Index 
Debatten
PDF 1334k
Woensdag 1 februari 2006 - Brussel Uitgave PB
1. Hervatting van de zitting
 2. Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering: zie notulen
 3. Verklaring van de Voorzitter
 4. Ingekomen stukken: zie notulen
 5. Samenstelling Parlement: zie notulen
 6. Samenstelling commissies en delegaties: zie notulen
 7. Van de Raad ontvangen verdragsteksten: zie notulen
 8. Kredietoverschrijvingen: zie notulen
 9. Aan de standpunten en resoluties van het Parlement gegeven uitvoering
 10. Agenda
 11. Perspectieven van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid voor 2006 - Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid - 2004
 12. Uitslag van de verkiezingen in Palestina en situatie in het Midden-Oosten alsmede het besluit van de Raad om het verslag over Oost-Jerusalem niet openbaar te maken
 13. EU-standpunt ten aanzien van de Cubaanse regering
 14. Verklaringen inzake nationaal beheer - Verantwoordelijkheid van de lidstaten betreffende uitvoering van de begroting van de Europese Unie
 15. Visbestanden in de Middellandse Zee
 16. Opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang
 17. Situatie ten aanzien van de bestrijding van geweld tegen vrouwen en mogelijke toekomstige actie
 18. Gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie
 19. Toepassing van de postrichtlijn
 20. Regels betreffende nominale hoeveelheden voor voorverpakte producten
 21. Agenda van de volgende vergadering: zie notulen
 22. Sluiting van de vergadering


  

VOORZITTER: JOSEP BORRELL FONTELLES
Voorzitter

(De vergadering wordt om 15.00 uur geopend)

 
1. Hervatting van de zitting
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 19 januari 2006 werd onderbroken, te zijn hervat.

 

2. Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering: zie notulen

3. Verklaring van de Voorzitter
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Dames en heren, voordat we aan onze plenaire vergadering beginnen, denk ik dat het voorzitterschap, gelet op de omstandigheden, een korte verklaring moet afleggen over twee tragische gebeurtenissen die zich in twee landen van de Europese Unie hebben voorgedaan.

Zoals u weet, zijn er op 19 januari bij een ongeluk met een Slowaaks militair vliegtuig 42 soldaten om het leven gekomen die terugkeerden van een NAVO-vredesmissie in Kosovo. Dit doet mij denken aan andere, soortgelijke tragische ongelukken, die verband hielden met de aanwezigheid van Spaanse soldaten in Afghanistan. Deze keer ging het om Slowaken.

Op 28 januari kwamen in Katowice enkele tientallen mensen om het leven, en raakten er honderden gewond toen het dak van een tentoonstellingshal instortte. Een onbekend aantal mensen wordt nog vermist. De Poolse bevolking is geschokt door deze tragedie, evenals de bevolking in de andere Europese landen.

Ik heb namens het Europees Parlement onze oprechte deelneming en solidariteit betuigd met de slachtoffers en hun nabestaanden. De Slowaakse en Poolse vlaggen in ons Parlement hangen halfstok ten teken van rouw.

Namens u allen heb ik aan beide staatshoofden een brief gestuurd om onze condoleances over te brengen. Ik wil u nu vragen een minuut stilte in acht te nemen ter nagedachtenis van deze slachtoffers.

(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)

 

4. Ingekomen stukken: zie notulen

5. Samenstelling Parlement: zie notulen

6. Samenstelling commissies en delegaties: zie notulen

7. Van de Raad ontvangen verdragsteksten: zie notulen

8. Kredietoverschrijvingen: zie notulen

9. Aan de standpunten en resoluties van het Parlement gegeven uitvoering

10. Agenda
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Zijn er opmerkingen? Het woord is aan mevrouw Frassoni.

 
  
MPphoto
 
 

  Monica Frassoni (Verts/ALE). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijn interventie is heel eenvoudig, kort en heel weinig boeiend: ik wilde zeggen dat ook de fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie haar handtekening wil plaatsen onder de resolutie over Cuba.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Prima, daar wordt voor gezorgd.

(Het Parlement stelt de agenda vast)

 

11. Perspectieven van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid voor 2006 - Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid - 2004
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde is het gecombineerd debat over:

– de verklaring van de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB over de perspectieven van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid voor 2006; en

– het verslag van Elmar Brok (A6-0389/2005), namens de Commissie buitenlandse zaken, over het jaarlijks verslag van de Raad aan het Europees Parlement over de voornaamste aspecten en fundamentele keuzen van het GBVB, met inbegrip van de financiële gevolgen ervan voor de algemene begroting van de Europese Unie - 2004 (2005/2134(INI)).

Voordat ik de sprekers het woord geef, wil ik mijn dank betuigen aan mevrouw De Keyser, voorzitter van de EU-waarnemingsmissie in de Palestijnse gebieden, en de heer McMillan-Scott, voorzitter van de waarnemersdelegatie van het Europees Parlement van 27 afgevaardigden, voor het werk dat zij hebben verricht. We zullen tijdens het debat ongetwijfeld horen wat zij te zeggen hebben, maar op dit moment wil ik alvast benadrukken dat onze leden een belangrijke rol hebben vervuld door een objectieve blik te werpen op de vitaliteit van het verkiezingsproces in de Palestijnse gebieden.

Daarnaast denk ik dat dit een goede gelegenheid is om onze hoop uit te spreken dat de omstandigheden president Mahmoud Abbas er niet van zullen weerhouden om de uitnodiging van het Europees Parlement te accepteren en ons te bezoeken, wanneer hij maar wil.

 
  
MPphoto
 
 

  Javier Solana, Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik me allereerst aansluiten bij uw woorden en de persoon die tijdens de verkiezingswaarneming in Palestina de belichaming is geweest van het Europees Parlement en heel de Europese Unie, mevrouw De Keyser - een goede vriendin van ons allen en ook een goede vriendin van mijzelf - feliciteren met het werk dat zij heeft verricht in deze moeilijke tijd, waarin de waarnemingsmissie zo enorm belangrijk is geweest. Ik weet niet of mevrouw De Keyser aanwezig is, maar ik wil hoe dan ook mijn bewondering en erkenning uitspreken en haar nogmaals mijn vriendschap en sympathie betuigen.

(Applaus)

Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik moet u eerlijk zeggen dat het voor mij erg moeilijk is om deze vergadering van 1 februari 2006 te beginnen. Als we één maand teruggaan in de tijd, naar 1 januari van dit jaar, en terugblikken op wat er de afgelopen dertig dagen allemaal is gebeurd in de wereld, zien we dat het erg nuttig kan zijn om hier, in dit Parlement, over bepaalde zaken na te denken. Wij moeten nadenken over het politieke vermogen van de Europese Unie, met name op internationaal vlak, en over onze gezamenlijke plicht om uit de gebeurtenissen van de afgelopen dagen een aantal conclusies te trekken in verband met de vraag wat we wel en wat we niet meer moeten doen. Graag wil ik u er kort aan herinneren wat er in de voorbije dertig dagen allemaal is gebeurd.

De eerste nacht van 2006 hebben velen van ons hun nachtrust opgeofferd om een oplossing te vinden voor een zeer ernstig probleem, dat ook ons aanging: het probleem tussen Oekraïne en Rusland dat moeilijk op te lossen viel omdat er geen energieovereenkomst bestond tussen beide landen. Als die energieovereenkomst er ook niet was gekomen en het conflict was blijven bestaan, zou dat uitermate ernstige gevolgen hebben gehad voor de energievoorziening van veel landen van de Europese Unie. Dat was nacht één van het jaar.

In de derde nacht van 2006 nam de Iraanse regering de zeer ingrijpende beslissing om te beginnen met het verrijken van uranium. Nog geen week later werden de zegels verbroken die waren aangebracht door het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie in Wenen overeenkomstig de resoluties van de Veiligheidsraad en de Raad van gouverneurs van het Agentschap.

Een paar dagen nadien werd premier Sharon opgenomen in een kliniek in Jeruzalem, en helaas is hij nog altijd niet volledig hersteld. Ik wil de familie van premier Sharon vanaf deze plaats - en, als u mij toestaat, namens ons allen - laten weten dat wij hem een spoedig herstel toewensen. Ongeacht de meningsverschillen en misverstanden die er in het verleden zijn geweest, ongeacht de moeilijkheden die we hebben gehad, verdienen al degenen, die samen met ons hebben gestreden en gewerkt, erkenning in moeilijke tijden.

Slechts een aantal dagen later ontstonden er ernstige problemen bij het begin van de verkiezingen in Palestina, en weer stond mevrouw De Keyser klaar om een oplossing te vinden. Aan het eind van de maand vonden de Palestijnse verkiezingen plaats, en de uitslag veroorzaakte grote opschudding.

Een aantal dagen nadien kwam - in de context van een andere kwestie die van wezenlijk belang is voor de Europese Unie - de president van Kosovo, de heer Rugova, onverwacht te overlijden.

Tijdens de laatste dagen van de maand vond er een belangrijke bijeenkomst plaats van de Afrikaanse Unie, waarmee we zeer intens samenwerken om een oplossing te vinden voor de ernstige problemen in Darfur.

En een paar dagen geleden, in dezelfde maand, vroeg de secretaris-generaal van de Verenigde Naties ons of wij ons klaar wilden maken voor een beslissing over de mogelijkheid dat de Europese Unie een rol gaat spelen bij het waarborgen van een veilig verloop van de verkiezingen die over enkele maanden in Kongo plaatsvinden.

Dames en heren, als we heel even stilstaan bij de gebeurtenissen van de afgelopen dertig dagen, zien we dat ze belangrijke lessen voor ons bevatten. De meeste lessen hebben te maken met de invloed die de Europese Unie in de wereld van vandaag uitoefent. In alle - let wel: alle - kwesties die ik heb genoemd, heeft de Europese Unie namelijk een wezenlijke rol moeten spelen: in de belangrijke kwestie van de continuïteit van de energievoorziening, die ons heel 2006 zal achtervolgen; in de kwestie-Iran, waarmee we ons de komende dagen en ongetwijfeld ook daarna zullen bezighouden; bij de verkiezingen in Palestina en de gevolgen ervan; in de situatie in Kosovo na het overlijden van president Rugova en de gevolgen die dat in 2006 - en laten we hopen alleen in 2006 - zal hebben voor het bereiken van een overeenkomst inzake de status van Kosovo, en in de kwesties die het gevolg zijn van de veranderingen die zich hebben voltrokken in de Afrikaanse Unie, waarmee we hechte vriendschapsbanden onderhouden en nauw samenwerken.

Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag kort ingaan op al deze kwesties. Zij waren de belangrijkste gebeurtenissen van de afgelopen maand en zullen in 2006 ongetwijfeld een stempel blijven drukken op de agenda van dit Parlement en van de Europese Unie. Eerst en vooral wil ik echter de Voorzitter en de leden van het Parlement nogmaals het volgende zeggen. Het staat buiten kijf dat de Europese Unie een fundamentele speler is in de internationale politiek, en dat ook moet blijven. De ervaring leert ons dat we dat - of we het leuk vinden of niet - moeten zijn. In die korte tijdspanne van dertig dagen hebben we ons met zo onvoorstelbaar veel kwesties moeten bezighouden, dat het er ons af en toe van duizelde - zo druk is de afgelopen maand geweest.

Dames en heren, vanochtend ontving de Commissie buitenlandse zaken van dit Parlement twee belangrijke gasten uit Oekraïne: de minister van Buitenlandse Zaken, de heer Tarasyuk, en Yulia Timoshenko, een zeer gerespecteerd parlementslid. De Commissie buitenlandse zaken heeft kunnen vernemen - en ik hoop dat u er ook een en ander over heeft kunnen zeggen - in wat voor moeilijke situatie Oekraïne zich bevindt. Oekraïne is een bevriend land, dat cruciaal is voor de stabiliteit en de veiligheid in Europa. Ongeveer een jaar geleden probeerden wij allemaal, het Europees Parlement en ikzelf, een oplossing te vinden voor een zeer ernstig probleem in Oekraïne. Vandaag, een jaar later, zien we dat veel van de problemen die destijds speelden, niet meer zo ernstig zijn als toen, maar helaas wel ernstig genoeg om ons ertoe aan te zetten onze inspanningen voort te zetten, eerst en vooral om ervoor te zorgen dat dit grote land niet van koers raakt en de weg blijft volgen van economische en politieke vooruitgang, van veiligheid en toenadering tot Europa. Dat is immers wat wij allemaal willen. De afgevaardigden die vanochtend naar de minister van Buitenlandse Zaken en mevrouw Yulia Timoshenko hebben geluisterd, hebben kunnen vaststellen dat het helaas om een zeer ernstig probleem gaat en dat wij daar bijzondere aandacht aan moeten schenken.

In de paar minuten spreektijd die ik voor deze eerste toespraak heb, zal ik niet verder in detail treden. Ik wil echter wel nog zeggen dat de verkiezingen die niet over een jaar, maar over twee maanden in Oekraïne plaatsvinden, van fundamentele betekenis zullen zijn voor ons allemaal: niet alleen voor de Europese Unie, maar natuurlijk ook voor Oekraïne zelf en alle landen in het oostelijk deel van ons continent. De verkiezingsresultaten zullen op allen van invloed zijn.

Het zou uitermate jammer zijn als wat we een jaar geleden de Oranjerevolutie noemden, ophield een oranje revolutie te zijn en een revolutie van een andere aard, of een stap terug werd, na de reeks stappen vooruit die het land een jaar geleden heeft gezet.

Dan wil ik nu, mijnheer de Voorzitter, graag overgaan op het tweede punt waarover ik het wilde hebben: de kwestie-Iran. Ik geloof dat de afgevaardigden goed op de hoogte zijn van wat er sinds drie januari dit jaar, dus heel kort geleden, in Iran is gebeurd, en vooral van wat er sinds dertien januari is gebeurd, toen de Europese Unie in Berlijn besloot om een buitengewone vergadering te beleggen van de raad van gouverneurs van het Internationaal Atoomagentschap, en vervolgens de raad van gouverneurs verzocht om het dossier Iran door te verwijzen naar de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Sindsdien is er veel gebeurd, want de dagen lijken seconden en de maanden uren. Ik kan u mededelen dat de vertegenwoordigers van China en Rusland op dit moment in Teheran zijn, met een mandaat van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad plus de Europese Unie. Tijdens de bijeenkomst die op 2 februari, dat wil zeggen morgen, zal plaatsvinden, zullen zij een laatste poging doen om tot overeenstemming te komen. Ik kan u zeggen dat de lidstaten van de Europese Unie en de Verenigde Staten eergisteren tot diep in de nacht een mijns inziens belangrijke vergadering hebben gehad met Rusland en China, en pogingen hebben gedaan om een akkoord te bereiken over een mogelijke ontwerpresolutie. Ik kan u eveneens mededelen dat er een akkoord is bereikt, en dat het vanmiddag nog in Wenen gepresenteerd zal worden, zodat het debat morgen van start kan gaan.

Dames en heren, in deze ontwerpresolutie worden de volgende oproepen gedaan. Ten eerste wordt Iran verzocht om terug te keren naar de situatie van voorheen, dat wil zeggen, af te zien van zijn aspiraties om uranium te verrijken en weer plaats te nemen aan de onderhandelingstafel. Ten tweede wordt verzocht om aanneming van de resolutie die vanmiddag met de steun van Rusland en China ter tafel wordt gebracht, en deze resolutie samen met alle bijbehorende resoluties die de laatste maanden zijn aangenomen door te verwijzen naar de Veiligheidsraad. Tevens wordt de Veiligheidsraad verzocht geen enkele resolutie meer aan te nemen tot de buitengewone vergadering in maart van de raad van gouverneurs. Op die manier proberen we een duidelijk signaal af te geven aan de Iraanse regering en tegelijkertijd een zo groot mogelijke consensus te bereiken binnen de internationale gemeenschap.

Het gaat om een kwestie van fundamenteel belang, die samenhangt met de proliferatie van massavernietigingswapens. Daarom vinden wij het absoluut noodzakelijk om een zo breed mogelijke consensus te bereiken onder de leden van de internationale gemeenschap en met name onder de leden van de raad van gouverneurs van het Internationaal Atoomagentschap. Ik zeg niet dat ik optimistisch ben, want over een zaak als deze kun je moeilijk optimistisch zijn, maar ik geloof dat er de voorbije uren een ware krachtsinspanning is geleverd, niet alleen door ons maar door alle leden van de internationale gemeenschap, die zich daarbij ongetwijfeld hebben laten leiden door de standpunten die de Europese Unie al jarenlang inneemt.

(Applaus)

We hopen daarom dat het debat, dat morgen van start gaat en beslist langer dan een dag zal duren, zal helpen Iran te bewegen tot een redelijker opstelling ten aanzien van nucleaire kwesties.

Mijnheer de Voorzitter, het derde punt waarover ik het heel kort wil hebben - want de tijd tikt door - zijn de verkiezingen in Palestina. Ik heb al gewag gemaakt van het goede werk dat de Europese Unie geleverd heeft bij de verkiezingswaarneming, maar ik wil daar enkele opmerkingen over de uitslag aan toevoegen. De uitslag, dames en heren, kwam voor iedereen onverwacht: voor Hamas, voor Fatah, voor Israël en voor de internationale gemeenschap.

Natuurlijk lag het in de lijn der verwachting dat Hamas het beter zou doen dan de laatste keer, maar niemand - noch Hamas, noch Fatah, noch de internationale gemeenschap - verwachtte dat Hamas een dergelijk succes zou boeken.

Wat moet mijns inziens ons standpunt op dit moment zijn? En ik heb het dan niet over een persoonlijk standpunt, maar over het standpunt dat op maandagochtend - zeer recentelijk dus - werd afgesproken door de ministers van Buitenlandse Zaken in de Raad algemene zaken en op maandagavond met onze Russische en Amerikaanse vrienden en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, in het Kwartet.

Dames en heren, wij geloven - en ik denk terecht - dat we president Abu Mazen moeten blijven steunen. Hij heeft deelgenomen aan deze verkiezingen met een programma waar wij achter stonden. Hij wil de weg van vrede bewandelen, erkent de noodzaak van onderhandelingen met Israël, vindt dat er een einde moet komen aan de intifada, en dat de routekaart in gang moet worden gezet. Dat waren de standpunten van president Abu Mazen, waarvoor hij massale steun kreeg van zijn medeburgers in Palestina.

Vervolgens zijn er verkiezingen gehouden, die Hamas met een forse, ja zelfs absolute meerderheid heeft gewonnen, en met een ander programma dan dat van president Abbas. Daarom zullen zich in de toekomst - wanneer een regering is gevormd, na de onderhandelingen die naar alle waarschijnlijkheid over enkele weken zullen plaatsvinden, hetgeen betekent dat we op zijn vroegst over twee, drie maanden een regering zullen hebben - ongetwijfeld botsingen voordoen tussen de twee partijen, tussen de opvattingen van president Abu Mazen en die van Hamas.

In de verklaring die de Raad buitenlandse zaken op maandag heeft afgelegd, en die vervolgens werd onderschreven tijdens de bijeenkomst van het Kwartet, hebben we een aantal mijns inziens belangrijke zaken gezegd, zaken die bekend zouden moeten zijn en bovenal uitgelegd moeten worden. We hebben duidelijk gesteld dat, volgens het verslag van de waarnemers en hun voorzitter, de verkiezingen op een transparante, nette en eerlijke wijze zijn verlopen. Verder zeggen we in de verklaring dat Europa zonder meer bereid is om te blijven samenwerken met onze Palestijnse vrienden, zoals we al jaren doen, sinds het proces van Oslo, waarin wij Europeanen in economisch maar ook in politiek en psychologisch opzicht heel veel hebben geïnvesteerd. We zijn bereid om dat te blijven doen, zeker tot de nieuwe regering is gevormd. Als er echter een nieuwe regering komt onder leiding van Hamas, dan zal dit Parlement goed moeten nadenken en een aantal voorwaarden moeten stellen.

Het Europees Parlement en de Europese Unie in haar geheel moeten onze Palestijnse vrienden een aantal zaken heel duidelijk maken - drie zaken om precies te zijn. Ten eerste kunnen geweld en democratisch gekozen partijen niet samengaan. In een democratie moeten de gekozen partijen afzien van geweld en zich aan de democratische spelregels houden.

(Applaus)

Ten tweede moeten we onze Palestijnse vrienden, met dezelfde genegenheid en vriendschap als altijd, duidelijk maken dat, als ze de steun van de Europese Unie willen, zij er absoluut voor moeten zorgen dat hun beleid verenigbaar is met het standpunt dat dit Parlement en de Europese Unie hebben ingenomen sinds de akkoorden van Oslo, sinds 1993. Wij willen twee staten die in vrede en welvaart naast elkaar bestaan; we willen dat er langs vreedzame weg - en niet langs andere wegen - wordt onderhandeld, en daarom vragen we beide partijen elkaar te erkennen, want dat is wat we willen. De expliciete erkenning door alle Palestijnse autoriteiten, wie dat ook zijn, van het feit dat Israël een realiteit is waarmee een dialoog moet worden gevoerd en een overeenkomst moet worden bereikt, zal een absolute voorwaarde zijn voor de steun van dit Parlement.

Ten derde willen we onze Palestijnse vrienden zeggen - dat heb ik sinds de verkiezingen zelf al meermaals gedaan, en ik spreek de president bijna dagelijks - dat het heel goed zou zijn indien de nieuwe regering die over drie maanden als gevolg van de verkiezingen zal worden gevormd, alle akkoorden zou erkennen die de afgelopen jaren door de Palestijnse Autoriteit zijn ondertekend. Het zou absurd zijn indien wij, na al het werk dat in al die jaren door u en door ons is verricht, weer van nul zouden moeten beginnen.

Dames en heren, dat is wat wij willen zeggen, en ik denk dat iedereen dat moet begrijpen. Ik denk en hoop dat onze Palestijnse vrienden, van welke partij ze ook mogen zijn, welke partij of groepering ze ook mochten vertegenwoordigen tijdens deze verkiezingen, zullen begrijpen dat wij de zaken niet proberen te forceren of onze wil proberen op te leggen, maar dat wij op een duidelijke, eenvoudige manier uiteen willen zetten wat het standpunt van de Europese Unie is, niet sinds kort, maar sinds 1993, toen de akkoorden van Oslo werden ondertekend. Ik geloof dat we die taak eensgezind moeten aanvaarden. Ik geloof dat we vastberadenheid moeten tonen, net als we in de Raad Algemene Zaken hebben gedaan, net als het Kwartet maandagavond na de Raad Algemene Zaken heeft gedaan. Wat niet wil zeggen dat we in deze moeilijke tijd - waarin op president Abu Mazen de enorme verantwoordelijkheid rust om een regering te vormen, om te gaan praten met alle politieke groeperingen - geen hulp moeten bieden, of dat we president Abu Mazen niet moeten helpen waar we kunnen, nu hij de situatie nog onder controle heeft, zodat er in de drie maanden die hij waarschijnlijk nodig zal hebben om een nieuwe regering te vormen, geen economisch bankroet ontstaat.

Mijns inziens begaan we een enorme fout als we president Abu Mazen nu in economisch opzicht in de steek laten, als de middelen niet gebruikt worden of hun bestemming niet bereiken, en als we het risico nemen dat de Palestijnse Autoriteit juist op een moment als dit in een zeer moeilijke situatie verzeild raakt.

(Applaus)

Dit is een oproep aan ons allen en aan het Europees Parlement om - als de Europese Commissie op een bepaald moment een verzoek, een aanbeveling in deze zin doet aan het Parlement, en ik hoop dat dat gebeurt - vrijgevig te zijn en president Abu Mazen de komende maanden te steunen tot er een nieuwe regering is, zodat hij en zijn overtuigingen vaste grond onder de voet krijgen. Ik geloof dat we volmondig ‘ja’ moeten zeggen, zodat dat in de toekomst gebeurt.

We zullen te maken krijgen met een nieuwe situatie. Het zal moeilijk zijn, het zal niet gemakkelijk zijn, maar ik geloof dat we ons vastberaden moeten blijven inspannen om dit vredesproces vooruit te helpen onder de voorwaarden die ik eerder heb genoemd. Zoals ik al eerder zei, zijn het geen absurde voorwaarden. Ze komen niet uit de lucht vallen, maar zijn het resultaat van jarenlange inspanningen, van jarenlange samenwerking, van jarenlange pogingen om samen met onze Palestijnse vrienden vooruitgang te boeken in het vredesproces.

Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog kort iets zeggen over de situatie in Kosovo na het overlijden van president Rugova. Ik had de droevige taak - hoewel ik er graag heen ben gegaan - om de begrafenis van president Rugova bij te wonen. De familie vroeg me toen om namens de Europese Unie te spreken. Dat heb ik gedaan, en daarbij heb ik proberen te spreken namens u allen, en namens alle burgers van Europa, die op dat moment ongetwijfeld met hun gedachten bij president Rugova waren. Laten we onszelf echter niets wijsmaken: we staan aan het begin van een moeilijk proces. Dit proces was al moeilijk toen president Rugova nog leefde en als het ware optrad als ‘beschermheer’ van de hele politieke operatie die voor ons ligt. Dus kunt u zich voorstellen hoe het zal zijn zonder hem. In mijn toespraak heb ik de politieke leiders, en de burgers van Kosovo in het algemeen, opgeroepen tot grootmoedigheid, eenheid en verantwoordelijkheid, zodat er vooruitgang kan worden geboekt. Ik geloof dat die woorden, of ze nu door mij of door anderen zijn uitgesproken, weerklank hebben gevonden. Vandaag hebben we - veel eerder dan ik verwachtte - al iemand die president Rugova vervangt en die ook het team zal aanvoeren dat onder leiding van de heer Ahtisaari, voormalig president van Finland, de onderhandelingen met onze Servische vrienden zal voeren.

Laten we dus hopen dat we deze weg kunnen bewandelen en relatief snel vorderingen kunnen maken. Ik wil echter wel nog eens onderstrepen dat het veel inspanning zal kosten om een definitieve oplossing te vinden voor de situatie in Kosovo. Een dergelijke oplossing zou echter ongetwijfeld een fundamentele stap zijn in de richting van stabiliteit in de Balkanlanden, die we tijdens de top van Thessaloniki en vele malen nadien perspectief op een toekomst binnen Europa hebben geboden.

Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat mijn tijd er bijna op zit, en ik zou het jammer vinden als ik niets meer zou kunnen zeggen over de andere kwesties waarover ik het met u wilde hebben, in het licht van alles wat er de afgelopen twintig dagen is gedaan. Ik wil u zeggen dat we nauw blijven samenwerken met de Afrikaanse Unie om een oplossing te vinden voor het vredesproces in Darfur. We hebben veel vorderingen gemaakt bij de Noord/Zuid-onderhandelingen en een overeenkomst bereikt, maar helaas zit er ook geen schot in het Abuja-proces. We doen wat we kunnen. Gelukkig is men tijdens de bijeenkomst van de Afrikaanse Unie overeengekomen dat de president van Kongo-Brazzaville voorzitter wordt van de Afrikaanse Unie, en niet de president van Soedan, hetgeen een groot probleem zou zijn geweest voor de toekomstige onderhandelingen. We zullen met groot genoegen alles doen wat in onze macht ligt om het Abuja-proces vooruit te helpen, en tegelijkertijd zullen we een begin maken met het plannen - want wij zullen een belangrijke rol moeten gaan spelen - van de overgang van de door de Afrikaanse Unie geleide troepenmacht, die nu ter plaatse is, naar een troepenmacht die vroeg of laat, op zijn laatst over een paar maanden, zal bestaan uit blauwhelmen van de Verenigde Naties, en waarmee we beslist zullen moeten blijven samenwerken.

Mijnheer de Voorzitter, om af te ronden nog het volgende. U weet, dames en heren, dat we - althans, de Voorzitter en ik - een verzoek hebben ontvangen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties om na te aan of we kunnen helpen bij de komende verkiezingen in de Democratische Republiek Kongo, die de laatste impuls zullen geven aan het democratiseringsproces in Kongo. Een goede afloop zou stabiliteit brengen in een belangrijk deel van de ruggengraat van Afrika. Deze kwestie is dus voor ons allen van fundamenteel belang. Men heeft ons om hulp gevraagd, en vandaag is er in Kinshasa een fact finding-missie aan het werk die naar ik hoop op zeven februari, over een paar dagen dus, verslag zal uitbrengen. Dan kunnen wij bekijken of de lidstaten van de Europese Unie kunnen beslissen om de Verenigde Naties te steunen en in te gaan op hun verzoek. Dat zou een goede beslissing zijn.

Dames en heren, mijnheer de Voorzitter, hier laat ik het bij. Er zijn eindeloos veel dingen die ik met u zou willen bespreken op deze eerste dag van de maand februari van 2006, een jaar dat in een razend tempo van start is gegaan, en waarin we allemaal keihard zullen moeten werken, met een energie, capaciteit en toewijding zoals we in de Europese Unie zelden hebben gezien.

De Europese Unie moet, met de wil van de leden van dit Parlement, met de wil van de burgers van Europa en met de wil van de Europese regeringen, een fundamentele speler zijn op het wereldtoneel. Toen ik zojuist opsomde wat er de afgelopen maand is gebeurd kon u, dames en heren, vaststellen dat we, of we het leuk vinden of niet, geen andere keus hebben: we mogen onze ogen niet sluiten voor de problemen die zich voordoen in de wereld, en ik wil u zeggen dat de wereld ook wil dat Europa optreedt. Overal kom je mensen en politieke leiders tegen die op Europa’s deur kloppen en zeggen: ‘Treedt op, treedt op! Wij vinden jullie manier van optreden goed. Wij kunnen ons vinden in jullie manier van optreden. Jullie manier van optreden is beter voor de wereld, voor de multilaterale wereld die de burgers van de Europese Unie voor ogen hebben.’

De eurobarometer, mijnheer de Voorzitter, vertelt ons iedere dag, iedere maand, of iedere twee maanden, iedere keer dat we ernaar vragen, wat dit Parlement wil. Laten we daarom dit pad blijven bewandelen. Laten we ervoor zorgen dat het Parlement en alle instellingen samenwerken, want we zijn noodzakelijk voor een betere wereld.

Mijnheer de Voorzitter, ik zou nog veel meer willen zeggen, maar ik weet dat dat niet mogelijk is. Dus rond ik nu af en wacht de vragen af die de leden me willen te stellen. Ik zal mijn best doen om ze zo goed mogelijk en met evenveel respect en sympathie als altijd te beantwoorden. Dames en heren, dank u wel.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Elmar Brok (PPE-DE), rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, dames en heren, als we de uitgangspositie van het Europees buitenlands en veiligheidsbeleid van enige jaren terug onder ogen nemen, stellen we vast dat degenen die daarbij betrokken waren, geweldige resultaten hebben bereikt, en dat op de Balkan, door de Trojka van de EU, en op veel andere terreinen resultaten zijn behaald, die eerder niet mogelijk waren, en dat de Europese Unie met haar uitbreidingsbeleid, haar nabuurschapsbeleid, het mediterrane beleid en nog veel meer, een grote bijdrage heeft geleverd aan de stabiliteit in de wereld.

Het Europees Parlement heeft dit werk steeds ondersteund en is zich ervan bewust dat het - net als elk ander parlement - geen actief buitenlands beleid kan voeren, want het buitenlands beleid is de taak van uitvoerende macht. Het Parlement moet echter de mogelijkheid hebben om controle uit te oefenen. We bevinden ons evenwel in een situatie waarin we die controle niet in voldoende mate kunnen uitoefenen, omdat we meestal achteraf worden geïnformeerd en niet a priori bij de discussie worden betrokken. Op dat punt moeten we aan verbetering werken en de zaken, overeenkomstig deze interpretatie van artikel 21, bespoedigen. Ik hoop dat wij dit bij de Raad en de Commissie met vreedzame middelen erdoor kunnen krijgen.

We moeten echter ook inzien dat het Parlement tot nu toe bijna uitsluitend budgettaire argumenten kon gebruiken om iets te verwezenlijken. We zullen een einde aan die situatie moeten maken en ervoor moeten zorgen dat de positie van het Parlement met betrekking tot controle en raadpleging wordt verbeterd.

Een voorbeeld: hoe is de situatie in Kongo? We hebben allen in de kranten gelezen dat men overweegt om in Kongo ook militair actief te worden. Niemand heeft echter in enig stadium het Europees Parlement of de desbetreffende commissie daarmee benaderd. Ik ben van mening dat dat niet de weg is die we moeten volgen.

Ik zei dat er veel positiefs is bereikt. Je kunt echter een glas als halfvol of als halfleeg beschouwen. In vergelijking met een jaar geleden is de situatie veel ingewikkelder, niet ten gevolge van het Europees beleid, maar eenvoudigweg omdat de zaken er zo voor staan. De heer Solana heeft daar reeds op gewezen met een aantal voorbeelden van het begin van het jaar. Je hoeft maar te kijken naar de situatie in Iran. Wij proberen daar moeizaam om de draad van het gesprek weer op te nemen, maar niemand kan een goed antwoord geven op de vraag hoe een escalatie van de ontwikkelingen kan worden voorkomen, nu de mogelijkheid bestaat dat Irak een Sjiitische regering krijgt, die zich zou kunnen aansluiten bij Iran, nu de verkiezingen in Palestina zijn gewonnen door Hamas, die banden heeft met Iran, omdat de organisatie door Iran wordt gefinancierd, en er ook nog een Hezbollah is, met alles wat daarmee te maken heeft. Als je bedenkt wat dit scenario voor de wereldvrede, maar ook bijvoorbeeld voor onze energievoorziening betekent, en als je tevens constateert dat een herrezen Rusland energie gebruikt als politiek instrument, zodat aan de Europese Unie grenzende landen vrezen voor hun onafhankelijkheid en zelfbeschikkingsrecht, dan is dat een erg deprimerend scenario. En dit is maar een klein deel van het geheel. Dit scenario laat zien dat we, wat het buitenlands beleid betreft, er slechter voor staan dan een jaar geleden, en dat we daarom een passende strategie moeten ontwikkelen. We moeten veel actiever worden en bijvoorbeeld in het geval van Oekraïne, maar ook in het energiebeleid in het algemeen, de zaken zo met elkaar verbinden, dat niet één land afzonderlijk gestraft kan worden, maar dat we gezamenlijk onze belangen behartigen. De lidstaten en onze buurlanden moeten begrijpen dat we alleen onze belangen veilig kunnen stellen als we dat gezamenlijk doen, en niet ieder voor zich. Niemand kan het alleen redden. Alleen gezamenlijk kunnen we onze belangen behartigen. Dat moet veel duidelijker worden gemaakt.

(Applaus)

We moeten ook een bijdrage leveren aan de ontwikkelingen in de Balkan, waar dit jaar met het referendum in Montenegro en de onderhandelingen over de status van Kosovo belangrijke besluiten zullen worden genomen. De vraag hoe we daarbij Servië gaan betrekken, is van groot belang en niet eenvoudig te beantwoorden. De transatlantische betrekkingen moeten afdoende worden verbeterd, zodat wat ik hiervoor als scenario heb beschreven, op basis van de gemeenschappelijk waarden die ons verbinden, kan worden verwezenlijkt.

Dat betekent ook dat we sterk genoeg moeten zijn om het Amerikaans beleid te beïnvloeden, om de preventieve werking van de politiek, de dialoogaspecten van de politiek te versterken, en om in een multilaterale wereld een grotere mate van veiligheid te bereiken.

Dat betekent dat we een aantal instrumenten zullen moeten bijslijpen. We hadden graag de heer Solana op 1 januari 2007 als Minister van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie gezien. Dat is ons met de grondwet niet gelukt. Dat betekent echter wel dat de instrumenten moeten worden verbeterd, opdat de instellingen in hoge mate slagvaardig worden en niet tegenover elkaar komen te staan.

De heer Solana zei dat de wereld een Europees buitenlands beleid wil, ook vanwege zijn multilateraal uitgangspunt. De burger wil een Europees buitenlands beleid. Geen terrein ligt de burger zo na aan het hart. Dus moeten wij op dit punt gemeenschappelijk handelen. Vanuit die verantwoordelijkheid moeten we samen met de nationale parlementariërs proberen kortzichtigheid te overwinnen en punten van overeenkomst te vinden, zodat we het recht op leven van onze burgers kunnen waarborgen.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Hoge Vertegenwoordiger heeft er in de inleiding van zijn verklaring op gewezen dat de eerste eenendertig dagen van dit jaar, en daarmee ook het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad, een turbulente tijd zijn geweest. Dat was het inderdaad. De agenda van de eerste bijeenkomst van de Raad onder voorzitterschap van de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, twee dagen geleden, heeft dat laten zien.

Het was belangrijk dat we in de Raad de onderwerpen, die de heer Solana grotendeels aan de orde heeft gesteld, hebben behandeld en dat we besluiten hebben genomen met een duidelijke boodschap. Het is inderdaad belangrijk dat de Europese Unie bij de grote hedendaagse vraagstukken naar buiten toe gesloten, helder en duidelijk optreedt. We doen dat vanzelfsprekend gezamenlijk met de Commissie, en we willen ook een dialoog en besprekingen met u in het Europees Parlement. Ik wil graag in herinnering brengen dat gedurende de afgelopen eenendertig dagen van het Oostenrijkse voorzitterschap de minister van Buitenlandse Zaken, veel andere voorzitters van de Raad en ikzelf al meerdere malen in de gelegenheid zijn geweest om met het Europees Parlement van gedachten te wisselen over veel vraagstukken die u interesseren. Ik wil ook graag in herinnering roepen dat ik gisteren in de gelegenheid was om in de Commissie buitenlandse zaken verslag te doen van de aspecten van het buitenlands beleid die tijdens de eerste vergadering van de Raad onder Oostenrijks voorzitterschap aan de orde zijn geweest. Het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad wil deze bereidheid tot overleg blijven aanbieden en ook met het Europees Parlement in gesprek blijven.

In deze korte verklaring wil ik me concentreren op twee punten. In de eerste plaats wil ik ingaan op het jaarverslag van de Raad aan het Europees Parlement over de voornaamste aspecten en fundamentele keuzen van het GBVB - waar dit agendapunt over gaat -, en in de tweede plaats wil ik ingaan op de relatie tussen het Europees Parlement en de Raad met het oog op de budgettaire aspecten van het GBVB.

Wat het eerste onderwerp betreft, stelt de Raad een verslag op waarin de belangrijkste aspecten en de fundamentele keuzen van het GBVB, met inbegrip van de financiële gevolgen ervan voor de algemene begroting van de Europese Unie, aan de orde worden gesteld. Dat is conform het Interinstitutioneel Akkoord van 1999 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure. Dienovereenkomstig heeft de Raad het Europees Parlement in april 2005 het verslag over het jaar 2004 voorgelegd, dat nu op de agenda staat. Met dit verslag probeert de Raad tegemoet te komen aan het verzoek van het Europees Parlement om gedachten te ontwikkelen over de Europese veiligheidsstrategie. In het verslag wordt dan ook in het bijzonder aandacht geschonken aan de belangrijke onderwerpen van de veiligheidsstrategie. Met name de volgende punten van het GBVB worden behandeld: crisisbeheersing en conflictpreventie, bestrijding van terrorisme, ontwapening en non-proliferatie van massavernietigingswapens en handvuurwapens, buitenlandse betrekkingen in verschillende geografische regio's, enzovoort.

Wij hebben geprobeerd een uitvoerig verslag samen te stellen waarin de resultaten en activiteiten op het terrein van het GBVB volledig worden weergegeven. Daarmee komen wij tegemoet aan onze verplichting tot verslaglegging, en dragen wij bij aan meer inzicht in en transparantie van het werk op het terrein van de GBVB. Wij hebben ook geprobeerd rekening te houden met de opvattingen van het Europees Parlement, en daarom is een apart hoofdstuk opgenomen waarin een blik vooruit wordt geworpen op de toekomstige activiteiten, en waarin de uitgangspunten staan voor de activiteiten in het komende jaar, evenals voor een mogelijk respons op crises.

Over het tweede onderwerp, de financiële aspecten van het GBVB, wil ik het volgende opmerken. De ontwikkeling van het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid is zonder twijfel een van de succesverhalen van de Europese Unie. De missies voor crisisbeheersing op de Balkan, in Afrika, Azië en het Midden-Oosten hebben bijgedragen aan een versterking van de positie van de Europese Unie in de internationale gemeenschap. Het is een prioriteit om deze weg in harmonie met de Europese veiligheidsstrategie te blijven volgen. Om slagvaardig te kunnen optreden en onze prioriteiten recht te kunnen doen, hebben we een passende financiering nodig. In de conclusies van het akkoord over de nieuwe financiële vooruitzichten roept de Europese Raad “de begrotingsautoriteit op te zorgen voor een substantiële verhoging van de middelen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid vanaf 2007 om te voorzien in de voorspelbare werkelijke behoeften, beoordeeld op basis van de jaarlijks door de Raad opgestelde prognoses, met een redelijke marge voor onvoorziene acties.”

De in de trialoog bereikte overeenstemming over de verhoging van het GBVB-budget met veertig miljoen euro voor het lopende jaar 2006, tot een totaal van 102,6 miljoen euro, is een stap in de goede richting. We zien ons echter gesteld voor grote uitdagingen. Het optreden van de Europese Unie in Kosovo zal waarschijnlijk substantiële middelen vergen, die niet door het huidige GBVB-budget voor 2006 kunnen worden gedekt. Er wordt momenteel gewerkt aan oplossingen voor het probleem hoe met een dergelijke situatie moet worden omgegaan.

In het verslag van het voorzitterschap aan de Europese Raad over het EVDB wordt het Oostenrijkse voorzitterschap uitgenodigd om het werk voort te zetten en te komen tot een adequate financiering van de civiele EVDB-missies met de GBVB-begroting. Het voorzitterschap verheugt zich op een constructieve samenwerking daarbij met het Europees Parlement. Zoals tijdens de trialoog over de begroting 2006 was afgesproken, zal het voorzitterschap daarover binnenkort voor het eerst informatie verstrekken. Waarschijnlijk zal de vertegenwoordiger van het Politiek en Veiligheidscomité daarvan in maart van dit jaar verslag doen.

Afsluitend wil ik nogmaals benadrukken dat het voorzitterschap uitkijkt naar een constructieve samenwerking met het Europees Parlement, in de hoop dat wij in de onderhandelingen over het toekomstige Interinstitutioneel Akkoord en de begrotingsprocedure 2007 samen het doel van een hogere en efficiëntere GBVB-begroting zullen kunnen bereiken.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Benita Ferrero-Waldner, lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in 2004 en 2005 werden we geconfronteerd met het rampscenario van de tsunami. Ik ben het met de heer Solana eens dat er dit jaar specifieke politieke uitdagingen in het verschiet liggen.

Ik wil graag beginnen met Oekraïne en Rusland, omdat ik op die manier een bijzonder belangrijk punt aan de orde kan stellen. Zoals u weet, heeft de Commissie - voorzitter Barroso, commissaris Piebalgs en ik - zich zowel op de achter- als op de voorgrond ingespannen om de dialoog tussen Oekraïne en Rusland op gang te houden. Het belangrijkste is ten eerste dat wij - evenals zij - een oplossing hebben gevonden. Ten tweede hebben we hieruit ook een zeer belangrijke les getrokken, namelijk dat het energievraagstuk van groot belang is en veel hoger op onze politieke agenda moet worden geplaatst. De energiekwestie omvat de veiligstelling van de energievoorziening, diversificatie en manieren waarop we in de toekomst met deze kwestie omgaan. De Commissie zal daarom een mededeling opstellen over dit onderwerp, waarin met al deze kwesties rekening zal worden gehouden.

Het tweede punt dat ik wilde maken betreft de Palestijnse verkiezingen. Ik wil mijn waardering uitspreken voor mevrouw De Keyser. We hebben elkaar twee weken geleden ontmoet in de Gazastrook, onder moeilijke omstandigheden, toen de veiligheidssituatie nog steeds onduidelijk was. We dachten dat Hamas dertig tot veertig procent van de stemmen zou halen. Net als iedereen, werden ook wij verrast. Toch moet ik zeggen dat het feit dat de verkiezingen vrij en eerlijk waren en onder relatief veilige omstandigheden hebben plaatsgevonden, het allerbelangrijkste is. Dit is een prestatie op zich. Hieruit concludeer ik dat verkiezingswaarnemingsmissies steeds belangrijker worden. We zien het in Sri Lanka, Palestina, de Gazastrook en Afghanistan, om maar enkele voorbeelden te noemen. In de toekomst zullen er verkiezingswaarnemingsmissies vertrekken naar Kongo en naar Haïti. Dit is een uiterst belangrijk instrument, dat we zonder meer willen inzetten ten behoeve van al onze Europese vrienden in het Parlement en de Raad en ten behoeve van het Europese publiek.

Dan kom ik nu terug op Palestina. We hebben maandag een zeer belangrijke bijeenkomst van de Raad gehad en maandagavond een bijeenkomst van het Kwartet. De heer Solana heeft u al op de hoogte gesteld van de strekking van de drie belangrijkste beginselen: men moet het gebruik van geweld afzweren, de nieuwe Palestijnse regering moet de staat Israël erkennen, en zij moet verder de bestaande verplichtingen nakomen, met andere woorden de akkoorden van Oslo en de routekaart.

We worden echter tevens voor een uitdaging gesteld. De demissionaire regering zou nog twee of drie maanden kunnen aanblijven. Wat doen we, in het bijzonder met betrekking tot financiële steun? Wij zullen als Commissie oplossingen moeten zien te vinden. Ik heb al gezegd dat we zullen proberen 10 miljoen euro vrij te maken uit onze infrastructuurfaciliteit - daarin is wat geld beschikbaar. We hebben verder gezegd dat we zouden helpen met de openbare voorzieningen, waarvoor we rechtstreeks aan de Israëli's zouden betalen om zo ook die regering te helpen.

We moeten echter ook bekijken wat wij kunnen doen met het geld in ons World Bank Trust Fund. Dit was geblokkeerd. Dat geld was niet beschikbaar gesteld omdat nog niet was voldaan aan de benchmarks. Er zal daar een missie van de Wereldbank naar toe gaan, en dan zullen wij moeten bekijken wat wij kunnen doen. Dit betekent dat we op coherente manier zullen proberen samen te werken met de voorzitter, de Raad, het secretariaat van de Raad en de heer Solana om te bekijken welke instrumenten het best kunnen worden ingezet om het buitenlands beleid zo snel mogelijk coherenter, sneller en doelmatiger te maken.

Nu we het toch over het buitenlands beleid hebben, wil ik nog vermelden dat binnenkort verkiezingen in Oekraïne worden gehouden. Ik heb nog geen uur geleden Boris Tarasyuk ontmoet. We weten hoe belangrijk deze verkiezingen zullen zijn. Wederom zal een verkiezingswaarnemingsteam van de OESO, wellicht met uw steun, belangrijk zijn.

We kunnen ook zeggen dat er in 2005 veel is bereikt, bijvoorbeeld met betrekking tot de status van de markteconomie, waarbij we met de Oekraïners samenwerken. We kunnen werken aan een groot aantal belangrijke kwesties, zoals vereenvoudiging van visumverlening en terugname. We hopen dat we hun na vrije en eerlijke verkiezingen een betere overeenkomst kunnen aanbieden, wellicht zelfs een vrijhandelsovereenkomst. Daardoor zou hun houding ten opzichte van ons en de manier waarop ze ons bejegenen zelfs nog kunnen worden verbeterd.

Dit alles brengt mij bij de vraagstukken van meer algemene aard. Zowel de heer Brok als de heer Winkler, de fungerend voorzitter van de Raad, hebben het belang benadrukt van coherentie tussen de verschillende instrumenten die de Europese Unie ter beschikking staan in de eerste en de tweede pijler. Ik ben het roerend met hen eens. Wij zijn van mening dat het een zeer belangrijke taak is om ervoor te zorgen dat alle beleidsinstrumenten van de EU - ontwikkelingshulp, diplomatie, handelsbeleid, civiel en militair crisisbeheer, institutionele opbouw, humanitaire hulp - functioneren als onderdeel van een samenhangend geheel, alsof het tandwielen waren in een goedgeoliede machine. Dat is immers de gedachte achter een Commissie die "volledig betrokken" is bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Hierin komt tevens de richting tot uitdrukking waarin het Grondwettelijk Verdrag ons voerde. Zoals in het verslag van de heer Brok wordt onderstreept, omspannen de veiligheidsrisico's waarmee we worden geconfronteerd terreinen die onder alledrie de EU-pijlers vallen.

Veiligheid heeft niet alleen te maken met defensie en het inzetten van militairen, maar ook met civiel crisisbeheer en het verstandig omgaan met bilaterale betrekkingen, en daarvan hebben we er nogal wat. Hierbij komt ook de volksgezondheid kijken: denkt u bijvoorbeeld aan de vogelgriep. Hierbij komt het milieu kijken: denkt u maar aan het Protocol van Kyoto. Het gaat verder om de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad. Gisteren vond de conferentie over Afghanistan plaats. Het gaat ook om de noodzaak van een betere samenwerking op het vlak van de institutionele opbouw en de drugsbestrijding. We hebben zo veel instrumenten die we tegelijk kunnen inzetten en toepassen. Het gaat niet alleen om de toevoer en prijs van energie, maar ook om de strijd tegen de armoede in de wereld, en om ons vermogen om onze immigranten te laten integreren.

Steeds vaker wordt de Europese Unie gevraagd deze mondiale verantwoordelijkheden op het vlak van vrede en veiligheid te nemen. We beschikken daarvoor inmiddels over een indrukwekkend instrumentarium. Een goed instrumentarium is echter nutteloos als er geen sprake is van een zeer nauwkeurige afstemming tussen de instrumenten. Dat moet dan ook ons doel zijn. Om doeltreffend op een crisissituatie te kunnen reageren, moet men kunnen beschikken over instrumenten die elkaar aanvullen. We hebben robuuste communautaire instrumenten nodig die werken in combinatie met de instrumenten van het GBVB. Dat kan een formule zijn die werkt. Onze bijdrage aan het vredesproces in Atjeh bestaat bijvoorbeeld uit een combinatie van GBVB- en communautaire instrumenten. De Commissie heeft bijvoorbeeld ook de vredesonderhandelingen van oud-president Ahtisaari gefinancierd door gebruik te maken van het snellereactiemechanisme. We hebben dus geprobeerd flexibel te zijn.

Uit het GBVB is de waarnemingsmissie in Atjeh voortgekomen die moet toezien op de naleving van het vredesakkoord. Tegelijkertijd hebben de Commissie en de lidstaten, in samenwerking met de internationale gemeenschap, bijvoorbeeld een pakket maatregelen aangenomen om het vredesproces op lange termijn te ondersteunen. Een ander voorbeeld is de missie voor het verlenen van bijstand bij het grensbeheer in Moldavië en Oekraïne, waarbij de Commissie de inzet van mobiele teams financiert die advies en praktijktraining geven aan Moldavische en Oekraïnse grenswachten en douanebeambten.

De doelstelling op lange termijn om een oplossing van het conflict over Transnistrië mogelijk te maken strookt met die van de bijzondere vertegenwoordiger van de EU. De missie voor de verlening van bijstand bij het grensbeheer en de bijzondere vertegenwoordiger werken dan ook nauw samen. Het hoofd van onze missie fungeert tevens als zijn belangrijkste politieke adviseur, en een lid van zijn team is gestationeerd in het gebouw van onze missie. De eerste resultaten zijn buitengewoon positief. De communautaire hulp vergroot het effect van de hulp uit hoofde van het GBVB, en omgekeerd.

In geen van beide gevallen zou de bijdrage van de Europese Unie allesomvattend of zinvol zijn geweest als geen gebruik was gemaakt van zowel communautaire als GBVB-instrumenten en, wat het belangrijkst is, het effect ervan ter plaatse - op het dagelijks leven van de mensen - zou aanzienlijk kleiner zijn geweest.

We moeten verder de bestaande EU-instrumenten versterken om onze doelstellingen op veiligheidsgebied te ondersteunen. Diplomatie vereist zowel stimulansen als sancties, of we het nu hebben over massavernietigingswapens of het bevorderen van stabiliteit en welvaart in onze directe omgeving. Toegang tot de grootste interne markt van de wereld of tot onze omvangrijke hulpprogramma's is een aanzienlijke stimulans. Dit gecombineerde gebruik van communautaire en GBVB-instrumenten dient de regel te worden, in plaats van de uitzondering.

In 2006 hebben wij allen - Parlement, Raad en Commissie - tot taak te werken aan het verbeteren van de samenhang tussen onze verschillende pijlers en beleidsvormen. Deze kwestie zal ook worden behandeld in het conceptdocument over het externe project van de EU, dat Commissievoorzitter Barroso in Hampton Court heeft aangekondigd, en waarover volgens de huidige planning tijdens de Europese Raad van juni zal worden gesproken. De Commissie zal zich met name richten op het opbouwen van haar capaciteiten op het gebied van crisisbestrijding. Binnen het DG Externe Betrekkingen zal een "crisisplatform" zowel de coördinatie van het interne als het externe beleid verbeteren, en tevens zorgen voor een doelmatiger tenuitvoerlegging van projecten en operaties. Het crisisplatform zal een aanvulling vormen op onze bestaande instrumenten, zoals het mechanisme voor civiele bescherming, de humanitaire hulp en het snellereactiemechanisme.

We willen daarnaast voortbouwen op onze strategie voor alertheid en paraatheid in geval van rampen. In het kader van de nieuwe financiële vooruitzichten zal het stabiliteitsinstrument er ook toe bijdragen dat de continuïteit tussen korte- en langetermijnoptreden wordt gewaarborgd. We hebben ons ten doel gesteld flexibele en gepaste oplossingen te ontwikkelen voor crisissituaties, om zo een betere partner te kunnen zijn voor de militaire component van de crisisrespons.

Tot slot zullen we ook zeer nauw samenwerken met de twee takken van de begrotingsautoriteit, opdat er voldoende middelen worden uitgetrokken voor het GBVB. De Commissie verheugt zich over de aanzienlijke stijging van de middelen voor het GBVB in 2006. Daarmee kan worden voldaan aan concrete nieuwe behoeften, en we weten dat er nieuwe behoeften zullen ontstaan.

We hebben ook gekeken naar de conclusies van de Europese Raad met betrekking tot de toekomstige financiële vooruitzichten. Ons gemeenschappelijke doel moet zijn voldoende middelen te verkrijgen om alle prioriteiten op het vlak van de externe betrekkingen te verwezenlijken. Daarbij moet rekening worden gehouden met de bezuiniging van 20 procent in rubriek 4, die in het voorstel van de Commissie is opgenomen. Gelet op de ervaringen uit het verleden zal het van groot belang zijn voldoende flexibiliteit te waarborgen om te kunnen reageren op onvoorziene situaties. Ik hoop verder dat de steun voor ons stabiliteitsinstrument zal worden voortgezet, opdat wij in staat zijn echte voortgang te boeken op het gebied van crisisreacties en bij de coherentie van ons beleid.

Dit is in grote lijnen hoe we in 2006 aan de slag willen gaan en hoe we de politieke uitdagingen dit jaar het hoofd willen bieden.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  João de Deus Pinheiro, namens de PPE-DE-Fractie. - (PT) Voor mij is dit niets nieuws: wat de heer Solana en mevrouw Ferrero-Waldner zojuist zeiden, is al sinds jaar en dag mijn overtuiging. Waar ik het echter niet mee eens ben is de voorstelling dat de middelen die ons ter beschikking staan, voldoende zouden zijn om - in de woorden van heer Solana - de EU op het wereldtoneel een rol van betekenis te laten spelen. En dat is toch wat onze partners en onze burgers van ons verwachten. We zijn daartoe evenwel niet afdoende toegerust, of het nu om de middelen gaat of over onze organisatorische capaciteiten. We zouden ons dus moeten afvragen hoe we de instrumenten die het Verdrag van Nice ons ter hand stelt, het best kunnen gebruiken om onze acties en interne organisatie beter te coördineren.

Om het tekort aan middelen het hoofd te bieden, moeten we prioriteiten vaststellen. De steun van de instellingen is daarbij van fundamenteel belang. Als we een consensus willen bereiken is het vooral belangrijk dat het Parlement van tevoren wordt geraadpleegd, in plaats van achteraf geïnformeerd. Wat we van de Raad horen met betrekking tot de richtsnoeren verschilt niet wezenlijk van hetgeen we van de Commissie horen. Toch mogen we niet vergeten dat zelfs de beste koks - keukenmeesters als Bocuse of Alain Ducas - geen behoorlijke omeletten kunnen maken als ze niet over voldoende eieren beschikken.

Overeenstemming tussen de Europese instellingen is niet voldoende. Het is tegenwoordig ook van fundamenteel belang dat we strategische partnerschappen onderhouden met onze belangrijkste partners. Het transatlantische partnerschap komt dan voorop, gevolgd door de strategische partnerschappen met Rusland en China en - op een daarop volgend niveau - India, Brazilië, Indonesië en Pakistan. Dat is bij de internationale aangelegenheden waar we het nu over hebben - het witwassen van geld of drugssmokkel - van wezenlijk belang. Om ervoor te zorgen dat dit ook werkelijk gebeurt, zullen er voor de verschillende vertakkingen van deze structuur echter wel voldoende middelen beschikbaar moeten zijn.

Dan kom ik nu, mijnheer de Voorzitter, op een ander punt dat mevrouw Ferrero-Waldner zojuist even heeft aangeroerd: immigratie. De bevolking van de EU vergrijst, en dat betekent dat er de volgende decennia veel immigranten via het zuiden en het oosten zullen moeten worden aangetrokken. We zullen de ontwikkelingen op dit vlak zorgvuldig in de gaten moeten houden en daarbij ook vooruit moeten denken. We zullen een binnenlands beleid moeten formuleren om deze immigranten op te vangen en op een geschikte wijze te integreren. De buitengrenzen zullen efficiënter moeten worden gecontroleerd. De uitbreiding heeft deze buitengrenzen immers verlegd.

Met betrekking tot de meest omstreden punten van dit debat - Iran en Palestina - zijn we het volgens mij eens. We moeten voorzichtig en verstandig te werk gaan, maar ons wel resoluut aan onze principes houden. We mogen de beginselen die we ten aanzien van deze kwestie vanaf het begin van de jaren negentig hebben aangehouden, onder geen beding opgeven. Van belang is wel dat de we andere kant enige manoeuvreerruimte gunnen. In het debat over Iran en het Midden-Oosten moeten steeds de woorden “vastberadenheid” en “voorzichtigheid” doorklinken. Wat Kosovo betreft: deze regio zal binnen de context van de Balkan nog vele jaren een belangrijke rol spelen. We moeten er voortdurend op aandringen dat de territoriale integriteit van Kosovo behouden blijft en dat minderheden met respect worden behandeld. Deze twee principes moeten in Kosovo steeds worden geëerbiedigd. Anders zal het heel moeilijk worden de stabiliteit in deze regio te verzekeren.

Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het zekerstellen van de energievoorziening is natuurlijk een technische aangelegenheid, maar het is tegenwoordig ook een politieke kwestie geworden. De vraag zal immers stijgen, terwijl het aanbod de nu volgende jaren eerder gelijk zal blijven. Dat zal aanleiding geven tot grotere spanningen. Ik stel daarom voor dat we doen wat de grote landen doen als het om hun vitale belangen gaat, en dat is dat we samen een uitgebreid onderzoek doen naar de mogelijke scenario’s. Dan kunnen we strategieën vaststellen om daarop te reageren. Als we dat niet doen, staan ons verrassingen te wachten.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Martin Schulz, namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we hebben van de heer Solana een ontnuchterende openingsbalans voor het jaar 2006 te horen gekregen. De heer Winkler heeft in principe onderstreept dat we dit jaar naar de inschatting van het fungerend voorzitterschap zware tijden tegemoet gaan. Mevrouw Ferrero-Waldner heeft vanuit haar optiek hetzelfde gezegd. We staan dus voor uitdagingen.

Het moet de Europeanen duidelijk zijn dat hetgeen Solana, Winkler en Ferrero-Waldner beschrijven, niets anders is dan het nabuurschapsbeleid van de Europese Unie. De crisisregio's die worden genoemd, liggen immers naast de voordeur van de Europese Unie. De crisisachtige ontwikkelingen brengen risico's met zich mee, die iedere afzonderlijk burger van de Unie bedreigen, want zo moet je het wel noemen.

Als ik daar de beschrijving tegenover zet die Elmar Brok als rapporteur van het verslag over de toestand van het Europese buitenlands beleid met betrekking tot de uitvoerende organen geeft van het instrumentarium dat de organen en onszelf ten dienste staat, dan is de balans even ontnuchterend.

Het buitenlands beleid van de Europese Unie is meer dan ooit tevoren een kernbestanddeel van de Europese politiek - overigens wel een kernbestanddeel, zoals Elmar Brok terecht zei, dat door de bevolking wordt gewenst en gesteund. Laten we echter eerlijk zijn tegen onszelf: de instrumenten die nodig zijn voor een efficiënt, doelmatig Europees beleid, zijn niet in voldoende mate beschikbaar. Daarom moeten we er als Europees Parlement op aandringen dat daar verbetering in komt.

Nemen we als voorbeeld Oekraïne. We hebben allen een jaar geleden gezien hoe slagvaardig we kunnen handelen als we met onze capaciteiten, in hun moduleachtige samenstelling, ter plaatse zijn. Zo hebben we Javier Solana, de Hoge Vertegenwoordiger van de Unie, die namens allen kan handelen en spreken, de Poolse president Kwaśniewski, president van een onmiddellijk buurland met grote invloed in het land en voortdurende terugkoppeling naar andere staatshoofden, die op hun beurt weer vanuit de Europese Unie hun invloed kunnen doen gelden op andere betrokkenen, bijvoorbeeld de Russische regering - zij hebben ertoe bijgedragen dat deze oranjerevolutie tot een vreedzaam einde is gekomen. Nu is er een jaar voorbij en nu krijgen we te horen dat er sprake is van een tegenbeweging. Mensen die hier vanuit Oekraïne op bezoek waren, hebben verteld dat veel verworvenheden van het afgelopen jaar, worden bedreigd. Aan de beschrijving van de dreigende situatie op het gebied van de energievoorziening, waar Oekraïne sterk bij betrokken is, hoef ik niets toe te voegen.

Hoe is het eigenlijk mogelijk dat het binnen één jaar tijd zo ver kon komen dat wat wij een jaar geleden zo enthousiast hebben begroet, nu wordt bedreigd? Daarover zullen we moeten nadenken. De heer Winkler heeft gelijk met zijn opmerking dat we daarover ook in het kader van de financiële vooruitzichten moeten nadenken. Want het mag niet zo zijn dat de Raad bij al zijn bijeenkomsten met luide stem verkondigt dat we ons internationaal moeten laten gelden, en vervolgens fors het mes zet in de middelen die voor een dergelijk engagement nodig zijn.

(Applaus)

Daarom is ook met betrekking tot de financiële situatie één ding heel duidelijk: we moeten doen wat nodig is om financieel in het Midden-Oosten de stabiliteit te herstellen, voor zover we die kunnen herstellen. Hamas moet afzien van geweld, ja zeker! Maar de EU moet zich ook aan haar woord houden! En wie niet de fout wil maken, die in Algerije is gemaakt, namelijk de uitslag van een legitieme verkiezing niet erkennen, die zal met Hamas moeten praten. Dat moet voor ons duidelijk zijn. Dat wij ons aan ons woord houden, is ook een bijdrage aan de vrede. Dan kunnen we ook vragen dat andere partijen, in het bijzonder Hamas, zich ontwikkelen in de richting van democratie. Ik hoop dat het lukt.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Graham Watson, namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa streeft een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid na dat de Europese waarden in de wereld bevordert en vrede en veiligheid brengt in onze buurlanden. Het is echter overduidelijk dat de Europese leiders op dat terrein tekortschieten.

Als onze Unie had samengewerkt, had zij haar invloed kunnen gebruiken om democratie en stabiliteit te bevorderen. In plaats daarvan heeft zij met haar beleid stilzwijgend steun verleend aan dictatoriale regimes als in Tunesië, Egypte en Syrië. We hebben aan het onderhouden van diplomatieke contacten nooit de voorwaarde verbonden dat democraten als Ayman Nour in Egypte zouden worden vrijgelaten,; of in Azië dat de in ballingschap levende oppositieleider Sam Rainsy het recht zou krijgen om ongehinderd terug te keren naar zijn land, ofschoon we wel de dictatuur van Hun Sen financieel steunen.

Mevrouw Ferrero-Waldner, mijnheer Solana, waarom verbaast de uitslag van de Palestijnse verkiezingen u? De Europese Unie heeft in de Palestijnse gebieden lopen leuren met beloften van democratie, vrede en mensenrechten, terwijl onze ontwikkelingshulp in de zakken van Al-Fatah verdween. Overigens zijn het de leden van deze partij die nu afbeeldingen verbranden van een van onze premiers, en hebben de vredesonderhandelingen intussen niets opgeleverd. Europa vervult alles behalve een sleutelrol, mijnheer Solana, en de gevolgen van de onmacht van Europa op dat punt kunnen niemand ontgaan zijn.

Israël trekt onverschrokken een muur op rond Oost-Jeruzalem, hetgeen in strijd is met zijn verplichtingen in het kader van de routekaart, en met het internationaal recht. De Palestijnen, die de trage voortgang en de schandalige sociale voorzieningen zat zijn, hebben tijdens de verkiezingen hun heil gezocht bij Hamas. En nu zijn de vooruitzichten somberder dan ooit tevoren. Na hun roep om democratie hebben bepaalde EU-leiders het nu over het isoleren van een van de weinige democratisch gekozen regeringen in de Arabische wereld! Uiteraard moet Hamas het geweld afzweren en zich verplichten tot het vinden van een twee-statenoplossing. Maar dat geldt net zo goed voor Israël. Zoals Leila Shahid, de algemeen vertegenwoordiger van de Palestijnse Autoriteit vandaag zei: "It takes two to tango".

De commissaris heeft gesproken over een beleid op basis van de mensenrechten, de rechtsstaat en democratische beginselen, maar waaruit blijkt de nadruk op die verheven zaken? Pragmatisme zonder enige principes is immers aan de orde van de dag.

Een mondiale campagne voor vreedzame conflictoplossing zou een goed tegenwicht kunnen zijn voor de harde lijn van de VS. Daarmee zouden de veiligheid, de welvaart en de mondiale reputatie van Europa kunnen worden gewaarborgd. Ook zouden wij daarmee veel meer invloed kunnen verwerven in microstaten als de Maldiven of de Seychellen, waar regeringen aan de macht zijn die de mensenrechten schenden, ondanks het feit dat zij bijna volledig afhankelijk zijn van onze hulp en onze handel. Daarom is de ALDE-Fractie van mening dat de tijd rijp is voor een Europees buitenlands beleid dat te verantwoorden valt, naar behoren wordt gefinancierd en gebaseerd is op waarden. Volgens een Eurobarometerpeiling wordt deze wens gedeeld door 70 procent van onze burgers.

Mijnheer Solana, de ALDE-Fractie is het er helemaal niet mee eens dat de standpunten van het Parlement worden genegeerd of veronachtzaamd als het gaat om zaken van mondiaal belang. We zouden u graag wat minder op televisie zien en wat vaker in deze vergaderzaal. Ook hebben we genoeg van de vertrouwelijke aard van de vergaderingen van de Raad en zijn minachting voor het recht van het Parlement om over de prioritaire beleidsterreinen van tevoren te worden geraadpleegd. Deze rechten zijn immers verankerd in artikel 21 van het Verdrag en in het Interinstitutioneel Akkoord van 1999.

We staan voor een groot aantal serieuze uitdagingen: het democratiseren van onze directe omgeving - met name de voormalige sovjetrepublieken die momenteel met hun rug tegen de muur staan vanwege het Russische energiebeleid -, het waarborgen van vrije en eerlijke verkiezingen in Wit-Rusland, en garanderen dat de referenda in Kosovo en Montenegro niet uitmonden in gewelddadigheden.

Het buitenlands beleid moet echter een bredere rol gaan vervullen. Ik heb begrepen dat de verkoop van wapens aan China weer op de agenda van de Raad staat. Toch heeft China nooit spijt betuigd over het bloedbad op het Tiananmen-Plein, noch heeft het inmiddels 16 jaar na dato alle gevangen van destijds vrijgelaten. Daarom eisen we van u, mijnheer Winkler, de verzekering dat het Oostenrijkse voorzitterschap het wapenembargo van de Unie niet zal intrekken.

(Applaus)

De kwestie-Iran is de meest urgente. De raad van gouverneurs van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie (IAEA) komt morgen bijeen om te beslissen of de kwestie-Iran moet worden doorverwezen naar de Veiligheidsraad. Ons doel moet zijn Iran ervan te weerhouden kernwapens te produceren. Daarom moet Europa zich ertoe verbinden de bevindingen van de IAEA, die in maart worden verwacht, te eerbiedigen. De wijze waarop we echter het duidelijkste en meest overtuigende signaal kunnen afgeven is door vooruitgang te boeken bij de ontwapening van de huidige kernmachten, in overeenstemming met de toezeggingen die we hebben gedaan. Een Europa dat leert hoe het zijn spierballen moet gebruiken om goed te kunnen doen, zal pas echt een speler zijn om rekening mee te houden.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Daniel Marc Cohn-Bendit, namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ferrero-Waldner, mijnheer Solana, mijnheer Winkler, dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, dames en heren, het is inderdaad moeilijk - en ik benijd niemand die daarmee is belast - om op dit moment in Palestina of Iran te interveniëren. Ik geloof dat de enige kans die de Europese Unie heeft, duidelijkheid is, duidelijkheid en ondubbelzinnigheid. We moeten ondubbelzinnig zijn. Ja, het handvest van Hamas uit 1988 is verschrikkelijk. En wie alleen dat handvest leest, zal huiveren. Maar Hamas heeft nu de verkiezingen gewonnen en we moeten in deze discussie duidelijk maken dat voor het buitenlands beleid, voor de relatie tot Israël niet Hamas verantwoordelijk is, maar president Abbas. We moeten hem eindelijk een kans geven. We moeten tegen Israël zeggen: geef hem de kans te bewijzen dat er een alternatief is voor Hamas. Als we dat niet bereiken, dan verliezen we.

We moeten ons ondubbelzinnig opstellen ten opzichte van Hamas, niet alleen in het vredesvraagstuk, maar ook op het terrein van het fundamentalisme. Het gaat om het gevaar van een fundamentalistische maatschappij. We kunnen echter alleen geloofwaardig zijn als we ons ook ten opzichte van Israël ondubbelzinnig opstellen. Verovering en bezetting bieden geen toekomst voor de Palestijnen. Dat moet Israël begrijpen. Israël moet ook anders handelen in deze politiek. Een muur die verovering betekent, is geen muur die meer zekerheid biedt.

(FR) Als we kijken naar ons eigen verleden, naar dat van u bijvoorbeeld - ooit demonstreerde u tegen de organisatie waarvan u later secretaris-generaal werd, namelijk de NAVO - of naar het verleden van mijzelf of dat van Joschka Fischer, zien we dat een mens uiteindelijk altijd kan veranderen, en dat geldt ook voor Hamas.

(DE)We mogen echter in deze zaak niet eenvoudigweg afwachten. We moeten deze verandering bij Hamas afdwingen, omdat zij voor onze veiligheid noodzakelijk is. We kunnen dat alleen maar afdwingen, als Israëli's en Palestijnen werkelijk inzien dat er geen debat voor de Europese Unie mogelijk is: het bestaansrecht van Israël staat niet meer ter discussie, en wij accepteren daarover ook geen discussie.

(Applaus)

Het recht op een Palestijnse staat staat niet meer ter discussie, en wij accepteren daarover ook geen discussie. Beide zijn onscheidbaar! Als wij dat bereiken, hebben we ook de mogelijkheid om in deze moeilijke situatie te handelen.

Met Iran is het net zo gesteld! Iran heeft een recht op een veilige energievoorziening. Ik ben als groen politicus niet voor atoomenergie, maar we kunnen niet leven met staten, die zelf bij atoomenergie zweren, en tegelijkertijd tegen Iran zeggen: dat mogen jullie niet! Dat is immoreel, volstrekt immoreel! ‘Nee’ tegen de atoombom, ja, maar dan moeten we Iran ook zekerheid bieden voor zijn grondgebied, omdat dat de grote angst is, sinds Irak Iran is aangevallen. Dat is onze taak: duidelijkheid en zekerheid bieden, dan zullen we succesvol zijn.

 
  
MPphoto
 
 

  Francis Wurtz, namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, mevrouw Ferrero-Waldner, mijnheer Winkler, ik zou deze bijzondere gelegenheid - het gebeurt niet vaak dat de heer Solana in deze zaal aanwezig is - willen aangrijpen om enkele aspecten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid naar voren te brengen waar mijn fractie grote moeite mee heeft. Ik zal me daarbij met name baseren op het operationele programma van de Raad voor 2006, aangezien dat het meest recente referentiedocument is. Wat valt er op aan dat programma?

Ten eerste, er wordt buitensporig veel waarde gehecht aan de militaire dimensie van het GBVB. De strijdkrachten, de operaties van de snelle-interventiemacht, de gevechtsgroepen, het Europees Defensieagentschap, het strategisch partnerschap tussen de EU en de NAVO - op bijna verlekkerde toon worden ze hier één voor één opgesomd. De Vijfentwintig denken kennelijk dat ze zo mee kunnen spelen met de groten; dat is, behalve een hoogmoedige, misplaatste gedachte, ook een volstrekte illusie.

Onderbelicht daarentegen - en dat is mijn tweede opmerking - blijven de grote open wonden in enkele van de meest gevoelige regio's van de wereld, terwijl die nu juist vragen om een proactief Europees optreden, als tegenwicht tegen het onverantwoordelijke gedrag van de Amerikaanse leiders en hun bondgenoten. Op de GBVB-agenda is daarvan echter nauwelijks iets terug te vinden. Zo wordt het Midden-Oosten in het operationele programma voor 2006 afgehandeld in nog geen tweeënhalve regel - op in totaal veertien pagina's tekst - waarin ons duidelijk wordt gemaakt dat, ik citeer, "de Europese Unie haar inspanningen voor de uitvoering van de routekaart zal voortzetten". Geen woord over het feit dat de Israëlische leiders gekozen hebben voor een unilaterale strategie die haaks staat op datgene wat met de routekaart beoogd wordt en die iedere ontwikkeling naar vrede onmogelijk maakt. En zo is ook Irak goed voor slechts drie regels; over de oorlog, en over het echec van de Bush-strategie, waardoor we allemaal in een hopeloze situatie verstrikt zijn geraakt, lezen we niets.

Dat brengt me op ons belangrijkste punt van kritiek, een punt dat ik vanaf deze plaats al eens eerder naar voren heb gebracht, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, namelijk in juni 2003, naar aanleiding van de publicatie van uw verslag over de Europese veiligheidsstrategie, die nog steeds van kracht is. Daarin geeft u een apocalyptische beschrijving van de nieuwe bedreigingen waaraan wij blootstaan, zonder dat u ingaat op de diepere oorzaken daarvan. Er staat ook het volgende in - je moet echt twee keer lezen voordat je gelooft wat er staat: "Tezamen optredend kunnen de Europese Unie en de Verenigde Staten een ontzagwekkende kracht ten goede in de wereld vormen."

Hoe ziet u de zaken nu dan, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, nu we twee jaar verder zijn met de tenuitvoerlegging van deze strategie? Is de wereld er inderdaad veiliger en rechtvaardiger op geworden? Een goed criterium voor het juiste antwoord op die vraag is, dunkt me, de situatie in het Midden-Oosten. Daar wil ik dan ook even op ingaan.

Overigens, staat u me toe de collega's er in dit verband op te wijzen dat mevrouw Leïla Shahid, de nieuwe algemeen vertegenwoordiger van Palestina bij de Europese Unie, vandaag op de tribune zit. Ik heet haar hierbij hartelijk welkom.

(Applaus)

Nog voor de Palestijnse verkiezingen had ik gevraagd om op de agenda van het Parlement de kwestie betreffende het - strenge, maar eerlijke - verslag van Europese diplomaten over Jeruzalem op te nemen, een verslag dat de Raad achtergehouden had om de relatie met Israël niet in gevaar te brengen.

Hoe staan de zaken er op dit moment voor? Net als een aantal collega's ben ik net terug uit Palestina, waar wij de verkiezingen als waarnemers hebben bijgewoond. Tot ons genoegen hebben we kunnen vaststellen dat de stembusgang zonder enige wanklank is verlopen, en we waren geroerd door de feestelijke stemming op straat, ondanks de bezetting, en door de warme ontvangst die ons buitenlanders ten deel viel. Het Palestijnse volk heeft willen laten zien dat het in staat is zijn eigen democratie op te bouwen, en de trots die daaruit spreekt is een belangrijke troef voor de toekomst - dat is iets wat de uitslag van de verkiezingen ons niet mag doen vergeten. Hetzelfde geldt voor het streven naar vrede met buurland Israël - twee volken, twee staten - dat in alle gesprekken die we gevoerd hebben naar voren kwam. Degenen die pleiten voor opschorting van de onmisbare hulp, waardoor deze vrouwen, mannen en kinderen in een situatie van honger terecht zouden kunnen komen of zouden kunnen radicaliseren, zouden dus heel wat uit te leggen hebben. Laten we ons daarom juist richten op de krachten die streven naar democratie en rechtvaardige vrede. Die zijn op dit moment veruit in de meerderheid in de Palestijnse samenleving. Geen enkele Palestijnse regering kan het zich veroorloven die te negeren. De toekomst van het partnerschap tussen beide regio's staat hier op het spel.

Wat de verkiezingsuitslag betreft, moeten we waken voor een louter Palestijns-Palestijnse analyse. Natuurlijk, de bevolking heeft Fatah een gevoelige klap toegebracht. Daar waar sprake is van hegemonie, treedt altijd verwijdering tussen de leiders en de samenleving op. Niemand zal echter kunnen ontkennen dat de Palestijnse autoriteit in de ogen van de bevolking haar geloofwaardigheid eerst en vooral verloren heeft omdat ze er niet in is geslaagd de Palestijnen een beter leven en nieuwe perspectieven te bieden vanwege de impasse in het vredesproces. Tien jaar geleden hadden de Palestijnen nog hoop, maar inmiddels is voor velen de maat vol, met de aanhoudende bezetting, het nederzettingenbeleid, de bouw van de muur, de gerichte moordaanslagen, de arrestaties, de weigering gevangenen in vrijheid te stellen, het dagelijks geweld en de verslechtering van de levensomstandigheden als gevolg van de omsingeling van de Palestijnse gebieden. Wat de Palestijnse staat en Jeruzalem betreft, is voor velen toch het beeld dat de Palestijnse Autoriteit veel geaccepteerd en heel weinig bereikt heeft.

Wat moet er dan gebeuren? In ieder geval is het zaak, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, om, zoals u hebt gezegd, druk uit te oefenen op Hamas om ervoor te zorgen dat er een einde komt aan het geweld en de aanslagen. Maar wat gaat u tegen de Israëlische leiders zeggen? Daar heb ik niets over gehoord. We moeten toch ook duidelijk maken dat er in onze ogen niet zoiets als een internationaal recht "met variabele geometrie" bestaat. Israël heeft net als ieder ander land de plicht de resoluties van de Veiligheidsraad na te leven. Ook moet het land gevolg geven aan de aanbevelingen van het Internationaal Hof van Justitie en zijn verplichtingen in het kader van de routekaart nakomen.

Gezien dit alles, mijnheer de Voorzitter, geldt voor onze houding ten aanzien van het verslag van onze diplomaten over Jeruzalem meer dan ooit dat de enige optie is: erop aandringen dat dat verslag zo snel mogelijk openbaar gemaakt wordt en dat de aanbevelingen die het bevat uitgevoerd worden, en, in meer algemene zin, dat er eindelijk gekozen wordt voor een strategie die een echt alternatief inhoudt voor de aanpak van president Bush, want die heeft in het Nabije Oosten en ook daarbuiten, in het Midden-Oosten, nadrukkelijk gefaald. Laten we niet doof blijven voor de noodkreten die ons bereiken vanuit samenlevingen waar de wanhoop bijna tastbaar is.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Ik neem aan dat alle sprekers op de hoogte zijn van het feit dat op onze agenda voor vandaag ook een punt staat dat specifiek betrekking heeft op de analyse van de situatie in het Midden-Oosten, de resultaten van de verkiezingen in Palestina en de vraag of het verslag waarnaar de heer Wurtz verwees openbaar gemaakt dient te worden. U hebt ervoor gekozen het debat op deze wijze te organiseren en op te splitsen. Ik neem aan dat u zich realiseert dat u de agenda in feite wijzigt en onderwerpen bespreekt die eigenlijk later pas besproken zouden worden.

 
  
MPphoto
 
 

  Bastiaan Belder, namens de IND/DEM-Fractie. - Voorzitter, als waarnemer van het Europees Parlement bij de Palestijnse verkiezingen, precies een week geleden, trok één reusachtig verkiezingsspandoek mijn bijzondere aandacht. Daar bij Ramallah zag ik Ayatollah Khomeini samen met Hamasleiders Yassin en Rantisi afgebeeld. De politieke boodschap is zonneklaar: geen vergelijk, geen vrede met de joodse staat, maar zijn uitwissing van de bladzijde van de geschiedenis. Wijze woorden van Khomeini, zo oordeelt de huidige Iraanse president Ahmadinejad.

Voeg daaraan toe, de uiterst ongeloofwaardige vreedzame nucleaire aspiraties van het Mollah-regime in Teheran en de test voor de westerse wereld, EU en VS, is getekend. Terecht commentarieerde de historicus Dan Diner de uitslag van de Palestijnse parlementsverkiezingen met de woorden "met Hamas in Ramallah is Iran een stuk dichter naar Israël opgerukt". Veel westers georiënteerde Iraniërs, zo las ik deze dagen vanuit Teheran, beschouwen deze ontwikkeling als de geleidelijke overwinning van de barbarij op de beschaving. Naar ik van harte hoop, delen de Europese instellingen deze berusting geenszins, maar staan ze pal voor het bestaansrecht van Israël en daarmee voor onze eigen beschaving.

 
  
MPphoto
 
 

  Inese Vaidere, namens de UEN-Fractie. - (LV) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de aandacht van de Raad en de Commissie vestigen op vier onderwerpen waarvoor snelle en consequente maatregelen vereist zijn binnen het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.

De eerste prioriteit betreft het nabuurschapsbeleid en wel de ontwikkelingen in verband met Rusland en Oekraïne. Daarbij moeten wij rekening houden met het feit dat Rusland op dit moment met geen enkel buurland goede betrekkingen onderhoudt. Dat komt omdat Rusland die betrekkingen niet baseert op wederzijds respect en wederzijds voordeel, maar op economische en energiesancties. Daarnaast weigert Rusland ook om grensovereenkomsten te ondertekenen. Op dit moment blokkeert Rusland de uitvoer van voedselproducten uit Oekraïne. Ik dring er dan ook bij de heer Solana en de Commissie op aan om onverwijld maatregelen te nemen opdat deze blokkade wordt opgeheven en om Rusland erop te wijzen dat een dergelijk actie duidelijk in strijd is met de voorschriften van de Wereldhandelsorganisatie, aangezien Rusland te kennen heeft gegeven zich bij de WTO te willen aansluiten.

Ten tweede heeft de crisis rondom de gasleveringen aan Oekraïne, Moldavië en Georgië Europa als het ware wakker geschud. Die crisis heeft namelijk aangetoond dat deze leveringen niet gegarandeerd zijn en dat een diversificatie van de gastoevoer noodzakelijk is. Dat geldt ook voor de coördinatie tussen het beleid van de Europese Unie en de lidstaten wat de energie en de leveringswaarborgen betreft.

Ten derde dient in dit verband ook aandacht te worden besteed aan de overeenkomst met betrekking tot de Noord-Europese gasleiding. De voormalige Duitse bondskanselier heeft een toppositie aanvaard bij het betreffende consortium, hetgeen vragen oproept in verband met eventuele politieke corruptie. Als dit voorval niet consequent genoeg vanuit de eigen optiek van de Europese instellingen wordt geëvalueerd, wordt niet alleen het vertrouwen van de burgers van de EU aangetast, maar ook ons recht van speken over het bestrijden van corruptie elders in de wereld.

Staat u mij toe om de aandacht nu op een andere regio te richten, namelijk China. Op dit moment maakt China een snelle ontwikkelingsfase door en wil het land een hoge prioriteit geven aan het opzetten van een samenwerking met de Europese Unie. Als onze dialoog met China niet opener en constructiever wordt, zou dat land wel eens met een andere partner dan de EU nauwere betrekkingen aan kunnen knopen.

Tot slot zouden wij wat de Raad en het Parlement betreft graag zien dat wij niet alleen door de Raad geraadpleegd werden, maar dat er ook daadwerkelijk met de standpunten van het Europees Parlement rekening werd gehouden, met name in verband met het zogeheten “spreken met een en dezelfde stem”.

 
  
MPphoto
 
 

  Philip Claeys (NI). - Voorzitter, de strijd tegen het terrorisme moet een van de prioriteiten zijn van het gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid. Zeer terecht wordt in het verslag gewezen op het belang van de eerbiediging van de mensenrechten en de burgerlijke vrijheden. Ik maak dan ook van de gelegenheid gebruik om mijn totale en onvoorwaardelijke solidariteit uit te spreken met de eerste minister van Denemarken, die momenteel onder zware druk staat om op te treden tegen cartoonisten die het aangedurfd hebben om zowaar de profeet Mohammed af te beelden.

Islamitische landen, waaronder EU-kandidaat-lidstaat Turkije, eisen excuses en sancties en kondigen zelfs een boycot af van Deense producten. Eerste minister Rasmussen heeft overschot van gelijk, wanneer hij stelt dat er zonder vrije meningsuiting geen democratie kan bestaan. De Raad, de Commissie en het Parlement moeten als één man staan achter de verdediging van onze vrijheden. En als dat niet gebeurt, dan is het in feite niet meer de moeite waard om zelfs nog maar te praten over een veiligheids- en defensiebeleid, want dan rest er helemaal niets meer om te verdedigen.

 
  
MPphoto
 
 

  Bogdan Klich (PPE-DE). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, we hebben de heer Solana vandaag horen zeggen dat de Europese Unie wereldwijd actief moet zijn. Daarvoor moet natuurlijk wel het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid worden geconsolideerd, en de problemen rond het Grondwettelijk Verdrag hebben daar niet toe bijgedragen. Cohesie bereiken we echter niet alleen dankzij gemeenschappelijke instellingen. Cohesie bereiken we met name dankzij een gemeenschappelijke politieke wil. In dat opzicht zal veel dit jaar afhangen van de persoonlijke inzet, het inzicht en de creativiteit van de heer Solana en mevrouw Ferrero-Waldner.

De commissaris heeft ons een speciale mededeling beloofd over de energiezekerheid van de Europese Unie, en de heer Brok wijst in zijn verslag op de noodzaak om een strategie voor energiezekerheid uit te stippelen. Dit zijn eigenlijk maar halve oplossingen. Wat de Europese Unie echt nodig heeft, is een heus gemeenschappelijk beleid voor energiezekerheid. Alleen zo kunnen we een situatie voorkomen zoals we twee jaar geleden hebben gezien, toen de Russische leveranciers Wit-Rusland in een wurggreep hielden, of aan het begin van deze maand, toen Rusland Oekraïne chanteerde. Deze laatste daad heeft ook de EU-lidstaten uit Midden-Europa schade berokkend. Willen we in de toekomst blootstaan aan dergelijke chantage of willen we soms bevriezen, zoals nu de Georgiërs bevriezen? Zo niet, dan moet er een gemeenschappelijk energiebeleid komen.

Ten slotte moeten we nu ons beleid jegens Rusland veranderen. We moeten eisen stellen op die punten waar onvoldoende vooruitgang geboekt wordt. In het verslag van de heer Brok worden twee van dergelijke punten genoemd: de mensenrechtenproblematiek en de wapenontmanteling in Kaliningrad. En er zijn er nog veel meer, zoals het oplossen van regionale conflicten, met name in Transnistrië en in Zuid-Kaukasië, evenals het hele Kaliningradpakket.

 
  
MPphoto
 
 

  Pasqualina Napoletano (PSE). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, als Europeanen kunnen wij niet anders dan de uitslag van de vrije verkiezingen in Palestina respecteren en meewerken aan de formatie van een regering die - zoals president Abu Mazen aangaf - de weg van de onderhandelingen kiest, Israël erkent en van geweld afziet.

Deze verkiezingsuitslag geeft ook uiting aan het leed en de vernederingen die de mensen door de bezetting in hun dagelijkse leven moeten ondergaan, met checkpoints, nederzettingen en een muur, en brengt eveneens serieuze kritiek aan het adres van de Palestijnse politieke klasse tot uitdrukking. De unilaterale terugtrekking uit de Gazastrook heeft de rol van president Abu Mazen verzwakt, om voor de hand liggende redenen. Daaruit vloeien twee absolute voorwaarden voort: het perspectief van via onderhandelingen tot stand gebrachte vrede mag niet over boord worden gegooid en men moet beide partijen vragen af te zien van daden die vrede onmogelijk zouden maken.

Daarom ga ik akkoord met de duidelijke voorwaarden die u, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, de Palestijnen stelt. Ik blijf in dezelfde geest en vraag u of u Israël helemaal niets te verwijten hebt. Israël heeft immers nooit geaccepteerd te handelen volgens de Road Map. Daarover is een debat gaande in de Israëlische samenleving. Anderzijds heeft Hamas aangetoond in staat te zijn een met onderhandelingen tot stand gekomen wapenstilstand gedurende een heel jaar te eerbiedigen. Mijns inziens moet Israël een eind maken aan de nederzettingen en daden in de richting van annexatie van Oost-Jeruzalem voorkomen.

Wat de financiële hulp betreft ben ik het volledig met u eens. Wij moeten voorkomen dat alles in duigen valt, en de situatie beoordelen naarmate deze zich ontwikkelt. Juist met het oog daarop wilde ik u, Hoge Vertegenwoordiger, en de Raad en de Commissie vragen of het niet noodzakelijk is druk uit te oefenen op de Israëlische autoriteiten opdat zij afzien van het blokkeren van belastingsterugbetalingen aan de Palestijnen. Dat is Palestijns geld en mijns inziens is dit een daad die in de situatie zoals nu alleen maar olie op het vuur kan gooien.

 
  
MPphoto
 
 

  Annemie Neyts-Uyttebroeck (ALDE). - Voorzitter, ik dacht dat men mijn spreektijd met één minuutje had verlengd, maar misschien kunt u dat nakijken, terwijl ik aan het praten ben. Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, wij hebben bij het begin van dit debat een adembenemend overzicht gekregen van wat er zich de jongste 30 dagen allemaal heeft voorgedaan; ik wil graag zowel de heer Javier Solana als commissaris Ferrero-Waldner en het voorzitterschap feliciteren met de wijze waarop zij zich onvermoeibaar hebben ingezet om zo goed mogelijk aan de rampen die zich hebben voorgedaan, aan al die pijnlijke gebeurtenissen, tegemoet te komen. Ik wil me ook heel graag aansluiten bij de gelukwensen aan de verkiezingswaarnemingszendingen van de Europese Unie in het algemeen en aan degenen die actief geweest zijn in de Palestijnse gebieden in het bijzonder, want dat is zeker erg moeilijk geweest.

Ik geloof dat uit het overzicht dat Javier Solana ons gaf, twee lessen te trekken zijn. Les nummer één: dat de Europese Unie alleen maar effectief kan zijn, wanneer ze eensgezind is. Ik was dan ook bijzonder blij, toen ik eergisteren hoorde, dat de Raad algemene zaken tot een eensgezind besluit was gekomen in verband met de voorwaarden waaronder men verder financiële steun zou kunnen verstrekken aan de Palestijnse Autoriteit en ook erg tevreden dat er die avond een spoedbijeenkomst is geweest van het Kwartet. Ik mag er namelijk niet aan denken wat er zou zijn gebeurd, indien het ene regeringshoofd dit zou gezegd hebben, een andere minister iets anders en een derde eerste minister nog met een andere boodschap voor de dag was gekomen.

Het is duidelijk dat dat bijzonder nefast zou zijn geweest, maar dat is dus niet gebeurd en ik mag hopen dat dat zo blijft. En vanzelfsprekend hebben wij nood aan eensgezindheid in alle dossiers. Daarnaast moet er voldoende geld worden voorzien. Ik ben minder gerust dan mevrouw de commissaris dat dit in de financiële perspectieven 2007-2013 wel degelijk het geval zal zijn, maar net zoals zij wil ik graag onderstrepen dat er voldoende moet worden voorzien inzake flexibiliteit. Tenslotte ben ik het ermee eens dat, voorzover mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mevrouw de commissaris, mijnheer de Voorzitter, u het Parlement regelmatig zult betrekken bij uw werkzaamheden, u op onze steun zult kunnen blijven rekenen.

 
  
MPphoto
 
 

  Angelika Beer (Verts/ALE). - (DE) Mijnheer de Voorzitter, in mijn reactie op de woorden van de heer Solana over de Balkan, wil ik opmerken dat wij van ganser harte steun geven aan de inspanningen die worden ondernomen in een gebied waar wij een directe verantwoordelijkheid dragen als het om vrede in Europa gaat. Dat kan niemand anders voor ons doen en wij moeten geloofwaardig en zonder omwegen het Europees perspectief voor deze regio tot ontwikkeling brengen.

Ik wil u feliciteren met de beslissing die u maandagavond heeft genomen. Daarmee is het u gelukt om de zeer uiteenlopende zaken die in Europa over Iran zijn gezegd, samen te brengen. Ik wil er bij iedereen op aandringen om, juist nu wij de geplande weg zijn ingeslagen, toch voldoende ruimte voor diplomatieke middelen en onderhandelingen open te laten. Het is goed nieuws dat nu de ontmoeting van Iran met China en Rusland plaats gaat vinden. Wij moeten ons er echter eveneens van bewust zijn dat de beslissing of de rode lijn is overschreden en of de wereldvrede nu gevaar loopt, niet door de heer Schüssel of door de heer Steinmeier wordt genomen, maar enkel en alleen door de Verenigde Naties.

Wij kunnen de situatie niet alleen controleren en het is lastig om bij een haatprediker zoals Ahmadinejad te blijven zoeken naar wegen om hem tot rede te brengen. De rede is echter een belangrijk onderdeel van de Europese veiligheidsstrategie die u heeft uitgezet, en die is gebaseerd op non-proliferatie. Wij weten dat een escalatie van de situatie in Iran een enorme bedreiging zou zijn voor de belangen die wij vertegenwoordigen, namelijk het voorkomen dat kernwapens in Iranese handen terechtkomen, het reduceren van de bedreiging van Israël en het verhogen van de veiligheid voor dit land. Derhalve hoop ik dat wij erin slagen daar de weg naar vrede te vinden, ook al zal dit niet eenvoudig zijn.

Als voorzitter van de delegatie wil ik opmerken dat er andere stemmen opgaan in Iran. Ik weiger diplomatieke betrekkingen...

(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken.)

 
  
MPphoto
 
 

  Gerard Batten (IND/DEM). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, gisteren is de honderdste Britse militair gesneuveld in Irak. Deze moedige mannen hebben het ultieme offer gebracht door hun leven te geven voor hun vaderland. Zij zijn echter misleid. Zij zijn de oorlog ingestuurd op basis van de leugens en verzinsels van premier Blair. Dit is gebeurd om één eenvoudige reden: premier Blair en de Labour-regering hebben geen idee hoe zij de Britse nationale belangen het best dienen.

Nu wil premier Blair het Britse volk weer doen geloven in een andere leugen en een ander verzinsel. Die leugen is dat de nationale belangen van Groot-Brittannië het best gediend zijn met iets wat het Europees gemeenschappelijk buitenlands beleid wordt genoemd.

Gisteren vond er overigens nog een belangrijke gebeurtenis plaats. In Londen sprak Javier Solana namens de Europese Unie over de Palestijnse kwestie. Hij deed dit in feite in de hoedanigheid van de minister van Buitenlandse Zaken van Europa, ondanks het feit dat het Europees gemeenschappelijk buitenlands beleid dood en begraven zou moeten zijn vanwege de verwerping van de Europese Grondwet. Dit is een duidelijk signaal dat de Labour-regering de macht over haar buitenlands beleid in handen geeft van de Europese Unie.

Kanselier Bismarck heeft ooit de beroemd geworden opmerking gemaakt dat de hele Balkan hem nog niet de dood waard was van één enkele Pommerse grenadier. Evenzo zijn het hele Europees gemeenschappelijk buitenlands beleid en het geplande Europese leger nog niet de dood waard van één enkele Britse militair.

 
  
MPphoto
 
 

  Ģirts Valdis Kristovskis (UEN). - (LV) Mevrouw Ferrero-Waldner, mijnheer Solana, dames en heren, het debat van vandaag gaat over de vraag hoe het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU transparanter, effectiever en verantwoordelijker kan worden. Wij kunnen in ieder geval met tevredenheid constateren dat er in de afgelopen jaar veel goed werk is verzet met betrekking tot de civiele troepenmacht.

Helaas bevat het verslag-Brok nog steeds te veel oningevulde leemten en onopgeloste problemen met betrekking tot het GBVB. Het innemen van duidelijke standpunten ten aanzien van het Europees Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (EGVDB) en het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid (EVDB) gaat gepaard met serieuze moeilijkheden. Het beleid op deze gebieden heeft te lijden onder een ernstig tekort aan middelen en een gebrek aan democratische parlementaire controle. En dat zijn nog maar een paar van de onderwerpen die voor het huidige debat van belang zijn.

Het is dus aan het Europees Parlement om hierin verandering te brengen, mede door het tot stand brengen van een adequate beleidscoördinatie met het oog op een intensieve dialoog over deze kwesties tussen het Parlement en de Raad. Wij zijn ons ervan bewust dat dit niet eenvoudig zal zijn, maar het is wel belangrijk omdat hierbij de institutionele invloed en ontwikkeling van het Europees Parlement in het geding is. Door de duidelijke steun van de Europese burgers voor gemeenschappelijk Europees optreden op veiligheidsgebied kan het Europees Parlement er niet omheen zijn institutionele invloed en zijn betrokkenheid bij de besluitvorming uit te breiden. De veiligheid kan alleen maar worden vergroot, indien de boodschap van de heer Chirac, de heer Solana of mevrouw Merkel en de besluitvorming rondom massavernietigingswapens, terrorismebestrijding of energie voorspelbaar zijn en het Europees Parlement zich hierdoor niet laat overrompelen.

 
  
MPphoto
 
 

  Jan Tadeusz Masiel (NI). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, met een gemeenschappelijk buitenlands beleid hadden we misschien de energiecrisis in Oost-Europa kunnen afwenden. Misschien zouden dankzij een dergelijk beleid de bezwaren van Polen tegen de aanleg van een gasleiding tussen Rusland en Duitsland over de bodem van de Oostzee gehoord zijn, en zouden de belangen van Polen erkend zijn als Europese belangen. De burgers van de Europese Unie en van de hele wereld verwachten van ons een gezamenlijk buitenlands beleid, en een verdediging van de zwakkere landen, met of zonder Europese Grondwet. Israël mag geen monopolie hebben op het buitenlands beleid in het Midden-Oosten. Hamas wil het geweld graag afzweren en daarmee het terrorisme in de wereld verminderen, mits er een Palestijnse staat komt. Ik ben tegen atoomwapens, net als de heer Cohn-Bendit, maar ik begrijp niet waarom Israel wel een atoombom mag hebben en Iran niet.

 
  
MPphoto
 
 

  Geoffrey Van Orden (PPE-DE). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als ik hoor met wat voor een waslijst aan crises en problemen wij geconfronteerd zijn, raak is zeer bezorgd over het feit dat volgens zo veel afgevaardigden het antwoord daarop een grotere rol voor de Europese Unie is. De ambities en pretenties van de EU op het gebied van het buitenlands beleid omvatten inmiddels alle terreinen, van defensie tot immigratie tot de energievoorziening, en toch heeft dit maar weinig positieve resultaten opgeleverd. Ik geef de voorkeur aan een bescheidener aanpak, waarbij de Europese Unie zich uitsluitend richt op die terreinen waarop zij daadwerkelijk en concreet toegevoegde waarde kan creëren door humanitaire en ontwikkelingshulp te verlenen, verkiezingswaarnemingsmissies te sturen, enzovoort.

Ik moet verder zeggen dat we in deze gevaarlijke tijden, waarin zich nieuwe krachten manifesteren die een bedreiging vormen voor de kernwaarden van onze vrije samenlevingen, behoefte hebben aan meer solidariteit tussen de democratieën en minder promotiecampagnes voor de EU. De lessen die we de afgelopen jaren hebben kunnen leren, zeggen ons dat wanneer de westerse democratieën verdeeld zijn, hun belangen worden geschaad. De vijanden van de democratie zullen deze verdeeldheid uitbuiten voor hun eigen doeleinden.

Ik ben onlangs teruggekeerd uit de door Palestijnse Autoriteit bestuurde gebieden en Oost-Jeruzalem, waar ik heb deelgenomen aan de verkiezingswaarnemingsmissie. De verkiezingsuitslag was een noodkreet van het volk. U zei terecht dat de exacte samenstelling van de nieuwe regering van de gebieden die onder de Palestijnse Autoriteit vallen, nog enige tijd onduidelijk zal blijven, maar de regering zal ongetwijfeld een afspiegeling zijn van de nieuwverworven macht van Hamas. Het is absoluut cruciaal om geen steun te geven aan die regering, tenzij zij het geweld afzweert, het bestaansrecht van Israël erkent en een positieve rol vervult in het vredesproces.

Ik heb in het verleden mijn bezorgdheid uitgesproken over de aard van de EU-financiering en over de vraag of de waarborgen om misbruik van onze fondsen te voorkomen wel volstonden. Deze bezorgdheid zal nu nog veel groter worden. Garanderen dat de financiële hulp transparant is en niet gebruikt kan worden ter ondersteuning van terrorisme en extremisme, is niet het enige: het eveneens dringend noodzakelijk om ervoor te zorgen dat ons geld doeltreffender wordt ingezet, zodat het rechtstreeks ten goede komt aan het Palestijnse volk.

Tot slot moeten we ons meer inspanningen getroosten om te voorkomen dat er verschillen ontstaan tussen de aanpak van de Europeanen en die van de Verenigde Staten. We hebben immers een gemeenschappelijk belang bij vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten.

(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

 
  
MPphoto
 
 

  Jan Marinus Wiersma (PSE). - Voorzitter, we hebben met aandacht geluisterd naar de toespraak van de heer Solana, met name naar het begin waarin hij uiteenzette wat er in de maand januari allemaal gebeurd was. Ik hoop niet dat dat een patroon zal zijn voor de rest van het jaar en dat we elke maand moeten vaststellen dat er steeds weer nieuwe elementen aan de buitenlandse agenda worden toegevoegd. Zijn belangrijkste punt vond ik zelf de opmerkingen, die hij met name in het begin maakte, over de situatie die in Europa is ontstaan na de problemen met de gasaanvoer naar Oekraïne en andere landen.

En ik denk dat de energiepolitiek door dat wat er begin januari gebeurd is, veel hoger op onze agenda is komen te staan. Ik trek een aantal conclusies uit die gebeurtenissen van de afgelopen tijd. Ten eerste kom ik tot de vaststelling dat we ons als consumenten misschien niet goed georganiseerd hebben. Onze energievoorziening is kwetsbaar, zo blijkt. Te kwetsbaar, want de gevolgen van een onverwacht energietekort kunnen rampzalig zijn. En ten tweede stel ik vast dat sommige lidstaten kwetsbaarder zijn dan andere en dat is toch een beetje strijdig met de solidariteitsgedachte die we binnen de Europese Unie kennen.

En er zijn zeker landen kwetsbaar in onze directe omgeving, zoals gebleken is, en de vraag van de onderlinge solidariteit, ook bij onze buren, stelt zich daarom duidelijk. Daarnaast is het natuurlijk ook een technische kwestie, we kunnen investeren in betere en meer gediversifieerde verbindingslijnen naar onszelf toe. Een derde punt wat ik hier wil maken, en dat is eigenlijk het belangrijkste, is dat energievoorraden en het beschikken daarover worden ingezet als politiek wapen, in dit geval tegen Oekraïne, maar ook tegen Moldavië en in feite ook tegen Georgië.

In het verleden hebben we daar al voor gewaarschuwd. De Russen hebben al eerder gedreigd dat te zullen doen en ik denk dat we op dat punt heel hard moeten zijn richting Rusland; dat dat inacceptabel is en dat we ook zelf moeten zorgen dat we niet zo afhankelijk worden van Rusland dat we op een gegeven moment zelf niks meer durven te zeggen tegen Rusland, onze mond houden omdat we te afhankelijk zijn geworden.

Ten slotte nog één opmerking over de agenda van dit jaar. Die agenda dekt zichzelf af. De Europese Unie kan niet voor haar verantwoordelijkheid weglopen. Ik zal vooral de Raad en de Commissie willen vragen zich toch nog eens te willen buigen over de vraag hoe het kan dat na zo'n succes als in Georgië, daarvoor al in Servië, en in Oekraïne, de zaak nu weer de andere kant dreigt op te gaan. Hebben wij fouten gemaakt? Ik denk dat dat ook een onderwerp van analyse zou moeten zijn.

 
  
  

VOORZITTER: INGO FRIEDRICH
Ondervoorzitter

 
  
MPphoto
 
 

  Bronisław Geremek (ALDE). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat Europa bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid ook moet nadenken over de ideologie die daarin wordt gevolgd. Ik denk dat Europa wanneer het gaat om de veiligheid, en dus om de vrede, moet uitgaan van het begrip "human security". Daarmee bedoel ik een brede opvatting van veiligheid, waarin ook wordt gezocht naar oplossingen voor ernstige problemen als honger, mensenrechtenschendingen of schendingen van de democratie.

Ook het beleid voor energiezekerheid beschouw ik als een van de kernonderdelen van een Europees veiligheidsbeleid. Mag ik wijzen op het feit dat Europa tot nog toe geen rekening heeft gehouden met de mogelijkheid dat de kwestie van de energiebevoorrading een instrument wordt in een imperiaal beleid? Het gaat er niet om dat er dan onvoldoende gas of olie is, maar dat grote energievoorraden worden gebruikt als element in een imperiaal beleid. Ik denk dat dit een grote uitdaging is waar Europa nog niet op heeft gereageerd.

 
  
MPphoto
 
 

  Georgios Karatzaferis (IND/DEM). - (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik heb het verslag gelezen en ook met aandacht naar de heer Solana geluisterd. Ik weet niet of de belangen van Europa op het eerste plan komen. Ik heb het gevoel dat wij nog steeds de Amerikaanse belangen dienen, en dat is een probleem. Wij worden meegesleurd in een vijandige houding jegens Rusland, in een oorlogszuchtige houding jegens China, en ook jegens Iran.

Wij mogen niet verstrikt raken in de redeneringen van de Verenigde Staten. Als wij een inhoudelijk buitenlands beleid willen, moeten wij ‘nee’ leren zeggen tegen de Amerikanen. Ik begrijp trouwens ook niet hoe dat beleid gemeenschappelijk kan zijn voor Zweden en Griekenland, voor Cyprus en Estland. Onze landen zijn immers met sterk uiteenlopende problemen geconfronteerd.

De heer Schulz zei dat er een dreiging is in de onderbuik van Europa. Inderdaad, er is een dreiging. De ‘casus belli’ van Turkije tegen Griekenland is een dreiging. De onophoudelijke, dagelijkse schending van het Griekse luchtruim door Turkse militaire vliegtuigen is een dreiging. De muur in Nicosia is een dreiging. De muur in Jeruzalem is een dreiging. Kunnen wij dan niet zeggen dat alle bezettingslegers weg moeten uit de landen waar zij zich bevinden? Weg met het bezettingsleger op Cyprus, weg met het bezettingsleger van Israël…..

(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

 
  
MPphoto
 
 

  Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk (UEN). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, in het debat over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn al veel belangrijke punten genoemd. Willen we dat de burgers van Europa zich veilig voelen, dan denk ik dat we die veiligheid op drie domeinen moeten bieden.

Ten eerste energiezekerheid. Daar heeft de hele Unie problemen mee, maar ook individuele lidstaten, waaronder Polen. Er lijkt nu geen enthousiasme te zijn voor een gemeenschappelijk beleid. Duitsland heeft een overeenkomst getekend met Rusland voor de aanleg van de Noordelijke Gasleiding om zijn eigen energietoevoer veilig te stellen, maar helaas gaat dit wel ten koste van de Poolse belangen. Tot nog toe heeft de Unie nog niet gereageerd op deze kwestie, ook al is duidelijk dat Rusland de levering van energiegrondstoffen gebruikt als een belangrijk instrument om invloed te winnen in andere landen. Het dichtdraaien van de leiding naar Oekraïne en Georgië toont wel aan hoe doeltreffend dit instrument werkt.

Ten tweede voedselzekerheid. Daarvoor hebben we het gemeenschappelijk landbouwbeleid, maar helaas wordt dat steeds verder betwist. En tenslotte de fysieke veiligheid van de burgers, die ook duidelijk is afgenomen door de dreiging van het terrorisme. Als we op deze drie domeinen geen duidelijke vooruitgang boeken, kunnen we nauwelijks spreken over een Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid. Ik wil deze overwegingen meegeven aan de heer Solana en aan commissaris Ferrero-Waldner.

 
  
MPphoto
 
 

  Alojz Peterle (PPE-DE). - (SL) Het is duidelijk dat de politieke situatie in de wereld, in de verschillende landen en regio’s, niet strookt met onze waarden, ambities en verwachtingen. Deze komt niet tot rust en wordt ook niet democratisch. Tegelijkertijd horen we echter uit verschillende hoeken van de wereld de uitdrukkelijke vraag naar méér Europa. In Mongolië noemen ze de Europese Unie hun derde buur. Wanneer ik de Balkanlanden, Latijns-Amerika, Trans-Kaukasië of het Midden-Oosten bezoek, hoor ik overal hetzelfde: meer Europa.

Terwijl verschillende partners vragen om méér Europa, staren wij ons steeds vaker, op onproductieve wijze, blind op onze eigen zorgen. We vergeten de fundamentele ideeën van Schuman en de andere vaders van Europa. We zouden méér Europa graag met minder geld willen opbouwen. Het verwondert me niet dat onze partners en burgers de toespraken over de verschillende pijlers van ons beleid niet begrijpen. Ze merken echter duidelijk wanneer we eensgezind zijn en wanneer verdeeld en inefficiënt.

De ervaring met de energievoorziening heeft ons geleerd dat een louter nationaal beleid ons noch meer interne veiligheid, noch meer externe invloed zal brengen. Ik heb de indruk dat de ontwikkelingen en gebeurtenissen vandaag de dag al meer gemeenschappelijk beleid vereisen dan met een geratificeerd Grondwettelijk Verdrag mogelijk zou zijn. Als we echt een rol willen spelen als belangrijke partner in de Balkan, in het oosten van Europa of elders, moeten we krachtigere uitdrukkingen vinden voor ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Meer respect voor de rol van het Europees Parlement, dat zich een dynamische en verantwoordelijke partner heeft getoond, zou daartoe ook zeker bijdragen.

 
  
MPphoto
 
 

  Hannes Swoboda (PSE). - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik kan bijna verdergaan waar de heer Peterle ophield. Immers, als velen in Europa ons vragen om actie - zoals u heeft gezegd, mijnheer Solana - dan is het inderdaad tijd dat wij in actie komen.

Laat ik twee voorbeelden geven van hetgeen ik bedoel. Zonder enige vorm van leedvermaak moet ik constateren dat het grootse Amerikaanse initiatief voor het grote Midden-Oosten feitelijk is ingestort, en dat de interventie in Irak de situatie er niet beter op heeft gemaakt. De gebrekkige en weifelende ondersteuning van het vredesbeleid en het vredesinitiatief in het Midden-Oosten heeft mede bijgedragen aan de verkiezingsoverwinning van Hamas. Overigens wil ik daar slechts terloops aan toevoegen dat de Fatah daar zelf eveneens debet aan is. Wat betreft Iran: wij weten allemaal dat een grotere betrokkenheid van de VS bij het veiligheidsbeleid in de gehele regio een belangrijke rol zou kunnen spelen om Iran ervan te overtuigen af te zien van de ontwikkeling van eigen kernwapens. Derhalve moet de Europese Unie - in samenwerking mét de VS in plaats van tégen de VS, hetgeen werkelijk absurd zou zijn - duidelijk aangeven hoe een uitgebreid buitenlands beleid met name in het Midden-Oosten eruit zou moeten zien. In dat beleid moet alles zijn inbegrepen: van een nadrukkelijk vredesbeleid tot de ondersteuning van de burgermaatschappij in de afzonderlijke landen.

Het tweede voorbeeld is het energiebeleid. Er is reeds opgemerkt dat wij een grote consument zijn en ons derhalve sterker als een verenigd front op de wereldmarkt moeten profileren. Wij moeten ons mobiliseren en coalities vormen met andere consumenten. Wij hebben immers goed kunnen zien wat er gebeurt als wij niet gezamenlijk optreden, zoals in de kwestie-Iran. Indien Rusland ertoe overgaat het energiebeleid tot instrument van het nationaal beleid te maken, dan moeten wij ons energiebeleid - of in ieder geval een deel daarvan - meer Europees maken.

Mevrouw de commissaris, wij wachten met spanning op het verslag. Ik heb u destijds reeds tijdens de hoorzitting over deze kwestie aangesproken. Het is uiterst belangrijk dat dit verslag er nu komt, en dat wij duidelijk maken dat er een nationaal energiebeleid moet komen. Dit moet echter worden aangevuld en uitgebreid met een sterk Europees energiebeleid, dat tevens een wezenlijk instrument van het buitenlands beleid is.

 
  
MPphoto
 
 

  Anneli Jäätteenmäki (ALDE). - (FI) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de rol van de Europese Unie als internationale speler is belangrijk en in de afgelopen jaren versterkt. De Europese Unie bereikt resultaten met zachte middelen, dat wil zeggen door onderhandelingen, debatten, overredingskracht en crisisbeheersing. Dat gaat soms langzaam, maar schept een stevige basis voor duurzame oplossingen en een goed functionerende samenleving. In haar buitenlands beleid benadrukt de Europese Unie het belang van democratie. Wij willen democratie propageren. In dit verband zou de Europese Unie volgens mij sterker moeten benadrukken dat er zonder geletterdheid en eerbiediging van de vrouwenrechten geen democratie kan bestaan. Wij moeten daarom meer doen om ervoor te zorgen dat kinderen, jongeren en vrouwen overal ter wereld leren lezen. Dat schept een duurzame basis voor democratie, vrede en de eerbiediging van de mensenrechten.

 
  
MPphoto
 
 

  Mirosław Mariusz Piotrowski (IND/DEM). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, door de afwijzing van het Grondwettelijk Verdrag voor Europa in de referenda in Frankrijk en Nederland is dit hele document eigenlijk niet meer relevant. Voor sommigen is het heel moeilijk te aanvaarden dat dit concept, waaraan jaren is gewerkt, is geflopt. In dit Verdrag speelde het hoofdstuk over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een grote rol, maar zoals ik al heb gezegd, is de tekst ondubbelzinnig verworpen. Daarom verbaast het ons dat men maar blijft proberen zich te beroepen op een dood, achterhaald document, zoals we nu weer zien in het verslag van collega Brok. Met dit verslag maken we ons niet alleen belachelijk, maar uiteindelijk vertrappen we er ook de democratie mee in de Europese Gemeenschap. De denkpauze waartoe besloten werd nadat het Verdrag ten grave was gedragen, moeten we niet benutten voor het clandestien binnensmokkelen van losse deeltjes van de Grondwet, maar voor een evaluatie van gemeenschappelijk internationaal optreden, met meer aandacht voor onder andere de gezamenlijke energiezekerheid, de dreiging van epidemieën en van het terrorisme.

 
  
MPphoto
 
 

  Janusz Wojciechowski (UEN). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft eigenlijk een efficiënt gemeenschappelijk veiligheidsbeleid, namelijk het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Al jarenlang verzekert dit beleid de burgers, volkeren en staten in Europa en heel de Gemeenschap van voedselzekerheid. Nu is Europa verzadigd, en vergeet men helaas, wie en wat die overvloed geboden heeft. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid ligt onder vuur en er wordt op onverantwoordelijke manier mee geëxperimenteerd. Een voorbeeld hiervan is de hervorming van de suikermarkt, waardoor Europa binnenkort afhankelijk zal zijn van suiker uit andere delen van de wereld. De bescherming van de Europese landbouwmarkten verdwijnt, zoals onze boeren maar al te goed merken. In Polen worden vooral de fruittelers getroffen.

Een ondoordachte uitholling van het landbouwbeleid betekent dat we onze voedselzekerheid prijsgeven, een van de pijlers waar Europa op rust. Er is nog tijd om in te grijpen, maar dat vereist een kentering in de politieke benadering van de landbouwkwesties. De Poolse boerenorganisaties bezigen vaak slogans die verwijzen naar de historische deelname van de boeren aan de strijd voor de vrijheid van het vaderland. Bij de discussie en de beslissingen over landbouwzaken mogen we nooit vergeten dat onze boeren ons voeden en verdedigen, dat zij de echte bewakers zijn van de veiligheid in Europa.

 
  
MPphoto
 
 

  Alexander Stubb (PPE-DE). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig geluisterd en dacht alles wel zo ongeveerd gehoord te hebben. Toen ik Daniel Cohn-Bendit echter hoorde verklaren dat hij voorstander was van kernenergie - al is het in Iran - was ik eerlijk gezegd toch enigszins geschokt. Wie zegt dat Joschka Fischer is veranderd? Ik denk dat "rode Danny" zelf ook een beetje is veranderd!

Ik wil deze kwestie vanuit een institutioneel perspectief bekijken en drie punten aanstippen. Ten eerste zijn het GBVB en defensie terreinen die voor ons in de toekomst van cruciaal belang zullen zijn. We zijn een supermacht op het gebied van handel en hulp, maar heel vaak zijn we volstrekt onzichtbaar als het gaat om het GBVB en defensie. Hieraan moet iets worden gedaan, en ik ben het dus niet eens met de heer Piotrowski. Allereerst hebben we een grondwet nodig.

Mijn tweede punt is dat we behoefte hebben aan drie dingen. Ten eerste hebben we een gemeenschappelijke defensie nodig. We hebben behoefte aan de veiligheidsgaranties die de Grondwet ons zou bieden. Ten tweede moeten we met één stem spreken. Daarom hebben we een president en een minister van Buitenlandse Zaken nodig. Ten derde moeten we de begroting voor het GBVB verhogen. Van deze dingen zou één pakket moeten worden gemaakt. Als we daar voldoende politieke wil achter krijgen, denk ik dat we ooit wel tot een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid kunnen komen.

Het derde punt is dat we echt moeten gaan nadenken over de verschillende elementen van de Grondwet en deze in twee delen moeten bekijken. Er zijn dingen die we nu al ten uitvoer leggen, zoals het Europees Defensieagentschap, de gevechtsgroepen en de solidariteitsclausule in geval van terrorisme, maar er zijn ook dingen die we zo snel mogelijk na de inwerkingtreding van de Grondwet ten uitvoer moeten leggen. Daarbij gaat het onder meer om kwesties als een president, een minister van Buitenlandse Zaken, een gemeenschappelijke dienst voor buitenlandse betrekkingen en voorafgaande raadpleging van het Parlement.

Het laatste punt dat ik aan de orde wil stellen is dat wij, in plaats van ons te beperken tot de institutionele strijd tussen Commissie, Raad en Europees Parlement in GBVB-aangelegenheden, ons klaar moeten stomen. Laten wij de mouwen opstropen en samen aan de slag gaan.

 
  
MPphoto
 
 

  Poul Nyrup Rasmussen (PSE). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik kon bijna de pijn van mijn goede vriend de heer Solana voelen, toen hij uiteenzette wat er de eerste maand van dit jaar is gebeurd. Stel dat de rest van het jaar net zo zal zijn als de eerste maand! Dan wordt het niet eenvoudig! Maar ik wilde nog een ander punt aan de orde stellen.

Ik denk dat wat u, mijnheer Solana, hebt gezegd, in wezen betekent dat de wereld in 2006 nogmaals voor een fundamentele keuze zal worden gesteld: de keuze tussen preventieve oorlogsvoering en preventief beleid. Ik heb geen enkele twijfel: als ik luister naar wat u zegt en kijk naar hetgeen duidelijk is geworden uit uw ervaringen, dan volgt daar zonder meer uit dat we in 2006 behoefte hebben aan preventief beleid. De waarden van deze Europese Unie op het vlak van het buitenlands beleid komen immers in essentie neer op het voeren van preventief beleid. Dat zal wellicht de moeilijkste keuze zijn, als we de instrumenten bekijken die de commissaris zo nauwgezet heeft opgesomd, maar ook de keuze waarmee in het verleden successen zijn behaald. We mogen dat in deze moeilijke tijden niet vergeten.

Tegen u, mijnheer Solana, wil ik zeggen dat er in de Palestijnse gebieden op dit moment heel veel mensen zijn die het voortouw nemen, maar een verkeerde richting inslaan. Daarom heeft het arme Palestijnse volk behoefte aan een krachtige Europese stem. Wat u zei klopt: we moeten blijk geven van geduld, evenals van wijsheid en evenwichtigheid. Het verheugde mij zeer u te horen zeggen dat wij niet degenen moeten zijn die de Palestijnen failliet laten gaan, omdat u net als ik weet dat er andere landen zijn die dit zullen voorkomen, onder andere Iran en Egypte. Dit is niet ons doel, en daarom hebt u mijn vertrouwen. We zullen u terzijde staan en samen met de Commissie en fungerend voorzitter Winkler garanderen dat Europa zal zorgen voor open deuren en dialoog. En hopelijk zullen deze deuren ook de komende drie maanden geopend blijven.

 
  
MPphoto
 
 

  Marek Maciej Siwiec (PSE). - (PL) Mijnheer de voorzitter, ik ben dankbaar voor alles wat er over Oekraïne is gezegd, maar we mogen nu onze aandacht niet laten verslappen. In de komende twee maanden wordt beslist of de vruchten van de oranjerevolutie optimaal kunnen rijpen, of dat ze als onrijpe appels van de boom vallen. In deze maanden heeft Oekraïne juist een sterke Europese impuls nodig. De Europese instellingen moeten duidelijk aanwezig zijn. We moeten een voortdurende dialoog voeren met de leiders van Oekraïne en de maatschappij. In Oekraïne moet een pro-Europees front gevormd worden.

De huidige ontwikkelingen in Oekraïne staan in het teken van een ongeëvenaarde bemoeienis van Rusland, dat de gastoevoer als wapen heeft ingezet. Er moet een nieuwe grondwet komen en het volgende parlement zal beslissen of Oekraïne koers zet naar Europa, of pas op de plaats maakt, zoals al vaak is gebeurd. De leiders van de politieke partijen die nu campagne voeren voor de parlementsverkiezingen verdienen onze steun, zodat ze een sterk, pro-Europees front kunnen vormen. Op die manier krijgen wij een goede partner voor de komende vier jaar.

 
  
MPphoto
 
 

  Helmut Kuhne (PSE). - (DE) Mijnheer de Voorzitter, de heer Wurtz vroeg de heer Solana wat er in de afgelopen twee jaar is verbeterd, alsof de Europese Unie bij machte zou zijn doorslaggevende verbeteringen aan te brengen in de wereld. Degenen die een multipolaire wereld wilden zien ontstaan, een wereld met minder macht voor de enige supermacht ter wereld, mogen nu eigenlijk niet verbaasd opkijken dat dit inderdaad het geval is. De woorden van een aantal afgevaardigden weerspiegelen hun Eurocentrische wereldbeeld en de teleurstelling over de plaats die wij innemen in deze multipolaire wereld. Daarop kan ik hen alleen maar hartelijk welkom heten in een wereld die er helaas niet mooier op is geworden nu ze multipolair is en er nieuwe machten op globaal en regionaal niveau aan het ontstaan zijn.

In het licht van deze situatie komen wij Europeanen er niet eens zo slecht van af, en ik sluit mij aan bij degenen die de heer Solana hebben gefeliciteerd met het gezamenlijk besluit met China en Rusland ten aanzien van de vraag of de wil van Iran om kernwapens te produceren een zaak is voor de Veiligheidsraad. Ik kan slechts hopen dat daarmee resultaten worden bereikt, maar de nu ingeslagen weg is mijns inziens helemaal zo verkeerd nog niet.

 
  
MPphoto
 
 

  Libor Rouček (PSE). - (CS) In zijn inleidende opmerkingen heeft de heer Solana gerefereerd aan bepaalde gebeurtenissen die vorige maand hebben plaatsgevonden, en aan de uitdagingen die Europa te wachten staan. Hij noemde het geschil over de gastoevoer uit Rusland, de verkiezingen in Palestina en de situatie in het Midden-Oosten, de uitzichtloze situatie in Irak, de crisis rondom het Iraanse kernprogramma en de nog onopgeloste kwestie van de status van Kosovo. Door al deze ontwikkelingen en moeilijkheden loopt een rode draad: geen enkel Europees land, hoe groot ook, is in staat om deze problemen op eigen houtje aan te pakken. Anders gezegd, als wij voor deze kwesties een oplossing willen vinden, moeten wij de handen ineenslaan en een gemeenschappelijk beleid ten uitvoer leggen op het gebied van buitenlandse zaken, veiligheid en defensie. Dat is de wens van tal van politici uit diverse landen en, zoals hier reeds door andere sprekers is gezegd, van de Europese burgers.

Het verslag van de heer Brok, dat morgen in stemming wordt gebracht, gaat over de vooruitgang die is geboekt in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, ofschoon tevens gewag wordt gemaakt van een reeks problemen, waaronder de geringe betrokkenheid van het Parlement bij de vaststelling van het buitenlands beleid. Daarom verzoek ik de Raad zich te houden aan artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Parlement aan het begin van elk jaar te raadplegen over de gemaakte vorderingen en plannen in plaats van eenvoudigweg een samenvatting van het vorige jaar te presenteren.

 
  
MPphoto
 
 

  Benita Ferrero-Waldner, lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil ingaan op enkele vragen die zijn gesteld.

De belangrijkste kwestie, zoals velen van u hebben gezegd, is dat we vandaag de dag behoefte hebben aan een sterker Europa op het terrein van het buitenlands beleid. Voor een sterker Europa op het terrein van het buitenlands beleid is het nodig dat wij samenwerken. We moeten met name samenwerken bij de onderwerpen die op dit moment erg actueel zijn. Een daarvan is het energiebeleid, dat velen van u reeds hebben genoemd. Zoals ik al eerder heb gezegd, werken we daar op dit moment aan. Uiteraard moeten we een beter energiebeleid voeren, en misschien moeten wij zelfs een gemeenschappelijk extern beleid op dat gebied voeren. Ik weet dat we hier in ieder geval naar moeten streven, en we hebben daarvoor al veel waardevolle instrumenten, met inbegrip van politieke dialogen en specifieke energiedialogen. Dan zijn er nog de multilaterale dialogen. We moeten de OPEC daarbij betrekken. We zullen meer met de OPEC moeten spreken, evenals met de Samenwerkingsraad van de Golf.

Zoals ik al heb gezegd, zal de diversificatiestrategie voor ons allemaal van cruciaal belang zijn. We moeten nagaan hoe wij de energiemarkten van onze buurlanden kunnen integreren in de Europese energiemarkt, wellicht naar voorbeeld van de Energiegemeenschap voor Zuidoost-Europa. We beschikken verder over een heel scala aan financiële instrumenten waarmee wij bundeling van energiekwesties kunnen bevorderen. Zoals ik al gezegd heb, is een zekere energietoevoer van cruciaal belang. Ik beloof u dan ook dat we hieraan zullen werken, en zodra de mededeling is uitgebracht, zullen we hierop terugkomen.

Zoals de heer Rasmussen zei, mogen wij de preventieve diplomatie niet uit het oog verliezen. Die is van cruciaal belang, en ik ben het met hem eens. Uiteraard is in een dergelijke diplomatie soms geduld vereist. Het is immers onmogelijk om armoede van de ene dag op de andere uit te roeien, en je kunt onmogelijk met alle verschillende soorten crisisbeheer of zelfs post-crisisbeheer tegelijk aan de slag gaan en onmiddellijk een verandering bewerkstelligen. Daarvoor zijn duurzame en samenhangende stappen vooruit nodig.

Ook migratie is een zeer belangrijk nieuw onderwerp op het vlak van het buitenlands beleid. Nogmaals, we zullen allemaal moeten samenwerken met de landen van herkomst, met de doorgangslanden. Daarbij moet de Europese Unie de juiste manier zien te vinden om het binnenlands en het buitenlands beleid op elkaar af te stemmen.

Terreurbestrijding, drugsbestrijding: al deze zaken zullen ons vele jaren kosten, maar bij dergelijke gevechten zal het steeds noodzakelijker worden een gesloten front te vormen. Massavernietigingswapens, democratiebevordering, rechtsstaat en vrije en eerlijke verkiezingen: al deze onderwerpen komen aan de orde in ons nabuurschapsbeleid, en we zullen die dan ook zeer serieus nemen. Ons programma van Barcelona bijvoorbeeld bevat hiervoor positieve stimulansen, maar we hebben daarnaast alle steun nodig als wij in staat willen zijn om met dit beleid daadwerkelijke vooruitgang te boeken.

De strategische partnerschappen met de grootmachten - zoals de trans-Atlantische betrekkingen, de betrekkingen met China, India en Brazilië, en de buitengewoon goede betrekkingen met Latijns-Amerika - zijn allemaal belangrijk, omdat deze ons de mogelijkheid bieden om samen te werken binnen een multilateraal kader. Hetzelfde geldt overigens voor de samenwerking met de Verenigde Naties, waar ook gewag van werd gemaakt. Het is uiteraard ook belangrijk dat we in staat zijn onze inspanningen voor onze gemeenschappelijke waarden te bundelen en op te nemen in de multilaterale strategie.

Het nabuurschapsbeleid vormt een belangrijk onderdeel van de veiligheidsstrategie. Wij proberen echt stabiliteit te exporteren door samen te werken met Oekraïne, de landen van de zuidelijke Kaukasus en in het Middellandse-Zeegebied. We hebben dan ook grote ambities en willen Europa veiliger maken. We weten dat er veel uitdagingen in het verschiet liggen, maar ik zie maar één weg voorwaarts: onze instrumenten verbeteren en ons inzetten voor een gemeenschappelijk Europa, een Europa dat gegrondvest is op gemeenschappelijke, met de rest van de wereld gedeelde waarden.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, geachte afgevaardigden, het is onmogelijk om in korte tijd nogmaals in te gaan op elk van de talrijke onderwerpen dat zijn aangekaart. Ik zou echter wel een aantal punten willen behandelen die voor mij, als vertegenwoordiger van de Raad, belangrijk zijn.

De Hoge Vertegenwoordiger heeft als eerste opgemerkt - en velen van u hebben dit herhaald - dat er wereldwijd behoefte bestaat aan Europees buitenlands beleid, ook onder de Europese burgers. Wij - Raad, Commissie en Europees Parlement - moeten dan ook gezamenlijk ervoor zorgen dat aan deze behoefte tegemoet wordt gekomen. De heer Watson zei dat wij de Europese Unie moeten opbouwen op waarden. Dat geldt uiteraard ook, en met name, voor het buitenlands beleid. Daarmee moeten wij een voorbeeld stellen, als we vrede en stabiliteit in de wereld willen bereiken. Daar kan ik het slechts volledig mee eens zijn, en ik kan u verzekeren dat het Oostenrijkse voorzitterschap - evenals de voorgaande en volgende voorzitterschappen hebben gedaan - zich gedurende deze zes maanden zal inzetten voor deze waarden: voor de bescherming van de mensenrechten, de grondvrijheden, maar ook - zoals de heer Geremek heeft gezegd - voor hetgeen in het algemeen human security wordt genoemd, namelijk het streven naar gezondheid, de strijd tegen bewapening en herbewapening.

De Europese Unie voert een vreedzaam buitenlands beleid. Wij zijn in die zin geen militaire macht. Preemptive diplomacy vormt het wezenlijke uitgangspunt. Binnen het kader van het multilaterisme, waartoe wij ons verbonden hebben, proberen wij met vreedzame middelen te handelen overeenkomstig het Handvest van de Verenigde Naties en het volkerenrecht. Alleen op die manier kunnen wij onze geloofwaardigheid in de wereld behouden.

Er zijn diverse kwesties aangekaart waarop ik kort wil ingaan. Het energiebeleid is meermaals aan bod gekomen. Mevrouw Ferrero-Waldner heeft daar het een en ander over gezegd, en ik zou graag hetgeen zij zei willen aanvullen. De Commissie speelt hierin uiteraard een zeer belangrijke rol, en het voorzitterschap van de Raad werkt zeer nauw met de Commissie samen. De kwestie van een Europees energiebeleid zal tijdens de Europese Raad in maart een centrale rol gaan spelen. Daarvoor heeft het Brits voorzitterschap reeds de grondslag gelegd. Wij willen het begonnen werk voortzetten. Continuïteit van energievoorziening, waarover hier is gesproken, is daarbij een zeer belangrijk thema. Daarbij gaat het om diversificatie van energiebronnen en -netwerken, evenals om een vermindering van de eenzijdige afhankelijkheid van energieleveranciers en -netwerken, en met name om de stimulering en actieve bevordering van hernieuwbare energie en alternatieve energiebronnen. Ook dat is een kwestie waar wij uiteraard onze aandacht op zullen richten.

In dit verband wordt ook steeds opnieuw Rusland genoemd. Het Europees nabuurschapsbeleid in het algemeen en het Europees beleid ten aanzien van Rusland zijn beide van wezenlijk belang. Rusland is een belangrijke partner. Wij moeten derhalve in de dialoog met Rusland ook aandringen op de waarden die ik noemde, en uiteraard moet met Rusland ook over het onderwerp mensenrechten worden gesproken. Dat gebeurt ook, en wel in een zeer intensieve dialoog. Mijns inziens moeten wij ons er echter van bewust zijn dat Rusland, net als de Verenigde Staten, een belangrijke strategische partner is voor de Europese Unie.

Ik ben mevrouw Beer er bijzonder dankbaar voor dat zij over de Balkan heeft gesproken. De heer Solana heeft dat eveneens in zijn inleiding gedaan. De Westelijke Balkan heeft voor het Oostenrijks voorzitterschap van de Raad deze zes maanden bijzondere prioriteit. Dit is in het belang van de stabiliteit in deze regio en dus in het belang van de vrede en de stabiliteit in heel Europa.

Wat het Europees buitenlands beleid betreft, werd eveneens opgemerkt dat wij ons voornamelijk op het nabuurschap moeten richten. Dat doen wij ook, en het is belangrijk dat dat gebeurt. Er is immers geen crisis, geen situatie ter wereld die niet ook van invloed is op de belangen en de stabiliteit van de Europese Unie. Derhalve is de Europese Unie een global player, en derhalve moet de Unie zich de vereiste middelen verschaffen om deze rol als global player te kunnen vervullen. De Hoge Vertegenwoordiger reist, in het belang van de vrede, onvermoeibaar - in de ware zin van het woord - de hele wereld rond. Dat doet hij in het belang van een geloofwaardig Europees buitenlands beleid, in ons eigen belang en ook in het belang van de stabiliteit en de vrede in Europa.

Ik wil graag nog een onderwerp aansnijden dat voor onze burgers bijzonder belangrijk is, en dat ook een van de prioriteiten van het Oostenrijks voorzitterschap van de Raad is, te weten de bescherming van Europese burgers in derde landen. De recente gebeurtenissen en crises hebben aangetoond dat de Europese Unie de verantwoording draagt voor de bescherming van onze burgers in derde landen. Het Oostenrijks voorzitterschap wil een bijdrage leveren aan een beter georganiseerde samenwerking tussen consulaten, opdat onze burgers beter beschermd worden als ze in het buitenland zijn. Wij willen ook helpen daarvoor de noodzakelijke middelen ter beschikking te stellen.

Tot slot is China aan bod gekomen. Met betrekking tot het wapenembargo wil ik slechts opmerken dat er ten aanzien van deze kwestie nog geen consensus binnen de Raad bestaat. Deze kwestie staat niet op de agenda, maar ongeacht de beslissing die wordt genomen, hanteert de Raad het principe dat ook voor het Europees beleid geldt: er zullen niet meer wapens naar China worden geëxporteerd.

 
  
MPphoto
 
 

  Javier Solana, Hoge Vertegenwoordiger. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog even heel kort afsluiten, omdat veel van wat ik algemeen gezegd heb, een herhaling was van wat wij denken. We proberen in andere bewoordingen dat te herhalen wat de meerderheid van de mensen denkt over het buitenlands beleid van de Europese Unie. In plaats van bij iedere ontmoeting een waslijst aan onderwerpen te behandelen, zou ik mij liever willen concentreren op een beperkt aantal onderwerpen en deze diepgaand behandelen. We hebben nu immers alle wereldproblemen in een uur of twee de revue laten passeren, met ik weet niet hoeveel sprekers. We willen hier een nuttig debat van maken, en daarom dank ik de heer Watson voor zijn goede raad om minder op televisie te verschijnen en in plaats daarvan meer hiernaartoe te komen. Ik beloof u dat ik iedere keer voordat ik op televisie kom, u van tevoren zal bellen, zodat u kunt noteren hoe lang ik op televisie ben en hoe veel uur ik hier doorbreng! Noteert u dat!

Dit in alle vriendelijkheid tegen mijn goede vriend gezegd zijnde wil ik, als dat mogelijk is, een debat organiseren, zodat we de problemen diepgaander kunnen behandelen, want dat is zeer belangrijk. Ik zal me proberen te concentreren op een klein aantal zeer belangrijke onderwerpen.

We kunnen wel spreken over een gemeenschappelijk buitenlands beleid, maar als we daarin tekortschieten, is er van een gemeenschappelijk buitenlands beleid geen sprake. We kunnen de tent net zo goed sluiten als we geen succes boeken. Kijkt u eens naar de Balkan: als we niet bereid zijn orde op zaken te stellen op de Balkan - of we kunnen net zo goed zeggen in Iran, of waar dan ook - dan zullen successen uitblijven, en dat wil ik niet. Daarom zal ik mij continu blijven inzetten. Dat is wat ik probeer, en dat is wat ik zal blijven doen.

Bedankt voor de vriendelijk woorden, die een aantal van u over mijn werk heeft gesproken. Ook bedank ik degenen die mijn inspanningen niet kunnen waarderen. Daarnaast wil ik Leïla Shahid bedanken voor de vriendelijke woorden die zij de afgelopen dagen over mij heeft gezegd omdat ik, net zoals zij, de positie heb verdedigd van president Abu Mazen, die wij zoveel mogelijk moeten proberen te helpen. Ik ben van mening dat hij de belangrijkste persoon is die we op dit moment moeten ondersteunen.

Wat de andere kwesties betreft, moeten we afwachten wat er gebeurt. In de komende uren zullen we waarschijnlijk enkele buitengewoon belangrijke keuzen moeten maken. Als de tijd het toelaat, en u bereid ben te komen, zal ik gaarne een verklaring afleggen om het een en ander toe te lichten, mocht er iets van groot belang gebeuren. Mijnheer de Voorzitter, dat laat ik aan u over. Als u op dit aanbod wilt ingaan, moet u dat doen; zo niet, dan niet.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen plaats.

 

12. Uitslag van de verkiezingen in Palestina en situatie in het Midden-Oosten alsmede het besluit van de Raad om het verslag over Oost-Jerusalem niet openbaar te maken
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de resultaten van de verkiezingen in Palestina en de situatie in het Midden-Oosten alsmede het besluit van de Raad om het verslag over Oost-Jeruzalem niet openbaar te maken.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, onder agendapunt 4 is reeds veel gezegd over de verkiezingen in Palestina, over de gevolgen daarvan en over de wijze waarop wij nu verder moeten. Ik wil echter toch enkele punten naar voren brengen, punten die in het middelpunt stonden van de besprekingen in de Raad van afgelopen maandag.

Allereerst moet worden vastgesteld - en hierbij wil ik van de gelegenheid gebruikmaken om mevrouw De Keyser en alle collega’s die toezicht hebben gehouden op de verkiezingen, te danken - dat de verkiezingen goed zijn verlopen. Daar was iedereen het mee eens, en mijns inziens waren deze verkiezingen een duidelijke, democratische wilsuiting van het volk. Daar valt niet aan te tornen.

Het voorzitterschap en nagenoeg alle ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten van de Europese Unie hebben, onafhankelijk van elkaar, onmiddellijk gereageerd. De manier waarop zij dit hebben gedaan, toont aan dat zij zich in wezen laten leiden door dezelfde principes. Ik wil in dit verband ook op de verklaringen van het Kwartet voor het Midden-Oosten van 26 tot 30 januari wijzen, waaruit blijkt dat de internationale gemeenschap het principe van geweldloosheid, de erkenning van het bestaansrecht van Israël en de naleving van alle bestaande wederzijdse verplichtingen als voorwaarde voor een duurzame en vreedzame oplossing van het conflict tussen Israël en Palestina blijft beschouwen.

Het was en is uitermate belangrijk dat de verklaringen van de Raad en van de lidstaten van de Europese Unie nagenoeg overeenkomen met die van onze partners in het Kwartet. Zowel het Kwartet als de Europese Unie verwachten van een toekomstige Palestijnse regering dat ze zich eenduidig uitspreekt voor de beginselen die ik heb genoemd, en benadrukken dat ook de internationale ondersteuning voor de nieuwe Palestijnse Autoriteit met name zal afhangen van de naleving van deze beginselen.

Israël en de Palestijnse Autoriteit worden opnieuw herinnerd aan de verplichtingen die hen met de road map zijn opgelegd. De Raad heeft deze lijn van het Kwartet in wezen bevestigd. Ook de Raad verwacht immers van de nieuw gekozen Palestijnse Wetgevende Raad dat hij een regering ondersteunt die zich uitspreekt voor de beginselen van een vreedzame en via onderhandelingen tot stand gekomen oplossing van het conflict met Israël - een op de bestaande akkoorden en de road map gebaseerde oplossing -, voor de rechtsstaat, voor hervormingen en voor een goed financieel beheer. Onder deze voorwaarden is de Europese Unie bereid de economische ontwikkeling en democratische vorming van de Palestijnse staat verder te ondersteunen.

Wij mogen op dit moment geen overhaaste besluiten nemen, maar moeten duidelijk aangeven dat de Europese Unie - evenals de andere partners die een bijdrage leveren - bereid is steun te blijven geven, zolang er aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.

Dan wil ik nu overgaan tot de kwestie-Oost-Jeruzalem die de eigenlijke aanleiding was voor dit debat. Tijdens het vorige debat werd duidelijk dat men van de Europese Unie een evenwichtige benadering verwachtte, dat men een coherent beleid in het Midden-Oosten wilde, een beleid dat niet uitsluitend wordt bepaald door de belangen van Israël of door de belangen van Palestina, maar wordt gekenmerkt door evenwicht.

De Europese Unie is verder bezorgd over de Israëlische activiteiten in en om Oost-Jeruzalem en over de voortgezette nederzettingsactiviteiten, het uitbreiden van de scheidingsbarrière evenals het vernielen van Palestijnse huizen. Deze activiteiten zijn in strijd met het volkerenrecht. Ze brengen een definitieve oplossing van het conflict rondom Jeruzalem in gevaar en dreigen een oplossing op basis van coëxistentie van twee levensvatbare staten onmogelijk te maken.

In het licht hiervan heeft de Raad de relevante Raadsinstanties opdracht gegeven voor de EU een gedetailleerde analyse te maken van de situatie met betrekking tot Oost-Jeruzalem, en daarbij gebruik te maken van de gegevens van de EU-missies in Jeruzalem en Ramallah.

Gezien de gewijzigde situatie, en met name met het oog op de komende verkiezingen van de Knesset in Israël, heeft de Raad op 12 december besloten deze analyse niet te publiceren, maar om vooraanstaande vertegenwoordigers van de Israëlische regering op de hoogte te stellen van de twijfels van de Europese Unie.

Inmiddels hebben twee demarches plaatsgevonden: een demarche van de EU-Trojka bij het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken op 9 december, en een demarche van het voorzitterschap bij de belangrijkste vertegenwoordigers van de Israëlische regering op 23 december jongstleden.

De Europese Unie heeft met genoegen kennis genomen van de beslissing van Israël om in Oost-Jeruzalem een aantal stemmingsmogelijkheden te bieden en daarmee een bijdrage te leveren aan een succesvolle afloop van de verkiezingen.

 
  
MPphoto
 
 

  Benita Ferrero-Waldner, lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals we reeds in het vorige debat hebben aangegeven, worden we inderdaad geconfronteerd met een nieuwe realiteit. Afgelopen maandag zijn de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU en het Kwartet bijeengekomen om te bespreken hoe wij moeten reageren op het verschijnen van Hamas op het nationale politieke toneel in Palestina, en welke gevolgen een en ander heeft voor onze hulp aan de Palestijnse Autoriteit.

Ik geloof dat we drie dingen goed voor ogen moeten houden. Ten eerste moeten we vasthouden aan onze principes, en die moeten volstrekt duidelijk zijn. We hebben deze verkiezingen gesteund met een financiële bijdrage van 18,5 miljoen euro. Verder hebben we 240 verkiezingswaarnemers gestuurd, die onder de bezielende leiding stonden van mevrouw De Keyser. Ook hebben we laten zien belang te hechten aan de opbouw van democratische instellingen. Dat is wat mij betreft een heel principieel standpunt. Moeten we dat nu opgeven omdat de uitkomst van de verkiezingen ons niet bevalt? Dat zou mijns inziens echt een verkeerde stap zijn. Sterker nog, we moeten juist iedereen oproepen de uitslag van democratische verkiezingen te respecteren. Tijdens mijn bezoek aan Gaza heb ik duidelijk aangegeven dat we bereid zijn samen te werken met een regering die met vreedzame middelen vrede tot stand probeert te brengen. Zoals het Kwartet opnieuw heeft verklaard, betekent dat: samenwerking, een duidelijk toezegging af te zien van het gebruik van geweld, erkenning van Israël en aanvaarding van eerder aangegane verplichtingen, waaronder die van de routekaart en de akkoorden van Oslo.

Tweede punt van belang: de verantwoordelijkheden. De bal ligt nu in het kamp van de Palestijnse leiders. Zij hebben de verantwoordelijkheid zich als partners op te stellen en te voldoen aan de door de internationale gemeenschap vastgestelde criteria. Het is vooralsnog niet duidelijk hoe Hamas, op basis van het verkiezingsprogramma van verandering en hervorming, de verantwoordelijkheden zal gaan uitoefenen die een nieuwe Palestijnse regering op zich dient te nemen. Het zal enige tijd duren voordat hierover duidelijkheid ontstaat. In beide discussies heb ik gepleit voor een heldere boodschap van de internationale gemeenschap - we moeten heel duidelijk aangeven wat we verwachten. Ik heb ook gezegd dat de Europese Commissie bereid is samen te werken met iedere regering die echt vrede wil op basis van vreedzame middelen.

Anderzijds hebben wij ook oog voor de economische en humanitaire behoeften van het Palestijnse volk, en die zijn bepaald niet gering. Ook hebben wij oog voor de legitieme aspiraties van de Palestijnen met betrekking tot de oprichting van een eigen staat. We moeten in gedachten houden dat de bijdragen van donoren van wezenlijk belang zijn om verbetering te brengen in de ellendige toestand waarin de gewone Palestijnse burgers verkeren en om de vicieuze cirkel van armoede en extremisme te doorbreken. We moeten echter ook onze eigen toezeggingen inzake een tweestatenoplossing en de veiligheid van Israël in gedachten houden.

Dat zijn de drie principes waar het om gaat, en wij verwachten van de toekomstige leden van een Palestijnse regering boven alles dat zij zich tot deze principes verbinden. Een en ander houdt ook verband met de interim-associatieovereenkomst tussen de EU en de Palestijnse autoriteit, waarin nadrukkelijk is bepaald dat de democratische vrijheid, de rechtsstaat en de mensenrechten moeten worden geëerbiedigd. Bovendien staat in het actieplan van het nabuurschapsbeleid heel duidelijk dat de routekaart de weg is die gevolgd moet worden om vrede tot stand te brengen.

We zullen heel nauwkeurig in de gaten blijven houden wat Hamas als organisatie doet, maar de nieuwe Palestijnse regering zal in eerste instantie op haar daden beoordeeld moeten worden, onder meer op het vlak van veiligheid en stabiliteit.

De stabilisering van de overheidsfinanciën is een belangrijke uitdaging waarvan onmiddellijk werk gemaakt moet worden. Ik ben bereid me constructief op te stellen ten aanzien van de belastingproblemen van de Palestijnse Autoriteit - zeker nu, met de interim-regering - en te helpen bij de vermindering van de liquiditeitsproblemen. Hier is echter ook voor andere partijen een rol weggelegd, waaronder Israël. Wij hebben bij Israël aangedrongen op hervatting van de overdracht van inkomsten uit douanerechten aan de Palestijnse Autoriteit. Ik zal, net als andere leden van het Kwartet, deze kwestie persoonlijk met de Israëlische leiders bespreken.

Verder hebben ook de Palestijnen zelf een zeer belangrijke rol te vervullen in het geheel. De Wereldbank stuurt een missie ter plekke om te bekijken wat er gedaan kan worden, en hoe de Palestijnse Autoriteit geholpen kan worden aan de criteria te voldoen, bijvoorbeeld door te bezuinigen op de begroting. Er moet een oplossing gevonden worden voor het probleem van de opschorting van de betalingen uit het World Bank Trust Fund, waar nog een bedrag van 35 miljoen dollar ligt te wachten. Dat geld is niet uitbetaald, omdat het niet uitbetaald kon worden. Ik hoop op steun van het Parlement bij het zoeken naar een kortetermijnoplossing. Voor de nieuwe regering zal het echter ook van belang zijn een aantal essentiële hervormingen weer op de rails te zetten. Dat moet gebeuren met dezelfde overtuiging als in het verleden toen wij samenwerkten met de Palestijnse Autoriteit.

De Commissie is voornemens in de tussentijd gewoon verder te gaan met de hulpprogramma's waarmee we voorzien in de basisbehoeften van de Palestijnen. Daaronder vallen de infrastructuurfaciliteit, voedselhulp en humanitaire en vluchtelingenhulp.

Laat ik tot slot zeggen dat het vredesproces - zoals we allen weten - zich in een zeer kritieke fase bevindt. Het jaar 2005 werd gedomineerd door unilaterale Israëlische maatregelen en verlamming op institutioneel vlak onder de Palestijnen. De internationale gemeenschap moet nu zorgen voor een tastbaar perspectief van vooruitgang, en daartoe moeten we onze inspanningen richten op beide partijen, op de Israëliërs en op de Palestijnse Autoriteit. In de huidige omstandigheden kunnen we niet anders dan steun geven aan Mahmoud Abbas en proberen zijn gezag te versterken, opdat er stabiliteit komt en duidelijk wordt gemaakt dat onderhandelingen tot positieve resultaten zullen leiden. Daarom zou ik er nadrukkelijk op willen wijzen dat unilaterale acties, in welke vorm dan ook, vermeden moeten worden; die kunnen de onderhandelingen over de definitieve status schaden. Ik denk hierbij onder meer aan terroristische aanslagen, uitbreiding van het aantal nederzettingen en het traject van de scheidingsmuur.

Dit alles betekent dat we zeer nauw met elkaar moeten samenwerken. De dagen en maanden die voor ons liggen zullen absoluut van doorslaggevend belang zijn voor het bereiken van stabiliteit in het Midden-Oosten, en ze zullen ook cruciaal zijn voor onze eigen stabiliteit.

 
  
MPphoto
 
 

  Edward McMillan-Scott (PPE-DE), voorzitter van de waarnemingsmissie van het Europees Parlement. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb de eer gehad opnieuw te mogen optreden als voorzitter van de grootste parlementaire verkiezingswaarnemingsmissie naar Palestina, namelijk die van het Europees Parlement. Ik wil om te beginnen de andere zesentwintig leden van de delegatie van het Parlement bedanken voor hun inspanningen, met name mijn ondervoorzitter, mevrouw Napoletano, en uiteraard ook mevrouw De Keyser, hoofd van het waarnemingsteam van de Europese Unie. Verder zou ik ook de medewerkers van het Europees Parlement die met ons meegereisd zijn, willen bedanken. Zij hebben geweldig werk verricht in uiterst moeilijke omstandigheden.

Vorige week hebben we in Palestina op straat de roep om verandering en vrije keuze gehoord. De democratie zat zogezegd in de lucht. Zoals een van mijn collega's het zei, hebben wij kunnen vaststellen dat het proces perfect is verlopen. Vrouwen en mannen, jong en oud, iedereen kon in alle vrijheid zijn stem uitbrengen. In de stemlokalen, die in de meeste gevallen in scholen waren ingericht en door docenten werden geleid, verliep alles efficiënt en waren de zaken goed georganiseerd. Over het geheel genomen hield het Israëlische leger zich afzijdig. Zoals gezegd, het proces is perfect verlopen en het lijdt geen twijfel dat in de uitslag de wil van het volk tot uitdrukking komt, al is het wel zo dat het resultaat eerder afkeer van Fatah laat zien dan liefde voor Hamas. De mensen van Hamas die wij hebben ontmoet waren inderdaad niet erg sympathiek.

Niet alleen in Palestina, maar overal in de Arabische wereld - een wereld met 250 miljoen inwoners - zien we de opkomst van het moslimfundamentalisme in het politieke leven. Dat geldt onder andere voor Egypte, waar de Moslimbroederschap het zo goed heeft gedaan in november en december, en het zal ongetwijfeld ook gelden voor de komende parlementsverkiezingen in Marokko. Dit betekent een uitdaging voor al onze instellingen. We zullen moeten samenwerken, omdat we wel het democratisch proces, maar niet de democratische waarden die voor ons in de EU zo vertrouwd zijn, overgebracht hebben. Democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en aandacht voor de bescherming van minderheden: dat zijn de waarden die we moeten overbrengen.

 
  
MPphoto
 
 

  Véronique De Keyser, voorzitter van de EU-waarnemingsmissie in de Palestijnse gebieden. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijn eerste gedachten gaan uit naar de leden van de missie die zich nog altijd ter plekke bevinden. Bij de vele felicitaties die ik heb ontvangen wil ik hen graag nadrukkelijk betrekken: ze hebben fantastisch werk verricht. Een woord van dank ook aan de Raad; Marc Otte, die ter plekke was, en Jeanette hebben me geweldig geholpen. Maar ik wil vooral u, mevrouw de commissaris, bedanken. U hebt me moeten bijstaan bij het nemen van een aantal moeilijke besluiten.

Ik zal er twee van noemen. Ten eerste, het besluit deze missie naar Gaza te ondernemen, in bepaald onveilige omstandigheden. Vanaf het begin waren wij de enige waarnemingsmissie in Gaza. Ten tweede, mevrouw de commissaris, het politiek gevoelige besluit om te spreken met kandidaten van Change and Reform, de lijst van Hamas. Uiteraard hebben wij zelf bepaald welke mensen we wilden ontmoeten - dat waren gematigde kandidaten. Ik wil er nadrukkelijk op wijzen dat onze missie de enige is geweest die kandidaten van Change and Reform ontmoet heeft, en achteraf blijkt dat een juiste inschatting van de situatie te zijn geweest, want 44 procent van de stemmen van de Palestijnse bevolking is naar deze lijst gegaan.

Ik denk dat er nu drie zaken zijn die we goed in de gaten moeten houden. Ten eerste, een moeilijk punt, ook voor mij: we moeten de keuze van de Palestijnen respecteren. Die keuze - de heer McMillan-Scott heeft het al gezegd - is er een voor verandering, maar dat betekent nog niet dat er gekozen is voor moslimfundamentalisme. Het is niet zo dat alle Palestijnen - althans de helft van de bevolking - opeens moslimfundamentalisten zijn geworden. Wat ze willen, is verandering binnen de grenzen en buiten de grenzen, met vrede, want die laat maar op zich wachten.

Tweede punt van belang, mevrouw de commissaris, is dat we ons er niet toe moeten laten verleiden de unilaterale weg te kiezen als het gaat om het zoeken naar vrede. Sinds de dood van Itzhak Rabin lijkt het enthousiasme voor de bilaterale benadering in de afspraken en onderhandelingen tussen Israëliërs en Palestijnen verdwenen te zijn. De terugtrekking uit de Gazastrook was een unilaterale beslissing. Met Hamas in de Palestijnse regering zal deze tendens tot unilateralisme versterkt worden, waardoor de kansen op vrede alleen maar afnemen. Ik hoop dat de Europese Unie langs die lijnen zal opereren.

Derde aandachtspunt: we moeten ongeacht de omstandigheden onderscheid blijven maken tussen de Palestijnse regering, die haar verantwoordelijkheid moet nemen, en het Palestijnse volk, dat niet het slachtoffer mag worden van zijn eigen keuze. Die keuze heeft de bevolking zelf gemaakt, natuurlijk, maar wij moeten blijven voorzien in haar basisbehoeften, wat er ook gaat gebeuren, om te voorkomen dat het op een ramp uitdraait.

Laat ik tot slot de woorden citeren van een Palestijnse vrouw die ik kort na de verkiezingen sprak. Op mijn vraag: "Bent u niet bang straks onderworpen te zijn aan de sharia?", antwoordde zij: "Nee, daar ben ik niet bang voor. Wij zijn niet bang geweest nee te zeggen tegen de Israëliërs, terwijl die toch veel sterker zijn. Wij zijn niet bang geweest nee te zeggen tegen Fatah, waarin we teleurgesteld waren. Wij zullen dus ook nee kunnen zeggen tegen Hamas als die organisatie ons straks teleurstelt." Een ware les in democratie, en de Palestijnen hebben die heel goed begrepen.

(Applaus)

 
  
  

VOORZITTER: SYLVIA-YVONNE KAUFMANN
Ondervoorzitter

 
  
MPphoto
 
 

  Ignasi Guardans Cambó, namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, verkiezingen zijn eigenlijk zoiets als een foto, of liever een röntgenfoto, een röntgenfoto van een samenleving zoals die eruitziet op een bepaald moment. Deze verkiezingen dwingen ons tot een realistische kijk op de zaak, en ze dwingen de internationale gemeenschap een einde te maken aan alle hypocrisie. Miljoenen Palestijnen zijn wanhopig; ze hebben niets te verliezen en stemmen voor eenieder die verandering, hervorming en een einde aan de corruptie belooft.

We hebben het te vaak over "het Midden-Oosten" en te weinig over de concrete situatie waarin mannen, vrouwen, kinderen en ouderen daar leven - mensen en gezinnen die volkomen wanhopig zijn. We moeten hun keuze respecteren. De boodschap die we moeten uitdragen, is dat we deze nieuwe meerderheid erkennen. Daar moet wel de boodschap aan verbonden worden dat we onze steun alleen kunnen geven als er een einde komt aan geweld, aan het gewelddadig verzet en de terreuraanslagen. Maar de wil van het volk moeten we respecteren.

Laten we vooral niet denken dat het gewoon om dezelfde film met hetzelfde script gaat en dat alleen een van de personages veranderd is. Als we dat doen, loopt het gegarandeerd fout. We hebben te maken met een nieuw scenario, en dat vraagt om nieuwe voorstellen, nieuwe toezeggingen en nieuwe stappen om beide partijen onder druk te zetten. Dat de situatie nu is wat ze is, komt nu juist doordat we dat alles achterwege hebben gelaten. Er moet naar manieren worden gezocht om beide partijen in het conflict opnieuw onder druk te zetten. Vrede is en blijft ons doel, maar we mogen nooit vergeten dat we met mensen van vlees en bloed te maken hebben.

 
  
MPphoto
 
 

  David Hammerstein Mintz, namens de Verts/ALE-Fractie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, meer dan ooit wordt een beroep gedaan op de Europese Unie als bemiddelaar, en meer dan ooit hebben het gebied en het Palestijnse volk onze aanwezigheid nodig. Tegelijkertijd zouden wij lering moeten trekken uit de overwinning van Hamas. Wat hebben we geleerd van onze bemoeienis in het gebied en onze steun aan het Palestijnse volk? Wat hebben wij geleerd van ons jarenlange pleidooi dat een oplossing gezocht moest worden in democratie en verkiezingen, als noodzakelijke stap op weg naar vrede, terwijl we nu zien dat de verkiezingen zelf een probleem in plaats van een oplossing blijken te zijn?

Ik heb Raad noch Commissie enige zelfkritiek horen uiten op wat we fout hebben gedaan, na alle miljarden euro's die we erin hebben gestoken.

Mijns inziens is hier sprake van een self-fulfilling prophecy, want jarenlang heeft Israël geroepen dat er geen Palestijnse partner voor de vrede was, en dat is nu dan in alle opzichten uitgekomen.

De Europese Unie dient nu duidelijk te maken dat, als Hamas verder wil, het de spelregels en de bestaande afspraken met de Palestijnse regering moet aanvaarden, dat het Israël moet erkennen en de milities moet ontbinden. Tegelijkertijd zullen we heel hard moeten werken aan een vredesperspectief.

Een van de belangrijkste oorzaken van de overwinning van Hamas is dat er geen uitzicht is op een definitieve oplossing in het Midden-Oosten. Bovendien is de levenskwaliteit van de Palestijnen jaar na jaar verslechterd. De in het kader van het Kwartet gedane toezeggingen om het welzijn van de Palestijnen te verbeteren worden uitermate traag nagekomen, terwijl een overtuigende uitvoering van de moeizame procedures en een afdoende oplossing voor de opgeworpen hindernissen zijn uitgebleven.

Ik geloof dat het nu meer dan ooit nodig is dat we bemiddelen en aan de slag gaan om uitzicht te krijgen op vrede.

 
  
MPphoto
 
 

  Adamos Adamou, namens de GUE/NGL-Fractie. - (EL) Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ook ik mevrouw Véronique de Keyser en de heer Edward McMillan-Scott van harte bedanken voor de inspanningen die zij samen met de andere Europese afgevaardigden hebben ondernomen.

Hamas is als sterkste politieke kracht uit de stembus gekomen, en dit resultaat moet geëerbiedigd worden. Tegelijkertijd mogen wij niet verrast zijn over deze uitslag. Deze is een uitvloeisel van talrijke factoren van zowel lokale als internationale aard.

Ondanks de verklaringen van het Westen hebben de Palestijnen helaas nog niemand werk zien maken van wat het doel is, te weten de totstandkoming van een onafhankelijke Palestijnse staat. Zij hebben echter wel een legitimatie gezien van het racistische beleid van de muur en de nederzettingen. Het resultaat is een boodschap, zowel naar binnen toe, naar de Palestijnen, als naar buiten toe, naar de internationale gemeenschap, en met name naar ons. Die boodschap zegt ons dat ons beleid ontoereikend is geweest, dat geen druk is uitgeoefend op Israël opdat het de routekaart en de resoluties van de VN zou toepassen voor de bevordering van een politiek proces, en dat wij genoegen hebben genomen met enkel financiële ondersteuning van de Palestijnen.

Helaas weet ik niet of wij in staat zijn deze boodschappen ook ter harte te nemen, aangezien ook vandaag nog in het Europees Parlement een resolutie wordt aangenomen die eenzijdig is en met twee maten meet.

Onze reactie op de nieuwe regering mag niet betekenen dat de pogingen tot hervatting van het vredesproces worden onderbroken, zoals de Verenigde Staten verkondigen. Daarnaast moet Hamas geweld afzweren, het bestaansrecht van de staat Israël erkennen en met president Abbas samenwerken bij de voortzetting van het vredesproces. Tegelijkertijd moeten zowel de Europese Unie als de andere leden van het Kwartet hun verbintenis bevestigen met betrekking tot de oprichting van een onafhankelijke Palestijnse staat, naast de staat Israël, en met Oost-Jeruzalem als hoofdstad.

 
  
MPphoto
 
 

  Mario Borghezio, namens de IND/DEM-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, Europa oogst wat het heeft gezaaid: de miljarden die over Palestina zijn uitgestrooid, zijn slecht gebruikt en hebben wegens het gebrekkig toezicht op het beheer daarvan een Hamas-tsunami veroorzaakt. Aan de macht is nu een terroristische organisatie die - zoals bevestigd werd door de talrijke dubbelzinnigheden waarmee de leiders van de organisatie op onze vragen hebben geantwoord tijdens ons bezoek - de invoering van een Sharia-staat openlijk tot haar strategisch doel heeft verklaard, en daarmee dus hartelijk afscheid heeft genomen van de vrede, de mensenrechten, de rechten van de vrouw en de religieuze minderheden. Hamas heeft een onomwonden antwoord gegeven en alle verzoeken van het Kwartet in verband met het Midden-Oosten zonder meer naast zich neergelegd.

De Socialistische Internationale heeft zich bij monde van de heer Schulz reeds uitgesproken voor toenaderingpogingen tot Hamas, ofschoon hij nooit zijn stem heeft verheven om te protesteren tegen het schandalig gebruik van de steun aan de Palestijnse autoriteiten. De realiteit is dat degenen die mikken op een gematigde open houding van Hamas, Palestina definitief overleveren aan de fundamentalisten, een lot dat het uit moedige, nederige, intelligente en noeste mensen bestaand Palestijns volk, zeker niet verdient.

 
  
MPphoto
 
 

  Frank Vanhecke (NI). - Voorzitter, nog afgezien van de vraag of het beruchte rapport van de Europese diplomaten nu een officieel statuut heeft of niet, moeten we toch vaststellen dat het fameuze document op zijn minst een zoveelste bewijs is van de veel te eenzijdige pro-Palestijnse houding van de officiële instanties van de Europese Unie. De Europese vertegenwoordigers beweren voortdurend van zichzelf dat ze, naar het woord van Bismarck, eerlijke makelaars zijn, maar in werkelijkheid verdedigen zij vooral Palestijnse eisen en dat is een slechte zaak voor de onafhankelijkheid van de Europese Unie.

En het moet nu trouwens maar eens gezegd worden dat de vele miljarden Europees belastinggeld die in steun aan de Palestijnse Autoriteit werden gepompt in de voorbije jaren, vooral hebben gediend om een volledig corrupt regime te ondersteunen. Ik heb daarover talrijke vragen gesteld aan de Raad en aan de Commissie, vragen die telkens werden genegeerd en nu zitten wij met de gebakken peren. De corrupten werden weggeveegd door de verkiezingsoverwinning van de terroristische islamitische beweging Hamas. De verantwoordelijkheid van de Europese Unie in dit dossier is verpletterend.

 
  
MPphoto
 
 

  José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE). - (ES) Mevrouw de Voorzitter, weliswaar stemt de recente verkiezingsuitslag in Palestina niet bepaald optimistisch, maar mijns inziens zou het trekken van voorbarige conclusies een van de grootste fouten zijn die de Europese Unie in het algemeen en dit Parlement in het bijzonder kan begaan.

Wat we wel al gerust kunnen concluderen is dat de aanwezigheid van de waarnemingsmissie van de Europese Unie tijdens de verkiezingen een succes is geweest dat we op het conto van de Commissie moeten schrijven en dat - zoals de commissaris, mevrouw Ferrero-Waldner heeft opgemerkt - de zichtbaarheid vergroot en bijdraagt tot de consolidering van de democratie in de hele wereld. Daarom is het op zijn plaats de Commissie en onze collega's, de heer Edward McMillan-Scott en mevrouw Véronique De Keyser, evenals de overige leden van dit Parlement die hen hebben vergezeld, te feliciteren.

Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening zou het voorbarig zijn te concluderen dat we het doornige vredesproces in het Midden-Oosten na deze verkiezingsuitslag ten grave moeten dragen, of dat nu de doodsklok wordt geluid over de akkoorden van Oslo. Mijns inziens moeten we de zaak wat meer op zijn beloop laten en afwachten hoe een en ander zich ontwikkelt. Met name moeten we, ondanks de gemaakte fouten, de voorzitter van de Palestijnse Autoriteit als volwaardige gesprekspartner beschouwen, de samenstelling van de nieuwe regeringen afwachten, in het besef - zoals mevrouw De Keyser opmerkte - dat 75 procent van de burgers die voor deze formatie hebben gestemd, niet streven naar de vernietiging van de staat Israël, en het effect van dit verkiezingsproces op de verkiezingen in Israël inschatten.

De Europese Unie, mevrouw de commissaris, zal evenwel vroeg of laat, los van de dringende kortetermijnkwesties, een standpunt moeten innemen ten aanzien van de fundamentele vraag of leniging van de - zoals u zei - enorme behoeften van het Palestijnse volk te rijmen valt met het bestaan van Hamas en het feit dat deze beweging voorkomt op de lijst van terroristische organisaties van de Europese Unie, aangezien zij volgens haar handvest uit is op de liquidatie en vernietiging van de staat Israël.

Op dit punt, mevrouw de Voorzitter, moet de Europese Unie zich ondubbelzinnig opstellen: of er komt een einde aan geweld en terreur als politiek actiemiddel, of er komt een einde aan de bemoeienis en steun van de Europese Unie.

 
  
MPphoto
 
 

  Pierre Schapira (PSE). - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer McMillan-Scott en mevrouw De Keyser willen bedanken: de verkiezingen zijn in alle opzichten goed verlopen. Los daarvan gaat het hier ook om een historische gebeurtenis: het is de eerste democratische regeringswisseling in de Arabische wereld.

Het Palestijnse volk heeft niet vóór Hamas, maar tegen Fatah gestemd. Hamas heeft gewonnen met een programma dat gericht is op corruptiebestrijding en vernieuwing van de PLO, de enige organisatie die bevoegd is te onderhandelen. Maar Hamas heeft vooral gewonnen dankzij een sociaal programma voor de Palestijnse bevolking zelf. Dat heb ik nadrukkelijk gemerkt in de gesprekken die ik in de marge van onze missie heb gevoerd met Palestijnse burgemeesters en hun beroepsorganisatie, die gedomineerd wordt door Hamas. Wat de hulp aan de Palestijnse bevolking betreft, die moet in ieder geval voortgezet worden. Verder moet ervoor gezorgd worden dat de ambtenaren hun salaris uitbetaald krijgen en, vooral, dat de staat niet failliet gaat, om te voorkomen dat de Palestijnse Autoriteit in handen valt van een ander land.

We moeten absoluut de ontwikkelingen afwachten, maar, beste collega's, laten we wel reëel blijven. Het handvest van Hamas is een verwerpelijke en schandelijke tekst, en die moet echt nietig verklaard worden, wil de nieuwe regering een gesprekspartner worden. We moeten een datum - een tijdschema - vaststellen, opdat Hamas haar verantwoordelijkheid neemt, want de organisatie is nu een legitieme partij in een democratisch land.

 
  
MPphoto
 
 

  Frédérique Ries (ALDE). - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik zal haast maken, want ik heb maar één minuut om mijn teleurstelling uit te spreken over het feit dat ons Parlement ervoor gekozen heeft hier, in deze vergaderzaal, zorgvuldig te vermijden eerlijk te zeggen waar het op staat.

Zes verwijzingen, zeven overwegingen en twaalf artikelen bevat deze tekst over de resultaten van de Palestijnse verkiezingen, maar een citaat - gewoon een citaat - van Hamas en het handvest van haat, waarop de ideologie en de activiteiten van deze organisatie gebaseerd zijn, komt in de hele tekst niet voor. De heer Schapira heeft zojuist voor dit handvest de term "verwerpelijk" gebruikt, als ik me niet vergis, en de heer Cohn-Bendit had het over een "weerzinwekkend handvest". Uiteraard ben ik het met die kwalificaties helemaal eens.

We hebben echt de Nobelprijs voor wollig taalgebruik verdiend, als je het mij vraagt, terwijl het hier toch om een zeer belangrijke vraag gaat, een vraag die - we hebben ze allemaal gehoord - het Kwartet, de Europese ministers, de media, de heer Solana zojuist nog, zich stellen: hoe moeten we gaan samenwerken met Hamas, hoe kunnen we onze hulp voortzetten, hulp die de Palestijnen zo hard nodig hebben, als Hamas het terrorisme niet afzweert en weigert Israël te erkennen? Mahmoud Abbas zelf windt er bepaald geen doekjes om: hij laat maar al te duidelijk weten wat hij eist van de fundamentalisten.

De verkiezingen waren inderdaad democratisch, althans wat het verloop ervan betreft. Hamas heeft inderdaad gewonnen. Wij willen de Palestijnse Autoriteit inderdaad blijven helpen, en ja, het is nu aan Hamas de besluiten te nemen die genomen moeten worden om veranderingen in gang te zetten. Maar dit moet de pragmatici aan beide kanten heel duidelijk en heel direct duidelijk gemaakt worden: via democratische verkiezingen is een ideologie aan de macht gekomen die niet democratisch is. Dat is de buitengewoon lastige opgave die we nu moeten oplossen.

 
  
MPphoto
 
 

  Margrete Auken (Verts/ALE). - (DA) Mevrouw de Voorzitter, de verkiezingen in Palestina zijn voorbeeldig verlopen. Mijn gelukwensen aan de Palestijnen en hartelijk dank aan de collega's. Er zijn echter nog steeds problemen in Israël en Palestina: Palestina is bezet. Een reeks VN-resoluties vestigt de aandacht op dit feit en bekritiseert de voortdurende schendingen door Israël van het volkenrecht, de nederzettingen, de afschuwelijke muur en de poging om Oost-Jeruzalem te annexeren - om maar meteen de ergste problemen te noemen.

De moeilijke situatie in Palestina wordt genoemd in de gezamenlijke ontwerpresolutie, die een aantal goede punten bevat. De ontwerpresolutie bepaalt de relevante voorwaarden voor Hamas. We moeten er nauw op toezien dat Hamas niet naar terreur grijpt, nadat ze nu al meer dan een jaar de vrede hebben bewaard. We moeten hen zeker niet het recht op gewapend verzet tegen de bezetting ontnemen, dat ze volgens het Verdrag van Genève hebben, maar we moeten een doelgerichte en weloverwogen inspanning leveren om ervoor te zorgen dat de situatie niet uit de hand loopt. Alle burgerlijke groeperingen moeten worden ontwapend, zowel in Palestina als onder de Israëlische kolonisten. We moeten elke vorm van radicalisering bestrijden, zowel in Palestina als in Israël.

De onderhavige ontwerpresolutie kan gemakkelijk worden gelezen als een eenzijdige kennisgeving en dat is gevaarlijk, als we een bijdrage aan de vrede willen leveren. Ik wil daarom de afgevaardigden oproepen te stemmen voor de amendementen van de Verts/ALE-Fractie, met name voor het amendement op paragraaf 10, dat een heel duidelijke formulering bevat over het besluit van de Raad om het verslag over Oost-Jeruzalem dat is opgesteld door de delegatieleiders in Palestina, niet te publiceren. Met een duidelijke intrekking van de kritiek van dit verslag op de situatie in Oost-Jeruzalem en de bijbehorende aanbevelingen wordt de ontwerpresolutie een geschikt instrument waarmee verder kan worden gebouwd aan een rechtvaardige vrede tussen Israël en Palestina.

Ik wil een oproep doen aan ons allen om consequent te blijven. Wij hebben niet genoeg geloofwaardigheid onder de Palestijnen, en het wel wordt tijd dat wij die krijgen!

 
  
MPphoto
 
 

  Luisa Morgantini (GUE/NGL). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik ben erkentelijk voor de gevoelige en intelligente houding van de Commissie, evenals van mevrouw Véronique de Keyser, de heer Edward McMillan-Scott en van ons allemaal. Toch geloof ik dat juist door het niet publiceren van het document over Oost-Jeruzalem - en daar gaat in feite de discussie over - en door het niet nemen van initiatieven Hamas een steuntje in de rug heeft gekregen. Het lijdt namelijk geen twijfel dat bepaalde waarheden gewoon niet verzwegen mogen worden.

Hamas heeft een van tevoren aangekondigde overwinning behaald. Een groot deel van de verantwoordelijkheid komt de internationale gemeenschap toe, die na de ondertekening van de akkoorden van Oslo niet in staat is geweest het internationaal recht te doen prevaleren en te doen naleven. Met andere woorden, het ‘twee volkeren-twee landen’-beginsel is niet uitgevoerd, noch heeft men Mahmoud Abbas de noodzakelijke steun gegeven - geld geven volstaat immers niet: de Palestijnen willen juist politieke steun. Evenmin heeft men de nodige druk uitgeoefend op Israël om de aanwas van de nederzettingen en de annexatie van grondgebied tegen te houden.

Ofschoon de internationale gemeenschap volgens mij wel degelijk de noodzakelijke kracht bezit om druk uit te oefenen, is zij niet in staat geweest de concrete hervatting van de onderhandelingen te verzekeren. Toch waren de Palestijnen in staat om te reageren met een democratisch proces en participatie. Op die manier hebben zij uiting gegeven aan hun behoefte aan leven, rechtvaardigheid en vrede.

Voor mij als vrouw is de overwinning van Hamas iets verschrikkelijks. Ik ben er evenwel van overtuigd dat het om een stem van protest ging tegen Al Fatah, die jarenlang de scepter heeft gezwaaid over de Palestijnse samenleving en haar beloften niet is nagekomen, geen maatregelen heeft getroffen tegen corruptie, hoe demagogische deze zaak ook moge zijn. Het is mijns inziens echt de taak van de Europese Commissie en de internationale gemeenschap om de dialoog te hervatten en levend te houden. Wij moeten ervoor zorgen dat zowel Hamas als Israël in staat worden gesteld een einde te maken aan het geweld en het ‘twee volkeren-twee landen’-beginsel in de praktijk te erkennen.

 
  
MPphoto
 
 

  James Hugh Allister (NI). - (EN) Mevrouw de Voorzitter, Hamas is een verwerpelijke organisatie: ze is verantwoordelijk voor enkele van de meest laffe terroristische aanslagen die ooit zijn gepleegd. Ze mag nu dan een democratisch mandaat hebben bemachtigd, het is en blijft in alle opzichten een terroristische organisatie. Ik ben zelf afkomstig uit Noord-Ierland, waar men ervaring heeft met een vergelijkbare terroristische organisatie - de IRA - die eveneens een electorale basis wist te verwerven. Daar zijn wezenlijke fouten gemaakt, in de hoop dat deze mensen ervoor zouden kiezen het pad van de terreur te verlaten. Er werd gesjoemeld met de democratische waarden, de ene na de andere concessie werd gedaan, zonder garanties, maar steeds wanneer de buit binnen was, kwamen er weer nieuwe eisen. Dat is de manier waarop terroristische organisaties denken en handelen - ze vechten nu eenmaal hun eigen, langdurige en veelzijdige oorlog uit.

Ik dring aan op een krachtig en resoluut standpunt. Geen gesjoemel, geen gedraai: we moeten vasthouden aan het principe dat er vanuit de EU geen hulp kan gaan naar een overheid die geleid wordt door de terroristen van Hamas. Nemen we het met dat principe niet zo nauw, dan trekken wij - en met ons de democratie - aan het kortste eind.

 
  
MPphoto
 
 

  Antonio Tajani (PPE-DE). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, Europa moet een fundamenteel doel voor ogen houden bij de opbouw van de vrede in het Midden-Oosten en in de strijd - ook met politieke middelen - tegen het terrorisme: de waarborging van het bestaan en de veiligheid van Israël en de gelijktijdige verwezenlijking van een Palestijnse staat. In de afgelopen tijd zijn dankzij het optreden van Ariel Sharon en Abu Mazen belangrijke stappen in die richting gezet.

Riskeren wij door de verkiezingsoverwinning van Hamas een terugval? Bestaat het risico dat in Palestina een nieuw theocratisch en fundamentalistisch regime ontstaat? De woorden van Mohammad Zahar, woordvoerder van Hamas, die een nieuwe Palestijnse regering aankondigt waarin geen leken zitting zullen hebben - omdat die ‘dragers van Aids en homoseksualiteit zijn’ - beloven weinig goeds, net als andere verklaringen over Israël weinig goeds beloven.

Europa heeft de plicht om zijn stem te laten horen en Hamas met krachtige politieke initiatieven ertoe aan te zetten de reeds ingeslagen weg voort te zetten. Europa moet de nieuwe regering aan het verstand brengen dat als zij op het idee komt om het bestaan van Israël te bedreigen, zij de voor Palestina bestemde financiële middelen zal verliezen. Als Hamas de weg van de intolerantie kiest, zal het zijn volk grote schade berokkenen en de verkiezingen in Israël op negatieve wijze beïnvloeden. Daarom geven wij steun aan Abu Mazen. Zijn bezoek aan het Europees Parlement zou een welkome zaak zijn. Wij verdedigen ook de rechten van de christelijke Palestijnen, die in het Midden-Oosten weliswaar een met uitsterving bedreigde minderheid zijn maar toch een belangrijke rol spelen in de vrede en de stabiliteit.

 
  
MPphoto
 
 

  Lilli Gruber (PSE). - (DE) Mevrouw de Voorzitter, Palestina heeft een nieuw parlement dat is gekozen tijdens verkiezingen die unaniem door de internationale gemeenschap zijn erkend. Wij respecteren de uitslag en steunen president Abu Mazen bij zijn zoektocht naar een regering die zich sterk maakt voor het internationale recht en tegen geweld is.

Daarom lijkt het paradoxaal dat vandaag wordt gedreigd met het dichtdraaien van de Europese geldkraan voor de Palestijnse Autoriteit. Daarmee riskeren wij dat de EU door agressieve landen en groepen wordt vervangen en dat ‘Al Qa’ida werkloze Palestijnse soldaten en politieagenten gaat werven.

Zoals u nog wel zult weten, heeft de EG tijdens de top in Venetië op 13 juni 1980 de PLO erkend. Met behulp van dialoog werd deze voormalige terroristische organisatie destijds begeleid op de weg naar erkenning van het bestaansrecht van Israël en het vredesproces. Door de verkiezingsoverwinning van Hamas staan wij nu opnieuw voor een dergelijke uitdaging. Voor de verkiezingen gaven de VS overigens te kennen dat er met Hamas gesproken moet worden, hoewel het op de lijst van terroristische organisaties staat.

Het Europees Parlement moet nu een constructieve bijdrage leveren en zo spoedig mogelijk een delegatie van de nieuw gekozen Palestijnse volksvergadering naar Brussel uitnodigen, want nu zijn vertrouwenwekkende maatregelen - meer dan dreigementen - dringend noodzakelijk.

 
  
MPphoto
 
 

  Sajjad Karim (ALDE). - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de afgelopen weken hebben we kunnen zien hoezeer de houding van de EU ten aanzien van het Midden-Oosten een wirwar van tegenstellingen en tegenstrijdigheden is geworden. We verlangen legitimiteit en transparantie van onze partners, maar schuiven de waarheid terzijde als die een wettelijke verplichting tot handelen inhoudt. We bieden de helpende hand bij de organisatie van democratische verkiezingen in Palestina, maar plaatsen vraagtekens bij de stem van het volk wanneer dat zijn wil kenbaar maakt. Jarenlang verlenen we steun aan de corrupte Fatah-organisatie, maar na een paar dagen al uiten we twijfels over de humanitaire bedoelingen die de deelnemers aan de nieuwe Palestijnse Autoriteit hebben geuit. We twijfelen aan de oprechtheid van het streven van de nieuwe Palestijnse Autoriteit om bruggen te slaan naar vertrouwen en samenwerking, maar we laten het feit dat Israël doorgaat met de bouw van de scheidingsmuur buiten beschouwing. We stellen - terecht - middelen beschikbaar voor de institutionele opbouw in Palestina, maar we ontnemen de Palestijnse bevolking in het geannexeerde Oost-Jeruzalem het recht op zelfbeschikking. We richten - terecht - een oproep tot Hamas om het geweld af te zweren, op straffe van sancties, maar we doen niets wanneer het Israëlische leger het vuur opent op onschuldige kinderen in Gaza en Ramallah. We eisen - terecht - van Hamas dat deze organisatie Israël erkent, maar we houden ons stil wanneer Israël het internationaal recht met voeten treedt.

De grote vraag voor de Palestijnen is: waar staat de EU nu eigenlijk voor? Staat ze voor democratie of voor onderdrukking? Voor bruggen of voor barrières? Voor eerbiediging of minachting van het internationaal recht? Het besluit van Hamas om kogels in te ruilen voor stembiljetten betekent mogelijk een strategische verandering die tot onderhandelingen met Israël zou kunnen leiden. De EU moet zich op die koerswijziging instellen en handelen op basis van gelijkheid en rechtvaardigheid, beginselen die absoluut nodig zijn om te komen tot de oprichting van een Palestijnse staat die vreedzaam naast de staat Israël kan bestaan.

 
  
MPphoto
 
 

  Jana Bobošíková (NI). - (CS) Dames en heren, wij moeten de geldkraan naar Palestina helemaal dichtdraaien nu Hamas daar aan de macht is. Wij hebben hier immers duidelijk te maken met een terreurbeweging die weigert de staat Israël te erkennen, van geen ontwapening wil horen en de sharia toepast. Hoe zal Hamas het geld van de Europese belastingbetaler gebruiken? Zal het ogen uitbranden, vrouwen stenigen of handen afhakken? Hoeveel mensen zullen door de wapens van Hamas gedood worden?

Dames en heren, wij moeten toegeven dat de Unie medeverantwoordelijk is voor het kruitvat in het Midden-Oosten, aangezien zij haar kop in het zand heeft gestoken en een dubbelzinnig beleid heeft gevoerd. Ik ben Tsjechische en mijn land was een van de eerste landen die in 1948 wapens leverden aan de pas opgerichte staat Israël om de Israëliërs in de gelegenheid te stellen hun grondgebied te verdedigen. Op dat moment spraken de huidige lidstaten van de Europese Unie hun afschuw uit over de holocaust en steunden zij de oprichting van een Joodse staat. Wat hebben zij sindsdien gedaan? Aan wie heeft de Unie haar onmiskenbare steun verleend: aan Israël of aan de Palestijnse terroristen? Laten wij alstublieft een einde maken aan dit dubbelzinnige discours. Laten wij luid en duidelijk zeggen dat Hamas, een beweging die jarenlang indirect geld heeft ontvangen van de Unie, een hoogst onrechtvaardig beleid ten uitvoer legt, en dat de Europese burgers niet bereid zijn een dergelijk beleid te financieren uit de belastingen die zij betalen.

 
  
MPphoto
 
 

  Elmar Brok (PPE-DE). - (DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, wij nemen vol verbazing kennis van iets wat eigenlijk heel logisch is: een partij heeft gewonnen die de mensen het gevoel geeft dat zich iemand om hen bekommert, terwijl de andere partijen als corrupte schurken worden afgeschilderd. Daar moeten ook wij onze conclusies uit trekken. Wij moeten ons nog meer inspannen om de communautaire steun zichtbaar te maken, zodat het voor de burgers duidelijk wordt dat het de moeite waard is om voor vrede en democratie te stemmen. Naar mijn idee is die boodschap niet alleen voor de regeringen bestemd.

De uitslag van de verkiezing is een ramp voor deze regio. In ieder geval weten wij nu dat wij rekening moeten houden met een cyclus van vijf jaar: ongeveer tien jaar geleden overleed Rabin en werd Peres als gevolg van een aantal terroristische acties niet gekozen; vijf jaar later begon de intifada en nu is het weer zo ver. Het begint elke keer weer van voren af aan.

Ik vind echter dat wij desondanks de hoop niet mogen opgeven dat Hamas alsnog een bijdrage aan de ontwikkelingen in deze regio zal leveren. Wij moeten echter wel duidelijk maken op welke voorwaarden dat dient te gebeuren. Indien Hamas na de samenstelling van het parlement de Palestijnse Autoriteit overneemt, dient de beweging van geweld af te zien, het bestaansrecht van Israël te erkennen en de reeds gemaakte afspraken te respecteren. Als dat niet gebeurt, kunnen wij weer vanaf nul beginnen.

Ik hoop dat Hamas die toezeggingen nog voor het begin van de Israëlische verkiezingen doet, zodat voorkomen wordt dat ook in dat land een negatieve stemming ontstaat en het voor ons nog moeilijker wordt om de partijen weer bij elkaar te brengen. Het Kwartet dient dan ook de volgende boodschap duidelijk over te brengen: alleen als alles goed verloopt, zal er economische steun verleend worden en kan de veiligheid gegarandeerd worden. Daarom ben ik blij dat het Kwartet het afgelopen weekend zo snel heeft gereageerd.

Staat u mij toe om mevrouw De Keyser en haar team uitdrukkelijk voor hun werk te bedanken. Die dank gaat ook uit naar onze Parlementsdelegatie onder leiding van de heer McMillan-Scott.

 
  
MPphoto
 
 

  Panagiotis Beglitis (PSE). - (EL) Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil in eerste instantie mijn collega’s, mevrouw Véronique de Keyser en de heer Edward McMillan-Scott, van harte gelukwensen met hun belangrijke bijdrage aan de waarneming van de Palestijnse verkiezingen.

Het Palestijnse volk heeft op democratische wijze gestemd en mijns inziens moeten wij nu allen de democratisch tot uiting gebrachte wil van het Palestijnse volk eerbiedigen en een nieuwe Europese strategie opstellen, uitgaande van de nieuwe politieke realiteit in het Midden-Oosten en in Palestina.

Helaas is de heer Solana vandaag niet aanwezig. Ik had hem namelijk willen zeggen dat hij een heel ernstige fout heeft gemaakt met de verklaring die hij een week voor de Palestijnse verkiezingen aflegde, toen hij zei de financiële hulp aan Palestina te zullen bevriezen als Hamas zou winnen. Hamas heeft munt geslagen uit die verklaring van de heer Solana, en in feite heeft die een boemerangeffect gehad onder de gematigde, progressieve Palestijnse krachten.

Afgezien daarvan zie ik nu dat de Europese Unie het laat afweten. Er is geen enkele verklaring, geen enkele uiting van gevoeligheid ten aanzien van het eenzijdig beleid van de Israëlische regering. Er is geen enkele verklaring over het beleid en het besluit van de heer Olmert, die de vijftig miljoen dollar die aan de Palestijnse autoriteit moet worden teruggegeven, wil bevriezen.

Ik vraag de Commissie om één ding: dringt u aan op verlenging van de wapenstilstand met Hamas. Dat is een belangrijke zaak, en niet die eenzijdige voorwaarden die aan de Palestijnen worden opgelegd.

 
  
MPphoto
 
 

  Charles Tannock (PPE-DE). - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik had grote bedenkingen bij het feit dat een niet-hervormde Hamas kandidaten mocht stellen voor de Palestijnse verkiezingen. Misschien waren president Bush en anderen in hun berekeningen ervan uitgegaan dat Hamas toch niet zou winnen, of de retoriek en strategie ingrijpend zou wijzigen na opneming in het verkiezingsproces. Ik moet helaas zeggen dat ik het met die zienswijze niet eens ben.

Hamas is en blijft een terroristische organisatie die banden heeft met de Moslimbroederschap en Hezbollah. Ze is uit op de vernietiging van Israël en de oprichting van een islamitische staat, met Jeruzalem als hoofdstad. Uit het handvast van Hamas blijkt dat ze streeft naar een wereldwijde jihad, waarbij ook zelfmoordterroristen ingezet dienen te worden, om te komen tot een alomvattende theocratie en een wereldomspannend islamitisch kalifaat. Zou een politieke partij met dit gedachtegoed in een van de lidstaten naar buiten treden, dan zou ze zeker van deelname aan het politieke leven uitgesloten worden.

Ik heb me altijd zeer kritisch uitgelaten over de corruptie die hoogtij vierde onder Arafat, en ik heb in de vorige zittingsperiode ook geprobeerd deze zaak aan de orde te stellen in het Parlement, maar helaas zijn de bevindingen van mijn werkgroep nooit in de plenaire vergadering besproken. We zien nu dat de gewone Palestijnse burgers massaal een proteststem hebben uitgebracht. Feit blijft echter dat een organisatie die op de lijst van terroristische organisaties staat, zoals Hamas, voor de EU geen wettige gesprekspartner kan zijn en ook geen cent van het geld van onze belastingbetalers mag ontvangen zolang ze het gebruik van geweld niet afzweert en de staat Israël niet erkent. Ik heb de veiligheidsmuur altijd verdedigd met als argument dat daarmee het verlies van mensenlevens als gevolg van de afschuwelijke zelfmoordaanslagen kan worden voorkomen. Helaas heeft die muur geleid tot opsplitsing van gemeenschappen, maar het gaat hier ook niet om de uiteindelijke grens van een toekomstige Palestijnse staat.

Hoe dan ook, een overwinning voor Hamas betekent dat het aanzienlijk lastiger wordt te komen tot een regeling op basis van 'land voor vrede'. Een definitieve oplossing voor de kwestie-Oost-Jeruzalem en voor het probleem van het recht op terugkeer lijkt dan ook verder weg dan ooit wanneer Hamas in een regering voor de Palestijnse Autoriteit opgenomen wordt.

 
  
MPphoto
 
 

  Carlos Carnero González (PSE). - (ES) Mevrouw de Voorzitter, de verkiezingsoverwinning van Hamas is ongetwijfeld geen goed nieuws voor democraten, voor progressieve mensen en natuurlijk ook niet voor mensen met linkse sympathieën, maar de overwinning is tot stand gekomen via eerlijke verkiezingen, en dus moeten we de uitslag erkennen. We kunnen ons al met al gelukkig prijzen met het feit dat Hamas nu deelneemt aan het politieke spel, wat al een hele stap vooruit is. Om de beweging nog meer bij dat spel te betrekken, moeten we in staat zijn Hamas volledig op te nemen in de betrekkingen tussen de Palestijnse Nationale Autoriteit en de Europese Unie.

Ik wijs erop dat de Europese Unie wellicht voor het eerst een zojuist verkozen vertegenwoordiger van Hamas ontmoet in het kader van de Euromediterrane Parlementaire Vergadering op 26 en 27 maart. In een later stadium, na de verkiezingen in Israël, zullen zich daar de nieuwe afgevaardigden van laatstgenoemd land bijvoegen. Ik roep u daarom op om via deze gezamenlijke bijeenkomsten bij te dragen tot een dialoog en een democratische modernisering van Hamas, want daarbij is iedereen gebaat.

 
  
MPphoto
 
 

  Jana Hybášková (PPE-DE). - (EN) Mevrouw de Voorzitter, wat de cijfers betreft, is de zaak duidelijk: één zetel extra voor Hamas op nationaal niveau betekent een groot aantal zetels extra op districtniveau. Op lokaal niveau hebben de mensen vertrouwen in Hamas, en wij moeten hun keuze respecteren en er op een verstandige, transparante en verantwoorde manier mee omgaan. Hebben we daar een plan voor? We hebben in ieder geval wel een strategie, met als voorwaarden: afzien van geweld, ontwapening en erkenning van Israël.

Wat het afzien van geweld betreft: wat doen we als op het ene moment in een verklaring het gebruik van geweld afgezworen wordt en op het andere moment een terroristische aanslag wordt gepleegd? Hamas is een verzetsbeweging; als de bezetting doorgaat, zal de regering gewapend verzet niet uitsluiten. Wat zal ons antwoord dan zijn?

Wat de erkenning van Israël betreft: zijn we wat dit betreft tevreden als met onderhandelen begonnen wordt na de verkiezingen in Israël?

En wat ontwapening betreft: willen we dat milities van Hamas deel gaan uitmaken van de Palestijnse veiligheidstroepen en politie? En zo ja, onder welke voorwaarden dan? Hebben we hier plannen voor?

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, het staat als een paal boven water dat er in het verleden fouten zijn gemaakt, maar de tijd is nu aangebroken om vooruit te kijken. Wij mogen geen voorbarige conclusies trekken. Wij hebben voor de toekomst een weloverwogen strategie nodig.

In het debat is terecht opgemerkt dat er in ieder geval nog één partner overblijft, in de persoon van president Abbas. Wij moeten met hem in gesprek blijven en de onderhandelingen voortzetten. Dankzij het in werking treden van de grondwet - en die zal en kan ook niet door de nieuwe regering gewijzigd worden - mogen wij erop vertrouwen dat de heer Abbas ook in de toekomst als onze partner zal fungeren. Wij mogen de hoop niet opgeven en moeten onze blik op de toekomst richten.

De Raad heeft afgelopen maandag net als het Kwartet in dat verband overigens wel heel duidelijk gezegd dat er beginselen zijn die wij niet los mogen laten. Daartoe behoren ongetwijfeld geweldloosheid, erkenning van het bestaansrecht van Israël en voortzetting van het vredesproces.

Er is ook steeds weer op gehamerd dat het Europese beleid evenwichtig moet zijn. Daar ben ik het helemaal mee eens. Uiteraard moet het Europees beleid evenwichtig zijn. Ik heb in mijn inleidende verklaring ook het standpunt van de Raad over onze verhouding met en onze kritiek op Israël duidelijk uiteengezet.

Het is belangrijk dat Europa met één stem spreekt. Als wij invloed willen uitoefenen, is het ook van belang dat wij en onze partners in het Kwartet dezelfde taal spreken. Ik ben de Commissie met name dankbaar dat zij zeer weloverwogen en zonder onnodige haast een strategie ontwikkelt om het Palestijnse volk te helpen. In het debat kwam ook steeds weer naar voren dat wij het Palestijnse volk, dat zeer veel te lijden heeft gehad en nog steeds veel ontberingen moet ondergaan, niet in de steek mogen laten. Ik weet, commissaris Ferrero-Waldner, dat de Commissie op dit punt een zeer goed en coherent beleid voert, en wij zouden haar daar allemaal bij moeten steunen.

 
  
MPphoto
 
 

  Benita Ferrero-Waldner, lid van de Commissie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Winkler, dames en heren,

(EN) Allereerst wil ik u allen bedanken voor uw positieve oordeel over de verkiezingen en de waarnemingsmissies. Alle lof in dit verband komt mevrouw De Keyser en haar team toe, evenals de heer McMillan-Scott en zijn team, en natuurlijk ook het Palestijnse volk, dat heeft laten zien vrije en eerlijke verkiezingen te kunnen organiseren, al zijn we niet allemaal even blij met de uitslag.

We moeten nu afspreken dat we de wil van het Palestijnse volk respecteren. De Palestijnen hebben voor verandering gestemd; dat hebben we ook in de verklaring van het Kwartet aangegeven. We weten ook waarom. Tegelijkertijd weten we ook dat ze vrede willen. Uit opinieonderzoeken blijkt dat een kleine meerderheid vóór vrede met Israël is. Dat moet de weg vooruit zijn nu. We zijn bereid onze steun aan het Palestijnse volk voort te zetten. Die steun willen we blijven geven, net zoals we dat tot nu toe gedaan hebben. Geen enkele andere organisatie heeft in de loop der jaren zoveel gedaan voor het Palestijnse volk als de Europese Unie, en dan denk ik met name aan de Europese Commissie.

Als je verkiezingen wint en tot de regering toetreedt, betekent dat echter ook dat je politieke verantwoordelijkheid moet nemen. Daarom vragen wij - verwachten wij zelfs - dat een nieuwe Palestijnse regering zich ertoe verbindt vrede na te streven met gebruikmaking van vreedzame middelen, met name in het kader van de drie voorwaarden die worden genoemd in de verklaring van het Kwartet: afzien van geweld, erkenning van Israël en nakoming van eerder aangegane verplichtingen zoals die voortvloeien uit de akkoorden van Oslo en de routekaart. Die staan nadrukkelijk in het teken van het streven naar vrede op basis van een tweestatenoplossing, maar bevatten ook een ambitieuze hervormingsagenda voor de Palestijnse Autoriteit. Ik wil dat hier nog eens nadrukkelijk gezegd hebben.

Verder zou ik willen opmerken dat de lijn die het Kwartet volgt - en op dit punt werken we echt heel nauw met elkaar samen - een zeer evenwichtige lijn is. Sommige sprekers hebben ons een eenzijdige benadering verweten. Mijn antwoord daarop is: leest u de meest recente verklaring van het Kwartet nog eens goed door, voorzover u dat nog niet gedaan hebt. In de laatste paragraaf van die verklaring staat het volgende: "Het Kwartet bevestigt zijn gehechtheid aan de principes die in de routekaart en de vorige verklaring zijn neergelegd, en bevestigt te blijven streven naar een rechtvaardige, alomvattende en duurzame oplossing van het Israëlisch-Arabisch conflict op basis van de resoluties nr. 242 en nr. 338 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties." Hieruit blijkt afdoende, dunkt me, dat wij voor een benadering op basis van wederzijdse verplichtingen zijn.

Ik zou hier nogmaals willen onderstrepen dat ons eerste doel nu moet zijn ervoor te zorgen dat Israël de voor de Palestijnen geïnde belastinginkomsten overdraagt aan de Palestijnse Autoriteit. Het gaat hier echt om Palestijns geld. Israël levert in onze ogen niet echt een constructieve bijdrage als het dit geld op dit kritieke moment gewoon achterhoudt. Ik zal hierover contact opnemen met de Israëlische autoriteiten, en ik weet dat ook andere leden van het Kwartet dat zullen doen. Ik hoop werkelijk dat deze gelden op korte termijn overgedragen worden, want daarmee zou een groot deel van de salarissen van ambtenaren van de Palestijnse Autoriteit betaald kunnen worden, zodat al die gezinnen eindelijk het geld krijgen dat ze zo hard nodig hebben. Dat zou een daad van humanitaire aard zijn waarmee Israël eer kan inleggen in deze kritieke periode.

Bemoedigende woorden komen ook van de president van de Wereldbank, de heer Wolfowitz, die ik gisteren in Londen gesproken heb en die dezelfde mening is toegedaan. Vandaag werd een verklaring van hem geciteerd waarin hij aangaf dat het hele proces ermee gebaat zou zijn als er verbetering komt in de levensomstandigheden van de gewone Palestijnse burger; als iemand zich niet moet terugtrekken nu, zo gaf hij aan, zijn wij het wel. Ik ben bijzonder blij met deze uitspraak en ik hoop dat ze iets uithaalt. Ik wil er echter wel op wijzen dat om deze reden ook de leden van de Arabische Liga hun beloften inzake steun zo snel mogelijk moeten nakomen. Gisteren, tijdens de Conferentie voor Afghanistan in Londen, heb ik samen met de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, Ursula Plassnik, elke gelegenheid die zich voordeed aangegrepen om hierop bij de verschillende Arabische vertegenwoordigers aan te dringen.

We moeten in ieder geval buitengewoon waakzaam blijven in deze periode - een kritieke periode, omdat er ook in Israël verkiezingen op stapel staan. We willen dat het vredesproces in de toekomst voortgezet kan worden. Daarom roep ik u, afgevaardigden, op om samen met ons voor deze zaak te blijven strijden. Het pad naar de vrede kent vele hobbels, en wij willen proberen de komende tijd enkele van die hobbels weg te nemen.

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Tot besluit van het debat zijn zes ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement(1).

Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen plaats.

Schriftelijke verklaring (artikel 142)

 
  
MPphoto
 
 

  Alessandro Battilocchio (NI). - (IT) Europa moet, als het de eerste verbazing over de uitslag van de verkiezingen in Palestina te boven is gekomen, nota nemen van het feit dat de verkiezingen legaal waren, en de nieuwe regering legitiem is. Ja, het moet zelfs zijn voldoening uiten over de grote opkomst van de Palestijnse burgers bij de verkiezingen. Alleen als wij blijk geven van volledig vertrouwen en de samenwerking voortzetten, kunnen wij van de nieuwe regering de nodige inspanningen vragen om de road map te voltooien. Natuurlijk moeten wij nu beter oppassen, juist ook omdat de afgelopen jaren de spanning tussen de partij die nu aan de macht is en de zogenaamde westerse samenleving hoog is opgelopen. Ik weet echter zeker dat wij dergelijke wrijvingen niet de wereld uit kunnen helpen als wij een vuist maken. Integendeel, wij moeten Hamas de gelegenheid bieden om aan te tonen dat het in staat is de herhaaldelijk door president Abbas bevestigde verbintenis na te komen en de routekaart toe te passen, de akkoorden en bestaande verplichtingen te respecteren en te streven naar een oplossing via onderhandelingen met Israël. Daarom ook is het besnoeien van de financiële middelen voor de Palestijnse Autoriteit geen oplossing. Wat wel nodig is, en wat dat betreft moeten wij absoluut voet bij stuk houden, is de versterking van het controlesysteem via onder andere een grotere internationale samenwerking, opdat de middelen uitsluitend worden gebruikt voor de economische, politieke en sociale ontwikkeling van de Palestijnse samenleving, en niet voor de verwoesting van de onze.

 
  

(1)Zie notulen.


13. EU-standpunt ten aanzien van de Cubaanse regering
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde is de mondelinge vraag (O-0112/2005) van Graham Watson, Cecilia Malmström, Emma Bonino en Marco Pannella, namens de ALDE-Fractie, aan de Raad, over het EU-standpunt ten aanzien van de Cubaanse regering (B6-0675/2005).

 
  
MPphoto
 
 

  Cecilia Malmström (ALDE), auteur. - (SV) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de dramatische gebeurtenissen in het Midden-Oosten overschaduwen enigszins het feit dat er in Havana een bebaarde dictator zit die de wereld al decennialang tart. Hij bestuurt een land waar de mensenrechten worden geschonden, de bevolking in grote armoede leeft en dissidenten worden vastgezet en vervolgd. Na China is Cuba de grootste gevangenis ter wereld voor journalisten.

In het voorjaar van 2003 spoelde er een golf van repressie over het eiland. Leiders van de democratische beweging werden gearresteerd, en 75 van hen werden na een schijnproces veroordeeld tot lange gevangenisstraffen. Vorig jaar werd preventief een grote groep jongeren gearresteerd, omdat die wel eens lastig konden worden. Hieruit blijkt hoezeer het eiland in de greep van de angst is. Toen het Europees Parlement vlak voor Kerstmis de Sacharovprijs toekende aan de Vrouwen in Wit - de echtgenotes en dochters van de vastgezette dissidenten - mocht er geen delegatie van die beweging naar Straatsburg afreizen.

Cuba is een vreselijke dictatuur, en de feiten die ik zojuist heb genoemd, zijn algemeen bekend. In de afgelopen jaren is de situatie er alleen maar slechter op geworden. Voor politieke gevangenen is de situatie bijzonder ernstig. Mijn vriend Hectór Palacios, die een gevangenisstraf van 25 jaar kreeg, is ernstig ziek, en de doktoren vrezen voor zijn leven. Hij krijgt geen medische behandeling voor zijn hoge bloeddruk en de complicaties in verband met zijn hartkwaal. Een ander voorbeeld is Adolfo Fernandez Seinz, een tot 15 jaar gevangenisstraf veroordeelde journalist die eveneens in slechte gezondheid verkeert en 20 kilo is afgevallen sinds hij gevangen zit.

Ook buiten de gevangenis worden er dissidenten vervolgd, zoals Sacharovprijs-winnaar Oswaldo José Payá Sardiñas en de blinde mensenrechtenactivist Juan Carlos Gonzalez Leiva, die al sinds april 2004 onder huisarrest staat. Het is uiteraard volkomen onacceptabel dat mensen in Cuba nog steeds gevangen zitten om hun mening. Even onacceptabel is het dat deze gedetineerden niet de hulp krijgen die ze nodig hebben als hun gezondheidstoestand zeer kritiek is.

Toen de Raad een jaar geleden besloot om het al jaren lang gehuldigd gemeenschappelijk standpunt aan te passen, en besprekingen aan te knopen met het regime, dacht hij dat er sprake was van een zekere opening in Cuba, en er nieuwe mogelijkheden waren. De meerderheid van dit Parlement had toen kritiek op dat beleid, en nu een jaar verstreken is kunnen we niet anders dan vaststellen dat dit beleid geen enkel effect heeft gehad. Het was een verkeerd besluit, en dat moet worden herzien. Wat wil de Raad nu doen om de dissidenten in Cuba te steunen? Hoe kunnen we de democratische beweging en het Cubaanse volk op constructieve wijze ondersteunen? We moeten de druk op Fidel Castro opvoeren en tegelijkertijd een strategie vinden om de positieve democratische krachten die er zijn, te identificeren. Waarom is het zo moeilijk om de democratische krachten in Cuba te steunen als dat in Wit-Rusland geen probleem is? Castro weet zich nog steeds omgeven door een beschamende waas van romantiek. Ik zou heel graag antwoord op deze vragen krijgen van de Raad.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Malmström, de Raad is verheugd over de niet nalatende belangstelling van het Europees Parlement voor de verbetering van de situatie in Cuba. Wij zullen vasthouden aan onze gezamenlijke inspanningen om vreedzame veranderingen te bewerkstelligen.

Het gemeenschappelijk standpunt dat wij in december 1996 met betrekking tot Cuba hebben ingenomen, is nog steeds van kracht. Dat standpunt bevat de volgende passage: “In haar betrekkingen met Cuba heeft de Europese Unie zich ten doel gesteld een overgangsproces naar een pluralistische democratie en eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden te bevorderen, alsook een duurzaam herstel en een verbetering van de levensstandaard van het Cubaanse volk. Een overgangsproces maakt de meeste kans op een vreedzaam verloop als het huidige regime dat zelf op gang zou brengen of zou toestaan. Het beleid van de Europese Unie is niet veranderingen teweeg trachten te brengen door middel van dwangmaatregelen die ertoe leiden dat de economische moeilijkheden van het Cubaanse volk toenemen”.

Om die vreedzame veranderingen in Cuba te bevorderen heeft de Europese Unie een dialoog met de Cubaanse autoriteiten en met alle geledingen van de Cubaanse samenleving geïnitieerd. De Cubaanse autoriteiten worden regelmatig op hun fundamentele verantwoordelijkheid op het gebied van de mensenrechten gewezen, met name wat de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging betreft.

Politieke maatregelen zijn zinloos als ze op lokaal niveau geen effect sorteren. Daarom heeft de Raad zijn beleid op een aantal punten gewijzigd om dat effect ook in de praktijk ter plekke te bewerkstelligen. Daarbij gaat het met name om de versterking van de dialoog met de vreedzame oppositie. Deze nauwere samenwerking is door die vreedzame oppositie zeer positief ontvangen.

In overeenstemming met de conclusies van de Raad van 31 januari 2005 hebben zowel het Luxemburgse als het Britse voorzitterschap, en met name de vertegenwoordiging van de Europese Unie in Havanna, nieuwe impulsen gegeven aan de betrekkingen met de oppositie en met onafhankelijke organisaties. Daarbij is onder andere de nadruk gelegd op enkele essentiële aspecten van het overgangsproces op middellange termijn, zoals bijvoorbeeld de uitbreiding van de dialoog met belangrijke leden van de vreedzame oppositie - met name over hun concrete plannen voor de middellange termijn - en andere mogelijkheden om onafhankelijke en maatschappelijke organisaties te ondersteunen.

Tegelijkertijd heeft de Raad de onacceptabele houding van de Cubaanse autoriteiten ten aanzien van de binnenlandse aangelegenheden en ten aanzien van Europese politici en bezoekers scherp veroordeeld. Het voorzitterschap heeft de toegang tot ministeries in Havanna ter sprake gebracht en de Cubaanse regering erop gewezen dat zij geen dialoog mag verwachten als zij de ambassades van de Europese Unie die toegang ontzegt, en als zij gesprekspartners uit de EU niet wil erkennen of niet met hen wil spreken.

Daarnaast heeft de Raad er nogmaals op gewezen dat hij nog steeds bereid is om op basis van wederkerigheid en non-discriminatie een constructieve dialoog met de Cubaanse autoriteiten te voeren, onder andere over het verlenen van visa voor bezoeken van vertegenwoordigers van de betreffende regeringen.

Het voorzitterschap van de Europese Unie heeft in een officiële verklaring betreurd dat de Cubaanse autoriteiten de “Vrouwen in het Wit” (de Damas de blanco) niet in de gelegenheid hebben gesteld om naar Straatsburg te reizen en de door het Europees Parlement toegekende Sacharovprijs 2005 voor de vrijheid van gedachten in ontvangst te nemen.

Uit dergelijke incidenten - ik verwijs ook naar de weigering van de regering om Osvaldo Payá in december deel te laten nemen aan het NGO-forum over de vrijheid van meningsuiting - blijkt dat de Cubaanse autoriteiten het recht van vrij verkeer, zoals vastgelegd in artikel 13 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, aan hun eigen burgers ontzeggen. De Raad betreurt eveneens dat er niet meer vooruitgang is geboekt bij de vrijlating van politieke gevangenen. De Raad heeft de nieuwe arrestaties van leden van de vreedzame oppositie afgelopen zomer veroordeeld. Dat geldt ook voor de maatregelen die de Cubaanse autoriteiten hebben genomen ter beperking van de vrije meningsuiting, de persvrijheid en de vrijheid van vereniging.

De Raad blijft daarnaast vasthouden aan de eis dat Cuba alle politieke gevangenen vrijlaat. Bovendien heeft de EU actie ondernomen met betrekking tot de situatie van de gevangenen die uit protest tegen hun slechte omstandigheden in hongerstaking zijn gegaan.

In dit verband wil ik tot slot ook aan de actieve en continue rol herinneren die de EU met de uitdrukkelijke steun van het Europees Parlement speelt in de Commissie voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties. Zo was de Europese Unie vorig jaar mede-ondertekenaar van een resolutie over Cuba.

 
  
MPphoto
 
 

  José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, namens de PPE-DE-Fractie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, Cuba is het enige land in Latijns-Amerika dat niet met de Europese Unie verbonden is via een associatie- of samenwerkingsovereenkomst. Dat is niet te wijten aan de Europese Unie, noch aan de vele leden van dit Parlement die met mij hebben geijverd voor instandhouding van de dialoog en gesprekken met de Cubaanse autoriteiten en bevolking.

De weigering om de Damas de Blanco toestemming te geven om het Europees Parlement te bezoeken en de toegenomen onderdrukking waarvan melding wordt gemaakt in de morgen door dit Parlement aan te nemen resolutie - en waarvan, zoals onlangs aan de kaak is gesteld door Journalisten zonder Grenzen, onafhankelijke journalisten het slachtoffer zijn geworden ofschoon zij op vreedzame wijze opkomen voor de mensenrechten - zijn betreurenswaardige feiten die duidelijk laten zien dat op het eiland de meest elementaire rechten systematisch worden genegeerd.

Daarom stelt de resolutie dat deze feiten niet stroken met het streven naar betere betrekkingen tussen de Europese Unie en Cuba, hetgeen de belangrijkste doelstelling is van de wijzigingen die de Raad in januari 2005 in het gemeenschappelijk standpunt heeft aangebracht. Daarom ook, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wordt de Raad in de resolutie gevraagd om dienovereenkomstig te handelen.

Ik herinner u, mijnheer de fungerend voorzitter, eraan dat de Raad, toen hij instemde met de opheffing van de maatregelen die gepaard gingen met zijn gemeenschappelijk standpunt, verzocht om de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van de gevangenen, wier situatie sindsdien zelfs nog is verergerd.

Zoals Andrei Sacharov zei, mevrouw de Voorzitter, zijn de belangrijkste stemmen vaak de stemmen die niet worden gehoord. Ik denk dat dit Parlement opnieuw gedwongen was om zijn stem te verheffen in deze representatieve vergadering van de Europese burgers, om steun te kunnen geven aan de zaak van de vrijheid en om op te kunnen komen voor degenen die in Cuba strijden voor hun vrijheid en waardigheid.

 
  
MPphoto
 
 

  Raimon Obiols i Germà, namens de PSE-Fractie. - (ES) Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, onze fractie is verheugd over het feit dat dankzij het kader van dit debat over Cuba er waarschijnlijk een brede consensus kan worden gevonden voor een ontwerpresolutie. Wij hebben altijd geloofd dat er in dit Parlement en in de Europese instellingen een ruim draagvlak is voor overeenstemming over en een goede koers in de betrekkingen met Cuba.

Het standpunt van onze fractie is heel duidelijk. Ten eerste kunnen wij in de huidige situatie slechts vaststellen dat de Cubaanse autoriteiten niet de signalen hebben gegeven die wij van hen verwachtten ten aanzien van de verbetering van de mensenrechten in hun land. Ten tweede was het voor ons onmogelijk om de Sacharovprijs uit te reiken aan de Damas de Blanco, en daarom moeten we er bij de Cubaanse autoriteiten op aandringen dat zij deze groep toestemming geven om Europa te bezoeken en de uitnodiging van het Europees Parlement aan te nemen. Tegelijkertijd zijn wij van mening dat de Voorzitter van het Parlement moet worden verzocht alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat de prijs ook daadwerkelijk kan worden overhandigd.

Naar ons oordeel is er echter dankzij het huidige klimaat in de betrekkingen meer kans op vooruitgang dan tijdens het vorige beleid van de Raad, dat ons op een doodlopend spoor zette. Hetzelfde geldt - op zijn zachtst gezegd - voor het decennialange beleid van volharding in sancties en embargo's.

Wij zijn van mening dat het huidige beleid van de Raad moet worden voortgezet en afgestemd op twee doelstellingen. Ten eerste moet nadrukkelijk worden vastgehouden aan de eis inzake eerbiediging van de mensenrechten in Cuba, vrijlating van de gevangenen die vastzitten wegens hun overtuiging en vreedzaam verzet, en eerbiediging van de democratische vrijheden. Ten tweede moet gezorgd worden voor voortzetting en uitbreiding van de betrekkingen en de dialoog met alle politieke en sociale sectoren in Cuba die betrokken zijn bij of geïnteresseerd zijn in de betrekkingen met Europa en de ontwikkeling van het land, dat wil zeggen in de veranderingen die Cuba onvermijdelijk zal doormaken in de komende tijd.

 
  
  

VOORZITTER: ALEJO VIDAL-QUADRAS ROCA
Ondervoorzitter

 
  
MPphoto
 
 

  Raül Romeva i Rueda, namens de Verts/ALE-Fractie. - (ES) Ik ben het ermee eens dat er talrijke alarmerende signalen zijn waaruit blijkt dat het Cubaanse regime nog altijd een beleid voert van onderdrukking van andersdenkenden, van willekeurige gevangenneming van groepen tegenstanders, en van voortdurend intimidatie van eenieder die een ander standpunt huldigt dan het regeringsstandpunt. Verder is het zorgwekkend te zien hoe bepaalde, door het regime gestigmatiseerde groeperingen worden onderdrukt, zoals homoseksuelen of bepaalde intellectuelen.

Ook het onderhavig geval - de weigering van het regime om de Damas de Blanco toestemming te geven om het land te verlaten en de Sacharovprijs in ontvangst te nemen - is een voorbeeld van deze zorgwekkende situatie. Toch heeft, zoals al is gezegd, het beleid van embargo en isolering, dat diverse westerse mogendheden al decennia lang voeren tegenover Cuba, slechts geleid tot een versterking van het standpunt van de haviken van het regime. Daarom ben ik verheugd over het besluit van de Raad van de Europese Unie van juni 2005 om Cuba nieuwe mogelijkheden te geven op een politieke dialoog. Dat besluit was onder meer bedoeld om een begin te maken met de voorbereidingen van wat, naar velen hopen, een spoedige overgang naar een democratisch bestel zal zijn.

Eenieder die, zoals het Spaanse volk, ooit gebukt ging onder het juk van een dictatuur, weet hoe moeilijk het is om een democratie tot stand te brengen, vooral wanneer je in de steek wordt gelaten door degenen die je bondgenoten zouden moeten zijn. In dit verband is het hoopgevend te zien dat er zowel in de steden als op het platteland zich steeds meer groepen gaan vormen, binnen de gemeenschappen, op universiteiten en in wetenschappelijke kringen, binnen de kerk of ook in onderwijs- en maatschappelijke organisaties. Die bestonden vroeger niet. Zij kunnen een waardevolle bijdrage leveren tot de politieke ontwikkeling in Cuba. Het is hoog tijd dat het Cubaanse regime beseft dat de toekomst van het land niet gezocht moet worden in het handhaven van de huidige status quo, maar in het serieus en op geloofwaardige wijze werken aan de overgang waarom de bevolking van Cuba zelf het hardst roept.

Daarom moeten wij vanuit de Europese Unie duidelijk maken dat wij Cuba alleen langs democratische weg willen helpen een moderne staat te worden. Daarom ook moeten wij blijven eisen dat al degenen die zijn veroordeeld tot jarenlange gevangenisstraffen wegens hun vreedzaam verzet tegen het regime, in vrijheid worden gesteld.

 
  
MPphoto
 
 

  Willy Meyer Pleite, namens de GUE/NGL-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil u zeggen dat ik morgen tegen het gezamenlijke initiatief zal stemmen. Uit de hele tekst blijkt zonder enige twijfel dat dit initiatief is gebaseerd op een uitzonderingsstandpunt, een standpunt dat de Europese Unie al heel lang inneemt. Cuba is het enige land waarvoor de Europese Unie een uitzondering blijft maken. Dat doet zij voor geen enkel ander land, en ik geloof dat dat niet rechtvaardig is en bovendien geen enkel effect sorteert. Het initiatief wordt morgen waarschijnlijk aangenomen, maar het zal geen enkel effect hebben. Ik vind dat er een einde moet komen aan deze uitzonderingssituatie.

Als Europese Unie moeten wij Cuba op dezelfde manier behandelen als elk ander land. Wij moeten een standpunt innemen dat een gezamenlijk debat over alle onderwerpen mogelijk maakt. Uiteraard moeten we allereerst verlangen dat de Verenigde Staten hun embargo tegen het eiland opheffen. Uiteraard moeten we ook eisen dat de terrorist Posada Carriles wordt uitgeleverd en bovendien op de agenda van de Iberisch-Amerikaanse top alles komt te staan wat tijdens die topontmoetingen tussen de Europese Unie en Cuba al is besproken.

Toegegeven, Cuba heeft veel tekortkomingen, maar het is een voorbeeld van Zuid-Zuid-samenwerking. Het is een arm land, maar het is wat openbare diensten betreft een voorbeeldige samenleving.

Daarom denk ik dat de Europese Unie het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken niet naar de pijpen moet dansen. Dat mag ze echt niet doen. Ik vind dan ook dat we een onafhankelijk standpunt moeten innemen en een einde moeten maken aan de uitzonderingspositie waarin de Europese Unie haar betrekkingen met Cuba heeft geplaatst.

 
  
MPphoto
 
 

  Alessandro Battilocchio (NI). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik spreek namens de nieuwe Italiaanse Socialistische Partij. Hoe vaak heeft dit Parlement al niet gesproken over de niet-eerbiediging van de mensenrechten op Cuba? “Woorden, en alleen maar woorden”, in afwachting van positieve signalen van de kant van een op sterven liggend regime dat absoluut niet van plan is het roer om te gooien.

In januari 2005 heeft de Raad de deur op een kier gezet, in de hoop dat een andere houding zou worden aangenomen. De verwachtingen zijn echter teleurgesteld. De vrijheid van meningsuiting is helaas nog steeds een hersenschim, zoals ook is gebleken uit de weigering om de Damas de Blanco toestemming te verlenen om hier de Sacharovprijs in ontvangst te nemen.

Wij kunnen niet meer wachten. In deze context is het onze plicht als Europese Unie om meer te doen, om sneller en beter op te treden. Ik ben een hervormingsgezinde socialist en ik droom dus van een samenleving die is gebaseerd op de waarden van vrijheid, inspraak, democratie en sociale billijkheid. Ik ben tevens het jongste lid van dit Parlement en koester, in mijn hoofd en in mijn hart, de aspiraties van mijn Cubaanse leeftijdgenoten, die de toekomst met optimisme willen tegemoet zien en die dromen van een opener, moderner en rechtvaardiger land.

 
  
MPphoto
 
 

  José Ribeiro e Castro (PPE-DE). - (PT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb reeds in een aantal toespraken in dit Parlement de aandacht gevestigd op het leed dat de mensen in Cuba ondervinden. Dat geldt in de eerste plaats voor al die mensen die zich op een vreedzame wijze blijven inzetten voor de democratie en de mensenrechten. Helaas gebiedt de trieste werkelijkheid ons om opnieuw te protesteren en onze veroordeling uit te spreken. Tijdens de laatste zittingsperiode hebben we kunnen zien hoe intolerant het regime van Fidel Castro is geworden. Een groep vrouwen wier enige vergrijp was dat ze verzocht hadden om de vrijlating van hun echtgenoten of zoons, die sinds de repressie van maart 2003 als politieke gevangenen worden vastgehouden, kreeg geen toestemming om naar dit Parlement te komen om de Sacharovprijs overhandigd te krijgen en het eerbetoon van de Europese volkeren te ontvangen.

Dit besluit kwam niet als een verrassing. We weten welke houding eraan ten grondslag ligt. Oswaldo Payá, winnaar van de Sacharovprijs in het jaar 2002, heeft nog steeds geen toestemming gekregen om naar Europa te reizen, om met ons over de toestand te praten en ons in zijn eigen woorden te vertellen wat er op Cuba werkelijk gaande is. Daarom houdt het Parlement de uitnodiging aan hem open: hij kan hierheen komen zodra hij daartoe toestemming krijgt. We willen nu eenzelfde soort uitnodiging sturen naar de Damas de Blanco en voor hen campagne voeren, zodat zij hier kunnen komen om zelf ons eerbetoon en onze solidariteitsbetuiging in ontvangst te nemen. Het idee om de prijs eventueel in Havana uit te reiken is niet slecht, maar we mogen daar geen genoegen mee nemen. We moeten niet ingaan op halfhartige en kortstondige gebaren. En we mogen niet buigen voor de willekeur van de dictatuur.

Oswaldo Payá en de Damas de Blanco moeten een openbaar forum krijgen om de boodschap van hun vreedzame campagne voor vrijheid en rechtvaardigheid te kunnen uitdragen. Ze moeten de volkeren van Europa, inzonderheid de jongeren, verslag kunnen doen van hun levensverhaal en de voorbeeldige strijd die zij voeren voor de meest elementaire mensenrechten.

Ik hoop dat dankzij dit debat iedereen zal begrijpen dat wij heel zeker van onszelf waren toen we deze dictatuur veroordeelden. Ik hoop dat de Raad nu zijn vergissing zal inzien en zich niet langer zal laten misleiden. We hebben gezien dat zo’n houding alleen maar leidt tot meer repressie en meer onrechtvaardigheid. We zullen er op blijven aandringen dat Europa vastberadener optreedt. Laat niemand zeggen dat het Parlement bij het ondubbelzinnig veroordelen van een dictatoriaal regime geaarzeld heeft. Dat is waar ik als democraat onder democraten toe oproep.

 
  
MPphoto
 
 

  Miguel Angel Martínez Martínez (PSE). - (ES) Ik ben mijn fractie erkentelijk, want mij wordt spreektijd gegund ofschoon bekend is dat ik een afwijkende mening heb. Ik zal morgen niet vóór stemmen, omdat ik de resolutie onevenwichtig, nutteloos en nadelig voor het imago van de Europese Unie tegenover de ontwikkelingslanden vind. Het feit dat momenteel twintig leden aanwezig zijn in dit Parlement geeft al aan hoe belangrijk dit debat is voor de collega's.

Ik gaf aanvankelijk de voorkeur aan het socialistische voorstel, maar daar zijn enkele fundamentele aspecten uit verdwenen, zoals het Amerikaanse embargo en Guantánamo - het meest flagrante geval van schending van de mensenrechten op het eiland. Het gebrek aan evenwicht in de resolutie raakt nog verder zoek doordat niet erkend wordt wat Cuba heeft bereikt, met name wat het land betekent voor de samenwerking met landen in het Caribisch gebied, Latijns-Amerika, Afrika en Azië.

Vorige week stonden wij in ons debat over invaliditeit en ontwikkeling stil bij het feit dat Cuba in 2005 208 000 blinden uit die landen gratis heeft geopereerd. Dat lijkt hier niet zo belangrijk, maar voor de mensen die hun gezichtsvermogen terug hebben en voor de bevolking waaruit ze afkomstig zijn, is dat wel degelijk belangrijk. Dat er ruim twintig duizend Cubaanse artsen en bijna evenveel docenten en sportleraren actief zijn op hetzelfde gebied van de Zuid-Zuid-solidariteit, bewijst wat hier door velen wordt ontkend of verzwegen. Dergelijke sektarische opstellingen, zoals die hun beslag hebben gevonden in deze resolutie, schaden het imago van de Europese Unie onder de zuidelijke landen en volken die respect voor Cuba hebben en het land dankbaar zijn.

Tenslotte wil ik opmerken dat we met deze resolutie de Cubaanse autoriteiten alleen maar zullen sterken in hun overtuiging dat de Europese Unie geen onafhankelijke gesprekspartner is, en in feite niet veel meer is dan een aanhangsel van de belangen en strategieën van de regering-Bush. Zij zullen geen vinger uitsteken om de situatie te veranderen in de richting die velen van ons graag zouden zien. Ook in dat opzicht heeft de resolutie dus in feite geen zin, behalve dan voor degenen in dit Parlement die Cuba alleen maar willen discrimineren en de uitzonderingssituatie willen handhaven, een situatie waarin Cuba ten onrechte niet dezelfde behandeling krijgt als andere landen met vergelijkbare regimes. Het meest betreurenswaardig is dat Europa zichzelf met dit soort voorstellen steeds meer marginaliseert op het internationale toneel.

Om deze redenen zal ik dus niet vóór deze resolutie stemmen. Van mijn collega's verwacht ik tenminste dat ze naar mijn argumenten luisteren, ongeacht hun stem morgen. Als ze ook tegen stemmen, des te beter.

 
  
MPphoto
 
 

  Erik Meijer (GUE/NGL). - Voorzitter, voor sommige mensen, ook in Europa, is Cuba het paradijs. In de opvatting van anderen is het de hel. Gemeten aan de tegenwoordig in Europa geldende maatstaf van een meerpartijendemocratie en van individuele mensenrechten schiet dit land inderdaad zwaar tekort. Al sinds bijna een halve eeuw is er dezelfde beweging met dezelfde leider aan de macht. De inwoners zijn niet vrij om naar het buitenland te reizen, ook niet om een hen toegekende prijs in ontvangst te nemen.

Opposities krijgen weinig kans om zich te organiseren en als ze daarin tóch slagen, krijgen ze niet de kans om in verkiezingen vast te stellen hoe groot of hoe klein het deel van de bevolking is dat hen steunt. Net als in het grote buurland, de Verenigde Staten, bestaan er doodstraffen. Dat zijn negatieve punten die bekritiseerd mogen en moeten worden. Met al deze kritiek op Cuba verzet ik me tegen het idee dat het hier zou gaan om een doodgewone dictatuur. Dit land heeft hoge pretenties en was jarenlang een voorbeeld voor de rest van Latijns-Amerika op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg en andere publieke voorzieningen en de bescherming van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen.

Op het punt van democratie en mensenrechten was het zeker niet slechter dan de rest van wat Latijns-Amerika toen was. Het is nog altijd de inspiratiebron voor de door een meerderheid van de kiezers ondersteunde modernisering in Venezuela, Brazilië, Bolivia, Chili, Argentinië en Uruguay. Terecht heeft Europa nooit het Noord-Amerikaanse isolement van Cuba gevolgd. Veel van wat op Cuba niet goed is, wordt bevorderd door dat isolement. Als we Cuba willen verbeteren hebben we een open relatie nodig.

 
  
MPphoto
 
 

  Frank Vanhecke (NI). - Voorzitter, dat de mensenrechtensituatie in dat museum van het stalinisme, in die Cubaanse communistische dictatuur nog is verslechterd, is uiteraard een schande, maar ik had dit Parlement even willen wijzen op de minstens gedeeltelijke verantwoordelijkheid van onze eigen Europese commissaris, de Belgische Europese commissaris, Louis Michel, in dit dossier. Het was Louis Michel die nog niet zo lang geleden na een gezellig vierdaags bezoek aan Havana, de Europese Raad adviseerde zeker geen diplomatieke sancties te overwegen.

Het was ook Louis Michel die aan mensenrechtenorganisaties antwoordde dat het regime van Fidel Castro niet mag worden geprovoceerd. En terwijl bijvoorbeeld Human Rights Watch ervoor pleitte dat de Europese Unie haar economische betrekkingen met Cuba pas zou normaliseren na de vrijlating van, op zijn minst, politieke gevangenen en na democratische hervormingen, zei Michel dat hij vóór een uitbreiding van de Cotonou-overeenkomst naar Cuba was zonder voorwaarden. Louis Michel is eigenlijk een vriend van de Adolf Hitlers, de Stalins en de Mao's van deze tijd, want dat is Fidel Castro toch.

 
  
MPphoto
 
 

  Peter Šťastný (PPE-DE). - (SK) De situatie in Cuba is zeer ernstig. De fundamentele mensenrechten van de Cubanen worden in toenemende mate geschonden en het aantal politieke gevangenen wordt steeds groter.

Europa zou het goede voorbeeld kunnen geven. Als lid van het Europees Parlement dat samen met twee collega’s - mevrouw Pleštinská en de heer Gaľa - een Cubaanse politieke gevangene heeft geadopteerd, hecht ik er veel waarde aan dat er via de internationale publieke opinie meer druk op Fidel Castro wordt uitgeoefend. Ik hoop dat een van de eerste besluiten die als gevolg van de druk van de publieke opinie wordt genomen de vrijlating van de politieke gevangenen is. Zij worden namelijk mishandeld en in de gevangenis aan onmenselijke omstandigheden blootgesteld.

Dit is een van de redenen waarom ik de ontwerpresolutie steun waarin het standpunt van de Europese Unie is geformuleerd over de opstelling van de Europese Unie tegenover de Cubaanse regering. In paragraaf 9 van die ontwerpresolutie is sprake van het weer opnieuw opleggen van sancties aan Cuba door de Raad van de Europese Unie. Ik heb geen idee waarom die sancties op 31 januari 2005 tijdelijk opgeschort zijn. In paragraaf 1 van het ontwerp staat immers duidelijk dat er in Cuba op het gebied van de mensenrechten sinds 2003 geen wezenlijke veranderingen zijn doorgevoerd. Was dat een beloning voor onkunde, of stonden er andere belangen op het spel?

Ik zou graag willen geloven dat de Raad deze keer effectievere sancties zal opleggen. Dat vereist echter wel samenwerking, idealiter vooral met de VN en de Amerikaanse regering. Ik heb echter begrepen dat het vrijwel onmogelijk is om in de Veiligheidsraad tot overeenstemming te komen, maar met sancties die in samenwerking met de Verenigde Staten en eventueel Canada worden opgelegd, zou wellicht ook het gewenste resultaat bereikt kunnen worden. Mijnheer de Voorzitter, het lot van miljoenen mensen die onderdrukt worden en van de vele gevangenen die onder afschuwelijke omstandigheden te lijden hebben, mag en zal de Europese Unie en haar instellingen nimmer onverschillig laten.

 
  
MPphoto
 
 

  Margrietus van den Berg (PSE). - Voorzitter, voor het eerst hebben Castro en Roque in 2005 zelf gesproken over Cuba na Castro. Ondertussen is het Cubaanse volk moe van de strijd om het hoofd boven water te houden en de kleine groepjes Cubanen die het aandurven om een eigen politieke of maatschappelijke activiteit op te zetten, wordt het leven feitelijk onmogelijk gemaakt. Europa moet in Havana met één stem spreken. Helder, tégen de ernstige schendingen van de mensenrechten, helder, vóór een dialoog met de autoriteiten over politieke en economische hervormingen die moeten voorkomen dat wat aan gezondheidszorg en onderwijs in de eerste jaren van de revolutie is verworven, verloren gaat.

Maar die ook een einde maakt aan het totalitaire regime en de blokkade op de economische hervormingen. Alleen dan kunnen Cubanen door middel van eigen initiatieven, landbouw en kleine markten weer uitzicht krijgen op betere tijden, zonder geweld en niet vanuit Miami. Europa moet nu nadenken om het Cuba na Castro een sociaal, economisch en democratisch perspectief te bieden. Solana, de Europese Commissie, de Raad, moeten de dialoog aangaan. Hard inzetten op mensenrechten, hard inzetten op een dialoog rijk aan nieuwe perspectieven. Het is aan Castro en Roque om hun moed te tonen en de dialoog aan te gaan.

Ik was in januari daar, u krijgt de hartelijke groeten namens de "Damas de Blanco" en ze zijn zeer blij met de prijs die we hen gegeven hebben.

 
  
MPphoto
 
 

  András Gyürk (PPE-DE). - (HU) Tirannie is het meest bevreesd voor degenen die vrijheid voorstaan. Deze uitspraak van José Martin, een held tijdens de Cubaanse onafhankelijkheidsstrijd in de 19e eeuw, is tegenwoordig nog even actueel als indertijd. Daar kunnen wij nog aan toevoegen dat een dictatuur niet alleen bang is voor de oppositie in eigen land, maar ook voor de voorvechters van de vrijheid in andere landen. Daarom moeten wij ons, als vertegenwoordigers van de Europese democratieën, speciaal bewust zijn van onze grote verantwoordelijkheid in dit debat over een van de laatste communistische regimes.

Staat u mij toe om hier persoonlijk, als jonge Hongaarse politicus, aan toe te voegen dat ik mij bijzonder bewust ben van deze verantwoordelijkheid. Mijn generatie is namelijk door haar ouders en grootouders opgevoed tegen de achtergrond van een socialistische dictatuur die vergelijkbaar is met die in Cuba. Een daadkrachtige verdediging van onze beginselen zijn wij ook hen verschuldigd.

Inmiddels is duidelijk dat het opheffen van de sancties tegen Cuba vorig jaar niet tot de gewenste resultaten heeft geleid. De Cubaanse regering heeft die maatregel juist aangegrepen om de onderdrukking nog meer te vergroten. Er vinden voortdurend arrestaties plaats en in 2005 zijn ongeveer dertig leden van de oppositie gevangengezet. Dat betekent dat er op dit moment meer dan driehonderd mensen vanwege hun politieke opvattingen onder vaak onmenselijke omstandigheden in de gevangenis zitten. Dat betekent ook dat een beschrijving van het regime als een komische, operetteachtige dictatuur met aan het hoofd een salonsocialist, zeer bezijden de waarheid is. Tegelijkertijd is het buitenlandse waarnemers verboden om naar Cuba te gaan; dat heb ik zelf onlangs aan den lijve mogen ervaren. Vorig jaar heb ik, net als een aantal andere afgevaardigden, geen visum voor Cuba gekregen om een bijeenkomst van de oppositie bij te wonen. Voor zover wij het nog niet wisten, hebben wij nu kunnen constateren dat dictaturen - zowel van linkse als rechtse signatuur - geen compromissen toestaan. Dat is ook een reden waarom wij het opheffen van de sancties niet kunnen steunen.

De geschiedenis is een onmiskenbare getuige: de oppositiebewegingen in het voormalige Oostblok zouden hun doel nooit bereikt hebben zonder de steun en motivatie vanuit de West-Europese democratieën. Het is thans de taak van het herenigde Europa om kracht te geven aan al degenen die de democratische waarden vertegenwoordigen in de schaduw van de dictatuur.

 
  
MPphoto
 
 

  Filip Andrzej Kaczmarek (PPE-DE). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, in Polen zeggen we dat een rijke een arme niet kan begrijpen. Toch is het voor sommigen onder ons, die weten wat het is om onvrij te zijn, gemakkelijker om te begrijpen wat er nu gebeurt in Cuba. Tegenstanders van de harde lijn tegen Cuba zeggen, dat die harde lijn juist de gewone man treft, maar hebben zij de Cubanen om hun mening gevraagd? Vraagt Castro de Cubanen om hun mening?

In de jaren tachtig kondigden de communisten in Polen aan, dat ze als tegenmaatregel voor de Amerikaanse economische sancties, die naar men aannam ook de gewone man zouden treffen, duizend slaapzakken naar New York zouden sturen voor de daklozen. Hoe reageerde de gewone man in Polen daarop? Mensen plaatsten kleine advertenties in de kranten met teksten als "ik bied een royale woning aan in Warschau in ruil voor een slaapzak in New York." Kennelijk denken veel Cubanen er net zo over. Havana is ten slotte een stuk dichter bij New York dan Warschau.

Grote revolutionairen als Fidel Castro zien een mild beleid als een teken van zwakte. Misschien is de tijd gekomen om een vuist te maken. De tijd om te beseffen dat Cuba niet moet worden behandeld als een onneembare totalitaire vesting. Zolang Castro de laureaten van de Sacharovprijs niet toelaat in Cuba, moeten wij niet naar Cuba gaan, alsof er niets aan de hand is.

Ik denk, dat we de Europeanen moeten doen inzien dat zij niet op vakantie moeten gaan naar Cuba. Cuba is geen vakantieoord. Gaat er soms iemand op vakantie naar een goelag of naar Auschwitz? Nee, want dat zou absurd zijn. Het is net zo absurd om via het toerisme een regime te financieren dat voortdurend de mensenrechten schendt.

 
  
MPphoto
 
 

  Anna Záborská (PPE-DE). - (SK) Twee gebeurtenissen in december 2005 geven een goed beeld van de situatie in Cuba: de Vrouwen in het Wit werd de Sacharovprijs toegekend voor de vrijheid van gedachten. De Cubaanse autoriteiten gaven hun echter geen toestemming om het land te verlaten en de prijs persoonlijk in ontvangst te nemen. De vrijheid van gedachten wordt in Cuba blijkbaar niet op prijs gesteld. Dat vormt het overtuigende bewijs dat de Sacharovprijs aan de juiste personen is toegekend, namelijk aan de vrouwen en moeders van Cubaanse politieke gevangenen die niets anders dan de vrijheid van gedachten op hun geweten hebben.

Vrijlating van alle politieke gevangenen in Cuba is nog steeds de belangrijkste eis van de Vrouwen in het Wit. Tegenwoordig hebben veel regio’s in de wereld te lijden onder geweld, oorlog en terreur. Daarom is het zeer bemoedigend dat een groep ongewapende vrouwen in staat is om met behulp van geweldloze middelen grote morele druk uit te oefenen.

Ik kom zelf uit een regio die nog maar een paar jaar geleden onder een communistisch bewind stond, dat ook mensen arresteerde wanneer zij hun recht om te denken uitoefenden. Ik kan dan ook bevestigen dat de steun van democratische landen van ontzettend groot belang is. Daarom dring ik er bij de Europese instellingen op aan om alle mogelijke vreedzame middelen te gebruiken om druk op het regime van Castro uit te oefenen, opdat het de mensen vrijlaat die uitsluitend vanwege hun onafhankelijke gedachten gevangenzitten. Het op uitvluchten en concessies gebaseerde beleid dat ten opzichte van een van de minst democratische regimes ter wereld wordt gevoerd, verlengt alleen maar het lijden van de mensen in dat land en houdt de schendingen van de mensenrechten in stand.

Europa kan de eerbiediging van de democratische beginselen in dit socialistische land veiligstellen door de democratische oppositie in Cuba te steunen en constant druk op het regime van Castro uit te oefenen. Als de inspanningen van de EU om democratische veranderingen te bewerkstelligen, succes willen hebben, moeten wij een ondubbelzinnig standpunt formuleren en aangeven hoe die veranderingen verwezenlijkt kunnen worden en hoe wij van Cuba een democratisch land kunnen maken.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank u voor dit debat. Ik heb aandachtig geluisterd en veel dingen gehoord die voor mijzelf en voor de Raad interessant zijn. Naar mijn idee blijft het onverminderd onze taak om de waarden waar de Europese Unie voor staat actief te verdedigen. Ik doel daarmee op het eerbiedigen van de mensenrechten en het verdedigen van de fundamentele vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging.

Ik heb ook geconstateerd dat het Parlement graag zou zien dat wij de vreedzame oppositie actief bleven ondersteunen en ons voor de vrijlating van gevangenen zouden inzetten.

Het is echter een feit - en dat moeten wij ook onder ogen zien - dat onze middelen beperkt zijn, als Cuba weigert om ook maar enige goede wil te tonen. Eerlijk gezegd heeft het confrontatie- en embargobeleid, waar wij in het verleden zo af en toe gebruik van hebben gemaakt, ook niet het gewenste effect gehad. Daarom zijn wij van mening dat wij ons beleid, dat gebaseerd is op een kritische dialoog, op betrokkenheid en op het bevorderen van de hervormingen, moeten voortzetten.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Tot besluit van het debat zijn zes ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 108, lid 5, van het Reglement(1).

Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

 
  

(1)Zie notulen.


14. Verklaringen inzake nationaal beheer - Verantwoordelijkheid van de lidstaten betreffende uitvoering van de begroting van de Europese Unie
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde is de mondelinge vraag (O-0102/2005) van Szabolcs Fazakas, Terence Wynn en Jan Mulder, namens de Commissie begrotingscontrole, aan de Raad, over verklaringen inzake nationaal beheer - verantwoordelijkheid van de lidstaten voor wat betreft de uitvoering van de begroting van de Unie ( B6-0347/2005).

 
  
MPphoto
 
 

  Terence Wynn (PSE), auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de mondelinge vraag bestaat uit zes specifieke vragen, en ik hoop dat de fungerend voorzitter van de Raad op elk daarvan antwoord zal geven. Er is echter ook nog een zevende, niet minder belangrijke vraag, en die heeft betrekking op de welbekende kwestie van nationale verklaringen. Is de Raad bereid met het Parlement om de tafel te gaan zitten om deze zaak te bespreken, zodat we kunnen bekijken of we een gezamenlijk doel kunnen vastleggen? Dat is precies het aspect van dit aloude debat dat nog ontbrak, sinds we in dit Parlement over de kwijting hebben gestemd. Destijds hebben we een aantal aanbevelingen opgesteld, en die vormen het onderwerp van deze mondelinge vraag.

Wij vroegen de lidstaten destijds orde op zaken te stellen in eigen huis, ons te garanderen dat de in te voeren controlesystemen geschikt en toereikend zijn en ervoor te zorgen dat alle uitgaven van EU-gelden volgens de regels verlopen. Nu hebben wij echter het volgende probleem: de Rekenkamer geeft jaar in jaar uit in haar verslagen aan geen positieve betrouwbaarheidsverklaring te kunnen afgeven, en de reden daarvoor is dat de lidstaten hun zaken nog steeds niet op orde hebben. Zo komen we nooit tot een oplossing van het probleem. Het enige dat we straks nog kunnen doen is een Commissieambtenaar zo ongeveer iedere verrichting met EU-gelden in de lidstaten te laten controleren.

De lidstaten hebben de plicht ons te helpen bij het toezicht op het correcte gebruik van het geld van de Europese belastingbetalers. Ik zou met name commissaris Kallas willen bedanken voor de steun die hij het Parlement gegeven heeft door de Commissie ertoe te bewegen deze aanbevelingen over te nemen en een traject uit te zetten om te komen tot een positieve betrouwbaarheidsverklaring.

Onderdeel van dat proces was een door de Commissie en het vorige voorzitterschap georganiseerde tweedaagse hoorzitting over de vraag hoe een en ander bereikt kan worden. Ik heb de hoorzitting op beide dagen bijgewoond, en was pijnlijk getroffen door de negatieve opstelling van sommige lidstaten, die enkel uit waren op handhaving van de status-quo. Er is helemaal niets mis, zo beweerden ze, en er hoeft dus ook niets te veranderen. Die hoorzittingen hebben twee wezenlijke problemen aan het licht gebracht; er zijn misschien ook wel andere, minder ernstige problemen naar boven gekomen, maar het gaat in essentie om twee problemen. Ten eerste: de hoogste controle-instanties van de lidstaten waren bang dat het hier uiteindelijk gewoon ging om een overname door de Europese Rekenkamer. Ik hoop dat we iets van die angst hebben kunnen wegnemen. Ik heb de jaarvergadering van de hoogste controle-instanties met de Europese Rekenkamer in Stockholm bijgewoond, en ik geloof dat men wel wil aannemen dat dat onze bedoeling niet is. Verder heb ik ook de indruk dat de hoogste controle controle-instanties bereid zijn hun aandeel te leveren in het zoeken naar een oplossing voor dit probleem.

Het andere grote knelpunt - en waarschijnlijk ook het grootste probleem - dat uit deze tweedaagse hoorzitting naar voren is gekomen, is ons verzoek aan de lidstaten om de te verstrekken nationale betrouwbaarheidsverklaringen op politiek niveau te ondertekenen. Voor sommige lidstaten, Nederland bijvoorbeeld, is dat geen probleem; daar is het een taak voor de minister, en er is niemand die vindt dat een ander daarvoor verantwoordelijk zou moeten zijn. Voor veel lidstaten is dit echter een serieus probleem, en bij nader inzien geloof ik dat we, als we de woorden "hoogste politieke niveau" uit ons kwijtingsverslag hadden weggelaten, de Raad wellicht minder schrik aangejaagd zouden hebben dan nu het geval is geweest. De zaken liggen nu zo dat we een akkoord met de Raad moeten zien te bereiken over de manier waarop we ervoor kunnen zorgen dat er nationale verklaringen komen die niet alleen voor de Rekenkamer, maar ook voor de Commissie en de lidstaten zelf acceptabel zijn. Uiteindelijk gaat het er toch om dat we de Europese belastingbetalers kunnen laten zien dat er correct met hun geld wordt omgesprongen.

Ik hoop dat de fungerend voorzitter ons een duidelijk antwoord kan geven op de zes deelvragen die deze mondelinge vraag bevat, en dat hij niet komt met de antwoorden die de Raad Ecofin op 8 november 2005 heeft gegeven. Daar zijn we eerlijk gezegd niet veel mee opgeschoten. Verder zou ik graag willen dat hij antwoord gaf op een zevende vraag, namelijk de vraag die ik nu mondeling stel: is de Raad bereid met het Parlement om de tafel te gaan zitten om deze zaak te bespreken, zodat we dit probleem uit de wereld kunnen helpen?

(Applaus)

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ik dank u voor de gelegenheid die u mij biedt om een toelichting te geven op het standpunt van de Raad over deze belangrijke kwestie, dat wil zeggen over de door de Rekenkamer af te geven betrouwbaarheidsverklaring (DAS) over de uitvoering van de communautaire begroting. Staat u mij toe om met de voor de hand liggende constatering te beginnen dat het beheer van de communautaire begroting ingewikkeld is. Het is inderdaad een unieke begroting in de wereld.

De begroting beslaat talrijke administratieve niveaus, van de diensten van de Commissie via de centrale, regionale en lokale administratieve autoriteiten van de lidstaten tot de afzonderlijke eindbegunstigden. Het is in het belang van alle betrokkenen - en daarmee doel ik ook op de begrotings- en kwijtingsautoriteiten - om een bijdrage te leveren aan een adequaat beheer van de begrotingsmiddelen

De Raad heeft net als het Europees Parlement zijn teleurstelling laten blijken over de stand van zaken, met name in verband met de kwijtingsprocedure. Na uitvoerig overleg in de Raad en binnen de Raadsorganen heeft de Raad op 8 november conclusies aangenomen uitgaande van de mededeling van de Commissie over het stappenplan. Ik kan u de verzekering geven dat dit niet eenvoudig was.

In het document worden de discussies samengevat van een tweedaagse, samen met de Commissie georganiseerde bijeenkomst waaraan deskundigen uit alle lidstaten - vertegenwoordigers van de ministeries van Financiën en de operationele en controlerende instanties - hebben deelgenomen. Deze voorbereidende werkzaamheden vormden een goede basis voor de uitgebreide beraadslagingen binnen de Raadsinstanties en zijn ook nuttig gebleken te zijn. Zij hebben immers geleid tot de overeenstemming die haar beslag vond in de eerder genoemde conclusies. Ik ga er vanuit dat u het document al gelezen heeft, zodat ik alleen maar op de belangrijkste punten hoef in te gaan.

Ik zal pas aan het slot van mijn betoog nader ingaan op de verklaringen die door de afzonderlijke landen afgegeven dienen te worden, ook al weet ik dat dit aspect voor u van bijzonder belang is. Ik verzoek u echter om enig geduld te betrachten.

De Raad benadrukt in zijn conclusies dat er al talrijke initiatieven zijn genomen om tot een gezonder financieel beheer te komen: invoering van interne controles, strengere voorschriften met betrekking tot de verantwoordingsplicht van de ordonnateurs van de Commissie en omzetting van het geïntegreerde beheer- en controlesysteem, om maar een paar voorbeelden te noemen.

Aangezien de structuurfondsen een grote rol spelen in de begroting van de Europese Unie, wil ik ook van de gelegenheid gebruik maken om u te attenderen op het vele werk dat er al is verricht voor de instelling van betalingsautoriteiten en voor verdere uitbreiding van de interne en ex post-controles bij de structuurmaatregelen. Een van de eerste punten die in de conclusies van de Raad aan de orde komen, is een evenwichtige verdeling van de bevoegdheden tussen de Commissie en de lidstaten met betrekking tot het uitvoeren van de begroting van de Europese Unie. Die verdeling dient in overeenstemming te zijn met het Verdrag. Dat is verplicht bij alle zaken die verband houden met begrotingscontroles en de waarborgen daarvoor.

Daarnaast hecht de Raad er zeer veel belang aan dat bij de verbeteringen zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de bestaande controlestructuren. Bovendien moet ook naar een verbetering van de kosten-batenanalyse worden gestreefd en naar een vereenvoudiging van het systeem. De Raad is van mening dat een doeltreffend, geïntegreerd controlekader, dat gebaseerd is op de beginselen die in het advies van de Rekenkamer zijn geformuleerd over de zogeheten single audit, een redelijke zekerheid bieden bij het beheersen van het risico op fouten in de onderliggende verrichtingen.

Een van de belangrijkste punten in de conclusies van de Raad heeft betrekking op het verbeteren van de controlesystemen. De lidstaten en de Commissie moeten trachten de doeltreffendheid, zuinigheid en doelmatigheid van de huidige controlesystemen te optimaliseren. De Raad erkent dat de administratieve regelingen van de lidstaten uiteenlopen, maar meent desalniettemin dat er ruimte is om algemene, gemeenschappelijke beginselen en elementen voor interne controles te ontwikkelen.

Volgens de Raad moeten de lidstaten, in samenwerking met de Commissie, ook in de toekomst controles blijven uitvoeren en zorgen voor betere controles op de fondsen die onder een gedeelde verantwoordelijkheid worden beheerd. Daarbij dienen die bevoegdheden verdeeld te worden in overeenstemming met het Verdrag, het Financieel Reglement en de relevante bepalingen in de sectorale regelgeving.

Zo is een aantal lidstaten bereid nadere maatregelen te treffen in verband met het “vertrouwenscontract” zoals dat in het kader van de structuurfondsenprogramma’s is voorgesteld. Aangezien alle lidstaten in de Raad tot overeenstemming zijn gekomen, voer ik het woord namens alle lidstaten en niet alleen namens de Raad zelf.

Zoals u weet, hebben de diensten van de Commissie een voorlopige analyse gepubliceerd van de tekortkomingen die hun intern controlekader presenteert als het wordt getoetst aan de controlebeginselen zoals die in het voorstel van de Rekenkamer voor een intern controlekader van de Gemeenschap zijn geformuleerd. Met het oog op het eerder genoemde gedeelde beheer heeft de Raad de Commissie verzocht om een evaluatie te maken van de uitvoering van de huidige regelgeving met betrekking tot steekproeven van verrichtingen, betalingsautoriteiten en activiteiten van liquiderende instanties.

In de conclusies van de Raad wordt de Commissie opgeroepen om samen met de lidstaten een evaluatie te maken van de huidige controles op sectoraal en regionaal niveau en van de waarde van de bestaande verklaringen.

Staat u mij toe om nu de kwestie van de audit aan de orde te stellen. Bij het ontwikkelen van een intern controlekader moet onderscheid worden gemaakt tussen interne controle en externe audit. Iedere vorm van samenwerking tussen onafhankelijke, hoge controle-instanties en de Rekenkamer moet gebaseerd zijn op het EG-Verdrag, aangezien deze instanties geen deel uitmaken van het interne controlekader. Dat is belangrijk. Overigens zijn sommige onafhankelijke controle-instanties wel bereid om met de Rekenkamer te overleggen hoe zij hun bijdrage kunnen verbeteren. Ik kan u de verzekering geven dat alle lidstaten bereid zijn om zich tot het uiterste in te spannen om het risico op fouten te verminderen en de controles te verbeteren.

De Commissie en de lidstaten moeten ervoor zorgen dat hun aanpak van het geïntegreerd interne controlekader op gemeenschappelijke controlenormen stoelt, en zij moeten samen nadenken over de vraag hoe deze normen zo doeltreffend mogelijk kunnen worden toegepast.

De Raad spoort de lidstaten aan om binnen de bestaande procedure bilateraal met de Rekenkamer een debat aan te gaan over de bevindingen van hun DAS-controles, teneinde de in het systeem aangetroffen problemen op te lossen. De Commissie wordt aangespoord oplossingen te ontwikkelen voor de problemen waarmee verscheidene lidstaten te maken hebben en verslag uit te brengen aan de Raad. Tot slot - en dit punt is van bijzonder belang - heeft de Rekenkamer voorgesteld dat het Europees Parlement en de Raad tot een vergelijk komen over de risico’s die in de onderliggende verrichtingen aanvaardbaar zijn.

In de conclusies van de Raad wordt grote betekenis gehecht aan dit vergelijk tussen het Parlement en de Raad. De Raad ziet de vervolgstappen op dit gebied dan ook verwachtingsvol tegemoet.

Ik ben nu bij een onderwerp aanbeland dat voor ieder van ons van groot belang is: de vereenvoudiging. In verband met de in de programmaperiode 2007-2013 aan te nemen reglementering bestaat er behoefte aan vereenvoudiging, aan harmonisatie van de controlebeginselen, de wetgeving en de controlevereisten. De Raad is evenwel van mening dat een dergelijke vereenvoudiging niet mag leiden tot een stijging van de administratieve en controlekosten. Die vereenvoudiging moet er veeleer toe leiden dat doublures van interne controles door verschillende organen en instanties worden voorkomen.

Tot slot wil ik in het kader van het gedecentraliseerd beheer van EU-middelen nog even ingaan op een zeer belangrijke kwestie, te weten de verklaringen. De Raad beschouwt de bestaande verklaringen op operationeel niveau als een middel dat een belangrijke bron van betrouwbaarheid kan zijn voor de Commissie en uiteindelijk de Rekenkamer. Die verklaringen dienen nuttig en kosteneffectief zijn, en kunnen in overweging worden genomen om tot een positieve DAS te komen. Daarbij dient er wel op gelet te worden dat het bestaande evenwicht tussen de Commissie en de lidstaten niet op de helling wordt gezet.

Ik ben mij ervan bewust dat u op dit punt meer had verwacht. U zult het echter toch met mij eens zijn dat de tekst in zijn geheel als een fundamentele en belangrijke stap in de goede richting kan worden beschouwd. Om nog meer vooruitgang met betrekking tot dit dossier te boeken, heeft de Raad toegezegd om in het kader van de kwijtingsprocedure 2004 het actieplan van de Commissie te zullen toetsen en de leemten in het huidige controlekader te zullen opvullen. Uiteraard zullen er aan de hand van de conclusies van de Raad van 8 november in 2006 nieuwe initiatieven in gang worden gezet.

Zoals gezegd, is het tot stand brengen van een positieve DAS een belangrijk en ambitieus doel dat niet van vandaag op morgen bereikt kan worden. Naar mijn idee vormen deze conclusies van de Raad een belangrijke stap op weg naar dat doel. Zij bevestigen eveneens dat de Raad de Commissie nog steeds steunt bij haar inspanningen om op alle niveaus een actieve bijdrage te leveren aan het financieel beheer.

Sommigen onder u zijn wellicht van mening dat de Raad nog een stap verder had moeten gaan. Dat kan ik mij goed voorstellen. Daarbij moet echter wel bedacht worden dat het voorzitterschap bij dit onderwerp wel voortdurend rekening moest houden met de vereiste unanimiteit. Ik dank u voor uw aandacht!

 
  
MPphoto
 
 

  Siim Kallas, vice-voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, vanaf het eerste begin van ons werk als Commissie hadden wij allen één gemeenschappelijke zorg: hoe krijgen wij een positieve betrouwbaarheidsverklaring. Helaas is het ons niet gelukt die te verkrijgen. Dit is een zeer technische kwestie met een zeer ongelukkige politieke afloop - koren op de molen dus van degenen die roepen dat de EU niet behoorlijk met haar geld omgaat. Dat is natuurlijk volstrekte onzin.

Samen hebben we geprobeerd een oplossing te vinden en bekeken hoe we onze krachten konden bundelen en de Rekenkamer voldoende gegevens in handen konden geven, opdat zij in staat zou zijn de betrouwbaarheid van de verrichtingen te verzekeren. We ontkennen niet dat de lidstaten veel doen om adequate controlesystemen te verkrijgen. Ik ben net terug uit een lidstaat waar ik een bezoek heb gebracht aan de nationale controle-instantie, en ik kan u zeggen dat er ontzettend hard gewerkt wordt aan een correcte besteding van de nationale en Europese gelden, daar waar sprake is van gedeeld beheer.

De Commissie wil zich zeker niet onttrekken aan haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de begroting, ook wat betreft gedeeld beheer, maar er ontbreekt een schakel in het gehele proces, en die betreft de vraag hoe we de resultaten van de controles en audits uiteindelijk inzichtelijk kunnen maken voor het hoogste niveau, de Rekenkamer.

De Commissie heeft dan ook krachtig steun gegeven aan het voorstel dat uw rapporteur, de heer Wynn, en de Commissie begrotingscontrole de Raad hebben gedaan met betrekking tot de ondertekening van nationale verklaringen op politiek niveau. Dat zou in onze ogen inderdaad de ontbrekende schakel kunnen zijn. Dit voorstel is vorig jaar november echter verworpen, en we moeten nu bekijken wat wij gaan doen, want een oplossing voor het probleem is er dus nog niet.

Op 17 januari heeft de Commissie daarom een actieplan goedgekeurd en voorgelegd aan de Raad en het Parlement. In dat plan worden zestien concrete acties beschreven die betrekking hebben op alle niveaus en alle sectoren. Van belang voor het debat van vanavond is met name actie nr. 5. Die houdt in, en ik citeer: "De lidstaten moeten per beleidsterrein een nationale coördinerende instantie aanwijzen die (...) alle betrokkenen kan voorzien van een overzicht van de beschikbare zekerheden die zijn verschaft voor maatregelen in het kader van gedeeld en indirect beheer in hun lidstaat. Samenwerking van de lidstaten is nodig wanneer een dergelijke bepaling in toekomstige wetgeving wordt opgenomen en de uitvoering ervan wordt geregeld via uitvoeringsbepalingen en richtsnoeren (...)".

Mogelijk is dit een oplossing, of in ieder geval een tussenoplossing, waarmee een zodanige band gelegd kan worden tussen de technische niveaus, de betaalorganen en de audits dat er voldoende adequate gegevens beschikbaar komen voor het verlenen van algehele kwijting.

 
  
MPphoto
 
 

  José Javier Pomés Ruiz, namens de PPE-DE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, wij hadden inderdaad meer van u verwacht, mijnheer Winkler; we hadden in dit opzicht meer van het Oostenrijkse voorzitterschap verwacht. Dit is niet de eerste keer dat dit Parlement ziet dat de Raad achterblijft bij wat wij vragen.

Nu hebben wij Europeanen een groot probleem: dit Parlement wilde dat we met de financiële vooruitzichten 1,14 procent zouden uitgeven, maar de fungerend voorzitter, de heer Blair, heeft dat verlaagd tot 1,04 procent. Je zou daar nu uit kunnen afleiden dat het communautair beleid - dat zo effectief is en zo veel betekend heeft voor de vooruitgang van Europa - slecht wordt uitgevoerd door de Europese Unie; dat het, omdat de zaken niet goed worden beheerd, maar het beste is om de begroting te verlagen; dat je dus maar beter geen Europees beleid kunt voeren, maar een nationaal beleid; dat je ook het gemeenschappelijk landbouwbeleid maar beter kunt hernationaliseren en het geld beter kunt uitgeven in de lidstaten. De achtergrond hiervan is dat de Europese Rekenkamer al tien jaar zegt dat het de Europese rekeningen niet kan goedkeuren. Om welke Europese rekeningen gaat het echter, als 80 procent van de communautaire begroting beheerd en uitgegeven wordt in de lidstaten, als amper een vijfde deel beheerd wordt vanuit Brussel? Wat is er aan de hand? Aan de hand is dat sommige nationale autoriteiten, die minder willen betalen en het communautair beleid minder brandstof willen geven, nu we een Europa van de Vijfentwintig hebben en op het punt staan een Europa van de Zevenentwintig te worden, tegen ons zeggen: “Jullie besteden het geld niet goed”.

Wat vraagt de Commissie begrotingscontrole? Wij vragen dat gezegd wordt waar precies het geld niet goed wordt besteed. Wij willen dat, als het geld niet goed wordt besteed in een lidstaat, gezegd wordt dat die slechte besteding te wijten is aan die lidstaat en niet aan Brussel. Wij willen weten waar de problemen zijn gerezen: hier of daar. Daarom zou het bijzonder behulpzaam voor ons zijn indien de lidstaten borg stonden voor de manier waarop ze het geld van de Gemeenschap hebben uitgeven.

Ik denk dat het geld van de Gemeenschap beter en effectiever besteed wordt in Brussel dan in de gemiddelde lidstaat. Het systeem zorgt er echter voor dat Brussel de schuld krijgt als het geld niet goed beheerd wordt, en niet de lidstaten. Ik weet dat de Raad de goede naam van de lidstaten moet hooghouden.

Wij willen dat er medeverantwoordelijkheid komt, dat er voor akkoord wordt getekend door een autoriteit, of dat nu de minister van Financiën is of de bevoegde controle-instantie, maar in elk geval een autoriteit die er borg voor staat dat elke lidstaat met het geld omgaat op de wijze waarop de Europese burgers dat willen, zodat niet iedere keer vice-voorzitter Kallas of de Commissie begrotingscontrole van het Parlement de schuld krijgt. Wij willen dat de schuld daar terecht komt waar hij thuis hoort, en dat bekend gemaakt wordt wie waarvoor verantwoordelijk is.

Daarom vragen wij dat u borg staat voor de wijze waarop elke lidstaat het geld van de Europese burgers besteedt.

 
  
MPphoto
 
 

  Szabolcs Fazakas, namens de PSE-Fractie. - (HU) Als voorzitter van de Commissie begrotingscontrole en als een van de vertegenwoordigers van de nieuwe lidstaten wil ik graag mijn dank uitspreken voor het feit dat mij de mogelijkheid wordt geboden om de kwestie van de nationale verklaringen met de leden van de Commissie en de Raad te bespreken. Ik hoop van harte dat wij in het kader van dit debat niet alleen een van tevoren opgestelde verklaring van staatssecretaris Winkler te horen krijgen, maar ook concrete antwoorden op de vragen die Terence Wynn en wij hebben gesteld. Wij hopen werkelijk dat wij die antwoorden ook inderdaad krijgen, aangezien het Europees Parlement de burgers van de Europese Unie ervan moet verzekeren dat de communautaire middelen op een rechtmatige en adequate wijze zijn besteed.

Omdat de Europese Rekenkamer bij gebreke van nationale betrouwbaarheidsverklaringen niet in staat is om een positieve betrouwbaarheidsverklaring (DAS) af te geven, begint zich langzaam maar zeker een negatieve publieke opinie te ontwikkelen. Dat komt omdat de burgers het gevoel hebben dat de Europese fondsen op niet-transparante wijze en soms in strijd met de regelgeving worden besteed. Het verslag van mijn collega Terence Wynn wordt door de overgrote meerderheid van het Europees Parlement gesteund en wordt ook bekrachtigd door het verslag-Böge over de financiële vooruitzichten van de Europese Unie. Vanwege de toenemende onvrede onder het publiek werd in het verslag-Wynn vorig jaar benadrukt dat het noodzakelijk was om die nationale betrouwbaarheidsverklaringen in de loop van de kwijtingsprocedure in te voeren. Tussen twee haakjes, het doet ons groot genoegen dat deze eis ook is opgenomen in het stappenplan voor een geïntegreerd intern controlekader, zoals die bij monde van vice-voorzitter Siim Kallas door de Commissie is aangekondigd. Bij deze hervorming zijn zowel het Parlement en de Commissie als de Europese Rekenkamer betrokken. De betreffende werkzaamheden dienen op wederzijds vertrouwen en nauwe samenwerking gebaseerd te zijn, maar daarnaast hebben wij ook de steun van de Raad en het voorzitterschap nodig, omdat sommige lidstaten zich nog steeds verzetten tegen de invoering van die nationale betrouwbaarheidsverklaringen. Als vertegenwoordiger van Hongarije zou ik er ook graag op willen wijzen dat de nieuwe lidstaten zich hebben voorbereid op niet alleen de naleving van het acquis communautaire, maar ook het ontvangen van structuurfondsen. Zij waren zich ervan bewust dat zij hun betalings- en controlesystemen op basis van het legitimiteitsbeginsel en met inachtneming van de geldende wet- en regelgeving moesten vormgeven. Op die manier zouden zij ook zonder enig probleem kunnen voldoen aan de verwachtingen van het Europees Parlement en de Commissie, aangezien zij dan een effectiever, beter gereguleerd en transparanter functioneren van Europa zouden bevorderen.

 
  
MPphoto
 
 

  Jan Mulder, namens de ALDE-Fractie. - Voorzitter, de resolutie die wij vanavond bespreken, spreekt voor zichzelf. Het is een directe consequentie van de kwijtingsresolutie van 2003 van de heer Terry Wynn. Het is van belang dat wij een betere controle krijgen op de EU-gelden. We weten allemaal dat de Rekenkamer de laatste elf jaar geen positieve DAS, geen positieve betrouwbaarheidsverklaring heeft afgegeven. Het staat de Commissie te prijzen dat zij vrijwel integraal de aanbevelingen van het Parlement heeft overgenomen. Dat is een goede zaak.

Jammer dat de lidstaten er anders over denken en er veel negatiever over denken. Het is daarom vanavond ook vooral een debat met de Raad. Ik moet u eerlijk zeggen dat ik niet erg overtuigd ben geraakt door de antwoorden, door de opmerkingen van de heer Winkler vanavond. Eigenlijk is wat wij in deze resolutie vereisen niet zoveel anders dan wat in sommige gevallen al gebeurt. Wij komen terug op de eerdere verklaring waarin wij wensen dat de hoogste politieke autoriteit die verklaring ondertekent.

Wij nemen in deze resolutie ook genoegen met verklaringen op een lager niveau; als wij de huidige praktijk bij de landbouwuitgaven bekijken, dan is daar al sprake van certificeringsorganen die onafhankelijk de betaalorganen controleren en die onafhankelijke controle verrichten. Het is mij een raadsel waarom de lidstaten het wel kunnen aanvaarden voor de landbouwuitgaven, maar waarom zij het niet kunnen aanvaarden voor de andere uitgaven op de begrotingen zoals de structuuruitgaven. De discussie van vanavond is niet vrijblijvend. Ik neem aan dat de Raad ook de resolutie Böge kent over de financiële perspectieven.

Wij vragen niet alleen meer geld, na wat de Raad besloten heeft, wij vragen ook een betere financiële controle en die betere financiële controle gaat precies in de richting van de resolutie die wij hopelijk morgen zullen aannemen.

 
  
MPphoto
 
 

  Bart Staes, namens de Verts/ALE-Fractie. - Voorzitter, dit is inderdaad in eerste instantie een debat met de Raad. Mijnheer de minister, ik moet zeggen, uw optreden ontgoochelt. U hebt eigenlijk geen antwoord gegeven op onze vraag en dit op een moment dat het geloof in de Europese Unie heel zwak is. Morgen presenteert commissaris Walström een Witboek over communicatie om het geloof in de Unie op te tillen; ik denk echter dat er duizenden witboeken mogen worden geschreven, duizenden maatregelen mogen worden genomen; als niet verantwoordelijk wordt omgegaan met de gelden die in de Europese Unie besteed worden, dan zal dat geen zoden aan de dijk zetten.

Daarom vraag ik u nogmaals, waarom organiseert u hier georganiseerde onverantwoordelijkheid? Waarom laat u lidstaten 80% van de Europese middelen uitgeven en zorgt u er niet voor als Europese Raad, dat individuele lidstaten, regio's - als die de verantwoordelijkheid hebben - kunnen zeggen dat de geldelijke middelen die ze uitgeven, naar behoren worden gecontroleerd en de middelen juist worden besteed. Ik begrijp niet wat jullie als Raad bezielt om niet op deze eis van het Parlement in te gaan; ik denk dat u een grote moeilijkheid schept in dit Parlement.

 
  
MPphoto
 
 

  Jeffrey Titford, namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Nationale beheersverklaringen! Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Kallas het volgende willen vragen: gaan die verklaringen er net zo uitzien als die van de EU zelf, waarin de directeuren-generaal van de Commissie de rekeningen van hun afdelingen onder voorbehoud accorderen, omdat ze geen idee hebben waar het geld is gebleven? Als dat zo is, lijkt het me namelijk eerder zoiets als proberen een slagaderlijke bloeding te stoppen met behulp van een wondpleister: het is niet genoeg en het komt te laat.

Het is voor niemand een geheim dat ik niet in de Europese Unie geloof, die ik als een vijand van de democratie beschouw. Ik benader deze kwestie dan ook vanaf de andere kant. Landen horen geen geld van de belastingbetaler in een corrupt systeem te pompen. Elf jaar lang al is het beheer van de middelen van de EU door haar eigen controleurs afgekeurd, en deze halfslachtige poging om het systeem te veranderen lijkt wat mij betreft nog het meest op een situatie waarin grote hoeveelheden stofgoud door een zeef worden gehaald en het enige dat men weet te bedenken is dat het misschien goed zou zijn een paar gaten van die zeef dicht te maken. Niemand vraagt zich af of het zeven van dat poeder op zichzelf eigenlijk wel zo'n goed idee is; niemand komt op het idee dat de enige manier om te voorkomen dat er goudpoeder verloren gaat, is: stoppen met het hele proces.

Daarom roep ik de leden die hier aanwezig zijn op naar hun eigen land terug te keren en bij hun regeringen een duidelijk protest te laten horen en ze ertoe te bewegen de stekker eruit te trekken. Maak toch gewoon een einde aan het pompen van geld in dit autocratische, bureaucratische monster, dat zich noch aan de regeringen noch aan de volken van Europa iets gelegen laat liggen. Een gezegde in mijn land luidt: "Het hemd is nader dan de rok." Houd het geld dat u op dit moment aan de EU verspilt in eigen zak; een groot deel ervan gaat sowieso door fraude en corruptie verloren.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Mijnheer Titford, ik moet u tot de orde roepen. Tot twee keer toe hebt u de Europese instellingen ervan beschuldigd strafbare feiten te plegen. U hebt tweemaal de woorden "fraude" en "corruptie" in de mond genomen. Ik verzoek u zich er in het vervolg rekenschap van te geven dat in dit Parlement beschuldigingen aan het adres van personen of instellingen gestaafd dienen te worden met bewijzen. Doet u dat niet, dan maakt u misbruik van het recht op spreektijd waarover u als afgevaardigde beschikt.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans-Peter Martin (NI). - (DE) Mijnheer de Voorzitter, als er in dit Parlement wordt gediscussieerd over financiële vraagstukken, dan komt het niet vaak voor dat ik veel bescheidener ben dan de vorige sprekers. Hoewel ik niet eens durf te dromen van deze nationale verantwoordelijkheid, ben ik niet vergeten, mijnheer Winkler, wat uw en ook mijn bondskanselier vanaf uw plaats in dit Parlement heeft gezegd met betrekking tot het vraagstuk van de subsidies uit EU-geld. Kanselier Schüssel zei als fungerend voorzitter van de Raad letterlijk het volgende: ‘Het is alleen maar goed als dergelijke informatie wordt gepubliceerd, zodat de mensen weten wie er concreet van heeft geprofiteerd’. Ik herhaal: ‘Het is alleen maar goed als dergelijke informatie wordt gepubliceerd ‘. Doe dat dan!

In sommige lidstaten, waar ze veel kritischer staan tegenover veel dingen, zoals bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, is dit een vanzelfsprekendheid. Laat Oostenrijk een lichtend voorbeeld zijn en vertel ons eindelijk wat er gebeurt met die 80 procent! Wie krijgt wat, hoeveel en wanneer?

Aan mijn tweede verzoek kunt u wellicht een stuk makkelijker voldoen: schaart u achter uw eigen fractie, met name achter mevrouw Gräßle. Zij introduceert hervormingen van het Financieel Reglement die echt werkbaar zijn en waarmee onterechte kritiek gemakkelijk kan worden gepareerd, op voorwaarde dat u transparanter wordt.

 
  
MPphoto
 
 

  Paulo Casaca (PSE). - (PT) Ik geloof dat dit debat over de procedures voor de controle op de EU-begroting heel zinvol is geweest. Het gaat uiteindelijk om opheldering over de wetgeving. Ik geloof dat de regels voor de structuurfondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid duidelijk stellen dat de lidstaten zowel voor- als achteraf een onafhankelijke audit moeten laten uitvoeren. Deze regels zijn sinds het begin van dit financieel programmeringskader niet meer gewijzigd. De belangrijkste prioriteit in dit opzicht is volgens mij dan ook dat we ervoor zorgen dat de lidstaten de regels naleven en dat de Commissie daar toezicht op houdt. Elke andere aanpak zal leiden tot minder duidelijkheid over de vraag wie waarvoor verantwoordelijk is.

Ik wil daarom graag beide instellingen oproepen om ons te vertellen in welke mate de communautaire regels bij deze ex ante- en ex post-controles worden nageleefd. Dan kunnen we bepalen welke actie we moeten ondernemen.

Tot slot wil ik graag kort iets zeggen over de informatie over ontvangers van communautaire middelen. Ik heb daar in een verslag, dat ik jaren geleden heb opgesteld, op aangedrongen, en ik ben blij dat de heer Kallas dit initiatief nu heeft overgenomen. Als u kritiek wilt uitoefenen op politici omdat het beleid niet voldoende transparant is, dan hoop ik dat u zich zult herinneren dat dit Parlement in een verslag van mijn hand jaren geleden al heeft aangedrongen op die transparantie.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik heb goed geluisterd naar uw opmerkingen en ik zal de meningen die hier zijn geuit, uiteraard doorgeven aan de Raad. Eén ding wil ik echter herhalen: ik vertegenwoordig hier de Raad en de lidstaten. Met andere woorden: de meningen die hier naar voren worden gebracht door het voorzitterschap van de Raad weerspiegelen de unanieme besluitvorming in de Raad. Het spijt me als ik enkelen onder u heb moeten teleurstellen, maar in dit stadium kan ik niet meer zeggen. Ik kan echter wel herhalen - en ik hoop dat dit in goede aarde zal vallen - dat wij in het kader van de kwijtingsprocedure voor het jaar 2004 het actieplan van de Commissie onder de loep zullen nemen. Dat beloven wij. Eveneens kan ik bevestigen dat de Raad de Commissie zal blijven steunen in haar inspanningen om een actieve bijdrage te leveren aan het financieel beheer op alle niveaus.

Het is zeker dat de Raad zijn deel van de verantwoordelijkheid zal dragen en niet van plan is die te verloochenen. We zullen met de Commissie blijven samenwerken om oplossingen te vinden die voor iedereen, ook voor alle afgevaardigden in dit Parlement, aanvaardbaar zijn. Ik vrees dat ik niet meer kan zeggen in dit vroege stadium van het Oostenrijks voorzitterschap.

 
  
MPphoto
 
 

  Siim Kallas, vice-voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank voor dit debat. We kunnen wel stellen dat het hier om een zeer technische kwestie gaat. Het is erg lastig het grote publiek uit te leggen waar het eigenlijk over gaat als we het hebben over betrouwbaarheidsverklaringen. We moeten echter zoeken naar oplossingen, opdat wij met iets anders naar buiten kunnen komen dan met de zeer negatieve politieke boodschap die we nu moeten brengen, namelijk dat de uitgaven niet onder controle zijn. Ik hoop dan ook dat de Raad en de lidstaten bereid zullen zijn deze nieuwe basis voor het samenvoegen van hun gegevens in aanmerking te nemen. Er gebeurt wat dit betreft al het nodige bij de betaalorganen en andere met uitvoeringstaken belaste instanties. Laten we proberen te komen tot een enkel geïntegreerd betrouwbaarheidssysteem, zodat we ook de Rekenkamer adequate gegevens kunnen verschaffen. We moeten echt proberen een oplossing te vinden.

Zoals gezegd, de Commissie is zich ten volle bewust van het feit dat de Rekenkamer ook op een aantal gebieden binnen de Commissie zelf tekortkomingen heeft geconstateerd, met name bij de interne beleidsmaatregelen en bij onderzoek en ontwikkeling. Hiervoor is het eerder genoemde actieplan opgesteld. Dat omvat zestien acties, waarvan er slechts één rechtstreeks op de lidstaten is gericht. Ik hoop echt dat deze samenwerking vruchten zal afwerpen.

Ik zou nog iets willen zeggen over de bewering dat de Rekenkamer onze rekeningen heeft verworpen. Dat is simpelweg onjuist. Zolang ik in functie ben, heeft de Rekenkamer onze rekeningen nooit verworpen. Het klopt wel dat ze niet altijd een verklaring heeft kunnen afgeven over de regelmatigheid en wettigheid van de onderliggende verrichtingen, zoals in het Verdrag is bepaald. Dat betekent dat zij van een zeer groot aantal verrichtingen niet met zekerheid kon zeggen dat ze volgens de regels waren verlopen. Dat is wel waar.

Verder is het van groot belang in ontmoetingen met de pers duidelijk aan te geven hoe complex deze materie is. De kwijting voor de uitvoering van de begroting is echt een reusachtig karwei - het gaat hier om ongelooflijk veel details. Het is zeker nuttig de mensen wat meer inzicht te geven in de hele zaak.

 
  
MPphoto
 
 

  Jeffrey Titford (IND/DEM). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag het woord voeren voor een motie van orde overeenkomst artikel 145 van het Reglement. Ik vrees dat er wellicht een misverstand bestaat over de precieze reden waarom wij hier zijn. Ik dacht dat wij het over de beheersinstructies hadden en dat wij daarom vroegen omdat er geld zoekraakt.

Als lid van de Begrotingscommissie is het altijd mijn rol geweest om te onderzoeken waar het geld is zoekgeraakt of misbruikt, en waar er fouten zijn gemaakt, om de woorden van de heer Kallas te gebruiken. Ik handelde vanuit de veronderstelling dat wij om deze instructies vroegen, zodat lidstaten zouden kunnen nagaan waar de verspilling, de fraude en soms zelfs de corruptie vandaan kwamen. Dat is de reden waarom ik vroeg om mijn mening te mogen geven in mijn betoog.

 
  
MPphoto
 
 

  Terence Wynn (PSE). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord voor een motie van orde overeenkomstig artikel 108 van het Reglement. Dit was een mondelinge vraag waarin zes vragen waren vervat. Ik heb hieraan vanavond mondeling een zevende vraag toegevoegd, maar we hebben op geen enkele vraag antwoord gekregen. Zou het voorzitterschap ons deze antwoorden dan tenminste schriftelijk kunnen verschaffen?

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Jazeker, mijnheer Wynn, u zult de antwoorden schriftelijk toegezonden krijgen.

Mijnheer Titford, ik heb alle respect voor elke politieke mening in dit Parlement. Daarom heb ik u ook niet onderbroken en u laten uitspreken. Mijn opmerking diende slechts om u eraan te herinneren dat we in dit Parlement een bepaald taalgebruik bezigen, en daarmee onze meningen en politieke standpunten moeten verwoorden. Als Voorzitter van deze vergadering wilde ik alleen in alle vriendelijkheid opmerken dat wij moeten proberen te voorkomen dat onze taal en woorden onnodig beledigend of oneerbiedig zijn. Afgezien daarvan, mijnheer Titford, beschikt u hier over volledige vrijheid van meningsuiting.

Tot besluit van het debat is er een ontwerpresolutie ingediend overeenkomstig artikel 108, lid 5, van het Reglement(1).

Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

 
  

(1)Zie notulen.


15. Visbestanden in de Middellandse Zee
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde is de mondelinge vraag (O-0095/2005) van Philippe Morillon, namens de Commissie visserij, aan de Raad, over de vaststelling van maatregelen voor het beheer van de visbestanden in de Middellandse Zee (B6-0346/2005).

 
  
MPphoto
 
 

  Philippe Morillon (ALDE), auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Winkler, de mondelinge vraag die de aanleiding vormt voor het debat van vanavond en de voorstellen die morgen in ons Parlement in stemming gebracht worden, berusten op de constatering dat de enige maatregelen voor het beheer van de visbestanden in de Middellandse Zee die op dit moment van kracht zijn, dateren uit 1994. Die maatregelen voldoen echter niet meer, gezien de huidige stand van zaken met betrekking tot de visbestanden en de besluiten die voor andere Europese kustwateren genomen zijn. Die zijn namelijk gericht op de invoering van een gemeenschappelijk visserijbeleid dat ruimte schept voor een duurzame ontwikkeling van deze bedrijfstak en voor het behoud van de visbestanden, die door de Unie duurzaam geëxploiteerd moeten kunnen worden om op termijn te kunnen voorzien in de voedselbehoefte van onze medeburgers.

Dat er zoveel tijd verstreken is, komt in de eerste plaats door het specifieke karakter van de Middellandse Zee zelf, die te boek staat als een van de meest gediversifieerde en complexe regio's, zowel in biologisch als in ecologisch, sociaal en economisch opzicht. Om die reden is ons Parlement er tijdens de vorige zittingsperiode niet in geslaagd een akkoord te bereiken en was de conclusie in het verslag van onze collega Lisi dat van een mislukking gesproken moest worden. Dat is de reden waarom dit onderwerp opnieuw als een prioriteit op de agenda van de werkzaamheden voor deze nieuwe zittingsperiode is gezet. Dit heeft tot de opstelling van een zeer fragiel compromis geleid, dankzij het werk van onze rapporteur, mevrouw Fraga Estévez, voor wier persoonlijke inzet ik hier mijn waardering wil uitspreken.

Haar verslag is in de commissie goedgekeurd en vervolgens, in juni vorig jaar, in de plenaire vergadering aangenomen. Voor de maatregelen die erin voorgesteld worden, heeft de Raad tot nu toe nog geen enkel uitvoeringsbesluit genomen. Wij kennen voor een deel de redenen voor deze passieve opstelling, maar op persoonlijke titel heb ik mijn collega's van die maatregelen op de hoogte gesteld, omdat ik er een aantal amendementen door wilde krijgen om te voorkomen dat er een verbod zou worden ingesteld op het gebruik van bepaalde soorten visnetten die de vissers in dit gebied van oudsher gebruiken.

Deze zaak betrof - en betreft nog steeds - 75 vissersboten, waarvan 350 gezinnen afhankelijk zijn en die 80 procent van hun omzet realiseren met staande kieuwnetten, de zogeheten tenailles. Het bezwaar van dit type visserij was voorheen dat dolfijnen als bijvangst werden gevangen, maar de sector heeft een programma opgezet waarmee deze bijvangst met 80 procent verminderd kan worden door het gebruik van akoestische afschrikmiddelen en de stelselmatige inzet van waarnemers op de vissersboten.

De reden waarom ik dit onderwerp opnieuw aan de orde stel, is dat mijns inziens absoluut beter gekeken moet worden naar de sociaal-economische gevolgen van de bepleite maatregelen. Daarom steun ik - en mijn fractie zal mij daarin volgen - de door de Verts/ALE-Fractie ingediende ontwerpresolutie, waarin - in paragraaf 4 - wordt aangedrongen op passende compensatie voor de vissers die volgens de nieuwe verordening moeten omschakelen op ander vistuig.

De Europese commissaris voor visserij, Joe Borg, heeft gisteren tijdens de vergadering van onze commissie kunnen zien hoeveel beroering het vooruitzicht van een verbod op het gebruik van kieuwnetten in bepaalde zones dicht bij de Spaanse kust bij onze Spaanse vrienden wekt. Daardoor komt namelijk het voortbestaan in gevaar van een vloot van 80 schepen, waarvan 1 500 mensen afhankelijk zijn. Die situatie is in alle opzichten vergelijkbaar met die van de kleinschalige visserij aan de Franse Middellandse-Zeekust.

Dit alles betekent, mijnheer de Voorzitter, dat ik best kan begrijpen dat over bepaalde maatregelen die in het verslag-Fraga worden voorgesteld nog gesproken moet worden, en dat er misschien ook nog een effectbeoordeling moet komen, maar dat is in mijn ogen absoluut geen reden om voor onbepaalde tijd de uitvoering te bevriezen van alle maatregelen in een verslag waarvan iedereen erkent dat het op zichzelf een goed compromis is.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Morillon, u wilt weten of de Europese Gemeenschap de verplichtingen nakomt die zij is aangegaan in internationale organen, gezien het feit dat het voorstel voor een verordening van de Raad inzake beheersmaatregelen voor een duurzame exploitatie van visbestanden in de Middellandse Zee nog niet door de Raad is aangenomen.

In februari 2005 werden door de Algemene Visserijcommissie voor de Middellandse Zee, waar de Gemeenschap als verdragsluitende partij bij hoort, bindende aanbevelingen aangenomen voor de verbetering van de instandhouding van de bestanden en de beheersmaatregelen voor de Middellandse Zee. Deze aanbevelingen zijn opgenomen in het compromisvoorstel van het voorzitterschap, dat aan de Raad Landbouw en Visserij werd voorgelegd tijdens de bijeenkomst van 19 en 20 september 2005. Omdat gedurende de beraadslagingen echter duidelijk werd dat er onvoldoende steun voor was, moest het voorzitterschap op dat moment vaststellen dat er geen politieke overeenstemming kon worden bereikt over het voorstel voor een verordening met technische beheersmaatregelen voor de Middellandse Zee, inclusief de genoemde aanbevelingen van de Algemene Visserijcommissie voor de Middellandse Zee. De Raad zet in nauwe samenwerking met de Commissie zijn beraadslagingen over het voorstel voor een verordening inzake beheersmaatregelen voor de Middellandse Zee voort, en het voorzitterschap is van plan het onderwerp op de agenda te zetten van de Raadsvergadering in april van dit jaar.

 
  
MPphoto
 
 

  Carmen Fraga Estévez, namens de PPE-DE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van de Commissie visserij ben ik mij volkomen bewust van de problemen die aan dit voorstel kleven. Het Parlement heeft niet voor niets een essentiële rol gespeeld bij het weer vlot trekken van het voorstel, na de presentatie ervan iets meer dan tweeëneenhalf jaar geleden, en heeft zelfs een procedure gevonden om een compromis tussen de Commissie en het Parlement mogelijk te maken teneinde de problemen van dit voorstel te ondervangen, een compromis dat bovendien op de steun van de meerderheid van de sector en de nationale autoriteiten kon rekenen.

In een situatie waarin er zo’n grote mate aan consensus is, is het onbegrijpelijk dat de Raad al sinds april vorig jaar de aanneming traineert van wat op dit moment waarschijnlijk het belangrijkste pakket technische maatregelen is dat we moeten nemen. Deze onverantwoordelijke houding heeft vele consequenties: het Middellandse Zee-gebied is het enige gebied in de Gemeenschap waar de grondgedachte van verantwoorde visvangst en duurzame ontwikkeling nog geen ingang heeft gevonden, zelfs in de verste verte nog niet, terwijl in andere communautaire wateren al veel drastischere maatregelen op basis van dat concept in praktijk gebracht worden.

Het is beschamend dat de overgrote meerderheid van de vissers uit dit gebied beter begrepen heeft dan de Raad hoe dringend noodzakelijk de reglementering van deze visgronden is, ondanks de prijs die ze daarvoor zullen moeten betalen.

De geloofwaardigheid van de Raad staat daarom op het spel. Ook lopen wij het risico dat we niet voldoen aan onze internationale verplichtingen in het kader van de twee regionale visserijorganisaties die in het Middellandse-Zeegebied actief zijn.

En, mijnheer de Voorzitter, hoe kunnen we derde landen in hemelsnaam weer vragen om restrictievere beheersmaatregelen te nemen terwijl wij zelf niet in staat zijn om zulke maatregelen op ons eigen grondgebied ten uitvoer te leggen?

Daarom, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, verzoek ik u dat u dit Parlement niet alleen antwoord geeft op de vraag over het tijdschema, wat u nog steeds niet heeft gedaan, maar ook uitlegt waarom de Raad maar geen besluit kan nemen. Van een blokkerende minderheid is immers geen sprake.

 
  
MPphoto
 
 

  Rosa Miguélez Ramos, namens de PSE-Fractie. - (ES) Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de algemene mening is dat er al sinds lang sprake is van overbevissing in de meeste visgronden van de Middellandse Zee. Sommige soorten hebben een hoge commerciële waarde. Ik denk met name aan de rode tonijn, die volgens alle deskundigen, waaronder milieuorganisaties en de vissers zelf, onder het minimumniveau is gezakt.

Hoewel de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid voor het Middellandse-Zeegebied dezelfde zijn als voor de andere communautaire wateren, lijkt het erop dat het beleid inzake het behoud van de visstand in de Middellandse Zee zich heel anders heeft ontwikkeld. Nu zien we dat de enige beheersmaatregelen die in deze zee worden toegepast, volkomen achterhaald zijn, want anders kan men ze niet noemen. Dit gebrek aan regulering in de Middellandse Zee heeft geleid tot een heel duidelijke discriminatie van de Europese vissers in de Middellandse Zee ten opzichte van de Europese vissers in de andere communautaire wateren.

Ik denk, mijnheer de Voorzitter, en ik geloof niet dat ik er heel erg naast zit, dat het onze plicht is om ervoor te zorgen dat de regulering van de visserij in de Middellandse Zee op hetzelfde niveau komt als in de andere zones van de Europese Unie. Wij maken ons dan ook zorgen over de passieve houding van de Raad, want voor ons is het gebrek aan belangstelling voor deze zee volkomen onbegrijpelijk. We hebben het over een zee en een regio die van enorm groot belang zijn, waar zich inderdaad een aantal zeer complexe problemen voordoen, onder andere geopolitieke problemen, maar in mijn optiek zou dat voor de Raad eerder een stimulans dan een rem moeten zijn. Dit alles wordt zelfs nog onbegrijpelijker als we in aanmerking nemen wat mevrouw Fraga zojuist gezegd heeft, namelijk dat dit verslag werd aangenomen dankzij de nauwe samenwerking - zoals goedgekeurd door dit Parlement - tussen de Commissie visserij en het directoraat-generaal Visserij.

Daarom vraag ik u om de laatste impuls te geven en om al hetgeen bereikt is als heel belangrijk te beschouwen. Zorgt u ervoor dat we geen stap achteruit doen of te kort door de bocht gaan, waardoor de inhoud van dit verslag zou verwateren.

 
  
MPphoto
 
 

  Marie-Hélène Aubert, namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil benadrukken hoe hard het nodig is dat deze zaak vlotgetrokken wordt - u ziet, we zijn het echt met elkaar eens in dit dossier -, want de situatie met betrekking tot de visbestanden in de Middellandse Zee is ronduit alarmerend. Dat geldt met name voor de blauwvintonijn, maar ook andere soorten lopen gevaar, zoals mijn collega heeft aangegeven. Een afwachtende houding, blokkades, uitvluchten - het is allemaal desastreus voor de toekomst van de Middellandse Zee.

Verder willen wij ook de kleine, traditionele visserij in stand houden. Die is van zeer groot belang voor de betrokken regio's, aangezien er duizenden mensen van afhankelijk zijn, zoals eerder al is gezegd. Het doel van de instandhouding bereiken we echter niet door deze sector vrij te stellen van een aantal maatregelen die gewoon verstandig zijn, maar door deze vissers vóór alles te helpen zich aan te passen, en door ze de nodige steun te verlenen, zodat ze hun activiteiten kunnen voortzetten met inachtneming van de voorschriften, en dat moeten de voorschriften zijn die in het verslag worden voorgesteld.

Het gaat hier dus om het behoud van de Middellandse Zee, om een zaak die van wezenlijk belang is voor de toekomst van de visserij, en een zaak die ook een belangrijke culturele uitdaging betekent. De Raad moet zich daar ten volle van bewust zijn en alles doen om zo snel mogelijk een uitweg te vinden uit deze impasse.

 
  
MPphoto
 
 

  Ioannis Gklavakis (PPE-DE). - (EL) Mijnheer de Voorzitter, de Middellandse Zee is een heel belangrijk deel van de Europese Unie, en de visvangst in de Middellandse Zee is een heel belangrijk deel van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Wij willen een Middellandse Zee die leeft; wij willen geen dode zee. Voor velen onder ons is deze zee ons leven. Wij willen dat de visbestanden behouden blijven. Wij willen geen overbevissing, maar duurzaamheid in deze zee.

Het Europees Parlement heeft met de Commissie een plan goedgekeurd met beheersmaatregelen voor de visvangst in de Middellandse Zee. Wij willen dat deze besluiten zo snel mogelijk worden toegepast en uitgevoerd. Ik wil niet overdrijven, maar ik meen wel te mogen zeggen dat elke vertraging een misdaad zou zijn. Wij willen zelfs dat de toekomstige maatregelen worden uitgebreid. Wij moeten met andere woorden druk uitoefenen op de derde landen van het Middellandse-Zeegebied, en ook hen vragen onze maatregelen toe te passen. Dat is onze plicht. Wij moeten de Middellandse Zee beschermen, want die is ons leven. Daarom moeten wij eerst en vooral de Raad vragen - vandaag, niet morgen - om dat toe te passen wat is afgesproken.

 
  
MPphoto
 
 

  Stavros Arnaoutakis (PSE). - (EL) Mijnheer de Voorzitter, een jaar is verstreken sedert de aanneming van het verslag over het voorstal van de Raad voor een duurzame visvangst in de Middellandse Zee, maar de Raad heeft nog steeds geen besluit genomen over de toepassing daarvan.

Eveneens hebben wij tot onze stomme verbazing in de Visserijcommissie moeten vernemen dat de begroting voor het Visserijfonds nu al met twintig procent is verminderd. Het is dan ook niet meer dan logisch dat de problemen in de visserij blijven bestaan, dat de beroeps- en hobbyvissers in grote onrust verkeren, en de situatie steeds ingewikkelder, en ik zou haast zeggen, erger wordt.

In het Middellandse-Zeebekken komen er steeds nieuwe bevolkingsgroepen bij, waardoor de belasting van de zee met afval - industrieel, stedelijk en ander afval - steeds groter wordt, met alle gevolgen van dien voor de visvangst.

In de relevante ontwerpverordeningen en -verslagen moet natuurlijk ook rekening worden gehouden met wetenschappelijke studies naar bijvoorbeeld het effect van de milieuvervuiling, de geologische veranderingen, de verschillen in bevolking maar ook de vraag naar vis onder de consumenten.

Hoe is mogelijk dat een reeds besloten beleid niet wordt toegepast, dat geen oplossingen worden geboden voor de problemen in de visserij, en met name de vismethoden, voor de achteruitgang van de visbestanden maar ook voor de voortdurende wrijvingen tussen beroeps- en hobbyvissers. Daarom is het noodzakelijk om met al de politieke middelen die wij ter beschikking hebben de Raad ertoe aan te zetten gevolg te geven aan het verslag. Ook moeten wij onmiddellijk een dialoog opzetten met de betrokken instanties over de verbetering van de huidige verordening.

 
  
MPphoto
 
 

  Iles Braghetto (PPE-DE). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de resolutie over de uitvaardiging van beheersmaatregelen voor de visbestanden in de Middellandse Zee, waar wij morgen in de plenaire vergadering over zullen stemmen, is van groot economisch, sociaal en ecologisch belang.

Zoals reeds werd gezegd, dateert de huidige verordening uit 1994 en was toen reeds achterhaald. Wie durft nu nog de mensen in deze sector terecht te wijzen en te beschuldigen van ondermijning van een milieuvriendelijke en duurzame visserij, als de voorschriften, mijnheer de Voorzitter, achterhaald zijn en uit het verband zijn gerukt, als geen gevolg wordt gegeven aan hetgeen het Europees Parlement reeds een jaar geleden heeft goedgekeurd?

De visserijsector wil niet gediscrimineerd worden, maar veeleer voelen dat de Europese Unie aan zijn zijde staat en rekening houdt met zijn unieke kenmerken. Denkt u maar eens aan de grote morfologische verschillen en diepteverschillen tussen de kustgebieden aan de Adriatische Zee en de Atlantische Oceaan, aan het feit dat op de meest uiteenlopende soorten wordt gevist en aan het netelige probleem van de eerbiediging van de grootte van de vis, ervan uitgaand dat de maatregelen in verband met de maasopening en de netten worden geëerbiedigd. Denkt u - last but not least - ook eens aan de uiteenlopende regels die van toepassing zijn in de landen aan de kust van de Middellandse Zee die geen lid zijn van de Europese Unie en die, bij gebrek aan evenwichtige bilaterale overeenkomsten, in een en dezelfde visserijsector met twee maten meten. Het tijdstip waarop deze in het oog springende ongelijkheden tot het verleden hadden moeten behoren, is allang voorbij.

Wij hopen derhalve dat de Raad, die wij vertrouwen en hoog achten, met deze resolutie zo spoedig mogelijk het lang verwachte signaal zal geven.

 
  
MPphoto
 
 

  David Casa (PPE-DE). - (MT) Dank u, mijnheer de Voorzitter. Ik ben er zeker van dat wie vertrouwd is met de visserijsector, met name in de Middellandse Zee, maar al te goed begrijpt hoe complex deze regio is. Het is een regio met een duidelijk zichtbare biologische en milieudiversiteit, die een grote sociale en economische invloed uitoefent op de inwoners van de regio. Jammer genoeg heeft de Raad niet voldoende inspanningen geleverd om deze diversiteit te identificeren en de nodige acties te ondernemen. Als indieners van deze resolutie vinden wij dit erg zorgwekkend, want wij weten dat dit gebrek aan initiatief van de kant van de Raad heeft geleid tot een standpunt dat ver verwijderd is van ons eigenlijke doel, namelijk duurzame ontwikkeling. Er is maar één uitweg uit deze patstelling: wij moeten meer verantwoorde regels aannemen, regels die beter aansluiten bij het gemeenschappelijk visserijbeleid. Op die manier zullen wij onze doelstellingen beter kunnen verwezenlijken. We mogen niet vergeten dat de enige bestaande regels voor het visserijbeheer al meer dan tien jaar van kracht zijn en zelfs die maatregelen zijn niet erg goed. Wij mogen evenmin het risico uit het oog verliezen dat wij onze internationale verplichtingen inzake visserijbeheer misschien niet meer zullen kunnen nakomen, vooral tegenover internationale organisaties zoals de Internationale Commissie voor de instandhouding van de tonijnachtigen in de Atlantische Oceaan en de Algemene Visserijcommissie voor de Middellandse Zee. Daarom dring ik er bij de Raad op aan om zonder talmen alle noodzakelijke maatregelen te treffen om een optimaal evenwicht in de Middellandse Zee tot stand te brengen en het levensonderhoud van de vissers te waarborgen. Pas dan zullen wij onze aandacht kunnen richten op andere projecten in de Middellandse Zee. Want ik herhaal nogmaals dat deze regio jammer genoeg gedurende lange tijd stiefmoederlijk behandeld is. Dank u wel.

 
  
MPphoto
 
 

  Hans Winkler, fungerend voorzitter van de Raad. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, tot slot wilde ik eigenlijk alleen zeggen dat de Raad zich terdege bewust is van het belang van dit vraagstuk. Het is ook niet waar dat de Raad zich passief of zelfs ongeïnteresseerd opstelt ten aanzien van de situatie van de visbestanden en de visserij in de Middellandse Zee. Om redenen waarop het voorzitterschap geen commentaar wil leveren, is er nog geen overeenstemming bereikt.

Het Oostenrijks voorzitterschap heeft dit dossier nu overgenomen en het zal actief streven naar een oplossing. Zoals gezegd ligt het in de bedoeling om het vraagstuk in april dit jaar aan de orde te stellen in de Raad.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Tot besluit van het debat zijn drie ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 108, lid 5, van het Reglement(1).

Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

(De vergadering wordt om 20.30 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Schriftelijke verklaring (artikel 142)

 
  
MPphoto
 
 

  Sebastiano (Nello) Musumeci (UEN). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik heb tijdens het debat over het duurzaam exploiteren van het visbestand in de Middellandse Zee reeds de gelegenheid gehad om te zeggen dat het door het Parlement en de Commissie bereikte compromis ons weliswaar niet laaiend enthousiast maakt, maar wel een verbetering is ten opzichte van het oorspronkelijk voorstel. Daar bestaat geen twijfel over.

Dit is niet het geschikte moment om de voor- en nadelen van het compromis in herinnering te brengen. Laten wij zeggen dat dit voor mij een etappe is op de weg naar een redelijk beheer - dat hoop ik tenminste - van de visserijbronnen in de Middellandse Zee, naar een beheer dat gecombineerd wordt met de noodzakelijke ondersteuning van het toch al precair werkgelegenheidsniveau in de visserijsector, waarin duizenden gezinnen die over de kusten van Mare nostrum verspreid leven, de kost verdienen.

De teerling is geworpen. Men kan niet meer terug. Daarom hoop ik dat de Raad zich bij zijn besluitvorming niet laat inspireren door de gebeden van de jonge Sint Augustinus aan de Almachtige, zoals deze worden weergegeven in zijn “Belijdenissen”: “ Lieve Heer, straf mij maar niet onmiddellijk!”

Wij kunnen best nog een maandje wachten op de uitvaardiging van de verordening, maar veel langer mag het niet duren: onze vissers staan te popelen.

 
  
  

VOORZITTER: GÉRARD ONESTA
Ondervoorzitter

 
  

(1)Zie notulen.


16. Opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - We hervatten onze vergadering met opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang.

 
  
MPphoto
 
 

  James Nicholson (PPE-DE). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de aandacht van het Parlement willen vragen voor het bericht van deze week dat drie van 's werelds grootste oliemaatschappijen geen pompstations meer rechtstreeks bezitten in Noord-Ierland. Ze zijn vertrokken, naar het schijnt, vanwege de aanhoudende problemen van brandstofsmokkel over de grens en witwaspraktijken.

Vorig jaar heeft dit Parlement Sinn Féin - het IRA - ronduit veroordeeld om zijn criminele activiteiten. Klaarblijkelijk zijn de tientallen miljoenen pond sterling die naar schatting jaarlijks worden verdiend met de illegale handel in witgewassen benzine, voldoende om te zorgen dat de politieke vertegenwoordigers doof zijn voor dergelijke kritiek. In het vandaag verschenen achtste verslag van de onafhankelijke toezichtcommissie wordt vastgesteld dat IRA-leden nog altijd in grote mate betrokken zijn bij brandstofsmokkel, en dat de schaal waarop de smokkel plaatsvindt zo goed als onveranderd is gebleven. Dat wat betreft Sinn Féins pretenties om een normale politieke partij te zijn.

Het is een ontstellende gedachte dat in 2006, in een Europese Unie die prat gaat op haar inzet voor vrije handel en vrij verkeer, een lidstaat geteisterd kan worden door een organisatie die zo gevaarlijk is dat zelfs 's werelds grootste oliemaatschappijen haar bedreiging niet kunnen trotseren. Ik vertrouw erop dat dit Parlement degenen die weigeren onze inzet voor fundamentele vrijheden te delen, zal blijven veroordelen.

 
  
MPphoto
 
 

  Marianne Mikko (PSE). - (ET) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als sociaal-democraat uit de nieuwe lidstaat Estland blijf ik mij zorgen maken over het feit dat in de Europese Unie steeds meer met twee maten wordt gemeten.

Afgelopen maandag werd een richtlijn over ‘burgers van derde landen’ van kracht. Dat schiep een absurde situatie, een situatie waarin de burgers van de nieuwe lidstaten zelfs geen tweederangs medespelers op de arbeidsmarkt meer zijn. Door een samenloop van omstandigheden is het mogelijk dat de arbeidsmarkt van de Europese Unie wordt opengesteld voor burgers uit derde landen die aan bepaalde criteria voldoen, maar niet voor burgers uit de nieuwe lidstaten die aan dezelfde criteria voldoen. Wie beschermen wij dan tegen wie in de Europese Unie van 25 lidstaten?

Ik heb de minister van Economische Zaken en Arbeid, de heer Martin Bartenstein, al gevraagd duidelijk te maken wanneer wij resultaten kunnen verwachten van de maatregelen van het Oostenrijkse voorzitterschap tot openstelling van de arbeidsmarkt. De minister had afgelopen woensdag moeite een direct antwoord op mijn directe vraag te geven. Ik wil in dit verband benadrukken dat de kwesties in verband met de openstelling van de arbeidsmarkt ook in de toekomst tot mijn prioriteiten zullen horen. Het vrij verkeer van personen is een van de vier fundamentele vrijheden van de Europese Unie. De belemmering van die vrijheid mag alleen in uitzonderingsgevallen worden geaccepteerd.

 
  
MPphoto
 
 

  Danutė Budreikaitė (ALDE). - (LT) Het zogeheten spionageschandaal in Moskou heeft weer eens laten zien wat het Kremlin in feite van plan is: het wil de organisaties van het maatschappelijk middenveld in Rusland en in de landen van het voormalige Sovjet-blok onderdrukken.

Rusland gebruikt in toenemende mate financiële middelen voor schaamteloze propagandacampagnes, waarbij misbruik wordt gemaakt van de afhankelijkheid van de Europese landen van Russische energie. Het land gebruikt de energietoevoer daarbij als pressiemiddel om zijn doel te verwezenlijken.

In de landen van Oost-Europa zijn deze campagnes vooral tegen niet-gouvernementele organisaties gericht, met name tegen de stichtingen die door G. Soros worden gesponsord. Het doel is om het vertrouwen van de samenleving te ondermijnen in instellingen die westerse waarden propageren en om de samenleving in de greep van de Russische culturele en politieke invloed te houden. De EU dient een actievere rol te spelen bij het bevorderen van democratische processen in het post-Sovjettijdperk en in de oostelijk buurlanden van de Unie. De EU dient duidelijk haar standpunt kenbaar te maken over die antiwesterse propaganda en dient ten opzichte van Rusland niet met twee maten te meten wegens haar afhankelijkheid van Russische energie.

 
  
MPphoto
 
 

  Pedro Guerreiro (GUE/NGL). - (PT) De organisaties die de werknemers van de in Portugal gevestigde industrie voor elektrische en elektronische apparatuur vertegenwoordigen, melden dat er de afgelopen drie jaar meer dan 8 000 mensen zijn ontslagen door de multinationals in deze sector. Vooral bij Lear, Vishay, Philips, Yazaky Saltano, Alcoa Fujikura en Delphi zijn veel banen verloren gegaan. De toestand zal alleen maar erger worden als orders elders worden geplaatst en multinationals inderdaad verhuizen. Dat is namelijk wat er dreigt te gebeuren. Als de multinationals hun activiteiten ergens anders voortzetten, zullen er nog eens 6 000 banen verloren gaan.

Diezelfde multinationals hebben hun werknemers gechanteerd door, onder andere, de lonen te verlagen, de werktijden flexibeler te maken en de kwaliteit van de werkomstandigheden te verslechteren. Maatregelen waarover lang geleden overeenstemming is bereikt, moeten nu worden geïmplementeerd om een einde te maken aan deze moorddadige spiraal van opgeschroefde winsten en zo ver mogelijk doorgevoerde exploitatie. Voor de sociale gevolgen van een dergelijke werkwijze heeft men geen oog. Onbegrijpelijk genoeg wordt dit soort dingen vaak mede mogelijk gemaakt met communautaire middelen.

 
  
MPphoto
 
 

  Urszula Krupa (IND/DEM). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik protesteer tegen de karikaturale manier waarop de Poolse regering en de Poolse minister-president worden neergezet in de media in de Europese Unie. De laatste editie van „European Voice” is daar nog eens een treurig voorbeeld van. Liberale groeperingen kunnen zich niet neerleggen bij de keus van de Poolse kiezers. De Polen hebben in vrije verkiezingen besloten de regering toe te vertrouwen aan de katholieke partijen, voor wie God, de waarheid en het goede meer betekenen dan de vrije markt. Toch worden onze nieuwe leiders voordurend gehekeld door liberalen in de media.

Onder het mom van democratie wordt in Polen ook straffeloos mediaterrorisme gepleegd. Doelwit is de geestelijke die aan het hoofd staat van omroep „Radio Maryja”, een radio-omroep die door miljoenen Polen beluisterd wordt. Deze geestelijke werd in de afgelopen 8 jaar in minstens achttienduizend beledigende artikelen door de liberale pers op de hak genomen. Waarom reageren de agentschappen van de Unie, die moeten instaan voor de bescherming van de democratie, de rechten en de waardigheid van de mens, en die onverdraagzaamheid moeten voorkomen, wel op sommige schendingen van de mensenrechten, maar niet wanneer het gaat om de rechten van katholieken? Dan lijken ze ineens blind en doof, en imiteren ze de media, die traditionele waarden minachten. Ik wil erop wijzen, dat een democratie die niet de waarheid als uitgangspunt neemt, een dictatuur van relativisme wordt.

 
  
MPphoto
 
 

  Ryszard Czarnecki (NI). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de Poolse media berichten dat de Europese Unie besloten heeft geen geld uit het Cohesiefonds beschikbaar te maken voor de aanleg van het overstromingspreventiereservoir Racibórz Dolny aan de Oder. Die informatie heeft bij de bewoners van het stroomgebied van de Oder tot veel teleurstelling geleid, en het vertrouwen in de Europese instellingen sterk doen afnemen.

In juli 1997 werd het stroomgebied van de Oder getroffen door een rampzalige overstroming. Vierenvijftig mensen verloren het leven, en de materiële schade bedroeg bijna 5 miljard euro. Onmiddellijk na de ramp begon de Poolse regering aan de wederopbouw. Ondanks de grote financiële belasting die dit betekende voor de Poolse schatkist, werd het project voor de aanleg van een stelsel van dijken consequent en doeltreffend uitgevoerd. Er zijn in totaal over meer dan duizend kilometer dijken opgeworpen, en de uiterwaarden werden met meer dan 150 miljoen kubieke meter vergroot. Bij de verwezenlijking van dit project heeft Polen samengewerkt met zijn buurlanden Duitsland en Tsjechië.

Als gevolg van de toetredingsverplichtingen voert Polen de bepalingen van de waterkaderrichtlijn in op het internationale deel van het stroomgebied van de Oder. Nu wil ik graag weten waarom men Polen financiële steun voor dit project heeft geweigerd en wat de mogelijkheden zijn om snel middelen te krijgen uit de Cohesiefondsen voor dit doel.

 
  
MPphoto
 
 

  Milan Gaľa (PPE-DE). - (SK) Ik wil iedereen graag bedanken voor de blijken van medeleven en voor de condoléances in verband met de tragische gebeurtenis die de bevolking van Slowakije twee weken geleden zo hard heeft getroffen Zoals u weet, is op 19 januari een Slowaaks militair vliegtuig neergestort met 43 soldaten en legermedewerkers aan boord.

Het vliegtuig was afkomstig uit Priština, Kosovo, waar de Slowaakse soldaten samen met andere troepen van de internationale gemeenschap deel hadden genomen aan de vredesmissie van de NAVO. In Slowakije was 23 januari een dag van nationale rouw.

Ik wil de Voorzitter van het Europees Parlement bedanken dat hij opdracht heeft gegeven om de vlag van de Slowaakse Republiek voor het Parlementsgebouw die dag halfstok te hangen. Deze uitingen van deelneming betekenen heel veel voor de Slowaakse bevolking. Door het ongeluk zijn niet alleen uitstekende beroepsmilitairen om het leven gekomen, maar ook jonge mensen die aan het begin van hun carrière stonden. Het waren zonen en echtgenoten en de vaders van 36 kinderen. Moge zij rusten in vrede.

 
  
MPphoto
 
 

  Csaba Sándor Tabajdi (PSE). - (HU) Tijdens het Economisch Wereldforum in Davos gaf de Franse minister-president Dominique de Villepin de uitbreiding de schuld van de economische malaise in Europa. Volgens hem verloopt de besluitvorming veel moeizamer als gevolg van de toetreding van de tien nieuwe lidstaten. Bovendien wordt de integratie van de Oost-Europese landen door de westelijke helft van het continent als een buitensporig zware financiële belasting beschouwd, aldus De Villepin. De verklaring van de Franse minister-president is schandalig en onacceptabel. Het lijkt erop dat hij - toch de minister-president van een van de landen die de Europese Unie heeft opgericht - geen notie heeft van de meest fundamentele processen. De Europese Unie bevindt zich inderdaad in een problematische situatie, maar die crisis wordt niet door de nieuwe lidstaten veroorzaakt. Integendeel, de uitbreiding kost elke Europese burger van de oude lidstaten twintig euro op jaarbasis. Tegen die achtergrond is de opmerking van minister-president De Villepin dat de financiële belasting buitensporig zwaar is, onbegrijpelijk. Bovendien is de economische stagnatie in Frankrijk al in het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw begonnen. Helaas heeft Voorzitter Borrell, die bij de betreffende uitspraken aanwezig was, zich toen niet als verdediger van de nieuwe lidstaten opgeworpen.

(FR) Wij mogen niet de zondebok worden voor de huidige crisis in Frankrijk.

 
  
MPphoto
 
 

  Gerard Batten (IND/DEM). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, onlangs zijn er in de Britse pers berichten verschenen over een conferentie in Salzburg, met het Oostenrijks voorzitterschap als gastheer. Het doel hiervan was kennelijk te bespreken hoe Europa weer op goede voet kan komen te staan met zijn burgers. Toevallig viel deze conferentie ongeveer samen met de 250ste geboortedag van de onsterfelijke en illustere componist Wolfgang Amadeus Mozart. Mozart werd op deze conferentie voorgesteld als een soort Europese federalist avant la lettre, enkel en alleen op grond van het feit dat hij gedurende zijn korte carrière heel Europa afreisde.

Maar wat waren eigenlijk Mozarts politieke denkbeelden, zo hij die überhaupt had? Bij het horen van het nieuws over het ontzet van Gibraltar door de Britten en de overwinning op de Franse marine bij Trincomalee, schreef hij zijn vader, Leopold Mozart: "Ik heb zeker gehoord van de Engelse overwinningen en ik ben ook opgetogen, want zoals u weet ben ik een Engelsman in hart en nieren". Wist het Oostenrijks voorzitterschap dat het de geboorte van een zelfverklaard Engelsman vierde?

 
  
MPphoto
 
 

  James Hugh Allister (NI). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, afgelopen vrijdag kreeg Noord-Ierland een dubbele klap te verwerken toen het twee fabrieken verloor, die de concurrentie tegen de goedkope import niet aankonden. Farm-Fed Chickens, een kipfabriek met een lange geschiedenis, kondigde aan te moeten sluiten, waarbij 350 banen verloren gaan, terwijl met de sluiting van Barber Threads in Lisburn 85 banen in de textielsector verdwijnen.

Goedkope importproducten vormen inmiddels een heuse plaag voor de be- en verwerkende industrie van de Europese Unie. Gezien de houding van commissaris Mandelson bij de WTO lijkt het erop dat de Commissie deze verwoestende weg in ijltempo wil voortzetten. Namens alle mensen in heel Europa wier werk wordt afgepakt, roep ik iedereen op nog eens goed na te denken over onze houding ten aanzien van goedkope importproducten en rekening te houden met de sociaal-economische gevolgen.

We kunnen niet doorgaan met het offeren van onze eigen werkgelegenheid op het altaar van een in feite onaanvaardbaar dogma.

 
  
MPphoto
 
 

  Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, gelukkig is in december in de Raad een compromis bereikt over de financiële vooruitzichten. Ik vind echter wel dat de methode van de zogenaamde „nieuwjaarscadeaus” van het Britse voorzitterschap onverantwoordelijk is en het Europees cohesiebeleid niet ten goede komt. Daarnaast dragen de enorme besparingen op de uitgaven voor de structuurfondsen zeker niet bij aan de opbouw van een solidair Europa. Er zijn geen duidelijke criteria voor de verdeling van de toekomstige, nieuwe reserve van ongebruikte middelen uit het Cohesiefonds, en volgens mij leidt dit alles eerder tot een verdeling dan tot een versterking van Europa.

Inmiddels is er een maand van het Oostenrijkse voorzitterschap voorbij gegaan, dus is het de hoogste tijd dat de nieuwe Raad begint aan concreet overleg met het Parlement. Ondertussen doet het uitblijvend onderhandelingsmandaat ons duidelijk beseffen dat tijd geld is. Hoe langer we moeten wachten op een compromis, des te meer dreigen we te verliezen door vertragingen bij de invoering van nieuwe programma’s, zeker wanneer het programma’s betreft voor structureel beleid in een uitgebreid Europa.

 
  
MPphoto
 
 

  Ilda Figueiredo (GUE/NGL). - (PT) De afgelopen twee dagen hebben we gesproken over de strategie van Lissabon en de herziening daarvan. Dit is een heel belangrijk onderwerp. Aan dit debat hebben ook leden van de nationale parlementen deelgenomen, wat zeker geleid heeft tot meer aandacht voor de werkelijke situatie in de lidstaten.

Zowel de Commissie als de Raad moeten nu rekening gaan houden met wat er zich in elk van de lidstaten afspeelt. De werkloosheid neemt toe, en er is nog steeds veel armoede, met de daarbij behorende sociale uitsluiting. Met die gegevens moeten we rekening houden als we de doelstellingen zoals die zes jaar geleden in Lissabon zijn vastgelegd, willen verwezenlijken. Belangrijk is ook dat het neoliberale beleid met zijn privatiseringen, liberaliseringen en het voorstel voor de Bolkestein-richtlijn radicaal wordt omgegooid. Dat is een voorwaarde voor het verbeteren van de sociale en economische omstandigheden en het verwezenlijken van heuse economische en sociale cohesie in de EU.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Hiermee zijn de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang beëindigd.

 

17. Situatie ten aanzien van de bestrijding van geweld tegen vrouwen en mogelijke toekomstige actie
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde is het verslag (A6-0404/2005) van Maria Carlshamre, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, over de huidige situatie ten aanzien van de bestrijding van geweld tegen vrouwen en mogelijke toekomstige actie (2004/2220(INI).

 
  
MPphoto
 
 

  Maria Carlshamre (ALDE), rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het probleem van geweld van mannen tegen vrouwen is geen randverschijnsel in de samenleving. Het is alomtegenwoordig en de gehele samenleving heeft er zowel direct als indirect mee te maken. Ik zie dat men steeds meer gaat beseffen hoe groot dit probleem is en daar ben ik blij om. Ik wil mijn medeafgevaardigden in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid bedanken voor de waardevolle hulp en steun die ik tijdens deze werkzaamheden heb gekregen. Ik ben ook blij met het sterke en oprechte engagement dat commissaris Franco Frattini heeft getoond. We hebben nu een serieuze mogelijkheid om alle vrouwen die geweld hebben ondergaan, maar wie geen recht is gedaan, erkenning te geven.

De kern van mijn verslag is dat we juiste cijfers nodig hebben. Er zijn geen betrouwbare studies op EU-niveau. De drie nationale prevalentiestudies die zijn verricht - in 1999 in Finland, in 2001 in Zweden en in 2004 in Duitsland - laten echter zien dat de omvang van het probleem in eerdere ramingen ernstig is onderschat. Uitgaande van de VN-definitie van geweld tegen vrouwen komt uit de resultaten naar voren dat 40 tot 50 procent van de vrouwen in deze drie landen op enig tijdstip in hun leven slachtoffer is geweest van geweld door een man. Ik benadruk het nog maar eens: 40 tot 50 procent van alle vrouwen tussen 16 en 67 jaar. Over de EU als geheel bezien zou dit neerkomen op een onvoorstelbaar groot aantal vrouwen: 80 tot 100 miljoen vrouwen.

Doeltreffende maatregelen moeten uiteraard worden gebaseerd op juiste feiten en cijfers. Het is daarom dringend noodzakelijk dat er soortgelijke studies worden verricht in andere lidstaten. Uit de omvang van het probleem blijkt op zich al dat de lidstaten bij herhaling de grondregels van de burgerlijke vrijheden en de rechtstaat schenden, op een schaal die wij nog niet kunnen bevatten. U denkt misschien dat dit een overdrijving is, maar dat is het niet.

Ik wil graag een klassieke liberaal aanhalen. Meer dan driehonderd jaar geleden introduceerde de Britse filosoof John Locke een fundamenteel idee: een regering moet worden beschouwd als een instrument voor de verdediging van de fundamentele rechten, en het meest fundamentele recht van burgers is het recht op leven en fysieke veiligheid. Dit is de morele, normatieve basis voor de staat en daarmee ook zijn bestaansreden. Burgers dragen hun wetgevende en regeringsbevoegdheden over aan de staat, maar hiervoor is wel vereist dat de staat zijn fundamentele verplichting, namelijk het beschermen van het leven, de vrijheid en de eigendommen van zijn burgers, nakomt. Iedere staat die deze taak niet naar behoren vervult, pleegt contractbreuk. Als het gaat om geweld tegen vrouwen schieten alle lidstaten van de Unie duidelijk tekort. Alle geweld is strijdig met onze beschaving en met de rechtsstaat, maar het geweld van mannen tegen vrouwen is een specifieke aanval op het contract waarvan alle gemeenschappelijke beleid de uitdrukking is.

Er is een systematisch verschil in de manier waarop geweldsmisdrijven worden behandeld, afhankelijk van het geslacht van het slachtoffer. Geweld tegen mannen word over het algemeen in een publieke omgeving gepleegd door een andere man, meestal een vreemde. Geweld tegen vrouwen wordt over het algemeen in een privé-omgeving gepleegd door een man die zij kent en zeer dikwijls zelfs door een man met wie de vrouw een relatie heeft of heeft gehad. Politiek gezien is het meest cruciale verschil dat geweld in de privé-sfeer tegen vrouwen niet zo krachtig en serieus wordt vervolgd als geweld tegen mannen in het openbaar. Het probleem van geweld van mannen tegen vrouwen is geen randverschijnsel in de samenleving. Het heeft ook een geschiedenis.

Geweld op straat of in andere openbare ruimten - waarvan voornamelijk mannen het slachtoffer zijn - is al eeuwenlang een misdrijf, terwijl dat voor geweld in de huiselijke sfeer pas sinds kort geldt. Tot ver in de twintigste eeuw golden er in Europa wetten waar huiselijk geweld van mannen tegen vrouwen en kinderen op verschillende manieren door de vingers werd gezien. Deze historische erfenis laat nog altijd zijn sporen na in de EU. Dat is te zien in de jurisprudentie en in houdingen en percepties ten aanzien van geweld in de privé-sfeer, dat vaak als minder ernstig wordt beschouwd.

Het probleem van geweld van mannen tegen vrouwen is geen randverschijnsel in de samenleving. Het geweld van mannen tegen vrouwen is ook een manier geweest om de machtspositie van mannen in het algemeen in stand te houden.

Toen de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 1993 de Verklaring inzake de uitbanning van geweld tegen vrouwen aannam, was dat de eerste keer dat het geweld van mannen tegen vrouwen in een VN-document in een perspectief van machtsverschil tussen seksen werd geplaatst; in het document wordt het geweld expliciet gekoppeld aan de sterkere machtspositie van mannen. Nu is het tijd om in het geweer te komen. We moeten zorgen voor de juiste cijfers en dan overgaan tot de geëigende oplossingen. Het probleem van geweld van mannen tegen vrouwen is geen randverschijnsel in de samenleving. Het is een probleem van ons allemaal. Ik eis een nultolerantienbeleid ten aanzien van geweld van mannen tegen vrouwen.

 
  
MPphoto
 
 

  Franco Frattini, vice-voorzitter van de Commissie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het roerend eens met het verslag en de opmerkingen van de rapporteur. Ongetwijfeld is geweld tegen vrouwen momenteel het meest voorkomend geval van schending van de mensenrechten in de wereld. Deze vorm van geweld stopt niet bij de grenzen, beperkt zich niet tot bepaalde leeftijdsgroepen, en maakt evenmin onderscheid naar sociale klasse, culturele herkomst of gezin. Dit is inderdaad de meest voorkomende misdaad in de wereld, en de Europese Commissie en de instellingen van de Europese Unie hebben de institutionele en morele plicht om daar vastberaden tegen op te treden.

Ik heb bijzondere waardering voor het onderhavige verslag, omdat daarin de belangrijkste institutionele vraagstukken aan bod komen die de Europese instellingen moeten aanpakken. De Commissie heeft enkele initiatieven genomen om de lidstaten te helpen bij de uitvoering van een efficiënt preventie- en reactiebeleid voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen. Wij werken momenteel aan de juridische instrumenten die nodig zijn voor een nauwe samenwerking tussen de lidstaten bij politieoptreden, de definitie van delicten - die vaak verschillen vertoont - en natuurlijk bij de versterking van de instrumenten voor de bestraffing en uitroeiing van deze delicten, evenals bij de waarborging van een efficiëntere bescherming van de slachtoffers van geweld.

Het merendeel van de in het verslag genoemde maatregelen vallen onder de reikwijdte van het Daphne-programma dat ons allen bekend is. Daarbij gaat het om maatregelen ter ondersteuning van slachtoffers en opleiding, reïntegratie van slachtoffers van geweld in de samenleving, studie- en onderzoeksprojecten, het opzetten van Europese beleidsvormen, het vergaren van gegevens en de vaststelling van indicatoren, die helaas nog steeds ontbreken.

Het Daphne-programma, dat de Commissie wil voortzetten en ontwikkelen, dekt alle vormen van geweld, ook geweld in de huiselijke kring, een van de ernstigste gevallen van geweld, die helaas niet in de statistieken van de rechtbanken opduiken omdat de slachtoffers meestal geen aangifte doen van geweld in huiselijke kring. Hieronder vallen ook de hardnekkige strijd tegen genitale verminking - een afschuwelijke praktijk waartegen wij resoluut moeten optreden - en de zogenaamde ‘eredelicten’, die eigenlijk schanddelicten zouden moeten worden genoemd: laat men alsjeblieft niet aankomen met ‘eredelicten’ als vrouwen om die redenen geweld wordt aangedaan.

In het verslag wordt gewezen op de noodzaak van gegevensverzameling en statistieken, aangezien betrouwbare statistieken een van de fundamentele voorwaarden zijn voor effectvollere besluiten op Europees niveau. De Commissie werkt hier momenteel aan, en heeft in samenwerking met Eurostat een Europees systeem voor statistieken over criminaliteit en strafrechtspraak opgezet. Geweld tegen vrouwen is natuurlijk een van de sectoren waarover wij heel snel statistieken zullen publiceren. Deze zullen afkomstig zijn van maatregelen en gegevens van de lidstaten. Ik denk dat wij in juni 2006 voor het eerst een reeks Europese statistieken kunnen publiceren over delicten en de gerechtelijke vervolging daarvan. Daarin zal natuurlijk ook een hoofdstuk voorkomen over geweld tegen vrouwen.

Wat genitale verminking betreft, heeft de Commissie in het kader van het Daphne-programma talrijke initiatieven gefinancierd, die positieve resultaten hebben opgeleverd. Ik kan daar nog aan toevoegen dat, wat specifiek het gebied van het Europees optreden op immigratie- en asielgebied betreft, in de richtlijn betreffende de minimumnormen voor de toekenning van de vluchtelingenstatus daden van geweld tegen vrouwen als een voldoende reden worden genoemd om de status van vluchteling erkend te krijgen. Ik kan mevrouw de rapporteur eveneens verzekeren dat genitale verminking weliswaar niet uitdrukkelijk wordt genoemd in deze richtlijn maar deze voor de Commissie wel degelijk een daad van geweld van seksuele aard is, en bijgevolg onder de redenen valt die mijns inziens de erkenning van de vluchtelingenstatus rechtvaardigen.

Ik heb dit voorbeeld gegeven, mijnheer de Voorzitter, omdat ik nogmaals duidelijk wil maken dat het vraagstuk van geweld tegen vrouwen op Europees vlak en vanuit elke mogelijk invalshoek moet worden aangepakt, van mensenhandel tot migratiebeleid en gelijke kansen - en dus niet-discriminatie - en dat daarbij, algemeen gesproken, gebruik moet worden gemaakt van justitie, het werkgelegenheidsbeleid en de sociale beleidsvormen als instrumenten waarmee een concreet antwoord kan worden gegeven. Ik voel mij institutioneel, politiek maar ook moreel verplicht tot deze doelstellingen, die dan ook een concrete prioriteit zullen zijn in de werkzaamheden van komende maanden.

 
  
MPphoto
 
 

  Piia-Noora Kauppi, namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag de rapporteur bedanken voor haar werk en voor de gelegenheid die ons geboden wordt om het geweld waar vrouwen in hun dagelijks leven mee te maken hebben, te bespreken.

Geweld tegen vrouwen is geen marginaal probleem; in alle sociale groepen kunnen vrouwen het slachtoffer zijn van geweld. Ten onrechte denken vrouwen met een succesvolle carrière dat zij onkwetsbaar zijn. Iedere vrouw loopt het risico te worden misbruikt. Het is een misverstand dat dit geen probleem vormt voor ons of voor vrouwen in de EU.

Hoewel het verslag is toegespitst op geweld van mannen tegen vrouwen, en in het bijzonder op huiselijk geweld, mogen we niet vergeten dat dit niet de enige vorm van geweld is, ook al is het ontegenzeglijk de meest voorkomende vorm. Helaas zijn ook kinderen dikwijls het doelwit van huiselijk geweld, evenals mannen. Zelfs al draait ons debat van vandaag niet om hen, we mogen niet vergeten dat ook die dingen gebeuren.

Geen enkele vorm van huiselijk geweld is toelaatbaar. De rapporteur noemt het cijfer van 100 miljoen vrouwen in de EU die het slachtoffer zijn geweest van geweld door mannen. De Commissie vermoedt dat in Europa jaarlijks bijna duizend vrouwen overlijden als gevolg van geweld binnen hun relatie. In Finland alleen al legt de politie 80 000 huisbezoeken af, 17 000 daarvan vanwege huiselijk geweld, en dat in een land dat op de vijfde plaats staat op de wereldranglijst voor gendergelijkheid.

Dit zijn gruwelijke cijfers. We moeten optreden. Wat kunnen we doen? Allereerst moeten we ervoor zorgen dat de lidstaten huiselijk geweld actief bestrijden. Doelmatiger wetgeving en daadwerkelijke tenuitvoerlegging daarvan zijn van cruciaal belang, evenals coördinatie tussen alle betrokken partijen op dit terrein. Ook moeten we de studies uit de Verenigde Staten in aanmerking nemen, waaruit blijkt dat er een duidelijke correlatie bestaat tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld. Er is gebleken dat veel gevallen van huiselijk geweld zijn voorafgegaan door mishandeling van dieren. Daar zouden wij in Europa misschien iets van kunnen leren.

Naast de meer traditionele vormen van geweld tegen vrouwen hebben we recentelijk een stijging gezien in eredelicten en genitale verminking. Iedere vrouw heeft het recht om te beschikken over haar eigen lichaam. Ik was blij te horen dat de Commissie meer nadruk legt op dit zeer belangrijke mensenrecht.

 
  
MPphoto
 
 

  Anna Hedh, namens de PSE-Fractie. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om de rapporteur te bedanken voor het feit dat we vanavond kunnen debatteren over dit ongelooflijk belangrijke onderwerp in de EU. Geweld van mannen tegen vrouwen is niet alleen een misdrijf en een schending van de mensenrechten, maar evengoed een ernstig maatschappelijk en politiek probleem in de hele wereld. Wij, leden van de socialistische fractie in het Europees Parlement, zijn ervan overtuigd dat geweld van mannen tegen vrouwen samenhangt met de machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen, een probleem dat alleen maar groter zal worden als de lidstaten geen wetgeving invoeren waarmee zij zich krachtig en op niet mis te verstane wijze teweer kunnen stellen tegen dit geweld.

Geweld van mannen tegen vrouwen heeft uiteraard grote maatschappelijke en menselijke gevolgen. Ik blijf erbij dat achter elke geslagen vrouw vaker wel dan niet kinderen staan die, afgezien van het grote fysieke en psychologische leed dat ze moeten ondergaan, denken dat het nou eenmaal zo moet. Op lange termijn kan dat ertoe leiden dat zij hetzelfde gedrag gaan vertonen wanneer ze opgroeien. We moeten deze vicieuze cirkel doorbreken. We vergeten ook vaak de kinderen in deze context. Het is van belang dat kinderen die zien dat hun moeders worden geslagen, ook worden beschouwd als slachtoffers en er recht op hebben dat hun zaak door de rechter wordt gehoord.

Aangetoond is ook dat geweld tegen vrouwen een belangrijke factor is in de levens van vrouwen en meisjes die het slachtoffer worden van mensenhandel en prostitutie. Ik wil deze gelegenheid tevens aangrijpen om erop te wijzen dat we ons moeten verzetten tegen het standpunt dat prostitutie vergelijkbaar is met het uitoefenen van een beroep. Deze vorm van geweld is een ernstige schending van de menselijke integriteit en absoluut onaanvaardbaar. Prostitutie en mensenhandel en alle vormen van geweld tegen vrouwen, waaronder genitale verminking en geweld voortvloeiend uit bepaalde opvattingen over eer, vallen onder dezelfde categorie. De EU moet het goede voorbeeld geven en zich verheffen om de strijd aan te binden tegen deze vormen van discriminatie tussen mannen en vrouwen en de ongelijke machtsverhouding tussen mannen en vrouwen. Van belang is ook om preventief op te treden in de vorm van onderzoek, informatievoorziening en kennisuitwisseling tussen de lidstaten. Het is volkomen logisch dat de slachtoffers in de meeste gevallen centraal staan, maar er is ook behoefte aan actieve preventiestrategieën die gericht zijn op de daders en degenen die het risico lopen dat te worden.

Tot slot wil ik kort ingaan op een van mijn amendementen over het verband tussen alcohol en geweld. Bij gewelddadige handelingen is er vaak alcohol in het spel, en het is bij geweld van mannen tegen vrouwen van belang dat verwijzingen naar intoxicatie als verzachtende omstandigheid niet worden aanvaard door de rechter. Bij de evaluatie van de strategieën voor het verminderen van de met alcoholgebruik samenhangende schade in de samenleving moet zonder meer aandacht worden besteed aan het feit dat alcohol geweld veroorzaakt, in dit geval geweld van mannen tegen vrouwen.

(Applaus vanuit verschillende banken)

 
  
MPphoto
 
 

  Raül Romeva i Rueda, namens de Verts/ALE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, het doet mij veel verdriet dat we dit debat over geweld tegen vrouwen moeten voeren, want dat betekent dat het om een onderwerp gaat dat speelt, dat actueel is.

Het verslag van mevrouw Carlshamre, die ik feliciteer met haar werk, herinnert ons eraan dat geweld tegen vrouwen een misstand is die geen nationaliteit, religie, maatschappelijke status of economisch niveau kent. Integendeel, het gaat, zoals ook is gezegd, om een universeel verschijnsel dat te maken heeft met de bestaande ongelijkheden in onze samenleving, ongelijkheden bij de verdeling van macht en de rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Juist daarom moet een resoluut antwoord worden gegeven, hier in Europa maar ook in andere landen, waar - zoals in Mexico en Guatemala - de situatie zo erg is geworden dat daar zelfs gesproken wordt van ‘feminicide’. De tijd van retorische verklaringen en veroordelingen ligt echter al lang achter ons. Nu is het tijd om in actie te komen, maatregelen te nemen voor hulpverlening aan slachtoffers, proactieve en preventieve strategieën te implementeren en effectieve, proportionele en voor afschrikking zorgende strafrechtelijke sancties vast te stellen. Als wij echter willen dat deze maatregelen ook effectief zijn, moeten we de benodigde middelen beschikbaar stellen, zowel in de vorm van mensen als van geld.

Een paar dagen geleden hebben we in Spanje de eerste verjaardag gevierd van de wet op geweld tegen vrouwen. Deze gedenkwaardige dag is voor ons aanleiding om - net zoals het verslag-Carlshamre doet - nogmaals te wijzen op de noodzaak dat geweld tegen vrouwen wordt beschouwd als een duidelijke schending van de meest fundamentele mensenrechten, en op de noodzaak dat behalve reactiemaatregelen ook programma’s met een holistisch karakter worden ontwikkeld waarmee het probleem van de rolverdeling in onze samenleving serieus kan worden aangepakt, en met name het beeld kan worden bestreden dat veel mannen nog steeds hebben van vrouwen als gebruiksvoorwerpen, waarover ze vrijelijk kunnen beschikken, en dat ze daarom zelfs mogen slaan, mishandelen of zelfs vermoorden.

Kortom, het werkelijke probleem blijft, vrees ik, in de hoofden van mannen zitten. Daaraan moeten wij iets doen.

 
  
MPphoto
 
 

  Ilda Figueiredo, namens de GUE/NGL-Fractie. - (PT) Geweld tegen vrouwen, waaronder inbegrepen mensenhandel, prostitutie, geweld thuis en op de werkplek, is een heel belangrijk onderwerp.

Van de zojuist genoemde vormen van geweld is huiselijk geweld de meest voorkomende. Miljoenen vrouwen in Europa zijn er het slachtoffer van. De rapporteur - die ik bij dezen voor haar werk bedank - noemt een aantal cijfers, ook al is bekend dat er op communautair niveau nog geen onderzoek is verricht. Het is van cruciaal belang, mijnheer de commissaris, dat er maatregelen worden genomen om dit probleem beter zichtbaar te maken. Het is onaanvaardbaar dat er elk jaar weer mensen als gevolg van geweld omkomen. Het gaat mogelijk om meer dan 100 000 vrouwen. Onder de slachtoffers bevinden zich ook veel kinderen, een gegeven waar we rekening mee zullen moeten houden.

Ik hoop dat er na dit debat verandering optreedt, en dat de toegezegde versterking van de instrumenten inderdaad gerealiseerd wordt. Ik hoop dat maatregelen worden getroffen en dat zal blijken dat er een politieke wil bestaat om werkelijk iets te veranderen

 
  
MPphoto
 
 

  Urszula Krupa, namens de IND/DEM-fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet tornen aan het belang van dit enorme probleem, maar mag ik er als lid van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid op wijzen, dat geweld niet alleen een mannenkwaal is. Als symptoom van een onderontwikkelde persoonlijkheid kan geweld zowel bij mannen als vrouwen voorkomen. Vrouwen plegen psychisch geweld, dat misschien minder opvallend, maar even schadelijk is. Dit blijkt uit onderzoek naar geweldpleging binnen homoseksuele relaties, van vrouwen en mannen. Daarbij wil ik onderstrepen, dat bij de toename van geweld omgevingsfactoren een grote rol spelen. Ik bedoel hiermee de agressieve media en de huidige tendens om een hedonistische, liberale levensstijl te promoten waarin alles maar moet kunnen, een levensstijl die wordt getypeerd door toenemend panseksisme en een niet-aflatende stroom pornografie, en waarin mensen worden behandeld als consumptiegoederen. De recente aandacht voor de strijd tussen de seksen, zoals de communistische klassenstrijd, doet de agressie niet verminderen, maar juist toenemen.

 
  
MPphoto
 
 

  Irena Belohorská (NI). - (SK) Dames en heren, ik wil de rapporteur, mevrouw Carlshamre, graag bedanken voor haar verslag, waarin zij de aandacht vestigt op zeer belangrijke aspecten van de strijd tegen het geweld tegen vrouwen. Ik ben het met haar eens, en ik denk dat het belangrijk is uiting te geven aan onze overtuiging dat wij geen enkele vorm van geweld tolereren.

Gezegd wordt dat een keten net zo sterk is als de zwakste schakel. Onze maatschappij moet wel zwak zijn als zij niet in staat is om haar zwakste schakel - onze kinderen - te beschermen. Feministische groeperingen hebben het geweld tegen vrouwen altijd al aan de kaak gesteld en gestreden voor de rechten van de vrouw. Nu wij moeten constateren dat de slachtoffers almaar jonger worden, moet de maatschappij de moed opbrengen om jonge meisjes tegen misbruik en geweld te beschermen. De daders worden echter zelden ontmaskerd en meestal ook pas als het al te laat is.

Helaas leveren tragische gebeurtenissen verkoopbare verhalen op waarmee de roddelbladen hun inkomsten opschroeven. Dat is voor de slachtoffers extra bedroevend. Jonge meisjes krijgen meestal niet de kans op een onbezorgde kindertijd en jeugd. Als gevolg van geweld worden zij veel te vroeg in de rol van vrouw en vaak ook al van moeder gedwongen. Dat is de reden dat ook ik mijn stem vandaag wil laten horen. Dit onderwerp moet meer aandacht krijgen en er moet meer steun worden gegeven aan de pogingen om dat geweld, waarvan wij allemaal weten dat het in onze samenleving bestaat, te stoppen. Helaas hebben wij de neiging om te veel op anderen te vertrouwen en te denken dat zij die strijd namens ons zullen voeren.

Ik denk dat het heel belangrijk is dat er wetten, aanbevelingen en regels op dit gebied komen, maar wij moeten er ook voor zorgen dat wij de bijbehorende normen in ons dagelijks leven in acht nemen. Niet ver van het Europees Parlement staat in een straat een jonge vrouw met twee baby’s te bedelen om geld. Aangezien het om een vrouw met een andere etnische achtergrond gaat, doen wij net of dit niet ons probleem is: wij gooien wat kleingeld in haar beker en lopen door.

 
  
MPphoto
 
 

  Anna Záborská (PPE-DE). - (SK) Staat u mij toe om allereerst mijn dank uit te spreken aan het adres van de rapporteur, Maria Carlshamre. Die dank gaat ook uit naar alle collega’s die een bijdrage hebben geleverd aan de totstandkoming van dit verslag.

Geweld is misbruik van superioriteit door een bepaalde partij, maar ik moet daaraan toevoegen dat het onvermogen om geweld te voorkomen ook een vorm van geweld is. Ons uitgangspunt moet dan ook zijn dat wij geen enkele vorm van geweld tegen vrouwen tolereren. De oplossing van dit probleem valt of staat met het bijbrengen van respect voor andere mensen en met de verwezenlijking van een intensieve samenwerking tussen regeringen, parlementen en niet-gouvernementele organisaties. Deze instanties dienen gezamenlijk procedures te ontwikkelen om dit fenomeen te bestrijden.

Statistieken zijn noodzakelijk, maar ons succes is voornamelijk afhankelijk van effectieve preventieve maatregelen. Dat geldt des te meer omdat elk gewelddadig incident in een gezin ook van invloed is op de kinderen in dat gezin en zo aan toekomstige generaties wordt doorgegeven. Onze aandacht moet ook specifiek uitgaan naar gemeenschappen en etnische minderheden met verschillende culturen en hun eigen karakteristieke vormen van geweld. Elke lidstaat van de Europese Unie dient uitgebreide wet- en regelgeving te ontwikkelen met betrekking tot huiselijk geweld. Op die manier moeten bepaalde vormen van geweld strafbaar worden gesteld. Gewoontegedrag en alcohol mogen niet langer als verzachtende omstandigheden worden aangemerkt. Wij moeten heel duidelijk laten zien dat geweld in onze samenleving gewoonweg niet geaccepteerd wordt.

Mijnheer de Voorzitter, ik ben er vast van overtuigd dat huiselijk geweld een smet werpt op de democratie en op de hoogontwikkelde maatschappij waarin wij leven, omdat het om geweld tegen de menselijke waardigheid gaat. De preventie van geweld tegen vrouwen dient dan ook een zaak te zijn die ons allemaal aangaat.

 
  
MPphoto
 
 

  Iraxte García Pérez (PSE). - (ES) Mijnheer de Voorzitter, het verslag waarover we vandaag debatteren biedt ons de gelegenheid om de Europese instellingen en de lidstaten nadrukkelijk op te roepen te strijden tegen een realiteit, namelijk tegen het geweld dat vrouwen wordt aangedaan omdat het vrouwen zijn. We kunnen niet werkeloos blijven toekijken bij deze situatie, maar hebben de plicht om alle instrumenten in te zetten die noodzakelijk zijn om een einde te maken aan deze sociale misstand. Geweld tegen vrouwen is een schending van de mensenrechten, een schending van fundamentele rechten als vrijheid, gelijkheid, het recht op leven en het recht om niet gediscrimineerd te worden. We moeten van de lidstaten eisen dat ze de straffen verzwaren en allesomvattende wetgeving ontwikkelen voor het aanpakken van deze realiteit. In dit opzicht is Spanje een duidelijk voorbeeld voor heel Europa. Vorig jaar is in Spanje de wet op geweld tegen vrouwen aangenomen. Ofschoon het onmogelijk is om van de ene op de andere dag een einde te maken aan deze situatie, wordt met deze wet een helder standpunt ingenomen in de strijd ertegen, en duidelijk gemaakt dat deze strijd vastberaden zal worden gevoerd en alle daarvoor noodzakelijke maatregelen zullen worden genomen.

We kunnen niet ontkennen dat er tegenwoordig een groter bewustzijn bestaat op dit terrein, dankzij de inspanningen die vrouwenorganisaties ondernemen om iedere vorm van geweld tegen vrouwen te bestrijden. We kunnen zeggen dat het niet meer om een onzichtbaar delict gaat, maar om een delict dat collectief wordt afgewezen. Een belangrijk aspect als de bescherming van de slachtoffers moet gepaard gaan met andere maatregelen, zoals specifieke programma’s voor toegang tot de arbeidsmarkt en sociale woningen. Dan kan deze realiteit worden aangepakt vanuit een allesomvattend perspectief en rekening worden gehouden met zaken als onderwijs, rechtsbijstand of gezondheidsaspecten, en dan wordt ook niet uit het oog verloren dat deze geweldssituaties in veel gevallen ook van invloed zijn op minderjarige kinderen binnen het gezin.

Er bestaat geen enkel excuus om geen einde te maken aan geweld tegen vrouwen. Deze strijd moet met vastberadenheid en engagement worden gevoerd, want een samenleving kan niet vooruit komen als de rechten worden geschonden van een zo belangrijk deel van die samenleving: vrouwen. We hebben het over een ernstig maatschappelijk probleem dat ons dwingt al onze inspanningen te richten op het oplossen ervan. Vandaag hebben we een stap gezet op de lange weg die nog te gaan is. Laten we hemel en aarde bewegen om aan het einde van die weg te komen.

 
  
MPphoto
 
 

  Zita Pleštinská (PPE-DE). - (SK) Geweld tegen vrouwen bestaat al sinds het begin van de mensheid. Om effectieve strategieën te creëren voor het elimineren van dit grote sociale probleem is het noodzakelijk dat wij een goed inzicht krijgen in niet alleen het verschijnsel zelf, maar ook de uiteenlopende vormen waarin dit in de verschillende landen tot uiting komt.

Postcommunistische landen, waaronder Slowakije, hebben dit verschijnsel gedurende lange tijd genegeerd. Door sterke tradities is het huiselijk geweld hier altijd achter gesloten deuren verborgen gebleven. Een andere factor is het feit dat sommige vormen van geweld zeer gevoelig lagen. Daardoor deden slachtoffers vaak geen aangifte van geweldsdelicten, met name uit angst voor de dader, angst om hun kinderen of uit loyaliteit ten opzichte van hun familie. Met name in deze landen wordt doorgaans weinig aangifte van seksuele geweldsdelicten gedaan. Naar schatting is het werkelijke aantal geweldsdelicten vijf tot tien keer hoger dan het aantal gerapporteerde gevallen.

Heel vaak vinden vrouwen het moeilijk om over geweld te praten vanwege de schokkende ervaringen of uit schaamte. Zij gaan er vanuit dat niemand hen kan helpen. Andere vrouwen zijn zich er zelfs niet eens van bewust dat wat zij meegemaakt hebben eigenlijk een geweldsdelict is. Om die redenen sluit ik mij bij de rapporteur aan. Mevrouw Carlshamre heeft in haar verslag benadrukt dat er in de maatschappij als geheel prioriteit gegeven dient te worden aan het vergroten van het bewustzijn over het bestaan van dit probleem. In het verslag worden de regeringen en parlementen van de lidstaten opgeroepen om maatregelen te nemen en het stilzwijgen rondom het geweld tegen vrouwen te doorbreken. Geweld mag geen individueel probleem zijn, maar moet ons allen aangaan.

Om inzicht in de essentie van dit ernstige probleem te krijgen, dienen er op uitgebreide schaal gegevens te worden verzameld. Als wij over de benodigde gegevens beschikken, kunnen wij ook gerichte maatregelen nemen om het probleem te bestrijden. Hieraan kan een bijdrage worden geleverd door niet-gouvernementele organisaties, de media en onderzoeks- en educatieve instellingen. Al degenen die weigeren om dit ernstige maatschappelijke probleem te dulden, kunnen een steentje bijdragen. Daarbij komt dat dit probleem inmiddels is uitgegroeid tot een belemmering voor de ontwikkeling van de democratische samenleving. Tot slot zou ik graag de rapporteur voor haar werk willen bedanken.

 
  
MPphoto
 
 

  Marianne Mikko (PSE). - (ET) Dames en heren, helaas ben ook ik geen man, maar een vrouw in dit debat, en ik wil rapporteur Maria Carlshamre voor haar goed getimede verslag bedanken. In het verslag staat terecht dat geweld tegen vrouwen verbonden is met de oppermacht van mannen in de samenleving. In het verslag wordt ruim aandacht geschonken aan de zorgwekkende verspreiding van eerwraak en genitale verminking in de Europese Unie. Dit zijn gewoonten die immigranten met zich meebrengen uit landen waar het machtsevenwicht tussen de seksen nog meer verstoord is dan in Europa.

De lidstaten van de Europese Unie mogen zulke schendingen van de mensenrechten niet door de vingers zien, alleen maar omdat dit geweld binnen het gezin wordt gepleegd. Wij hebben behoefte aan effectieve, proportionele en ontradende strafmaatregelen, zoals in het verslag staat. Directe straffen moeten vergezeld gaan met maatregelen die zijn gericht op het verbeteren van het machtsevenwicht tussen de seksen. Ik wil nog een andere vorm van geweld onderstrepen, die beter dan wat ook de ongelijke machtsverdeling vertegenwoordigt en symboliseert: de verkoop van vrouwenlichamen. Het kopen van seks betekent geweld en het bestendigen van geweld. De oorsprong van prostitutie is echter niets anders dan de werkloosheid onder vrouwen en de lage lonen voor vrouwen. Veel prostituees zijn vroeger al slachtoffer van geweld geweest. Het voortdurende geweld en de daarmee verband houdende psychologische en sociale problemen maken de integratie van verhandelde vrouwen op de arbeidsmarkt zeer moeilijk. Ik ben het eens met mijn collega Figueiredo, die zei: "Prostitutie is geen gelijkwaardige deelname aan de arbeidsmarkt."

In mijn eigen land, Estland, strijd ik voor het criminaliseren van het kopen van seks. Ik wil niet dat het geweld tegen vrouwen en de ongelijkwaardigheid tussen de seksen voortduren. Ik wil niet dat de verslechtering van de leefomgeving, die de bordeelhandel met zich meebrengt, onze steden blijft bedreigen. Het Europees Parlement moet serieus overwegen het kopen van seks in de Europese Unie strafbaar te stellen. Dat zou een stap zijn in de richting van gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen en een grote bijdrage aan het verdwijnen van geweld tegen vrouwen. Ik dank u voor uw aandacht!

 
  
MPphoto
 
 

  María Esther Herranz García (PPE-DE). - (ES) Zo slecht gaan de zaken niet: we praten hier al bijna tien jaar over en een bewijs dat de situatie aan het verbeteren is, is dat wij hier vandaag bijeen zijn, dat we nog steeds met elkaar praten en dat vrouwen nu aangifte doen als er geweld tegen ze gebruikt wordt, geweld dat lange tijd is uitgeoefend en ondergaan in stilte, in de persoonlijke stilte van de slachtoffers en in de medeplichtige stilte van de gezinsleden, van de buren en de hele samenleving. Het is een plaag die, zoals hier vandaag zo treffend is gezegd, in alle geledingen van de samenleving slachtoffers maakt: rijk, arm, goed opgeleid, laag geschoold… Ieder van ons kent wel gevallen. Er wordt onderzoek gedaan naar het geweld op zich, maar het zou ook de moeite waard zijn om te onderzoeken of personen die geweld gebruiken in de gezinssituatie dat ook doen op het werk, en of die personen zich ook schuldig maken aan wat in het Engels wel ‘mobbing’ (pesterijen) wordt genoemd, hetgeen betekent dat men mensen in de naaste omgeving fysiek en psychisch kapot probeert te maken. In feite is namelijk iemand die dat doet, een ziek mens die geen andere manier kent om zich uit te drukken dan deze vorm van geweld.

Daarom moeten we ook nadenken over de maatregelen die we moeten nemen vanuit de Europese Unie. Het is heel goed dat er wetgeving wordt gemaakt, maar het is ook belangrijk dat tijdelijke hulp wordt geboden, dat iets wordt gedaan aan scholing en programma’s als Daphne ten uitvoer worden gelegd, want dat alles helpt om beetje bij beetje van deze plaag en van deze smet op onze samenleving af te komen.

Uiteraard moeten we ook statistieken opstellen en bekijken hoe de cijfers zich ontwikkelen, want als we echt middelen willen inzetten, als we ons echt willen engageren en het benodigde geld willen uittrekken voor de uitvoering van die noodzakelijke programma’s, moeten we weten hoe die cijfers zich ontwikkelen, zodat we onszelf kunnen corrigeren en zo effectief mogelijk kunnen optreden. We hebben het hier over publieke middelen en dus moet de besteding van die middelen gerechtvaardigd zijn en het beoogde doel dienen. Dat doel is niet meer en niet minder dan het uitroeien van het geweld tegen vrouwen, niet alleen hier in de Europese Unie maar ook in derde landen. Wij geven die landen weliswaar hulp maar eisen niet dat ze dezelfde wetten naleven als wij hier.

 
  
MPphoto
 
 

  Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, vrouwenmishandeling wordt vaak verzwegen of gebagatelliseerd, maar het is een probleem dat een op de drie vrouwen in de wereld treft. Geweld van mannen tegen vrouwen is een misdrijf, een schending van de fundamentele mensenrechten, zoals het recht op leven, veiligheid, waardigheid en fysieke integriteit. Al is deze vorm van geweld meestal wel bij wet verboden, vrouwenmishandeling wordt jammer genoeg nog altijd maatschappelijk getolereerd. Uit de statistieken maken we op dat een miljard vrouwen in deze wereld wordt geslagen, gedwongen tot seksuele omgang of op andere manieren wordt misbruikt.

Dit is niet alleen een probleem van de derde wereld. Zelfs in de lidstaten van de Europese Unie sterven elke dag gemiddeld drie vrouwen als gevolg van mishandeling. We spreken dus niet over een probleem ver van ons bed; deze slachtoffers van gezinsgeweld leefden in ons midden. Geweld binnen het gezin is een groot maatschappelijk probleem dat voortvloeit uit de historisch ongelijke machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen. In deze tijden moet elk land de rechten van al zijn burgers beschermen, en discriminatie en vrouwenmishandeling bestrijden door goede wetten op te stellen en naleving ervan af te dwingen.

 
  
MPphoto
 
 

  Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE). - (EL) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Carlshamre van harte gelukwensen met haar verslag, waar zij met hart en ziel aan gewerkt heeft en waarmee zij iets in de actualiteit houdt dat een echt probleem is voor de beschaafde samenleving.

Zoals ook blijkt uit het verslag van het bevoegde directoraat van de Europese Commissie - dat op zulk methodische wijze werd opgesteld en in december 2005 werd gepubliceerd - en uit het onderzoek van de Raad van Europa is geweld tegen vrouwen de belangrijkste doodsoorzaak onder vrouwen van 16 tot 44 jaar.

Zoals ook u, mijnheer de commissaris, al zei is er geen definitie van geweld tegen vrouwen die in heel de wereld wordt erkend. Toch is dit een grensoverschrijdend verschijnsel, een verschijnsel dat ook niet beïnvloedt wordt door de maatschappelijke positie. Ongeacht welke vrouw kan het slachtoffer worden van geweld, maar elke vorm van geweld is een schending van de mensenrechten en een schending van het recht op leven, op veiligheid, waardigheid, fysieke en geestelijke integriteit. Geweld is een hinderpaal voor de ontwikkeling van een democratische samenleving. Daardoor raken de vrouwen verwijderd van het sociale leven en de arbeidsmarkt, en lopen ze het risico gemarginaliseerd te worden en in armoede te vervallen. Dit maatschappelijke probleem moet worden uitgeroeid, ook met pogingen om meer vrouwen toegang te geven tot de arbeidsmarkt.

Er is ook psychologisch geweld. Door vernedering, bedreiging en belediging wordt de persoonlijkheid van de vrouw gedestabiliseerd en haar gedrag verstoord, waardoor zij niet meer in staat is tot geven aan de mensen om haar heen.

Als wij echter spijkers met koppen willen slaan, moeten wij ervoor zorgen dat aangifte wordt gedaan van geweld, en daarvoor is meer vertrouwen nodig in de autoriteiten, in de verantwoordelijke diensten en de gerechtelijke instanties. De maatregelen die genomen worden, moeten goed worden gecoördineerd, en daarom ben ik blij, mijnheer de commissaris, dat u blijk hebt gegeven van bereidheid om die maatregelen te nemen, te zoeken naar de juiste rechtsgrondslag en het programma voor de bestrijding van geweld te zuiveren van andere vraagstukken.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

 

18. Gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde is het verslag (A6-0401/2005) van Edite Estrela, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie (2004/2159(INI).

 
  
MPphoto
 
 

  Vladimír Špidla, lid van de Commissie. - (CS) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats feliciteer ik mevrouw Estrela met haar verslag en de ontwerpresolutie over gendergelijkheid in de Europese Unie. Gendergelijkheid vormt niet alleen een hoeksteen van de Europese Unie, maar is tevens een terrein waarop Europa baanbrekend werk heeft verricht en steeds is vooruitgelopen op de sociale ontwikkelingen. De situatie van vrouwen in Europa is drastisch veranderd dankzij de ten uitvoer gelegde communautaire maatregelen, eerst in het kader van de wetgeving en later via de structuurfondsen en de integratie van het genderperspectief in alle beleidsterreinen van de Europese Unie. Tijdens de viering van de dertigste verjaardag van het Actieplatform van Peking, thans exact een jaar geleden, hebben de lidstaten duidelijk te kennen gegeven dat het streven naar gendergelijkheid hun volmondige steun geniet. Ofschoon op dit gebied ongetwijfeld vooruitgang is geboekt, is er nog veel werk aan de winkel. Dat blijkt ook uit het verslag over gendergelijkheid dat de Commissie jaarlijks presenteert op de voorjaarstop van de staatshoofden en regeringsleiders. Wij moeten volharden en de juridische grondslagen versterken. Dat is een punt waarop sterk wordt aangedrongen in de ontwerpresolutie. Bovendien wordt expliciet onderstreept dat het bevorderen van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen op drie pijlers rust die als volgt gedefinieerd worden:

1. het uitvaardigen van wetgeving waarmee wordt voorzien in gelijke behandeling van mannen en vrouwen en eerbiediging van de grondrechten van alle mensen, en waarmee tegelijkertijd garanties worden geboden voor een doeltreffende tenuitvoerlegging van de verankerde voorschriften;

2. het opnemen van het genderperspectief in al onze beleidsmaatregelen, met name in de strategie van Lissabon en de maatregelen voor sociale integratie, met inachtneming van de beginselen van goed bestuur en politiek engagement op het hoogste niveau;

3. het uitvoeren van bijzondere maatregelen ter ondersteuning van specifieke groepen en doelstellingen, zoals toegang van vrouwen tot besluitvormingsfuncties en integratie van vrouwelijke immigranten en vrouwen uit etnische minderheden.

De Commissie heeft deze benadering in het verleden toegepast en zal dat ook in de toekomst blijven doen. Haar engagement terzake zal nogmaals bevestigd worden in het stappenplan voor gendergelijkheid, dat president Barroso en ikzelf enkele maanden geleden hebben aangekondigd. De Commissie zal proberen om dit document in maart ter tafel te leggen. In het stappenplan zullen taken en maatregelen worden vastgesteld die tot doel hebben de gelijkheid van vrouwen en mannen te bevorderen in de periode 2006-2010. Daarin zal tevens uitvoerige informatie voorkomen over de wijze waarop de Unie deze kwesties met haar beleid denkt aan te pakken. Het merendeel van de in de ontwerpresolutie genoemde maatregelen zal in het stappenplan als prioritair worden aangemerkt. Tevens zal steun worden verleend aan economische onafhankelijkheid van mannen en vrouwen, gelijke toegang tot besluitvormingsfuncties, eerbiediging van het beginsel van gelijke behandeling en bestrijding van huiselijk geweld en mensenhandel.

 
  
MPphoto
 
 

  Edite Estrela (PSE), rapporteur. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, in dit verslag van de Commissie over gelijkheid van mannen en vrouwen in de EU wordt een balans opgemaakt van de vorderingen die bij het verwezenlijken van gendergelijkheid zijn geboekt. De conclusie luidt echter dat er nog veel moet worden gedaan om een einde te maken aan alle vormen van discriminatie en om te verzekeren dat vrouwen zowel in de openbare als de privé-sfeer op gelijke voet met mannen komen te staan. Om dat te bereiken zullen werk en gezin op elkaar moeten worden afgestemd. Vrouwen zullen op de arbeidsmarkt een hogere status moeten krijgen en er zullen meer faciliteiten moeten komen voor kinderopvang en voor de verzorging van andere afhankelijke personen. Van belang is ook dat gendermainstreaming wordt toegepast op het immigratie- en integratiebeleid.

Elk beleid voor gendergelijkheid krijgt met twee grote uitdagingen te maken. Om te beginnen is het van belang dat de loonkloof verdwijnt. Ten tweede moeten werk en gezin op elkaar worden afgestemd, zowel voor mannen als voor vrouwen. Het is onaanvaardbaar dat vrouwen de laatsten zijn die een baan krijgen en als eersten ontslagen worden, ook als ze efficiënt en toegewijd zijn. Op dit moment hebben vrouwen een achterstand van 15,8 procent als het gaat om het hebben van betaald werk. Van de vrouwen werkt 30,4 procent parttime; van de mannen maar 6,6 procent. Vrouwen met kleine kinderen hebben minder vaak een baan dan vrouwen zonder kinderen. Het verschil bedraagt 13,6 procent. Mannen met kinderen hebben daarentegen juist vaker een baan dan mannen zonder kinderen. Hier bedraagt het verschil 10 procent.

Vrouwen doen verreweg het meeste werk thuis en hebben daarom minder tijd voor betaald werk. Bij echtparen met kinderen tot zes jaar blijken mannen slechts 40 procent van de huishoudelijke taken waar te nemen en maar 25 à 35 procent van de kinderverzorging. Het opzetten van faciliteiten voor kinderopvang is dus nog steeds een heel belangrijk instrument als we vrouwen in staat willen stellen buitenshuis te werken en te blijven werken. Vrouwen zijn in alle sectoren ondervertegenwoordigd, vooral in de traditioneel “mannelijke” sectoren. Bewezen is echter dat vrouwen goede managers zijn. Hun creatieve en innovatieve kwaliteiten op het gebied van stadsplanning worden overal erkend. Een succesvolle Italiaanse lichtte dat als volgt toe: “Mannen hebben geen hoge hakken en ze wandelen niet met kinderwagens. Daarom zijn de afmetingen van de door hen ontworpen voetpaden niet correct, en daarom houden ze zich niet bezig met de vraag of architectonische objecten een obstakel kunnen vormen”.

Mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om enige kwesties aan te roeren waarover we ons zullen moeten buigen. Gekozen volksvertegenwoordigers moeten in staat zijn signalen te herkennen. Dan kunnen ze stappen ondernemen om te verhinderen dat de situatie verslechtert. Zojuist is gesproken over huiselijk geweld. Ik wil de aandacht graag vestigen op geweld door jongeren en het feit dat dit soort geweld toeneemt. De beelden van de recente gebeurtenissen in Frankrijk hebben de vraag opgeroepen wat honderden jongeren beweegt om geweld te gebruiken en op die manier aandacht te vragen voor hun problemen. Gezinnen, politieke besluitmakers en de maatschappij als geheel moeten met elkaar praten om vast te stellen wat er fout is gegaan en waarom. Het probleem blijft niet beperkt tot Frankrijk. Jongerengeweld is overal prominent aanwezig. Het is een heel ernstig probleem. Wat bezielt jongeren tussen 13 en 17 jaar om bij wijze van vermaak weerloze mensen aan te vallen en zelfs te vermoorden? De feiten die hierover bekend zijn geworden, zijn schokkend. Een groep jongeren maakte er een gewoonte van bedelaars en immigranten te beroven – voor de lol. En ze filmden alles met hun mobiele telefoons om die beelden later trots aan hun schoolvrienden te kunnen laten zien. Een andere groep gooide benzine over een dakloze vrouw en stak die benzine vervolgens in brand. De vrouw overleed aan haar verwondingen. We kunnen tegenover zulke wreedheid niet onverschillig blijven. Het volstaat niet dit soort gedragingen te veroordelen. We moeten actie ondernemen, zodat we ons later niet hoeven te voelen als de vader van één van deze jongeren, die zei dat hij als vader gefaald had.

Volgens de experts is de afwezigheid van ouders de belangrijkste oorzaak. Duizenden jongeren in de EU zijn vanaf heel jeugdige leeftijd overgeleverd aan televisie, internet en de straat. Ouders zijn langer dan 12 uur per dag afwezig en laten hun kinderen zonder toezicht achter. Deze kinderen staan dan aan allerlei negatieve invloeden bloot, en dat leidt tot falen op school, voortijdige schoolverlating, indolentie, drugs en uitsluiting. De tweede oorzaak is lediggang. Er is niets te doen, geen school en geen baan. Jongeren worden dan onverantwoordelijk. Daar komt bij dat we in een permissieve cultuur leven: mensen hebben alle rechten, maar geen – of nauwelijks – plichten. Er is geen discipline, er worden geen eisen opgelegd, en er wordt geen waarde gehecht aan werk of zich inspannen om iets te bereiken.

Ik hoop dat de Commissie, de Raad en het Parlement zich over dit probleem willen buigen, en dat ze maatregelen zullen nemen nu het nog kan. Ik hoop dat we in het volgende verslag van de Commissie kunnen lezen dat er meer vorderingen zijn geboekt op het gebied van gelijkheid. Ik dank de leden en het secretariaat van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid voor hun medewerking bij het opstellen van dit verslag.

 
  
MPphoto
 
 

  Edit Bauer, namens de PPE-DE-Fractie. - (HU) Vaak lijkt het dat er over de gelijkheid van mannen en vrouwen niets nieuws te melden valt. Heel vaak worden voortdurend dezelfde opmerkingen herhaald. Helaas betekent dat niet dat al alles over dit onderwerp is gezegd. Het komt er eigenlijk op neer dat wij continu over dezelfde twijfels en bezorgdheid praten, omdat de vooruitgang die in de praktijk wordt geboekt relatief klein is. Het lijkt alsof een stukje vooruitgang soms weer gevolgd wordt door een stukje achteruitgang. Het beste bewijs hiervoor is het feit dat de situatie op dit vlak ondanks de talloze richtlijnen en voorstellen die er sinds het Verdrag van Rome aan gelijke kansen voor mannen en vrouwen zijn gewijd, niet erg veel veranderd is.

Ik wil de rapporteur graag gelukwensen met haar verslag. Zij wijst er herhaaldelijk op dat Richtlijn 75/117/EEG, die precies dertig jaar geleden is uitgevaardigd, verschillende beloningsniveaus voor mannen en vrouwen verbiedt, terwijl het verschil in beloning tussen mannen en vrouwen in de praktijk tegenwoordig gemiddeld nog steeds 15 procent bedraagt (tussen de 4 en 25 procent). Een andere vraag is ook hoeveel landen eigenlijk de meest recente Richtlijn 2004/113/EG inmiddels ten uitvoer hebben gelegd. En hoe zit het met de beloften die de Raad van Barcelona in 2002 heeft gedaan met betrekking tot een betere verzoening van werk en gezinsleven? Het antwoord op dergelijke vragen is niet alleen relevant met het oog op de grotere werkloosheid onder vrouwen, maar kan ook een ommekeer betekenen in de demografische crisis.

De wetgeving van de Europese Unie wordt langzaam maar zeker onbetrouwbaar. De regelgeving kan continu worden ontdoken zonder dat daar consequenties aan verbonden zijn. Het gezag van de instellingen van de Europese Unie wordt beschadigd als de goede voornemens uitsluitend papieren voornemens blijken te zijn. Ik ga er dan ook vanuit dat de Commissie in de toekomst de tenuitvoerlegging van het acquis beter zal controleren.

 
  
MPphoto
 
 

  Justas Vincas Paleckis, namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, tot nu toe is het merendeel van de bijdragen over dit belangrijke vraagstuk - en over het vorige verslag - door vrouwen geleverd. Daarom is het voor mij een eer dat ik in deze ongelijke verdeling wat meer evenwicht mag brengen, en mag benadrukken dat gendergelijkheid alleen kan worden bereikt met de steun en de actieve medewerking van mannen. Ik hoop dat dit punt en het verslag in het algemeen door een absolute meerderheid van alle mannen in de Europese Unie zullen worden verwelkomd.

In dit verslag wordt een heel belangrijke belofte gedaan, namelijk dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen zal worden gedicht en pensioenregelingen zullen worden uitgevaardigd die niet discriminerend zijn voor vrouwen. De ervaring van de Noordse landen leert dat de hoogste levensstandaard en levenskwaliteit worden bereikt in de landen waar vrouwen in de hoogste politieke posities op geen enkele wijze onderdoen voor mannen.

We moeten ons meer concentreren op de weerzinwekkende en onrustbarende omvang van vrouwenhandel, die in zekere zin vergelijkbaar is met drugshandel en waar helaas een enorme vraag naar is in de nieuwe en oude lidstaten. Dergelijke misdaden verdienen strenger te worden bestraft in alle lidstaten van de Unie.

Gendergelijkheid is altijd een van de belangrijkste indicatoren van Europese waarden geweest voor de nieuwe lidstaten. Ik ben verheugd erop te kunnen wijzen dat deze lidstaten, waaronder Litouwen, vandaag de dag in veel gevallen verder zijn dan de "oude" lidstaten.

Net als mijn collega's ben ik ingenomen met de oprichting van het Europees Instituut voor gendergelijkheid. De nieuwe lidstaten zijn sterke kandidaten als het gaat om de huisvesting van dit instituut op hun grondgebied. Litouwen is in veel gevallen koploper bij de tenuitvoerlegging van gendergelijkheidsbeleid en is meer dan bereid om dit instituut in Vilnius te huisvesten.

Ik wil de rapporteur, mevrouw Estrela, nogmaals bedanken.

 
  
MPphoto
 
 

  Raül Romeva i Rueda , namens de Verts/ALE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, opnieuw kan ik tot mijn genoegen collega Estrela feliciteren met het verslag dat zij heeft geproduceerd. Dit is zeer belangrijk voor de strijd voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen in de Europese Unie. De verschillende manier waarop mannen en vrouwen helaas nog steeds behandeld worden, is inderdaad volkomen onrechtvaardig, met name als het gaat om lonen, erkenning en kansen.

De mate waarin dat gebeurt, varieert echter van lidstaat tot lidstaat. Daarom moet de Commissie serieus werk maken van het toezicht op de toepassing door de lidstaten van de communautaire wetgeving met betrekking tot gelijke kansen, en de nodige maatregelen nemen in de gevallen waarin deze niet wordt nagekomen.

Ook maak ik me als aanstaande vader - over twee maanden is het zover - zorgen over de weinige aandacht die over het algemeen nog steeds besteed wordt aan de verzoening van werk en gezin, en in het bijzonder aan de moeite die het vaders in veel landen nog steeds kost om de verantwoordelijkheden van het vaderschap op zich te nemen, met als gevolg dat de vrouw meer taken op zich moet nemen in het gezin, ten koste van haar eigen carrière.

Kortom, het gaat erom dat we inzetten op maatregelen die kunnen zorgen voor gelijkheid op het gebied van de werkgelegenheid, de toegang tot goederen en diensten, en de verschaffing daarvan.

 
  
MPphoto
 
 

  Věra Flasarová, namens de GUE/NGL-Fractie. - (CS) Dames en heren, zoals blijkt uit zowel de strategie van Lissabon als het verslag van mevrouw Estrela is een geïntegreerde maatschappij per definitie gebaseerd op vrijheid, solidariteit en gelijkheid. Toch laat de gelijkheid tussen vrouwen en mannen op sommige gebieden nog te wensen over. Ik onderschrijf dan ook volmondig het verzoek om de loonkloof tussen mannen en vrouwen weg te werken en garanties te bieden voor een doeltreffende tenuitvoerlegging van de Europese wetgeving. Er zij evenwel op gewezen dat vrouwen niet alleen op loongebied benadeeld worden, maar tevens vaak het slachtoffer zijn van discriminatie. Werkgevers hebben doorgaans bijvoorbeeld maar weinig begrip voor zwangere vrouwen. In de Tsjechische Republiek lijden vele vrouwen onder de zogeheten stille discriminatie. Werkgevers gaan ervan uit dat zwangere vrouwen zwak en weerloos zijn. In de Tsjechische Republiek moeten dan ook dringend antidiscriminatiewetten worden ingevoerd om vrouwen te beschermen. In sommige landen is er sprake van stille discriminatie tegen werkneemsters op grond van leeftijd, moederschap, gezondheid en invaliditeit. Het is tijd dat hierin verandering komt.

 
  
MPphoto
 
 

  Urszula Krupa, namens de IND/DEM-fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, als vrouw uit Polen, een land waar christelijke normen en waarden algemeen nageleefd worden, ben ik nooit gediscrimineerd. Thuis niet, op school niet, op de universiteit niet en op mijn werk niet. Discriminatie van vrouwen ligt helaas op de loer door het beleid van de Europese Unie. Daarom begrijp ik niet dat de rapporteur van het verslag over gelijke kansen betreurt dat het participatiecijfer van jonge vrouwen in de leeftijdsgroep van 15 tot 24 jaar niet is gestegen. Meisjes van die leeftijd zouden nog moeten leren, of eventueel een gezin moeten stichten.

Het jaar 2007 wordt uitgeroepen tot jaar van de gelijke kansen. In verband daarmee wil ik u oproepen om ook kinderen gelijke kansen te geven. Kinderen moeten net als wij geborgenheid vinden in de armen van hun moeders. Kinderen mogen niet gescheiden worden van hun moeders, zeker niet kort na de geboorte, doordat die moeders moeten gaan werken en de kinderen dan maar naar de kinderopvang moeten. Vanuit medisch oogpunt zijn de plannen om ouderschapsverlof aan mannen te geven in plaats van aan vrouwen eigenaardig. Juist voor vrouwen is het moederschapsverlof een nodige rustperiode om te herstellen van de bevalling en voor het kind is het een kans om te wennen aan het leven buiten de baarmoeder.

Zeker in de eerste levensmaanden moet een kind gekoesterd worden door een liefhebbende moeder. Door haar zorg kunnen zuigelingen, dreumesen en peuters zich goed ontwikkelen. Het lijkt me beter om de gezinsuitkeringen te verlengen, of de tijd die vrouwen aan de opvoeding van hun kinderen wijden mee te rekenen bij het opbouwen van pensioensrechten, dan dat we mannen zonder enig moedergevoel vakantie laten vieren. Tenslotte weten we dat de gevoelens van een vader zich duidelijk later ontwikkelen. Ik doe nogmaals een beroep op uw verantwoordelijkheidsgevoel. Laten we vrouwen waardig en met respect behandelen en niet experimenteren met kinderen.

 
  
MPphoto
 
 

  Rolandas Pavilionis, namens de UEN-Fractie. - (LT) Staat u mij toe de aandacht op een aantal punten te vestigen. Naar mijn idee is het mogelijk om een adequate oplossing te vinden voor het probleem van de genderongelijkheid. Daarvoor dient in de eerste plaats gendereducatie onderdeel te worden van de lesprogramma’s op scholen en universiteiten. In de tweede plaats moeten wij ons niet langer beperken tot formele gouvernementele en ministeriële verslagen, maar moeten wij van de regeringen concrete resultaten verlangen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het beleid op het gebied van de gendergelijkheid. Ten derde moet het Europees Instituut voor gendergelijkheid, dat zich thans in de oprichtingsfase bevindt, zich niet uitsluitend beperken tot het verzamelen van statistische gegevens, maar moet het ook onafhankelijke waarnemers benoemen, die in staat zijn om de situatie in elke lidstaat van de Europese Unie te evalueren. Uiteraard zouden wij een voorstel steunen om een dergelijk instituut in Litouwen te vestigen. Mijn vierde punt heeft betrekking op de opmerking van de Europese Commissie dat er geen enkele projectaanvraag is ontvangen van niet-gouvernementele organisaties uit Baltische landen die zich bezighouden met de tenuitvoerlegging van het beleid op het gebied van de gendergelijkheid. De reden daarvoor is simpelweg dat deze organisaties niet over de middelen voor cofinanciering beschikken. Daardoor wordt hen ook de mogelijkheid onthouden om gebruik te maken van de structuurfondsen.

 
  
MPphoto
 
 

  Jan Tadeusz Masiel (NI). - (PL) Mijnheer de Voorzitter, in de Europese wetgeving worden vrouwen en mannen volledig gelijkgesteld, en die gelijkstelling wordt beschouwd als een van de strategische taken van de EU bij het respecteren van de mensenrechten in de praktijk. Niemand van ons vindt, dat dat anders zou moeten. Wij zijn er allemaal voor dat we vooruitgang boeken op die domeinen, waar vrouwen nog niet dezelfde kansen hebben als mannen. Vrouwen moeten zeker niet door mannen mishandeld worden, ook al horen we tegenwoordig steeds vaker over voorvallen waarin mannen het slachtoffer worden van geweld. En vrouwen moeten natuurlijk voor hetzelfde werk dezelfde beloning krijgen als mannen.

In mijn land studeren meer meisjes dan jongens, en halen meer meisjes universitaire diploma’s, maar het feit dat die vrouwen daarna niet doorleren, of geen prestigieuze banen vinden in het bedrijfsleven of in de politiek, is volgens mij niet het gevolg van discriminatie tegen vrouwen. Vrouwen vinden simpelweg andere dingen belangrijk in het leven. Zij streven hogere en meer dringende doelen na dan mannen. We mogen niet vergeten, dat de tijd in het leven van vrouwen een andere rol speelt dan bij mannen. Vrouwen kunnen maar in een beperkte fase van hun leven kinderen baren, maar ze leven wel langer dan mannen. Niemand verbiedt de kiezers om vrouwen af te vaardigen naar het Europees Parlement, bijvoorbeeld, maar het is onze schuld niet dat vrouwen zelf liever op mannen stemmen. Ik persoonlijk heb gestemd op de beste kandidaat uit mijn regio, en dat was een vrouw.

De essentie van het leven is gebaseerd op twee soorten mensen, vrouwen en mannen. De Schepper, of als u wilt, de natuur, heeft besloten dat mannen en vrouwen weliswaar gelijkwaardig, maar verschillend moesten zijn, lichamelijk verschillend maar ook toegerust op verschillende taken in de maatschappij. Jammer genoeg heeft dit economische gevolgen, en op dat gebied moet vooruitgang geboekt worden. Vrouwen en mannen verschillen ook psychologisch. Ik wil vrouwen oproepen om te kijken naar de voordelen van hun vrouwzijn en te begrijpen, dat hetzelfde bereiken als mannen niet altijd betekent hetzelfde bezitten als mannen.

 
  
MPphoto
 
 

  Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE). - (EL) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, het thema van het verslag van mevrouw Estrela staat in het middelpunt van al onze overwegingen in verband met de kwaliteit van de Europese democratie, maar houdt ook rechtstreeks verband met onze ontwikkelingsdoelstellingen, en concreet gesproken met de Strategie van Lissabon, waar wij de afgelopen dagen tijdens de ontmoeting van ons Parlement met de nationale parlementen over hebben gesproken.

Het verslag van mevrouw Estrela is bijzonder belangrijk, en daarom wil ik haar bedanken voor dit initiatief. Dit is namelijk het eerste verslag over de situatie met betrekking tot de gendergelijkheid in het Europa van de Vijfentwintig.

Ofschoon het verslag vooral van beschrijvende aard is, kunnen wij daar toch heel wat nuttige inlichtingen uit halen over de situatie van de gendergelijkheid, en over de noodzaak dat ongelijkheden worden bestreden. Wij stellen vast dat ondanks de vertraagde economische groei de participatiegraad van vrouwen is toegenomen. 55,1 procent is het huidige gemiddelde, en dat stemt ons optimistisch over de mogelijkheid om de doelstelling van Lissabon te halen, dat wil zeggen 60 procent in 2010. Als wij de gegevens echter diepgaander en aandachtiger bekijken, zien wij dat de positie van de vrouw op de arbeidsmarkt onzeker is, aangezien de werkloosheid toeneemt en vooral vrouwen daarvan het slachtoffer worden, dat het percentage deeltijdbanen onder vrouwen groter is dan onder mannen, dat er loonsverschillen zijn in alle sectoren en dat vooral bepaalde categorieën, zoals vrouwelijke immigranten, het slachtoffer zijn van discriminatie op de arbeidsmarkt.

Een grote uitdaging is en blijft het verzoenen van gezins- en beroepsleven, vooral voor vrouwen met kleine kinderen. De voorstellen in het verslag-Estrela hebben unanieme instemming gekregen in onze commissie. Ook ik ben van mening dat er nationale strategieën nodig zijn, met goed gecoördineerde nationale doelstellingen, opdat enerzijds alle beleidsvormen worden gemainstreamd en anderzijds maatregelen worden genomen voor de opheffing van discriminatie waar deze bestaat. Ook is er een heel goede samenwerking nodig van de regeringsinstanties met de sociale partners, de niet-gouvernementele organisaties, en met name de niet-gouvernementele vrouwenorganisaties. De Commissie moet van haar kant toezien op de toepassing van het acquis communautair en haar aanpak van het vraagstuk meer diepgang geven door kwalitatief betere analysegegevens te gebruiken.

 
  
MPphoto
 
 

  Marian Harkin (ALDE). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag de rapporteur feliciteren met dit zeer veelomvattende verslag. In tegenstelling tot sommige andere sprekers vind ik het een noodzakelijk verslag dat op het juiste moment komt. Ik wil er drie punten uitlichten:

De loonkloof tussen mannen en vrouwen blijft in heel Europa onaanvaardbaar hoog met 16 procent. In Ierland is het ongeveer 15 procent en dit heeft belangrijke gevolgen voor de levensstandaard van vrouwen, voor hun gezinnen en voor hun levenskwaliteit. Dit vraagstuk moet op nationaal en Europees niveau worden aangepakt.

Daarnaast steun ik de oproep van de rapporteur aan alle lidstaten om te zorgen dat vrouwen gelijke toegang hebben tot sociale verzekeringen. In Ierland krijgen echtgenotes van zelfstandige ondernemers of boeren zelf dikwijls geen dekking van de sociale verzekering, ook al werken ze mee op de boerderij of in de zaak. Daardoor lopen ze veel voordelen en rechten mis. Dit is discriminerend en moet veranderen.

Tot slot is het absoluut noodzakelijk dat vrouwen positief worden gediscrimineerd in de politiek, op alle niveaus van de politieke partijen en in het bijzonder bij de selectie van kandidaten. Ik stel voor de kieslijsten voor 50 procent met vrouwen te vullen. Tegen degenen die zeggen dat we dan niet altijd de beste mensen krijgen, zeg ik: nonsens! 51 procent van de bevolking is vrouw, en er is daar net zoveel kwaliteit voorhanden als bij de andere 49 procent. Waarom ik daarop aandring? Omdat kwesties als zorg in het gezin, huiselijk geweld, vrouwenhandel en vele andere die gezien worden als vrouwenkwesties niet alleen maar vrouwenkwesties zijn, maar kwesties die de hele samenleving aangaan. Zolang we niet voldoende vrouwen hebben op het besluitvormingsniveau zal er niet in evenredige mate rekening met hen worden gehouden in beleidsantwoorden en zullen zij onvoldoende aan bod komen.

 
  
MPphoto
 
 

  Vladimír Špidla, lid van de Commissie. - (CS) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank u voor dit interessante debat, waaraan vrij veel mannen hebben deelgenomen. Voor mij is dat een teken dat wij vooruitgang hebben geboekt op het vlak van de gelijke kansen. Gendergelijkheid is niet alleen een sociale maar ook een economische kwestie. Als wij een werkelijk doeltreffend beleid ten uitvoer willen leggen, moeten wij ook met dat laatste punt rekening houden. Gelijkheid dient gebaseerd te zijn op een brede benadering, die specifieke maatregelen omvat en alle beleidsterreinen beslaat. Het beleid inzake gendergelijkheid vereist politiek engagement op het hoogste niveau, hetgeen gepaard moet gaan met naleving van de wetgeving en goed bestuur op alle niveaus van de macht. Wij doen al het mogelijke om de beoogde doelstelling te verwezenlijken en ik ben ervan overtuigd dat het stappenplan inzake gendergelijkheid dat wij in maart zullen presenteren, daarbij een grote hulp zal zijn.

Met uw welnemen zou ik willen antwoorden op een van de vragen die hier gesteld zijn. Richtlijn 73/2002 is in werking getreden op 5 oktober 2005 en inmiddels is zij door de meeste landen omgezet in nationale wetgeving. De Commissie analyseert thans de situatie en indien nodig de passende procedures op gang brengen.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Schriftelijke verklaring (artikel 142)

 
  
MPphoto
 
 

  Zita Gurmai (PSE). - (EN) Het initiatief dat behandeld wordt in verslag van mevrouw Estrela over de gelijkheid van mannen en vrouwen in de EU is van cruciaal belang voor een horizontale benadering van de gelijkheidskwesties. Het doel hiervan was om het tweede jaarverslag over de gelijkheid van vrouwen en mannen te presenteren, dat tevens het eerste verslag is over de uitgebreide Unie van vijfentwintig lidstaten. Ik ben er sterk van overtuigd dat meetbare resultaten alleen kunnen worden bewerkstelligd door systematisch te werk te gaan. Een belangrijke boodschap van het initiatief is dat er ieder jaar een jaarverslag zal worden gepresenteerd. In het verslag wordt de communautaire strategie inzake gelijkheid van vrouwen en mannen genoemd. Ik wil graag de nadruk leggen op twee van de meest relevante punten die voor iedereen moeten worden gewaarborgd: fatsoenlijk werk en gelijke beloning voor gelijk werk. Ik ben van mening dat vrouwen de sleutel in handen hebben tot de verwezenlijking van de overkoepelende doelstelling van de Strategie van Lissabon, te weten meer groei en meer werkgelegenheid in de Europese Unie. De eerste vereiste is dat meer betaalbare kinderopvang wordt geboden, in navolging van het goede voorbeeld van Zweden en Denemarken. Dit is een speerpunt van de strategie voor groei en investeringen van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement, waar sociaal-democratische regeringen in heel Europa zich achter hebben geschaard. En last but not least: we kunnen de bovengenoemde resultaten alleen bereiken als mannen actief meewerken aan de bewerkstelliging van gendergelijkheid.

 

19. Toepassing van de postrichtlijn
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde is het verslag (A6-0390/2005) van Markus Ferber, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de toepassing van de postrichtlijn (Richtlijn 97/67/EG, gewijzigd bij Richtlijn 2002/39/EG) (2005/2086(INI)).

 
  
MPphoto
 
 

  Markus Ferber (PPE-DE), rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik de Commissie hartelijk danken voor het feit dat zij een zeer ambitieus verslag heeft gepresenteerd over de toepassing van de postrichtlijn. Dit vormt de grondslag voor het debat van vandaag en voor de stemming van morgen hier in het Europees Parlement.

Het is heel duidelijk geworden - en dit komt ook tot uitdrukking in de resolutie die wij hebben goedgekeurd in de Commissie vervoer en toerisme - dat we de reis, die in 1992 begon met het Groenboek over de ontwikkeling van de postdiensten in de Europese Unie, tot nog toe succesvol hebben kunnen voortzetten. We zijn erin geslaagd om een compromis tot stand te brengen tussen een brede, kwalitatief hoogstaande voorziening van postdiensten en de alsmaar toenemende concurrentie in de sector, twee in wezen tegengestelde doelstellingen. Daar gaat het natuurlijk ook in 2006 om, als ook moet worden voldaan aan de verplichtingen uit de nu geldende postrichtlijn. Ik ben blij, mijnheer de commissaris, dat de Commissie met een uiterst ambitieus tijdplan is gekomen, dat er nu opdracht is gegeven tot de verkennende studie die in deze richtlijn wordt vermeld, en dat wij vervolgens op basis van deze verkennende studie in staat zullen zijn om verdere besluiten te nemen.

Uiteraard kunnen wij niet tevreden zijn over hetgeen we tot nog toe hebben bereikt, maar we moeten ervoor zorgen dat we de interne markt ook op dit terrein voltooien. Nu is de postmarkt geen telecommunicatie, het is geen stroom en het is geen gas. Daarom dienen we nauwkeuriger te bekijken hoe we op dit vlak verdere ontwikkelingen kunnen bewerkstelligen. In ons verslag hebben we geprobeerd een aantal vraagstukken aan de orde te stellen die we natuurlijk graag beantwoord zouden zien, mijnheer de commissaris, als u de studies presenteert die u voor dit jaar op de agenda hebt gezet. Daarmee hebben wij het materiaal dat nodig is om beslissingen te nemen.

De vraag is hoe wij ervoor kunnen zorgen dat in de gehele Europese Unie postdiensten functioneren, en niet alleen in de dichtbevolkte gebieden, in Greater London, in het Ruhrgebied, in Berlijn, in Madrid of in Rome, maar in alle regio’s van de Europese Unie. Hoe kunnen we de hoge kwaliteit permanent waarborgen die we nu zelfs op het grensoverschrijdende terrein hebben, en hoe kunnen we dit bewerkstelligen in een sector die - zoals ook in de mededeling van de Commissie staat - een groeisector is? Ik herinner me nog de debatten in dit Parlement waarin werd gezegd dat de postdiensten hoe dan ook zou bezwijken omdat we gebruik kunnen maken van fax en e-mail. De postdiensten zijn een groeiende sector. Hoe kunnen wij dus marktkrachten mobiliseren om nieuwe producten te ontwikkelen en op die wijze meer werkgelegenheid te scheppen in de sector?

Dit zijn vragen waarop wij in de commissie in de loop van dit jaar antwoorden verwachten van de kant van de Europese Commissie. Het is een reeks vragen die wij ook in dit verslag hebben opgenomen.

Als wij dit jaar zeer intensief met elkaar weten samen te werken - de Commissie en het Europees Parlement, en de Raad, die zich momenteel nogal afzijdig houdt, zal op een zeker moment ook gaan meedoen - dan kunnen wij verdere ontwikkelingen mogelijk maken in deze sector, die uiteindelijk zal voldoen aan al deze randvoorwaarden.

Ik wil mijn medeafgevaardigden hartelijk danken, die met zoveel inzet aan dit onderwerp hebben meegewerkt. Postdiensten gaan ons allemaal aan: in ieder kiesdistrict bevinden zich vele klanten van de post, veel postkantoren en sorteerinrichtingen, vaak van verschillende verleners van postdiensten. Daarom worden er altijd zeer levendige discussies gevoerd in zowel de commissie als hier in het Parlement. Mijn dank gaat uit naar al degenen die mij hebben geholpen bij het opstellen van dit verslag. Ik wil ook onderstrepen dat het een rapporteur altijd plezier doet als er niet al te veel amendementen worden ingediend. De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten heeft een amendement ingediend dat zeker bijdraagt tot verbetering van de formulering van een paragraaf die niet erg goed door de stemmingen in de commissie is gekomen. Ik hoop dat het brede steun krijgt. Dan hebben wij over het geheel genomen een degelijk verslag gemaakt dat het Europees Parlement in een goede positie brengt om zijn verdere wetgevende taken met succes te kunnen voltooien.

 
  
MPphoto
 
 

  Charlie McCreevy, lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer ingenomen met deze gelegenheid om het Parlement kort op de hoogte te stellen van de stand van zaken met betrekking tot het communautaire postbeleid, zoals de Commissie dat ziet. Ik wil ook de heer Ferber bedanken voor zijn verslag, dat op een goed moment komt en zeer constructief en evenwichtig is, en bovendien nog de juiste informatief bevat. De bevindingen in dit verslag komen overeen met onze zienswijze. Evenals het verslag zijn ook wij ervan overtuigd dat de hervorming van de postsector in de Europese Unie positieve resultaten heeft opgeleverd voor alle partijen en dat het aanzienlijk heeft bijgedragen aan het concurrentievermogen van de Europese Unie.

Deze richtlijn heeft de weg afgebakend die wij moeten afleggen. Daarin wordt de Commissie immers gevraagd dit jaar met drie initiatieven te komen: een derde verslag over de toepassing van de postrichtlijn, een verkennende studie om te beoordelen welke gevolgen de volledige voltooiing van de interne postmarkt zal hebben voor de universele dienstverlening, en een voorstel voor het toekomstige postbeleid van de Unie. Er zijn enkele factoren die van invloed zullen zijn op de hoedanigheid van dit voorstel. Een daarvan, en wellicht de belangrijkste, is de uitwerking van de communautaire regelgeving op de postsector.

In de gewijzigde postrichtlijn zijn evenwichtige beginselen opgenomen voor een geleidelijke invoering van concurrentie, terwijl de noodzakelijke waarborgen voor een universele dienstverlening worden gehandhaafd. In dit verband moet ik zeggen dat uit de ontwikkelingen tot nu toe niet is gebleken dat de in de postrichtlijn vervatte streefdata moeten worden veranderd. 2009 blijft dan ook het jaar waar we naartoe werken.

De Commissie zal ervoor zorgen dat het liberaliseringsproces gepaard gaat met een versterking van de Verdragsbepalingen inzake mededinging. Voor wat betreft de regels inzake overheidssteun: in juli 2005 heeft de Commissie een pakket maatregelen goedgekeurd dat de principes toelicht op basis waarvan zij de compensatie voor openbare dienstverlening vaststelt ten behoeve van diensten van algemeen economisch belang.

Daarnaast is de Commissie zich terdege bewust van het sociale belang van de postdiensten en zal zij extra aandacht schenken aan de situatie van iedere lidstaat, opdat overeenstemming kan worden bereikt. De resultaten van de verkennende studie zullen ons daarbij helpen en zullen bijdragen tot een analyse van de voorwaarden voor een succesvolle interne postmarkt.

Bovendien zullen de resultaten van onze online publieke raadpleging die wij onlangs hebben gehouden, aanvullende aangrijpingspunten bieden voor de toekomst van de Europese postdiensten. De Commissie zal haar voorbereidende werkzaamheden in volledige transparantie voortzetten en zal haar dialoog met alle betrokken partijen vervolgen.

Dit initiatiefverslag van het Europees Parlement vormt een prima basis voor verdere discussie. Ik ben zeer ingenomen met dit initiatief en wil de heer Ferber en zijn collega's van de Commissie vervoer en toerisme hartelijk bedanken voor hun uitstekende werk.

 
  
MPphoto
 
 

  Georg Jarzembowski, namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten staat inhoudelijk volledig achter het standpunt van rapporteur Ferber over het tussentijds verslag van de Europese Commissie. Met het door de rapporteur geformuleerde standpunt willen wij waarborgen dat de Commissie de voor 31 december van dit jaar aangekondigde maatregelen aanwendt om alle economische, technologische, sociale en geografische aspecten van de voortschrijdende opening van de postmarkt goed te bekijken, en dat zij ons informeert over de gevolgen.

Tot op heden - daaraan wil ik u graag herinneren, mijnheer de commissaris, en ik zou graag uw antwoord daarop horen - hebben, voor zover wij en de rapporteur weten, niet alle lidstaten de postrichtlijn tijdig en op de juiste wijze omgezet. In mijn ogen is het de plicht van de Commissie om zorgvuldig te controleren hoe het met de omzetting in elke lidstaat is gesteld. De Commissie moet de lidstaten aan hun verplichtingen houden en hen indien nodig voor het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen dagen. Het communautair recht dient in alle lidstaten ten uitvoer te worden gelegd. Maar bij wijze van verzoening wil ik ook zeggen dat, na de in het algemeen positieve ontwikkelingen van de postmarkt voor de consument, de Commissie naar mijn mening aan het gezamenlijk besluit moet vasthouden om de openstelling van de markt voor postdiensten in 2009 te voltooien.

Ik wil u ook verzoeken nog wat dieper in te gaan op de kwestie van de universele dienstverlening. Kort gezegd houdt universele dienstverlening in dat wij in alle lidstaten prestaties van hoge kwaliteit tegen betaalbare prijzen mogen verwachten. Dat is onze doelstelling, maar die moeten wij wel zorgvuldig toetsen. Een voorbeeld: als zelfs Duitsland nu afwijkt van het principe dat de portokosten voor een standaardbrief zowel in het binnenland als in alle andere vierentwintig lidstaten dezelfde dienen te zijn, dan moeten we goed bedenken wat dat betekent. Een standaardbrief in Duitsland kost nu 55 cent, terwijl dezelfde brief in alle andere lidstaten 70 cent kost, en dat is de eerste keer dat een dergelijk verschil zich voordoet. Als dit betekent dat de porto toch wordt vastgesteld op grond van de kosten - afhankelijk van afstand en het type bestelling - wat rechtvaardigt dan eigenlijk nog een universele dienstverlening? Wat rechtvaardigt dan eigenlijk nog de beperking van de concurrentie door een gereguleerde, gereserveerde sector?

We moeten zorgvuldig nagaan wat het universele terrein is, wat wij daarmee willen waarborgen en of wij daarvoor wel een gereserveerde sector nodig hebben. Daarom wacht ik uw beoordeling en uw standpunt met grote belangstelling af. Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.

 
  
MPphoto
 
 

  Gary Titley, namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dat het belangrijk is dat wij vandaag dit debat voeren, behoeft geen betoog, want op 1 januari is de laatste stap gezet in de beperking van de gereserveerde sector, met een daling van de gewichtsklasse tot 50 gram. Wij zien uit naar de verkennende studie van de Commissie over de voltooiing van de interne markt in 2009, die hopelijk deze zomer zal worden gepubliceerd.

De postsector staat voor grote uitdagingen, maar er liggen eveneens grote kansen. De post moet gelijke tred houden met de ontwikkelingen in andere sectoren, niet in het minst met de overgang van "consumer to consumer" naar "business to consumer", maar ook met betrekking tot de interne markt. Het is een blamage voor de Europese Unie dat er dertien jaar na de voltooiing van de interne markt nog steeds enorme belemmeringen zijn voor grensoverschrijdende postactiviteiten, voor de werking van de groeiende thuiswinkelmarkt en niet te vergeten voor uitgevers van kranten en tijdschriften.

Een goed verloop van dit proces vereist transparantie, helderheid, zekerheid en de duidelijke betrokkenheid van klanten van postdiensten en consumenten. Wij erkennen natuurlijk dat elke postmarkt uniek is, maar we kunnen niet door de vingers zien dat ernstige asymmetrie in de regelgeving leidt tot ernstige marktverstoring. We hebben een structuur nodig waarin nationale regelgevende autoriteiten moeten samenwerken. We hebben een helderdere en transparantere vergunningsprocedures nodig; dat is een punt waaraan de Commissie bijzondere aandacht moet schenken. Lidstaten moeten de normen betreffende de kwaliteit van dienstverlening, die door de CEN zijn uitgewerkt, overnemen en toepassen, zodat we een eerlijke vergelijking kunnen maken. We moeten ervoor zorgen dat zowel grote als kleine klanten van postdiensten bij dit hele proces worden betrokken.

Uiteindelijk hangt het welslagen of mislukken van deze onderneming af van de vraag of wij in staat zijn mensen tevreden te stellen, en of wij kunnen waarborgen dat zelfs onze oude moedertjes die in verre uithoeken wonen nog steeds een universele dienstverlening kunnen krijgen. Als we daar een antwoord op hebben zal dit proces slagen.

 
  
MPphoto
 
 

  Nathalie Griesbeck, namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil me meteen aansluiten bij de woorden van dank aan het adres van onze collega Markus Ferber voor zijn initiatiefverslag. Als u het goed vindt, zou ik mijn standpunt vanuit twee invalshoeken willen toelichten.

Ten eerste, mijn fractie, de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa, en ikzelf zijn blij dat we dankzij dit verslag vanaf nu kunnen discussiëren over het rechtskader dat de Unie tegen 2009 ingevoerd moet hebben met het oog op de liberalisering van de postdiensten. Verder steun ik de voorgestelde methode, waarmee we het proces van modernisering van de sector op gecontroleerde en evenwichtige wijze kunnen laten verlopen.

Aan de andere kant, dames en heren: de liberalisering van de postmarkt mag dan wel tot doel hebben - het is zojuist al uitgelegd - deze bedrijfssector te moderniseren en de dienstverlening voor de cliënten te verbeteren, maar iedereen weet wat er bij deze hervorming op het spel staat en hoezeer onze medeburgers vrezen - en dat is volstrekt begrijpelijk - dat de kwaliteit van de dienstverlening erop achteruit zal gaan en dat er van volledige geografische dekking, dus ook dienstverlening in de meest afgelegen gebieden, geen sprake meer zal zijn. Ik wacht dan ook met bijzondere belangstelling de effectbeoordeling af die de Commissie in de loop van het jaar zal presenteren. Die moet gebaseerd zijn op betrouwbare economische gegevens en op de uitkomsten van de raadpleging van alle betrokken partijen, van de vakbonden tot de kamers van koophandel en alle andere sociale partners die deze zaak aangaat.

Verder zou ik de aandacht van de Commissie en de Raad willen vestigen op het feit dat maatregelen genomen moeten worden om concurrentieverstoringen, in welke vorm dan ook, te bestrijden. Ik denk hierbij met name aan de BTW-plicht en aan harmonisering van de belastingtarieven.

Laatste punt: ik reken erop dat de Commissie relevante en billijke mechanismen voorstelt voor de financiering van universele diensten zonder daarbij vooruit te lopen op de keuzen die het Parlement zal maken - want, beste collega's, in laatste instantie is het ons Parlement, onze democratische instelling die aan de 450 miljoen burgers moet uitleggen dat het sterke Europa dat wij samen willen opbouwen hun Europa is.

 
  
MPphoto
 
 

  Eva Lichtenberger, namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, als wij over de toekomst van de postdiensten spreken, dan moeten we beginnen met de vraag wat we willen bereiken. De voltooiing van de interne markt kan geen doel op zich zijn, maar moet - zoals wordt gesteld in alle intentieverklaringen - positieve resultaten opleveren voor de burgers van Europa.

Toch kan nu al worden vastgesteld dat in ettelijke landen het uitkleden van de diensten enorme gevolgen heeft voor afgelegen gebieden en gebieden met een geringe bevolkingsdichtheid. Ook in moeilijk toegankelijke gebieden mogen mensen niet worden afgesneden van diensten. De gedachte dat de openstelling van de markt, zoals de rapporteur opmerkte in de commissie, automatisch zou betekenen dat het spreekwoordelijke oude vrouwtje in de bergen zou worden voorzien van diensten is inmiddels onjuist gebleken. Dat toont een aantal klassieke voorbeelden wel aan.

Daarom mag men in een studie zoals die nu is voorbereid ook geen vragen stellen die het gewenste antwoord eigenlijk al impliceren, zoals in paragraaf 13 bijvoorbeeld is gedaan. Hier blijkt duidelijk dat de auteurs bepaalde antwoorden willen krijgen; zo duidelijk dat het de studie bijna overbodig maakt. Als we een studie verrichten, moeten we openstaan voor de volle waarheid.

 
  
MPphoto
 
 

  Georgios Toussas, namens de GUE/NGL-Fractie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, de liberalisering van de postdiensten maakt deel uit van de puzzel van de algemene dienstenliberalisering en de privatisering van de openbare nutsbedrijven. Daardoor worden alle werknemers getroffen.

Men slaat munt uit de maatschappelijke behoefte aan betrouwbare, moderne posterijen en speelt aldus het kapitaal grotere winsten in de hand.

Men streeft zogenaamd naar nieuwe ondernemingsmodellen, waardoor massaontslagen en verandering van de arbeidsrelaties in de posterijen schering en inslag worden.

Omdat zogenaamd het communicatiegedrag is veranderd, effent het verslag het pad naar een herziening van de definitie van universele dienstverlening. Men wil korte metten maken met de verplichting voor universele dienstverleners om alle gebruikers gemakkelijk toegang te verlenen tot het netwerk van posterijen, tot een voldoende aantal vaste punten voor het inzamelen en bezorgen van de post en voor het dekken van nationale en grensoverschrijdende diensten.

Deze wijzigingen, die - zoals ook in het verslag staat - volledig stroken met het proces van liberalisering van de postdiensten en voltooiing van de interne markt in de postdienstensector in het jaar 2009, bieden objectief gezien de mogelijkheid aan particuliere postbedrijven om het leeuwendeel van de postmarkt in de wacht te slepen, ten koste van de openbare posterijen, met alle pijnlijke gevolgen van dien voor de gebruikers en meer in het algemeen voor de werknemers. Daarom zijn wij hiertegen, en zullen wij tegen het verslag stemmen.

 
  
MPphoto
 
 

  Michael Henry Nattrass, namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, wij hebben gezien hoe de voorgestelde Grondwet voor Europa door de Franse en Nederlandse bevolking werd verworpen. Ook de richtlijnen betreffende met computer geïmplementeerde uitvindingen en havendiensten werden verworpen. Desondanks is de drang naar harmonisering onstuitbaar, zelfs als het niets te maken heeft met handel of doelmatigheid van de Unie en het slecht is voor de burgers.

Ziehier een ander tweederangs besluit: de postrichtlijn. De EU heeft hier niets mee te maken, en ik raad haar dan ook aan zich erbuiten te houden. De postrichtlijn is erop gericht BTW te heffen op post in een tijdsgewricht waarin het schrijven van brieven toenemende concurrentie ondervindt van e-mail. Het Verenigd Koninkrijk wil hier niet aan! British Post Office bestaat al 371 jaar en het waren de Britten die in 1840 de eerste postzegel uitgaven, met het hoofd van Koningin Victoria erop.

Nu wil de EU haar dodelijke stempel van inefficiëntie erop drukken. Een watermerk van filatelistische bemoeienis, slechts getand met onwetendheid van de Britse traditie en de wens het schrijven van brieven de doodsteek te geven. Van de Penny Black naar de EU-schandvlek in 166 jaar! Is dat vooruitgang?

In 2004 heeft de Postmaster General duidelijk te verstaan gegeven dat de Britse regering niets wilde weten van BTW op postzegels. De Royal Mail vertelde mij deze week nog dat zij er niet aan wilde, omdat het slecht zou zijn voor kleine bedrijven, liefdadigheidsinstellingen en klanten. Het Britse volk wil het niet. Zij draaien al op voor de kosten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de EU.

Wat zou Stanley Gibbons van de Strand in Londen hebben gezegd als hij nog had geleefd? Ik vermoed dat hij een boek zou hebben uitgebracht met plaatjes van Europarlementariërs die apenstreken uithalen met de tradities van de Britse posterijen, getiteld "Stanley Stamps Gibbon Catalogue".

Bij de stemming over dit verslag zal de UKIP zich richten naar de wensen van de Britse burgers. Ik hoop dat de Britse leden van dit Parlement opkomen voor hun land. De bevolkingen kijken toe hoe eurofielen opnieuw toelaten dat hun landen onder de EU-plak komen te zitten. Dank u, mijnheer de Voorzitter, en ik wens de tolken veel sterkte!

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Mijnheer Nattrass, even ter informatie, uw fractie heeft vandaag vijf minuten spreektijd, die als volgt zijn verdeeld: één minuut voor mevrouw Krupa, één minuut voor de heer Bloom, nog eens anderhalve minuut voor mevrouw Krupa en anderhalve minuut voor uzelf, en dus niet tweeënhalve minuut. Als de heer Farage u vijf minuten heeft "verkocht", dan heeft hij u iets verkocht wat niet aan hem toebehoorde.

 
  
MPphoto
 
 

  Seán Ó Neachtain, namens de UEN-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de postrichtlijn moet voorzien in de behoeften van alle consumenten en vooral in die van de mensen op het platteland. De liberalisering van diensten is zeer dikwijls voordelig voor mensen in dichtbevolkte gebieden maar nadelig voor consumenten in dunbevolkte gebieden.

Als Europees afgevaardigde van het Westen en Noord-Westen van Ierland, vertegenwoordig ik vooral kiezers op het platteland. Mijn ervaring is dat veel richtlijnen in de loop der jaren negatieve gevolgen hebben gehad voor de plattelandsgebieden en de plattelandsontwikkeling, omdat ze opzettelijk of per ongeluk zo waren opgesteld dat zij ten goede kwamen aan dichtbevolkte gebieden, waar het gemakkelijker is om liberaal beleid te hanteren.

Het plaatselijke postkantoor in plattelandsgemeenschappen is van vitaal belang, als economische, sociale en culturele voorziening. Bij het maken van liberaliseringsplannen voor die diensten in de EU mogen de rechten van de plattelandsbewoners niet uit het oog worden verloren. De verlening van en de toegang tot dergelijke diensten is essentieel voor een duurzame ontwikkeling van het platteland.

Er zij op gewezen dat liberalisering van de postdiensten niet automatisch leidt tot meer banen, en ik zou de Commissie dan ook willen verzoeken dit grondig te onderzoeken en een studie te verrichten naar gelijke behandeling, doelmatigheid en klantgerichtheid in de postsector, in het bijzonder als het gaat om die perifere gebieden.

De bedoeling achter de postrichtlijn was goed, maar zoals altijd met goede bedoelingen was de toepassing minder goed. Ik zou de Commissie en de rapporteur willen vragen te ijveren voor een stelsel van postdiensten waarin rekening wordt gehouden met iedereen. Dat betekend universele dienstverlening.

 
  
MPphoto
 
 

  Armando Dionisi (PPE-DE). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, het proces van geleidelijke liberalisatie van de postsector dat in de afgelopen jaren op gang is gebracht, heeft goede veranderingen bewerkstelligd, met dien verstande dat de posterijen ertoe werden aangezet de kwaliteit en de efficiëntie van hun dienstverlening en hun productieprocessen te verbeteren.

Het verslag van de heer Ferber over de toepassing van de postrichtlijn is evenwichtig. Daarin worden de positieve effecten van de tot nu toe plaatsgevonden liberalisatie onderstreept, maar wordt ook gewezen op de noodzaak om de sociale gevolgen en de gevolgen voor de werkgelegenheid, die zullen voortvloeien uit de volgende etappe in de voltooiing van de interne markt, te onderwerpen aan een evaluatie waarin ook rekening wordt gehouden met de specifieke nationale kenmerken. Deze volgende etappe zal geheel en al afhangen van de bevindingen van de studie van de Europese Commissie, die tot taak heeft gekregen een impactbeoordeling te maken van de voltooiing van de markt van universele dienstverlening. Daarom mogen wij nu niet vooruitlopen op de resultaten van die studie.

In deze fase is het de taak van het Parlement te herhalen dat het effect van de liberalisering op de universele postdienstverlening moet worden geëvalueerd, rekening houdend met de nationale verschillen en de geografische, sociale en economische bijzonderheden, en dat de politieke liberaliseringsbesluiten genomen moeten worden met volledige inachtneming van het evenredigheids- en subsidiariteitsbeginsel.

De postdienst is in bepaalde gebieden een essentiële verbinding voor onze burgers. Als wij het huidige niveau van universele dienstverlening willen handhaven, moeten wij een geleidelijke aanpak volgen. Daarom kan de Italiaanse delegatie geen steun geven aan het amendement van de heer Ferber, omdat daarmee impliciet de noodzaak van universele dienstverlening in twijfel wordt getrokken, die mijns inziens een recht en een onafzienbare plicht van de Europese postdiensten blijft.

 
  
MPphoto
 
 

  Gilles Savary (PSE). - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Ik wil alleen maar zeggen dat postdiensten niet als gewone diensten beschouwd kunnen worden. Er zit een menselijke kant aan - dat is al opgemerkt - maar ook spelen sociale en geografische factoren een rol, hetgeen de grote prestatieverschillen tussen de landen verklaart.

Er bestaat een groot verschil tussen de dienstverlening in een land met een zeer hoge bevolkingsdichtheid en een volkomen vlak grondgebied als Nederland, en eenzelfde soort dienstverlening aan een even grote bevolking die echter verspreid leeft over talloze eilanden, zoals in Griekenland, of in een land met een zeer gediversifieerd landschap, zoals Frankrijk.

Ik hoop dan ook dat de Commissie bij haar beoordeling objectief te werk zal gaan en zich niet zal laten leiden door de gedachte die bij een deel van deze Vergadering leeft, namelijk dat er helemaal geen kader nodig is omdat marktwerking, en marktwerking alleen, in alle opzichten volstaat voor het reguleren van de postmarkt. Verder hoop ik dat de beoordeling ertoe zal bijdragen dat bij de openstelling van de postmarkt, die in Europa nodig is, recht wordt gedaan aan datgene wat de post uiteindelijk is: een universele dienst met een geografische en sociale dimensie die op geen enkele manier vervangen kan worden.

 
  
MPphoto
 
 

  Guntars Krasts (UEN). - (LV) De doelstelling om de postsector voor eind 2009 te liberaliseren is reëel en haalbaar. Dat blijkt uit de resultaten die zijn behaald in de lidstaten waar deze sector al eerder werd hervormd. Het is echter moeilijk te begrijpen waarom in het verslag de nadruk wordt gelegd op het feit dat de werkgelegenheid als gevolg van de mededinging in de postsector niet altijd op hetzelfde niveau is gebleven. Het doel van een hervorming van de postsector is niet het behoud van banen, maar uiteraard ook niet het verlies van banen. Er kunnen ook banen verloren gaan zonder liberalisering, als gevolg van technologische modernisering bijvoorbeeld. Wij moeten de betreffende hervorming niet bekijken vanuit het perspectief van de postsector als bedrijfstak. De ontwikkeling van de postsector en de aanpassingen aan de nieuwe marktomstandigheden moeten veeleer bekeken worden vanuit het perspectief van het bedrijfsmanagement.

De fundamentele doelstelling van de herstructurering van de postsector is ervoor te zorgen dat beter kan worden ingespeeld op de belangen van de consumenten. Daarvoor moeten de inwoners van de Europese Unie de mogelijkheid krijgen om gebruik te maken van een universele dienstverlening. Tegelijkertijd mag de postsector zich echter niet beperken tot het verlenen van die universele dienst. Wij mogen niet uit het oog verliezen dat de meerderheid van de klanten die van postdiensten gebruik maakt - en dan hebben wij het over meer dan 90 procent - zakelijke klanten zijn die wellicht heel andere eisen aan de postsector stellen. Daarom dient er een breed assortiment aan hoogwaardige postdiensten gecreëerd te worden, zodat de sector niet alleen kan overleven maar zich ook verder kan ontwikkelen.

Het aanbod van postdiensten vertoont in toenemende mate raakvlakken met andere sectoren, zoals de financiële diensten, het advertentiewezen en de handel. De toekomst van de postdiensten is afhankelijk van dergelijke succesvolle kruisbestuivingen. De ontwikkeling van de postsector is een van de motoren van de economische ontwikkeling, de productiviteit en het concurrentievermogen van de Europese Unie. Helaas wordt er te traag vooruitgang geboekt bij de ontwikkeling van een gemeenschappelijke Europese postmarkt.

 
  
MPphoto
 
 

  Inés Ayala Sender (PSE). - (ES) Opnieuw houden we een debat over een van de meest emblematische openbare diensten van onze Europese samenleving, over een dienst die grote symbolische waarde heeft en een bron van vertrouwen is. Vandaar de diversiteit ervan en de sterke worteling in de samenleving. De posterijen zijn bovendien van wezenlijk belang omdat ze een arbeidsintensieve sector vormen, een sector met geschoolde werknemers die zich sterk verbonden voelen met de dienst, wat heel veel respect en erkenning verdient.

Bovendien zorgen de posterijen voor territoriale en sociale cohesie, hetgeen van essentieel belang is in een uitgebreide en steeds individualistischer wordende Unie. Daarom zou ik tegen de Commissie willen zeggen dat, nu we dit nieuwe hoofdstuk openen - en op dit moment denk ik ook aan collega Brian Simpson, die naar ik hoopte hier aanwezig zou zijn, maar misschien komt hij later alsnog - het van cruciaal belang is dat het nieuwe proces op reële en acceptabele wijze wordt gemotiveerd, dat het volledig geloofwaardig is. Men zegt ons wel dat de dienst daarna beter zal zijn, maar wat we nu krijgen voorgeschoteld leidt tot nog meer onzekerheid wat de werkgelegenheid betreft en werpt talrijke vraagtekens op.

Daarom eisen wij dat er een volledige garantie wordt geboden voor de voortzetting van de universele dienstverlening, inclusief alle voorwaarden met betrekking tot prijzen en kwaliteit van de dienstverlening. Ook willen wij dat rekening wordt gehouden met zowel de diversiteit van de huidige systemen, daar waar ze goed zijn - we kunnen ze niet allemaal over één kam scheren - als met de sociale en territoriale cohesie.

 
  
MPphoto
 
 

  Emanuel Jardim Fernandes (PSE). - (PT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, ik wil de heer Ferber graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Daarin wordt duidelijk gemaakt welk economisch en sociaal belang de postdiensten vertegenwoordigen, en wel op een moment dat er aanwijzingen zijn dat er in deze sector concentratie zal plaatsvinden en dat er banen verloren zullen gaan. Ik vind dat we moeten verhinderen dat deze openbare dienst als gevolg van de liberalisering een uitsluitend economische dienst wordt, waarbij alleen degenen die over voldoende middelen beschikken het recht om een brief te versturen kunnen uitoefenen, terwijl de minder bedeelden en degenen die veraf wonen geen enkele garantie hebben dat deze universele dienst ook voor hen toegankelijk is.

Daarom dring ik er bij de Commissie op aan dat ze bij haar analyse van deze sector in het vervolg een modulering aanbrengt op basis van de kosten die voor het opzetten van de universele dienst gemaakt moeten worden. Ze zou dan rekening kunnen houden met geografische en demografische beperkingen, en zo garanderen dat iedereen toegang heeft tot deze dienst van algemeen belang.

Net als de rapporteur geloof ook ik dat concurrerende postdiensten voor de Europese Unie van fundamenteel belang zijn. Deze sector heeft een positieve weerslag op andere maatschappelijke sectoren en aspecten, zoals de handel, de dienstverlening en de werkgelegenheid. Als de postdiensten de nodige investeringen doen om beter te kunnen concurreren, efficiënter te werken en de kwaliteit van de dienstverlening te vergroten, zullen de burgers en het bedrijfsleven voor deze diensten minder hoeven te betalen. Zo draagt de post, door banen te scheppen en groei mogelijk te maken, bij tot het verwezenlijken van de doelstellingen van de Strategie van Lissabon.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Schriftelijke verklaring (artikel 142)

 
  
MPphoto
 
 

  Hélène Goudin (IND/DEM). - (SV) Ik sta positief tegenover het feit dat in het verslag de nadruk wordt gelegd op de noodzaak het subsidiariteitsbeginsel van toepassing te laten zijn op de vergunningsprocedure. Ik ben ook blij met het feit dat het Europees Parlement erop wijst dat de Commissie bijzondere aandacht moet besteden aan de gevolgen van de liberalisering van de postmarkt voor de bewoners van dunbevolkte regio’s (paragraaf 9).

Ik had echter graag gezien dat in krachtige bewoordingen duidelijk werd gemaakt dat een slechte dienstverlening aan mensen in geïsoleerde regio’s in Europa onaanvaardbaar is. De Commissie heeft geen standpunt ingenomen ten aanzien van de aanpassing van de regels voor de frequentie van de postbezorging (zie mondelinge vraag H-1135/05). Het Europees Parlement geeft hier evenmin duidelijkheid over.

Mensen in dunbevolkte regio’s zullen in de toekomst slechts dan van postdiensten gebruik kunnen maken als voldaan wordt aan de basisvoorwaarde, namelijk dat het prijspeil van de diensten vergelijkbaar is met dat in de rest van het land. Het Europees Parlement neemt in het verslag geen standpunt in over deze kwestie. De Commissie heeft dat evenmin gedaan.

Ik sta ook afwijzend tegenover de kritiek van het Europees Parlement op de nationale BTW-regelingen op de postmarkt (paragraaf 18) en het voorstel aan de Europese Commissie om na te gaan op welke wijze de pensioenverplichtingen van openbare postbedrijven worden behandeld (paragraaf 17). Dit zijn kwesties die op nationaal niveau behandeld moeten worden.

Ik zal tegen dit verslag stemmen.

 

20. Regels betreffende nominale hoeveelheden voor voorverpakte producten
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Aan de orde is het verslag (A6-0412/2005) van Jacques Toubon, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van regels betreffende nominale hoeveelheden voor voorverpakte producten, intrekking van de Richtlijnen 75/106/EEG en 80/232/EEG van de Raad en wijziging van Richtlijn 76/211/EEG van de Raad (COM(2004)0708 - C6 0160/2004 - 2004/0248(COD)).

 
  
MPphoto
 
 

  Günther Verheugen, vice-voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een richtlijn betreffende voorverpakte producten lijkt een zeer technische aangelegenheid te zijn. In werkelijkheid maakt het echter deel uit van het belangrijke beleidsinitiatief voor betere regelgeving en vereenvoudiging, waar onze instellingen grote steun aan geven.

Er is al communautaire wetgeving voor voorverpakte producten, maar de huidige wetgevingssituatie is bevredigend noch duidelijk. We hebben in de Europese Unie een solide regelgevingskader voor wijn en gedistilleerde dranken. Deze producten worden in de hele Gemeenschap in overeengekomen nominale hoeveelheden verkocht. Voor zo'n zeventig andere producten is met de huidige regelgeving voorzien in een vrijwillige harmonisering, die door de lidstaten op verschillende manier wordt benaderd. Lidstaten als België en Nederland hebben de verpakkingsmaten volledig gedereguleerd. In andere landen, zoals Zweden, zijn de communautaire voorschriften voor verpakkingsmaten facultatief gehouden. Nog andere lidstaten hebben verplichte regelgeving ingevoerd, maar alleen voor eigen producenten. In het ene land zijn de nationale regels volledig gebaseerd op bestaande, facultatieve communautaire richtlijnen, terwijl in het ander land, bijvoorbeeld Duitsland, de nationale regels afwijken van de communautaire voorschriften. Vanuit wetgevingsoogpunt is de situatie dus op zijn zachtst gezegd verwarrend.

Tegelijkertijd is er vrij verkeer van producten en krijgen consumenten een breed scala aan producten aangeboden. Tot nu toe heeft geen enkele consument geklaagd over teveel keuze. Met haar voorstel beoogt de Commissie de situatie van de regelgeving te vereenvoudigen, zonder de consument in zijn vrije keuze te beperken. De Commissie stelt één regelgevingskader voor dat in de hele Unie door alle lidstaten moet worden toegepast. In wezen stelt de Commissie voor om de consumenten hun huidige vrije keuze te laten en slechts voor een zeer beperkt aantal sectoren, in het bijzonder wijn en gedistilleerde dranken, de verpakkingsmaten te reguleren.

De Commissie stelt vast dat de Commissie interne markt en consumentenbescherming deze benadering in beginsel steunt. Over het aantal sectoren waarvoor in de communautaire wetgeving nominale hoeveelheden moeten worden vastgesteld verschillen wij evenwel van mening.

Wat de Commissie betreft blijkt uit de uitkomst van het brede overleg met de consumenten in alle lidstaten en de Europese bonden van handelsorganisaties, dat alleen de sectoren wijn en gedistilleerde dranken moeten worden gereguleerd. Op basis van een eerdere toezegging aan het Parlement heeft de Commissie echter ook de regelgeving voor oploskoffie en witte suiker in haar voorstel opgenomen.

De Commissie interne markt en consumentenbescherming steunt de algehele benadering, maar stelt voor nog meer sectoren aan regelgeving te onderwerpen, waaronder consumptiemelk, boter, gebrande koffie, droge deegwaren, rijst en bruine suiker. De Commissie zet vraagtekens bij de motivering voor regelgeving in deze sectoren. De Europese industrie, de koffiesector uitgezonderd, is hier geen voorstander van, en consumenten hebben niet gevraagd om regelgeving die hun keuze beperkt. De voorgestelde amendementen zouden ertoe leiden dat een aantal producten dat op dit moment op de markt is, zou verdwijnen. Bovendien zou het betekenen dat de lidstaten die nooit regelgeving hebben gehad of deze hebben afgeschaft, de regelgeving voor verpakkingsmaten zouden moeten (her)invoeren. Dit is strijdig met de politieke doelstellingen van betere regelgeving en vereenvoudiging en levert de consument geen bescherming op. De Commissie waardeert dat het Parlement een impactstudie heeft verricht naar de gevolgen van deze amendementen. Uit dit initiatief blijkt het dat streven van de Commissie naar betere regelgeving en vereenvoudiging wordt gedeeld.

Tot slot is de Commissie van mening dat consumentenbescherming vandaag de dag niet zou mogen worden gebaseerd op keuzebeperking voor de consument, maar veeleer gericht zou moeten zijn op juiste informatie van de consument en op het verbieden van misleiding, opdat consumenten een welingelichte en bewuste keuze kunnen maken.

Gesteld kan worden dat de Commissie, evenals het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, de gemiddelde consument als maatstaf neemt, die redelijk goed ingelicht is en redelijk oplettend en behoedzaam. Kwetsbare consumenten worden niet minder kwetsbaar door middel van regels voor verpakkingsmaten, maar door een betere tenuitvoerlegging van de bestaande communautaire wetgeving voor consumentenbescherming, zoals etikettering en het verbod op misleidende verpakking. De Commissie werkt samen met de nationale autoriteiten aan een betere tenuitvoerlegging van deze communautaire regels, opdat kwetsbare consumenten effectief beter kunnen worden beschermd.

 
  
MPphoto
 
 

  Jacques Toubon (PPE-DE), rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in het verslag dat ik namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming presenteer, is het voorstel van de Commissie ingrijpend gewijzigd. Het verslag is in de commissie goedgekeurd met 28 stemmen, bij 1 onthouding.

Ik stel voor in te stemmen met het vrijgeven van de verpakkingsmaten, de oplossing die de Commissie gekozen heeft om de regels in overeenstemming te brengen met de jurisprudentie van het Hof in de zaak-Cidrerie Ruwet. De Commissie stelt echter wel voor in bepaalde sectoren verplichte reeksen te handhaven, zoals wijn, gedistilleerde dranken, oploskoffie en witte suiker. Die afwijking zou volgens het Commissievoorstel niet langer dan twintig jaar mogen duren.

De leden van de Commissie interne markt en consumentenbescherming hebben zich onmiddellijk gebogen over de vraag in hoeverre het voorstel zinvol is en gekeken naar de kwaliteit van de effectbeoordeling die eraan ten grondslag ligt. Dat heeft ertoe geleid dat ik een aantal andere basisproducten voorgesteld heb die aan de verplichte reeksen zouden moeten blijven voldoen, namelijk koffie, boter, rijst, deegwaren en consumptiemelk. De reeksen die ik voorstel kennen tamelijk ruime intervallen, en bovendien is het zo dat er beneden de kleinste verpakkingsmaat en boven de grootste maat geen enkele verplichting bestaat. Verder stel ik voor het stelsel over acht jaar te herzien, en niet over twintig jaar, zoals de Commissie voorstelt.

Wat zijn de redenen voor de Commissie interne markt en consumentenbescherming om u dit voorstel voor te leggen? Om te beginnen willen we de consument beschermen. Consumenten weten nog nauwelijks wat de prijs per maateenheid inhoudt die in 1998 ingevoerd is, en dat geldt in het bijzonder voor de meest kwetsbare consumenten, ouderen met name, en slechtzienden. Verder willen we rekening houden met de onafhankelijke effectbeoordeling die in opdracht van onze commissie is uitgevoerd. Daarin wordt bevestigd dat de liberalisering risico's met zich meebrengt voor de consument en niet leidt tot meer concurrentie tussen producenten en distributeurs. Laatste reden: betere wetgeving opstellen betekent niet dat er helemaal geen wetgeving meer opgesteld moet worden. Lacordaire zei het al in de jaren dertig van de 19e eeuw: tussen meester en dienaar is vrijheid verdrukking en is de wet bescherming. U ziet, dit voorstel lijkt een technische aangelegenheid zonder al te veel inhoud te zijn, maar het raakt aan wezenlijke vragen.

Tot slot zou ik drie punten willen onderstrepen. Ten eerste, het is voor het eerst dat het Parlement zelf opdracht heeft gegeven tot een effectbeoordeling, onafhankelijk van de Commissie en van lobbygroepen; ten tweede, uitgangspunt voor ons was een opvatting van "beter wetgeven" waarin alleen het belang van onze medeburgers centraal staat, en dus niet een ideologisch gekleurd concept; en ten derde, wij hebben geprobeerd zo dicht mogelijk bij de nationale geplogenheden te blijven, aangezien onze bevolkingen zeer gehecht zijn aan hun tradities op het gebied van voeding en aan hun consumptiepatronen.

 
  
MPphoto
 
 

  John Purvis (PPE-DE), rapporteur voor advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie industrie, onderzoek en energie is verheugd over het initiatief van de Commissie om verpakkingsmaten te dereguleren en liberaliseren. In mijn commissie zijn wij van mening dat de consument het meest is gebaat bij een vrije markt. Wij hebben ons ervan laten overtuigen dat het voorstel van de Commissie om een uitzondering te maken voor alcoholische dranken, oploskoffie, witte suiker - en om consequent te zijn hebben we bruine suiker toegevoegd - en aerosolen, moet worden overgenomen. Om consequent te zijn hebben we tevens voorgesteld de algemeen geaccepteerde maat van 750 ml voor wijnflessen te reguleren. Het is toch enigszins misleidend dat voor een fles wijn een standaardmaat van 750 ml wordt gehanteerd en voor gedistilleerde dranken 700 ml. Wij betreuren het derhalve dat dit voorstel is afgewezen door de Commissie interne markt en consumentenbescherming.

Wij hebben er waardering voor dat de Commissie interne markt en zijn uiterst consciëntieuze rapporteur, mijn goede vriend Jacques Toubon, deze zaken zo grondig hebben bestudeerd. De voorstellen van die commissie - waarin vastgestelde, geharmoniseerde, verplichte maten worden geïntroduceerd voor een hele reeks belangrijke goederen waarvan de maten voorheen niet geharmoniseerd waren - stellen ons, de Commissie industrie, echter teleur. We hebben regelgeving voor etikettering. We verbieden misleidende reclame. Volgens de EU-wetgeving is prijsaanduiding per eenheid verplicht. De prijs voor een standaardhoeveelheid moet worden aangegeven, zodat de consument de prijzen eerlijk kan vergelijken. Het is in het voordeel van kleine bedrijven, nieuwe marktdeelnemers en innovatieve ondernemingen - en daarmee in het voordeel van de consument - om vrij over verpakkingsmaten te kunnen beslissen. Niets kan het op de markt brengen van traditionele maten beletten; niets kan het gebruik van traditionele meeteenheden als “pints” en ponden beletten. In het voorstel van de Commissie werd melk niet eens genoemd. Een verandering in de status quo was niet nodig geweest.

De Commissie industrie adviseert het Parlement de Commissie te steunen in haar lovenswaardige poging om onnodige regelgeving te reduceren, en derhalve tegen het voorstel van de Commissie interne markt te stemmen, waarin het vaststellen van verplichte maten wordt uitgebreid naar al deze extra producten.

 
  
MPphoto
 
 

  Malcolm Harbour, namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wens de heer Toubon geluk met het werk dat hij heeft verricht. Ik spreek in het bijzonder mijn bewondering uit voor zijn aanpak. Daarmee is de Commissie interne markt en consumentenbescherming de eerste commissie in het Parlement die opdracht geeft tot een impactbeoordeling, indien wij ervoor kiezen om - in dit geval in het belang van de consument - nog eens schepje boven op de door de Commissie voorgestelde regelgeving te doen.

Dat rapport is beschikbaar voor de collega’s. Volgens dat rapport wijst de economische analyse uit dat ondanks het feit dat alles ingewikkelder wordt, de gevolgen voor de mededinging relatief gering zijn. Ook wordt daarin het standpunt van de rapporteur overgenomen dat dit alles wordt gecompenseerd met voordelen voor de consumenten. De discussie over dit onderwerp zal nog worden voortgezet, maar ik wil toch van de gelegenheid gebruik maken om de Commissie bovenal geluk te wensen met de richting die zij hierbij probeert in te gaan. Afgezien van de uitzonderingen die in dit prijzenswaardige voorstel zijn opgenomen, zijn er talrijke andere producten, die wij bij het bespreken van een aantal specifieke kwesties niet mogen vergeten.

Zoals de commissaris maar al te goed weet, is er in mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, in de pers een totaal misleidende controverse ontstaan over dit voorstel. Ik zal mij met het oog op de notulen vanavond beperken tot kort commentaar. Allereerst veronderstel ik dat wij het er allemaal over eens zijn dat drinkmelk moet worden opgenomen, en daarom is het natuurlijk uitermate belangrijk dat de traditionele fles waarin melk in het Verenigd Koninkrijk wordt bezorgd, volledige bescherming geniet. Ik ben ervan overtuigd dat de collega’s het hier volledig mee eens zullen zijn en dat daarmee de kwesties omtrent het verlies van de traditionele Britse “pinta” de wereld uit zijn.

Mijn tweede opmerking is van veel fundamentelere aard. Brood is een product dat nationaal is gereglementeerd met allerlei specifieke voorschriften. In het Verenigd Koninkrijk consumeren we grote hoeveelheden voorverpakt, gesneden brood. Ik denk dat er goede redenen zijn om dit volledig buiten de wetgeving te houden en Engeland toe te staan zijn huidige verpakkingsmaten voor dit uiterst belangrijke consumentenproduct te handhaven.

 
  
MPphoto
 
 

  Evelyne Gebhardt, namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer Toubon, hartelijk dank voor het goede verslag dat u hier zojuist hebt gepresenteerd. Tegen collega Harbour wil ik zeggen dat het van het grootste belang is dat we respect hebben voor de cultuur en de tradities van de lidstaten. Dat moet altijd het geval zijn in onze wetgeving. Ik denk dat mijn fractie steun zal geven aan deze amendementen; dat zal geen probleem vormen.

Commissaris Verheugen, u hebt zojuist gezegd dat we behoefte hebben aan een betere regelgeving en vooral aan een betere tenuitvoerlegging van het communautair recht. Dat ben ik volledig met u eens, maar ik wil u er tevens aan herinneren dat het ook de taak van de Commissie is om ervoor te zorgen dat het communautair recht ook daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd. Ik roep u op om hier streng op toe te zien, want als Europese burger wil ik dat de besluiten die wij in Europa nemen ook werkelijk ten uitvoer worden gelegd.

Anderzijds hebt u gezegd dat u uitgaat van de gemiddelde consument, zoals ook het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen dat doet. Dat is begrijpelijk: iedereen heeft een uitgangspunt nodig van waaruit hij werkt. Als sociaal-democraat echter ga ik in dergelijke gevallen juist uit van de mensen die niet tot het gemiddelde behoren, omdat zij gehandicapt zijn, omdat zij wat ouder zijn of omdat zij om de een of andere reden de diverse mogelijkheden benutten die de lidstaten en ook bedrijven bieden. Met name in dit soort gevallen is de betrouwbaarheid bij de aankoop van basisvoedingsmiddelen zoals brood en melk van bijzonder belang. Daarom moeten wij garanderen dat deze betrouwbaarheid behouden blijft in onze winkels, en daarom zullen wij instemmen met de voorstellen van de rapporteur.

 
  
MPphoto
 
 

  Toine Manders, namens de ALDE-Fractie. - Voorzitter, ik wil mijn collega Jacques Toubon bedanken voor zijn inzet en zijn werkwijze, maar ik wil toch vooral de Commissie en commissaris Verheugen bedanken voor de wijze waarop de Commissie in dit geval een voorstel heeft gedaan om betere regelgeving te maken en te dereguleren. Het komt ons dan ook een beetje vreemd over dat nu het Parlement met een hoop uitzonderingen komt; wij, - en, Voorzitter, ik kom uit een land, Nederland, dat in een referendum het Constitutioneel Verdrag heeft verworpen -, wij vinden dat Europa zich niet moet bemoeien met de maat van de koffie, met de maat van de melk, want daar hebben we een interne markt voor en we hebben een wederzijdse erkenning van de maten en de producten.

We zijn dus ook erg ongelukkig met de extra uitzonderingen of de extra producten die nu worden opgenomen om voor harmonisatie in aanmerking te komen. Wij zullen dan ook tégen stemmen en als ze niet kunnen worden weggestemd en we niet bij het Commissievoorstel kunnen blijven, dan zullen wij als liberalen tégen het hele voorstel stemmen, hetgeen we eigenlijk jammer zouden vinden, want uiteindelijk zou dit een voorbeeld kunnen zijn; ik hoop niet, Voorzitter, dat we hiermee nu geconfronteerd worden en dat ik terug moet naar mijn land om bij een volgend referendum over een constitutioneel verdrag te zeggen, ja, inderdaad, wij als Parlement bemoeien ons met details, hetgeen jullie in de straat moeten doen.

Op grond van de wetgeving, Voorzitter, wordt al duidelijk aangegeven aan de consument wat een eenheidsmaat kost per liter of per kilo. Dat wordt al aangegeven in de prijs, dus ik denk dat wij de Europese burger niet moeten onderschatten, dat we ze niet moeten betuttelen als kinderen of als minderwaardige burgers. Ik denk dat wij vertrouwen moeten hebben in het individu, dat een eigen keuze kan maken, we moeten die keuzes geven. Vervolgens, Voorzitter, zou ik het jammer vinden als ik in landen in Europa als toerist kom of op andere manieren, dat ik daar niet meer kan genieten van de eigentijdse maatvoering die daar heerst, bijvoorbeeld de "pint" in het Verenigd Koninkrijk.

Voorzitter, ik vind het jammer dan we niet hebben gekozen voor een betere regelgeving en een deregulering zoals de Commissie heeft voorgesteld. Wij betreuren dus ook de voorstellen voor de uitzonderingen.

 
  
MPphoto
 
 

  Carl Schlyter, namens de Verts/ALE-Fractie. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, het gebeurt eerlijk gezegd niet vaak dat ik het eens ben met de Commissie als het gaat om liberaliseringsvoorstellen, maar dit is een verstandige vorm van liberalisering. Ik zie dat de heer Toubon zich serieus van zijn taak heeft gekweten en een effectbeoordeling heeft uitgevoerd, maar dat geeft onvoldoende aanleiding tot het vaststellen van regels op Europees niveau. Als een land regels wil vaststellen voor de maten van brood en deegwaren is het daar vrij in, maar dit moet niet op EU-niveau gebeuren. Het gevaar bestaat dat zaken in het belachelijke worden getrokken als de EU zich daarmee gaat bezighouden.

De consument verwacht uiteraard bescherming tegen gevaarlijke additieven, en ook dat de additieven die we gebruiken nog eens grondig tegen het licht worden gehouden. Ze verwachten ook duidelijke etikettering, leesbaar en in hun eigen taal, zodat ze weten welke ingrediënten een product bevat. De regels die misleiding bij het op de markt brengen van producten tegen moeten gaan, ondervangen de problemen op het vlak van verwarrende verpakkingsmaten waar de consument tegen in opstand zou kunnen komen. Dit soort regelgeving sluit echt aan bij de behoeften van de consument.

Ik ben het met de Commissie eens dat alcohol op zichzelf staat. Op dat terrein gaat het erom de consumptie op een andere manier te sturen, en de bestaande regels en die welke door de Commissie worden voorgesteld, zijn hiervoor geschikt. Er zijn redenen om regels te hebben op dit gebied. Ik denk dat het voorstel van de Commissie, namelijk niet nog meer EU-regelgeving, evenwichtig is.

 
  
MPphoto
 
 

  Charlotte Cederschiöld (PPE-DE). - (SV) Mijnheer de Voorzitter, commissaris Verheugen, mijnheer Toubon, ik juich het voorstel van de Commissie voor de deregulering van verpakkingen toe. Ik hoop dat wij met verdere debatten onze eigen benadering dichter in de buurt kunnen brengen van die van de Commissie, zodat het de consumenten, en niet de politici, zijn die kiezen.

De rapporteur, de heer Toubon, heeft aangegeven dat hij bereid is om mijn amendement over te nemen. Dat moet de Zweedse melkpakken redden, zodat mensen over melk voor hun koffie blijven beschikken op het werk. Er moet nog het een en ander worden gedaan op het gebied van de deregulering van boter en deegwaren, en minder gedetailleerde regelgeving in het algemeen. Het zou slecht zijn voor de concurrentie en de consument als we de positie van kleine en middelgrote ondernemingen zouden verzwakken en beleidsmaatregelen zouden gebruiken om delen van de markt weg te geven aan de grote concerns. Degenen onder ons die uit een klein land komen, kunnen niet akkoord gaan met het verslag in die vorm. We hebben genoeg debatten gehad over komkommers en aardbeien. Laten we een debat over ‘melkpakken graaien’ vermijden en verdergaan met onderhandelingen die gericht zijn op een grotere vrijheid voor de consument. Er moet nog heel wat gebeuren voordat dit dossier naar tevredenheid kan worden gesloten.

 
  
MPphoto
 
 

  Anna Hedh (PSE). - (SV) Mijnheer de Voorzitter, de wijzigingen die de heer Toubon heeft aangebracht in het voorstel van de Commissie, houden voor veel landen nieuwe EU-regels in op een reeds goed werkende markt. Wij, Zweedse sociaal-democraten, denken niet dat de amendementen van de rapporteur enig voordeel zullen opleveren voor de consument. Integendeel, mocht de aanpak van de rapporteur een warm onthaal krijgen, dan zal die voor veel Europese bedrijven grote omzettingskosten met zich meebrengen, zonder dat de groepen die wij zeggen te vertegenwoordigen behoefte hebben aan die wijzigingen, die ze misschien zelfs wel onwenselijk achten.

De Zweedse Consumentenbond bijvoorbeeld, die juist op het gebied van verpakkingen samenwerkt met tal van groeperingen en organisaties, heeft - voorzover wij weten op basis van onze contacten met de bond - nooit enige wens horen uiten in de richting van vaste verpakkingsmaten. Bovendien zou een en ander niet stroken met de ambitie van de EU-instellingen om de kwaliteit van de wetgeving te verbeteren door gedetailleerde regelgeving te vermijden. Als Zweedse sociaal-democraten hebben wij niets tegen het stellen van strenge eisen aan het bedrijfsleven als wij het daarmee kunnen aanzetten tot betere consumentenbescherming, integendeel. Zoals echter reeds is gesteld, zijn die regels in dit geval overbodig, en we zullen dan ook tegen het verslag stemmen.

 
  
MPphoto
 
 

  De Voorzitter. - Het debat is gesloten.

De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Schriftelijke verklaring (artikel 142)

 
  
MPphoto
 
 

  David Martin (PSE). - (EN) Ik juich dit verslag over de regels voor nominale hoeveelheden voor voorverpakte producten toe.

Ik ben ervoor dat voor belangrijke producten standaardhoeveelheden worden gehandhaafd. Ik ben er namelijk van overtuigd dat het handhaven van nominale hoeveelheden in het belang van de Britse consument is. In het verslag worden enkele essentiële gedeelten van de bestaande wetgeving in stand gehouden. De onterechte poging van de Commissie om binnen twintig jaar vaste maten af te schaffen wordt verijdeld. De aanduiding van een prijs per maateenheid is een zeer complexe aangelegenheid, en daarom zal met een dergelijke beschermende wetgeving ervoor kunnen worden gezorgd dat de huidige verkoop van de Britse pint of milk” geen gevaar loopt. In tegenstelling tot onware Eurosceptische indianenverhalen die voor veel onrust hebben gezorgd onder de consumenten, wordt de Britse consumentenkeuze beschermd.

 

21. Agenda van de volgende vergadering: zie notulen

22. Sluiting van de vergadering
  

(De vergadering wordt om 23.25 uur gesloten)

 
Juridische mededeling - Privacybeleid