Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Τετάρτη 14 Μαρτίου 2007 - Στρασβούργο

18. Αγνοούμενοι στην Κύπρο (συζήτηση)

  Πρόεδρος. Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της δήλωσης της Επιτροπής σχετικά με τους αγνοούμενους στην Κύπρο.

Επί τη ευκαιρία, θα ήθελα να καλωσορίσω τα μέλη της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τους Αγνοούμενους της Κύπρου που παρευρίσκονται στο θεωρείο των επισήμων για να παρακολουθήσουν τη συζήτηση επί του ζητήματος αυτού και, συγκεκριμένα, τον Πρόεδρος της Επιτροπής του ΟΗΕ κ. Christophe Girod, το μέλος της ελληνοκυπριακής πλευράς κ. Ηλία Γεωργιάδη και το μέλος της τουρκοκυπριακής πλευράς κ. Gülden Plümer Küçük.

(Χειροκροτήματα)

  Peter Mandelson, Μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, η Επιτροπή χαιρετίζει και στηρίζει την πρόταση ψηφίσματος σχετικά με την Επιτροπή για τους Αγνοούμενους στην Κύπρο. Όπως και οι αξιότιμοι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θεωρούμε ότι οι συγγενείς έχουν το θεμελιώδες δικαίωμα να πληροφορηθούν την τύχη των αγνοουμένων. Μετά τις ταραχές των δεκαετιών του 1960 και του 1970, αγνοούνται περίπου 1500 Ελληνοκύπριοι και 500 Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι θεωρούνται νεκροί.

Η Επιτροπή για τους Αγνοούμενους στην Κύπρο είναι υπεύθυνη για την ανεύρεση και ταυτοποίηση των σορών των αγνοουμένων, την επιστροφή τους στις οικογένειές τους και την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών στους πενθούντες συγγενείς. Η εν λόγω επιτροπή έχει τη στήριξη και των δύο πλευρών της νήσου, καθώς και της διεθνούς κοινότητας. Είναι επί του παρόντος το πιο σημαντικό και επιτυχημένο δικοινοτικό μέτρο συμφιλίωσης και οικοδόμησης εμπιστοσύνης στην Κύπρο. Οι πρόσφατες εκταφές και η δημιουργία ανθρωπολογικού εργαστηρίου στην ουδέτερη ζώνη αποδεικνύουν ότι, αν υπάρχει πολιτική βούληση και από τις δύο κοινότητες, μπορούν να επιτευχθούν πολλά.

Η Επιτροπή για τους Αγνοούμενους μπορεί να βασίζεται όχι μόνο στην πολιτική στήριξη της Επιτροπής αλλά και στη χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο του προγράμματος ενίσχυσης της τουρκοκυπριακής κοινότητας, έχουν διατεθεί 1,5 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό πρέπει να χρησιμοποιηθεί σύντομα, σύμφωνα με τις ανάγκες της επιτροπής, το έργο της οποίας ευελπιστώ ότι θα συμβάλει στην προετοιμασία του εδάφους για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης στη μακροχρόνια σύγκρουση στην Κύπρο.

Επιτρέψτε μου, με την ευκαιρία αυτή, να υπενθυμίσω ότι η παρακολούθηση της εφαρμογής των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί προσεκτικά τη συνέχεια που δίνεται σε τέτοιες αποφάσεις.

  Παναγιώτης Δημητρίου, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – Κύριε Πρόεδρε, θέλω κατ’ αρχάς να ευχαριστήσω τους προέδρους των πολιτικών ομάδων που έχουν περιλάβει εκτάκτως το ανθρωπιστικό θέμα των αγνοούμενων στην Κύπρο στην ημερήσια διάταξη της Ολομέλειας και όλες τις πολιτικές ομάδες που έχουν συνυπογράψει το σχετικό ψήφισμα, που αναμένεται να εγκριθεί αύριο. Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκφράζω προς την κ. Rothe, τον κ. Guardans, τον κ. Lagendijk και την κ. Kaufmann, που από την αρχή έχουν στηρίξει την πρότασή μου για συζήτηση του θέματος και έκδοση σχετικού ψηφίσματος.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Επίτροπε, συζητούμε σήμερα ένα καθαρά ανθρωπιστικό θέμα: το θέμα των αγνοουμένων. Δεν συζητούμε απόψε το κυπριακό πρόβλημα. Δεν συζητούμε το πρόβλημα της στρατιωτικής κατοχής της Κύπρου από την Τουρκία. Δεν πολιτικοποιούμε το ζήτημα. Συζητούμε ένα ανθρώπινο δράμα· αυτό των χαμένων συνανθρώπων μας. Περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι είναι καταγραμμένοι στον κατάλογο των αγνοουμένων· Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι κ.ά. Ισάριθμες περίπου οικογένειες, που μερικές έχουν δύο και τρεις αγνοούμενους, ζουν εδώ και δεκάδες χρόνια με την αγωνία και τον πόνο του χαμού των δικών τους. Έφθασε, επιτέλους, η ώρα να μάθουν, και έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα, όπως ανέφερε και ο Επίτροπος, να μάθουν αν ζουν ή πέθαναν οι δικοί τους και, σε περίπτωση που πέθαναν, πού είναι θαμμένοι. Έφθασε η ώρα όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να αφήσουν κατά μέρος τις πολιτικές σκοπιμότητες, τις φοβίες και τις ενοχές και να συνεργαστούν με τη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων.

Καλείται ιδιαίτερα η Τουρκική κυβέρνηση να δώσει τα στοιχεία και τις πληροφορίες που κατέχει στη Διερευνητική Επιτροπή. Να εφαρμόσει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Έφθασε όμως η ώρα να αναλάβει ενεργό ρόλο και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ψήφισμα που αναμένεται να εγκριθεί αύριο εγκαινιάζει την εμπλοκή της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην ανθρωπιστική αυτή υπόθεση.

Τέλος, εκφράζω τη βαθειά μου εκτίμηση προς τα μέλη της Διερευνητικής Επιτροπής για το δύσκολο έργο που επιτελούν. Χαιρετίζω την παρουσία τους απόψε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και εύχομαι και ελπίζω να τερματιστεί το ανθρώπινο δράμα των συγγενών των αγνοουμένων το συντομότερο δυνατόν.

  Παναγιώτης Μπεγλίτης, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα κατ’ αρχάς να πω ότι είναι ιδιαίτερη τιμή που μιλώ και εξ ονόματος της συναδέλφου κ. Rothe, η οποία απουσιάζει απόψε. Θέλω να συγχαρώ για την παρέμβασή του τον Επίτροπο, κ. Mandelson, το συνάδελφο κ. Δημητρίου, ασφαλώς, για την πρωτοβουλία του και όλους τους συναδέλφους από όλες τις πολιτικές ομάδες, που συνέβαλαν καθοριστικά για να συζητήσουμε σήμερα αυτό το σημαντικό ανθρωπιστικό θέμα, το θέμα των αγνοουμένων της κυπριακής τραγωδίας.

Πιστεύω, κύριε Πρόεδρε, ότι αύριο κατά την ψηφοφορία όλοι οι βουλευτές, ανεξάρτητα από πολιτική ομάδα, θα δώσουν ενεργά το παρών και θα υπερψηφίσουν το σχέδιο ψηφίσματος, μια πράξη επιβεβαίωσης της υπεράσπισης των ανθρωπιστικών αρχών, ένα βαθιά ανθρωπιστικό πρόβλημα, όπως είναι αυτό των αγνοουμένων στην Κύπρο.

Κύριε Πρόεδρε, το 1981, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, δημιουργήθηκε η Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους. Το 1995 είχαμε, εδώ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το πρώτο ψήφισμα, σημαντικό βήμα για την ευαισθητοποίηση της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης και της διεθνούς κοινής γνώμης. Το Μάιο του 2001 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέδωσε την απόφασή του σχετικά με τη διακρατική προσφυγή της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά της Τουρκίας. Σε αυτή την απόφαση –και νομίζω αγαπητοί συνάδελφοι, είναι ενδιαφέρον να τη μελετήσουμε όλοι– επιβεβαιώνονται οι σαφείς παραβιάσεις των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από την πλευρά της Τουρκίας, και συγκεκριμένα του άρθρου 2, που αφορά το δικαίωμα στη ζωή, του άρθρου 3, που αφορά το δικαίωμα στην ελευθερία και στην ασφάλεια, και του άρθρου 4, που αφορά το δικαίωμα στη μη κακομεταχείριση. Παρ’ όλα αυτά είμαστε σήμερα στο 2007 και δυστυχώς πολύ λίγα αποτελέσματα έχουμε από τη διερεύνηση αυτού του προβλήματος.

Πιστεύω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι, ως Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδιαίτερα ως Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχουμε την ανθρωπιστική τουλάχιστον ευθύνη να υπερασπιστούμε το θεμελιώδες, όπως το χαρακτήρισε ο κ. Mandelson, δικαίωμα των οικογενειών των αγνοουμένων να γνωρίζουν την τύχη των συγγενών τους, και αυτήν την ευθύνη πρέπει να την εκφράσουμε αύριο με τον πιο απόλυτο τρόπο.

Θεωρώ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ιδιαίτερα σημαντικό για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να υπενθυμίζει τις υποχρεώσεις όλων, διότι οι αγνοούμενοι είναι ένα ανθρωπιστικό πρόβλημα που αφορά τους Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, αφορά τους Έλληνες και τους Τούρκους. Είναι το αποτέλεσμα δραματικών εξελίξεων στην Κύπρο από τη δεκαετία του ’60, από το 1964 μετά τις διακοινοτικές συγκρούσεις, και βεβαίως είναι αποτέλεσμα της τουρκικής εισβολής του 1974.

Πιστεύω, όπως σωστά είπε ο κ. Mandelson, ότι η ενεργοποίηση της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα, όπως σημαντικό βήμα είναι η χρηματοδότηση της λειτουργίας της από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επ’ αυτού θα ήθελα να επισημάνω ότι είναι και υποχρέωση των κρατών μελών να συμβάλουν χρηματοδοτικά στη λειτουργία αυτής της Διερευνητικής Επιτροπής. Χαίρομαι που ο κ. Mandelson υποστήριξε την ανάγκη χρηματοδότησης και επαναβεβαίωσε τη διαθεσιμότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χρηματοδοτήσει τη λειτουργία της.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω ότι με τη συζήτησή μας αυτή σήμερα δεν ενεργοποιούμε μόνο την ιστορική μνήμη αλλά κυρίως συμβάλλουμε στο να έλθουν οι δύο κοινότητες στην Κύπρο, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, πιο κοντά. Γι’ αυτό θεωρώ ότι η συζήτησή μας μπορεί να αποτελέσει μια γέφυρα για τη δημιουργία μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στην κατεύθυνση της επανασυμφιλίωσης και επανένωσης των δύο κοινοτήτων στο πλαίσιο μιας ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης πιστεύω ότι εδώ όλοι, με την ανθρωπιστική ευαισθησία που μας χαρακτηρίζει, θα συνεχίσουμε να επιδεικνύουμε το ενδιαφέρον μας και, όπως αναφέρει και το σχέδιο ψηφίσματος, είναι πολύ σημαντικό να συμβάλει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις εξελίξεις ή να τις ελέγχει - αν θέλετε - μέσα από περιοδικές εκθέσεις που θα πρέπει να υποβάλλει η επιτροπή.

  Ignasi Guardans Cambó, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (ES) Κύριε Πρόεδρε, το πρόβλημα των αγνοούμενων είναι ένα δράμα που αποτελεί μέρος της ιστορίας πολλών χωρών του κόσμου. Η Κύπρος δεν είναι η μόνη, αλλά είναι σίγουρα η πιο κοντινή μας χώρα στην οποία αυτό το δράμα εξακολουθεί να αποτελεί μέρος του σήμερα και δεν είναι κάτι που ανήκει στο παρελθόν.

Είναι, επομένως, πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε το έργο της Επιτροπής για τους Αγνοούμενους που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και πρόσφατα δέχθηκε νέα ώθηση από τα Ηνωμένα Έθνη, η οποία εκτελεί ένα εξαιρετικά αξιέπαινο έργο που πρέπει να αναγνωριστεί και υποστηριχθεί. Αυτός είναι ο πραγματικός σκοπός του ψηφίσματος επί του οποίου θα ψηφίσουμε αύριο. Αυτό το έργο ωφελεί τις οικογένειες των αγνοούμενων και προχωρά πέρα από τη σύγκρουση, πέρα από την πολιτική ένταση και το ιστορικό δράμα που έχει διχάσει αυτό το νησί και που συνεχίζει να το κρατά διχασμένο μέχρι σήμερα.

Αυτό το ψήφισμα αποσκοπεί, επομένως, να εξετάσει αυτό το θέμα αυστηρά από αυτή την άποψη. Από την ανθρωπιστική άποψη των οικογενειών και τον πόνο ανθρώπων που έχουν το δικαίωμα να ανακτήσουν τις σορούς των αγαπημένων τους προσώπων και οι οποίοι, λόγω της σύγκρουσης, δεν μπορούν να ξέρουν, χωρίς τους ειδικούς και τους ιατροδικαστές της Επιτροπής Αγνοουμένων, ούτε πού βρίσκονται ούτε ποιοι είναι, ούτε μπορούν να αναγνωριστούν. Αυτή είναι η πρόθεση αυτού του ψηφίσματος. Να ζητήσει τη στήριξη των θεσμικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής υποστήριξης που γνωρίζουμε ότι χρειάζεται η Επιτροπή Αγνοουμένων, και αυτό είναι το μήνυμα που θα στείλουμε.

Αυτό δεν θα επουλώσει την ανοιχτή πληγή της Κύπρου. Απαιτείται πάρα πολλή δουλειά για κάτι τέτοιο. Ξέρουμε ότι θα πάρει πολύ καιρό να επουλωθεί, παρά τις πρόσφατες ενέργειες που είδαμε. Ωστόσο, είναι σημαντικό, για όλους μας, να μην μολύνουμε αυτή τη συζήτηση για την κοινή υποστήριξη από τις δύο κοινότητες σε αυτόν τον θεσμό με την πολιτική ένταση που εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά η οποία δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αναμειχθεί με την υποστήριξη όλων μας στο έργο αυτής της επιτροπής.

  Cem Özdemir, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, το ζήτημα των αγνοουμένων στην Κύπρο είναι ανοιχτή πληγή εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία εξακολουθούν να αγνοούνται 2 000 άνθρωποι και από τις δύο πλευρές. Η κάθε πλευρά κατηγορεί την άλλη ότι δεν συνεργάζεται για να λυθεί το θέμα. Θα ήθελα να παρακαλέσω το Σώμα να μην διατυπώνει τέτοιες κατηγορίες, τουλάχιστον εδώ μέσα. Στο μεταξύ, οι οικογένειες των αγνοουμένων εξακολουθούν να ζουν μέσα στην αβεβαιότητα για τη μοίρα των συγγενών τους. Τα δάκρυα των μητέρων είναι ίδια είτε οι γιοι τους ήταν ελληνικής είτε τουρκικής καταγωγής. Ήταν όλοι Κύπριοι και πέθαναν εξαιτίας της Ένωσης και του taksim (διαίρεσης). Αυτή είναι μία από τις αλήθειες που πρέπει να λέγονται όταν εκφράζουμε άποψη για την κρίση αυτή.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή για τους Αγνοούμενους παίζει σημαντικό ρόλο και όσο και να την ευχαριστήσουμε, είναι λίγο. Πρόκειται πρωτίστως για ένα ανθρωπιστικό ζήτημα και δεν θα πρέπει να δυσκολεύουμε ακόμα περισσότερο το έργο της επιτροπής πολιτικοποιώντας το. Το έργο της επιτροπής δεν είναι μόνο σημαντικό για τους συγγενείς των αγνοουμένων, αλλά βοηθάει επίσης στην προσέγγιση των δύο κοινοτήτων. Αυτό το δικοινοτικό έργο στους μαζικούς τάφους δημιουργεί μια κοινή κουλτούρα ανάμνησης και κατανόησης του τραύματος που υπέστη στο παρελθόν η άλλη πλευρά. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντική η οικονομική υποστήριξη – ως προς αυτό συμφωνώ με τους συναδέλφους μου.

Επιθυμητή είναι όμως και η υποστήριξη εκ μέρους της ΕΕ περαιτέρω δικοινοτικών σχεδίων στην Κύπρο. Εννοώ π.χ. έργα δημιουργών ταινιών και διανοουμένων όπως ο Πανίκος Χρυσάνθου και ο Niyazi Kizilyürek, αλλά και το δικοινοτικό καλλιτεχνικό σχέδιο Manifesta 6 και πολλά άλλα, τα οποία πρέπει να υποστηρίξουμε, αν θέλουμε να μείνουν στο παρελθόν και να μην επαναληφθούν στο μέλλον όλες οι τρομερές εικόνες που έχουμε δει στο παρελθόν στην Κύπρο.

Η κατεδάφιση της γέφυρας στην οδό Λήδρας είναι ένα σημείο ελπίδας. Η αντίδραση σε αυτό –η κατεδάφιση του τείχους που χωρίζει τη Λευκωσία– είναι άλλο ένα σημείο ελπίδας. Ας συνεργαστούμε για να εξασφαλίσουμε ότι θα ακολουθήσουν και άλλα. Και οι δύο πλευρές πρέπει να συμπεριφερθούν με έναν εποικοδομητικό και ευρωπαϊκής νοοτροπίας τρόπο για να περάσει πια στο παρελθόν η κρίση αυτή στην Ευρώπη.

Μπορεί να μην είναι δυνατό να φέρουμε πίσω τους νεκρούς, ωστόσο μπορούμε να εξασφαλίσουμε πως δεν θα δοθεί ποτέ πια άλλη ευκαιρία στον εθνικισμό στην Κύπρο.

  Κυριάκος Τριανταφυλλίδης, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – Κύριε Πρόεδρε, στην Κύπρο εδώ και χρόνια βιώνουμε την τραγωδία της άγνοιας για την τύχη 2.000 περίπου αγνοουμένων Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων συμπατριωτών μας.

Η αρμόδια Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων, την οποία απαρτίζουν εκπρόσωποι των Τουρκοκυπρίων, των Ελληνοκυπρίων και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, έχει ήδη σημειώσει πρόοδο στο θέμα της εκταφής και ταυτοποίησης λειψάνων. Είναι όμως αναγκαίο να επισπευσθούν οι εργασίες της και να δοθεί τέλος το συντομότερο στη δοκιμασία των συμπατριωτών μας.

Είναι ένα καθαρά ανθρωπιστικό ζήτημα, που αγγίζει το λαό μας στο σύνολό του, Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους, και το οποίο κανείς δεν πρέπει να χρησιμοποιήσει για να εξυπηρετήσει πολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες. Θεωρούμε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να ενισχύσουν το έργο της Επιτροπής, αυξάνοντας την οικονομική βοήθεια, και ζητάμε να συνεργαστούν όλες οι πλευρές για τη διακρίβωση της τύχης όλων των αγνοουμένων.

Η περίπτωση του μικρού Ελληνοκύπριου που μαρτυρείται ότι μεταφέρθηκε στην Τουρκία το 1974 αποτελεί ευκαιρία για ευόδωση μιας συνεργασίας. Πιστεύουμε ότι λύνοντας το ανθρωπιστικό αυτό ζήτημα θα έχουμε κάνει άλλο ένα βήμα στις προσπάθειές μας για λύση του Κυπριακού.

  Françoise Grossetête (PPE-DE). – (FR) Κύριε Πρόεδρε, το θέμα των αγνοουμένων στην Κύπρο απεικονίζει καλύτερα από οτιδήποτε το ανθρώπινο δράμα που έλαβε χώρα σε αυτό το νησί προ τριάντα και πλέον ετών. Είναι ένα ζήτημα τόσο για τους Ελληνοκύπριους όσο και για τους Τουρκοκύπριους και δεν αφορά μόνον τους ίδιους τους αγνοούμενους αλλά και τις οικογένειές τους που ζουν σήμερα ακόμη εκεί.

Μιλώντας με την ιδιότητα της συντονίστριας της ομάδας επαφής υψηλού επιπέδου για τις σχέσεις με την τουρκοκυπριακη κοινότητα στο βόρειο τμήμα του νησιού, μπορώ να βεβαιώσω το Σώμα ότι αυτό το ζήτημα παραμένει ακόμη ζωντανό στον νου των ανθρώπων και οι συνέπειές του είναι ακόμη ευρέως αισθητές εκεί. Έχω ήδη γνωστοποιήσει την πρόθεσή μου να εγείρω αυτό το θέμα, μεταξύ άλλων, στη Διάσκεψη των Προέδρων όταν αύριο το πρωί θα παρουσιάσουμε ενώπιόν της, τη γραπτή έκθεσή μας.

Το θέμα των αγνοουμένων στην Κύπρο αποτελεί τμήμα του κοινού παρελθόντος που οι δύο κοινότητες προσπαθούν τώρα να κατανοήσουν και να ξεπεράσουν. Παρότι το θέμα είναι δύσκολο και ευαίσθητο, έχει δημιουργηθεί και λειτουργεί ένα κοινό έργο, συμβολίζοντας την επιθυμία αμφοτέρων των κοινοτήτων να οικοδομήσουν ένα κοινό μέλλον.

Το έργο στο οποίο αναφέρομαι είναι η Επιτροπή για τους Αγνοούμενους, η οποία τελεί υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και το ανθρωπιστικό έργο που επιτελεί είναι κρίσιμης σημασίας από την άποψη της βοήθειας που προσφέρει σε αμφότερες τις κοινότητες καθώς ερευνά για περίπου 2 000 άτομα τα οποία φέρονται ακόμη ως αγνοούμενοι.

Δεν μπορώ παρά να είμαι πολύ ευτυχής για το ενδιαφέρον που επέδειξαν οι συνάδελφοί μου βουλευτές αυτού του Σώματος στο πρόβλημα των αγνοουμένων στην Κύπρο. Συμφωνώ ότι η πολιτική στήριξη στο ανώτατο επίπεδο είναι απαραίτητη για την επιτυχία αυτού του έργου. Το έργο για το πρόβλημα των αγνοουμένων πρέπει πρωτίστως να ειδωθεί ως έργο ανθρωπιστικού χαρακτήρα, όπως το Σώμα πάντοτε επισημαίνει. Το έργο πρέπει να βασίζεται στην καλή θέληση αμφοτέρων των κοινοτήτων και να αποτελεί κοινή αποστολή, φυσικά, με τους αρμόζοντες υλικούς, οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.

Από τότε που συστάθηκε, η επιτροπή έχει συναντήσει πολλά εμπόδια, όμως τώρα έχει εισέλθει σε νέα φάση και έχει αναλάβει συγκεκριμένη και χρήσιμη δράση, και αυτή με κάνει να χαιρετίσω και να ενθαρρύνω τις προσπάθειες που γίνονται και από τις δύο πλευρές της Πράσινης Γραμμής προς την κατεύθυνση του ανοίγματος νέων σημείων διέλευσης σε διάφορες τοποθεσίες, μεταξύ αυτών στην οδό Λήδρας στο ιστορικό κέντρο της Λευκωσίας.

Συνάγεται, λοιπόν, ότι η Επιτροπή για τους Αγνοούμενους δεν είναι απλά συμβολική, αλλά ένα μέσο διαλόγου μεταξύ των δύο κοινοτήτων και, εξ αυτού, μια ουσιαστική συμβολή στη συνολική επίλυση του κυπριακού ζητήματος.

  Μάριος Ματσάκης (ALDE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα μιλήσω συνοπτικά μόνο για τα παιδιά που αγνοούνται μετά την κυπριακή τραγωδία του 1974.

Ο Χριστάκης Γεωργίου, ένα πεντάχρονο αγόρι, δέχθηκε πυροβολισμό από τούρκο στρατιώτη και τραυματίστηκε ελαφρά στο εσωτερικό της οικίας του κατά τη διάρκεια της εισβολής του 1974. Μεταφέρθηκε σε τουρκικό στρατιωτικό νοσοκομείο εκστρατείας, και αυτή ήταν η τελευταία φορά που τον είδε η μητέρα του. Στοιχεία που ήρθαν στο φως 33 χρόνια αργότερα –περιλαμβανομένων μαρτυριών τούρκων στρατιωτών οι οποίοι ήταν αυτόπτες μάρτυρες– προσφέρουν ισχυρές ενδείξεις ότι μεταφέρθηκε στην Τουρκία, όπου υιοθετήθηκε από τούρκο αξιωματικό του στρατού ο οποίος δεν είχε δικά του τέκνα. Η μητέρα του, η οποία είναι τώρα προχωρημένης ηλικίας, επιθυμεί απελπισμένα να τον δει ξανά προτού πεθάνει.

Ο Ανδρέας Κυριακού, ένα πεντάχρονο αγόρι, καθώς και οι τριών ετών δίδυμες αδελφές του, Μαρία και Κίκα, χωρίστηκαν διά της βίας από τη μητέρα τους από τούρκους στρατιώτες οι οποίοι επιτέθηκαν στο χωριό τους. Μεταφέρθηκαν, μαζί με μια ομάδα άλλων αμάχων, σε κοντινό χωράφι στο κατεχόμενο σήμερα τμήμα της Κύπρου, από όπου λίγο αργότερα ακούστηκαν πυροβολισμοί. Εκφράζονται φόβοι ότι είναι πιθανό να εκτελέστηκαν στο πλαίσιο αντιποίνων.

Ο τουρκικός στρατός δεν προσέφερε ποτέ πληροφορίες σχετικά με την τύχη τους. Η μητέρα τους ελπίζει και προσεύχεται να βρίσκονται ακόμη στη ζωή. Διαφορετικά, εκλιπαρεί να της δοθούν οι σοροί τους προκειμένου να μπορέσει να τους προσφέρει μια αξιοπρεπή ταφή.

Τα προαναφερθέντα είναι 4 από τα 30 παιδιά και τα περισσότερα από τα 1500 άτομα που αγνοούνται υπό παρόμοιες συνθήκες μετά τη σύλληψή τους από τον τουρκικό στρατό το 1974. Η τουρκική κυβέρνηση δεν προσφέρει καμία πληροφορία σχετικά με την τύχη τους ή τις συνθήκες της εξαφάνισής τους, παρά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της 10ης Μαΐου 2001 στην οποία η Τουρκία καταδικάζεται με τον αυστηρότερο δυνατό τρόπο για τη συμπεριφορά αυτή, η οποία, σύμφωνα με τη διατύπωση του Δικαστηρίου, «είναι τόσο βαρείας μορφής ώστε να μην μπορεί παρά να θεωρηθεί ότι συνιστά απάνθρωπη μεταχείριση».

Κύριε Επίτροπε, η υπόθεση των αγνοουμένων δεν είναι θέμα απλής νεκρολογίας. Οι συγγενείς των αγνοουμένων εξακολουθούν να ελπίζουν ότι τα αγαπημένα τους πρόσωπα μπορεί να βρίσκονται ακόμη στη ζωή.

  Karin Resetarits (ALDE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, δεν είναι όλοι οι αγνοούμενοι Ελληνοκύπριοι, υπάρχουν και αγνοούμενοι από την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Η ομάδα επαφής υψηλού επιπέδου του Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με την τουρκοκυπριακή κοινότητα διαπίστωσε με τα ίδια της τα μάτια την υποδειγματική συνεργασία στην επιτροπή αγνοουμένων. Αυτή είναι η μόνη δικοινοτική πρωτοβουλία που λειτουργεί απρόσκοπτα στην Κύπρο. Είναι απόλυτα προς το συμφέρον του πληθυσμού της Κύπρου να αξιολογήσει εκ νέου αυτό το πραγματικά σκοτεινό κεφάλαιο της κοινής του ιστορίας. Διαπιστώσαμε με τα ίδια μας τα μάτια τον επαγγελματικό τρόπο με τον οποίο εργάστηκε αυτή η διεθνής ομάδα, με επικεφαλής έναν Αργεντινό, για την αναγνώριση των ανθρωπίνων λειψάνων.

Είναι καλό το ότι τώρα στρέφουμε την προσοχή μας σε αυτήν την επιτροπή και ελπίζω ότι θα της δώσουμε και περισσότερους πόρους. Θα ήθελα να προειδοποιήσω όμως να μην γίνεται κατάχρηση αυτού του θέματος για πολιτικούς σκοπούς, γιατί θα ήταν πάρα πολύ εύκολο να διαταραχθεί έτσι η κοπιαστική και προσεκτική προσέγγιση των δύο κοινοτήτων και να προκληθούν πολύ περισσότερες ζημιές. Δεν θα ήταν η πρώτη φορά, αφού εδώ και τρία χρόνια δεν υπάρχει καμία επιτυχία ως προς τις τεχνικές επιτροπές που είναι επειγόντως απαραίτητες και επρόκειτο να συσταθούν εδώ και πολύ καιρό για να εξασφαλίσουν την απρόσκοπτη συνεργασία μεταξύ των δύο κοινοτήτων για ουσιαστικά καθημερινά ζητήματα όπως η υγεία, η καταπολέμηση του εγκλήματος και οι εμπορικές διευκολύνσεις. Γιατί άραγε; Ασφαλώς, οι πολίτες της Κύπρου δεν είναι αρνητικοί σε αυτό. Η αιτία βρίσκεται στο πνεύμα της αρνητικής πολιτικής εξουσίας και της πολιτικής της κωλυσιεργίας, που εμπόδιζαν για δεκαετίες την ομαδική εργασία και από τις δύο πλευρές.

  Πρόεδρος. Προς ολοκλήρωση της συζήτησης, έχω λάβει μια πρόταση ψηφίσματος σχετικά με τους αγνοούμενους στην Κύπρο.⁽¹⁾

Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Πέμπτη, στις 12.00.

(1) Βλ. συνοπτικά πρακτικά