Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2006/2135(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A6-0416/2006

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A6-0416/2006

Συζήτηση :

PV 31/01/2007 - 23
CRE 31/01/2007 - 23

Ψηφοφορία :

PV 01/02/2007 - 7.11
CRE 01/02/2007 - 7.11
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P6_TA(2007)0021

Συζητήσεις
Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2007 - Βρυξέλλες Έκδοση ΕΕ

23. Διακρίσεις σε βάρος των νέων γυναικών και των κοριτσιών στην εκπαίδευση (συζήτηση)
PV
MPphoto
 
 

  Πρόεδρος. Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης (A6-0416/2006) της κ. Věra Flasarová, εξ ονόματος της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, σχετικά με τις διακρίσεις σε βάρος των νέων γυναικών και των κοριτσιών στην εκπαίδευση (2006/2135(INI)).

 
  
MPphoto
 
 

  Věra Flasarová (GUE/NGL), εισηγήτρια. – (CS) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, αισθάνομαι ευγνωμοσύνη που είχα την ευκαιρία να συντάξω μια έκθεση για τις διακρίσεις σε βάρος των νέων γυναικών και των κοριτσιών όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση, και θα ήθελα να ευχαριστήσω όλα τα μέλη της επιτροπής για τη χρήσιμη συνεργασία τους.

Η εκπαίδευση είχε ανέκαθεν τεράστια αξία για την κοινωνία. Στο παρελθόν, οι άνθρωποι έβλεπαν την πρόσβαση στην εκπαίδευση με τον ίδιο τρόπο που έβλεπαν την πρόσβαση στον πλούτο – ήταν ένα επιλεκτικό θέμα. Όσοι δεν διέθεταν πλούτο ή προνόμια αντιμετώπιζαν δυσκολίες προκειμένου να εξασφαλίσουν την εκπαίδευσή τους. Η κατάσταση ήταν ακόμη χειρότερη για τους αλλοδαπούς, τους μετανάστες, τους διαφωνούντες και τους ανθρώπους από άλλες φυλές. Και οι γυναίκες συναντούσαν εμπόδια στην πρόσβαση τους στην εκπαίδευση, και ιδίως στην ανώτερη εκπαίδευση, λόγω των προκαταλήψεων και του αυστηρά οριοθετημένου κοινωνικού περιβάλλοντος στο οποίο οι περισσότερες ήταν υποχρεωμένες να κινούνται.

Τα αρχαϊκά στερεότυπα που έχουν διατηρηθεί επί χιλιάδες χρόνια δεν υποχωρούν εύκολα στις ανάγκες του πολιτισμού. Εξακολουθούν να ζουν στις σκέψεις και τη συμπεριφορά των ανθρώπων, μολονότι κανείς δεν τα ομολογεί δημοσίως. Δεν επιθυμώ να ανασκαλέψω τη συνείδηση κανενός, αλλά σκόρπια κομμάτια από τον Μεσαίωνα, αν μου επιτρέπετε να το θέσω τόσο απλοϊκά, έχουν παραμείνει μέσα μας. Αν αυτό δεν ήταν αλήθεια, αν ο πολιτισμός μας είχε βαθιά ριζωμένες τις αρχές της ισότητας, δεν θα ήμασταν σήμερα υποχρεωμένοι να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα.

Η έκθεσή μου βασίστηκε στην ιδέα ότι η εκπαίδευση είναι μια διά βίου διαδικασία. Εντούτοις, όπως σίγουρα θα συμφωνήσετε, η καλύτερη χρονική στιγμή για την απόκτηση προσόντων και για προσωπική και επαγγελματική ανέλιξη είναι όταν είναι κανείς νέος. Είναι μια διαδικασία που πρέπει να είναι απαλλαγμένη από κάθε είδους διάκριση και η χειρότερη από όλες τις διακρίσεις είναι οι οικονομικοί περιορισμοί που επηρεάζουν, ειδικότερα, τα πιο αδύναμα τμήματα της κοινωνίας. Αν δεν μπορούμε να εξαλείψουμε τον αντίκτυπο των οικονομικών μειονεκτημάτων που επηρεάζουν αγόρια και κορίτσια εξίσου, θα πρέπει τουλάχιστον να μειώσουμε τον αντίκτυπο αυτόν όσο περισσότερο μπορούμε, καθώς και αυτές τις μορφές διακρίσεων που εξετάζονται στην παρούσα έκθεση.

Στοιχεία από διάφορες χώρε της ΕΕ δείχνουν ότι στην αρχή της εκπαιδευτικής διαδικασίας, μειονεκτικοί παράγοντες λόγω φύλου εμφανίζονται πολύ σπάνια. Η φοίτηση στο σχολείο είναι υποχρεωτική και οι παράγοντες που εμποδίζουν την ανάπτυξη των παιδιών επηρεάζουν και τα δύο φύλα εξίσου. Αναφέρομαι συγκεκριμένα σε μειονεκτήματα όπως διάγνωση διαταραχών, παραμέληση από τους γονείς και λανθασμένες διαγνώσεις που οδηγούν στον αποκλεισμό των παιδιών από τα κανονικά εκπαιδευτικά συστήματα. Αυτοί είναι εξαιρετικά σημαντικοί παράγοντες. Για τις διακρίσεις σε βάρος των νέων γυναικών και των κοριτσιών στην εκπαίδευση γίνεται λόγος μόνο εν παρόδω. Γνωρίζουμε ότι τα κορίτσια και οι νέες γυναίκες είναι εξίσου χαρισματικές και φιλόδοξες όσον αφορά την απόκτηση ανώτερης εκπαίδευσης με τα συνομίληκα αγόρια και άνδρες. Τα ποσοστά των γυναικών και των ανδρών στην εκπαίδευση είναι σε γενικές γραμμές ίσα. Σε κάποια είδη ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τα κορίτσια είναι πλειοψηφία, γεγονός που αντικατοπτρίζει τα κοινωνικά στερεότυπα σύμφωνα με τα οποία ορισμένα επαγγέλματα θεωρούνται παραδοσιακά ανδρικά και κάποια άλλα γυναικεία. Ακούμε συχνά για συστήματα που καλλιεργούν άλλες μορφές διακρίσεων όπως είναι οι χαμηλοί μισθοί στα λεγόμενα γυναικεία επαγγέλματα. Μπορούμε να πούμε ότι τα προβλήματα που συνδέονται με το φύλο και τα οποία αντιμετωπίζουν τα κορίτσια και οι νέες γυναίκες έχουν τις ρίζες τους στο δίλημμα μεταξύ της δημιουργίας οικογένειας και της ανατροφής των παιδιών, αφενός, και της συνέχισης των σπουδών και της ανάπτυξης επαγγελματικής ζωής, αφετέρου. Ενώ οι νέοι άνδρες μπορούν να επιδιώξουν την απόκτηση περαιτέρω προσόντων μετά την ολοκλήρωση των σπουδών –στην ουσία είναι κάτι που προσδοκάται από εκείνους– οι νέες γυναίκες έχουν να παλέψουν με αυτό το δίλημμα.

Η σύγχρονη τάση και στα δύο φύλα είναι να αναβάλουν τον γάμο και τη δημιουργία οικογένειας. Αυτό οφείλεται όχι μόνο στις αλλαγές στον τρόπο ζωής, αλλά και στη δυσκολία να συνδυαστούν οικογένεια και σταδιοδρομία, ιδίως όταν υπάρχουν μικρά παιδιά που χρειάζονται φροντίδα. Ο κόσμος της εργασίας είναι φοβερά ανταγωνιστικός και απαιτεί ολόψυχη δέσμευση. Στο σημείο αυτό οι γυναίκες υστερούν έναντι των ανδρών στατιστικά. Σε αναλογία με τους άνδρες, ο αριθμός των γυναικών που φτάνουν στα υψηλότερα κλιμάκια της ανώτερης εκπαίδευσης και των επιστημονικών ιδρυμάτων μειώνεται. Πολύ μικρότερος είναι ο αριθμός των γυναικών που αναλαμβάνουν ηγετικές θέσεις. Αυτές είναι οι εκδηλώσεις των διακρίσεων με βάση το φύλο στον τομέα της πρόσβασης στην εκπαίδευση. Σε κάποιον βαθμό, ωστόσο, οι διακρίσεις επηρεάζουν επίσης τις γυναίκες που έχουν ήδη αποκτήσει υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και υψηλές κοινωνικές θέσεις. Δεν μπορούν να κερδίσουν, ακόμη και όταν έχουν ξεπεράσει όλα τα εμπόδια, διότι η κοινωνία εξακολουθεί να συνδέει αυτόματα την επαγγελματική επιτυχία με τους άνδρες και αντιμετωπίζει τις γυναίκες που κινούνται σε αυτόν τον μικρό απαγορευμένο χώρο ως εισβολείς.

Παρόλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιτυχημένες γυναίκες στον χώρο εργασίας και στο σπίτι με την οικογένεια, βλέπω αυτήν την κατάσταση με αισιοδοξία. Φρονώ ότι με το πέρασμα του χρόνου το πρόβλημα θα εξαφανιστεί από μόνο του. Ωστόσο, αυτό που εξακολουθεί να ισχύει είναι ότι αν δεν βρούμε αποτελεσματικούς τρόπους για να βοηθήσουμε τις νέες γυναίκες ειδικότερα να κάνουν τη σύνδεση μεταξύ εκπαίδευσης και επαγγελματικής ανέλιξης, αφενός, και μητρότητας και οικογένειας, αφετέρου, οι διακρίσεις σε βάρος των γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση, και όλα τα προβλήματα που τις συνοδεύουν, θα συνεχίσουν να υφίστανται.

 
  
MPphoto
 
 

  Ján Figeľ, Μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, θέλω καταρχάς να συγχαρώ την κ. Flasarová και την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων για αυτήν την εξαιρετική έκθεση. Προσφέρει μια εμπεριστατωμένη και ισορροπημένη επισκόπηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και τα κορίτσια στην εκπαίδευση και, στη συνέχεια, στην επαγγελματική τους ζωή.

Ενώ η καταπολέμηση όλων των μορφών διακρίσεων αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η καταπολέμηση των διακρίσεων με βάση το φύλο έχει προχωρήσει ένα ακόμη βήμα. Όλες οι διευθύνσεις της Επιτροπής οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές μεταξύ των φύλων κατά την κατάρτιση προτάσεων.

Στον τομέα της εκπαίδευσης, έχει σημειωθεί μια θετική εξέλιξη, όπως επισημαίνεται εξάλλου και στην έκθεσή σας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχουν διακρίσεις ως προς την πρόσβαση των κοριτσιών στην εκπαίδευση, τα οποία μάλιστα επιτυγχάνουν συχνά υψηλότερες βαθμολογίες από αυτές των αγοριών. Εντούτοις, παρατηρούνται ορισμένα σοβαρά προβλήματα σε ορισμένες ομάδες του πληθυσμού. Στην έκθεση επισημαίνονται ευάλωτες ομάδες στις οποίες οι διαφορές μεταξύ των φύλων μπορούν να συνδυαστούν με άλλους παράγοντες, οδηγώντας σε αποκλεισμό των γυναικών και των κοριτσιών από τα πλήρη οφέλη της εκπαίδευσης.

Η βασική μας προτεραιότητα είναι να ανταποκριθούμε στις ανάγκες αυτών των ομάδων και να προτείνουμε αποτελεσματικές λύσεις. Οι προσπάθειές μας θα εστιαστούν στις πτυχές της αποτελεσματικότητας και της ισοτιμίας όσον αφορά τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, διότι οι διακρίσεις με βάση το φύλο αποτελούν συνιστώσα ενός ευρύτερου κοινωνικού και πολιτισμικού προβλήματος και απαιτούν γενικότερα μέτρα.

Το 2007 θα παρουσιάσουμε δύο σημαντικές ανακοινώσεις. Η πρώτη αφορά την προσχολική εκπαίδευση. Τα προγράμματα ταχείας εκκίνησης προσφέρουν βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, όμως αναπτύσσουν επίσης ικανότητες διά βίου μάθησης και καλλιεργούν τις αξίες οι οποίες απορρίπτουν τις διακρίσεις.

Η δεύτερη ανακοίνωση αυτού του έτους θα αφορά την εκπαίδευση και τη μετανάστευση. Η μετανάστευση συμβάλλει στην ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Ωστόσο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Προγράμματος Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών, τα παιδιά μεταναστών παρουσιάζουν μειωμένες σχολικές επιδόσεις. Σε ορισμένες δε κουλτούρες τα κορίτσια υφίστανται συγκεκριμένους περιορισμούς.

Στο νέο πρόγραμμα διά βίου μάθησης, η ισότητα των ευκαιριών είναι οριζόντια προτεραιότητα. Η πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων μόλις δημοσιοποιήθηκε. Στην έκθεση προόδου για την εκπαίδευση και την κατάρτιση 2010, για το σύνολο της δεκαετίας, θα εξετάζονται εκ νέου τα κριτήρια συγκριτικής αξιολόγησης στους τομείς της επιστήμης, των μαθηματικών και της τεχνολογίας, καθώς και οι συσχετισμοί μεταξύ των δύο φύλων όσον αφορά τις σταδιοδρομίες σε αυτούς τους τομείς. Με ικανοποίηση μπορώ να ανακοινώσω ότι ο αρχικός στόχος έχει επιτευχθεί – είναι μάλιστα ο μόνος στόχος, από τα πέντε κριτήρια συγκριτικής αξιολόγησης, στον οποίο σημειώνουμε αρκετά ικανοποιητική πρόοδο στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ.

Οι υπηρεσίες μου και οι υπηρεσίες του συναδέλφου μου, κ. Potočnik, όσον αφορά την έρευνα, συνεργάζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα για την καταπολέμηση διακρίσεων βάσει του φύλου σε σταδιοδρομίες στους χώρους της επιστήμης και της τεχνολογίας. Αυτή η προσπάθεια μπορεί να προσφέρει οφέλη και για άλλους τομείς, και θα στηριχτούμε στα αποτελέσματά της για την επίτευξη περαιτέρω προόδου.

Στον τομέα της κοινωνίας της πληροφορίας, το ψηφιακό χάσμα διευρύνεται. Όπως επισημαίνεται στην έκθεσή σας, οι γυναίκες μπορούν να επωφεληθούν από τη νέα τεχνολογία. Η συνάδελφός μου, η κ. Reding, ηγείται πρωτοβουλίας για την ηλεκτρονική ένταξη, στην οποία λαμβάνονται υπόψη οι πτυχές του φύλου, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο έχει σημαντικότατη παράδοση στην καταπολέμηση των διακρίσεων με βάση το φύλο. Οι κανονισμοί για την περίοδο 2007-2013 μπορούν να συμβάλουν στη χρηματοδότηση δράσεων σε όλους τους τομείς που επισημαίνονται στην έκθεσή σας. Τα διαρθρωτικά ταμεία προσφέρουν, συνεπώς, πολύ σημαντικές ευκαιρίες για την εκπαίδευση και την κατάρτιση.

Επιτρέψτε μου να σας ευχαριστήσω και πάλι για την έκθεσή σας.

 
  
MPphoto
 
 

  Edit Bauer, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE.(HU) Ένα από τα κρίσιμα θέματα όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους είναι η εκπαίδευση. Οι διακρίσεις σε όλους τους τομείς είναι αντιπαραγωγικές για την ανάπτυξη της κοινωνίας, αλλά αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για τον τομέα της εκπαίδευσης. Θα ήθελα να υπογραμμίσω δύο πτυχές αυτού του θέματος.

Η έκθεση, την οποία εκτιμώ ιδιαίτερα για την ισορροπία της, μιλά για τις πιο κοινές μορφές διακρίσεων. Δεν αναφέρει, ωστόσο, ότι η παιδική φτώχεια και η σχετιζόμενη πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου δημιουργούν μια κατάσταση που καθιστά τη διά βίου μάθηση αδύνατη, διότι αφού λείπουν τα θεμέλια δεν μπορεί να οικοδομηθεί τίποτα στο μέλλον. Είναι αλήθεια ότι, σύμφωνα με τις στατιστικές, στα κράτη μέλη της ΕΕ η πρόωρη αποχώρηση από το σχολείο είναι υψηλότερη στα αγόρια, αλλά πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο λόγος για αυτό είναι κυρίως η φτώχεια, η οποία επηρεάζει τις γυναίκες πολύ σοβαρότερα από τους άνδρες, και ότι αυτό είναι πολύ πιο χαρακτηριστικό στην περίπτωση των μονογονεϊκών οικογενειών, το σημαντικό ποσοστό των οποίων αυξάνεται. Στις διαλυμένες οικογένειες ο κίνδυνος της φτώχειας είναι επίσης μεγαλύτερος.

Η άλλη ανησυχία που υπογραμμίζει η έκθεση είναι η κατάσταση εκείνων που υφίστανται πολλαπλές διακρίσεις, δηλαδή των γυναικών από τις διάφορες μειονοτικές ομάδες. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι οι διακρίσεις στην εκπαίδευση σε βάρος των εθνικών και εθνοτικών μειονοτήτων, των Ρομ, των ανθρώπων που ζουν με αναπηρίες, καθώς και εκείνων που παλεύουν με μαθησιακές δυσκολίες όπως η δυσλεξία, η δυσπραξία, ή ο ανώμαλος υπολογισμός είναι ένα καθημερινό πρόβλημα στα περισσότερα κράτη μέλη. Οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των διακρίσεων καθιστούν ως προϋπόθεση τη λήψη μέτρων από τις κυβερνήσεις με στόχο την επίτευξη ισότητας, ωστόσο σε πολλά κράτη μέλη μια τέτοια πρωτοβουλία έρχεται αντιμέτωπη με μια μυωπική αντίληψη μιας συνταγματικής απαγόρευσης των διακρίσεων. Έτσι, είδαμε στην περίπτωση ενός κράτους μέλους το Συνταγματικό Δικαστήριο να κηρύσσει αντισυνταγματικό το άρθρο του νόμου κατά των διακρίσεων που θα επέτρεπε τη λήψη προσωρινών θετικών μέτρων προς το συμφέρον των ίσων ευκαιριών.

Είναι πεποίθησή μου ότι, χωρίς τέτοια προσωρινά μέτρα, είναι αδύνατον να δημιουργηθούν ίσες ευκαιρίες.

 
  
MPphoto
 
 

  Teresa Riera Madurell, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (ES) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να αρχίσω συγχαίροντας την κ. Flasarová για την καλή εργασία που επιτέλεσε σε ένα τόσο σημαντικό θέμα όπως η ίση πρόσβαση στην εκπαίδευση, η οποία θέτει τις βάσεις για την παροχή ίσων ευκαιριών στους άντρες και στις γυναίκες στον χώρο εργασίας και στους περισσότερους τομείς της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής.

Από όλα τα εμπόδια που εξακολουθούν να υφίστανται, και τα οποία αναφέρονται στην έκθεση, θα ήθελα να αναφερθώ συγκεκριμένα σε τρία.

Καταρχάς, το ψηφιακό χάσμα των φύλων. Από κοινού με τα κράτη μέλη και στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας, η Επιτροπή πρέπει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι γυναίκες έχουν πρόσβαση στις τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας και ωφελούνται από αυτές κάτω από ίσες συνθήκες, διότι, αν η Ευρώπη θέλει να γίνει μια οικονομία βασισμένη στη γνώση, οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας πρέπει να διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στη στρατηγική μας για την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα και οι γυναίκες πρέπει να συμμετέχουν επί ίσοις όροις με τους άντρες. Από αυτήν την άποψη, είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι υπάρχουν λιγότερες γυναίκες στον εκπαιδευτικό, τον επιστημονικό και τον τεχνολογικό τομέα.

Δεύτερον, όπως η προηγούμενη ομιλήτρια, θα ήθελα να αναφέρω την εγκατάλειψη του σχολείου, που είναι υψηλότερη στα κορίτσια, και επομένως συνιστάται να λάβουν τα κράτη μέλη μέτρα για να ενθαρρύνουν τα κορίτσια να παραμένουν στο σχολείο όσο και τα αγόρια και να ολοκληρώνουν τις σπουδές τους. Πρέπει να ληφθούν επίσης τα απαραίτητα μέτρα για να αρθούν τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν πρόκειται να συνεχίσουν τη ανώτατη εκπαίδευσή τους και τη διά βίου μάθηση.

Τρίτον, σύμφωνα με τη δήλωση για τα ειδικά χαρακτηριστικά του αθλητισμού που υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Νίκαιας τον Δεκέμβριο του 2000, θα ήθελα να τονίσω το γεγονός ότι πρέπει να ληφθούν περισσότερο υπόψη οι κοινωνικές, εκπαιδευτικές και πολιτισμικές λειτουργίες του αθλητισμού και, επομένως, η ανάγκη να εξαλειφθούν οι διακρίσεις που υφίστανται οι γυναίκες και στον αθλητισμό. Όπως έχουμε κάνει σε άλλες περιπτώσεις, πρέπει να καταδικάσουμε καταστάσεις όπως τα έπαθλα του Γουίμπλεντον, που συνιστούν σαφώς διακρίσεις κατά των γυναικών.

 
  
MPphoto
 
 

  Eva-Britt Svensson, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. (SV) Κύριε Πρόεδρε, θέλω ιδιαιτέρως να ευχαριστήσω την εισηγήτρια, κ. Flasarová, για την πολύ σημαντική έκθεσή της για τις διακρίσεις σε βάρος των νέων γυναικών και των κοριτσιών στον τομέα της εκπαίδευσης. Τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν έχουν πλέον κανέναν νομικό περιορισμό που να επιβάλει διακρίσεις σε βάρος των κοριτσιών και των γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση. Όπως σε τόσα πολλά άλλα περιβάλλοντα αναφορικά με την ισότητα των φύλων, ωστόσο, αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα διέπεται από δομές διαφορετικές από τους καθαρά τυπικούς κανόνες. Για τον λόγο αυτόν, παρά τα επίσημα δικαιώματα που έχουν, τα κορίτσια και οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται μεταξύ των ατόμων που συνεχίζουν περαιτέρω τις σπουδές ή τις ακαδημαϊκές καριέρες τους. Επομένως, οι δομές και τα παλαιά, βαθιά ριζωμένα στερεότυπα σε σχέση με τα φύλα είναι εκείνα που καθορίζουν το πλαίσιο για την εκπαίδευση γυναικών και κοριτσιών. Γι’ αυτό η εισηγήτρια επικεντρώνεται ορθώς στην ανάγκη για μια στρατηγική που πρέπει να αρχίζει νωρίς και που απαιτεί από τους δασκάλους και το υπόλοιπο προσωπικό των σχολείων να λαμβάνουν κατάρτιση στο θέμα της ισότητας των φύλων. Η αυξημένη ευαισθητοποίηση, η γνώση και η κατάρτιση ανοίγουν τον δρόμο για την οικοδόμηση μιας δίκαιης κοινωνίας για όλους, ανεξαρτήτως φύλου, τάξης και εθνικής καταγωγής.

 
  
MPphoto
 
 

  Urszula Krupa, εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. (PL) Κύριε Πρόεδρε, καθώς έχω μόνο ένα λεπτό στη διάθεσή μου για να μιλήσω για το ζήτημα των διακρίσεων σε βάρος των κοριτσιών και των γυναικών στην εκπαίδευση, θα το πράξω από την πολωνική οπτική γωνία. Θέλω να επισημάνω ότι μετά τις οικονομικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στην Πολωνία λόγω της προσχώρησής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οικονομικοί λόγοι έχουν γίνει ο κύριος παράγοντας που συμβάλει στις διακρίσεις στην εκπαίδευση.

Η κοινωνία είναι τώρα πολύ λιγότερο συνεκτική, οι μισθοί είναι χαμηλοί, η βιομηχανία έχει εξαφανιστεί, η ανεργία είναι υψηλή και δεν υπάρχουν επαγγελματικές ευκαιρίες για νέους πτυχιούχους. Όλα αυτά οδήγησαν σε πρωτόγνωρους αριθμούς νέων που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό, μια ταπεινωτική εμπειρία. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη μείωση του αριθμού των θέσεων που διατίθενται σε κρατικά ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης, αν και αυτό αντισταθμίζεται από τις θέσεις που διατίθενται σε ιδιωτικά ιδρύματα. Ωστόσο, δεν έχουν όλοι την οικονομική δυνατότητα να φοιτήσουν στα τελευταία. Σε αυτό το πλαίσιο, οποιαδήποτε προσπάθεια διερεύνησης ενδεχόμενων ασήμαντων περιστατικών διακρίσεων που αφορούν την πρόσβαση κοριτσιών στην ανώτερη εκπαίδευση καθίσταται μια επιφανειακή προσέγγιση. Ισοδυναμεί με τη δημιουργία προβλημάτων εκεί όπου δεν υπάρχουν. Στην πραγματικότητα, η κατάσταση των κοριτσιών στην Πολωνία μπορεί να είναι πιο ευνοϊκή από οπουδήποτε αλλού, διότι οι Πολωνοί μεταχειρίζονται τις γυναίκες με ιδιαίτερο σεβασμό, ως συνέπεια της αφοσίωσής τους στην Παναγία, η οποία απορρέει από την καθολική πίστη τους.

 
  
MPphoto
 
 

  Μαρία Παναγωτιοπούλου-Κασσιώτου (PPE -DE). – (FR) Κύριε Πρόεδρε, η εκπαίδευση είναι ένα βασικό δικαίωμα που δεν πρέπει να υπονομεύεται για κανέναν λόγο, πολιτιστικό, κοινωνικό, υλικό ή άλλο. Αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για τη μελλοντική άνθιση των ατόμων και, πάνω από όλα, για την οικονομική και κοινωνική ένταξη. Είναι ευθύνη των κρατών μελών να εξαλείψουν όλες τις ανισότητες και να δημιουργήσουν τις απαραίτητες συνθήκες που θα επιτρέπουν σε όλους –άνδρες και γυναίκες– να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και να επιλέγουν το επάγγελμά τους και την κατεύθυνση που θα πάρει το επάγγελμά τους χωρίς να πρέπει να αντιμετωπίσουν κανενός είδους διάκριση.

Μολονότι είναι θλιβερό το γεγονός ότι η διάρθρωση της έκθεσης είναι μάλλον συγκεχυμένη, η έκθεση της κ. Flasarová είναι πλούσια σε προτάσεις για την περαιτέρω προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών στο πεδίο της εκπαίδευσης. Συγχαίρω την εισηγήτρια και ελπίζω ότι η έγκριση της έκθεσης κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Έτους Ίσων Ευκαιριών για Όλους θα προσδώσει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στις προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που αποσκοπούν στην εξάλειψη των χρόνιων στερεοτύπων.

Παρά το γεγονός ότι η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών αποτελεί τώρα μια βασική αρχή στις κοινωνίες μας, τα σεξιστικά στερεότυπα και οι προκαταλήψεις απέναντι στις γυναίκες εξακολουθούν να υφίστανται και ευθύνονται για μορφές διαχωρισμού και διακρίσεων που επηρεάζουν από πολύ νωρίς την επιλογή των γυναικών όσον αφορά τις σπουδές τους, καθώς και το μήκος της χρονικής περιόδου που αφιερώνουν στην εκπαίδευση. Αν τα σεξιστικά στερεότυπα εξακολουθούν αναντίρρητα να αποτελούν εμπόδιο για την πρόσβαση των γυναικών στην εκπαίδευση και περιορίζουν την επιλογή των σπουδών τους, η διαιώνιση ορισμένων προτύπων, και συγκεκριμένα της υπεροχής των γυναικών σε ορισμένες μορφές κατάρτισης, για παράδειγμα στα επαγγέλματα της νοσηλεύτριας και της δασκάλας δημοτικού, οδηγεί επίσης σε μια ανισορροπία που παρακωλύει την πρόοδο των γυναικών.

Πράγματι, το σχολείο διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην εδραίωση και προώθηση ίσων δικαιωμάτων για τα κορίτσια και τα αγόρια, ανεξάρτητα από την καταγωγή τους. Όχι μόνο οι μαθητές, αλλά και οι δάσκαλοι πρέπει να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο για τη σημασία της ισότητας σε όλους τους τομείς. Η εισηγήτρια επισημαίνει ορθά τον σημαντικό ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης στη διαμόρφωση της δημόσιας αντίληψης και των συμπεριφορών απέναντι στην επαγγελματική κατάρτιση και ανάπτυξη των νέων γυναικών.

Ήθελα να ολοκληρώσω επισημαίνοντας ότι η πρόσβαση των γυναικών στη διά βίου εκπαίδευση είναι επίσης ένας θεμελιώδης παράγοντας στη συμβολή τους στη βασιζόμενη στη γνώση κοινωνία, όπως και η δυνατότητα αναγνώρισης των λιγότερο συμβατικών προσόντων που αποκτήθηκαν στα διάφορα στάδια της ζωής.

 
  
MPphoto
 
 

  Silvia-Adriana Ţicău (PSE). – (RO) Doresc să o felicit pe dna Vlasarova pentru raportul realizat. Pentru a deveni cea mai dinamică şi competitivă economie bazată pe cunoaştere, este imperativ ca în Uniunea Europeană educaţia şi accesul la cunoaştere să fie prioritare. În Uniunea Europeană familiile cu venituri mici locuiesc în zone mai sărace, adesea situate departe de locul de muncă sau de instituţii educative, fapt ce adânceşte polarizarea socială şi inegalităţile dintre persoane. Statele membre trebuie să se mobilizeze pentru combaterea abandonului şcolar şi ridicarea nivelului de formare al tinerilor.

Pentru ca tot mai multe femei să aibă o activitate profesională, este necesar accesul la învăţarea continuă şi existenţa serviciilor şi infrastructurilor care să permită concilierea vieţii profesionale cu viaţa de familie, în special pentru familiile mono-parentale.

În România, noul stat membru al Uniunii Europene, 55% din absolvenţii de învăţământ superior sunt femei şi 48% din salariaţi, iar 38% din companii sunt conduse de femei. În privinţa rromilor, în România există clase de copii de origine rromă, care învaţă în limba rromani de la grădiniţă şi până la învăţământul profesional. De asemenea, există condiţii create pentru educaţia copiilor cu nevoi speciale încă de la ciclul preşcolar.

Anul 2007 este anul egalităţii de şanse, iar educaţia reprezintă elementul esenţial pentru viitorul Uniunii Europene. Fondurile structurale ar trebui să sprijine învăţarea continuă şi utilizarea noilor tehnologii pentru a combate excluderea socială. Încă odată felicitări raportorului. Mulţumesc.

 
  
MPphoto
 
 

  Anna Záborská (PPE -DE). – (SK) Συναντούμε συχνά την άποψη ότι η μητρότητα και η οικογένεια συνιστούν φυσικά, ακόμη και ανυπέρβλητα εμπόδια τα οποία παρεμποδίζουν πολλές γυναίκες να αποκτήσουν τριτοβάθμια εκπαίδευση και ακαδημαϊκούς τίτλους, ή να συνεχίσουν διά βίου εκπαίδευση. Αποτελούν όντως προβλήματα; Ναι, αποτελούν. Εν τούτοις, αυτά τα προβλήματα απορρέουν από τον τρόπο ζωής μας και είναι δυνατόν να τα υπερπηδήσουμε.

Είμαι ιατρός και μητέρα. Γνωρίζω ότι οι σπουδές ιατρικής είναι μια ισόβια πρόκληση. Επιπλέον, έχω επίγνωση της ποσότητας του χρόνου και της ενέργειας που αφιερώνουν οι γυναίκες στις οικογένειες και τα παιδιά τους. Γνωρίζω, όμως, επίσης ότι οι γυναίκες μπορούν να είναι εξαιρετικοί ιατροί. Θα ήθελα κάθε νέα γυναίκα να είναι σε θέση να επιλέξει ελεύθερα να σπουδάσει ιατρική εάν αισθάνεται ως καθήκον της να θεραπεύει τους άλλους. Θα ήθελα να είναι σε θέση να αποφασίσει με πλήρη επίγνωση ότι στο μέλλον θα είναι μια καλή ιατρός και μια καλή σύζυγος και μητέρα ταυτόχρονα. Η έκθεση για τις διακρίσεις σε βάρος των νέων γυναικών και κοριτσιών στον τομέα της εκπαίδευσης πραγματεύεται επίσης αυτά τα θέματα. Επισημαίνει το γεγονός ότι οι αξίες της οικογένειας και της μητρότητας δεν θα πρέπει να αντιβαίνουν στις αξίες της εκπαίδευσης. Η μητρότητα είναι η φυσική αποστολή και επιθυμία κάθε γυναίκας. Εάν δεν κατορθώσουμε να εναρμονίσουμε τους ρόλους των γυναικών ως μητέρων και επαγγελματιών στην καθημερινή ζωή, η ευρωπαϊκή υπόσχεση περί ίσων ευκαιριών θα παραμείνει κενή.

Θα ήθελα να εκφράσω την εκτίμηση και την ευγνωμοσύνη μου στη συνάδελφο βουλευτή του ΕΚ, την κ. Flasarová. Και εγώ και οι συνάδελφοί μου από την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, εκτιμούμε σε μεγάλο βαθμό τη δουλειά της στην παρούσα έκθεση. Την υποστηρίξαμε ομόφωνα στην Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών, και θα ήθελα να καλέσω την Ολομέλεια να εγκρίνει επίσης την εν λόγω έκθεση.

 
  
MPphoto
 
 

  Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE). – (PL) Κύριε Πρόεδρε, η πρόσβαση στην εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, δυστυχώς όμως συχνά ισοδυναμεί με κενές λέξεις. Και τα δύο φύλα έχουν παρόμοιες ευκαιρίες να αποκτήσουν τριτοβάθμια εκπαίδευση, και οι γυναίκες πτυχιούχοι όντως υπερβαίνουν σε αριθμό τους άνδρες ομολόγους τους. Εντούτοις, υπάρχουν πολύ λιγότερες γυναίκες από ό,τι άνδρες στις ανώτερες βαθμίδες ακαδημαϊκής σταδιοδρομίας. Οι γυναίκες αντιστοιχούν μόνο στο 43% των κατόχων διδακτορικού τίτλου και μόλις στο 15% των καθηγητών πανεπιστημίου.

Είναι δυσκολότερο για τις γυναίκες να συνεχίσουν την εκπαίδευση λόγω των περιορισμένων ευκαιριών τους να έχουν πρόσβαση σε διά βίου μάθηση, και επίσης λόγω των οικιακών τους υποχρεώσεων. Τα κράτη μέλη πρέπει να θέσουν σε ισχύ μια πολιτική ευέλικτης εκπαίδευσης ενηλίκων, ιδίως όσον αφορά την προσαρμογή των προγραμμάτων μαθημάτων ώστε να εξυπηρετούν τις ανάγκες των γυναικών για άδεια μητρότητας. Είναι επίσης απαραίτητο να αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες στον τομέα της εκπαίδευσης προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των γυναικών. Ένα παράδειγμα θα ήταν η χρησιμοποίηση του Διαδικτύου για τη διευκόλυνση της εξ αποστάσεως μάθησης.

Εκτός αυτού, είναι σημαντικό να διενεργηθεί μια εκτίμηση πολιτικής όσον αφορά την ίση πρόσβαση στην εκπαίδευση, βάσει στατιστικών δεδομένων τα οποία θα περιλαμβάνουν μια ανάλυση ανά φύλο. Αυτό θα συντελέσει στην επίλυση του προβλήματος των συνεχιζόμενων ανισοτήτων σε σχέση με την απόκτηση τίτλων, ιδίως στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και την εκπαίδευση ενηλίκων. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιχειρήσουν να καταπολεμήσουν δημοφιλή στερεότυπα που προκαλούν διακρίσεις σε βάρος των γυναικών στον χώρο εργασίας. Ιδιαίτερα, θα πρέπει να διευκολυνθεί η πρόσβαση των γυναικών σε ρόλους λήψης αποφάσεων στον οικονομικό, πολιτικό και επιστημονικό τομέα. Εν κατακλείδι, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Flasarova, την εισηγήτρια, για ένα καλά προετοιμασμένο έγγραφο.

 
  
MPphoto
 
 

  Zita Pleštinská (PPE -DE). – (SK) Μπορεί να το αποδίδουμε στα μαζικά μέσα ενημέρωσης, αλλά τα στερεότυπα που συνδέονται με το φύλο καθορίζουν εκ των προτέρων τους ρόλους ανδρών και γυναικών στην κοινωνία. Μόνο σπάνια οι δημοσιογράφοι ρωτούν επιτυχημένους άνδρες στις συνεντεύξεις τους: «Πως κατορθώνετε να εξισορροπείτε τη σταδιοδρομία σας με την ανάγκη φροντίδας της οικογένειας;» – και ασφαλώς όχι τόσο συχνά όσο ρωτούν τις επιτυχημένες γυναίκες. Θεωρείται απολύτως φυσικό ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η γυναίκα θυσιάζει τη σταδιοδρομία της και δίνει προτεραιότητα στην οικογένεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις η φροντίδα των παιδιών αποτελεί έναν παράγοντα ο οποίος μειώνει το ενδιαφέρον των γυναικών να συνεχίσουν την εκπαίδευσή τους. Πολλές γυναίκες διακόπτουν τις σπουδές τους λόγω μητρότητας, και εν συνεχεία εγκαταλείπουν την ιδέα της περαιτέρω εκπαίδευσης.

Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι, ενώ στην αρχή των προγραμμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης οι γυναίκες υπερβαίνουν σε αριθμό τους άνδρες κατά ποσοστό 59% έναντι 41%, μόνο το 43% κατορθώνουν να αποκτήσουν μεταπτυχιακό τίτλο και μόνο το 15% καταλαμβάνουν το αξίωμα του καθηγητή πανεπιστημίου. Σε αυτό το πλαίσιο επικροτώ την έκθεση της κ. Flasarova, η οποία παρέχει μια λεπτομερή ανάλυση των επιπέδων εκπαίδευσης που επιτυγχάνονται από γυναίκες και τις ευκαιρίες τους να τοποθετηθούν στην αγορά εργασίας. Ταυτόχρονα η έκθεση επικεντρώνεται στα ειδικά στοιχεία των διακρίσεων σε βάρος νέων γυναικών και κοριτσιών στον τομέα της εκπαίδευσης. Η εκπαίδευση αποτελεί βασικό δικαίωμα και καίριο μέσο κοινωνικής ένταξης. Πρόκειται για μια μέθοδο αντιμετώπισης της φτώχειας, ειδικά για γυναίκες που προέρχονται από ευπαθείς κοινωνικές ομάδες.

Θεωρώ, ως εκ τούτου, σημαντικό τα προγράμματα εκπαίδευσης τα οποία χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εφαρμόζονται και να χρησιμοποιούνται, καθώς θα χρησιμεύσουν στο να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση όσον αφορά τα θέματα ισότητας των φύλων και ίσης πρόσβασης στην εκπαίδευση όλων των επιπέδων. Εν κατακλείδι, θα ήθελα να καλέσω όλα τα κράτη μέλη να διευκολύνουν την πρόσβαση των γυναικών στην εκπαίδευση μέσω ευέλικτων προγραμμάτων εκπαίδευσης, επί παραδείγματι, με τη βοήθεια μαθημάτων διά ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, και να διασφαλίσουν κατ’ αυτόν τον τρόπο την καλύτερη ένταξη των γυναικών στην κοινωνία.

 
  
MPphoto
 
 

  Πρόεδρος. Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Πέμπτη, στις 11.30.

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)

 
  
MPphoto
 
 

  Lívia Járóka (PPE-DE).(EN) Η πρόσβαση των παιδιών Ρομ σε ίσες ευκαιρίες εκπαίδευσης σε όλη την Ευρώπη είναι εξαιρετικά περιορισμένη, ενώ πολλά από αυτά τα παιδιά δεν πηγαίνουν καν στο σχολείο. Τα παιδιά που πηγαίνουν στο σχολείο τοποθετούνται συστηματικά σε ξεχωριστά σχολεία ή σε «ειδικές τάξεις» για άτομα με αναπηρία, οι οποίες χαρακτηρίζονται από μειωμένη ποιότητα διδασκαλίας και ανεπαρκείς υλικοτεχνικές υποδομές. Σε ορισμένες χώρες πάνω από το 60% των παιδιών Ρομ τοποθετούνται σε ειδικά σχολεία ή σε προγράμματα συμπληρωματικής διδασκαλίας λόγω ανεπαρκών διδακτικών και εξεταστικών μεθόδων.

Ο Επίτροπος Figel’ υπογραμμίζει συχνά το γεγονός ότι η εκπαίδευση είναι η καλύτερη στρατηγική ένταξης. Φρονώ ότι η ΕΕ δεν πρέπει να προσφέρει απλώς μια βάση για την ενίσχυση των συζητήσεων σχετικά με το θέμα αυτό· πρέπει επίσης να προσανατολιστεί σε μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δικαιώματα των Ρομ. Στόχος της πρέπει να είναι η πρόληψη της περιθωριοποίησης των Ρομ, και το ενδεδειγμένο μέσο –η εκπαίδευση– βρίσκεται ήδη στη διάθεσή μας, παρότι δεν χρησιμοποιείται επαρκώς.

Ο διαχωρισμός είναι μέσο το οποίο στρέφεται κατά της ένταξης και κοστίζει πολύ στους ευρωπαίους φορολογούμενους. Ιδίως ενόψει των δημογραφικών αλλαγών, οι Ρομ μπορούν να αναγνωριστούν ως πηγή οικονομικού δυναμισμού, εάν οι κυβερνήσεις λάβουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να επιτρέψουν στους Ρομ να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους μέσω της εκπαίδευσης και της πρόσβασης στην αγορά εργασίας.

 
  
MPphoto
 
 

  Zita Gurmai (PSE). – (HU) Η βάση της ευρωπαϊκής κοινωνίας, η οποία στηρίζεται στην αλληλεγγύη, είναι η πρόσβαση στα δικαιώματα, τους πόρους και τις υπηρεσίες, συμπεριλαμβανόμενων διαφόρων μορφών εκπαίδευσης, χωρίς διακρίσεις. Η πρόσβαση όλων των τμημάτων της κοινωνίας στην εκπαίδευση και τη μόρφωση, καθώς και η κατάργηση των στερεότυπων που συνδέονται με το φύλο αποτελούν προϋποθέσεις οικονομικής ανάπτυξης και αυξημένης ανταγωνιστικότητας. Είναι επίσης απαραίτητες για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης και την επίτευξη των δημογραφικών και ανταγωνιστικών στόχων της Ευρώπης.

Η εκπαίδευση συντελεί στην εκπλήρωση των προοπτικών των ανθρώπων, τους δίνει τη δυνατότητα να προσαρμόζονται στις συνεχώς νεότερες προκλήσεις μιας αγοράς εργασίας που βασίζεται στη γνώση, να παραμένουν εμπορεύσιμοι, να αποφεύγουν τον κίνδυνο της περιθωριοποίησης και να αποκτούν χρήσιμες γνώσεις, ώστε να ικανοποιούν τις συνεχώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις τις αγοράς. Οι γυναίκες προσβλέπουν στα ίδια πράγματα, αλλά έμμονα στερεότυπα που συνδέονται με το φύλο δυσχεραίνουν περισσότερο τη σταδιοδρομία τους σε σχεδόν όλους τους τομείς, ακόμη και την εκπαίδευση.

Το χαμηλό επίπεδο βασικής εκπαίδευσης, η ανεργία, ή άλλες περιορισμένες επιλογές ζωής λόγω διαφόρων παραγόντων, δύνανται να οδηγήσουν σε περιθωριοποίηση μεγάλων ομάδων ανθρώπων, ιδίως γυναικών. Για τον λόγο αυτόν, η πρόσβαση σε μια ποικιλία εκπαιδευτικών μορφών και ευκαιριών διαδραματίζει καίριο ρόλο στην καταπολέμηση της κοινωνικής περιθωριοποίησης, στον αγώνα ένταξης των γυναικών στο εργατικό δυναμικό και στην καταπολέμηση των κινδύνων της αποξένωσης.

Καθώς η επένδυση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση χρειάζεται πολύ χρόνο για να αποδώσει, οι κυβερνήσεις, τόσο οι τοπικές όσο και οι εθνικές, πρέπει να καταρτίσουν μακροπρόθεσμα σχέδια κατά τη λήψη αποφάσεων για τις προτεραιότητές τους όσον αφορά τις δαπάνες. Αξίζει τον κόπο, επειδή είναι κάτι που εξυπηρετεί μια Ευρώπη που βασίζεται στην αλληλεγγύη και την ευημερία.

 
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου