat zal gebeuren; hierover willen we in dit huis ook graag van gedachten wisselen.

Het is een probleem, de aansprakelijkheid, er zijn grote verschillen tussen de lidstaten, we zullen hier naar oplossingen moeten zoeken. Al met al een heel belangrijk stuk wetgeving dat, mijns inziens in het afgelopen half jaar toch wat pragmatischer is geworden en ook meer toepasbaar in de praktijk is, daar gaat het tenslotte om.

Er is nog een belangrijke hobbel te nemen en dat is de comitologie, u wees daar al op Commissaris. Wat dat betreft hebben wij één lijn getrokken, ook met het verslag Radwan. Ik denk dat het ook dezelfde belangen zijn die daarin meespelen.

Ik wil nogmaals zeggen naar aanleiding van een opmerking van een van de collega's zojuist – "ik wil niet meedoen aan machtsspelletjes tussen de instellingen" – dat het naar mijn mening hier helemaal niet om machtsspelletjes gaat, maar gewoon om een moderne manier van wetgeving. Wij moeten wetgeven op hoofdlijnen en de details overlaten aan de Commissie en aan deskundigen maar dat kan alleen maar onder voorwaarde dat we als Parlement het terugroeprecht, het call back recht hebben. Dat is, denk ik, gewoon het allerbelangrijkste.

Ik herinner mij dat vlak voor het referendum in Nederland over de grondwet, dat zoals u weet verkeerd is afgelopen, er een groot artikel stond in een van de Nederlandse kranten en de kop daarboven was: "In Brussel hebben de ambtenaren de macht". Het ging alleen maar over uitvoerende comités waar achter gesloten deuren, uitvoering gegeven wordt aan allerlei wetgeving die hier tot stand komt. Dat is dus het typische voorbeeld dat alleen maar bijdraagt tot nog meer afkeer van de burger van dat Brussel, waar van alles en nog wat achter gesloten deuren plaatsvindt.

Ik denk dus als we over die comitologie gaan praten – en ik ben blij dat de Raad aangekondigd heeft dat hij initiatieven zal ontplooien – dat wij daar heel duidelijk verbetering in zullen moeten aanbrengen. Wat dat betreft sluit ik mij ook aan bij die deadline, bij die horizonbepaling van 1 april 2008, die ook in het Radwan-verslag staat. Ik merk daarbij wel op dat ten aanzien van artikel 26, waar het gaat over de overname van de internationale accountancy standards, we wat dat betreft een uitzondering maken, omdat we hier te maken hebben, voor wat betreft die horizonbepaling met internationale afspraken. Uiteraard zal àls er een nieuwe regeling komt op het terrein van comitologie, ook het call back recht moeten gelden voor dit soort accountancy standards.

Voorzitter, ik rond af maar niet nadat ik mijn collega's bedankt heb voor de zeer constructieve wijze van samenwerking. Ik denk dat we een halfjaar lang zeer nuttige onderhandelingen gevoerd hebben. Ik wil ook de Commissie en de Raad bedanken voor de constructieve opstelling en ik denk dat we heel tevreden mogen zijn over de bereikte resultaten.

 
  
MPphoto
 
 

  Andreas Schwab, namens de PPE-DE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst de heer Doorn bedanken voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht en waaraan door veel parlementaire commissies een bijdrage is geleverd. Ik geloof dat het onderhavige verslag een goed compromis bevat voor deze zeer ingewikkelde kwestie. Het gaat om een zeer technische wetgeving en dat is ook te merken aan de aanwezigheid van het aantal afgevaardigden in het Parlement. Desondanks ben ik van mening dat juist deze technische wetgeving zowel binnen als buiten Europa een aanzienlijke positieve uitwerking kan hebben op het Europese concurrentievermogen. Een solide wetgeving is op dit zeer gevoelige gebied van groot belang.

Uiteraard moeten er compromissen worden gesloten. Een van de compromissen waarop de heer Doorn al nader is ingegaan, betreft de roulatie. Uiteindelijk is het een goede zaak dat de externe roulatie geschrapt is. De lidstaten hebben overigens op dit vlak wel een alternatief. Bepaalde lidstaten kunnen namelijk ook in de toekomst aan die externe roulatie vasthouden. In principe ben ik er echter geen voorstander van om de lidstaten de mogelijkheid voor die externe roulatie te bieden, omdat dit naar mijn idee niet bevorderlijk is voor de mededinging.

Omdat mijn spreektijd beperkt is, wil ik mij op één punt concentreren en wel op het voorstel van commissaris McCreevy om een onderzoek te verrichten naar het effect van het aansprakelijkheidsmaximum van accountantskantoren op de interne markt. Als Europa een aansprakelijkheidsmaximum invoert, is dat een belangrijke extra reden voor bedrijven om zich hier te vestigen. Daarom ben ik blij dat commissaris McCreevy dat onderzoek heeft toegezegd, maar dat moet dan wel snel gebeuren en uiterlijk eind 2006 afgerond zijn.

Lidstaten die een bepaald aansprakelijkheidsmaximum willen hanteren, kunnen uit een aantal mogelijkheden kiezen, bijvoorbeeld een proportionele aansprakelijkheid, een maximumgrens of een combinatie van beide. Het Europees Parlement verlangt van de Commissie dat de lidstaten zelf over die aansprakelijkheid kunnen beslissen, zodat er in Europa een harmonische, niet een geharmoniseerde, regeling komt.

Aangezien de heer Doorn al alles over de comitologie heeft verteld, waar ik mij volledig bij aansluit, wil ik u tot slot voor uw aandacht bedanken en de hoop uitspreken dat de richtlijn in deze vorm wordt aangenomen.

 
  
MPphoto
 
 

  Antonio Masip Hidalgo, namens de PSE-Fractie.(ES) Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening kan de ontwerprichtlijn betreffende de wettelijke accountantscontrole worden beschouwd als een mooi voorbeeld van samenwerking tussen de verschillende fracties in het Parlement en tussen het Parlement en de andere instellingen: de Raad en de Commissie.

De rapporteur heeft zijn best gedaan om ons zo veel mogelijk bij het opstellen van de tekst en zijn vergaderingen met de Raad en de Commissie te betrekken, opdat dit ontwerp zal bijdragen aan de homogenisering van de Europese wetgeving op een zo belangrijk gebied als dat van de accountantscontrole, waar zoveel onrust over is ontstaan in de publieke opinie na de schandalen rond Enron en Parmalat. Het zal in ieder geval een minimaal kader worden, waarin de bevoegdheden voorlopig bij de staten blijft liggen in die gevallen waarin zij dichterbij de problematiek staan en meer mogelijkheden en ervaring hebben om de inspecties uit te voeren.

Van de meer controversiële punten in het voorstel van de Europese Commissie moet de roulatie van firma’s, accountants en vennoten genoemd worden, die bedoeld is om de kans op belangenverstrengeling tussen controlerende en gecontroleerde entiteiten te verminderen.

Na veel moeite zijn we erin geslaagd de deur te openen naar roulatie van accountantsfirma’s, en niet alleen van vennoten, door aan elke staat als alternatief de wisseling van accountantskantoor toe te staan, ofwel externe roulatie.

Er zijn amendementen opgenomen op het gebied van de onafhankelijkheid. Ik hoop dat deze in de toekomst hun nut zullen bewijzen, want ze vormen de garantie voor het noodzakelijke vertrouwen in de markten.

In het ontwerp blijft de aansprakelijkheid van accountants gelijk aan die van andere professionals. Naar mijn mening moet de gelijke behandeling op dit gebied gewaarborgd worden, evenals de zekerheid voor burgers en cliënten. Ik maak echter geen geheim van mijn twijfels over de stimulans die de nieuwe regelgeving zou moeten betekenen voor de vorming van een groter aantal grote accountantsfirma’s, om op die manier de problemen te voorkomen waaraan de geachte commissaris refereerde en die samenhangen met de oligopolistische situatie in deze sector.

Door de zaak-Enron is Arthur Anderson van het toneel verdwenen en zijn er van de zogenoemde “grote vijf” nog maar vier over. Een nieuw schandaal, dat het vertrouwen in nog een accountantskantoor kapot zou maken, zou fataal kunnen zijn, niet alleen voor het betrokken bedrijf, maar ook voor de stabiliteit van het systeem. Daarom heb ik er vanaf het begin voor gepleit dat niet alles aan de zelfcontrole van de accountantskantoren wordt overgelaten en dat de overheidscontrole wordt versterkt, gegeven het feit dat niet alleen de levensvatbaarheid van een bedrijf op het spel staat, maar de gezondheid van het hele financiële systeem.

Ik wil nogmaals mijn gelukwensen uitspreken aan het adres van de heer Doorn.

 
  
MPphoto
 
 

  Wolf Klinz, namens de ALDE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik hoop dat de Richtlijn betreffende de wettelijke accountantscontrole van jaarrekeningen ertoe bijdraagt dat het vertrouwen in die controles en in de accountantssector weer hersteld wordt. Zoals bekend, is dat vertrouwen in de laatste jaren door diverse schandalen behoorlijk aangetast. Door de richtlijn krijgen beleggers en investeerders weer meer zekerheid – de zekerheid die zij vroeger ook hadden – en wordt de concurrentiepositie van Europese ondernemingen verbeterd. Uit een vergelijking tussen de belangrijkste punten uit het standpunt van de Commissie economische en monetaire zaken, waarvoor ik als rapporteur fungeer, en de definitieve versie die vandaag door de rapporteur, de heer Doorn, na de trojkaonderhandelingen wordt gepresenteerd, blijkt dat er veel overeenkomsten zijn. Ik noem bijvoorbeeld de roulatie, de kosten voor kleine en middelgrote ondernemingen en de aansprakelijkheid. Ik ben blij met het voorstel van de Commissie om uiterlijk eind 2006 de resultaten van een onderzoek naar deze aansprakelijkheidskwestie te overleggen. Op dit punt sluit ik mij nadrukkelijk aan bij de opmerkingen van de heer Schwab.

Op twee andere punten zou ik graag een positiever signaal hebben gezien, namelijk met betrekking tot het verplicht oprichten van een auditcomité enerzijds en de dienstverlening buiten de controlewerkzaamheden anderzijds. De Commissie economische en monetaire zaken zou de verplichte instelling van een auditcomité nadrukkelijk toejuichen en heeft dan ook de voorstellen van de Commissie gesteund. In het algemeen is het verslag van de heer Doorn echter een stap in de goede richting en ik wil hem bedanken voor de geleverde inspanningen. De komende stemming is een doorslaggevend toetsmoment voor een succesvolle afronding van de fast-track-procedure. Het signaal waar de markt met smart op gewacht hebben, zal dan ook snel worden gegeven.

Ik ben blij dat de heer Doorn in zijn verslag ook is ingegaan op de kwestie van de comitologie. Nochtans ga ik persoonlijk uit van een ingangsdatum voor de sunset clause van 1 januari en niet 1 oktober 2008.

Mij lijkt de voorgestelde procedure voor de tenuitvoerlegging van de International Standards on Auditing (die bekend staan onder de afkorting IAS of ISA) echter moeilijk te accepteren. Ook op dit punt dient het terugroeprecht van het Parlement gewaarborgd te zijn. Mevrouw Wallis, de schaduwrapporteur voor mijn Fractie in de commissie ten principale, heeft de aanbeveling gedaan om met het onderhavige verslag in te stemmen. Vanwege het zojuist genoemde voorbehoud, zal ik mij echter van stemming onthouden.

 
  
MPphoto
 
 

  Giuseppe Gargani (PPE-DE).(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik wil nadrukkelijk zeggen dat collega Doorn belangrijk werk heeft verricht. Die lof is oprecht gemeend en beperkt zich niet tot de gebruikelijke retoriek. Ik herhaal wat ik al in de commissie heb gezegd: volgens mij is er intelligent, evenwichtig en met een vooruitziende blik gewerkt.

Daar de veiligheid van de markten in het geding is – door de verschillende schandalen is dat probleem nog duidelijker aan de dag getreden – vind ik de richtlijn echt belangrijk. Er bestond echter al lange tijd behoefte aan een dergelijke richtlijn. Tijdens deze eerste lezing blijkt dit voorstel al een succes te zijn en weerspiegelt het de balans die wij in het Parlement hebben bereikt.

Er zijn nu nieuwe garanties voor de spaarders. Net zoals bij de consumenten moeten wij de belangrijkste aandacht op hen concentreren, omdat de financiële verhoudingen tussen banken, uitgifte van effecten en spaarders een essentieel element vormen voor het sociale evenwicht in een land.

Ik dank de rapporteur bovendien voor de gevonden oplossing voor het rouleren van accountantsfirma’s. Op grond van mijn ervaring kan ik zeggen dat mijn land daar zeer tevreden over is en er volledig mee instemt. Trouwens, ik meen te weten dat ook andere landen soortgelijke oordelen hebben uitgesproken. Ook voor deze evenwichtige oplossing dienen wij Doorn en de andere collega’s lof toe te zwaaien. Het akkoord over de uitvoeringsmaatregelen is de maatstaf voor de belangrijke rol die het Parlement kan en moet spelen bij het moeilijke proces om de bepalingen operationeel te maken.

Tot slot kan ik mij alleen maar aansluiten bij alle positieve opmerkingen die hier zijn gemaakt en mijn formele genoegdoening uitspreken over het vruchtbare werk dat de rapporteur en ik de plenaire vergadering aanbieden.

 
  
MPphoto
 
 

  Arlene McCarthy (PSE).(EN) Mijnheer de Voorzitter, onze eerste discussie over corporate governance volgde op het verslag van de groep op hoog niveau en vond plaats in de context van Enron en de WorldCom-schandalen. Experts uit de Europese accountantssector beweerden: “Zoiets zou in Europa nooit kunnen gebeuren”", maar toen kregen wij te maken met Parmalat, een concern waarvan het auditcomité – overigens net zoals bij Enron – bestond uit vooraanstaande, onafhankelijke professoren. Het probleem was dat deze mensen geen onafhankelijkheid van geest aan de dag legden bij het aan de kaak stellen van de schuldige handelspartners en de raad van bestuur.

Met dit voorstel wordt niet gestreefd naar het instellen van prescriptieve auditcomités maar eerder naar een wijziging van de auditcultuur en de controlepraktijken. Dankzij het pragmatisme van onze rapporteur, de heer Doorn, en de goede samenwerking met de Commissie en het voorzitterschap beschikken wij thans over een flexibel communautair instrument dat de kwaliteit en consistentie van de accountantscontroles overal in Europa zal verbeteren, met inachtneming van het reeds bestaande goede nationale vennootschapsrecht.

Een op beginselen gebaseerde combinatie van bedreigingen en veiligheidsmaatregelen zal leiden tot een veel doeltreffender en meer solide EU-stelsel. Dit nieuwe stelsel zal betere resultaten scoren dan het op regels gebaseerde Sarbanes-Oxley systeem, dat fraudeurs misschien sneller achter slot en grendel krijgt, maar niet bijdraagt aan een verbetering van de ethiek en de onafhankelijkheid van en het externe toezicht op controlestructuren.

Het was een delicate zaak om de verplichting tot het instellen van auditcomités te verwijderen en te vervangen door een voorstel om deze functies toe te kennen aan een lichaam dat beantwoordt aan een aantal criteria en doelstellingen inzake accountantscontrole en op een transparantie manier aan de eisen voldoet. Ook compromissen over het rouleren van accountants en het verrichten van niet-controlediensten dragen mijn goedkeuring weg.

Rest ons nog een oplossing te vinden voor het comitologievraagstuk. De Commissie en de opeenvolgende voorzitterschappen, met inbegrip van het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk, hebben alles in het werk gesteld om een betere regelgeving in het leven te roepen door enerzijds de kwaliteit van de Europese wetgeving te verhogen en anderzijds de omzetting en uitvoering ervan te verbeteren. Ook het Parlement moet bij de aanpassing van de regelgeving betrokken worden en kan als medewetgever aanspraak maken op het recht om te waarborgen dat de specialistische wetten die in dit huis in stemming worden gebracht, naar behoren worden onderzocht en gecontroleerd.

Ook bij de omzetting en de uitvoering van deze wetten is voor het Parlement een rol weggelegd. In dit verband verwelkom ik het initiatief van het voorzitterschap, alsmede het aanbod om een hervorming van de comitologieprocedures van 1999 op gang te brengen teneinde te waarborgen dat wij actief kunnen deelnemen aan de aanpassing van de regelgeving en aan het wetgevingsproces. Ik hoop van harte dat de desbetreffende amendementen van het Parlement ingang zullen vinden, zodat wij in het samenwerkingsproces ook echt de rol kunnen spelen die ons toekomt.

 
  
MPphoto
 
 

  Paul Rübig (PPE-DE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, dit dossier is in de Commissie industrie, onderzoek en energie uitgebreid besproken omdat ook hier weer het concurrentievermogen van de Europese industrie op het spel staat. Juist bij beursgenoteerde bedrijven is het bij de keuze van accountants van belang om de aandeelhoudersrechten de hoogste prioriteit te geven, maar op dit punt spelen nationale gevoeligheden nog steeds een bijzonder grote rol.

Daarnaast gaat het natuurlijk ook om de kostenkwestie. Die kosten zijn met name extreem hoog voor kleine en middelgrote ondernemingen die naar de beurs willen, die de benodigde stappen daartoe nemen en die aan alle transparantievoorwaarden willen voldoen. Daarom ben ik er voorstander van om met de verzekeringsmaatschappijen over die aansprakelijkheidsbeperkingen te gaan praten, zodat ook de accountants bij hun werkzaamheden de noodzakelijke verantwoordelijkheid aan de dag kunnen leggen.

 
  
MPphoto
 
 

  Andrzej Jan Szejna (PSE).(PL) Mijnheer de Voorzitter, een reeks schandalen heeft het vertrouwen van consumenten en beleggers onlangs ondergraven. Ik zou bijvoorbeeld de gebeurtenissen rond Enron en Parmalat kunnen noemen. De omvang van deze schandalen is angstaanjagend, en zij kwamen voort uit diverse soorten fraude. Het initiatief van de Europese Commissie is een welkome reactie op de situatie.

Het voorstel van de Commissie betreffende de wettelijke accountantscontrole is het resultaat van jarenlange voorbereiding. In dit voorstel wordt rekening gehouden met de aanbevelingen die zijn gedaan in 2000 en 2002. Deze richtlijn vervangt de achtste richtlijn inzake de met de wettelijke controle belaste accountants uit 1984, die alleen de accreditering van accountants regelt, maar geen bepalingen bevat over de bij een audit te volgen procedure, het toezicht en externe kwaliteitscontrole. De nieuwe ontwerprichtlijn verduidelijkt de taken van de met de wettelijke controle belaste accountants en noemt een aantal ethische beginselen. Het doel is het waarborgen van het professionalisme en de onafhankelijkheid van met de wettelijke controle belaste accountants, dat wil zeggen hun integriteit, vakbekwaamheid, vertrouwelijkheid en beroepsgeheim alsmede hun algemene verantwoordelijkheid.

Het voorstel van de Commissie inzake het roulatiesbeginsel voor vennoten en partners is de zoveelste controversiële kwestie die kan worden toegevoegd aan de lijst met kwesties die aanleiding hebben gegeven tot harde standpunten. In algemene zin moet het roulatiebeginsel worden toegejuicht, aangezien het de onafhankelijkheid waarborgt en een objectieve beoordeling bevordert. De negatieve aspecten van roulatie zijn bijkomende kosten, verlies van knowhow, en als gevolg daarvan het risico van vergissingen. De afwisseling van de voornaamste accountantsvennoot dient uiterlijk na zeven jaar te geschieden met minimaal twee jaar tussen twee opdrachten. Alles moet in het werk worden gesteld om gezonde concurrentie te waarborgen, het risico van fraude te verkleinen en diensten van hoge kwaliteit te verlenen.

De procedures die worden voorgesteld in het verslag lijken een evenwichtige en doordachte reactie te zijn op de noodzaak om zowel de kwaliteit van de accountantscontroles als de onafhankelijkheid van de accountants te garanderen.

Tot slot wil ik benadrukken dat we moeten streven naar het herstel van het vertrouwen in de markt, alsmede naar het versterken van de rechten van de aandeelhouders, teneinde beleggingen veiliger en Europese ondernemingen concurrerender te maken.

 
  
MPphoto
 
 

  Charlie McCreevy, lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de geachte afgevaardigden voor hun bijdragen en voor het enorme werk dat zij hebben verricht om dit bijzonder belangrijke dossier af te handelen.

Wellicht had ik moeten beginnen met te zeggen dat ik in mijn vorige leven accountant was en dat ik nog steeds een jaarlijkse bijdrage betaal aan het Iers Genootschap van beëdigde accountants, maar zoals ik al aan zoveel mensen heb verteld, zou ik niet al te veel vertrouwen meer stellen in mijn boekhoudkunst als ik thans iemands rekeningen zou moeten opstellen. Ik geloof dat ik dat meteen had moeten zeggen.

De heer Doorn heeft hier samen met nog enkele andere sprekers het probleem van de aansprakelijkheid van accountants aan de orde gesteld. Dat is een kwestie die mij zeer ter harte gaat. Ik heb mijn diensten dan ook opgedragen om dit punt met de grootste spoed te behandelen. De studie zal binnenkort worden uitgevoerd zodat wij in staat zouden moeten zijn om onze bevindingen nog vóór eind 2006 kenbaar te maken. Dat is ons streefdoel en wij hopen dat het mogelijk zal zijn om dit tijdschema zonder problemen na te leven.

Er is ook verwezen naar de auditcomités. Die zijn vaak nodig om te voorkomen dat accountants bezwijken onder de druk van de directie. Het Europees Parlement en de Raad zijn van oordeel dat de lidstaten van de EU zoveel mogelijk speelruimte moeten krijgen om een eigen systeem voor auditcomités van beursgenoteerde ondernemingen op te zetten zolang alle functies die in onze richtlijn worden genoemd naar behoren worden uitgevoerd. Wij zijn flexibel geweest en hebben geprobeerd om in de mate van het mogelijke aan deze wensen tegemoet te komen.

Misschien heeft mevrouw McCarthy gelijk wanneer zij zegt dat je onmogelijk schandalen of fraude kunt voorkomen als meer dan twee mensen samenspannen om frauduleuze praktijken te laten plaatsvinden, zelfs als je in het bezit bent of denkt te zijn van het beste op regels gebaseerde systeem ter wereld. Het maakt niet uit of wij al dan niet over een op regels gebaseerd systeem beschikken. Vergeet u niet dat de Verenigde Staten een tijdlang zo’n systeem gehanteerd hebben, en toch heeft dat geen van de schandalen aan de overzijde van de Atlantische Oceaan kunnen voorkomen, net zomin als een uitsluitend op beginselen gebaseerd systeem dat zou kunnen. Immers, geen enkele auditprocedure en geen enkel intern controlemechanisme ter wereld is in staat om fraude en financiële wandaden geheel en al te voorkomen. Het systeem moet echter waarborgen dat zo snel mogelijk kan worden achterhaald wat er precies aan de hand is. Het is bijzonder belangrijk voor de handel en voor eenieder van ons dat mensen vertrouwen hebben in het accountantsberoep, in de onafhankelijkheid van de accountants, in het soort normen dat zij toepassen en in de beroepsethiek.

Ik vrees dat ik als voormalig lid van deze beroepssector moet erkennen dat de schandalen van de laatste jaren het vertrouwen van de burger in de controlemechanismen en het accountantsberoep hebben ondermijnd. Dat staat mijns inziens als een paal boven water. Het is dan ook de taak van de accountants om dit vertrouwen te herstellen en ervoor te zorgen dat de veranderingen die zijn doorgevoerd door de sector zelf en nu ook door de Europese instellingen, in combinatie met de acties die de lidstaten hopelijk nog zullen ondernemen, overtuigend genoeg zijn om de burgers te doen geloven dat de normen van het accountantsberoep zo hoog liggen als mogelijk is.

Zoals ik al eerder zei, worden wij ook hier, net zoals in het vorige debat, geconfronteerd met het comitologievraagstuk. Ik herhaal dat het voorstel voor een tweejarige opschorting, met uitzondering van artikel 26, voor de Commissie met betrekking tot deze specifieke richtlijn aanvaardbaar is.

Ik dank de afgevaardigden voor hun gedetailleerde bijdragen.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Het debat is gesloten.

De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

 

16. Protocol inzake tonijnvangst bij de visserijovereenkomst EG-Comoren
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Aan de orde is het verslag (A6-0260/2005) van Carmen Fraga Estévez, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor de tonijnvisserij en de financiële tegenprestatie, als bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Islamitische Bondsrepubliek der Comoren inzake de visserij voor de kust van de Comoren, voor de periode van 1 januari 2005 tot en met 31 december 2010 (COM(2005)0187 – C6-0154/2005 – 2005/0092(CNS)).

 
  
MPphoto
 
 

  Joe Borg, lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, voordat ik het standpunt van de Commissie over dit dossier uiteenzet, wil ik eerst mijn dank uitspreken aan de Commissie visserij, en met name aan de rapporteur, mevrouw Fraga Estévez, voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht, ondanks de uitermate krappe deadlines.

Het verheugt mij dat ik u hier het ontwerpvoorstel kan presenteren betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor de tonijnvisserij en de financiële tegenprestatie, als bedoeld in de Overeenkomst tussen de EEG en de Comoren.

Zoals u weet, geachte afgevaardigden, onderhoudt de Commissie reeds sinds geruime tijd betrekkingen met de Comoren op visserijgebied. De eerste visserijovereenkomst met dit land dateert van 1988. Ofschoon het om onze kleinste tonijnovereenkomst gaat, neemt zij een belangrijke plaats in vanwege zowel de strategische ligging in de Indische Oceaan als de bereikte vangstmogelijkheden.

Het nieuwe protocol, dat op 24 november 2004 ondertekend is, heeft een looptijd van zes jaar, vanaf 1 januari 2005 tot 31 december 2010. Het biedt vangstmogelijkheden voor 40 communautaire zegenvisserijvaartuigen en 17 beugvisserijvaartuigen en de financiële bijdrage bedraagt 390 000 euro per jaar. Beide partijen hebben baat bij deze overeenkomst, die een reeks nieuwe elementen omvat, waaronder de volgende. Ten eerste de exclusiviteitsclausule, die een verbod inhoudt op het bestaan van particuliere vergunningen en andere particuliere afspraken die buiten het kader van de overeenkomst vallen. Ten tweede het invoeren van een VMS-systeem om de controle op schepen die in Comorese wateren vissen aan te scherpen. Ten derde het toepassen van de sociale clausule op lokale zeelieden die op communautaire schepen aanmonsteren. Ten vierde het aan boord nemen van waarnemers, en ten vijfde de nieuwe verdeling van de kosten van de overeenkomst tussen de Gemeenschap en de reders om van een ratio van 75/25 euro per ton over te gaan tot een ratio van 65/35 per ton, een verhouding die reeds wordt toegepast in andere tonijnovereenkomsten in de Stille Oceaan. De stijging van het aandeel van de reders in de kosten zal geleidelijk worden toegepast op alle communautaire tonijnovereenkomsten, zoals in de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid wordt geëist.

Ik ben van oordeel dat de invoering van deze nieuwe elementen, in overleg met de autoriteiten van de Comoren en overeenkomstig de beginselen van de nieuwe partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied, zal waarborgen dat de overeenkomst met de Comoren bijdraagt aan een verantwoorde en duurzame visserij in dat land.

Dit houdt in dat er zowel jaarlijkse als meerjarige doelstellingen moeten worden vastgesteld, dat het deel van de financiële tegenprestatie – 60 procent – verdeeld dient te worden, dat de doelstellingen gehaald moeten worden en dat er criteria en procedures ontwikkeld moeten worden om de jaarlijkse resultaten te evalueren overeenkomstig artikel 7 van het protocol.

Laat ik nog even nader ingaan op de amendementen. De Commissie is van oordeel dat amendement 1 overbodig is, aangezien de procedure ter aanneming van de nieuwe kaderovereenkomst – de partnerschapsovereenkomst op visserijgebied – spoedig op gang zal worden gebracht.

De Commissie kan geheel en al instemmen met de geest van de amendementen 2, 3 en 5. De overdracht van dit soort informatie is echter reeds gewaarborgd in het kader van de huidige interinstitutionele akkoorden en met name op grond van het kaderakkoord tussen de Commissie en het Europees Parlement. Daarom is de Commissie van oordeel dat de genoemde amendementen overbodig zijn.

Met betrekking tot amendement 4 wil ik u herinneren aan de communautaire basisbepalingen betreffende het mandaat van de Commissie om namens de Gemeenschap te onderhandelen. De Raad heeft de Commissie gemachtigd om onderhandelingen te voeren met het oog op het sluiten van visserijovereenkomsten en akkoorden tussen de Gemeenschap en de Comoren. In het licht hiervan is het niet nodig dat bij elke periodieke verlenging een nieuw mandaat wordt verleend.

Amendement 6 is voor de Commissie onaanvaardbaar. Zij heeft een permanente dialoog met de sector ingesteld in het kader van een speciale sectorale groep die regelmatig bijeenkomt en beraadslaagt over de aanstaande onderhandelingen en andere technische kwesties. Bovendien nodigt de Commissie deskundigen uit de lidstaten uit om de onderhandelingen over visserijovereenkomsten en protocollen bij te wonen.

 
  
MPphoto
 
 

  Carmen Fraga Estévez (PPE-DE), rapporteur.(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik ben er zeker van dat deze plenaire vergadering, net als de Commissie visserij, haar steun zal geven aan de ondertekening van deze visserijovereenkomst tussen de Europese Unie en de Comoren, die voortborduurt op eerdere protocollen en die werk zal verschaffen aan zevenenvijftig communautaire vaartuigen tot het jaar 2010.

Deze overeenkomst is tevens een stap vooruit in de nieuwe benadering van de partnerschapsovereenkomsten die bedoeld zijn om een nog nauwere samenwerking en een nog grotere betrokkenheid bij de ontwikkeling van de visserijsector in het derde land te bevorderen. Desalniettemin moeten we erop wijzen dat dit model, ook al zijn we het eens met de beginselen die er aan ten grondslag liggen, nog verre van duidelijk is.

In de eerste plaats is het de eerste overeenkomst die het Parlement bereikt waarin de Commissie, unilateraal en zonder dat er een verzoek van het derde land aan te pas komt, besloten heeft om de heffing die de reders per ton gevangen vis moeten betalen, te verhogen van 25 naar 35 euro, ofwel met 40 procent, en dat zonder enig overleg met de visserijsector. De Commissie verdedigt zich met het argument dat de verhoging al voorzien was in de conclusies van de Raad van ministers van 2004, maar wat wij allen uit die conclusies hebben afgeleid, was dat de verhoging van de heffing geleidelijk zou plaatsvinden, terwijl we in werkelijkheid een tamelijk forse stijging per decreet zien. .

Dit Parlement ziet zich net als de sector gesteld voor een beleid van voldongen feiten dat door de onderhandelaars van de Commissie op eigen houtje wordt uitgevoerd, zonder dat wij de kans krijgen om die besluiten te toetsen, behalve achteraf, wanneer het ondertekende en geparafeerde protocol onze commissie bereikt, met steeds meer vertraging overigens.

Onze instelling kan niet accepteren dat deze obscurantistische situatie blijft voortbestaan. Daarom stel ik in mijn verslag voor dat de reders voortaan aanwezig kunnen zijn bij de bijeenkomsten van de gemengde commissie, zodat ze tenminste direct te weten kunnen komen wat er allemaal over hen bekokstoofd wordt.

Wat betreft het Parlement, maak ik van de gelegenheid gebruik om opnieuw te vragen – en ik richt me deze keer tot de Raad, die hier niet aanwezig is – om een lid van de Commissie visserij als waarnemer toe te laten bij de onderhandelingen. Wij begrijpen oprecht het verzet daartegen niet, aangezien een waarnemer geen invloed kan uitoefenen op de uitkomst van de onderhandelingen. Wel zouden wij dan beter geïnformeerd zijn, waar toch niets op tegen kan zijn, tenzij de onderhandelaars iets te verbergen hebben.

Even ernstig, deze keer in de begrotingssfeer, is dat in tegenspraak met de conclusies van de Raad in sommige van deze overeenkomsten, zoals die waarover wij ons nu buigen, niet het verplichte onderscheid gemaakt wordt tussen het bedrag dat betaald wordt als financiële compensatie voor de mogelijkheid om daar te vissen en het bedrag dat betaald wordt ter financiering van ontwikkelingsacties.

In het licht van de gewenste transparantie in de begroting is deze situatie onacceptabel. Bovendien is de Commissie zich daar heel goed van bewust en heeft zij tegenover de Commissie visserij toegegeven dat zij niet aan die verplichting voldaan heeft. Maar de Commissie geeft niet de geringste uitleg over de vraag waarom dat dan niet gebeurd is, althans in dit geval.

Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, is het moment aangebroken om omwille van deze noodzakelijke vereenvoudiging en na een prijzenswaardig geduld van de kant van dit Parlement, van de Commissie te eisen dat zij het nieuwe model voor regionale overeenkomsten nu eindelijk eens presenteert, en in het bijzonder de overeenkomst betreffende de tonijnvangst.

Zoals bekend vraagt de tonijnvissersvloot visserijlicenties aan elk land uit de zone, zodat de schepen de tonijnbanken die door de verschillende visgronden trekken te kunnen volgen. Op dit moment is men daarbij verplicht om een flink aantal zeelieden uit elk van die landen aan te monsteren, wat van elk vaartuig een soort mini-VN maakt, met soms onoverkomelijke problemen op het gebied van taal, gewoonten en tradities en ook ruimte, om over de kosten nog maar te zwijgen.

Dat is een volkomen absurde situatie, waar de onduidelijkheid over een aantal praktische zaken nog eens bovenop komt, zoals bijvoorbeeld de definitie van wat een getij is of de werking van elektronische transmissies. Het is misschien begrijpelijk dat dit soort details aan de aandacht van de onderhandelaars ontsnappen, maar wanneer je je even in de eigenaar van een vissersboot verplaatst, besef je al snel dat diens voornaamste zorgen meer de administratie en het werven van personeel betreffen dan de visvangst zelf.

Mijnheer de Voorzitter, terwijl ik uiteraard vraag om goedkeuring van deze overeenkomst, die van essentieel belang is voor de aanvoer van tonijn naar Europa en voor de visserijsector van de Comoren, zou ik graag zien dat de opmerkingen die ik hier gemaakt heb ter harte worden genomen.

 
  
MPphoto
 
 

  Helga Trüpel (Verts/ALE), rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris Borg, sta mij toe om allereerst nogmaals te benadrukken dat het van oudsher de taak is van het visserijbeleid – dat overigens voor Europa van grote betekenis is – om economische belangen en ecologische overwegingen met elkaar in evenwicht te brengen. De Europese Unie heeft zich tot doel gesteld om de visbestanden te beschermen c.q. bij te dragen aan het herstel ervan, om overbevissing te vermijden en om tegelijkertijd de belangen van de visserijsector te behartigen. Om dat doel te bereiken, is een hoge mate van transparantie onontbeerlijk. Tegen die achtergrond moeten ook de twee amendementen van de Begrotingscommissie worden gezien waarop ik nu nader zal ingaan.

Het doorslaggevende punt bij de overeenkomst die tot 2010 loopt, is of er ook daadwerkelijk sprake zal zijn van een ex-post-evaluatie van dit nieuwe programma. Daarnaast is het de vraag of wel gewaarborgd is dat de resultaten van die evaluatie ook naar het Parlement worden gestuurd en, zo ja, of er dan genoeg tijd is om een en ander te bestuderen voordat de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst beginnen. Het Parlement houdt eraan vast dat het – zodra de resultaten van die ex-post-evaluatie beschikbaar zijn – tijdig en intensief bij het daaropvolgende onderhandelingsproces wordt betrokken. Daarom zou ik van u graag de expliciete toezegging krijgen, mijnheer Borg, dat het Parlement op deze wijze op de hoogte wordt gehouden en dat het de gegevens van de ex-post-evaluatie tijdig zal

ontvangen.

Zo vinden wij het ook niet langer aanvaardbaar dat de voorstellen voor overeenkomsten pas maanden nadat er alweer begonnen is met vissen, aan het Parlement worden voorgelegd. Ook op dit punt verwacht ik van u een duidelijke toezegging dat deze handelwijze veranderd wordt en dat het Parlement tijdelijk geïnformeerd en ingeschakeld zal worden.

 
  
MPphoto
 
 

  Dorette Corbey, namens de PSE-Fractie. –Voorzitter, mijn dank aan de beide rapporteurs. Ik heb uw rapport met veel belangstelling gelezen. Tonijn is een geliefde en gezonde vis. Het zit in ieder geval vol met de zo belangrijke Omega-3 visolie. Van belang is dat de tonijnsoorten de visserij kunnen overleven, zodat ook toekomstige vissers tonijn kunnen vangen en toekomstige consumenten tonijn kunnen eten.

De inhoud van visserijovereenkomsten is van levensbelang voor de Europese visserij, voor de ontwikkelingslanden en vooral ook voor de vis. Als nieuw lid van de visserijcommissie ben ik niet bij de debatten over de Comoren geweest. Toch wil ik graag een tweetal opmerkingen maken.

Ten eerste: eerlijke vis en echte partnerschappen. Het akkoord volgt op een overeenkomst die zeer rendabel was voor de Europese Unie. Voor elke euro die geïnvesteerd werd, verdiende de Europese Unie 5,7 euro terug. De resultaten van de overeenkomst waren voor de Comoren, een straatarm land, helaas wat minder gelukkig. Ik ben dan ook wat verbaasd over de kritiek van mevrouw Fraga op het feit dat de bijdragen van de vissers en de EU omhoog gaan. Het was toch echt een heel rendabel akkoord. Alleen door echte partnerschappen en niet door eenzijdig financieel voordeel kan er samenhang komen in ontwikkelingssamenwerking, visserij en wetenschappelijk onderzoek.

Ik ben het van harte eens met de ontwikkelingscommissie die meer aandacht voor besteding van visserijgeld aan lokale vissers wil. Ik zou graag nadere specificaties willen zien van tewerkstelling van lokale mensen op de boten.

Ten tweede: duurzame vis. Consumenten moeten de mogelijkheid hebben om duurzame vis, duurzame tonijn te kopen, gecertificeerd door MSE of door een vergelijkbare instantie. Duurzame vis is allereerst vis die niet wordt overbevist. Daarvoor moeten we gegevens hebben en daarvoor is ook sterke monitoring en controle nodig. In het protocol staat in artikel 7 dat de EU ertoe bijdraagt dat de tonijnvisserij op termijn duurzaam is.

Een paar vragen. Commissaris, kunt u mij verzekeren dat met “op termijn” wordt bedoeld zo snel mogelijk? Welke acties gaat u ondernemen om op korte termijn te kunnen garanderen dat de tonijn uit de Indische Oceaan ook duurzame tonijn is? Welke capaciteiten moet de regering van de Comoren ontwikkelen om duurzame tonijnvangst te kunnen garanderen en welke ondersteuning biedt de Europese Unie hiervoor?

Duurzame vis is ook vis zonder bijvangst van soorten die bedreigd worden. Haaien, schildpadden en dolfijnen lopen het risico omsingeld en opgevist te worden. De grootoogtonijn en de geelvintonijn zijn bedreigde soorten, zij worden mee gevangen. Commissaris, is u bekend in welke hoeveelheden de grootoogtonijn en de geelvintonijn in het gebied rond de Comoren gevangen worden? Wanneer worden de resultaten gepubliceerd van de studies die de Europese Unie heeft laten verrichten en welke steun verleent de Europese Unie aan de werkgroep bycatch van de Indische Oceaan tonijncommissie.

 
  
MPphoto
 
 

  Carl Schlyter, namens de Verts/ALE-Fractie. – (SV) Mijnheer de Voorzitter, de Comoren liggen hier ver vandaan, en wat wij daar doen, gebeurt in alle stilte; het dringt niet door tot het debat hier. Als de tv-beelden van daar echter tot onze huiskamers zouden doordringen, zou het Parlement deze overeenkomst nooit goedkeuren. Wij kopen de visserijrechten van de regering, maar degenen die wij feitelijk van hun visvangst beroven, de vissers in de dorpen, hebben geen invloed en krijgen zelden voldoende compensatie. Noch nationale parlementen noch het Europees Parlement hebben enige noemenswaardige invloed, maar worden voor een voldongen feit gesteld. Pas tien maanden na de inwerkingtreding van de overeenkomst krijgen wij een kans om ons erover uit te laten. Dit Parlement heeft vele malen dringend om een wijziging gevraagd. Het is hoog tijd voor herstel van de democratische controle over deze overeenkomsten, die eerder een restant van ouderwets kolonialisme zijn dan moderne handel en democratie. Ik juich het voorstel inzake meer informatie dan ook toe. Ik dank de Commissie voor de verhoging van de medefinanciering door degenen die gebruikmaken van de overeenkomst, zodat de last voor onze belastingbetalers wordt verlicht, maar ik betreur het dat de overeenkomst tot meerdere tonnen per jaar wordt uitgebreid. Ik vind dat de kleinschalige vissersgemeenschappen van het partnerland het recht van veto inzake de overeenkomsten moeten krijgen. Mijn fractie zal stemmen tegen deze overeenkomst, die vissers van de EU bevoordeelt ten koste van armere collega’s in het Zuiden.

 
  
MPphoto
 
 

  Hélène Goudin, namens de IND/DEM-Fractie. – (SV) Mijnheer de Voorzitter, de visserijovereenkomsten van de EU met derde landen zijn uitvoerig bekritiseerd door diverse organisaties die zich met ontwikkelingsvraagstukken bezighouden, waaronder de Zweedse dienst voor ontwikkelingssamenwerking Sida. De overeenkomsten zijn weliswaar hervormd, maar kritiek op de huidige partnerschapsovereenkomsten is volkomen gerechtvaardigd.

De Comoren zijn strategisch gelegen, en een visserijovereenkomst met deze eilandenrepubliek zou volgens de rapporteur daarom een aanvulling vormen op de huidige overeenkomsten met derde landen. Het zijn met andere woorden de enge belangen van de EU die beschermd moeten worden, en niet de belangen die de arme vissers van de Comoren misschien zouden kunnen hebben. De EU misbruikt haar machtsovername om kortzichtige economische belangen veilig te stellen. De tonijnvisserijovereenkomst met de Comoren is niet bijzonder omvangrijk, maar het vraagstuk van visserijovereenkomsten is van principieel belang. De natuurlijke gang van zaken zou zijn dat de kosten van de visserijovereenkomsten volledig voor rekening komen van de partijen die er gebruik van wensen te maken. Waarom moeten de Europese belastingbetalers visserijovereenkomsten betalen die de vissersvloten van een paar EU-landen bevoordelen? De rapporteur vindt dat de reders te veel betalen voor deze overeenkomsten. De Zweedse partij Junilistan vindt dat dit geen kwestie voor de EU zou moeten zijn en dat de overeenkomsten überhaupt niet met EU-middelen zouden moeten worden bekostigd.

Het Britse voorzitterschap en de Commissie hebben betoogd dat ontwikkelingsvraagstukken in Afrika een prioritair politiek terrein zijn. De wil om het contraproductieve landbouw-, handels- en visserijbeleid van de EU serieus te hervormen is echter beperkt. Het streven lijkt erop gericht te zijn de hulp te verhogen zonder de structurele problemen aan te pakken die ertoe leiden dat de ontwikkelingslanden moeite hebben om aan de armoede te ontkomen.

 
  
MPphoto
 
 

  Manuel Medina Ortega (PSE). (ES) Mijnheer de Voorzitter, de sprekers die mij vooraf zijn gegaan hebben niet eens de moeite genomen om de landen te bezoeken waarmee we visserijakkoorden sluiten. Ik heb dat wel gedaan: ik ben op de Comoren geweest, ik heb tussen de bevolking geleefd, ik heb gezien hoe ze daar leven en ik heb gezien hoe belangrijk deze overeenkomst is voor de economische ontwikkeling van deze eilanden. Daarom denk ik dat we zo langzamerhand eens moeten ophouden met het zonder enige voorbereiding verkondigen van allerlei onzin.

Ik ben het volkomen eens met de rapporteur over dit onderwerp. Ik denk dat dit een belangrijke overeenkomst is voor ons en voor de bevolking van de Comoren en daarom geef ik mijn fiat aan dit verslag.

De overeenkomst draagt bij aan de stabiliteit van de sector hier en aan de economische ontwikkeling van de landen daar. Het gaat om de overgang van bestaande, exclusief commerciële overeenkomsten naar overeenkomsten waarmee we die landen helpen om zich te ontwikkelen.

De huidige structuur van de overeenkomsten helpt bij de ontwikkeling van deze landen. Waarschijnlijk zouden we meer kunnen doen wanneer de participatie van vissers en reders groter zou zijn. De voorstellen van de Commissie visserij zijn in deze zin redelijk en ik steun ze dan ook krachtig; deze maatregelen zouden helpen bij het uit de weg ruimen van allerlei bureaucratische rompslomp.

We hebben bovendien een algemeen beleid nodig voor de hele Indische Oceaan. Hoewel de Europese Unie daar met een aanzienlijk aantal zegenvisserijvaartuigen aanwezig is, speelt zij in de exploitatie van primaire hulpbronnen nauwelijks een rol vergeleken met Aziatische landen als Taiwan, Japan of de Republiek Korea, die daar wel op grote schaal vissen, ten nadele van de plaatselijke bevolking.

De schaal waarop de Europese Unie vist is zeer bescheiden, en uiteraard sluit ik me bij de rapporteur aan wanneer zij protesteert tegen een soort discriminatie op grond waarvan de vissers in de overeenkomsten met zuidelijke landen meer moeten gaan betalen terwijl in de overeenkomsten met noordelijke landen niet de verhoging van de heffingen plaatsvindt die men nu aan ons wil opleggen. In ieder geval is de overeenkomst belangrijk voor ons en voor de landen in die zone en ik zou vanzelfsprekend graag zien dat men deze lijn voortzet bij andere punten.

Er zijn wellicht argumenten aan te voeren om tegen deze overeenkomst te zijn − zie mijn overwegingen van daarnet −, maar ik denk dat de Europese Unie de plicht heeft om dit soort relaties te verdiepen. Deze landen, en in het bijzonder de Comoren, hebben onze aanwezigheid zeer hard nodig. De Comoren bestaan uit drie kleine eilandjes die wat verloren liggen in de Indische Oceaan, ze zijn niet werkelijk van strategisch belang, ze liggen in de Straat van Mozambique, en de inwoners zijn blootgesteld aan alle mogelijke ziekten - dengue, malaria, gele koorts en nog andere - en het grote probleem van deze eilanden is juist de afwezigheid van elementen die ontwikkeling in de hand kunnen werken.

Ik denk dat de visserijovereenkomst zal kunnen en moeten helpen, op voorwaarde dat we onze zeelieden en onze vissers veel meer betrekken bij de economische ontwikkeling van deze eilanden, want dat is goed voor de vissers en goed voor de Europese Unie.

 
  
MPphoto
 
 

  Joe Borg, lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik alle sprekers bedanken voor hun commentaar. Er zijn enkele punten waarop ik even nader zou willen ingaan, te beginnen met de kwestie van de vergunningsrechten, die hier door mevrouw Fraga aan de orde is gesteld. De herverdeling van de kosten is niets nieuws. Als wij de ontwikkeling sinds de tweede helft van de jaren tachtig onder de loep nemen, blijkt dat de verdeelsleutel tot halverwege de jaren negentig 80:20 bedroeg. Sinds de tweede helft van de jaren negentig tot nu hebben wij een verdeelsleutel van 75:25 gehanteerd.

Thans voeren wij een nieuwe kostenverdeling van 65:35 in. Ik kan u zeggen dat de beslissing van de Commissie tot verhoging van de tonijnrechten die voor rekening van de reders komen om tal van redenen gerechtvaardigd is, met inbegrip van de noodzaak om de financiële aansprakelijkheid van de communautaire reders op te trekken en een redelijke bijdrage ten gunste van de kuststaat te waarborgen. Zoals bepaald in de conclusies van de Raad van juli 2004, dient deze bijdrage redelijk, evenwichtig en niet-discriminerend te zijn.

De verhouding 35:65 is reeds van toepassing op alle tonijnovereenkomsten in de Stille Oceaan, met inbegrip van Kiribati, de Salomonseilanden en de Federale Staten van Micronesia, en de betrokken lidstaten hebben daartegen geen bezwaar aangetekend.

Naar aanleiding van de verlenging van het protocol tussen de EG en de Seychellen in september jongstleden had de Commissie de externe groep van de Raad reeds in kennis gesteld van haar voornemen om de 35:65 ratio toe te passen. Tijdens de onderhandelingen hebben de Seychellen de Commissie verzocht de beoogde wijziging uit te stellen om oneerlijke concurrentie te voorkomen, aangezien in de overeenkomst met Tanzania die weldra in werking zal treden de 25:75 ratio nog van toepassing is, althans in een eerste fase. Daarom hebben wij ook in de overeenkomst tussen de EG en de Seychellen de 25:75 ratio behouden, ofschoon is afgesproken dat de overgang naar de 35:65 in de nabije toekomst zal plaatsvinden.

In 2006 is de harmonisering van de 35:65 ratio in andere visserijovereenkomsten aan de orde. De nieuwe ratio zal worden ingevoerd in de andere visserijovereenkomsten uit de regio, met name in de overeenkomsten met Mauritius en Madagaskar, waarover in 2006 onderhandeld zal worden.

Bovendien is de Commissie voornemens om eind 2005 een vergadering met de tonijnsector te beleggen teneinde alle relevante kwesties te bespreken.

Verder onderstreep ik nogmaals dat er een permanente dialoog met de sector gaande is in het kader van de speciale sectorale groep en dat ik er persoonlijk op zal toezien dat deze dialoog nog versterkt wordt. Ik zal ook nagaan wat er gedaan kan worden om de vertragingen die optreden bij het verrichten van betalingen aan derden in de mate van het mogelijke te beperken.

Met betrekking tot de kwestie die hier door mevrouw Corbey te berde is gebracht, wil ik u erop attenderen dat aan alle overeenkomsten een beoordeling van de toestand van de visbestanden voorafgaat. Laat ik de recente overeenkomst met Marokko als voorbeeld nemen. Daar heeft de Commissie bewezen dat zij haar verplichtingen zeer ter harte neemt, aangezien zij eerst een wetenschappelijke beoordeling heeft laten uitvoeren, in overeenstemming met het nieuwe beleid betreffende de partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied. Vervolgens heeft zij de overeenkomst toegespitst op hetgeen men “de overtollige visbestanden” zou kunnen noemen. Anders gezegd, de vis die op duurzame wijze gevangen kan worden, los van de vis die de lokale vissers vangen. Het resultaat is dat de overeenkomst uitsluitend van toepassing is op overtollige visbestanden, binnen de grenzen van een duurzame visserij. Dit beleid wordt nageleefd en toegepast in alle partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied.

Ik dank de heer Schlyter voor zijn steun aan de herverdeling van de kosten. Ik dank ook de heer Medina Ortega voor zijn steun aan de nieuwe partnerschapsovereenkomst op visserijgebied, en ik zal erop toezien dat alles in het werk wordt gesteld om de bureaucratische rompslomp tot een minimum te beperken. Ik dank de heer Medina Ortega ook voor de standpunten die hij hier heeft geformuleerd op grond van zijn directe ervaring met de visserij op de Comoren en in de Indische Oceaan.

Ten slotte wil ik ook mevrouw Goudin nog van antwoord dienen. Met deze overeenkomst wordt een ontwikkelingsdoelstelling nagestreefd, in die zin dat de Unie niet alleen visrechten geniet, maar tevens verplicht is om bij te dragen aan de ontwikkeling van de visserijsector op de Comoren. Het gaat hier om een nieuw onderdeel van de partnerschapsovereenkomsten dat in alle overeenkomsten met derde landen wordt ingevoerd.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

 

17. Agenda van de volgende vergadering: zie notulen

18. Sluiting van de vergadering
  

(De vergadering wordt om 21.50 uur gesloten)

 
Juridische mededeling - Privacybeleid