Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Τρίτη 24 Οκτωβρίου 2006 - Στρασβούργο

20. Περιορισμοί κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσης σουλφονικών υπερφθοροοκτανίων (συζήτηση)

  Πρόεδρος. Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης (A6-0251/2006) του κ. Schlyter, εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσης σουλφονικών υπερφθοροοκτανίων (τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (COM(2005)0618 C6-0418/2005 2005/0244(COD)).

  Günter Verheugen, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα αρχικά να ευχαριστήσω τον εισηγητή κ. Schlyter για τη σκληρή εργασία του πάνω σε αυτήν την πρόταση, που κατέστησε δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία με το Συμβούλιο σε πρώτη ανάγνωση.

Πρόκειται για μια σημαντική οδηγία. Αφορά τον περιορισμό της κυκλοφορίας στην αγορά και της χρήσης των σουλφονικών υπερφθοροοκτανίων (PFOS) και σχετικών ουσιών. Οι εν λόγω ουσίες είναι ανθεκτικές, βιοσυσσωρευτικές και τοξικές. Έχουν το δυναμικό να επισύρουν απαράδεκτους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και την κατάσταση του περιβάλλοντος.

Η πρόταση οδηγίας βασίζεται σε συγκεκριμένες εκτιμήσεις κινδύνου και αξιολογήσεις επιπτώσεων ενδεχομένων μέτρων και έχει λάβει υπόψη διεξοδικές συζητήσεις με όλους τους ενδιαφερομένους. Η οδηγία καταρχήν απαγορεύει, με πολύ περιορισμένες παρεκκλίσεις, την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση PFOS και σχετικών ουσιών. Παρεκκλίσεις προβλέπονται για απαραίτητες εφαρμογές σε μικρές ποσότητες που, σύμφωνα με τη γνώμη της επιστημονικής επιτροπής της Επιτροπής για την υγεία και τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, δεν συνιστούν απαράδεκτο κίνδυνο.

Η βιομηχανία σταμάτησε ήδη τη χρήση σε μεγάλη κλίμακα –για παράδειγμα στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας και των χαλιών– και η οδηγία αυτή θα αποτρέψει με αξιόπιστο τρόπο την επαναφορά τέτοιων χρήσεων.

Η προτεινόμενη οδηγία δεν θα εξασφαλίσει μόνο την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, αλλά θα εξυπηρετήσει και την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, αφού θεσπίζει εναρμονισμένους κανόνες για την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση των PFOS και των σχετικών ουσιών σε ολόκληρη την Κοινότητα.

Όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που περιλαμβάνονται στην πρόταση, συμφωνώ ότι η χρήση PFOS και σχετικών ουσιών πρέπει να εξακολουθήσει να επιτρέπεται σε φωτοευαίσθητα υλικά, σε φωτογραφικά υλικά, στην επιμετάλλωση με εξασθενές χρώμιο και άλλα μέταλλα και στα υδραυλικά υγρά, γιατί οι κίνδυνοι από αυτές τις χρήσεις είναι παραδεκτοί αφού δεν υπάρχουν ισότιμες εναλλακτικές λύσεις και δεν είναι βέβαιο ότι το τοξικολογικό προφίλ των ενδεχομένων εναλλακτικών θα είναι καλύτερο.

Σχετικά με τους αφρούς πυρόσβεσης, συμφωνώ ότι η διάθεση στην αγορά και η χρήση νέων αφρών πρέπει να απαγορευτεί και ότι πρέπει να δοθεί χρόνος 54 μηνών για την περαιτέρω χρησιμοποίηση των υφισταμένων αποθεμάτων.

Από την άλλη, δεν είμαι διατεθειμένος προς το παρόν να υποστηρίξω την επέκταση των προβλεπομένων περιορισμών σε άλλες φθοριωμένες αλκυλικές ενώσεις όπως τα PFOA διότι αυτό θα ήταν πρόωρο, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ολοκληρωμένη αξιολόγηση κινδύνου και επαρκής γνώση των σημερινών χρήσεων και εναλλακτικών, μπορούμε όμως να επανέλθουμε στο θέμα.

Συμπερασματικά θα ήθελα να πω ότι η διαδικασία μετασχηματισμού ωφελήθηκε σημαντικά από τη στενή συνεργασία μεταξύ Κοινοβουλίου, Συμβουλίου και Επιτροπής. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή μπορεί να υποστηρίξει όλες τις συμβιβαστικές τροπολογίες που υπέβαλε ο εισηγητής κ. Schlyter.

  Carl Schlyter (Verts/ALE), εισηγητής. – (SV) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ξεκινήσω εκφράζοντας τις ευχαριστίες μου σε όλους τους σκιώδεις εισηγητές για αυτήν την πολύ καλή και εποικοδομητική συνεργασία. Κατέστησε δυνατή την εξεύρεση λύσης σε πρώτη ανάγνωση μαζί με το Συμβούλιο, το οποίο επιτέλεσε επίσης καλό έργο σε αυτό το θέμα.

Αυτή η λύση βελτιώνει την αρχική πρόταση της Επιτροπής και χαίρομαι που βλέπω ότι και η Επιτροπή υποστηρίζει τώρα τον συμβιβασμό. Τα σουλφονικά υπερφθοροοκτάνια (PFOS) και οι ουσίες που σχετίζονται με αυτά είναι πολύ φθοριωμένες και η διάσπασή τους είναι εξαιρετικά δύσκολη. Επιπροσθέτως, είναι πολύ βιοσυσσωρευτικά. Γνωρίζουμε ότι οι χλωριωμένες οργανικές ενώσεις είναι τοξικές και προκαλούν προβλήματα στο περιβάλλον και παρατηρήσαμε ότι οι βρωμιωμένες οργανικές ενώσεις είναι επικίνδυνες. Τα επιβραδυντικά φλόγας αποτελούν μεγαλύτερη απειλή από τις πυρκαγιές που πρέπει να αποτρέψουν.

Τώρα είναι η σειρά των φθοριωμένων οργανικών ενώσεων. Είναι εξαιρετικά σταθερές και ο δεσμός μεταξύ φθορίου και άνθρακα είναι ο ισχυρότερος δεσμός που γνωρίζουμε στην οργανική χημεία. Οι ιδιότητες της σταθερότητας και της επιφανειοδραστικότητας είναι αυτές που έκαναν περιζήτητη τη χημική ουσία PFOS. Χρησιμοποιείται, όπως είπε ο Επίτροπος, εδώ και πολλά χρόνια στην επεξεργασία επιφανειών για χημικές ουσίες και υφάσματα. Η μεγαλύτερη επιχείρηση παραγωγής συνειδητοποίησε τους κινδύνους που υπάρχουν για τους εργαζομένους της και για τους καταναλωτές των προϊόντων της. Οι εργαζόμενοί της είχαν υψηλά επίπεδα της χημικής ουσίας στο σώμα τους και αποφάσισε να αποσύρει από την αγορά το προϊόν Scotchguard που περιείχε PFOS.

Ο στόχος της Επιτροπής με αυτήν την πρόταση ήταν να εμποδίσει την εκ νέου εισαγωγή PFOS, αλλά ο συμβιβασμός προχωρά περαιτέρω. Τώρα έχουμε πιο αυστηρούς κανονισμούς για τη συγκέντρωση και καθορίζουμε το όριο για τα παρασκευάσματα στο 0,005%. Αυτό είναι εύλογο, δεδομένου ότι οι ίδιες οι ιδιότητες του PFOS ως τασιενεργό συνεπάγονται τη χρήση του σε χαμηλές συγκεντρώσεις. Αν το όριο ήταν 0,1%, θα υπήρχε κίνδυνος να ξεφύγουν από το νομοθετικό δίχτυ περισσότερες εφαρμογές. Ο καθορισμός των επιφανειών στο 1 μικρογραμμάριο ανά τετραγωνικό μέτρο εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό.

Στο πλαίσιο του συμβιβασμού με το Συμβούλιο, το PFOS απαγορεύεται επίσης στους αφρούς κατάσβεσης. Αυτό είναι απολύτως λογικό. Διατίθενται ήδη στην αγορά εναλλακτικά προϊόντα που δεν περιέχουν φθοριωμένες οργανικές ενώσεις. Είναι επίσης δέον να εξαλειφθούν τα αποθέματα και το Κοινοβούλιο επέκτεινε, στον συμβιβασμό, αυτήν την περίοδο σταδιακής κατάργησης σε 54 μήνες. Όλοι έχουν συμφέρον από την επίσπευση της κατάργησης. Η μεγάλη πυρκαγιά σε αποθήκη πετρελαίου στο ΗΒ που προκάλεσε τη ρύπανση εκατομμυρίων λίτρων νερού με PFOS έδειξε το κόστος της χρήσης PFOS. Ο μόνος τρόπος να καταστραφεί το PFOS είναι με καύση σε υψηλή θερμοκρασία. Όλοι μπορούν να κατανοήσουν πόση δουλειά απαιτείται για την καύση εκατομμυρίων λίτρων νερού σε υψηλή θερμοκρασία.

Η επιχρωμίωση είναι ο άλλος μεγάλος τομέας. Σε αυτόν τον τομέα, η πρόταση περιορίζει τη χρήση μη διακοσμητικής σκληρής επιχρωμίωσης με τη χρήση εξασθενούς χρωμίου ως μέσο της διαδικασίας. Αυτή η εξαίρεση, επίσης, θα επανεξεταστεί μετά από μια απογραφή των σημερινών βασικών χρήσεων, η οποία θα διενεργηθεί από τα κράτη μέλη σε διάστημα δύο ετών. Και σε αυτόν τον τομέα υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, όπως μεγαλύτερα κλειστά συστήματα, καλύτερος εξαερισμός και στο μέλλον, ελπίζω, άλλες διαδικασίες. Όσον αφορά τις εξαιρέσεις, όπως οι φωτολιθογραφικές διαδικασίες, καθώς και η αντιανακλαστική επίστρωση και οι βιομηχανικές επεξεργασίες φωτογραφικού φιλμ, οι ποσότητες είναι πολύ μικρές. Ωστόσο, ακόμα και αυτές οι εξαιρέσεις θα σταματήσουν να ισχύουν μόλις γίνουν τεχνικά και οικονομικά εφικτές οι εναλλακτικές λύσεις.

Θα ήθελα επίσης να μιλήσω για το PFOA, το οποίο αφορά τα οξέα και τα άλατα της ίδιας ομάδας ουσιών. Στη Γερμανία, πολλοί άνθρωποι στην περιοχή Ρουρ ξέρουν πώς είναι να έχει κανείς μολυσμένα ύδατα. Οι άνθρωποι πρέπει τώρα να παίρνουν το πόσιμο νερό τους από δεξαμενοφόρα οχήματα, λύση που είναι τόσο δαπανηρή όσο και ασταθής. Μπορούμε να προσπαθήσουμε να σταματήσουμε αυτά τα μολυσματικά υλικά μέσω του κωδικέλλου που προστέθηκε στον συμβιβασμό για το PFOA, σύμφωνα με τον οποίο η Επιτροπή θα αναλύσει και θα αποτιμά συνεχώς τη διαδικασία για τις εναλλακτικές λύσεις. Μόλις παρουσιαστούν αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις, θα αντικαταστήσουν τα PFOA. Πιστεύω ότι είμαστε μπροστά από την εποχή μας ως προς αυτό το θέμα. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτό το ζήτημα, διότι το επόμενο μεγάλο περιβαλλοντικό πρόβλημα μπορεί να είναι η φθοριωμένη οργανική χημεία και οι διάφορες μορφές αυτής. Αυτό είναι ένα πρώτο βήμα για την προστασία των πολιτών και του περιβάλλοντος από κάποιες από αυτές τις ουσίες.

Θα ήθελα να επισημάνω επίσης ότι αυτή είναι μια συμφωνία πρώτης ανάγνωσης και ότι, αν το Κοινοβούλιο υποστήριζε τώρα τον συμβιβασμό, αυτό θα σήμαινε επίσης ότι θα τον υποστήριζε και το Συμβούλιο και ότι θα είμαστε έτοιμοι πριν τεθεί σε εφαρμογή η οδηγία REACH. Αυτή η συμφωνία θα αποτελούσε έτσι ένα είδος παραρτήματος της REACH. Αν δεν καταφέρουμε να επιτύχουμε όσον αφορά αυτήν τη συμφωνία αύριο, η πρόταση απλά θα καταρρεύσει, καθώς τότε θα κυριαρχήσει η οδηγία REACH.

  Avril Doyle, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, ελπίζω ότι οδεύουμε προς μια συμφωνία σε πρώτη ανάγνωση. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον εισηγητή, τον κ. Schlyter, για την εξαιρετική συνεργασία του σε αυτήν την έκθεση. Με μεγάλη χαρά άκουσα ότι η Επιτροπή συμφωνεί με όλες τις συμβιβαστικές τροπολογίες του εισηγητή μας. Είναι πράγματι ελπιδοφόρο, για συμφωνία σε πρώτη ανάγνωση.

Τα σουλφονικά υπερφθοροοκτάνια –PFOS– αποτελούν χλωριωμένες ενώσεις με πολυάριθμες εφαρμογές σε καταναλωτικά προϊόντα, όπως είναι τα υφάσματα και το χαρτί, είναι γνωστά για τις απωθητικές ιδιότητές τους, μεταξύ άλλων, και χρησιμοποιούνται καθημερινά σε πολλά καταναλωτικά προϊόντα. Έχουν, επίσης, ορισμένες συγκεκριμένες βιομηχανικές εφαρμογές σε ευρύ φάσμα προϊόντων, όπως είναι τα μικροτσίπ, οι αφροί κατάσβεσης, η επιχρωμίωση και τα υδραυλικά υγρά που χρησιμοποιούνται στην αεροπορία. Αυτές οι χημικές ουσίες είναι γνωστό ότι είναι πολύ τοξικές, ανθεκτικές και βιοσυσσωρευτικές.

Επιτύχαμε αρκετές σημαντικές αλλαγές στο σχέδιο πρότασης, που θα έχουν ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, ειδικά στον τομέα όπου το ανώτατο όριο για την ποσότητα PFOS που μπορεί να κυκλοφορήσει στην αγορά ως ουσία ή σκεύασμα έχει σημαντικά μειωθεί από την αρχική πρόταση της Επιτροπής.

Επικροτώ την ένταξη του PFOA –υπερφθορο-οκτανοϊκού οξέος– στο πεδίο εφαρμογής αυτής της οδηγίας. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΟΟΣΑ, η ουσία έχει ανάλογη δομή και τοξικότητα με τα PFOS και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να καταργηθεί. Η βιομηχανία προθυμοποιήθηκε να περιορίσει τη χρήση του PFOA έως το 2014, γεγονός που αποτελεί σαφή ένδειξη ότι σωστά επιμέναμε ενστικτωδώς να συμπεριληφθεί στη νομοθεσία.

Οι αλλαγές που επέφερε το Σώμα βελτίωσαν την πρόταση και η έκθεση του κ. Schlyter είναι και ισόρροπη και αντικειμενική. Η έκθεση αναγνωρίζει ότι είναι απαραίτητες περιορισμένες παρεκκλίσεις ειδικής χρήσης για κρίσιμες εφαρμογές ουσιών για τις οποίες δεν υπάρχει επί του παρόντος εναλλακτική πρόταση, για παράδειγμα το PFOS είναι απαραίτητο σε πολλές μικρές ποσότητες στον κλάδο των ημιαγωγών και στα υδραυλικά υγρά που χρησιμοποιούνται στην αεροπορία. Το γεγονός ότι η κατάργησή τους θα βασιστεί σε κατά περίπτωση εξέταση, λαμβάνοντας υπόψη νέες πληροφορίες σχετικά με τις λεπτομέρειες χρήσης και τις ασφαλέστερες εναλλακτικές προτάσεις, συνιστά έναν εποικοδομητικό και ρεαλιστικό τρόπο ενθάρρυνσης των εμπλεκόμενων βιομηχανιών για να αναζητήσουν ενεργά εναλλακτικές λύσεις.

Συμπερασματικά, φαίνεται ότι αυτό το νομοθετικό κείμενο θα περάσει κατά τη διάρκεια της φινλανδικής Προεδρίας και μπορούμε να αποφύγουμε να συνδεθούν αυτά τα τοξικά χημικά με τα θέματα της οδηγίας REACH.

  Gyula Hegyi, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (HU) Χαιρετίζω το πακέτο συμβιβασμού που κατάρτισαν το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο από πολλές απόψεις κάνει πιο πυκνή την πρόταση της Επιτροπής. Είναι καλό να διαπιστώνει κανείς ότι το Κοινοβούλιο είναι τόσο ενωμένο στο θέμα της απαγόρευσης ή του περιορισμού μιας επικίνδυνης ουσίας.

Η υγεία, η προστασία του περιβάλλοντος και η επιθυμία για μια υγιή ζωή είναι πιο σημαντικά από τα στενά συμφέροντα της βιομηχανίας. Δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία ως προς το πρόβλημα που προκύπτει από τις χημικές ουσίες. Απαιτείται αυστηρότερη ρύθμιση στον τομέα των χημικών και αυτό ακριβώς είναι το επίκεντρο της οδηγίας REACH, η οποία έχει σκοπό να ρυθμίσει όχι απλά μια συγκεκριμένη ουσία αλλά περίπου 30 000 ενώσεις. Όσον αφορά τη σημερινή πρόταση, έχει αποδειχτεί επιστημονικά ότι το σουλφονικό υπερφθοροοκτάνιο είναι μια επικίνδυνη ουσία. Θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία και είναι ανθεκτική ουσία, η οποία δεν βιοαποικοδομείται και είναι βιοσυσσωρευτική, δηλαδή συσσωρεύεται στα κύτταρα του σώματος. Κατά συνέπεια, πρέπει να περιοριστεί.

Θεωρώ επίτευγμα το γεγονός ότι η ουσία απαγορεύεται σε περισσότερους τομείς από ό,τι στην αρχική πρόταση, και σε άλλους τομείς μπορεί να συνεχιστεί η χρήση της μόνο για μια μεταβατική περίοδο. Στην περίπτωση επικίνδυνων πυρκαγιών, μπορεί να συνεχιστεί η χρήση αφρού κατάσβεσης για ένα διάστημα. Στην περίπτωση διάσωσης ανθρώπινων ζωών, πρέπει φυσικά να χρησιμοποιούμε ό,τι μέσο είναι διαθέσιμο. Μακροπρόθεσμα, ωστόσο, είναι πολύ σημαντικό να αντικατασταθεί αυτό το χημικό από ουσίες που δεν προκαλούν βλάβη στο ανθρώπινο σώμα. Εκτιμώ ότι είναι ιδιαίτερα προνοητικό το γεγονός ότι ενσωματώθηκε η αρχή της υποκατάστασης σε αυτήν την οδηγία, κάτι που σημαίνει –όπως όλοι αναμφίβολα γνωρίζουν– ότι η τοξική χημική ουσία πρέπει να αντικατασταθεί από μια άλλη, ασφαλή ουσία και ότι η έρευνα και η εισαγωγή αυτής της ουσίας αποτελεί ευθύνη του παραγωγού. Μακροπρόθεσμα, λοιπόν, η χρήση του PFOS θα επιτρέπεται μόνο εφόσον η αντικατάστασή του είναι αδύνατη και εφόσον δεν έρχεται σε άμεση επαφή με το ανθρώπινο σώμα.

Ελπίζω ότι όσοι θα ψηφίσουν τώρα υπέρ της αρχής της υποκατάστασης σε αυτήν την οδηγία θα ψηφίσουν επίσης υπέρ της αρχής της υποκατάστασης για άλλες ενώσεις, όπως αναφέρονται στην οδηγία REACH.

  Holger Krahmer, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω τον εισηγητή κ. Schlyter για την εποικοδομητική συνεργασία. Είναι γνωστό πως εμείς οι δυο δεν συμφωνούμε πάντα, ωστόσο επιδοκιμάζω το γεγονός ότι αύριο θα γίνει ψηφοφορία για έναν συμβιβασμό που θα μας επιτρέψει να συμφωνήσουμε σε πρώτη ανάγνωση.

Επίσης, επιδοκιμάζω το γεγονός ότι ο συμβιβασμός δεν συμπεριλαμβάνει ορισμένα από τα αιτήματα της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων όπως την εσπευσμένη συμπερίληψη των PFOA χωρίς να προηγηθεί αξιολόγηση κινδύνου. Η τοξικότητα των PFOS δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση, ούτε και από τη βιομηχανία. Εξάλλου, η ίδια η βιομηχανία ήταν αυτή που παραιτήθηκε από τη χρήση των PFOS σε ιδιαίτερα επικίνδυνες εφαρμογές όπως τα καταναλωτικά αγαθά.

Ορισμένοι τομείς στο άνω άκρο της αλυσίδας προστιθέμενης αξίας, όπως η αεροπλοΐα, η αεροδιαστημική και η βιομηχανία ημιαγωγών, δεν μπορούν, ωστόσο, προς το παρόν να αποφύγουν τη χρήση PFOS. Η απαγόρευσή τους ή μια παρέκκλιση με αυστηρά χρονικά όρια θα στερούσε μερικούς τομείς της υψηλής τεχνολογίας από την ασφάλεια προγραμματισμού. Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει ήδη τις κατάλληλες παρεκκλίσεις, που είναι σημαντικό να διατηρηθούν μέχρι να υπάρξει ένα κατάλληλο υποκατάστατο.

Ωστόσο το πρόβλημα με τα PFOS δεν είναι η χρησιμοποίηση της ουσίας αυτής στους εν λόγω τομείς, αλλά το γεγονός ότι ανιχνεύεται ακόμα σε παλιά προϊόντα κλωστοϋφαντουργίας όπως χαλιά και ρούχα και περνάει από αυτά στο περιβάλλον.

Θα ήθελα να κάνω τελειώνοντας ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με την κοινοτική πολιτική για τα χημικά σε συνάρτηση με την επικείμενη συζήτηση για την οδηγία REACH. Η κοινοτική νομοθεσία για τα χημικά πρέπει να επιτύχει μια ισορροπία μεταξύ της ενδεδειγμένης από κοινωνικοοικονομική άποψη χρησιμοποίησης ορισμένων ουσιών, αφενός, και υψηλών περιβαλλοντικών προδιαγραφών, αφετέρου. Όπως ισχύει και για τα PFOS, πρέπει πάντα να είναι δυνατές οι εξαιρέσεις όταν δεν υπάρχουν κατάλληλες εναλλακτικές. Τελικά, ο στόχος της πολιτικής για τα χημικά πρέπει να είναι μάλλον η ασφαλής χρησιμοποίησή τους με γνώμονα τον κίνδυνο και όχι η ιδεολογική πολιτική της ολοκληρωτικής απαγόρευσής τους.

Ελπίζω ότι ο Επίτροπος θα εξακολουθήσει και μελλοντικά να επιδιώκει μια λογική πολιτική για τα χημικά.

  Jens Holm, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (SV) Κύριε Πρόεδρε, αξιότιμη Επιτροπή, κυρίες και κύριοι, είμαστε έτοιμοι να αποφασίσουμε σχετικά με τον περιορισμό των επικίνδυνων και βλαβερών ουσιών σουλφονικό υπερφθοροοκτάνιο (PFOS) και υπερφθορο-οκτανοϊκό οξύ (PFOA).

Είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος διότι υπάρχει τόσο ευρεία υποστήριξη για το άριστο έργο του συμπατριώτη μου κ. Schlyter. Πολύ καλή δουλειά, Carl!

Πιστεύω ότι πρέπει να θυμηθούμε αυτό το κοινό όραμα όταν, αργότερα μέσα στο φθινόπωρο, θα λάβουμε άλλη μία εξαιρετικά σημαντική απόφαση –τόσο για το περιβάλλον όσο και για την υγεία μας– δηλαδή την απόφαση σχετικά με τη νομοθεσία περί χημικών προϊόντων που είναι γνωστή ως REACH. Ελπίζω ότι και σε αυτήν την περίπτωση θα υπάρξει για άλλη μία φορά μεγάλη υποστήριξη από όλο το πολιτικό φάσμα, από την Αριστερά μέχρι τη Δεξιά και από την Επιτροπή μέχρι το Συμβούλιο των Υπουργών.

Όπως ήδη αναφέρθηκε, το PFOS είναι μια επικίνδυνη ουσία. Είναι βιοσυσσωρευτική, πράγμα που σημαίνει ότι παραμένει στο περιβάλλον και στο σώμα μας για πολύ καιρό. Μια μελέτη σε άτομα από 17 χώρες από το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (WWF) διαπίστωσε την παρουσία στο σώμα των ανθρώπων του PFOS και άλλων έξι υπερφθοριωμένων ενώσεων. Καιρός είναι, λοιπόν, να εφαρμόσουμε έναν περιορισμό. Γι’ αυτό, με ικανοποίηση βλέπω ότι ο κ. Schlyter και μια επί της αρχής ομόφωνη Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων κατέστησαν πιο αυστηρή τη μέγιστη τιμή για την ποσότητα του PFOS που μπορεί να χρησιμοποιείται στην αγορά. Θα ήθελα επίσης να είχε προσθέσει η επιτροπή πιο σαφείς προσδιορισμούς ημερομηνιών για την κατάργηση του PFOS από την αγορά. Πέρα από αυτήν την επιφύλαξη, εκτιμώ ότι πρόκειται για μια άριστη έκθεση και εγώ και η Ομάδα μου, η Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών, θα την υπερψηφίσουμε.

Θέλω να τελειώσω εκεί από όπου ξεκίνησα. Είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο θέτει περιορισμούς για τις ουσίες που είναι επικίνδυνες για την υγεία και το περιβάλλον. Είναι επίσης υπέροχο ότι υπάρχει τόσο ευρεία υποστήριξη για αυτά τα μέτρα. Ελπίζω, λοιπόν, να το έχουμε αυτό υπόψη όταν θα αποφασίσουμε επί της οδηγίας REACH αργότερα το φθινόπωρο. Ας υπάρξει επίσης ευρεία υποστήριξη και στην ισχυρή νομοθεσία για τα χημικά προϊόντα.

  Peter Liese (PPE-DE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να προσθέσω και εγώ τις ευχαριστίες μου προς τον εισηγητή.

Κυρίες και κύριοι, φανταστείτε ότι είσαστε η μητέρα ή ο πατέρας ενός μικρού παιδιού και οι υγειονομικές αρχές της περιοχής σας σάς λένε ότι το πόσιμο νερό που καταναλώνατε για μήνες ή και χρόνια δεν πρέπει πλέον να χρησιμοποιείται για την παρασκευή βρεφικών τροφών ή για τα παιδιά σας εξαιτίας πολύ υψηλής συγκέντρωσης PFOS. Ή φανταστείτε πως είσαστε ο δήμαρχος μιας μεσαίου μεγέθους πόλης και πρέπει να δαπανήσετε δημόσιους πόρους ύψους αρκετών εκατομμυρίων ευρώ –χρήματα από φόρους και τέλη που καταβάλλουν οι πολίτες– για να καθαρίσουν τα αποθέματα πόσιμου νερού από τα PFOS. Ασφαλώς, θα είχατε σοβαρό πρόβλημα.

Αυτό συνέβη πριν από λίγες εβδομάδες στην εκλογική μου περιφέρεια, τη Νότια Βεστφαλία. Έχουμε μεγάλα προβλήματα με τα PFOS και οι αιτίες δεν ανιχνεύονται σε τοπικό επίπεδο, αλλά αντίθετα, βρήκαμε πως τα ίχνη αυτής της μαζικής μόλυνσης μας οδηγούν σε άλλα κράτη μέλη, κατά πάσα πιθανότητα στο Βέλγιο και τις Κάτω Χώρες.

Ως εκ τούτου, αν το εξετάσουμε καλύτερα, φαίνεται αρκετά πιθανό να παρουσιαστούν και στους γονείς και τους τοπικούς φορείς πολλών άλλων περιοχών της Ευρώπης προβλήματα σαν και αυτά που αντιμετωπίζουμε στην περιφέρειά μου. Γι’ αυτό, πρέπει τώρα να επισημάνουμε την ακριβή αιτία στη συγκεκριμένη περίπτωση και αν υπάρχουν παράνομες αλλαγές δηλώσεων, πρέπει να το ερευνήσουμε αυτό. Πρέπει επίσης να καταπολεμήσουμε το κακό στη ρίζα του, διότι στην προκειμένη περίπτωση η συγκέντρωση είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Η ουσία αυτή έχει βρεθεί ακόμα και στην Ανταρκτική και στις πηγές του Ρήνου, όπου δεν υπάρχει καθόλου βιομηχανία.

Πρέπει να εξετάσουμε το θέμα με μεγάλη προσοχή. Γι’ αυτό χαίρομαι που καταφέραμε να επεξεργαστούμε και να βελτιώσουμε την πρόταση της Επιτροπής και διαγράψαμε αρκετές αδικαιολόγητες παρεκκλίσεις –όπως για τους αφρούς κατάσβεσης, για τους οποίους υπάρχουν εναλλακτικές. Τώρα επιτύχαμε έναν καλό συμβιβασμό και πρέπει να τον υποστηρίξουμε.

  Μάριος Ματσάκης (ALDE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, ο κ. Schlyter αξίζει τα συγχαρητήριά μας για την εξαιρετική έκθεσή του, την οποία υποστηρίζω πλήρως. Η πιο σημαντική ίσως πτυχή αυτής της νομοθετικής πρότασης είναι ότι η ιστορία των PFOS είναι, δυστυχώς, μια ιστορία ντροπής για την ΕΕ και τη διεθνή προστασία των καταναλωτών και μια ιστορία η οποία δεν θα πρέπει ποτέ να επιτρέψουμε να επαναληφθεί. Παρότι τα PFOS ήταν γνωστές ανθεκτικές βιοσυσσωρευτικές ουσίες, χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς σε πολυάριθμα καταναλωτικά προϊόντα και σε ποικίλες βιομηχανικές εφαρμογές επί δεκαετίες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη μη αναστρέψιμη μόλυνση του περιβάλλοντος αλλά και των ζώων και του ανθρώπου.

Ας ελπίσουμε όλοι ότι η υπό εξέταση οδηγία θα εφαρμοστεί πλήρως το συντομότερο δυνατόν, αλλά ας θυμόμαστε ταυτόχρονα ότι θα χρειαστεί επίσης κατάλληλη νομοθεσία για την αντιμετώπιση εκατοντάδων άλλων υπερφθοριωμένων ουσιών που και αυτές είναι πολύ τοξικές και που σήμερα επιτρέπονται κατά το μάλλον ή ήττον ελεύθερα για να μας δηλητηριάζουν και θα εξακολουθήσουν να το κάνουν στο άμεσο μέλλον.

  Thomas Ulmer (PPE-DE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα αρχικά να ευχαριστήσω θερμά τον κ. Schlyter για την έκθεσή του που δείχνει μεγάλο ζήλο. Τα PFOS, που είναι αλογονωμένοι υδρογονάνθρακες, είναι τοξικά για τους ανθρώπους, αλλά και καρκινογόνα και μεταλλαξιογόνα.

Δεν υπάρχουν επιστημονικές οριακές τιμές για αυτήν την κατηγορία ουσιών, παρά μόνο εμπειρικές οριακές τιμές. Οι εν λόγω ουσίες δεν είναι βιοδιασπώμενες, είναι λιποδιαλυτές και ουσιαστικά, όταν δημιουργηθούν, υπάρχουν σχεδόν για πάντα. Επιπροσθέτως, όταν απορροφηθούν από τον ανθρώπινο οργανισμό, είναι πρακτικά αδύνατον να αποβληθούν.

Τα PFOA έχουν κατά πάσα πιθανότητα παρόμοια ή την ίδια επίδραση από ιατρική και τοξικολογική άποψη, μολονότι τα σχετικά επιστημονικά δεδομένα δεν είναι ακόμα απόλυτα αξιόπιστα. Ασφαλώς, εδώ θα παρέμβει η οδηγία REACH και η αρχή της υποκατάστασης θα διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο, μολονότι εγώ προσωπικά διατηρώ τις επιφυλάξεις μου. Όσο και αν με ενθουσιάζει η οικονομία και η προστιθέμενη αξία, ως χριστιανός δεν θέλω να αντιπαραθέσω την προστιθέμενη αξία στην ανθρώπινη ζωή.

Με τρομάζουν οι τιμές μέτρησης αυτών των χημικών στα ψάρια τόσο της θάλασσας όσο και των ποταμών. Τώρα προχωρούμε –δικαίως, και με ήσυχη συνείδηση– πιο πολύ από την αρχική πρόταση της Επιτροπής και του Συμβουλίου. Η οριακή τιμή μειώθηκε δραστικά κατά σχεδόν δύο δυνάμεις του δέκα. Οι εξαιρέσεις για τη χρωμίωση μειώθηκαν σημαντικά. Η εξαίρεση για τους αφρούς κατάσβεσης διαγράφηκε, πράγμα εύλογο, καθώς έτσι θα μπορούσαν να εκλυθούν στο περιβάλλον απεριόριστες ποσότητες. Η παρέκκλιση για τα κλειστά συστήματα διαγράφηκε, εφ’ όσον είναι σχεδόν αδύνατον να αποδειχτεί πως είναι πραγματικά στεγανά.

Γενικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω για την εποικοδομητική συνεργασία και κυρίως για τη γρήγορη επεξεργασία, γιατί καταφέραμε να επιτύχουμε έναν βιώσιμο συμβιβασμό μέσα σε λιγότερο από τρεις μήνες.

  Günter Verheugen, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να συζητήσω σύντομα το θέμα των PFOA και ύστερα να κάνω μια πολύ βασική παρατήρηση.

Στο θέμα των PFOA δεν έχει ληφθεί ακόμα οριστική απόφαση. Δεν ήταν δυνατόν να συμπεριλάβουμε στην οδηγία την απαγόρευση αυτών των ουσιών, αφού δεν διαθέτουμε ικανοποιητική αξιολόγηση κινδύνου ή επιπτώσεων. Τώρα, ωστόσο, διεξάγεται διεθνής αξιολόγηση κινδύνου σε επίπεδο ΟΑΣΕ. Φυσικά, θα εξετάσουμε προσεκτικά τα αποτελέσματα και θα κάνουμε τις αναγκαίες προτάσεις.

Κατοικώ στο ίδιο ομόσπονδο κράτος με τον κ. Liese και παρακολούθησα ο ίδιος με μεγάλο ενδιαφέρον την περίπτωση που ανέφερε. Το μόνο που μπορώ να πω σήμερα είναι ότι παρόλο που οι έρευνες των γερμανικών αρχών δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί, έχω την εντύπωση ότι πρόκειται απλά για ένα έγκλημα κατά του περιβάλλοντος. Κατά παράβαση της ισχύουσας νομοθεσίας, τοξικές ουσίες διοχετεύθηκαν στο περιβάλλον. Το αν αυτές οι οδηγίες θα μπορούσαν να το έχουν αποτρέψει αυτό είναι άλλη ιστορία. Ωστόσο, θεωρώ σημαντικό το ότι ο κ. Liese αναφέρθηκε σε αυτήν την περίπτωση, γιατί επιβεβαιώνει και πάλι το είδος των κινδύνων που περιέγραψε.

Σε μια σύγχρονη βιομηχανική κοινωνία, είναι αναπόφευκτο ότι πρέπει να ζούμε με ορισμένους κινδύνους. Το ερώτημα ποιους κινδύνους θεωρούμε αποδεκτούς και ποιους όχι πρέπει να το εξετάζουμε συνεχώς. Υπάρχει μια σειρά κριτηρίων αξιολόγησης που μπορούν να μας βοηθήσουν στην απόφαση αυτή.

Θα ήθελα να αναφέρω έναν κίνδυνο που δεν θεωρώ αποδεκτό, και μιλάω τώρα ως Επίτροπος υπεύθυνος για τη βιομηχανία. Δεν δέχομαι το επιχείρημα πως πρέπει να αποδεχτούμε τον κίνδυνο εξαιρετικά τοξικών ουσιών στο περιβάλλον μας επειδή έχουν γίνει επενδύσεις. Δεν δέχομαι το επιχείρημα πως πρέπει να αποδεχτούμε τέτοιες ουσίες επειδή οδήγησαν σε έσοδα. Δεν αποδέχομαι ούτε καν το επιχείρημα –ακόμη και αν έτσι δεν αποκτώ φίλους– πως πρέπει να χρησιμοποιούμε αυτές τις ουσίες προκειμένου να μη χαθούν θέσεις εργασίας. Θεωρώ εντελώς απρόσφορη αυτήν τη σύγκριση μεταξύ θέσεων εργασίας στη βιομηχανία και χρησιμοποίησης τοξικών ουσιών για τις οποίες υπάρχουν εναλλακτικές. Σε καταστάσεις σαν και αυτήν, η απόφαση μπορεί να είναι μόνο να προστατεύσουμε χωρίς όρους τους ανθρώπους και το περιβάλλον από κινδύνους που μπορούν να αποφευχθούν.

Οπωσδήποτε, αυτή είναι η γραμμή στην οποία βασίζεται η πολιτική μου σε όλα αυτά τα θέματα. Το Σώμα θα το διαπιστώσει αυτό όταν θα γίνει προσεχώς στο Σώμα η συζήτηση για την πιο σημαντική, ευρεία και σύγχρονη νομοθεσία για τα χημικά στον κόσμο, δηλαδή την οδηγία REACH.

  Πρόεδρος. Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τετάρτη, στις 12.30.