Πρόεδρος. Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη σύσταση για τη δεύτερη ανάγνωση (A6-0455/2006) από την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου για την έκδοση του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί ιδρύσεως Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (10351/1/2006 – C6 0314/2006 – 2005/0017(COD)) (Συνεισηγήτριες: Lissy Gröner, Amalia Sartori).
Lissy Gröner (PSE), εισηγήτρια. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, ευχαριστώ πολύ την συνεισηγήτριά μου και την Επιτροπή. Με μια πολύ καλή συνεργασία προσπαθήσαμε να επιτύχουμε την κατά το δυνατόν πιο σύντομη λειτουργία του ινστιτούτου. Ήταν μια πολύ επιτυχημένη εργασία. Ωστόσο, κύριε Πρόεδρε, σας παρακαλώ να δώσετε και πάλι εντολή σε όλες τις υπηρεσίες να εξετάσουν όλες τις γλωσσικές εκδοχές ως προς τη χρήση της γλώσσας ανάλογα με το φύλο. Στη δική μου γλώσσα, τα γερμανικά, αυτό δεν ισχύει παντού παρά τις επανειλημμένες σχετικές εκκλήσεις μου.
Από τότε που υπάρχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρουσιαζόμαστε εδώ ως κινητήρια δύναμη για την ισότητα. Εδώ και σχεδόν 10 χρόνια συζητάμε ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να συστήσουμε ένα όργανο που θα επιδιώκει την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου και θα βασίζεται στα καλύτερα αποτελέσματα όλων των χωρών εκτελώντας το οριζόντιο καθήκον του. Μετά από μία μελέτη σκοπιμότητας, ζητήθηκε η σύσταση του ινστιτούτου για την ισότητα και το Συμβούλιο ανταποκρίθηκε πριν από σχεδόν δύο χρόνια σε αυτό το αίτημα και αποφάσισε τη σύσταση του ινστιτούτου σε ουδέτερη δημοσιονομικά βάση. Τι σημαίνει αυτό; Στην πράξη σημαίνει πως το ινστιτούτο για την ισότητα θα χρηματοδοτείται από το παλιό πρόγραμμα για την ισότητα. Ο προϋπολογισμός μειώθηκε στο μισό και το βασικό πρόγραμμα μεταφέρθηκε στο κοινωνικό πρόγραμμα δράσης PROGRESS. Αυτό είναι το τίμημα που πληρώνουν οι γυναίκες. Όταν κάποιοι υποστηρίζουν πως το ινστιτούτο κοστίζει πολύ ακριβά, πρέπει να τους πούμε: όχι, οι γυναίκες είναι που το πλήρωσαν ακριβά.
Όμως εδώ στο Σώμα προωθήσαμε με μεγάλη υποστήριξη εκ μέρους των γυναικείων ενώσεων το ινστιτούτο, που θέλουμε να εργάζεται ανεξάρτητα και να δρομολογήσει τη συγκέντρωση των προτύπων των δοκιμασμένων πρακτικών για την καλύτερη δυνατή εξίσωση των ευκαιριών. Θέλουμε να συγκεντρωθούν τα παραδείγματα αυτά από όλες τις χώρες και να κλείσει το χάσμα μεταξύ της νομικής κατάστασης για την ισότητα –πράγμα που επαναλαμβάνεται για παράδειγμα και στις ευρωπαϊκές συνθήκες, στο άρθρο 3– και της διάκρισης που συμβαίνει καθημερινά στην πράξη.
Δεν θέλουμε να κερδίζουν οι γυναίκες περίπου 30% λιγότερο από τους άντρες συναδέλφους τους. Αυτό μπορεί να μην ισχύει για τους προέδρους του Κοινοβουλίου, μπορεί μάλιστα να το βρίσκει κανείς αστείο, όταν όμως οι γυναίκες που εργάζονται στην παραγωγή αμείβονται κατά 30% λιγότερο από τους άντρες συναδέλφους τους, αυτό δεν είναι πια καθόλου αστείο. Θέλουμε να έχουν όλα τα κράτη μέλη πρόσβαση σε πληροφορίες για τους τρόπους επιτυχημένης καταπολέμησης της βίας, της αναγκαστικής πορνείας και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Θέλουμε ανταλλαγή σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά τους τρόπους για να σταματήσει στον 21ο αιώνα η διάκριση βάσει του φύλου.
Όπως ήδη υπογράμμισα, στην επιτροπή επιτύχαμε γρήγορα συμφωνία. Από τις 50 τροπολογίες που εγκρίναμε σε πρώτη ανάγνωση, οι 35 υιοθετήθηκαν αμέσως με μεγάλη υποστήριξη από την Επιτροπή. Για κάποιες άλλες βέβαια χρειάστηκε να αγωνιστούμε. Αναγκαστήκαμε να δώσουμε σκληρό αγώνα για να επιτύχουμε ακρόαση σχετικά με τη διεύθυνση του ινστιτούτου –και υπογραμμίζω ότι εδώ δεν είμαι ουδέτερη, αλλά περιμένω να διοριστεί διευθύντρια– και το επιτύχαμε. Επιβάλαμε ένα μικρότερο διοικητικό συμβούλιο. Δεν υπάρχει λόγος να εκπροσωπούνται στο διοικητικό συμβούλιο όλα τα κράτη μέλη, γιατί αυτό θα σήμαινε ότι τελικά, 33 άτομα θα ασκούν έλεγχο και μόνο 13 θα εργάζονται. Αυτό δεν θα το καταλάβαινε κανείς.
Θέλουμε το ευρωπαϊκό ινστιτούτο για την ισότητα να διαθέτει την εργασία του στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και να ενισχύεται η εργασία μας στο Κοινοβούλιο από την εργασία των επιστημόνων. Όμως πώς είναι δυνατόν –και αυτό είναι για μένα το πιο μεγάλο μειονέκτημα– να αποφασίζει την περασμένη εβδομάδα το Συμβούλιο να εγκατασταθεί το ινστιτούτο στο Βίλνιους; Βρίσκεται πολύ μακριά από τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Το ινστιτούτο για την ισότητα είναι ένα ινστιτούτο εργασίας και δεν έχει ως στόχο την εκπροσώπηση, ούτε πρέπει να γίνει εκεί όπου θα αυξήσει το γόητρο κάποιας χώρας, αντίθετα, πρέπει να βρίσκεται κοντά στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Αυτό ισοδυναμεί με αποδυνάμωση. Θέλαμε μια υποστήριξη για το έργο των θεσμικών οργάνων και θέλουμε να γίνει αποτελεσματικό έργο που θα βοηθήσει να επιβληθεί η πολιτική και πραγματική ισότητα.
Γι’ αυτό θεωρώ ότι εκπονήσαμε μια καλή πρόταση και ζητώ από το Σώμα να εγκρίνει τον συμβιβασμό που διαπραγματευθήκαμε με το Συμβούλιο. Ζητώ ευρεία υποστήριξη για το ευρωπαϊκό ινστιτούτο για την ισότητα. Ανοίξαμε τον δρόμο για να επιτευχθεί γρήγορα συμφωνία και ευχαριστώ και πάλι όλους όσους συμμετείχαν σε αυτό. Ευχαριστώ ιδιαίτερα και την Επιτροπή που προσπάθησε πολλές φορές να γεφυρώσει κατά τις διαπραγματεύσεις το χάσμα μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου. Ευχαριστώ και πάλι όλους όσους συνεργάστηκαν και ιδίως τις σκιώδεις εισηγήτριες όλων των ομάδων. Η έναρξη λειτουργίας του ινστιτούτου για την ισότητα, που αναμένεται σύντομα, θα αποτελέσει ένα ορόσημο, όμως παραμένει ακόμα πολλή δουλειά αν θέλουμε να επιτελεστούν τα μεγάλα καθήκοντά του.
Ευχαριστώ για την προθυμία για συνεργασία, ταυτόχρονα όμως ερωτώ ποιος είναι βασικά σε θέση να ηγηθεί αυτού του ινστιτούτου. Πρέπει να είναι κάποιος που δεν έχει μόνο ειδικές γνώσεις, αλλά και την απαραίτητη γνώση της εσωτερικής λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Ως προς αυτό, η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων θα προσέξει να μην διοριστεί κάποιος από την Επιτροπή ή το Συμβούλιο στο ινστιτούτο αυτό που δεν θα μπορεί να εκπληρώσει αυτό το καθήκον. Αν επιτύχουμε τη διατήρηση ενός μεγάλου δικτύου οργανώσεων γυναικών, όπως σκοπεύουμε, τότε η ίδρυση αυτού του ινστιτούτου θα αποτελέσει μία τεράστια πρόοδο για το ευρωπαϊκό γυναικείο κίνημα.
Amalia Sartori (PPE-DE), εισηγήτρια. – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να εκφράσω εξ ονόματος ης Ομάδας μου τις ευχαριστίες μας στη συνάδελφό μου, κ. Gröner, για το έργο που επιτελέσαμε από κοινού.
Επιθυμούσαμε εντόνως η ίδρυση αυτού του Ινστιτούτου να τύχει της υποστήριξης των εκπροσώπων των δύο μεγαλύτερων κομμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να επωφεληθεί από αυτή την ισχυρή βάση και την υποστήριξη. Αν και η αντιπαράθεση ήταν πολλές φορές έντονη, πρέπει να αναγνωρίσω ότι, σε όλα τα στάδια των εργασιών, καταλήγαμε στο τέλος πάντα σε ομόφωνες σχεδόν αποφάσεις στο πλαίσιο της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων. Πιστεύω πως είναι σκόπιμο να το επισημάνουμε.
Ακόμη και στο Σώμα, υπάρχουν συχνά επιφυλάξεις όταν εξετάζουμε το ζήτημα –το οποίο παραμένει χωρίς λύση και σε ευρωπαϊκό επίπεδο– των γυναικών, οι οποίες, παρά τις νομοθεσίες που παρέχουν εγγυήσεις, δεν έχουν καταφέρει ακόμη να εκμεταλλευθούν ουσιαστικά τις ίσες ευκαιρίες και τη δυνατότητα συμμετοχής τους σε όλα τα επίπεδα λήψης των αποφάσεων. Παρά ταύτα, από την πρώτη κιόλας ανάγνωση είχαμε μια θετική ψηφοφορία, η οποία, είμαι πεπεισμένη πως θα επαναληφθεί αύριο στο Σώμα.
Θα ήθελα να προσθέσω μόνον ορισμένες παρατηρήσεις σε όσα ανέφερε η συνάδελφος συνεισηγήτρια: καταρχάς, πιστεύω πως δεν είναι πολύ συχνό φαινόμενο μια απόφαση να εκφράζει τόσο καλά τις θέσεις των προπαρασκευαστικών μελετών, όπως συνέβη στην προκειμένη περίπτωση.
Μετά την εκπόνηση της ατζέντας κοινωνικής πολιτικής στις αρχές του 2000 αποφασίσθηκε να ξεκινήσουν οι προπαρασκευαστικές εργασίες για την ίδρυση αυτού του Ινστιτούτου και, τόσο το Κοινοβούλιο όσο και η Επιτροπή, ανέθεσαν τη διενέργεια εμπεριστατωμένων μελετών σε εταιρείες παροχής συμβουλών που δραστηριοποιούνται στον τομέα. Τολμώ να πω ότι το αποτέλεσμα της εργασίας μας και αυτό που θα ψηφίσει αύριο το Σώμα αντιπροσωπεύει πλήρως τις θέσεις των δύο αυτών μελετών για την ίδρυση ενός μικρού, ευέλικτου, ανεξάρτητου Ινστιτούτου με οργάνωση δικτύου, ικανού να αναλύει τα δεδομένα και τις αιτίες για τις οποίες εξακολουθεί να υφίσταται το φαινόμενο των διακρίσεων, να μελετά τις ορθές πρακτικές, να εντοπίζει και να κοινοποιεί καινοτόμες κανονιστικές και νομοθετικές λύσεις στον τομέα των δικαιωμάτων των γυναικών και των ίσων ευκαιριών.
Όσον αφορά τη συζήτηση για την έδρα του Ινστιτούτου –στην οποία βασικά δεν συμμετείχαμε ως επιτροπή– ελπίζω ότι η επιλογή του Βίλνιους, στη Λιθουανία, παρά τη μεγάλη απόσταση, θα δώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα χάρη στα θαύματα της επιστήμης και της τεχνικής, αλλά, πέραν αυτού, θα ήθελα να εκφράσω την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι οι εργασίες θα ξεκινήσουν αμέσως και το Ινστιτούτο θα αρχίσει να λειτουργεί από το 2007.
Χάρη στο έργο αυτού του Ινστιτούτου θα συντελεσθούν βήματα προόδου που θα φανούν χρήσιμα τόσο στην κοινότητα όλης της Ευρώπης όσο και στις χώρες εκτός Ευρώπης που επιθυμούν να διδαχθούν και να μιμηθούν τη δική μας πορεία στον συγκεκριμένο τομέα.
Vladimír Špidla, μέλος της Επιτροπής. (CS) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, χαίρομαι ιδιαιτέρως που η συζήτηση μεταξύ Συμβουλίου και Κοινοβουλίου σημείωσε ταχεία πρόοδο και που πλησιάζουμε τώρα σε συμφωνία. Η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων ανταποκρίνεται σε μια πραγματική ανάγκη, να δώσουμε στην ευρωπαϊκή πολιτική για την ισότητα των φύλων νέα μέσα, τα οποία θα της επιτρέψουν να σημειώσει περαιτέρω πρόοδο. Αυτή η ανάγκη επισημάνθηκε ήδη από το 1999. Το Κοινοβούλιο, ιδίως δε η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων υποστήριξε την ιδέα θέσπισης αυτού του ινστιτούτου. Αυτό το Ινστιτούτο θα μας βοηθήσει –τα όργανα δηλαδή της Κοινότητας και τα κράτη μέλη– να διαμορφώσουμε και να ακολουθήσουμε πολιτικές αναπτύσσοντας τη γνώση για τις ίσες ευκαιρίες μεταξύ ανδρών και γυναικών. Προς τον σκοπό αυτόν, το ινστιτούτο θα κανονίσει τη συλλογή, ανάλυση και κοινοποίηση αντικειμενικών, αξιόπιστων και συγκρίσιμων στοιχείων σε κοινοτικό επίπεδο. Θα αναπτύξει επίσης κατάλληλους μεθοδολογικούς πόρους για τη βελτίωση της συνεκτίμησης της διάστασης του φύλου στην κοινοτική πολιτική.
Η πρώτη ανάγνωση επέτρεψε στο Κοινοβούλιο να τελειοποιήσει και να αποσαφηνίσει ορισμένα σημεία, τα οποία περιέχονται στην πρόταση της Επιτροπής. Η κοινή θέση ενσωματώνει επίσης τις περισσότερες από τις τροπολογίες, τις οποίες υπέβαλε το Κοινοβούλιο. Σε δεύτερη ανάγνωση, έπρεπε να βρούμε απαντήσεις σχετικά με τη σύσταση του διοικητικού συμβουλίου, ένα θέμα για το οποίο το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο είχαν διισταμένες απόψεις. Χαίρομαι που αμφότερα τα όργανα κατέβαλαν προσπάθειες για την εξεύρεση ενός εξισορροπημένου συμβιβασμού και τελικά τα κατάφεραν. Ο συμβιβασμός που εξετάζουμε επιφέρει βελτιώσεις στην κοινή θέση. Αφενός, το σύστημα της εναλλασσόμενης θητείας των μελών του διοικητικού συμβουλίου, η έκδοση κοινών δηλώσεων, επέτρεψε στα κράτη μέλη τα οποία διατηρούσαν αμφιβολίες να αποδεχθούν ένα διοικητικό συμβούλιο μεσαίου μεγέθους. Αυτό θα επιτρέψει στο ινστιτούτο να εργαστεί αποτελεσματικά από την άποψη του μεγέθους του και της επιτέλεσης των καθηκόντων του. Αφετέρου, οι τροπολογίες που αφορούν στον διορισμό του διευθυντή, την επαναφορά του φόρουμ των εμπειρογνωμόνων και τον διορισμό από το Κοινοβούλιο δύο εμπειρογνωμόνων αυτού του φόρουμ θα ενισχύσουν τον ρόλο του Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή αποδέχεται, επομένως, αυτόν τον συμβιβασμό. Πιστεύω ακράδαντα ότι το Κοινοβούλιο, το οποίο ασπάζεται την επιδίωξή μας για την έγκριση αυτού του κανονισμού μέχρι τα τέλη του έτους, θα μπορέσει επίσης να τους αποδεχθεί και γι’ αυτόν τον λόγο του είμαι ευγνώμων.
Αξιότιμοι βουλευτές, θέλω επίσης να ευχαριστήσω τους εισηγητές, την κ. Gröner και την κ. Sartori. Κατάφερα να συναντιέμαι μαζί τους σε τακτική βάση και όλοι εσείς μπορείτε να επιβεβαιώσετε τις άοκνες προσπάθειές τους. Χάρη σε αυτές είμαστε στη φάση που αύριο ευελπιστώ ότι θα μπορέσουμε να περατώσουμε οριστικά αυτή την υπόθεση.
Anna Záborská, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. (SK) Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων έκανε καλά που όρισε δύο εισηγητές από την Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) και των Ευρωπαίων Δημοκρατών και από τη Σοσιαλιστική Ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να εκπονήσουν μια έκθεση σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ισότητας των Φύλων.
Η έκθεση που προέκυψε είναι αρκούντως εξισορροπημένη και θέλω να σας εκφράσω τα ειλικρινή μου συγχαρητήρια, κυρία Sartori και κυρία Gröner. Θα ήταν όμορφο αν μπορούσαμε να ανακοινώσουμε σήμερα ότι δεν υπάρχει λόγος ίδρυσης Ινστιτούτου Ισότητας των Φύλων αφ’ ης στιγμής έχουν εξαλειφθεί οι κάθε είδους διακρίσεις σε βάρος των γυναικών. Θα ήταν καλό αν μπορούσαμε να πούμε ότι δεν γίνονται πλέον καθόλου διακρίσεις όσον αφορά τις αμοιβές των γυναικών, την αξία της εργασίας των ανδρών και των γυναικών, ότι η αξία της εργασίας των ανδρών και των γυναικών αναγνωρίζεται πλήρως επίσης σε ό,τι αφορά τις ευθύνες του νοικοκυριού και ότι οι μητέρες και οι πατεράδες έχουν ελευθερία επιλογής ως αποτέλεσμα της προόδου, η οποία σημειώθηκε με τη συμφιλίωση του οικογενειακού και του εργασιακού βίου.
Δυστυχώς όμως, αυτό δεν συμβαίνει, παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ολόκληρο οπλοστάσιο νομικών μέσων για την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμο εργαλείο. Το αν θα ανταποκριθεί επάξια στις προσδοκίες μας μένει να αποδειχθεί κατά την αξιολόγηση σε πέντε χρόνια από τώρα. Θα έχουμε αρκετό θάρρος να διαλύσουμε το Ινστιτούτο, αν η αξιολόγηση αποδειχθεί αρνητική; Θα έχουμε το θάρρος να βρούμε πιο χρήσιμες εφαρμογές για τα χρήματα που έχουν ήδη διατεθεί; Θέλω να υπογραμμίσω τον κίνδυνο να βασιστούμε μόνο στο Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων προς επίλυση όλων των προβλημάτων, τα οποία συνδέονται με την έλλειψη ίσων ευκαιριών για τους άνδρες και τις γυναίκες.
Κατά τον ίδιο τρόπο που ένα ευρύ φάσμα της παγκόσμιας και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας απέτυχε να επιλύσει αυτά τα προβλήματα για περισσότερο από 50 χρόνια, το Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων επίσης δεν θα μπορεί να το πράξει αυτό. Μόνο η προσωπική ανάμειξη κάθε άνδρα, κάθε γυναίκας, κάθε πολιτικού και κάθε μη κυβερνητικής οργάνωσης θα εξασφαλίσει ότι οι γυναίκες δεν υφίστανται διακρίσεις και ότι όλες οι γυναίκες, των φτωχότερων περιλαμβανομένων, έχουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη και ότι η αξία, η τιμή και η αξιοπρέπειά τους γίνονται πλήρως σεβαστές.
Zita Gurmai, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (HU) Η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες επί των οποίων οικοδομήθηκε η σύγχρονη Ευρώπη. Μετά από μακρόχρονο αγώνα, βρισκόμαστε πλέον ελάχιστα πριν την ίδρυση ενός δημόσιου ινστιτούτου για την ισότητα των φύλων στην Ευρώπη. Θέλω να ευχαριστήσω την κ. Gröner και την κ. Sartori για το έργο τους και να τις συγχαρώ για το σχέδιο πρότασης, το οποίο αντιπροσωπεύει την καλύτερη έκβαση που μπορεί να υπάρξει για την ώρα και το οποίο, κάτι εξίσου σημαντικό, χαίρει της στήριξης της Επιτροπής αλλά και του Συμβουλίου.
Καταφέραμε να διασφαλίσουμε ότι το ινστιτούτο είναι ανεξάρτητο, κάτι που είναι ουσιώδης προϋπόθεση για να επιτελέσει το έργο του με τον δέοντα επαγγελματισμό και να εκπληρώσει τον ρόλο του ως φόρουμ εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι θα βοηθούν τον διευθυντή/-ντρια στο έργο του/της. Διασφαλίζεται επίσης το πλαίσιο προϋπολογισμού της λειτουργίας, καθώς και η διαφάνεια για τον τρόπο διαχείρισής του. Θα συνεχίσει να αποτελεί αρμοδιότητα της Επιτροπής και του Διοικητικού Συμβουλίου ο διορισμός διευθυντή, θέλω ωστόσο να επισημάνω ότι ο διευθυντής πρέπει να εμφανίζεται ενώπιον της επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αυτό θα ενισχύσει τον ρόλο του Κοινοβουλίου.
Αντλούμε μεγάλη ικανοποίηση από το γεγονός ότι επιτέλους θα δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό ινστιτούτο, το οποίο θα αναλύει συνεχώς το θέμα της ισότητας των φύλων στην κοινωνία και θα συλλέγει στοιχεία με συστηματικό τρόπο. Είμαι βέβαιος ότι θα αναπτύξει πολύτιμες μεθοδολογίες προς όφελος της πολιτικής ίσων ευκαιριών και θα παρέχει συμβουλές στα άλλα θεσμικά όργανα της Κοινότητας και των κρατών μελών, όπως επίσης θα βοηθήσει στην ενίσχυση της κοινοτικής πολιτικής.
Επικροτώ το γεγονός ότι επελέγη ένα νέο κράτος μέλος ως τόπος της έδρας του ινστιτούτου. Θεώρησα πραγματικά σημαντικό στη διάρκεια της διαδικασία επιλογής της έδρας να προκριθεί ένας χώρος που να παρέχει το κατάλληλο περιβάλλον. Μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι αυτό θα ισχύσει στην περίπτωση της Λιθουανίας, δεδομένου ότι η λιθουανική κυβέρνηση τίμησε τη δέσμευσή της όταν προσέφερε το συμπληρωματικό ποσό των 50 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία θα είναι διαθέσιμα από τους κοινοτικούς πόρους για επτά χρόνια.
Το άνοιγμα του ινστιτούτου σηματοδότησε ένα σημαντικό βήμα για μας στον τομέα της ισότητας των φύλων. Μόνο ο καιρός θα δείξει πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος του, ο διαχρονικός του όμως χαρακτήρας υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι το 2007 θα είναι το έτος των ίσων ευκαιριών στην Ευρώπη. Προβήκαμε στις αναγκαίες ενέργειες και το ινστιτούτο είναι πλέον έτοιμο να ξεκινήσει τις εργασίες του. Είναι όμως και δική μας δουλειά να διασφαλίσουμε την αποτελεσματική του λειτουργία.
Danutė Budreikaitė, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (LT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, θέλω να εκφράσω την ικανοποίησή μου για την απόφαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 1ης Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους, σχετικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ισότητας των Φύλων στο Βίλνιους της Λιθουανίας. Αυτή η απόφαση θα επιβεβαιωθεί επισήμως στα συμπεράσματα του Συμβουλίου των ευρωπαίων ηγετών στις 14 και 15 Δεκεμβρίου.
Αυτό το ινστιτούτο θα είναι το πρώτο σε ένα νέο κράτος μέλος, στη Λιθουανία. Μολονότι υπάρχει μακρά ιστορία αγώνων των γυναικών για ίσα δικαιώματα με τα δικαιώματα των ανδρών, εξακολουθεί να υπάρχει πολύ μεγάλη διαφορά μεταξύ των αμοιβών γυναικών και ανδρών, σε βάρος των γυναικών. Η πραγματική υλοποίηση της ισότητας των φύλων θα σηματοδοτήσει την πραγμάτωση όχι μόνο αυτής της δημοκρατικής αξίας της ΕΕ, της ελευθερίας της αυτο-έκφρασης και των διαπροσωπικών σχέσεων, αλλά θα συμβάλει και στην επίλυση των δημογραφικών προβλημάτων και στη μείωση της φτώχειας.
Τα πλέον σημαντικά καθήκοντα του νέου Ινστιτούτου θα είναι η συλλογή πληροφοριών για την ισότητα των φύλων, η ανάλυσή τους και η υποβολή προτάσεων σε θέματα ισότητας των φύλων, καθώς και η διάχυση της πληροφορίας για την κατάσταση της ισότητας των φύλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις τρίτες χώρες.
Είμαι πεπεισμένη ότι το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων, του οποίου η έδρα ορίστηκε στη Λιθουανία, θα λειτουργήσει επιτυχώς, δεδομένου ότι η Λιθουανία έχει εμπειρία στη συνεργασία με άλλες χώρες της ΕΕ, ενώ έχει και τη δυνατότητα να μοιραστεί την εμπειρία της με τρίτες χώρες, ιδίως τους προς Ανατολάς γείτονές της.
Η Επιτροπή αποδέχθηκε σαράντα από τις προτάσεις του Κοινοβουλίου για την επέκταση του γεωγραφικού φάσματος της συλλογής και ανάλυσης των πληροφοριών και της παροχής πληροφοριών, μεταξύ άλλων στις νεο-εντασσόμενες χώρες και στις υποψήφιες χώρες.
Ωστόσο, η κλίμακα των διακρίσεων σε βάρος των γυναικών σε ορισμένες από τις χώρες της ΕΕ είναι τόσο μεγάλη, που κανένας δεν θα πρέπει να είναι ικανοποιημένος με την περικοπή των δαπανών του ινστιτούτου. Πιστεύω ότι έπρεπε να γίνει το αντίθετο – να αυξηθεί ο αριθμός των υπαλλήλων του ινστιτούτου και το μέγεθος του προϋπολογισμού του, σε συνάρτηση με το ευρύ φάσμα των δραστηριοτήτων του.
Θέλω επίσης να υπογραμμίσω ότι καταρχήν τα ίδια τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν μέτρα για την ενεργό και αυστηρή εφαρμογή της πολιτικής για την ισότητα των φύλων στις χώρες τους. Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων θα τα βοηθήσει να εκπληρώσουν αυτόν τον στόχο. Επιπλέον, αν το επιτρέψει ο Πρόεδρος, θέλω να πω στην κ. Sartori ότι όχι μακριά από το Βίλνιους βρίσκεται το γεωγραφικό κέντρο της Ευρώπης και ότι είναι μια πόλη που δεν απέχει υπερβολικά από τις Βρυξέλλες.
Hiltrud Breyer, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, ευχαριστώ κι εγώ θερμά τις εισηγήτριες. Όταν θα υλοποιηθεί σε λίγο καιρό αυτό το ινστιτούτο για την ισότητα, θα έχει γίνει ένα τεράστιο βήμα. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα ανεξάρτητο και αυτόνομο ινστιτούτο για την ισότητα προκειμένου να εξασφαλιστεί πως ο στόχος της ισότητας ανδρών και γυναικών δεν θα είναι κατώτερο από άλλες δράσεις για τη μη διάκριση. Ως εκ τούτου, είναι πολύ σημαντικό το ότι διασαφηνίσαμε πως θέλουμε μία ισχυρή γυναίκα ως διευθύντρια του ινστιτούτου.
Είναι απαραίτητο ένα ανεξάρτητο ινστιτούτο για την ισότητα, επειδή δυστυχώς η διάκριση σε βάρος γυναικών εξακολουθεί να είναι μια πραγματικότητα για την Ευρώπη. Υπάρχουν πολλοί τομείς για τους οποίους δεν χρειαζόμαστε μόνο περισσότερα στατιστικά στοιχεία, αλλά και προτάσεις για καινοτόμες λύσεις. Ελπίζω ότι αυτό το ινστιτούτο δεν θα αποτελέσει μόνο ένα σημείο συγκέντρωσης δεδομένων, αλλά θα μπορέσει να συνεισφέρει πραγματικά εποικοδομητικά στην λύση του προβλήματος της διάκρισης βάσει του φύλου.
Τελειώνοντας, θα ήθελα, ωστόσο, να υπογραμμίσω ένα ακόμα σημείο που θεωρώ πολύ σημαντικό. Το ευρωπαϊκό ινστιτούτο για την ισότητα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη συγκεκριμένη πολιτική και νομοθεσία και δεν πρέπει να χρησιμεύσει ως άλλοθι για την αδράνεια σε σχέση με νομοθετικές πρωτοβουλίες.
(Ο Πρόεδρος διακόπτει την ομιλήτρια)
Eva-Britt Svensson, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (SV) Κύριε Πρόεδρε, θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους τους εμπλεκόμενους για το σκληρό έργο και τη δέσμευσή τους και ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ στην κ. Gröner και την κ. Sartori για το γεγονός ότι αυτό το Ινστιτούτο τώρα επιτέλους δημιουργείται και ξεκινά το σημαντικό έργο του. Σήμερα είναι ένα σημαντικό ορόσημο για όλους εμάς που εργαζόμαστε προκειμένου να δημιουργήσουμε μια κοινωνία όπου άνδρες και γυναίκες θα είναι ίσοι. Είναι επίσης ένα ορόσημο όσον αφορά την ενίσχυση των δικαιωμάτων των γυναικών, διότι η κατάσταση των παιδιών επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τα δικαιώματα των μητέρων τους, τα δικαιώματα δηλαδή των γυναικών. Μολονότι είμαι ικανοποιημένος με αυτό το βήμα για τη δημιουργία ενός ινστιτούτου ισότητας των φύλων, είμαι στον ίδιο βαθμό απογοητευμένος για το γεγονός ότι το 2006 υφίσταται η ανάγκη ενός ειδικού ινστιτούτου για την προαγωγή των δικαιωμάτων τα οποία προδήλως θα έπρεπε να απολαμβάνουν οι γυναίκες και για το γεγονός ότι δεν σημειώσαμε περαιτέρω πρόοδο σε ό,τι αφορά το δικαίωμα του ήμισυ της ανθρωπότητας να καθορίζει τη ζωή του υπό τους ίδιους όρους που την καθορίζει το άλλο μισό της ανθρωπότητας.
Πολύς λόγος γίνεται στην ΕΕ περί δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και οι γυναίκες έχουν ανάγκη ανθρώπινων και δημοκρατικών δικαιωμάτων. Το γεγονός ότι τεράστια τμήματα του πληθυσμού πιστεύουν ότι οι γυναίκες μπορούν να αντιμετωπιστούν ως εμπορεύματα σε μια αγορά και ότι η κοινωνία δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για το δικαίωμα των γυναικών να ορίζουν το σώμα τους δεν μπορεί να λογίζονται δημοκρατικά. Μας απασχολεί εδώ το δικαίωμα των γυναικών να μην υφίστανται ξυλοδαρμό ή άλλου είδους κακοποίηση και, επί παραδείγματι, το γεγονός ότι η πολιτική εξουσία, σε μεγάλο βαθμό, είναι αρσενική εξουσία και ότι οι γυναίκες κερδίζουν λιγότερα σε σύγκριση με τους άνδρες για την ίδια εργασία. Πραγματικά ελπίζω ότι στην ψηφοφορία στην Ολομέλεια θα στηρίξουμε τη δημιουργία του Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων, το οποίο θα αποτελέσει μείζον και σημαντικό βήμα, που θα συμβάλει στο να είμαστε ικανοί στο μέλλον να μιλάμε περί δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων ίδιων για όλους, ασχέτως φύλου.
Urszula Krupa, εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, η ιδέα της δημιουργίας ενός Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων, το οποίο περιγράφεται ως ένας από τους σημαντικότερους στόχους της Κοινότητας, γεννήθηκε το 2000, όταν κατέστη σαφές ότι υπήρχαν αισθητές ανισότητες μεταξύ των φύλων στην πλειονότητα των πεδίων πολιτικής. Αυτό παρουσιάζεται ως ένα πολύπτυχο φαινόμενο, το οποίο είμαι βέβαιη ότι είναι αλήθεια ως έναν βαθμό, μολονότι όντως εγείρει το θεμελιώδες ερώτημα του για το αν πρόκειται πράγματι για θέμα ισότητας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας ή περισσότερο για τη δημιουργία μιας νέας αριστερής ιδεολογίας.
Ένας από τους ρόλους του θεσμικού οργάνου θα είναι η εξάλειψη των στερεοτύπων για τα φύλα μέσω της διάχυσης πληροφοριών για μη στερεοτυπικούς ανδρικούς και γυναικείους ρόλους, μαζί με την παροχή φιλελεύθερων παραδειγμάτων προς μίμηση. Αυτό έγινε επί μακρόν και είναι κάτι το οποίο όσοι έχουν χριστιανική κοσμοθεωρία δεν μπορούν να ανεχθούν.
Τα σύγχρονα προγράμματα, τα οποία απέχουν παρασάγγες από τα ηθικά πρότυπα και τα οποία εκμεταλλεύονται τις ανθρώπινες αδυναμίες, δεν συμβάλλουν παρά στο να καταστήσουν τους ανθρώπους πιο ευάλωτους, ανυπεράσπιστους σκλάβους ιδίως των σεξουαλικών τους παρορμήσεων και της ανάγκης για ικανοποίηση. Η ανθρωπότητα, υποβαθμισμένη στην ικανοποίηση των βασικών της αναγκών, αποστερημένη από την οποιαδήποτε πνευματική διάσταση της ζωής της, με την προσωπική ανάπτυξη να αποτρέπεται και να παρεμποδίζεται από την παντελή έλλειψη πνευματικού βίου, δεν θα μπορέσει να φθάσει στην πλήρη εντελέχεια, ακόμη και με την ενεργό συνδρομή και με τη στήριξη που παρέχουν οι ευγενείς στόχοι των διαφόρων θεσμών.
Επιπλέον, οι νομικές ρυθμίσεις της οδηγίας εγείρουν σειρά αμφιβολιών, καθώς ο θεσμός υποτίθεται ότι χαίρει της μέγιστης δυνατής ανεξαρτησίας στην υλοποίηση των δραστηριοτήτων του, δύναται μάλιστα να αναθέτει σε εξωτερικούς αξιολογητές την αξιολόγηση των επιτευγμάτων του. Αυτή η έλλειψη ελέγχου της επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η δυνατότητά της να επιλέγει τον δικό της αξιολογητή όχι μόνο εγείρει αμφιβολίες, αλλά καταντά καθ’ όλα γελοία. Τα έσοδα του ινστιτούτου επίσης εκπλήσσουν, δεδομένου ότι περιλαμβάνουν όχι μόνο τις επιδοτήσεις, οι οποίες καταβάλλονται από τους φόρους μας, αλλά και εισφορές από διάφορους εύπορους οργανισμούς, συν τα έσοδα από τις υπηρεσίες που παρέχει.
Το επόμενο προνόμιο είναι η ασυλία. Αυτό σημαίνει ότι το προσωπικό του ινστιτούτου δεν θα υπόκειται σε περιορισμούς στην εκτέλεση των καθηκόντων του και θα είναι ελεύθερο να διασπείρει φεμινιστικά ιδεολογήματα, τα οποία θα οδηγήσουν σε μια κατάσταση όπου, αντί οι γυναίκες να συνεργάζονται με τους άνδρες, θα υπάρξει καταστροφική μάχη των φύλων, η οποία θα αναχθεί στο νέο δόγμα, ενώ το φύλο θα καταστεί το νέο προλεταριάτο. Θα καταψηφίσουμε την έγκριση αυτής της οδηγίας.
Μαρία Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου (PPE-DE). – Κύριε Πρόεδρε, είναι αναμφισβήτητο ότι η ίση μεταχείριση για άνδρες και γυναίκες και ο σεβασμός της αρχής της ισότητας σε όλες τις εκφάνσεις των δημόσιων και ιδιωτικών δραστηριοτήτων θα επιτρέψει καλύτερη διαχείριση των ανθρωπίνων πόρων της Ένωσης, ώστε να συμβάλλουν χωρίς εμπόδια στην ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της και στην άνοδο του βιοτικού και πολιτιστικού επιπέδου των πολιτών της.
Ιδιαίτερα η γυναικεία συμμετοχή στην αγορά εργασίας, προκειμένου να είναι αποτελεσματική και συγχρόνως να επιτρέψει την ανανέωση των γενεών με τη γέννηση και ανατροφή τέκνων, είναι ανάγκη να γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα των γυναικών ως θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Με αυτή την οπτική, τόσο το Συμβούλιο όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έβαλαν από την προηγούμενη κοινοβουλευτική θητεία - κύριε Επίτροπε, πολύ καλά το υπογραμμίσατε - τις βάσεις για την ίδρυση του Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων. Από τότε όμως μέχρι σήμερα ο προβληματισμός για την ισότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει εξελιχθεί σε μια οπτική συνολική με εφαρμογές οριζόντιες σε όλες τις πολιτικές και δράσεις. Παράδειγμα είναι ο οδικός χάρτης για την ισότητα και η οδηγία για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην αγορά εργασίας. Ειλικρινά, συγχαίρω τις συνεισηγήτριες, κ. Sartori και κ. Gröner, για τις βελτιώσεις που βοήθησαν να γίνουν στην πρόταση κανονισμού για τη δημιουργία του Ινστιτούτου. Πέρα από την προώθηση της ισότητας με έρευνες, συλλογές, ανάλυση στοιχείων, προώθηση καλών πρακτικών, αναμένουμε καινοτομία στη θεώρηση της πολυδιάστατης παρακολούθησης της εδραίωσης των ίσων ευκαιριών. Οι στοχευμένες ενέργειες που θα προτείνονται πρέπει να δείχνουν σεβασμό στην εθνική πολυμορφία και στην αρχή της επικουρικότητας. Η διοίκηση του Ινστιτούτου οφείλει να εξασφαλίζει την αντιπροσωπευτικότητα των κρατών μελών στις δράσεις του. Η ποιότητα της πραγματογνωμοσύνης ελπίζουμε ότι θα εγγυάται τη χρησιμότητα των προτάσεων και την αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων στις αρμοδιότητες άλλων οργανισμών που ασχολούνται με ειδικά θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η υγεία, η ασφάλεια στην εργασία και άλλα.
Συμπερασματικά θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι, παρά την πρόοδο στη σύνθεση του συμβουλευτικού σώματος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μόνο κατά την εκ των υστέρων ακρόαση του Διευθυντή....
(Ο Πρόεδρος διακόπτει την ομιλήτρια)
Πρόεδρος. Σας ευχαριστώ πολύ για τη συνδρομή σας.
Κυρία Thomsen, πριν ξεκινήσετε, θα ήθελα απλώς να πω ότι παρατηρώ ένα τηλεοπτικό συνεργείο που σας ακολουθεί και σας παίρνει συνέντευξη στην Αίθουσα. Αμφιβάλω αν αυτό θα συνέβαινε στο δανικό κοινοβούλιο. Εδώ είναι Κοινοβούλιο και όχι τηλεοπτικό στούντιο. Θα το επιτρέψω αυτή τη φορά, αλλά σας παρακαλώ να μην ξανασυμβεί.
Britta Thomsen (PSE). – (DA) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, θέλω καταρχάς να ευχαριστήσω τις εισηγήτριες για τον μεγάλο όγκο δουλειάς, που αποτυπώθηκε σε αυτή την έκθεση. Με χαροποιεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι επιτέλους το ινστιτούτο θα γίνει πραγματικότητα. Παρόλη τη νομοθεσία και τις καλές προθέσεις, εξακολουθούμε να μην έχουμε ισότητα στην Ευρώπη σήμερα. Αυτό μπορεί να το διαπιστώσει κάποιος, λόγου χάρη, από το γεγονός ότι εξακολουθούν να υφίστανται διαφορές στις αμοιβές που λαμβάνουν οι άνδρες και οι γυναίκες και από το γεγονός ότι οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται χαρακτηριστικά στα κάθε μορφής όργανα λήψης αποφάσεων, είτε αυτά είναι πολιτικά, είτε δημόσια είτε πολιτικά. Η ανάγκη γι’ αυτό το ινστιτούτο στην Ευρώπη είναι αδήριτη, όπως και η ανάγκη για ακριβείς πληροφορίες, αναλύσεις και προτάσεις στο πεδίο της ισότητας.
Πιστεύω ότι το ινστιτούτο θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην Ευρώπη, τόσο ως φορέας έμπνευσης όσο και ως φορέας διάχυσης της πληροφορίας για θέματα ισότητας. Η συλλογή στοιχείων και η ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών θα επιτρέψει στο ινστιτούτο να ηγηθεί στην εκπόνηση προτάσεων και στρατηγικών για την άρση των προσκομμάτων στην ισότητα. Πολλά κράτη μέλη έχουν ανάγκη ώθησης. Μεταξύ άλλων, μπορεί να τονιστεί η ανάγκη για την επισήμανση και άρση των προσκομμάτων στις ίσες αμοιβές. Σήμερα, όχι μόνο υποφέρουμε από την έλλειψη γνώσης σε αυτό το πεδίο, αλλά μας λείπουν και τα αναγκαία μέσα να καταβάλουμε προσπάθειες για την καταπολέμηση αυτών των διαφορών. Αυτό σημαίνει ότι οι ανισότητες εξακολουθούν να υφίστανται παρά τη νομοθεσία και τις μεγαλοστομίες ότι θέλουμε να αλλάξουν τα πράγματα. Χαίρομαι ιδιαίτερα που η ΕΕ είναι σε θέση να φωτίσει μια ατραπό σε αυτό το πεδίο και να καταδείξει ότι πρόκειται να δοθεί υψηλή προτεραιότητα, στην πολιτική ατζέντα, στο έργο για την ισότητα και ευελπιστώ ότι αυτό το έργο θα προσδώσει ορμή στις προσπάθειες των κρατών μελών.
Bairbre de Brún (GUE/NGL). – (EN) (Η ομιλήτρια μίλησε στα ιρλανδικά)
Με χαρά υποστηρίζω αυτή την έκθεση και ζητώ την ταχεία πρόοδό της ώστε το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων να μπορέσει να ξεκινήσει το έργο του το προσεχές έτος. Θέλω να ευχαριστήσω τις εισηγήτριες για το έργο τους.
Η προώθηση της ανταλλαγής εμπειριών στην ΕΕ θα μας βοηθήσει να αξιοποιήσουμε την ανάλυση που έχει ήδη διεξαχθεί σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και να διεξάγουμε μια σημαντική νέα ανάλυση. Το ινστιτούτο θα γίνει σημαντικό σκέλος της χάραξης κοινοτικής πολιτικής προκειμένου να προωθηθεί ενεργά η δράση για την ισότητα των φύλων. Το ινστιτούτο θα πρέπει να ξεκινήσει τη λειτουργία του το συντομότερο δυνατόν, με σαφή εστίαση τόσο στη συγκέντρωση όσο και στην ανάλυση δεδομένων. Κατόπιν, εναπόκειται σε εμάς εδώ στο Κοινοβούλιο να διασφαλίσουμε ότι τα αποτελέσματα της ανάλυσης θα προωθηθούν στην χάραξη πολιτικής στο μέλλον.
Johannes Blokland (IND/DEM). – (NL) Κύριε Πρόεδρε, η ισότητα των φύλων είναι ένα θέμα το οποίο τίθεται σε τακτά διαστήματα εδώ στο Σώμα. Πέραν του γεγονότος ότι εκείνο το οποίο πιθανώς εννοείται είναι η ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, σε αντιδιαστολή προς την ισότητά τους, κατά την άποψή μου, παραείναι εύκολο να ελπίζουμε ότι αυτό το θέμα μπορεί να επιλυθεί προβαίνοντας σε μια-δυο ορμητικές αλλαγές. Τις τελευταίες δεκαετίες, αναπτύχθηκε μεγάλο ενδιαφέρον, υγιές ή και λιγότερο υγιές, για τα δικαιώματα των γυναικών. Αυτό δεν σημαίνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις και σε ορισμένες περιοχές υπάρχει οπωσδήποτε λόγος για ιδιαίτερη προσοχή. Αυτό μπορεί να αποδοθεί στις διαφορετικές απόψεις για τους στερεοτυπικούς ρόλους στη διάρκεια των αιώνων σε διαφορετικές κουλτούρες. Μπορούμε ακόμη να βρούμε ίχνη αυτού του πράγματος στις κουλτούρες χωρών, ακόμη και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά την άποψή μου, αυτές οι διαφορές πρέπει να αντιμετωπίζονται συνετά, αν επιδιώκουμε την επίτευξη της ισότητας των φύλων σε όλες τις χώρες και κράτη μέλη. Το κάθε κράτος μέλος δύναται κατ’ εμέ να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτό, καθώς το καθένα είναι σε καλύτερη θέση να εκτιμήσει την τοπική κατάσταση και να λάβει τα ανάλογα μέτρα. Αν ένα κράτος μέλος δεν αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, υπάρχουν αρκετοί εθνικοί και διεθνείς οργανισμοί, οι οποίοι μπορούν να ενθαρρύνουν ή και να επιβάλουν συγκεκριμένα βήματα σε αυτό το πεδίο.
Εν ολίγοις, υποστηρίζω πλήρως την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών και τις ίσες ευκαιρίες των μεν και των δε, για την ώρα όμως, δεν έχουμε ιδιαίτερη ανάγκη από ένα νέο ευρωπαϊκό ινστιτούτο να επιληφθεί του θέματος.
Teresa Riera Madurell (PSE). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να αρχίσω συγχαίροντας την κ. Gröner και επίσης την κ. Sartori, το Συμβούλιο και την Επιτροπή, για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε. Χαιρόμαστε που έγινε σεβαστή η άποψη του Κοινοβουλίου για θέματα που ήταν σημαντικά για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του Ινστιτούτου.
Ένα μεσαίου μεγέθους διοικητικό συμβούλιο, εκλεγμένο με ένα σύστημα εκ περιτροπής μεταξύ των κρατών μελών, θα επιταχύνει αναμφίβολα τη λήψη των αποφάσεων. Ένας διευθυντής που θα διορίζεται μέσω μιας ανοιχτής, διαφανούς διαδικασίας, ο οποίος θα πρέπει να παρουσιάζεται στην αρμόδια επιτροπή του Κοινοβουλίου προκειμένου να απαντά στις ερωτήσεις των βουλευτών είναι ικανοποιητική επιλογή για μας. Επιπλέον, η επαναφορά ενός φόρουμ εμπειρογνωμόνων που θα αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών, του Κοινοβουλίου και των κοινωνικών φορέων, για να συνδράμει το διοικητικό συμβούλιο στον σχεδιασμό των δραστηριοτήτων του Ινστιτούτου είναι αναμφίβολα μια καλή κίνηση.
Αυτή είναι μια ιστορική μέρα για το Κοινοβούλιο, κυρίες και κύριοι, διότι σήμερα δημιουργούμε κάτι που τόσο το Κοινοβούλιο όσο και τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα και η κοινωνία των πολιτών πιστεύουν ότι είναι απολύτως αναγκαίο: ένα ανεξάρτητο όργανο αφοσιωμένο ειδικά στις πολιτικές ισότητας των φύλων.
Κυρίες και κύριοι, η ισότητα μεταξύ αντρών και γυναικών είναι μια από τις βασικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το Ινστιτούτο θα είναι ένα ισχυρό εργαλείο για τη διασφάλιση της ενσωμάτωσης της ισότητας των φύλων σε όλες τις κοινοτικές πολιτικές.
Pia Elda Locatelli (PSE). – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, αύριο θα ψηφίσουμε για την ίδρυση του Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων και είμαστε ασφαλώς ευτυχείς που φθάσαμε επιτέλους στο τέρμα αυτής της πορείας. Και λέω «επιτέλους» γατί δεν ξεχνώ ότι η μελέτη σκοπιμότητας χρονολογείται από το 2002. Εύχομαι, ωστόσο, το Ινστιτούτο να αρχίσει να λειτουργεί σύντομα.
Θα θέλαμε ασφαλώς να έχει περισσότερους πόρους στη διάθεσή του, αλλά προτιμώ να βλέπω τη θετική πλευρά, την ίδρυση δηλαδή του Ινστιτούτου, και να ελπίζω ότι στο μέλλον θα αυξηθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα.
Σκεπτόμενη τη μελλοντική δραστηριότητα του Ινστιτούτου θα ήθελα να κάνω δύο παρατηρήσεις: η πρώτη αναφέρεται στο πού θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να αναπτυχθεί η δράση του Ινστιτούτου, ενώ η δεύτερη σε ένα ειδικό θέμα παρέμβασης.
Είναι γενικό φαινόμενο ότι στα μέρη όπου οι συνθήκες των γυναικών παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη καθυστέρηση υπάρχει σοβαρή έλλειψη στατιστικών δεδομένων ανά φύλο. Η πρώτη σύστασή μου, λοιπόν, είναι το Ινστιτούτο να κάνει περισσότερο αισθητή την παρουσία του σε αυτές τις περιπτώσεις.
Η δεύτερη παρατήρηση αναφέρεται σε ένα ειδικό θέμα έρευνας, ήτοι τη διαφορά των αμοιβών. Οι ανισότητες στις αμοιβές μεταξύ γυναικών και ανδρών παραμένουν σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα και, προπαντός, δεν παρουσιάζουν ουσιαστικά δείγματα μείωσης. Εάν λάβουμε υπόψη ότι η Συνθήκη της Ρώμης περιελάμβανε ένα άρθρο που αναφέρεται ρητά στην ισότητα των αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών και ότι, ενώ έχουν παρέλθει πενήντα χρόνια, βρισκόμαστε ακόμη στο ίδιο σχεδόν σημείο, θα κατανοήσουμε ότι στο ζήτημα αυτό απομένουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, η ιδέα της δημιουργίας ενός Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων γεννήθηκε το 1995. Τέσσερα χρόνια μετά, το σουηδικό υπουργείο ενσωμάτωσης και ισότητας των φύλων κατέθεσε το αρχικό του σχέδιο. Τότε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μετά από μερικά χρόνια ερευνών αναφορικά με τους στόχους και την οργάνωση του ινστιτούτου, πρότειναν τη δημιουργία του.
Μετά την πρώτη ανάγνωση τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε τη δημιουργία αυτής της νέας υπηρεσίας, αφού κατέθεσε έναν αριθμό τροπολογιών σχετικά με το φάσμα των δραστηριοτήτων του και τρόπους διασφάλισης μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας. Είναι θετικό το ότι το Συμβούλιο, η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασαν την πρόθεσή τους για τη δημιουργία του ινστιτούτου και την έναρξη των εργασιών του το 2007.
Σε αυτό το στάδιο, σε δεύτερη ανάγνωση, εκκρεμούν μόνο ζητήματα που αφορούν τη διαχειριστική δομή του ινστιτούτου, την εκλογή του διευθυντή του και το ακόμη αμφιλεγόμενο θέμα του φόρουμ των εμπειρογνωμόνων. Είναι κρίμα που η θέση του Συμβουλίου γι’ αυτό το θέμα διαφέρει από τις θέσεις τόσο της Επιτροπής όσο και του Κοινοβουλίου. Ωστόσο, η τελική έκβαση είναι ικανοποιητική.
Λαμβάνοντας υπόψη τον σημαντικό ρόλο αυτής της υπηρεσίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου σε μερικές χώρες διαπιστώνονται ακόμη σαφείς διακρίσεις λόγω φύλου σε πολλούς τομείς της ζωής, αποστολή του ινστιτούτου θα είναι η εφαρμογή ενός ενοποιημένου συστήματος συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην Ευρώπη.
Είναι θετικό ότι το ινστιτούτο θα εδρεύει σε ένα νέο κράτος μέλος. Θα εδρεύει στο Βίλνιους, την πρωτεύουσα της Λιθουανίας. Ελπίζω να ξεκινήσει το έργο του όσο το δυνατόν συντομότερα, δεδομένου ότι αυτό είναι κάτι το οποίο περιμέναμε από το 1995.
Τέλος, θέλω να συγχαρώ τις εισηγήτριες για την καλή τεκμηρίωση του εγγράφου.
Anna Hedh (PSE). – (SV) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όσοι είστε ακόμα ξύπνιοι, η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι μια από τις βασικές αρχές της ΕΕ και η πραγμάτωσή της είναι ένας από τους κεντρικούς στόχους της ΕΕ. Η ΕΕ πρέπει να προσπαθήσει να ενσωματώσει την ισότητα σε όλες τις δραστηριότητές της. Παρά το γεγονός ότι σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στον τομέα της ισότητας, πολλές μελέτες δείχνουν ότι αυτή η πρόοδος είναι πολύ αργή. Η ΕΕ, λόγου χάρη, δεν έχει την ικανότητα να προβαίνει σε σύνθεση αναλύσεων και να καταθέτει εποικοδομητικές λύσεις στο θέμα της ενσωμάτωσης της ισότητας και της προαγωγής της ισότητας μεταξύ των φύλων. Με τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων, η ΕΕ και τα κράτη μέλη σηματοδοτούν την υψηλή προτεραιότητα που δίνουν σε αυτό το θέμα, καθώς και την πολιτική βούληση να πράξουν περισσότερα για να υπερβούν την επικρατούσα έλλειψη ισότητας.
Σήμερα, νιώθω πολύ υπερήφανη, ως ευρωπαία βουλευτής της Σοσιαλιστικής Ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που η συνεργασία της ΕΕ χρησιμοποιείται για την προώθηση της καταπολέμησης των διακρίσεων βάσει φύλου. Είναι τώρα σημαντικό για όλα τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν το ινστιτούτο και να του υποβάλουν στατιστικά στοιχεία και πληροφορίες. Αποτελεί τεράστια ευθύνη για τα κράτη μέλη. Εν κατακλείδι, θέλω να πω πόσο χαίρομαι που το ινστιτούτο θα εδρεύει σε ένα νέο κράτος μέλος, στη Λιθουανία, στο Βίλνιους. Δεν πιστεύω ότι η αρχή της εγγύτητας έχει να διαδραματίσει κάποιον ρόλο σε αυτή την περίπτωση, διότι όλα τα κράτη μέλη είναι κεντρικά. Θέλω να τους ευχηθώ καλή τύχη και να ευχαριστήσω τις εισηγήτριες, την κ. Gröner και την κ. Sartori, όπως και την Επιτροπή.
Vladimír Špidla, Μέλος της Επιτροπής. (CS) Κυρίες και κύριοι βουλευτές, χαίρομαι που το Κοινοβούλιο δύναται να αποδεχθεί πλήρως τον συμβιβασμό της Προεδρίας. Με αυτή τη συμφωνία, μπορεί να επιταχυνθεί η δημιουργία και λειτουργία του ινστιτούτου. Η πρόσφατη απόφαση των κρατών μελών να ορίσουν την έδρα του ινστιτούτου στο Βίλνιους είναι ενδεικτική της κοινής επιθυμίας να συσταθεί και να λειτουργήσει το ινστιτούτο το συντομότερο δυνατόν.
Αξιότιμα μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα κάνει αύριο ακόμη ένα βήμα στην πορεία για τις ίσες ευκαιρίες. Όπως επεσήμαναν αρκετοί ομιλητές, υπάρχει ακόμη πολύ δρόμος να διανύσουμε.
Πρόεδρος. Θέλω να ευχαριστήσω τον Επίτροπο, όλους τους ομιλητές και την κ. Záborská και την επιτροπή της για το σημαντικό τους έργο. Εύχομαι στο ινστιτούτο κάθε επιτυχία. Είναι απαραίτητη.