Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Τετάρτη 18 Ιανουαρίου 2006 - Στρασβούργο

12. Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει την έκθεση του Charles Tannock, εξ ονόματος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (2004/2166(INI) (A6-0399/2005)

  Charles Tannock (PPE-DE), εισηγητής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα καταρχάς να αποτίσω φόρο τιμής στον προκάτοχό μου, κ. Laschet, από τον οποίο κληρονόμησα αυτήν την έκθεση μετά την αποχώρησή του από το Σώμα.

Αρχικά ήμουν επιφυλακτικός όταν η έννοια της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ) ανέκυψε για πρώτη φορά στην ανακοίνωση του 2003 σχετικά με μια ευρύτερη Ευρώπη. Το πιο ουσιαστικό πρόβλημα ήταν ο τρόπος συντονισμού της πολιτικής σε χώρες που έχουν διαφορετικούς και αλληλοσυγκρουόμενους στόχους, όπως για παράδειγμα η Λιβύη που θέλει τώρα να φιλοξενήσει την Αφρικανική Ένωση και η Ουκρανία που θέλει να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η πολιτική ηγεσία μετατρέπει τις έννοιες σε πραγματικότητα και η ΕΠΓ είναι τώρα μια θεσπισμένη πολιτική πραγματικότητα που αποδέχονται τα κράτη εταίροι. Η έκθεσή μου επιδιώκει να αναθεωρήσει τις λειτουργίες της, να φέρει περαιτέρω προτάσεις από το Κοινοβούλιο και να αποσαφηνίσει ορισμένες παρανοήσεις σχετικά με αυτήν.

Μέσω της ΕΠΓ, η ΕΕ προσφέρει μια προνομιακή σχέση σε όλες τις σημερινές γειτονικές της χώρες που δεν είναι κράτη μέλη της ΕΕ στον Νότο και την Ανατολή, εκτός από τις σημερινές υποψήφιες προς ένταξη χώρες και τις δυνητικές υποψήφιες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, για τις οποίες ισχύουν χωριστές ειδικές ρυθμίσεις. Όμως τι επιφέρει η προνομιακή σχέση; Εν συντομία, δύο πράγματα: καταρχάς, περισσότερες κοινές δημοκρατικές αξίες και, δεύτερον, βοήθεια και εμπορικές συναλλαγές για την προώθηση αυτών των αξιών. Συνεπώς, η ΕΠΓ έχει δύο όψεις: η μία προωθεί τις αξίες που ενισχύουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, ήτοι τη δέσμευση στις κοινές αξίες όσον αφορά το κράτος δικαίου, τη χρηστή διακυβέρνηση, τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, την προώθηση των καλών σχέσεων γειτονίας και τις αρχές της οικονομίας της αγοράς και της αειφόρου ανάπτυξης· η άλλη όψη συνεπάγεται κυρώσεις για τη μη τήρηση αυτών των αξιών περιορίζοντας τη βοήθεια ή τα εμπορικά προνόμια. Στόχος είναι τελικά η δημιουργία ενός κύκλου φίλιων χωρών γύρω από την ΕΕ, όπου η σημαντική αποστολή της προώθησης και ενίσχυσης της ευημερίας, της σταθερότητας και της ασφάλειας θα εκτελείται στο πλαίσιο συνεργασίας και προς το αμοιβαίο συμφέρον. Θα υπάρξει αύξηση των χρηματοδοτικών ενισχύσεων και ενός ενιαίου αποκλειστικού Ευρωπαϊκού Μέσου Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης (ΕΜΓΕΣ), που θα ισχύει επίσης για τη Ρωσία, το οποίο από το 2007 και μετά θα αντικαταστήσει τα σημερινά προγράμματα TACIS και MEDA. Ωστόσο, ανησυχώ ότι η Επιτροπή θα αποσυνδέσει την ΕΠΓ από τον προϋπολογισμό του ΕΜΓΕΣ, κάτι που συνεπάγεται ουσιαστική περιστολή των εξουσιών παρακολούθησης και ελέγχου που ασκεί το Κοινοβούλιο.

Η Επιτροπή έχει ήδη δημοσιεύσει ένα έγγραφο στρατηγικής και ανά χώρα εκθέσεις για μια σειρά χωρών καλυπτόμενων από την ΕΠΓ, τις οποίες ακολούθησαν σχέδια δράσης. Μέσω μιας τακτικής διαδικασίας ελέγχου θα παρακολουθείται η εφαρμογή αυτών των σχεδίων δράσης, κάτι για το οποίο ζητώ μεγαλύτερη κοινοβουλευτική συμμετοχή. Έχουν εγκριθεί επτά σχέδια δράσης με το Ισραήλ, την Ιορδανία, το Μαρόκο, την Τυνησία, την Παλαιστινιακή Αρχή, την Ουκρανία και τη Μολδαβία. Άλλα πέντε βρίσκονται υπό προετοιμασία, με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, την Αίγυπτο, τη Γεωργία και τον Λίβανο.

Στηρίζω σθεναρά τη βελτίωση της πρόσβασης στην ενιαία αγορά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδεχόμενη τελική σύναψη συμφωνιών γειτονίας και δημιουργία μιας κανονικής ζώνης ελεύθερων συναλλαγών με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στηρίζω επίσης τη συμμετοχή στην ΕΠΑΑ/ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των διαφόρων ομάδων εργασίας του Συμβουλίου, καθώς και τη συμμετοχή, όπου αυτό είναι κατάλληλο, των αρμόδιων υπηρεσιών της ΕΕ.

Χρειαζόμαστε επίσης καλύτερη εστίαση της δράσης στην καταπολέμηση των ναρκωτικών, της εξάπλωσης των όπλων και της εμπορίας ανθρώπων και ενισχυμένη ανταλλαγή πληροφοριών ποινικού χαρακτήρα μεταξύ των εθνικών αρμόδιων υπηρεσιών στην καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και νέες προσπάθειες για ειρηνική επίλυση των εκκρεμών εδαφικών διαφορών, συμπεριλαμβανόμενων και των παγωμένων συγκρούσεων. Παρεμπιπτόντως, σήμερα συναντώνται στο Λονδίνο η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν για να επιλύσουν το θέμα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Ορισμένες χώρες εταίροι που καλύπτονται από την ΕΠΓ, όπως το Αζερμπαϊτζάν και η Αλγερία, διαθέτουν πλούσιους ενεργειακούς πόρους, καθώς αποτελούν παραγωγούς ή μεταφορείς πετρελαίου και φυσικού αερίου. Για τον λόγο αυτόν, η πολιτική για την ενέργεια και η ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ πρέπει να αποτελέσουν βασικό πυλώνα της ΕΠΓ. Η πρόσφατη ενεργειακή κρίση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας αποδεικνύει πόσο συνδέονται μεταξύ τους η πολιτική για την ενέργεια και η εξωτερική πολιτική.

Τέλος, δεν θεωρώ ότι η ΕΠΓ είναι μια πάγια, μακροπρόθεσμη εναλλακτική λύση στην πλήρη ένταξη στην ΕΕ των δημοκρατικών ευρωπαϊκών χωρών που έχουν δικαίωμα αίτησης και έχουν εκφράσει την επιθυμία τους για κάτι τέτοιο, όπως η Ουκρανία και η Μολδαβία. Η έκθεση αναγνωρίζει ως έναν βαθμό τις ευρωπαϊκές βλέψεις τους.

Εν αντιθέσει, όσον αφορά άλλα πρώην σοβιετικά κράτη της Κεντρικής Ασίας, όπως το Καζακστάν –μολονότι δεν συμμετέχει επί του παρόντος στην ΕΠΓ– η ΕΕ θα πρέπει να εξετάσει σοβαρά, κατά την άποψή μου, όταν κάποια στιγμή λήξουν οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας τους, το ενδεχόμενο διεύρυνσης του δικαιώματός τους να συμμετέχουν σε αυτό το φιλόδοξο σχέδιο, εάν επιθυμούν κάτι τέτοιο.

  Benita Ferrero-Waldner, μέλος της Επιτροπής. (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον εισηγητή για την πολύ καλή έκθεσή του σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, η οποία μου δίνει την ευκαιρία να επανέλθω στις προτεραιότητες των επόμενων μηνών όσον αφορά αυτό το σημαντικό θέμα.

Όπως έχουμε πει επανειλημμένως, από την έναρξή της το 2003, η πολιτική γειτονίας είναι μια φιλόδοξη πολιτική. Παραμένει το πρωταρχικό θέμα –τουλάχιστον στο δικό μου χαρτοφυλάκιο– των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ, διότι είναι πολύ σημαντική η προώθηση της ευημερίας, της σταθερότητας και της ασφάλειας. Τα διακυβεύματα για τις γειτονικές μας χώρες είναι πολύ μεγάλα. Είναι σαφώς προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης να έχει καλώς κυβερνώμενες και δημοκρατικές γειτονικές χώρες εταίρους, οι οποίες θα μπορέσουν τελικά να συμμετάσχουν στη θετική δυναμική της αειφόρου κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης. Όπως αναφέρατε, είναι επίσης προς το συμφέρον μας η ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων σε περιοχές με τις οποίες γειτνιάζουμε και η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση θεμάτων όπως η μετανάστευση, ο έλεγχος των συνόρων, το οργανωμένο έγκλημα και η τρομοκρατία, μέσω της στενότερης συνεργασίας.

Το 2005 ήταν το πρώτο έτος αποτελεσμάτων της ΕΠΓ, με την αρχή της εφαρμογής των πρώτων επτά σχεδίων δράσης της ΕΠΓ.

Τι θέλουμε να κάνουμε στο μέλλον; Η Επιτροπή έχει ενεργήσει σε ένα ευρύ πεδίο, όπως, για παράδειγμα, η πρόοδος αναφορικά με το καθεστώς της οικονομίας της αγοράς· η διευκόλυνση έκδοσης θεωρήσεων και τα ενεργειακά ζητήματα με την Ουκρανία· η αποστολή συνοριακής βοήθειας στα σύνορα Μολδαβίας-Ουκρανίας· η δημιουργία νέων φόρουμ για τη συζήτηση θεμάτων όπως η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η διακυβέρνηση, για παράδειγμα με τους εταίρους μας στη Μεσόγειο – αρκεί να αναφέρω την Ευρωμεσογειακή Διάσκεψη της Βαρκελώνης που διεξήχθη τον Νοέμβριο· οι προετοιμασίες για την πραγματοποίηση της εκπαιδευτικής συνεργασίας και, ιδιαίτερα, για τη διεύρυνση της αδελφοποίησης και της τεχνικής βοήθειας, καθώς και των προγραμμάτων ανταλλαγής πληροφοριών σε προγράμματα TAIEX στους εταίρους μας· και η πρότασή μας για ένα νέο Ευρωπαϊκό Μέσο Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης –το ENPI– το οποίο δεν θα αποσυνδεθεί από την πολιτική γειτονίας.

Πρέπει να πούμε ότι, το 2006 και το 2007, θα είναι σημαντικό για την περαιτέρω ανάπτυξη της ΕΠΓ να έχουμε αποτελέσματα, και η ευθύνη των εταίρων όσον αφορά την εφαρμογή είναι σημαντική, διότι θα συνεχίσουμε να τηρούμε τις δεσμεύσεις μας, αλλά είναι πολύ σημαντικός ο τρόπος αντίδρασης των χωρών εταίρων. Θα συνεχίσουμε την εφαρμογή των σχεδίων δράσης της ΕΠΓ σε στενή συνεργασία με τους εταίρους μας. Στο τέλος του 2006 θα δημοσιεύσουμε μια πλήρη έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή. Επίσης, θα ανοίξουμε ορισμένα προγράμματα και υπηρεσίες για τους εταίρους μας στην ΕΠΓ. Για παράδειγμα, θα αρχίσουμε διαπραγματεύσεις σχετικά με γεωργικά και αλιευτικά προϊόντα με τους εταίρους μας στη Μεσόγειο. Θα εργαστούμε για θέματα σχετικά με τη διευκόλυνση έκδοσης θεωρήσεων με την Ουκρανία και τη Μολδαβία. Για την Ουκρανία υπάρχει ήδη η εντολή. Θα εγκρίνουμε επίσης το ENPI όσο το δυνατόν συντομότερα και ελπίζουμε να παράσχουμε επαρκείς πόρους, ώστε να είναι πλήρως λειτουργικό από τον Ιανουάριο του 2007. Είμαστε πεπεισμένοι ότι το ENPI θα μας δώσει ένα καλύτερο, πιο ευέλικτο και πιο επικεντρωμένο μέσο με το οποίο θα μπορέσουμε να στηρίξουμε τις μεταρρυθμίσεις και τη διασυνοριακή συνεργασία.

Τόσο εμείς όσο και οι εταίροι μας αντιμετωπίζουμε τη μεγάλη πρόκληση να μετατρέψουμε τις δεσμεύσεις που περιλαμβάνουν τα σχέδια δράσης σε πραγματική και απτή δράση. Η εφαρμογή είναι πάντοτε η πιο σημαντική δοκιμή και πολλά θα εξαρτηθούν από την πολιτική βούληση των χωρών εταίρων και από την ικανότητά μας, αλλά και από τη δική τους ικανότητα, ως προς την εφαρμογή των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στα σχέδια δράσης. Επιτρέψτε μου να σας διαβεβαιώσω ότι θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν προς αυτόν τον σκοπό.

Επιτρέψτε μου επίσης να πω εν συντομία ότι η διαμάχη της 1ης Ιανουαρίου για το φυσικό αέριο έχει αποδείξει πόσο σημαντικό έχει γίνει το ενεργειακό ζήτημα. Επιτρέψτε μου επίσης να πω ότι πρέπει επειγόντως να σκιαγραφήσουμε τις επιπτώσεις αυτής της ενεργειακής διαμάχης και του ενεργειακού ζητήματος για την εξωτερική πολιτική μας. Σκοπεύω να δώσω την ύψιστη προτεραιότητα στην ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής εξωτερικής ενεργειακής πολιτικής, η οποία θα έχει ως στόχο την όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική εγγύηση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ. Δεν ξεκινάμε από το μηδέν, διότι ήδη υπάρχουν αρκετά μέσα, αλλά απαιτείται μεγαλύτερη εκμετάλλευσή τους, και διεξάγεται διάλογος με τη Ρωσία, ο οποίος έχει ήδη προχωρήσει αρκετά και μας παρέχει μια καλή βάση για να αντιμετωπίσουμε διμερείς πτυχές, αλλά πρέπει να τον καταστήσουμε πραγματικά έναν εις βάθος διάλογο και πρέπει να συνεχίσουμε. Υπογράψαμε πρόσφατα ένα μνημόνιο συμφωνίας με την Ουκρανία σχετικά με την ενέργεια και, επιπλέον, θα παράσχουμε εμπειρογνωμοσύνη στην Ουκρανία και τη Μολδαβία. Συνεπώς, υπάρχει μια πολυδιάστατη πτυχή την οποία θα αντιμετωπίσουμε μέσω θεσμών όπως η G8, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, ο ΟΑΣΕ κλπ. Υπάρχει η Συνθήκη για τον Χάρτη Ενέργειας, την οποία η Ρωσία δεν έχει ακόμη υπογράψει, αλλά υπάρχει επίσης η Συνθήκη Ενεργειακής Κοινότητας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και αυτά είναι μέσα με βάση τα οποία θα οικοδομήσουμε. Αυτό σημαίνει ότι η πολιτική γειτονίας σίγουρα θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει αυτά τα θέματα στη σωστή τους μορφή. Όμως, και πάλι, όπως είπα σήμερα σε άλλο πλαίσιο, θα χρειαστούμε επίσης τη συνοχή των κρατών μελών.

  Elmar Brok, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, ευχαριστώ και τον εισηγητή για την εργασία του και τον προκάτοχό του κ. Laschet για όσα έκανε για να την προετοιμάσει. Επίσης, ευχαριστώ την Επίτροπο Ferrero-Waldner για τη συμβολή της στο ότι η πολιτική γειτονίας μας οδηγεί τώρα σε έναν εξαιρετικά σημαντικό τομέα. Δεν αποτελεί μόνο βοήθεια γι’ αυτές τις χώρες, αλλά και μια πολιτική για τη σταθερότητα και την ειρήνη προς το δικό μας συμφέρον.

Θεωρώ ότι τα προγράμματα δράσης πρέπει να στηρίζονται σε ένα χρηματοδοτικό μέσον με επαρκείς πόρους και ότι πρέπει να συμπεριληφθούν σημαντικοί τομείς με τη σύμπραξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – σύμφωνα με την κατανομή ρόλων που πρέπει να σεβαστούμε.

Η συμπερίληψη των γειτόνων μας σε πολλούς τομείς της πολιτικής εντείνει τους δεσμούς μεταξύ μας ως προς την οικονομική πολιτική, που περιλαμβάνει βοήθεια για την πολιτική τους ανάπτυξη, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολλά άλλα. Αναφέρθηκε ήδη το παράδειγμα της ενεργειακής πολιτικής που περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τη χορήγηση βοήθειας στην Ουκρανία. Είναι και προς το δικό μας συμφέρον να βοηθήσουμε την Ουκρανία να διατηρήσει τους δικούς της αγωγούς φυσικού αερίου και να μην πέσουν σε χέρια άλλων.

Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι αυτό είναι εξίσου σημαντικό για την Ανατολική Ευρώπη και για τη Μεσόγειο. Ωστόσο, μπορεί σε επιμέρους περιπτώσεις να χρησιμοποιούμε διαφορετικές μεθόδους και πεδία για να επιτύχουμε τους στόχους της πολιτικής γειτονίας. Για τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης υπάρχει μια ευρωπαϊκή προοπτική που είναι σημαντική για τη νομιμοποίηση των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών στο εσωτερικό και την υποστήριξη των κυβερνήσεων, έτσι ώστε να μπορούν να τις πραγματοποιήσουν.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε χώρα έχει αυτόματα μια προοπτική ένταξης, όπως είπε σήμερα στο Βερολίνο ο Γάλλος πρωθυπουργός κ. De Villepin. Εδώ ίσως πρέπει να βρούμε μεθόδους που δεν καταλήγουν οπωσδήποτε στην ένταξη. Ως εκ τούτου, πρέπει επίσης να εξετάσουμε αν η ανάπτυξη αυτής της πολιτικής δεν θα πρέπει να οδηγεί και σε έναν «Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο συν». Αυτό το αναφέρω μόνο ως τίτλο εργασίας και πολυμερή προσφορά που καταρχήν αφήνει ανοιχτή την προοπτική ένταξης στην ΕΕ, αν οι χώρες είναι ικανές γι’ αυτό κι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει και μπορεί να τις δεχτεί. Εμείς συζητάμε τώρα στο Κοινοβούλιο αν κάτι τέτοιο είναι δυνατόν. Ωστόσο, δεν είναι αυτός ο σκοπός της παρούσας έκθεσης, που συνιστά ένα ενδιάμεσο βήμα για μερικές από τις χώρες των Βαλκανίων με τις οποίες δεν έχουν αρχίσει ακόμα ενταξιακές διαπραγματεύσεις, χωρίς να τίθεται υπό αμφισβήτηση η δέσμευση της Θεσσαλονίκης για την προσχώρηση.

Έχουμε πολλά να κάνουμε εδώ, κυρία Επίτροπε, και θα ήθελα να σας προσφέρω εξ ονόματος της Ομάδας μου την απαραίτητη υποστήριξη για να προχωρήσουμε με στενή συνεργασία.

  Pasqualina Napoletano, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, κύριε Tannock, κυρίες και κύριοι, καταρχάς θα ήθελα να ζητήσω από την Επιτροπή να λάβει σοβαρά υπόψη την εξεταζόμενη έκθεση, πράγμα που αντιθέτως δεν έπραξε στην περίπτωση του ψηφίσματος του 2003 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πράγματι, το ψήφισμα περιέχει μια σειρά χρήσιμων υποδείξεων για να ενισχυθεί η πολιτική γειτονίας, η οποία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την Ένωση. Η μόνη προοπτική για την οικοδόμηση της ειρήνης και της ασφάλειας γύρω μας είναι πράγματι οι θετικές σχέσεις που θα μπορέσουμε να συνάψουμε με τους γείτονές μας.

Πρόκειται για μια δύσκολη αποστολή, για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος είναι ότι μας περιβάλλουν περιοχές μεγάλης αστάθειας και συγκρούσεων: από την Τσετσενία και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ ως την περιοχή του Δνείστερου, το Αφγανιστάν, το Ιράκ και τη Μέση Ανατολή. Κατά δεύτερο λόγο, επειδή ο στόχος αυτής της πολιτικής δεν είναι η ένταξη στην Ένωση, πράγμα που καθιστά πιο δύσκολη την επιτυχή παρέμβαση τόσο στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις των διαφόρων κρατών όσο και στις σχέσεις που διατηρούν μεταξύ τους και με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως επεσήμανε ο εισηγητής για τις περιπτώσεις της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, ορισμένες από τις χώρες που συμμετέχουν σήμερα στην πολιτική γειτονίας, έχουν ως στόχο την προοπτική της πλήρους ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αν και δεν πρέπει να αποκλείουμε αυτήν την προοπτική, οφείλουμε ωστόσο να είμαστε ειλικρινείς και να παραδεχθούμε πως η προοπτική αυτή δεν είναι επί τους παρόντος εφικτή, τόσο λόγω της εσωτερικής κατάστασης της Ένωσης όσο και των προόδων που πρέπει ακόμη να συντελεσθούν από αυτές τις χώρες. Όλα αυτά, ωστόσο, επικυρώνουν ακόμη περισσότερο αυτήν την πολιτική.

Το ζήτημα που επέλεξα να υπογραμμίσω αφορά την ενίσχυση της συνολικής προσέγγισης στην πολιτική γειτονίας, ακόμη και αν αυτή απευθύνεται σε διαφορετικές περιοχές της Ανατολής, της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και του Νότου και σε χώρες που διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. Τα θέματα ασφάλειας, ενέργειας, μετανάστευσης, περιβάλλοντος και δικαιωμάτων απαιτούν όραμα και πολιτικό διάλογο, καθώς και ειδικά όργανα για την κοινή πρόοδο.

Παράλληλα με τα σχέδια δράσης που διαπραγματεύεται η Επιτροπή, αυτή είναι μια διάσταση που πρέπει να ενισχυθεί με τη θέσπιση ειδικών πολιτικών, όπως είναι η ενεργειακή πολιτική, την οποία, όπως ορθώς υπενθύμισε η κ. Επίτροπος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε υποδείξει ήδη από το 2003 ως αντικείμενο ενδιαφέροντος στις σχέσεις με τις γειτονικές χώρες. Το ενδιαφέρον αυτό επιβεβαιώνουμε σήμερα ζητώντας την εκπόνηση μιας ανακοίνωσης σχετικά με τα ζητήματα της ενεργειακής πολιτικής που αφορούν την εξωτερική πολιτική και την πολιτική γειτονίας.

Κλείνω συνεπώς επαναλαμβάνοντας την αρχική έκκληση που απηύθυνα προς την Επιτροπή και την κ. Επίτροπο, η οποία διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με το Κοινοβούλιο: μην υποτιμάτε τη συμβολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

  Paavo Väyrynen, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (FI) Κύριε Πρόεδρε, η Ομάδα της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη είναι πολύ ικανοποιημένη με το περιεχόμενο της έκθεσης του κ. Tannock, αλλά θα θέλαμε να δούμε κάποιες εννοιολογικές βελτιώσεις σε αυτήν.

Η Επιτροπή αρχικά χρησιμοποίησε την έκφραση «πολιτική γειτονίας» μαζί με την έννοια μιας «Ευρύτερης Ευρώπης». Αυτή αναφέρεται γενικά στο σύνολο της Ευρώπης τόσο στις επιστημονικές όσο και στις πολιτικές συζητήσεις. Η έκθεση του κ. Tannock περιέχει πολλές απόψεις σχετικά με το πώς πρέπει να αναπτύξουμε μια πανευρωπαϊκή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης αυτής στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, αλλά αυτό δεν λαμβάνεται υπόψη στις υποεπικεφαλίδες της. Θα προτείναμε, συνεπώς, την αντικατάσταση της ανεπιτυχώς διατυπωμένης υποεπικεφαλίδας μετά το σημείο 30 με τις λέξεις «Ευρύτερη Ευρώπη».

Η Ομάδα των Φιλελευθέρων πρότεινε επίσης ότι η έννοια «Νότια Διάσταση» πρέπει να έχει θέση στην έκθεση. Θα ήταν μια πιο εύστοχη περιγραφή των εξωτερικών σχέσεων της Ένωσης με τον Νότο, την περιοχή της Μεσογείου, την ευρύτερη Μέση Ανατολή και τις χώρες στα ανατολικά της. Θα ήταν λογικό να μιλάμε ταυτόχρονα για τη Βόρεια και τη Νότια Διάσταση της πολιτικής της Ένωσης.

Η τρίτη εννοιολογική υπόδειξή μας ήταν ότι η έκθεση πρέπει να περιέχει την ιδέα της Ευρώπης που αναπτύσσεται ως ένα σύστημα ομόκεντρων κύκλων, που θα αποτελούνται, αφενός, από ευέλικτη διαφοροποίηση στο εσωτερικό της Ένωσης και, αφετέρου, από τη δημιουργία λειτουργικών κύκλων συνεργασίας γύρω της. Αυτή η έννοια παρέχει μια ευκαιρία να αναζητήσουμε μια λύση στη σύγκρουση μεταξύ της ενοποίησης και της επέκτασης της Ένωσης. Η ιδέα υποστηρίχτηκε στις συζητήσεις μεταξύ των Ομάδων αλλά κανείς δεν ήθελε να συμπεριληφθεί σε αυτή την έκθεση. Αναρωτιέμαι γιατί. Καθώς δεν λάβαμε αρκετή υποστήριξη από τις άλλες Ομάδες για την υλοποίηση αυτής ή κάποιας από τις άλλες προτάσεις μας για εννοιολογικές βελτιώσεις, δεν θα τις συμπεριλάβουμε στην ψηφοφορία. Θα περιμένουμε κάποια πιο κατάλληλη στιγμή για την υιοθέτησή τους.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον εισηγητή, κ. Tannock, για τα εξαιρετικά επίπεδα συνεργασίας του και ιδίως επειδή υιοθέτησε την πρότασή μας για τη συμπερίληψη της Βόρειας Διάστασης στην έκθεση, και επίσης τις προτάσεις που αφορούν την πανευρωπαϊκή συνεργασία, παρόλο που αυτή η σημαντική έννοια της Ευρύτερης Ευρώπης παραλείφθηκε.

  Marie Anne Isler Béguin, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, είμαι ευγνώμων στον κ. Tannock, που πήρε τη σκυτάλη σε αυτή την έκθεση, για τη διαθεσιμότητά του και την προθυμία του να ακούσει σε σχέση με αυτά τα λίαν περίπλοκα θέματα που ανακύπτουν όταν προσδιορίζεται η πολιτική γειτονίας.

Η πολιτική γειτονίας κατέστη αναγκαία με την άφιξη των νέων κρατών μελών και με το να συμπεριλάβει όλες τις όμορες χώρες προς Ανατολάς και γύρω από τη Μεσόγειο κατέστη ένα από τα καίρια στοιχεία και τα ισχυρά σημεία στην εξωτερική πολιτική της ΕΕ. Για αυτή την ενέργεια, η Ένωση ανέλαβε σημαντικές ευθύνες και θα έχει να επιτελέσει επίπονο έργο αν δεν θέλει να διαψεύσει τις ελπίδες των γειτόνων μας. Πράγματι, γεννήθηκε ένας νέος δυναμισμός σε αυτές τις χώρες, που τώρα περιμένουν ότι η Ένωση θα τις στηρίξει στη διαδικασία εκδημοκρατισμού, σταθεροποίησης και βιώσιμης ανάπτυξης, που έχουν ξεκινήσει. Σε ορισμένες χώρες, αυτό αποτελεί ακόμη και προϋπόθεση για τη μελλοντική τους ένταξη. Συνεπώς, πρέπει να αποφύγουμε μια σειρά από παγίδες αν πράγματι επιδιώκουμε να στεφθεί από επιτυχία η πολιτική γειτονίας.

Πρέπει να περιλαμβάνει μια πολυμερή διάσταση και να παρέχει ένα θεσμικό πλαίσιο βάσει του οποίου οι χώρες εταίροι να συμμετέχουν πλήρως στον καθορισμό της ευρωπαϊκής πολιτικής. Δεν πρέπει απλώς να περιοριστεί σε έναν χώρο ελεύθερου εμπορίου, αλλά να βασίζεται σε πραγματική αποδοχή κοινών αξιών, δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η πολιτική γειτονίας πρέπει να εργαστεί για την παγίωση της κοινωνίας των πολιτών με τη δημιουργία ενός πολιτικού φόρουμ, όπου οι ΜΚΟ να μπορούν να παρακολουθούν τα σχέδια δράσης, τα οποία, κυρία Επίτροπε, δεν θα είναι σχέδια συνεργασίας διάδοχα προηγούμενων, αλλά συγκεκριμένα και αποτελεσματικά σχέδια, με μια Ένωση αποφασισμένη να τα παρακολουθεί και να τα εφαρμόζει βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων.

Με αρκετή δόση υπερηφάνειας, κυρία Επίτροπε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα στηρίξω τα σχέδια δράσης για τις χώρες του Νοτίου Καυκάσου, διότι το γεγονός ότι η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν και η Γεωργία αποτελούν τμήμα αυτής της πολιτικής γειτονίας οφείλεται σε εμάς, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και όχι στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο.

Σήμερα, αυτές οι τρεις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες φέρουν μια βαριά ιστορική κληρονομιά. Η πολιτική γειτονίας πρέπει να τις βοηθήσει να βρουν μια απάντηση στις συγκρούσεις τους που για την ώρα έχουν παγώσει. Το ζήτημα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ πρέπει να αντιμετωπιστεί· οι πρόσφυγες –ιδίως οι Αζέροι– πρέπει να μπορέσουν να επιστρέψουν στις εστίες τους· η καταστροφή ιστορικών αρμενικών μνημείων στο Νακιτσεβάν είναι απαράδεκτη· η Τουρκία πρέπει να ξανανοίξει τα σύνορά της με την Αρμενία· η Ρωσία δεν μπορεί από τη μια να έχει μια προνομιακή εταιρική σχέση με την ΕΕ και από την άλλη να χορηγεί διαβατήρια σε γεωργιανούς αποσχιστές· η ΕΕ πρέπει να υποστηρίξει το ειρηνευτικό σχέδιο στη Γεωργία για τη Νότια Οσετία και να βοηθήσει στην εκπόνηση ενός σχεδίου για την Αμπχαζία.

Όπως μπορείτε να δείτε, η ισχυρή εμπλοκή της ΕΕ μέσω της εκπόνησης ενός Συμφώνου Σταθερότητας στο Νότιο Καύκασο για την επίτευξη ειρηνικής λύσης σε αυτές τις συγκρούσεις είναι απολύτως ζωτικής σημασίας και θα είναι μια στρατηγική από την οποία θα βγουν όλοι κερδισμένοι. Θα βοηθήσει αυτές τις χώρες να βρουν μια αναπτυξιακή οδό και βιώσιμη ειρήνη, θα προσδώσει δε σημαντικό κύρος στην ΕΕ σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί η επιρροή της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Ας καταστήσουμε την πολιτική γειτονίας την αιχμή του δόρατος μιας επιτυχημένης κοινής παγκόσμιας πολιτικής ασφάλειας.

  Erik Meijer, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (NL) Κύριε Πρόεδρε, η πολιτική γειτονίας μπορεί να λάβει δύο μορφές, και είναι και οι δυο πολύ διαφορετικές. Η πρώτη βασίζεται σε καθαρή ιδιοτέλεια, σε προσπάθειες να υποτάξουμε το περιβάλλον στις οικονομικές και στρατιωτικές απαιτήσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι χώρες που ακολουθούν αυτό το μοντέλο είναι ευτυχείς να έχουν γείτονές τους χώρες που τις προμηθεύουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, που κρατούν πρόσφυγες από το έδαφός τους και που επιβάλουν στον δικό τους λαό δικτατορικά μέτρα τα οποία προορίζονται να προστατεύσουν τα συμφέροντα των χωρών που είναι οπαδοί αυτού του μοντέλου.

Σε ένα τέτοιου είδους μοντέλο, η πολιτική γειτονίας είναι επίσης ένα μέσο διατήρησης των χωρών εκείνων που έχουν χαμηλότερο επίπεδο διαβίωσης, λιγότερη δημοκρατία και λιγότερα ανθρώπινα δικαιώματα έξω από το πλούσιο Οχυρό Ευρώπη μια για πάντα. Το μόνο για το οποίο όλες αυτές οι χώρες είναι απαραίτητες είναι για την παροχή φθηνού εργατικού δυναμικού. Η πολιτική γειτονίας αυτού του είδους θυμίζει πολύ τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες μεταχειρίζονταν τη Λατινική Αμερική πριν από δύο αιώνες.

Υπάρχει επίσης μια εντελώς διαφορετική μορφή πιθανής πολιτικής γειτονίας, ήτοι εκείνη που αναγνωρίζει ότι εμείς, σε αυτό το τμήμα της Ευρώπης, έχουμε οργανώσει πολλά πράγματα καλύτερα από ό,τι σε άλλες χώρες και ότι έχουμε κάτι να τους προσφέρουμε. Η προώθηση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Λευκορωσία, την Τυνησία, την Αλγερία και εκείνες τις παλαιστινιακές περιοχές που είναι ακόμη υπό κατοχή είναι σύμφωνη προς αυτό το είδος πολιτικής. Σημαίνει επίσης ότι συμβάλουμε στην οικονομική ανάπτυξη η οποία αναμένεται ότι θα προσαρμόσει το επίπεδο ευημερίας εκείνων των χωρών στο δικό μας επίπεδο. Σε πολλές περιπτώσεις, όπως στα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά πιθανότατα και στην Ουκρανία, τη Λευκορωσία, τη Μολδαβία και την Τουρκία, θα μπορούσε να αποτελεί επίσης μια μεταβατική φάση προς την πλήρη ένταξη στην ΕΕ.

Ενώ η Ομάδα μου αποκηρύσσει σθεναρά την πρώτη μορφή πολιτικής γειτονίας, υποστηρίζει θερμά τη δεύτερη. Ευτυχώς, στην έκθεση του κ. Tannock επικρατεί η δεύτερη εκδοχή. Επίσης, οι περισσότερες τροπολογίες τοποθετούν τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αλληλεγγύη σε υψηλότερη θέση από το οικονομικό και στρατιωτικό όφελος. Αν το Συμβούλιο και η Επιτροπή ακολουθήσουν αυτή τη γραμμή, τότε η πολιτική γειτονίας μας είναι σίγουρο ότι θα κινηθεί προς τη σωστή κατεύθυνση.

  Bastiaan Belder, εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. – (NL) Κύριε Πρόεδρε, ο κ. Tannock πολύ σωστά αφιερώνει ένα μέρος της ενδιαφέρουσας έκθεσής του στην τρέχουσα κατάσταση σε μία από τις γειτονικές χώρες της ΕΕ, δηλαδή τη Λευκορωσία. Ιδίως στην παράγραφο 56, καλεί όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να αυξήσουν τη στήριξή τους για τις δραστηριότητες της κοινωνίας των πολιτών της Λευκορωσίας και της πολιτικής αντιπολίτευσής της.

Με αυτό κατά νου, θα ήθελα να ρωτήσω την Επίτροπο πώς προχωρούν τα σχέδια των Βρυξελών σχετικά με την εγκατάσταση μιας αντιπροσωπείας στο Μινσκ. Η αντιπροσωπεία αυτή θα πρέπει να είναι ικανή να λειτουργεί στην πραγματικότητα βάσει των στόχων της, βάσει της κοινής δέσμευσης των κρατών μελών της Ένωσης στο δημοκρατικό κράτος δικαίου. Ένας ιδανικός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ της Επιτροπής και της λευκορωσικής κοινωνίας των πολιτών θα μπορούσε, τελικά, να είναι επίσης θεμελιώδης προϋπόθεση για την υιοθέτηση μιας ενεργούς πολιτικής γειτονίας με τη Λευκορωσία.

Φοβάμαι ότι το σημερινό απολυταρχικό καθεστώς του Προέδρου Λουκασένκο δεν θα ήταν ιδιαίτερα ενθουσιώδες σχετικά με αυτό. Θα προτιμούσε πιθανότατα μια αναποτελεσματική ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία στο έδαφός του ως μέσο νομιμοποίησής του στα μάτια της διεθνούς κοινότητας. Θέλω να ρωτήσω την Επίτροπο αν αυτή η στάση του Μινσκ ενδέχεται να παρακωλύσει την εγκατάσταση της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας.

Ο κ. Tannock καλεί όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να διευθετήσουν με πολιτικά μέσα το από μακρού ζήτημα της Υπερδνειστερίας. Δυστυχώς για τη Μολδαβία, δύο από τα ενεχόμενα μέρη, δηλαδή η Ρωσία και η Ουκρανία, εξέδωσαν μια κοινή δήλωση σχετικά με τη σύγκρουση της Υπερδνειστερίας, χωρίς να εμπλέξουν το Τσισινάου, πριν από ένα μήνα, στα μέσα Δεκεμβρίου 2005. Στην πραγματικότητα, οι Πρόεδροι Πούτιν και Γιουσένκο δεν ενέπλεξαν τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση ή τη Ρουμανία σε αυτό το θέμα. Οι δυο τους, αυτοδιορίστηκαν μεταξύ τους «εγγυητικές δυνάμεις» στη Μολδαβία και την Υπερδνειστερία. Θα μπορούσε αυτό να είναι επανάληψη της δράσης που ανέλαβε ο Yevgeni Primakov το 1997, η οποία, στην πραγματικότητα, δεν έλαβε καμία απολύτως διεθνή υποστήριξη και απορρίφθηκε σθεναρά από τη Μολδαβία;

Παρεμπιπτόντως, ο Πούτιν και ο Γιουσένκο έχουν ήδη αυτοονομαστεί υπεύθυνοι για «την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία του λαού της Μολδαβίας, των Ρώσων και των Ουκρανών και στις δύο όχθες του Δνείστερου». Αυτό ισοδυναμεί απλά με ρωσο-ουκρανική συγκυριαρχία. Ταυτόχρονα, στις 15 Δεκεμβρίου 2005, το Κίεβο και η Μόσχα δέχθηκαν η μία τις λύσεις της άλλης για τη σύγκρουση της Υπερδνειστερίας ως «συμπληρωματικές». Αυτές είναι ειλικρινείς προτάσεις που, κατά την άποψή μου, ισοδυναμούν με επιβεβαίωση της γεωγραφικής διαίρεσης της Μολδαβίας, της διεθνούς νομιμότητας της στρατιωτικής παρουσίας της Ρωσίας στην Υπερδνειστερία και ενός «δημοκρατικού, ουδέτερου κράτους της Μολδαβίας».

Θα ήθελα να ρωτήσω την Επίτροπο πώς ερμηνεύει αυτή τη διμερή συμφωνία μεταξύ Πούτιν και Γιουσένκο σχετικά με το μέλλον της Μολδαβίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας. Προσβλέπω στην απάντησή σας στις δύο ερωτήσεις μου.

  Konrad Szymański, εξ ονόματος της Ομάδας UEN. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να υπογραμμίσω κάποιες σημαντικές αρχές που πρέπει να περιλαμβάνει μια σωστή και αποτελεσματική πολιτική γειτονίας.

Καταρχάς, μια τέτοια πολιτική δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως κάτι εκ διαμέτρου αντίθετο με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντιθέτως, στην περίπτωση μιας ευρωπαϊκής χώρας, μια επιτυχημένη πολιτική γειτονίας πρέπει να φέρει την ένταξη πιο κοντά. Ασφαλώς η γειτονία δεν συνεπάγεται αυτόματα την ένταξη στην ΕΕ, αλλά μπορεί να καταλήξει σε αυτήν.

Δεύτερον, πρέπει να τονιστεί ότι το επίπεδο της βοήθειας πρέπει να εξαρτάται από την προθυμία συμμόρφωσης με τα δημοκρατικά πρότυπα την οποία επιδεικνύει η γειτονική χώρα ή η χώρα εταίρος. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την περίπτωση της Λευκορωσίας, όπου δεν είναι δυνατόν να συνεργαστούμε με την κυβέρνηση. Πρέπει επίσης να ισχύσει και για τη Ρωσία, ωστόσο, διότι έχει σημειωθεί αξιοσημείωτη οπισθοδρόμηση στη συμμόρφωση με τα δημοκρατικά πρότυπα στη χώρα αυτή κατά τη διάρκεια της πραγματικής περιόδου εφαρμογής των συμφωνιών εταιρικής σχέσης. Η εντύπωσή μου είναι ότι όσα κάνουμε στη Ρωσία συμβάλουν στην κατασκευή δρόμων που χρησιμοποιούνται ακολούθως για τη μεταφορά ανθρώπων που έχουν καταδικαστεί άδικα ή αγωγών πετρελαίου από τους οποίους στη συνέχεια αρνούνται να μας δώσουν πετρέλαιο.

Η τρίτη αρχή είναι η εξής. Εκεί όπου παρατηρείται ανεπαρκές επίπεδο δημοκρατίας, πρέπει να καταβάλλουμε ιδιαίτερη προσπάθεια να υποστηρίξουμε την κοινωνία των πολιτών και τις δημοκρατικές δυνάμεις. Για να μπορέσουμε να το κάνουμε αποτελεσματικά, πρέπει να μπορούμε να βασιστούμε σε ένα ειδικό μέσο για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ένα τέτοιο μέσο θα ήταν αρκετά ευέλικτο ώστε να χρησιμεύσει ως αποτελεσματικό εργαλείο σε ένα εχθρικό νομικό και πολιτικό περιβάλλον.

Οι αρχές αυτές περιέχονται στην έκθεση Tannock και επιδοκιμάζονται από αυτήν. Η Ομάδα μου θα ψηφίσει με χαρά, συνεπώς, υπέρ της έκθεσης.

  Ryszard Czarnecki (NI). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας, η σημερινή συζήτηση και το ψήφισμα που έχουμε ενώπιον μας αποδεικνύουν ότι παρόλο που η Ένωση διέρχεται μια κρίση, δεν έχουμε χάσει ακόμη την ικανότητα να σκεφτόμαστε στρατηγικά. Αναγνωρίζουμε τη σημασία του ανοίγματος προς τους γείτονές μας. Τα οικονομικά προβλήματα της διευρυμένης Ένωσης και οι δυσκολίες που προέκυψαν με την έγκριση του Συντάγματος δεν πρέπει να μας εμποδίζουν να αναπτύξουμε ένα όραμα για το μέλλον μετά τις επόμενες εκλογές στις χώρες μας.

Οι σχέσεις με τους γείτονές μας στα ανατολικά και στα νοτιοανατολικά είναι ιδιαίτερα σημαντικές πτυχές της πολιτικής γειτονίας μας. Το σχέδιο ψηφίσματος αναφέρεται πολύ σωστά στην Ουκρανία, τη Γεωργία, τη Μολδαβία και τις χώρες του Νότιου Καυκάσου γενικά. Είναι επίσης σωστό ότι πρέπει να αναγνωρίσουμε το λάθος που κάναμε με το να μην ασκήσουμε κατάλληλη επιρροή στη Ρωσία ώστε να εξασφαλίσουμε ότι η τελευταία θα διαδραμάτιζε κάποιον ρόλο στη σταθεροποίηση και όχι στην αποσταθεροποίηση της κατάστασης στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.

Θα ήθελα να απευθύνω μια παρατήρηση στην Επίτροπο Ferrero-Waldner. Δεν μπορούμε να περιμένουμε από κανέναν να ασκήσει την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας για λογαριασμό μας. Δεν πρέπει να την φορτώνουμε στη G8 ή στον ΟΟΣΑ ή να την κάνουμε πολιτικό μπαλάκι. Πρέπει επίσης να θυμόμαστε μια θεμελιώδη αρχή. Αυτή είναι ότι η χρηματοδοτική βοήθεια στο πλαίσιο του νεοδημιουργηθέντος Ευρωπαϊκού Μέσου Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης πρέπει να είναι ελεγχόμενη, όπως ανέφερε νωρίτερα ο κ. Szymański. Δεν πρέπει να προάγουμε τα συμφέροντα μη δημοκρατικών κυβερνήσεων. Πρέπει να απαιτηθεί από τις τελευταίες να υποστηρίζουν τη δημοκρατία σε εκείνες τις κοινωνίες και τις δημοκρατικές δομές, και να προάγουν τα πρότυπα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Εν κατακλείδι, η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας είναι μια ευκαιρία για την Ένωση, όχι επαχθές καθήκον. Καλά θα κάνουμε να το θυμόμαστε.

  Paweł Bartłomiej Piskorski (PPE-DE). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, πιστεύουμε όλοι σθεναρά ότι η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας είναι ένα βασικό στοιχείο στην ανάπτυξη μιας κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γνωρίζουμε επίσης ότι η πολιτική γειτονίας μας πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες μεμονωμένων χωρών. Σε τελική ανάλυση, θα επηρεάσει χώρες που είναι πολύ διαφορετικές η μία από την άλλη, όπως το Μαρόκο και η Ουκρανία.

Γνωρίζουμε επίσης ότι παράλληλα με τη διατήρηση της ευελιξίας αυτού του μέσου, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε δύο ειδών καταστάσεις. Αξίζει να υπογραμμίσουμε αυτό το γεγονός. Υπάρχουν καταστάσεις όπου αυτό που απαιτείται είναι η εμβάθυνση και η διεύρυνση της συνεργασίας σε τομείς όπως η ενέργεια και η ασφάλεια, και η μετακίνηση σε άλλους κατάλληλους τομείς. Οι βορειοαφρικανικές χώρες είναι ένα καλό παράδειγμα. Έχουμε επίσης να ασχοληθούμε με την κατάσταση σε αρκετά διαφορετικές χώρες, όπως η Λευκορωσία και η Συρία, στις οποίες είμαστε αντιμέτωποι με δικτατορίες και αντιδημοκρατικά σενάρια. Η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας πρέπει να χρησιμεύσει ως μέσο άσκησης πιέσεων για τον εκδημοκρατισμό αυτών των χωρών.

Με μεγάλη ευχαρίστηση παρατηρούμε ότι η έκθεση Tannock ανταποκρίνεται σε αυτές τις προκλήσεις και αξίζει, ως εκ τούτου, υποστήριξης. Ένα πολύ καλό σημείο εκκίνησης είναι ότι αυτή η πολιτική γειτονίας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως εναλλακτική στη μελλοντική προσχώρηση αυτών των χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κανείς δεν πιστεύει σοβαρά ότι χώρες όπως η Μολδαβία, η Λευκορωσία ή η Ουκρανία θα ενταχθούν σύντομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό που είναι σημαντικό, ωστόσο, είναι να αφήσουμε ανοικτή την πόρτα ώστε να μπορέσουν οι ευρωπαϊκές χώρες να υποβάλουν αίτηση υποψηφιότητας σύμφωνα με τις συνθήκες.

Απευθύνουμε επίσης έκκληση για την υποστήριξη των τροπολογιών 52 και 55 που κατέθεσε ο κ. Klich. Ζητούν, μεταξύ άλλων, την αναφορά στο καθεστώς της Λευκορωσίας ως αυτό που είναι πραγματικά, δηλαδή ένα μη δημοκρατικό καθεστώς.

  Pierre Schapira (PSE). – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εκφράζω την ικανοποίησή μου για αυτό το ψήφισμα σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας. Καλύπτει περιεκτικά όλες τις προτεραιότητες που έχει θέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για αυτή την πολιτική: ανθρώπινα δικαιώματα, μετανάστευση, περιβάλλον και ελεύθερο εμπόριο.

Ωστόσο, απουσιάζει εντελώς ένα ζωτικό ζήτημα: η αναπτυξιακή συνεργασία. Επιτρέψτε μου να σας θυμίσω ότι από τις 17 χώρες που καλύπτει η πολιτική γειτονίας, οι 12 είναι αναπτυσσόμενες και το ένα τρίτο από αυτές θεωρούνται χώρες με χαμηλό ΑΕΠ. Η τρέχουσα μεταρρύθμιση των μέσων εξωτερικής δράσης σημαίνει ότι αυτές οι 12 αναπτυσσόμενες χώρες δεν θα καλυφθούν από το μέσο της μελλοντικής συνεργασίας και ανάπτυξης. Το αποτέλεσμα θα είναι ότι αν η πολιτική γειτονίας δεν συμπεριλάβει μια αναπτυξιακή πολιτική, αυτές οι 12 χώρες δεν θα λαμβάνουν πλέον καθόλου αναπτυξιακή βοήθεια από μας.

Θεωρώ, όμως, λυπηρό ένα κείμενο με μια τόσο γενική και ευρεία πολιτική εστίαση να μην προβαίνει σε καμία αναφορά για συνεργασία. Δεν μπορούμε λογικά να μιλάμε για αύξηση της ευημερίας μιας περιοχής χωρίς, την ίδια στιγμή, να δεσμευόμαστε για την εξάλειψη της φτώχειας. Ικανοποιούνται, άραγε, στην παρούσα φάση οι βασικές ανάγκες του λαού του Αζερμπαϊτζάν, της Μολδαβίας ή της Παλαιστίνης; Με ποιον τρόπο μπορούν αυτές οι χώρες να πολεμήσουν τη δικτατορία και να είναι ανταγωνιστικές στην οικονομία της αγοράς, όταν ένα τμήμα των λαών τους δεν έχει καν πρόσβαση σε πόσιμο νερό, κοινωνικές υπηρεσίες, υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση; Με ποιον τρόπο περιμένουμε να επιτύχουμε τους αναπτυξιακούς στόχους της Χιλιετίας αν δεν μπορούμε καν να καταπολεμήσουμε τη φτώχεια στο κατώφλι μας;

Όπως βλέπω τα πράγματα, η έγκριση ενός ψηφίσματος για την πολιτική γειτονίας, που επιλέγει να παραβλέψει τον στόχο της εξάλειψης της φτώχειας θα αποτελέσει ένα σοβαρό σφάλμα κρίσης, για το οποίο δυστυχώς θα φέρουμε την ευθύνη στο μέλλον.

  Diana Wallis (ALDE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, θα ήθελα να μιλήσω ως πρόεδρος της αντιπροσωπείας για τις σχέσεις με την Ελβετία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία και της αντιπροσωπείας στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ). Με λυπεί η παράγραφος 43 της έκθεσης, η οποία με μάλλον σκληρό τρόπο εντάσσει αυτές τις χώρες στην ίδια κατηγορία με τις υπόλοιπες γειτονικές χώρες και/ή τις καθιστά ισότιμες με την Ανδόρα και το Κράτος του Βατικανού. Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό στο Κοινοβούλιο.

Μέσω της τροπολογίας μου, θέλησα τουλάχιστον να αναφερθώ στον ΕΟΧ-ΕΖΕΣ. Πράγματι, θα πρέπει να εκτιμήσουμε ότι τα κράτη μέλη μας είναι μέλη του ΕΟΧ. Είναι μια στενή και βαθιά σχέση, η οποία ήδη συνεπάγεται την πλήρη συμμετοχή στην εσωτερική αγορά και άλλα προγράμματα της ΕΕ. Επιπλέον, οι χώρες του ΕΟΧ-ΕΖΕΣ είναι στην πραγματικότητα ήδη εταίροι μας και συνεισφορείς στην οικοδόμηση της δημοκρατίας και σε άλλες δραστηριότητες στο εσωτερικό των νέων γειτόνων μας.

Φρονώ ότι ο κ. Tannock θα κατανοήσει μια βρετανική ποδοσφαιρική αναλογία. Ενώ αυτές οι χώρες αποβλέπουν επί του παρόντος στην Premiership, ώστε να γίνουν πλήρη μέλη, συμμετέχουν τώρα στο Πρωτάθλημα και σίγουρα όχι σε μία από τις τελευταίες θέσεις στην Conference League.

Πιστεύω ότι ελπίζουμε να επαναλάβουμε μια συνάντηση με τους Υπουργούς Εξωτερικών του ΕΟΧ-ΕΖΕΣ και την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων. Ελπίζω ότι η τροπολογία μου θα μας βγάλει από τη δύσκολη θέση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τους παλαιότερους και στενότερους εταίρους και γείτονές μας και, επίσης, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον ΕΟΧ-ΕΖΕΣ.

  Cem Özdemir (Verts/ALE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, και εμείς επικροτούμε την έκθεση του κ. Tannock, και θα ήθελα με αυτήν την ευκαιρία να ευχαριστήσω και τον κ. Laschet για την μέχρι τώρα εργασία του.

Ένα ουσιαστικό σημείο της έκθεσης είναι οπωσδήποτε το σημείο 4, όπου επαναλαμβάνεται ότι πρέπει να εξασφαλιστεί πως θα υπάρξουν κίνητρα για δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και θα προωθηθεί η οικονομική ανάπτυξη. Η ΕΕ πρέπει να δώσει μεγαλύτερη προσοχή από ό,τι στο παρελθόν στο να λαμβάνονται σοβαρά οι δημοκρατικές ρήτρες των συμφωνιών μας με τρίτες χώρες και να έχουν συνέπειες – θετικές και αρνητικές. Η έκθεση αναφέρεται σε συνάρτηση με αυτό σε έναν αποτελεσματικό μηχανισμό παρακολούθησης. Θα ήταν ένα μεγάλο βήμα προόδου αν μπορούσαμε να συστήσουμε τον οργανισμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για τον οποίο θα συζητήσουμε εδώ με άλλη ευκαιρία, γιατί θα μας προσέφερε ένα μέσο για να αξιολογήσουμε αποτελεσματικά την κατάσταση στις χώρες εταίρους.

Βέβαια, η διμερής προσέγγιση που ακολουθεί η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας από το 2003 και την οποία σαφώς υποστηρίζουμε, μπορεί να λάβει υπόψη την πολυμορφία των χωρών. Δεν πρέπει ωστόσο να ξεχνάμε ότι υπάρχει και μία άλλη προσέγγιση: η διαδικασία της Βαρκελώνης με την περιφερειακή της προσέγγιση. Καλά θα κάναμε να την θεωρήσουμε συμπληρωματική και να συνδυάσουμε τα πλεονεκτήματα αυτών των δύο προσεγγίσεων προκειμένου να διαμορφώσουμε μία ομοιογενή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ ειδικά στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής που, δυστυχώς, δεν παίζει σήμερα κανένα ρόλο στη διαδικασία της Βαρκελώνης. Καλό θα ήταν να συζητήσουμε αυτό το θέμα με τις χώρες της Νότιας Μεσογείου. Όλοι θυμόμαστε τις φρικτές εικόνες από την Θέουτα και τη Μελίγια που μας άγγιξαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει, προφανώς, να συζητήσουμε θέματα που αφορούν τα σύνορα, τις συμφωνίες επανεισδοχής και τις διαδικασίες ασύλου. Ταυτόχρονα όμως πρέπει να συζητήσουμε και για την ανθρώπινη μεταχείριση των προσφύγων και να βελτιώσουμε τη γενική κατάσταση στις χώρες αυτές. Χαίρομαι διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εντείνει τις δραστηριότητές της στον τομέα της εκπαίδευσης. Πρέπει να κάνουμε εδώ πολύ περισσότερα. Σκέφτομαι ιδίως τους νέους των χωρών της Νότιας Μεσογείου, στους οποίους πρέπει να δοθεί μια ευκαιρία για μελλοντική συμμετοχή στις χώρες τους. Μόνον εάν οι νέοι έχουν ευκαιρίες στις πατρίδες τους, θα μείνουν εκεί και θα χρησιμοποιήσουν τις γνώσεις τους για να βελτιωθεί η ευημερία και η δημοκρατική οργάνωση των κοινωνιών τους.

Τέλος, θα ήθελα να σας υπενθυμίσω την κατάσταση στην Αίγυπτο. Όλοι γνωρίζουμε ότι συνελήφθη ο πολιτικός της αντιπολίτευσης Aiman Nur και νομίζω ότι μιλώ εξ ονόματος όλων μας εκφράζοντας την αλληλεγγύη μας μαζί του και με όποιον άλλον υπερασπίζεται, κάποιες φορές υπό δύσκολες συνθήκες, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα στη χώρα.

  Esko Seppänen (GUE/NGL). – (FI) Κύριε Πρόεδρε, η έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων που εκπόνησε ο κ. Tannock είναι πλήρης από πολλές πλευρές. Περιέχει πολλές απόψεις σε λεπτές πολιτικά περιοχές για τις οποίες κανείς δεν χρειάζεται να αναλάβει την ευθύνη. Η έκθεση εκπονήθηκε με πρωτοβουλία της Επιτροπής σε έναν τομέα στον οποίο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει αρμοδιότητα.

Η έκθεση αντανακλά την τάση σύμφωνα με την οποία πρέπει να δοθεί ελπίδα για βοήθεια και υποστήριξη σε χώρες εκτός της Ένωσης. Με τον τρόπο αυτό, υπάρχει η επιθυμία πολιτικής σύνδεσης με την Ένωση των χωρών οι οποίες περιλαμβάνονται στην πολιτική γειτονίας, πολλές από τις οποίες δεν γειτνιάζουν με την ΕΕ. Η θέση της έκθεσης σχετικά με το ποιες χώρες μπορούν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι σαφής. Δεν θέλει κανείς, για παράδειγμα, να πει στην Ουκρανία ότι είναι ή δεν είναι επιλέξιμη, παρόλο που η Ουκρανία είναι πολύ περισσότερο ευρωπαϊκή χώρα από την Τουρκία. Στην πραγματικότητα, η ένταξη της Ουκρανίας μακροπρόθεσμα είναι τόσο μακρινή που δεν την βλέπουμε καν.

Για τελείως ανυπόστατους λόγους, η έκθεση περιλαμβάνει αναφορές στο Σύνταγμα της ΕΕ αντί να εξετάζει το πώς θα μπορούσε να προσεγγιστεί η ένταξη στην ΕΕ μέσω, και από την άποψη, μιας δομής όπως είναι ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος.

Η διεφθαρμένη διοίκηση αποτελεί στοιχείο της καθημερινότητας πολλών γειτονικών χωρών. Θα είχε, για παράδειγμα, ενδιαφέρον να ξέρουμε σε ποιον ανήκει η Ros-Ukr-Energo, η οποία διαχειρίζεται τη συμφωνία για το φυσικό αέριο μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Είναι ποτέ δυνατόν να είναι αθώος ως προς αυτό το θέμα ο Πρόεδρος της Ουκρανίας; Από την «πορτοκαλί επανάσταση», η Ουκρανία αποτελεί παράδειγμα διεφθαρμένης κυβέρνησης. Και το Αζερμπαϊτζάν, για παράδειγμα, ή το Καζακστάν και το Τουρκμενιστάν, τα οποία βρίσκονται εκεί που εντοπίζονται στα ανατολικά οι πηγές του αερίου και του πετρελαίου, θα πρέπει επίσης να αξιολογηθούν από αυτή τη σκοπιά της κρατικής κατάχρησης, όπως ακριβώς και η Λευκορωσία, και όχι μόνο από την άποψη του εφοδιασμού σε αέριο και πετρέλαιο.

  Gerard Batten (IND/DEM). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας ζητά την παγίωση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στις γειτονικές χώρες της ΕΕ. Πώς μπορεί η ΕΕ να παγιώσει ουσιαστικά τη δημοκρατία σε χώρες που δεν ανήκουν στην ΕΕ, όταν η βασική κινητήριος δύναμη για την ένταξη στην ΕΕ είναι η ανένδοτη εξάλειψη κάθε πραγματικής, ουσιαστικής, δημοκρατικής λογοδοσίας στα κράτη μέλη της; Πώς μπορεί η ΕΕ να ζητά σοβαρά την επέκταση του κράτους δικαίου σε χώρες που δεν είναι μέλη, όταν η ίδια η ΕΕ αγνοεί τους δικούς τους νόμους;

Μιλώ, φυσικά, για το προτεινόμενο Σύνταγμα της ΕΕ, το οποίο στο πλαίσιο του δικαίου των Συνθηκών θα έπρεπε να βρίσκεται πλέον σε αχρηστία μετά τα αρνητικά δημοψηφίσματα στη Γαλλία και τις Κάτω Χώρες. Αντίθετα, ωστόσο, το Σύνταγμα διατηρείται στη ζωή με μηχάνημα τεχνικής υποστήριξης έως ότου υπερκεραστεί με δόλια μέτρα η ενόχληση που προκάλεσε η δημοκρατική απόρριψη. Ο κ. Tannock θα ήταν καλύτερο να ασχοληθεί με τα συμφέροντα όσων τον εξέλεξαν να τους εκπροσωπεί και όχι όσων δεν τον εξέλεξαν.

  Ģirts Valdis Kristovskis (UEN). – (LV) Κυρία Επίτροπε, κύριε Προεδρεύων του Συμβουλίου, κυρίες και κύριοι, η έκθεση του κ. Tannock αποτελεί εξαιρετική μαρτυρία για το πρόβλημα και για την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει τα ίδια της τα συμφέροντα και τις πολιτικές της στη γεωπολιτική περιοχή που περιβάλλει την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Φυσικά, μια δημοκρατική, σταθερή και ευημερούσα γειτονική χώρα αποτελεί την καλύτερη εγγύηση για την ανάπτυξη και την ασφάλεια. Όπως εύλογα αναφέρει ο συντάκτης της έκθεσης, ωστόσο, η πολιτική γειτονίας της ΕΕ θα πρέπει να καταστεί περισσότερο αποτελεσματική μέσω πιο συγκεκριμένων κριτηρίων για τους στόχους, τις προτεραιότητες και την αξιολόγησή της. Κατά την υλοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, θα πρέπει να αξιοποιηθεί η εμπειρία των νέων κρατών μελών της ΕΕ για την ενθάρρυνση μεταρρυθμίσεων στον Καύκασο, την Ουκρανία και τη Μολδαβία.

Η έκθεση αναφέρει, εύλογα, ότι η επιτυχία της πολιτικής γειτονίας στις μεμονωμένες χώρες εξαρτάται από τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας. Ωστόσο, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι μια Ρωσία, η οποία σκέφτεται σε όρους παλαιών γεωπολιτικών κατηγοριών, θα αποδειχθεί αξιόπιστος σύμμαχος. Μάλιστα, είναι μάλλον αστεία η πρόσκληση επίτευξης του εκδημοκρατισμού της Λευκορωσίας μαζί με τη Ρωσία. Είναι γνωστό ότι μέρα με την ημέρα το καθεστώς Πούτιν απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τη δημοκρατική διοίκηση και γίνεται αυταρχικό.

Κυρία Ferrero-Waldner, οι διμερείς διάλογοι μεταξύ του κ. Πούτιν και του κ. Σρέντερ, του κ. Πούτιν και του κ. Μπλερ και του κ. Πούτιν και του κ. Σιράκ ικανοποιούν, δυστυχώς, την επιθυμία της Ρωσίας να διαπραγματευτεί με μια κατακερματισμένη Ευρώπη. Αυτό αποτελεί υπαναχώρηση από τις αρχές και τις προϋποθέσεις της πολιτικής γειτονίας της ΕΕ. Η εξισορρόπηση των τιμών αερίου της Ρωσίας και της Ουκρανίας με το αποκαλούμενο φθηνό αέριο του Τουρκμενιστάν είναι μια μονοπωλιακή απόφαση και όχι ενέργεια της αγοράς.

Ανησυχώ. Είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί, σε μια περίοδο όπου η οικονομία της Ρωσίας αναπτύσσεται, δεν αυξάνεται το μερίδιο συγχρηματοδότησης της ίδιας της Ρωσίας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Βόρειας Διάστασης, της Παγκόσμιας Εταιρικής Σχέσης και των προγραμμάτων για τον παροπλισμό των όπλων μαζικής καταστροφής. Η έκθεση, ωστόσο, αναφέρει τη συνετή και αποτελεσματική χρήση των πόρων της πολιτικής γειτονίας. Αξίζει, πράγματι, να πασχίσουμε για την ανάπτυξη της περιφερειακής και της υποπεριφερειακής διάστασης. Αξίζει να αναλογιστούμε τη σημασία των γεωγραφικών, ιστορικών και πολιτικών πτυχών της Ανατολικής Ευρώπης στη δημιουργία μιας αξιόπιστης πολιτικής γειτονίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

  Frank Vanhecke (NI). – (NL) Κύριε Πρόεδρε, δεν νομίζω ότι υποβαθμίζεται κατά κανένα τρόπο η εργασία του κ. Tannock όταν συμπεραίνουμε ότι αυτή η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, στην πραγματικότητα, αποτελεί μια τεράστια ευκαιρία την οποία έχασε η Επιτροπή, για να διασφαλίσει, και μάλιστα ως προτεραιότητα, ότι η γειτονική μας χώρα η Τουρκία συμπεριλαμβάνεται στην εν λόγω πολιτική, καταλαμβάνοντας, όπως θα έπρεπε, πρώτη και εξαιρετικά προνομιακή θέση σε αυτήν. Θα πρέπει να είναι τώρα πια σαφές ότι η πλειοψηφία των ευρωπαίων πολιτών μας είναι απολύτως αντίθετη με την πλήρη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ και ότι, συνεπώς, θα ήταν εξαιρετικά αντιδημοκρατικό να αγνοήσουμε απλά αυτή την κατηγορηματική μη έγκριση. Θα ήθελα να σας υπενθυμίσω και πάλι ότι η Τουρκία δεν είναι ευρωπαϊκή χώρα, γεωγραφικά, ιστορικά, θρησκευτικά ή κατά κανέναν άλλο τρόπο. Η Τουρκία είναι μια γειτονική χώρα, όμως, με την οποία θέλουμε να έχουμε τις καλύτερες σχέσεις και η οποία θα μπορούσε εύκολα να έχει διαδραματίσει σημαντικό, και προεξέχοντα, ρόλο στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας. Είναι, επομένως, μια χαμένη ευκαιρία και ένα λάθος, το οποίο αργά ή γρήγορα θα μας κοστίσει ακριβά.

Θα ήθελα να προσθέσω άλλη μια παρατήρηση στα συμπεράσματα της έκθεσης σχετικά με τις σχέσεις μας με τις χώρες του Μαγκρέμπ. Με λυπεί η παράλειψη μιας πολύ σημαντικής πτυχής, δηλαδή της πρόσφατης δήλωσης της κυβέρνησης του Μαρόκου, η οποία ζητεί μια πολιτική επαναμετανάστευσης, την επιστροφή ενός μεγάλου τμήματος των 2,5 εκατομμυρίων μαροκινών που βρίσκονται επί του παρόντος στην Ευρώπη, εκ των οποίων, όπως γνωρίζετε, οι νέοι είτε αντιμετωπίζουν ανεργία σε ποσοστό 40% είτε τους φροντίζει το κράτος με άλλο τρόπο. Αυτό αποτελεί μια εξαιρετική μεταστροφή εκ μέρους της κυβέρνησης του Μαρόκου, την οποία εμείς οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να υποστηρίξουμε ενεργά, κυρίως μέσω της πολιτικής γειτονίας μας.

  Francisco José Millán Mon (PPE-DE). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, οι δεσμοί με τους γείτονες είναι εξαιρετικά σημαντικοί τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τις χώρες. Οι σχέσεις με τις γειτονικές χώρες είναι επίσης σημαντικές για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να είναι θετικές σχέσεις στο πλαίσιο του στόχου της δημιουργίας ενός κύκλου χωρών γύρω από την Ένωση που είναι ειρηνικές, ευημερούν, σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, έχουν σταθερότητα και συμμερίζονται τις αρχές μας της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Η επίτευξη αυτού του κύκλου είναι απαραίτητη για τα συμφέροντα της Ένωσης, όπως μόλις αναγνώρισε η κ. Επίτροπος.

Με την παγκοσμιοποίηση και την αλληλεξάρτηση, είναι σαφές ότι κανένα τείχος δεν μπορεί να απομονώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση από τις κοντινότερες γειτονικές της χώρες· εξ ου και η σημασία μιας ενεργού και γενναιόδωρης πολιτικής γειτονίας.

Όπως επισημαίνει η έκθεση του κ. Tannock –και τον ευχαριστώ θερμά για την εργασία του– πιστεύω ότι οι συγκεκριμένες πολιτικές γειτονίας πρέπει να διαφοροποιούνται κατά βάση ανάλογα με την αντίστοιχη γειτονική χώρα. Η διαφορά δεν πρέπει να εξαρτάται από την ήπειρο στην οποία ανήκει η χώρα· αν συνέβαινε αυτό, θα δίναμε την εντύπωση ότι έχουμε μία πολιτική γειτονίας πρώτης κατηγορίας και μία άλλη δεύτερης κατηγορίας για τις μη ευρωπαϊκές γειτονικές μεσογειακές χώρες. Αυτό θα ήταν λάθος, καθώς πολλές από αυτές τις μεσογειακές χώρες έχουν πολύ στενές και μακροχρόνιες σχέσεις με την Ένωση, πιο στενές και πιο μακροχρόνιες από εκείνες που έχει η Ένωση με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες επίσης υπάγονται στην πολιτική γειτονίας.

Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις μας, αυτές οι μεσογειακές χώρες ελπίζουν να επιτύχουν τις στενότερες δυνατές σχέσεις με την Ένωση. Επιπλέον, χρειάζονται μεγαλύτερη συνεργασία από την πλευρά μας προκειμένου να επανορθώσουν για την καθυστέρησή τους στους τομείς της θεσμικής δημοκρατικής ανάπτυξης, της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και ούτω καθεξής.

Μία πιο στενή ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας, ωστόσο, περιλαμβάνει επίσης την προώθηση μεταρρυθμίσεων που προσανατολίζονται προς τη δημοκρατία, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την οικονομία της αγοράς. Πρέπει επίσης να σημειωθεί πρόοδος σε τομείς όπως το οικονομικό άνοιγμα, ο έλεγχος των συνόρων, και η συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης μετανάστευσης. Είναι σαφές ότι η πρόοδος σε αυτούς τους τομείς θα ωφελήσει τις εν λόγω γειτονικές χώρες, καθώς και ολόκληρη την περιοχή.

Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να κάνω ένα επιπρόσθετο σχόλιο. Λυπάμαι πολύ που, στη σύνοδο κορυφής της Βαρκελώνης τον περασμένο Νοέμβριο, το επίπεδο συμμετοχής των γειτόνων μας από τον Νότο της Μεσογείου ήταν τόσο απογοητευτικό. Πιστεύω ότι έχασαν μία θαυμάσια ευκαιρία να δείξουν το ενδιαφέρον τους για την ενίσχυση των σχέσεών τους με την Ένωση. Παρά την απογοήτευση αυτή, ωστόσο, πρέπει να κοιτάμε το μέλλον και τις στρατηγικές επιταγές της Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στις σχέσεις μας με τους γείτονές μας, όχι μόνο προς όφελός τους, αλλά και προς όφελός μας επίσης.

  Παναγιώτης Μπεγλίτης (PSE). – Κύριε Πρόεδρε, επιθυμώ να ευχαριστήσω και εγώ από την πλευρά μου την Επίτροπο κυρία Ferrero Waldner και να επισημάνω την ιδιαίτερα θετική συμβολή του συναδέλφου κυρίου Tannock στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου.

Θα ήθελα να αναφέρω ορισμένα ζητήματα από την εξέλιξη των οποίων θα εξαρτηθεί η υλοποίηση των φιλόδοξων στόχων της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας.

Κατ' αρχήν δεν μπορεί να υπάρξει αξιόπιστη ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας χωρίς μια ισόρροπη γεωγραφική προσέγγιση. Πρέπει με κάθε τρόπο να αποτραπούν οι πελατειακές λογικές των κρατών μελών με βάση τα επί μέρους εθνικά τους συμφέροντα.

Βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματικότητα της πολιτικής γειτονίας είναι η πολιτική βούληση των κρατών μελών να κάνουν χρήση των μηχανισμών που προβλέπονται για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών ελευθεριών. Η αρνητική εμπειρία σ' αυτό τον τομέα της διαδικασίας της Βαρκελώνης θα πρέπει να μας κάνει όλους πιο σοφούς.

Θα πρέπει να συνδεθεί η πολιτική γειτονίας με την υλοποίηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής ασφαλείας, κυρίως στους τομείς της καταπολέμησης της διεθνούς τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος, της ενεργειακής ασφάλειας και των περιβαλλοντικών προκλήσεων.

Η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας δεν πρέπει να παράγει επικαλύψεις ή να δημιουργήσει συγχύσεις ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική και την μελλοντική ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση των βαλκανικών χωρών. Χρειάζεται επίσης να προσδιορισθούν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι σχέσεις με τη διαδικασία της ευρω-μεσογειακής συνεργασίας.

Χρειάζεται μεγαλύτερος συντονισμός και καλύτερη συνεργασία με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς για την υλοποίηση των προγραμμάτων δράσης. Χρειάζεται πιο έγκυρος χρηματοδοτικός προγραμματισμός μέσα στο 2006 για την υιοθέτηση του σχετικού κανονισμού για το νέο χρηματοδοτικό μέσο. Χρειάζεται η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας να εξελιχθεί σε μια διαδικασία με τη συμμετοχή των πολιτών και των κοινωνιών των τρίτων χωρών. Χρειάζεται επίσης η ανάπτυξη και η εμβάθυνση της περιφερειακής συνεργασίας και της ολοκλήρωσης και η ενίσχυση της περιφερειακής τελωνειακής ένωσης.

Η κρίσιμη διεθνής ενεργειακή συγκυρία επιβάλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση την εναρμόνιση και ενσωμάτωση των ενεργειακών της αγορών με αυτές των χωρών της πολιτικής γειτονίας.

Τελειώνοντας, θέλω να επισημάνω την ανάγκη όπως επισπευσθούν οι διαπραγματεύσεις για την υιοθέτηση των προγραμμάτων δράσης με τις χώρες του Νοτίου Καυκάσου και κυρίως η διαπραγμάτευση με τη Γεωργία. Θα πρέπει ιδιαίτερα να ληφθεί υπόψη η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η κατάσταση της ελληνικής ομογένειας στην περιοχή της Σάλκας της Γεωργίας όπου υπάρχουν σοβαρά προβλήματα τόσο στα ανθρώπινα δικαιώματα όσο και στα δικαιώματα της περιουσίας της ελληνικής κοινότητας.

  Cecilia Malmström (ALDE). – (SV) Κύριε Πρόεδρε, αυτή είναι μια πολύ εποικοδομητική και σημαντική έκθεση για ένα από τα πιο σημαντικά θέματα που αφορούν το μέλλον της ΕΕ. Τι είδους σχέσεις θα έχουμε με τις γειτονικές χώρες; Πώς θα επιταχύνουμε τη συνεργασία σε θέματα στα οποία πρέπει να συνεργαστούμε, όπως είναι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τα προβλήματα του περιβάλλοντος, η ασφάλεια και η ενέργεια; Πώς θα βοηθήσουμε την ενίσχυση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στις χώρες που βρίσκονται στη γειτονιά μας;

Η άποψή μου είναι ότι, στην παρούσα κατάσταση, δεν θα πρέπει να καθορίσουμε τα σύνορα της Ευρώπης. Οι ευρωπαϊκές εκείνες χώρες οι οποίες έχουν την ικανότητα και τη βούληση να ικανοποιήσουν όλα τα κριτήρια, θα πρέπει να έχουν πραγματική προοπτική ένταξης. Είδαμε τι σήμανε αυτό για τη μεταμόρφωση των νέων κρατών μελών μας. Για αυτά, η ένταξη στην ΕΕ λειτούργησε όπως το καρότο και το μαστίγιο, και υπήρξε εξαιρετικά σημαντική για τη μεταμόρφωσή τους. Η ένταξη είναι, επίσης, εξαιρετικά σημαντική για τον εκδημοκρατισμό και τη μεταρρυθμιστική διαδικασία στα Βαλκάνια και την Τουρκία. Η άποψή μου, συνεπώς, είναι ότι θα πρέπει να δώσουμε στην Ουκρανία την προοπτική της ένταξης.

Φυσικά, η ΕΕ δεν μπορεί να μεγαλώσει πάρα πολύ, γι’ αυτό η πολιτική γειτονίας μπορεί να προσφέρει μια εναλλακτική στην ένταξη. Σε αυτή την περίπτωση όμως, πρέπει να προσφέρει ελκυστική εναλλακτική. Το μήνυμα του Κοινοβουλίου είναι σαφές στο σημείο αυτό. Πρέπει να διευκρινίσουμε και να καθορίσουμε περαιτέρω τι θα κάνουμε με την πολιτική. Ποιες πρέπει να είναι οι προτεραιότητές μας; Μπορούμε να επιλύσουμε τα θεσμικά θέματα που θα προκύψουν σε σχέση με τις χώρες αυτές; Χρειάζονται κοινές αξίες και κοινοί τομείς πολιτικής. Επιπλέον, οι συμφωνίες συνεργασίας πρέπει να διαμορφώνονται με βάση τις μεμονωμένες ανάγκες διότι, όπως επισημάνθηκε, υπάρχουν απίστευτες διαφορές μεταξύ των χωρών.

Στο επίκεντρο πρέπει να βρίσκονται τα θέματα που άπτονται της δημοκρατίας. Το ταμείο για τη μετάβαση ή τη δημοκρατία που πρότεινε ο κ. Tannock είναι μια πολύ καλή ιδέα. Και πάλι, θέλω να ευχαριστήσω τον συνάδελφο βουλευτή, κ. Tannock, γι’ αυτή την πολύ εποικοδομητική έκθεση.

  Hélène Flautre (Verts/ALE). – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, αν θέλουμε η πολιτική γειτονίας να στεφθεί πραγματικά από επιτυχία, πρέπει να έχουμε την πλήρη συνεργασία των γειτόνων μας. Υπό το πρίσμα αυτό, θέλω να επιστήσω την προσοχή σας, λίγες εβδομάδες μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Βαρκελώνης, στο γεγονός ότι στην πλειονότητά τους οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων της Μεσογείου, ακόμη και εκείνοι που είναι εταίροι μας με βάση την πολιτική γειτονίας, μποϊκοτάρισαν τη Σύνοδο Κορυφής. Πιστεύω ότι είναι σημαντικό η Επιτροπή και το Συμβούλιο να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα από τη στάση των χωρών εταίρων και να φροντίσουν να μην έχουμε τα ίδια αποτελέσματα στο πλαίσιο της πολιτικής γειτονίας.

Αυτό το μποϊκοτάρισμα αποτέλεσε εν μέρει έκφραση της αποδοκιμασίας εκ μέρους των χωρών εταίρων, πρώτον, λόγω της σημαντικής πίεσης που τους ασκήθηκε από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη προκειμένου να συνάψουν συμφωνίες συνεργασίας για μεταναστευτικές πολιτικές και για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και, δεύτερον, λόγω της έλλειψης δημοσιονομικών προοπτικών για την εφαρμογή μιας πραγματικής συνεργασίας και αναπτυξιακής πολιτικής. Μπορούμε, άραγε, να είμαστε βέβαιοι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διδάχθηκε από αυτό;

Όλα τα σχέδια δράσης που μέχρι τώρα αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης ως μέρος της πολιτικής γειτονίας περιλαμβάνουν πτυχές για τη συνεργασία με στόχο την ασφάλεια των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης: για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την παράνομη μετανάστευση. Είναι απαράδεκτο η Ευρωπαϊκή Ένωση να επιδιώκει αυτή την πολιτική με στόχο να αναγκάσει τους γείτονές μας να αναλάβουν τον ρόλο της αστυνόμευσης των συνόρων μας. Είναι απαράδεκτο, επειδή οι χώρες εταίροι δεν το υποστηρίζουν και επειδή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήδη καταδίκασε απερίφραστα αυτή την τάση. Υπήρξε, όμως, άραγε διαβούλευση με εμάς σε οποιοδήποτε στάδιο της διαπραγμάτευσης σε σχέση με αυτά τα εθνικά σχέδια δράσης;

Για να επιτύχει, η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να είναι αμοιβαία, πρέπει με άλλα λόγια να ανταποκριθεί στα συμφέροντα αμφοτέρων των μερών. Είναι επίσης σημαντικό η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης να είναι συνεπής. Δεν μπορούμε, για παράδειγμα, να ζητάμε από τους γείτονές μας να συνάψουν συμφωνίες επανεισδοχής, ενώ ορισμένα κράτη μέλη δεν τηρούν τις διατάξεις της Σύμβασης της Γενεύης. Ούτε μπορούμε από τη μια να τα ενθαρρύνουμε να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δημοκρατικές αρχές και από την άλλη να κλείνουμε τα μάτια μας σε κατάφωρες παραβιάσεις αυτών των δικαιωμάτων και αρχών, που διαπράττονται στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας.

Σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα, η Επιτροπή διαπραγματεύεται τη σύσταση υποεπιτροπών «ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατίας», οι οποίες θα αποτελέσουν σημαντικά φόρουμ για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εν προκειμένω. Κατά συνέπεια, εκφράζω τη λύπη μου διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν καταβάλλει μεγαλύτερες προσπάθειες για τη δημιουργία τέτοιων υποεπιτροπών σε σχέση με ορισμένα κράτη, όπως το Ισραήλ, για παράδειγμα.

  Irena Belohorská (NI). – (SK) Ευχαριστώ, κύριε Tannock, για αυτή την εξαιρετική έκθεση, η οποία αφορά τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους γείτονές της και τη δημιουργία ενός δακτυλίου φίλων γύρω από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βοηθώντας τους γείτονές μας, στην πραγματικότητα, βοηθάμε τους εαυτούς μας. Ο δακτύλιος περιλαμβάνει χώρες που δεν προσβλέπουν σε ένταξη στην ΕΕ, αλλά επιθυμούν τη στενή συνεργασία με την ΕΕ, καθώς και άλλες χώρες, οι οποίες θα ήθελαν να γίνουν μέλη, αλλά ακόμη δεν μπορούν να ικανοποιήσουν τα κριτήρια για να αποτελέσουν υποψήφιες χώρες. Είναι αξιέπαινο το γεγονός ότι έχουν υπογραφεί με τις χώρες αυτές συμφωνίες σύνδεσης και σχέδια δράσης και ότι οι εν λόγω χώρες έχουν δεσμευτεί να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να συμμετέχουν στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και να εναρμονίσουν τη νομοθεσία τους με αυτή της ΕΕ.

Καθώς επανεξετάζουμε μετά από μερικά χρόνια τις συμφωνίες αυτές, φαίνεται ότι ορισμένοι από τους στόχους ήταν φιλόδοξοι, αλλά όχι ρεαλιστικοί. Η ΕΕ προσφέρει σημαντική οικονομική συνδρομή στις χώρες που καλύπτει η πολιτική γειτονίας. Είναι, ωστόσο, απαραίτητο να ελεγχθεί η συμμόρφωση με άλλες σημαντικές διατάξεις των συμφωνιών, που αφορούν τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η παραβίαση των εν λόγω διατάξεων μπορεί να οδηγήσει στην αναστολή ή την παύση της οικονομικής συνδρομής. Φαίνεται ότι οι διατάξεις αυτές υπάρχουν μόνο στα χαρτιά και ότι οι εν λόγω χώρες συνεχίζουν να λαμβάνουν οικονομική συνδρομή παρά τις κατάφωρες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Προτρέπω, συνεπώς, για τη βελτίωση της παρακολούθησης της συμμόρφωσης στον τομέα αυτό.

  Anna Ibrisagic (PPE-DE). – (SV) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, καταρχάς, θέλω να πω ότι η έκθεση του κ. Tannock για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας είναι ένα έγγραφο το οποίο υποστηρίζω πλήρως και τον συγχαίρω για την εξαιρετική εργασία του. Η έκθεσή του δείχνει ότι γνωρίζει πολύ καλά την ευρωπαϊκή ιστορία και την παρούσα κατάσταση των πραγμάτων. Μόνον εκείνοι που γνωρίζουν το παρελθόν μπορούν να απαντήσουν και στις προκλήσεις του αύριο.

Οι συνθήκες υπό τις οποίες εργάστηκε δεν ήταν πάντοτε, ωστόσο, εύκολες, διότι η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας επεκτείνεται τώρα για να συμπεριλάβει, από τη μια πλευρά, ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες δικαιούνται να υποβάλλουν αίτηση για ένταξη και μπορούν να γίνουν κράτη μέλη της ΕΕ και, από την άλλη πλευρά, μη ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες δεν μπορούν να γίνουν κράτη μέλη. Κατά την προσωπική μου γνώμη, η πολιτική γειτονίας θα πρέπει να ισχύει μόνο για τις χώρες που είναι γείτονες της Ευρώπης. Χώρες οι οποίες είναι ευρωπαϊκές και επιθυμούν να ενταχθούν δεν θα πρέπει να θεωρούνται γείτονες, αλλά πιθανά κράτη μέλη της ΕΕ και σε αυτές θα πρέπει να δίνεται σαφής προοπτική ένταξης στην ΕΕ.

Επιπλέον, η συζήτηση για τα θέματα αυτά μεταστράφηκε πρόσφατα σημαντικά. Όταν μιλάμε για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, μιλάμε για μια μακροπρόθεσμη προοπτική. Όσο για μια βραχυπρόθεσμη προοπτική, αυτή συχνά δεν υπάρχει. Μήπως αυτό σημαίνει ότι οι γνώμες τόσο εντός όσο και εκτός του Κοινοβουλίου άλλαξαν, ή μήπως δεν έχουμε το πολιτικό σθένος; Πριν από ένα χρόνο, για παράδειγμα, η άποψη σχετικά με την Ουκρανία ήταν ότι οι προοπτικές της για ένταξη στην ΕΕ ήταν πολύ σαφείς και ότι δεν υπήρχε καμία απολύτως αμφιβολία ότι ανήκε στη ευρωπαϊκή οικογένεια. Όλοι θυμόμαστε τα πολλά πορτοκαλί μαντήλια που είδαμε στην Ολομέλεια προς υποστήριξη της διαδικασίας εκδημοκρατισμού της Ουκρανίας. Αν είχε συζητηθεί τότε το θέμα της κατάστασης των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ουκρανίας, είμαι απολύτως πεπεισμένη ότι δεν θα ήταν τόσοι πολλοί εκείνοι οι οποίοι θα είχαν αντιταχθεί στην ένταξη της εν λόγω χώρας. Σήμερα, η κατάσταση είναι διαφορετική. Βέβαια, λέμε ακόμη στην Ουκρανία ότι επιθυμούμε να τη δούμε να γίνεται κράτος μέλος της ΕΕ, αλλά τονίζουμε ότι θα πάρει καιρό και ότι δεν θα γίνει βιαστικά.

Για να αναφερθώ τώρα σε ένα άλλο κράτος, η κατάσταση στη Λευκορωσία μοιάζει με δικτατορία και μόνο ικανοποιητική δεν είναι. Η πορεία της προς μια πιθανή ένταξη στην ΕΕ θα είναι μακρά. Εντούτοις, πιστεύω ότι, μαζί με τις εκκλήσεις μας για εκδημοκρατισμό, θα πρέπει να στείλουμε σαφή μηνύματα ότι, όταν κάποτε γίνει δημοκρατική, και η Λευκορωσία θα έχει τη θέση της στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Αυτό το οποίο αναζητώ, τόσο στην πολιτική γειτονίας όσο και στην ευρωπαϊκή συζήτηση γενικά, είναι οράματα και αισιοδοξία. Χωρίς αισιοδοξία και σαφώς εκφρασθείσες επιθυμίες σχετικά με το τι θέλουμε να επιτύχουμε και ποια Ευρώπη θέλουμε να δούμε στο μέλλον, δεν θα σταθούμε στο ύψος των σημερινών προκλήσεων.

  Ana Maria Gomes (PSE). – (PT) Κύριε Πρόεδρε, θέλω να συγχαρώ τον κ. Tannock για την έκθεσή του σχετικά με τη νέα Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, η οποία προορίζεται να είναι ένα από τα πλέον σημαντικά από στρατηγικής πλευράς μέσα της ΕΕ, κυρίως από την άποψη της παγκόσμιας ασφάλειας, όπως επεσήμανε η κ. Ferrero-Waldner, την οποία επίσης θέλω να συγχαρώ.

Δεν έχει νόημα να κλειστεί η Ένωση σε ένα φρούριο πίσω από τα σύνορά της για να προστατευθεί από κινδύνους όπως είναι η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, η διακίνηση ναρκωτικών, η παράνομη μετανάστευση και η διακίνηση γυναικών και παιδιών. Όσο ψηλά κι αν είναι τα τείχη, πάντα θα υπάρχει τρόπος παράκαμψής τους, όπως κατά τρόπο δραματικό δείχνουν η Λαμπεντούσα, η Θέουτα και η Μελίγια.

Καλή γειτονία σημαίνει αυξημένη αμοιβαία ασφάλεια για τους εμπλεκόμενους γείτονες. Εξ ου και η σημασία της σωστής υλοποίησης αυτής της νέας πολιτικής, η οποία θα μας επιτρέψει να υποστηρίξουμε τους γείτονές μας μέσω ειδικών προγραμμάτων που επιδρούν άμεσα στην ενισχυμένη ασφάλεια – τόσο τη δική τους ασφάλεια όσο και τη δική μας. Βοηθώντας τους να επιλύσουν τα δικά τους προβλήματα ασφαλείας βοηθάμε, επίσης, την επέκταση του χώρου σταθερότητας γύρω μας.

Όμως, το νοτιοδυτικό τμήμα του δακτυλίου ασφαλείας γύρω από την Ευρώπη που επιδιώκει να οικοδομήσει αυτή η νέα πολιτική θα διαρραγεί αν το Πράσινο Ακρωτήριο αποκλειστεί από το μέσο αυτό. Ο αποκλεισμός του Πράσινου Ακρωτηρίου θα σημαίνει παράβλεψη των ισχυρών δεσμών του με την Ευρώπη και των κοινών συνόρων του με την ΕΕ μέσω των Κανάριων Νήσων. Η έκθεση αυτή πρέπει να δώσει μια λύση σύμφωνα με την οποία το Πράσινο Ακρωτήριο θα είναι επιλέξιμο για προγράμματα στο πλαίσιο του πεδίου δράσης της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας.

Η ΕΕ δεν πρέπει να αφήσει το Πράσινο Ακρωτήριο να γίνει ο αδύναμος κρίκος στην αλυσίδα των γειτόνων της. Αν μπορεί να απολαύσει τα οφέλη προγραμμάτων στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, το Πράσινο Ακρωτήριο θα μπορέσει να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια ασφάλεια. Πρέπει να βοηθήσουμε τις αρχές στο Πράσινο Ακρωτήριο να εμποδίσουν την επικράτειά τους να γίνει πεδίο για το οργανωμένο έγκλημα, την παράνομη μετανάστευση και την τρομοκρατία. Συνεπώς, με την υποστήριξη της Ομάδας μου, κατέθεσα δύο τροπολογίες, τις οποίες ελπίζω ότι θα υποστηρίξει η πλειοψηφία του Κοινοβουλίου.

  Jana Bobošíková (NI). – (CS) Κυρίες και κύριοι, είμαι ικανοποιημένη που εκπονήθηκε η εξαιρετική έκθεση του κ. Tannock σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας. Δίνει πρακτικές λύσεις σε προβλήματα τα οποία πρέπει να επιλύσει η ΕΕ, προκειμένου να καθησυχάσει τις Κασσάνδρες κατά της παγκοσμιοποίησης. Δεν είναι δυνατόν με κάθε γύρο διεύρυνσης της ΕΕ απλά να αλλάζουμε το γεωγραφικό πλάτος και μήκος στον χάρτη της Ευρώπης και να χαράσσουμε την επικράτειά μας στην άμμο· την ίδια άμμο, παρεμπιπτόντως, στην οποία μπορεί κανείς πάντα να κρύβει το κεφάλι του αντί να αντιμετωπίζει τα προβλήματα του κόσμου γύρω μας, συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων των γειτόνων της ΕΕ. Με αυτό ακριβώς το φαινόμενο, κατά την άποψή μου, καταπιάνεται και επιχειρεί να επιλύσει η έκθεση. Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας αφορά την προσφορά προνομιακών σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και των εγγύτερων γειτόνων της, που υποστηρίζεται από χρηματοδοτικά μέσα όπως το TACIS και το MEDA, τα οποία θα αντικατασταθούν από το Ευρωπαϊκό Μέσο Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης το 2007.

Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, η ΕΕ φαίνεται συχνά να μην γνωρίζει ότι δεν θα πρέπει να διεκδικεί το δικαίωμα να υπαγορεύει στις γειτονικές χώρες τι θα πρέπει και δεν θα πρέπει να κάνουν, με το σκεπτικό ότι τους παρέχει οικονομική υποστήριξη, και δεν φοβάμαι να το πω. Δεν μιλάμε εδώ για ανεύθυνες ή κατώτερες χώρες και αυτό είναι κάτι που συχνά ξεχνά η Ένωση, καθώς μερικές φορές ομφαλοσκοπεί αλαζονικά· η ΕΕ πρέπει να σέβεται πλήρως τους γείτονές της και να μην επιχειρεί να τους ασκεί πίεση. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο μπορούμε να μιλάμε για καλή πολιτική γειτονίας.

  Alojz Peterle (PPE-DE). – (SL) Μιλάμε για μία από τις κύριες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χαίρομαι που μπορώ να ευχαριστήσω τον κ. Tannock για την πολύ καλή έκθεση και εσάς, κυρία Επίτροπε, για μεγάλη φιλοδοξία. Η ασφάλεια της ΕΕ εξαρτάται ουσιωδώς από την ποιότητα της δημοκρατικής και οικονομικής ανάπτυξης των γειτόνων μας. Υποστηρίζω την σαφώς εκφρασθείσα πολιτική βούληση ότι δεν θα μας ικανοποιήσει για πρακτικούς λόγους το status quo, αλλά θα υποστηρίξουμε ενεργά την ανάπτυξη της δημοκρατίας, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ανάπτυξη μιας κοινωνικής οικονομίας της αγοράς σε μόνιμη βάση στις γειτονικές μας χώρες.

Υποστηρίζω ιδιαίτερα την έκκληση προς την Επιτροπή να καθορίσει σαφή κριτήρια για την αξιολόγηση των πολιτικών επιτευγμάτων των γειτόνων μας και θεωρώ ότι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα κατέχει κύρια θέση στα κριτήρια αυτά. Πρέπει να επαναλάβω την εξαιρετική σημασία της περιφερειακής συνεργασίας, καθώς και των προγραμμάτων σε τοπικό επίπεδο. Επιπλέον, ως μέρος κάθε προγράμματος δράσης, θα ήθελα, επίσης, να δω σχέδια συνεργασίας νέων και ιδιαίτερα σχέδια που στοχεύουν στην ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών.

Επιτρέψτε μου να κλείσω εκφράζοντας την ισχυρή υποστήριξή μου προς τη γνώμη σχετικά με τον ΟΑΣΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Πιστεύω ακράδαντα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί και πρέπει να πετύχει περισσότερα μέσω του ΟΑΣΕ από ό,τι μέχρι σήμερα, και σε περιφέρειες πέραν των συνόρων των εγγύτερων γειτόνων μας, και αναφέρομαι ιδιαίτερα στην Κεντρική Ασία. Ευχαριστώ για την προσοχή σας και ελπίζω ότι στο μέλλον θα μπορέσουμε επίσης να ενισχύσουμε την κοινοβουλευτική διάσταση της συνεργασίας μας.

  Marianne Mikko (PSE). – (ET) Κυρίες και κύριοι, χαίρομαι πολύ που ολοκληρώθηκε αυτή η πολύ επίκαιρη έκθεση. Μετά την πλέον πρόσφατη διεύρυνση, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια αποφασιστική και ευέλικτη πολιτική γειτονίας περισσότερο από ποτέ άλλοτε. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να διατυπώσει σαφώς τους στόχους και τις προτεραιότητες της πολιτικής γειτονίας και τα κριτήρια αξιολόγησης της επιτυχίας της. Η πολιτική γειτονίας, όπως υλοποιείται σήμερα, ξεθωριάζει. Οι χώρες τις οποίες καλύπτει η πολιτική ολισθαίνουν σε μια γκρίζα περιοχή.

Ως αρχηγός της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, χρειάστηκε να παρατηρήσω αυτή την εξέλιξη των γεγονότων στη Μολδαβία. Η Μολδαβία είναι όμηρος του προβλήματος της Υπερδνειστερίας, ένα γεγονός το οποίο δεν πρέπει να παραβλέπουμε. Η σύγκρουση της Υπερδνειστερίας αποτελεί μία από τις πλέον σημαντικές αιτίες του χαμηλού ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης στη Μολδαβία.

Όμως, η Ευρώπη, όπως επίσης σημειώνεται στην έκθεση, δεν έχει επωφεληθεί πλήρως από τη στρατηγική εταιρική σχέση της με τη Ρωσία για να επιλύσει τη σύγκρουση. Σήμερα ο Καγκελάριος Schüssel επαίνεσε την κυβέρνησή του για την επιτυχή παρέμβασή της στο πρόβλημα αερίου μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Το ίδιο έκανε και ο κ. Barroso. Το γεγονός ότι το ανάλογο πρόβλημα της Μολδαβίας δεν έχει λάβει καμία απολύτως προσοχή και, ως αποτέλεσμα, η χώρα υπέστη κρίση αερίου που διήρκεσε σχεδόν τρεις εβδομάδες, δείχνει την ανεπάρκεια της παρούσας πολιτικής γειτονίας. Το να αγνοούμε έναν εταίρο στην πολιτική γειτονίας, το να αγνοούμε μια χώρα στο μέσον της Ευρώπης με πληθυσμό τεσσάρων εκατομμυρίων δεν είναι τρόπος συμπεριφοράς τον οποίο θα πρέπει να συνεχίσει να έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Υποστηρίζω την έκκληση του εισηγητή για αναγνώριση των προσδοκιών της Ουκρανίας και της Μολδαβίας όσον αφορά την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και χαιρετίζω το αίτημα να τους δοθεί η δυνατότητα να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης· όταν, βέβαια, εκπληρωθούν και τα τρία κριτήρια της Κοπεγχάγης. Η ευκαιρία να αποκτήσουν την ιδιότητα του μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πρωταρχικής σημασίας για τον εκδημοκρατισμό και τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Αυτό ακριβώς το επιχείρημα τονίστηκε κατά την αιτιολόγηση της έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία.

Αν μπορούμε να δώσουμε μια ευκαιρία στην Τουρκία, της οποίας ο πληθυσμός σύντομα θα είμαι μεγαλύτερος από της Γερμανίας, γιατί δεν μπορούμε να στείλουμε ένα σαφές μήνυμα στην Ουκρανία, που έχει το μισό μέγεθος, και στη Μολδαβία, ο πληθυσμός της οποίας είναι το ένα εικοστό του πληθυσμού της Τουρκίας; Με την έννοια αυτή, η έκθεση για την πολιτική γειτονίας αποτελεί μια γενναιόδωρη εξαίρεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και πάλι, ευχαριστώ πολύ τον εισηγητή και σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.

  Christopher Beazley (PPE-DE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να αποτίσω φόρο τιμής στον Επίτροπο Verheugen για το έργο του αναφορικά με τη διασφάλιση της επιτυχούς διεύρυνσης για την ένταξη των κρατών της Βαλτικής. Θα μπορούσε η Επίτροπος Ferrero-Waldner, στην απάντησή της σε αυτήν τη συζήτηση, να αποσαφηνίσει μια πτυχή που είναι κάπως ασαφής; Μιλάμε για την «πολιτική γειτονίας» μας, αλλά η Ρωσία είναι ένας νέος γείτονας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι η Ρωσία μέρος της πολιτικής γειτονίας ή έχουμε μια διαφορετική πολιτική ΕΕ/Ρωσίας;

Ο Τζορτζ Όργουελ, συμπατριώτης μου, έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο Η Φάρμα των Ζώων και χρησιμοποίησε τη φράση «Όλα τα ζώα είναι ίσα, αλλά μερικά ζώα είναι πιο ίσα από τα άλλα». Ελπίζω ότι οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν συμμερίζονται αυτήν την άποψη, αλλά αντίθετα προσυπογράφουν την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας και την ιδέα ότι δεν θα διεξάγονται διμερείς διαπραγματεύσεις με κανέναν από τους γείτονές μας.

Ένας αμερικανός ποιητής, ο Ρόμπερτ Φροστ, αναφερόμενος στη γειτονία, είπε ότι: «Οι καλοί φράχτες κάνουν τους καλούς γείτονες». Ελπίζω ότι η Ρωσία πολύ σύντομα θα μπορέσει να επικυρώσει τις συνοριακές συμφωνίες με την Εσθονία και τη Λετονία. Είναι πολύ δύσκολο, όσο πολύ και αν πιστεύουμε στις καλές σχέσεις, εάν κάποιος γείτονας δεν αναγνωρίζει όχι μόνο τα σύνορα των κρατών μελών αλλά και τα σύνορα της ΕΕ. Ίσως η Επίτροπος μπορέσει να σχολιάσει την πρόοδο που σημείωσε ο Πρόεδρος Πούτιν και οι συνάδελφοί του για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με ένα θέμα που πρέπει να είναι σαφώς θεμελιώδες. Προφανώς επενδύουμε πολλά στους ρώσους συναδέλφους και φίλους μας, αλλά, εάν δεν αναγνωρίσουν τα σύνορά μας, θα είναι σίγουρα πολύ δύσκολο να έχουμε ένα αμοιβαίο αίσθημα σιγουριάς και εμπιστοσύνης.

Δύο λεπτά δεν είναι αρκετός χρόνος για να συζητηθεί αυτό το εξαιρετικά σημαντικό θέμα, αλλά θα παραπέμψω τους συναδέλφους στην παράγραφο 1 της εξαιρετικής έκθεσης του κ. Tannock, η οποία λέει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «δηλώνει ότι ο στόχος των προνομιακών σχέσεων γειτονίας με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ περιλαμβάνει, ως απαραίτητη προϋπόθεση, μια ενεργό και συγκεκριμένη δέσμευση για κοινές αξίες στους τομείς του κράτους δικαίου, της καλής διακυβέρνησης, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, της δημοκρατίας και των αρχών μιας διαφανούς κοινωνικής οικονομίας της αγοράς…».

Ελπίζω ότι ο Πρόεδρος Πούτιν θα μπορέσει να βρει τον χρόνο για να διαβάσει τουλάχιστον την παράγραφο 1 της έκθεσης του κ. Tannock.

  Ιωάννης Βαρβιτσιώτης (PPE-DE). – Κύριε Πρόεδρε, επιθυμώ να ευχαριστήσω και εγώ, την Επίτροπο και τον εισηγητή κ. Tannock για τις ολοκληρωμένες τοποθετήσεις τους. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας είναι μια πετυχημένη πολιτική.

Ήρθε όμως η ώρα, νομίζω, να σκεφθούμε μήπως χρειάζεται να αποκτήσει μια θεσμική βάση. Η πρότασή μου είναι συγκεκριμένη και αναφέρεται στο εξής : όλα αυτά τα κράτη που σήμερα μετέχουν στην πολιτική της ευρωπαϊκής γειτονίας να συστήσουν μια κοινοπολιτεία, μια αναβαθμισμένη εκδοχή της βρετανικής κοινοπολιτείας. Έτσι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα δημιουργούσε γύρω της μια μεγάλη ζώνη ειρήνης, ελευθερίας και ευημερίας.

Σ' αυτό το καθεστώς, σ' αυτή την κοινοπολιτεία, θα ισχύει η τελωνειακή ένωση για όλες τις χώρες ενώ δεν θα ισχύει ελευθερία μετεγκαταστάσεως των πολιτών προς τις χώρες της Ένωσης, ούτε η συμμετοχή τους στα κοινοτικά όργανα λήψης των αποφάσεων, ούτε στο κοινό νόμισμα.

Η ειδική αυτή σχέση θα προσφέρει οικονομικά και άλλα πλεονεκτήματα σε τομείς όπως είναι οι υποδομές, η ενέργεια, το περιβάλλον και οι μεταφορές που θα αποτελέσουν κίνητρο για την ένταξη στην κοινοπολιτεία.

Η συγκρότηση της κοινοπολιτείας μπορεί να εξελιχθεί σε μια πολύτιμη εφεδρική λύση στην περίπτωση που η πλήρης ένταξη μιας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση προσκρούει σε σοβαρά εμπόδια. Θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει και τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας θα συγκλίνουν ταχύτερα με την Ευρώπη. Θα δημιουργούσε μια ζώνη χωρών με ευρωπαϊκό προσανατολισμό και θα έλυνε οριστικά το δίλημμα ανάμεσα στη συνεχή διεύρυνση και στην εμβάθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα θα εκτονώσει έγκαιρα πολλά από τα προβλήματα μέσα στην Ευρώπη και θα προλάβει νέα διλήμματα και νέες πολώσεις στην Ένωση πριν αυτές τραυματίσουν την ενότητά της. Θα μας ενώσει και θα μας ενισχύσει ταυτόχρονα χωρίς σημαντικό κόστος και με σαφώς λιγότερο κίνδυνο.

  Józef Pinior (PSE). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, η αποψινή συζήτηση στο Σώμα αφορά μία από τις πλέον σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αναφέρομαι στην ανάπτυξη μιας πολιτικής γειτονίας, η οποία θα επιτρέψει τη διεύρυνση του χώρου ασφάλειας, δημοκρατίας, πολιτικής ελευθερίας και οικονομικής ανάπτυξης στον σύγχρονο κόσμο στην άμεση γειτονιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει γίνει παγκόσμιος παράγοντας, πάντα με βάση τις αρχές της, όπως είναι ο σεβασμός της ειρήνης, η αναζήτηση του συμβιβασμού, μαζί με την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Συγκεκριμένα, έχει εμπλακεί σε μια προσπάθεια προαγωγής της δημοκρατίας σε χώρες της Νότιας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής, του Καυκάσου και της Ανατολικής Ευρώπης. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πολιτική αυτή εμπεριέχει ένα ολόκληρο δίκτυο αμοιβαίων πολιτικών, επιστημονικών και πολιτιστικών σχέσεων.

Θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή στην πτυχή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας. Κοινωνίες οι οποίες αγωνίζονται κατά της έλλειψης δημοκρατίας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις χώρες τους, θεωρούν την Ευρωπαϊκή Ένωση εταίρο και εγγυητή της δημοκρατικής διαδικασίας. Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας θα πρέπει να λάβει υπόψη τις προσδοκίες των κοινωνιών σε αυτές τις χώρες. Θα πρέπει να υποστηρίξει την κοινωνία των πολιτών και να συνδράμει με πολιτικές θεωρήσεων. Θα πρέπει επίσης να επιφέρει ένα πραγματικό άνοιγμα του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας, ώστε να συμπεριλάβει χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τέλος, η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας δεν θα πρέπει να αποτελέσει εμπόδιο για ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες ελπίζουν ότι θα επιδιώξουν την ένταξή τους στην Ένωση στο μέλλον.

  Libor Rouček (PSE). – (CS) Κυρία Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, τις τελευταίες ημέρες και εβδομάδες γίνεται πολύς λόγος σχετικά με την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από εξωτερικές πηγές. Τα κράτη μέλη της ΕΕ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένα για τον εφοδιασμό αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου από χώρες τις οποίες καλύπτει αυτή η έκθεση, όπως η Ρωσία, η Αλγερία, η Λιβύη, η Αίγυπτος και το Αζερμπαϊτζάν καθώς και από άλλες χώρες σε μετάβαση, όπως η Ουκρανία, η Λευκορωσία και η Γεωργία, διά μέσου των οποίων ρέει αυτός ο εφοδιασμός στρατηγικής σημασίας πρώτων υλών.

Ως προς αυτό, θα ήθελα να στραφώ σε μια πτυχή της πολιτικής γειτονίας στην οποία πρέπει ακόμη να δώσουμε τη δέουσα προσοχή, δηλαδή την περιφερειακή συνεργασία. Είμαι της γνώμης ότι η πολιτική γειτονίας δεν θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στην εδραίωση διμερών σχέσεων, αλλά μάλλον στην περιφερειακή συνεργασία μεταξύ αυτών των χωρών σε οικονομικό, πολιτιστικό και πολιτικό επίπεδο. Αν κοιτάξουμε, για παράδειγμα, μεμονωμένες περιφέρειες, όπως ο νότιος Καύκασος, βλέπουμε ότι τέτοια συνεργασία είτε είναι γεμάτη προβλήματα είτε είναι ανύπαρκτη στην πραγματικότητα. Και όμως, η ύπαρξη καλών γειτονικών σχέσεων, η οποία συμπεριλαμβάνει περιφερειακή συνεργασία μεταξύ των χωρών γύρω μας, αποτελεί προϋπόθεση για την εκπλήρωση των στόχων της πολιτικής γειτονίας, κυρίως προκειμένου να διασφαλιστεί ο ενεργειακός εφοδιασμός προς τις χώρες της ΕΕ.

Θα ήθελα, συνεπώς, να καλέσω την Επιτροπή να δώσει μεγαλύτερη έμφαση από ό,τι έως σήμερα στην τόνωση της περιφερειακής συνεργασίας και στην επίλυση περιφερειακών συγκρούσεων, κατά την υλοποίηση των πρακτικών σταδίων της πολιτικής γειτονίας.

  Jana Hybášková (PPE-DE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, πραγματικά θαυμάζω τη φυσική σας ικανότητα. Απευθύνω αυτό το σχόλιο και στον κ. Tannock! Ο τελευταίος γύρος της διεύρυνσης της ΕΕ άλλαξε δραματικά την ευρωπαϊκή εξωτερική διάσταση. Η διεύρυνση πραγματοποιήθηκε και εισαγάγαμε την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας. Η σημερινή ΕΠΓ με κάνει να αναλογίζομαι την Εταιρική Σχέση του ΝΑΤΟ για την Ειρήνη και τη διεύρυνση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης καθόρισε τα κριτήρια της διεύρυνσης και τελικά έγιναν δεκτές δέκα χώρες. Η διαδικασία χαρακτηρίστηκε από έλλειψη εννοιολογικής βάσης, σχεδιασμού και διαχείρισης του σχεδίου. Ας μην επαναλάβουμε το ίδιο σφάλμα.

Σημείο 1: Ας πούμε ότι η διεύρυνση είναι διεύρυνση. Η ΕΠΓ δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να είναι διεύρυνση. Ας μιλήσουμε για την ΕΠΓ.

Σημείο 2: Επίσης, χρειαζόμαστε προνομιακές εταιρικές σχέσεις. Όλες οι δυνάμεις στην Ιστορία είχαν ιδιαίτερες σχέσεις. Η ΕΕ τις έχει επίσης ανάγκη. Θα πρέπει σαφώς να οριστεί μια ειδική, νέα κατηγορία «Α-». Όλοι γνωρίζουμε ότι, για λόγους ασφάλειας και για λόγους ενεργειακούς, οικονομικούς, εμπορικούς, ακόμη και κοινωνικούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς, υπάρχουν ήδη χώρες με τις οποίες έχουμε και χρειαζόμαστε ιδιαίτερες σχέσεις· παρόλα αυτά, ποτέ –στο εγγύς μέλλον– δεν πρόκειται να γίνουν μέλη της ΕΕ. Ας ονομάσουμε αυτό το σύστημα ΕΠΓ.

Σημείο 3: Το μεγαλύτερο σφάλμα είναι η σημερινή κατάσταση: δεν μιλάμε για την ΕΠΓ· μιλάμε για το εάν τα Βαλκάνια, η Ουκρανία και η Τουρκία –με ή χωρίς ένα σαφές σύνολο κριτηρίων– θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για διεύρυνση. Σαφώς, η ΕΠΓ πρέπει να διαχωριστεί από τα ονόματα των χωρών και θα πρέπει να οριστούν έννοιες και κριτήρια.

Σημείο 4: Τα κριτήρια. Τα γεωγραφικά κριτήρια θα πρέπει να συζητηθούν βάσει της Συνθήκης. Δεν έχουν όλες οι επιλέξιμες χώρες την ικανότητα να εκπληρώσουν τα κριτήρια της Κοπεγχάγης. Δεν μπορούμε να κοροϊδέψουμε τον εαυτό μας όσον αφορά τον πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις ίσες οικονομικές ευκαιρίες, την πλήρη ελευθέρωση και την ιδιωτικοποίηση. Θα πρέπει να ασχοληθούμε με τον ορισμό τα κριτηρίων «Α-» της Κοπεγχάγης. Μόνο εάν είμαστε σοβαροί και διαφανείς θα μπορέσουμε να αναβαθμίσουμε την περιοχή.

Σημείο 5: Τα θεσμικά όργανα και η ικανότητά μας. Θα πρέπει να αναλυθούν τέσσερις ελευθερίες. Η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων είναι δεκτή, αλλά η ελεύθερη κυκλοφορία ατόμων θα πρέπει να περιοριστεί, και το ίδιο θα πρέπει να συμβεί με την ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίου, αλλά όχι με την ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών.

Η διαφάνεια και η λογοδοσία είναι οι θεμέλιοι λίθοι της σταθερότητας, της κατανόησης και της καταπολέμησης της απελπισίας, του εξτρεμισμού και του ριζοσπαστισμού. Ας είμαστε ανοιχτοί, διαφανείς και λογικοί. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να έχουμε όλοι ασφάλεια και ευημερία.

  Bernd Posselt (PPE-DE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να καταστήσω σαφές ότι υποστηρίζω ολόψυχα την εξαίρετη έκθεση του κ. Tannock και την εξαίρετη πρακτική πολιτική γειτονίας της κ. Επιτρόπου.

Παρ’ όλ’ αυτά δεν μπορώ και δεν πρόκειται να δεχτώ ποτέ ορισμένες έννοιες. Τι κοινό έχουν οι πρόγονοι πολλών Δυτικοουκρανών με τους προγόνους της κ. Επιτρόπου ή με τους δικούς μου, με της κ. Hybášková, του κ. Rouček, του κ. Peterle και πολλών άλλων εδώ μέσα; Ότι ήταν πολίτες ενός κεντροευρωπαϊκού κράτους που ονομαζόταν Αυστροουγγαρία. Κανένας δεν μπόρεσε μέχρι τώρα να μου δώσει μια λογική εξήγηση για το γιατί κάποιοι από αυτούς ξαφνικά έγιναν Δυτικοευρωπαίοι και κάποιοι άλλοι Ανατολικοευρωπαίοι ή γιατί κάποιοι από αυτούς –όπως απερίσκεπτα λένε μερικοί– είναι Ευρωπαίοι και κάποιοι άλλοι γείτονες της Ευρώπης.

Στην πολιτική γειτονίας και στην πολιτική για τη διεύρυνση χρειάζεται, όπως και στην οικονομική πολιτική, η έννοια της ρυθμιστικής πολιτικής. Το θέμα είναι πως η Ουκρανία, η Λευκορωσία και η Μολδαβία είναι αναντίρρητα ευρωπαϊκές χώρες – το ίδιο και οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης που τους βάζουμε την περίεργη ετικέτα «Δυτικά Βαλκάνια». Πρέπει να δοθεί σε όλες τελικά η προοπτική της πλήρους ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη κι αν σήμερα γνωρίζουμε ότι για μερικές, όπως για την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τη Μολδαβία, ο δρόμος θα είναι πάρα πολύ μακρύς.

Γι’ αυτό, η πολιτική γειτονίας είναι ασφαλώς εύλογη ως ένας ενδιάμεσος σταθμός. Όμως πρέπει απλά να κάνουμε εδώ διάκριση ανάμεσα σε εκείνες τις χώρες για τις οποίες η πολιτική αυτή συνιστά μια ευρωπαϊκή προοπτική και εκείνες με τις οποίες θέλουμε να έχουμε μια διαρκή σύνδεση ως γείτονες, όπως π.χ. οι χώρες της νότιας και ανατολικής Μεσογείου.

Εδώ μου άρεσε πολύ η παρατήρηση που έκανε σήμερα ο κ. Özdemir των Πρασίνων, ότι δηλαδή πρέπει να συνδέσουμε στενότερα τη διαδικασία της Βαρκελώνης και τα κράτη της Μεσογείου με την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας, αφού η μεσογειακή πολιτική μας θα πρέπει να είναι μακροπρόθεσμα μια πολιτική γειτονίας με την κλασική της έννοια. Γι’ αυτό, πρέπει τώρα να συμβιβαστούμε με τις έννοιες και κατηγορίες που είναι δεδομένες σήμερα. Όμως δεν πρέπει να χάσουμε από τα μάτια μας τις πραγματικότητες της κατάστασης, γιατί διαφορετικά μας περιμένει ένα απότομο ξύπνημα, του οποίου τα κρύα δείγματα είδαμε αυτόν τον χειμώνα στην κατάσταση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

  Bogusław Sonik (PPE-DE). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, σε καταστάσεις κρίσης, όπως αυτή που προέκυψε πρόσφατα όταν η Μόσχα διέκοψε τον εφοδιασμό της Ουκρανίας και της Μολδαβίας σε αέριο, η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας οφείλει να διαδραματίζει καίριο ρόλο και να παρέχει μια φόρμουλα για τη δημιουργία ενός κοινού οράματος για την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αέριο έχει γίνει μέσο άσκησης πολιτικής πίεσης, επομένως μία από τις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας πρέπει να είναι η συμμετοχή σε έναν διάλογο για την ενέργεια με τρίτες χώρες και η συμμετοχή στην οργάνωση διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα της ενέργειας.

Τα πιο σημαντικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου βρίσκονται σε περιοχές γύρω από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πολλοί από τους γείτονες της Ένωσης είναι χώρες παραγωγής ή διέλευσης. Υπάρχει, συνεπώς, σημαντικό πεδίο δράσης στο πλαίσιο μιας πολιτικής η οποία στοχεύει στη δημιουργία μιας φιλικής ζώνης γύρω από την Ένωση. Η έως σήμερα δράση εν προκειμένω έχει αποδειχθεί ανεπαρκής. Θα μπορούσα να αναφέρω την πολιτική συγκατάθεση για την κατασκευή του βορειοευρωπαϊκού αγωγού αερίου υποθαλασσίως της Βαλτικής. Το σύστημα αυτό, όχι μόνο είναι επιζήμιο για τα συμφέροντα των κρατών μελών, αλλά και μακροπρόθεσμα θα έχει αρνητικό αντίκτυπο για τις χώρες πέραν των ανατολικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις οποίες επηρεάζει η πολιτική γειτονίας μας. Αναφέρομαι σε χώρες όπως η Ουκρανία, η Λευκορωσία και στις χώρες του Νότιου Καυκάσου.

Οι Ευρωπαίοι αποφασίζοντες απέτυχαν να αντιδράσουν αποφασιστικά στο θέμα αυτό. Αυτό σήμαινε ότι ελήφθη μια στρατηγική απόφαση άνωθεν των ηγετών πολλών κρατών μελών, με αρνητικές επιπτώσεις για έναν αριθμό χωρών διέλευσης. Θα ήμουν ευγνώμων αν μπορούσε η κ. Επίτροπος να το σχολιάσει και να καταστήσει σαφείς τις απόψεις της.

Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας πρέπει να γίνει ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την εδραίωση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου σε χώρες κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει, επίσης, να ενθαρρύνει την αλλαγή σε χώρες στις οποίες δεν υπάρχει πραγματική δημοκρατία. Η δραστηριότητα δημοκρατικών κυβερνήσεων σε γειτονικές χώρες θα πρέπει να υποστηριχθεί, μέσω της διευκόλυνσης της πρόσβασης στα ανεξάρτητα μέσα μαζικής ενημέρωσης και την πληροφόρηση. Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για τη Δημοκρατία και τα Δικαιώματα του Ανθρώπου μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο εν προκειμένω. Κατά τρόπο ευέλικτο και αποτελεσματικό, το μέσο αυτό πρέπει να μπορεί να υποστηρίξει πρωτοβουλίες για την προαγωγή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Υπενθυμίζω στο Σώμα ότι αυτό είναι το μόνο εξωτερικό μέσο της Ένωσης το οποίο δεν απαιτεί τη συγκατάθεση της χώρας υποδοχής.

  Simon Busuttil (PPE-DE). – (MT) Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, θέλω κι εγώ όπως και οι συνάδελφοί μου να ευχαριστήσω τον εισηγητή για την καλή εργασία του. Είναι μια περιεκτική έκθεση σε έναν πολύ ευρύ τομέα. Αντιλαμβάνομαι, συνεπώς, ότι το έργο του δεν ήταν εύκολο. Αν μου επιτρέπεται να ασκήσω κριτική στην έκθεση, θα έλεγα ότι δεν πιστεύω ότι η έκθεση τοποθετεί στο ίδιο επίπεδο χώρες από την Ανατολική Ευρώπη και χώρες από τη Νότιο Μεσόγειο. Φαίνεται σαν η έκθεση να συντάχθηκε για τις ανατολικές χώρες και στη συνέχεια να προστέθηκαν ορισμένα τμήματα για το Μαγκρέμπ και το Μασρέκ. Μάλιστα, στην παράγραφο 33, η έκθεση καλεί την Επιτροπή να ορίσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τη σχέση μεταξύ της Πολιτικής Γειτονίας και της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης. Λέω, συνεπώς, κυρία Επίτροπε, ότι αν εμείς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν κατανοούμε καλά πόσα καλύπτει η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας και ότι περιλαμβάνει τις χώρες της Διαδικασίας της Βαρκελώνης και αν δεν κατανοούμε πώς αυτή η πολιτική συμπληρώνει την ευρωμεσογειακή πολιτική, πώς μπορούμε να αναμένουμε να το κατανοήσουν οι χώρες εταίροι μας στη Μεσόγειο; Δεν είναι, επομένως, περίεργο που πολλοί άνθρωποι από χώρες τις Μεσογείου που μου μιλούν, οι οποίοι είναι εταίροι μας, ιδιαίτερα με την ιδιότητά μου ως Αντιπρόεδρος της αντιπροσωπείας για το Μαγκρέμπ, εκφράζουν τις σοβαρές ανησυχίες τους για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας. Πιθανότατα, αυτό συμβαίνει διότι, όπως κι εμείς, δεν κατανοούν τη σχέση της με τη διαδικασία της Βαρκελώνης, πιθανότατα διότι φοβούνται ότι αυτή θα υπερισχύσει της διαδικασίας της Βαρκελώνης προς ζημία των χωρών της Μεσογείου, πιθανότατα διότι φοβούνται ότι με το νέο ταμείο, το οποίο θα θεσπιστεί του χρόνου, το Ευρωπαϊκό Μέσο Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης, θα κινδυνεύσουν να χάσουν αντί να κερδίσουν κάτι· πιθανότατα διότι τα κονδύλια δεν θα είναι σαφώς καθορισμένα και, επομένως, οι χώρες της Μεσογείου δεν θα έχουν καμία εγγύηση ότι θα λάβουν αυτά που έχουν ήδη επιτύχει, πόσο μάλλον περισσότερα. Όλα αυτά είναι σημεία ανησυχίας που θέτουν οι συνάδελφοί μας από χώρες όπως η Τυνησία και το Μαρόκο. Είναι σημεία στα οποία ελπίζω ότι θα μπορέσει να δώσει απάντηση η κ. Επίτροπος, διότι είναι σοβαρά και εύλογα.

Ευχαριστώ.

  Benita Ferrero-Waldner, μέλος της Επιτροπής. (EN) Κύριε Πρόεδρε, καταρχάς θα ήθελα να χαιρετίσω τον συνάδελφό μου κ. Verheugen, ο οποίος βρίσκεται πίσω από την πολιτική γειτονίας. Είναι ευτυχής σύμπτωση το γεγονός ότι βρίσκεται σήμερα εδώ.

Δεύτερον, θα ήθελα να επαναλάβω ότι εκτιμώ πολύ την εξαιρετικά ευρεία στήριξη της έκθεσης του κ. Tannock και της πολιτικής γειτονίας. Πρόκειται πράγματι για μια πολύ ευρεία πολιτική και, συνεπώς, επρόκειτο για ευρεία συζήτηση. Είναι μια πολιτική που απευθύνεται στους γείτονες της ΕΕ προς ανατολάς, αλλά και στους γείτονές της στη Μεσόγειο. Θα έλθω σε αυτό το σημείο σε λίγο.

Όσον αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική, είναι σαφές ότι η πολιτική γειτονίας διαφέρει από τη διεύρυνση, αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει επίσης να πω ότι το μέλλον μπορεί να αλλάξει. Σε αυτό το στάδιο, έχουμε μια πολιτική εντελώς διαφορετική από τη διεύρυνση. Είμαι αρκετά σαφής όσον αφορά τον διαχωρισμό και τον ορισμό αυτής της πολιτικής.

Υπάρχει επίσης η περιφερειακή προοπτική. Αυτό είναι πολύ σαφές, για παράδειγμα, στη μεσογειακή διαδικασία, την Ευρωμεσογειακή Συνεργασία. Είναι μια περιφερειακή διαδικασία και η πολιτική γειτονίας είναι το διμερές, συμπληρωματικό μέρος της, και έτσι λειτουργούν από κοινού. Για παράδειγμα, στηρίζαμε πάντοτε σθεναρά τη συνεργασία Νότου-Νότου του Αγαδίρ μεταξύ των χωρών.

Φυσικά, όσον αφορά την Ανατολή, η διάσταση αυτή μπορεί να διευρυνθεί. Μπορούν να γίνουν ακόμη πολλά. Ωστόσο, μπορώ επίσης να σας πω ότι κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης η περιφερειακή διάσταση ήταν επίσης εμφανής. Επίσης, έχουμε ενισχύσει, βοηθήσει και ενθαρρύνει πολύ την Ουκρανία ώστε να βοηθήσει τη Μολδαβία σε όσα βίωσε πρόσφατα.

Όσον αφορά τον τομέα της ενέργειας, προσπαθούμε να εργαστούμε προς μια ολοκληρωμένη αγορά ενέργειας. Στο Μασρέκ υπάρχει μια ολοκληρωμένη αγορά φυσικού αερίου. Υπάρχει επίσης η συνεργασία μεταξύ της Παλαιστίνης και του Ισραήλ, η οποία έχει ως στόχο τουλάχιστον μια πιο αποτελεσματική ολοκλήρωση.

Επιτρέψτε μου να απαντήσω σε κάποιες συγκεκριμένες ερωτήσεις. Τέθηκαν εδώ πολλές ερωτήσεις. Καταρχάς, η συμπερίληψη των χωρών του Νοτίου Καυκάσου στην πολιτική γειτονίας –κάτι που αρχικά ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο– είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη. Η έκθεση προτείνει την πλήρη αξιοποίηση της ΕΠΓ για την προώθηση της διακρατικής οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Είναι σημαντικό οι χώρες του Νοτίου Καυκάσου να δημιουργήσουν σταθερότητα. Συμφωνώ με όσους είπαν ότι πρέπει να προωθήσουμε και να ενισχύσουμε την επίλυση των σημερινών παγωμένων συγκρούσεων σε αυτές τις χώρες. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε.

Η ανάπτυξη της ΕΠΓ, όσον αφορά τον Νότιο Καύκασο, παραμένει ύψιστη προτεραιότητα. Όλοι γνωρίζετε ότι τεχνικές αποστολές πηγαίνουν σε αυτές τις χώρες, προκειμένου να διαπραγματευτούν τα σχέδια δράσης, κυρίως διότι θέλουμε επίσης να συμβάλουμε στην περιφερειακή σταθερότητα και να ενισχύσουμε τη στήριξη της ΕΕ για την επίλυση των εκεί συγκρούσεων. Γνωρίζουμε ότι κάτι τέτοιο θα χρειαστεί χρόνο, αλλά είναι εξαιρετικά σημαντικό να δεσμευτούμε πλήρως σε αυτό.

Άλλη μία ερώτηση αφορούσε τη Λευκορωσία. Έως σήμερα, η Επιτροπή εκπροσωπείται μέσω της αντιπροσωπείας της στο Κίεβο, η οποία είναι διαπιστευμένη στη Λευκορωσία. Ζήτησα, ως πρώτο βήμα, τη θέσπιση στη Λευκορωσία μιας αποστολής αντιπροσωπείας σε περιφερειακή βάση, της οποίας επικεφαλής θα είναι κάποιος επιτετραμμένος υπό την ηγεσία της αποστολής του Κιέβου. Ακόμη αναμένω μια θετική απάντηση από τις αρχές της Λευκορωσίας. Ωστόσο, πιστεύω ότι, εάν έχουμε εκεί μια αντιπροσωπεία, τότε θα μπορούμε να συνεργαστούμε πολύ πιο στενά με την κυβέρνηση στο Μινσκ και να προσπαθήσουμε να ενισχύσουμε τα δικά μας κριτήρια.

Πολλοί εξ υμών γνωρίζετε ότι η βοήθειά μας προς τη Λευκορωσία χαρακτηρίζεται από μια διττή προσέγγιση. Υπάρχει επίσης μια στρατηγική για μεγαλύτερο εκδημοκρατισμό και ανθρώπινα δικαιώματα, ώστε να υπάρξει ανταπόκριση στις ανάγκες του πληθυσμού γενικά, και ένα αποκεντρωμένο πρόγραμμα. Αυτό συνεπάγεται νέα χρηματοδότηση για τη στήριξη του εκδημοκρατισμού, η οποία διατίθεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για τη Δημοκρατία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, και άμεσο έργο, για παράδειγμα όσον αφορά τον ραδιοφωνικό σταθμό και τη δυνατότητα άμεσης επιρροής της ενημέρωσης μέσω της ανεξάρτητης εκπομπής προγράμματός μας στη Λευκορωσία. Αυτό ήδη δρομολογείται. Όμως, εργαζόμαστε επίσης για καλύτερη εκπαίδευση και κατάρτιση, εάν λάβετε υπόψη το κλείσιμο του πανεπιστημίου στο Μινσκ και το έργο μας στο Βίλνιους.

Γενικά το θέμα της σύγκρουσης στην Υπερδνειστερία έχει αναφερθεί. Σύμφωνα με τη δέσμευση στο σχέδιο δράσης, κρατήσαμε μια πολύ πιο σθεναρή στάση όσον αφορά τη στήριξη της διαδικασίας διαμεσολάβησης. Από τον Οκτώβριο του 2005 προσπαθούμε να εργαστούμε, από κοινού με τις ΗΠΑ, ως παρατηρητές. Έχουμε τώρα έναν ειδικό εκπρόσωπο για τη Μολδαβία, τον πρέσβη Jacobovits de Szeged, ο οποίος εργάζεται για την επίλυση της σύγκρουσης στην Υπερδνειστερία. Σε αυτό το πλαίσιο, δημιουργήσαμε την 1η Δεκεμβρίου μια αποστολή συνοριακής βοήθειας Μολδαβίας-ΕΕ. Αυτή έχει ως στόχο να βοηθήσει τη Μολδαβία και την Ουκρανία να διασφαλίσουν τη διαφανή διαχείριση των κοινών τους συνόρων, ενισχύοντας έτσι τη συνεργασία επί συνοριακών ζητημάτων και προσπαθώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της παραπλάνησης των τελωνείων.

Διαφωνώ με όσους υποστηρίζουν ότι η Διάσκεψη Κορυφής της Βαρκελώνης ήταν αποτυχημένη. Πραγματικά θλίβομαι από τις αναφορές των μέσων ενημέρωσης για τη Βαρκελώνη. Ήμουν εκεί από την αρχή έως το τέλος. Μπορώ να σας πω ότι η Βαρκελώνη ήταν εξαιρετικά ουσιαστική. Υπάρχει μια έκθεση σχετικά με τη μετανάστευση. Σας παρακαλώ να την διαβάσετε. Υπάρχει μια κοινή θέση σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Εκεί βρίσκεται η ουσία όσων έθεσε η Επιτροπή τον Απρίλιο, με την ανακοίνωσή μας. Θα πρέπει να εξετάσουμε γιατί διάφοροι αρχηγοί κρατών δεν παραβρέθηκαν. Για παράδειγμα, ίσως ήταν κάπως δύσκολο για τον βασιλιά του Μαρόκου να πάει στην Ισπανία λόγω των διαφορών που εξακολουθούν να έχουν. Ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντουλάχ ο Β´ έπρεπε να ανασχηματίσει την κυβέρνησή του. Ο πρόεδρος της Αλγερίας Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα βρισκόταν, και εξ όσων γνωρίζω εξακολουθεί να βρίσκεται, σε νοσοκομείο του Παρισιού. Ο πρόεδρος Μουμπάρακ μόλις είχε εκλογές στην Αίγυπτο και δεν βρισκόταν στην καλύτερη κατάσταση για να πάει στη Βαρκελώνη. Ωστόσο, συμμετείχαν πολλοί πρωθυπουργοί, και αυτοί είναι που πρέπει να εφαρμόζουν την πολιτική.

Η αδελφοποίηση και το πρόγραμμα TAIEX, τα δύο εξαιρετικά μέσα που έχουν βοηθήσει πολύ τις χώρες τις διεύρυνσης, υπάρχουν επίσης και για τις γειτονικές χώρες, και θα τα χρησιμοποιήσουμε.

Τέθηκαν πολλές ακόμη ερωτήσεις, αλλά δεν μπορώ να υπεισέλθω σε περισσότερες λεπτομέρειες λόγω του περιορισμένου χρόνου. Παρόλα αυτά, εάν αυτές οι ερωτήσεις τεθούν εκ νέου στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, θα ήταν χαρά μου να τις απαντήσω.

  Christopher Beazley (PPE-DE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα κάνω μια παρατήρηση επί διαδικαστικού ζητήματος, ο αριθμός της οποίας θα γνωστοποιηθεί στους βοηθούς σας, σχετικά με τις συμπληρωματικές ερωτήσεις που ακολουθούν τη συζήτηση.

Η Επίτροπος δεν μπόρεσε να απαντήσει την ερώτηση σχετικά με το εάν η πολιτική ΕΕ/Ρωσίας και η πολιτική γειτονίας συνδέονται μεταξύ τους. Θα παραπέμψω την Επίτροπο στις παραγράφους 16 και 26 της έκθεσης Tannock. Ίσως μπορέσει να μου δώσει μια γραπτή απάντηση.

  Benita Ferrero-Waldner, μέλος της Επιτροπής. (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα απαντήσω με χαρά. Απλά θεώρησα ότι η συζήτηση είχε διαρκέσει πολύ.

Η Ρωσία δεν περιλαμβάνεται στη συνήθη ΕΠΓ. Διαθέτουμε ένα ειδικό χρηματοδοτικό μέσο –ENPI– το Ευρωπαϊκό Μέσο Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης. Για ποιο λόγο; Διότι η Ρωσία είναι μια τεράστια χώρα και πιστεύει ότι αξίζει μια ειδική στρατηγική εταιρική σχέση. Συνεργαστήκαμε με τη Ρωσία για τους τέσσερις κοινούς χώρους, και για κάθε διάσκεψη κορυφής εξετάζουμε λεπτομερώς την ημερήσια διάταξη και τις διάφορες ερωτήσεις, όπως αυτή που αναφέρατε σχετικά με τη συνοριακή συμφωνία με την Εσθονία και τη Λετονία. Άλλες ερωτήσεις, για παράδειγμα σχετικά με το φυσικό αέριο και την ενέργεια, σίγουρα θα αποτελέσουν σημαντικά θέματα. Πρόκειται για διμερή θέματα των χωρών με τη Ρωσία. Προσπαθήσαμε να διευκολύνουμε αυτές τις διαπραγματεύσεις, αλλά πληροφορηθήκαμε ότι, προς το παρόν, τα μέρη αυτά προτιμούν να εργαστούν μόνα τους επί του θέματος.

Διαπιστώνω ότι τουλάχιστον υπάρχει κάποια πρόοδος, αλλά ανησυχώ διότι θα χρειαστεί χρόνος.

Δεν ξέχασα να απαντήσω στην ερώτησή σας, αλλά η συζήτηση ήταν μακρά και υπήρξαν πάρα πολλές παρεμβάσεις, και όλες εξαιρετικά πολύτιμες.

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση περατώνεται.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου 2006, στις 12.00.

Γραπτή δήλωση (άρθρο 142)

  José Ribeiro e Castro (PPE-DE). – (PT) Η πολιτική γειτονίας πρέπει να είναι μια έννοια περισσότερο ανοιχτή και όχι περιορισμένη μόνο στα θέματα της Μεσογείου ή στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουμε κι άλλους γείτονες στα θαλάσσια σύνορά μας στον Ατλαντικό. Λόγω της σημασίας τους και της ιδιαίτερης ευαισθησίας τους, όσον αφορά την ευρωπαϊκή ασφάλεια, πρέπει και αυτά να αναδειχθούν ιδιαίτερα σε αυτό το πλαίσιο.

Γειτνιάζοντας με τις πλέον απομακρυσμένες περιφέρειες της ΕΕ, κοντά στην ηπειρωτική Ευρώπη, οι νησιωτικές αυτές χώρες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στο λαθρεμπόριο μεγάλης κλίμακας. Αυτό είναι επικίνδυνο για τις ίδιες τις χώρες και στη συνέχεια για την κοινωνία μας και πρέπει, συνεπώς, να δείξουμε προσοχή στις χώρες αυτές.

Υπάρχουν εκείνοι οι οποίοι λένε ότι το Πράσινο Ακρωτήριο έχει ήδη το δικό του πλαίσιο στη ζώνη Αφρικής, Καραϊβικής, Ειρηνικού (ΑΚΕ). Αυτή είναι μια στενόμυαλη άποψη που δεν λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα της κατάστασης. Πρέπει να μπορούμε να ορίζουμε πολιτικές οι οποίες αλληλεπιδρούν με άλλα πλαίσια, όπως για παράδειγμα, μεταξύ άλλων, το ΑΚΕ, κατά τρόπο γόνιμο, ευέλικτο και δημιουργικό.

Είναι επιτακτικό καθήκον μας να το κάνουμε και, υπό το πρίσμα των εξαιρετικών επιδόσεων του λαού του στα θέματα της δημοκρατίας, της καλής διακυβέρνησης και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για να μην αναφέρω τους ισχυρούς ιστορικούς, πολιτικούς, πολιτιστικούς και γεωγραφικούς δεσμούς του με την ΕΕ, το Πράσινο Ακρωτήριο το δικαιούται.

Καλώ, συνεπώς, τους βουλευτές να υπερψηφίσουν τις τροπολογίες 11, 12, 36 και 38.