Rodyklė 
 Ankstesnis 
 Kitas 
 Visas tekstas 
Diskusijos
Ketvirtadienis, 2007 m. gegužės 24 d. - Strasbūras Atnaujinta informacija

5. Via Baltica (diskusijos)
PV
MPphoto
 
 

  Die Präsidentin. Als nächster Punkt folgt eine Erklärung der Kommission zur Via Baltica.

 
  
MPphoto
 
 

  Dalia Grybauskaitė, Member of the Commission. On behalf of the Commission, and replacing my colleague, Commissioner Dimas, who is unable to participate today because of serious health problems, I would like to make a presentation on the situation and to explain why the Commission applied to the Court.

The Polish authorities gave the green light to the construction of the Augustów bypass, which cuts through the unique Rospuda valley in a forested Natura 2000 site, despite the initiation of previous infringement procedures. A letter of formal notice, covering the Augustów bypass among other things, was addressed to Poland on 15 December 2006, while the decision authorising the start of the works was issued by the Polish authorities on 2 and 9 February 2007.

The Rospuda valley is the last peat bog system of its kind in Europe. Therefore, the Commission is of the opinion that, if the project is executed in its current form, it would be in breach of the directives on birds and habitats. On 28 February 2007, the Commission issued a reasoned opinion on an urgent basis requesting Poland to comply with EC environmental law within a week. Having found the response of the Polish authorities unsatisfactory, the Commission decided on 21 March to refer the case to the Court of Justice. The decision provides for a request for interim measures, which means the suspension of construction works until the judgment of the main case is delivered, in order to avoid irreversible damage to the Natura 2000 site concerned.

 
  
MPphoto
 
 

  John Bowis, on behalf of the PPE-DE Group. – Madam President, perhaps first we could send our good wishes to Commissioner Dimas and wish him a speedy recovery.

Secondly, let me say to my Polish friends that this is not an issue which is getting at Poland. There are many Member States who have been subject to pressure from Parliament and the Commission when a development proposal is potentially damaging to the environment.

I think in this case, though, we have a serious case which is going to be a test of will of the Commission, of the policy and certainly of this Parliament too. We have irreversible damage in prospect for the habitats of a large number of species from eagles to woodpeckers, to capercaillie, wolves and lynx. I welcome the Commission taking the steps of going to the ECJ and I certainly welcome the subsequent decision to seek a special procedure from the ECJ to make an order urgently requiring Poland to stop the works pending the proper full decision. That is sensible. The ECJ President granted that on 18 April and I hope that is a very strong message to the Polish authorities who are involved with this scheme. But regrettably, it appears that Poland is ignoring that and proceeding, at least in part, with construction works for two of the projects in north-east Poland.

So my request to the Commission is to insist that we look seriously at alternative routes, because we believe, and my committee believes, that there are alternatives which would be much better for the environment. We believe that they must be fully explored, they must use the strategic environmental assessment principles and that only if those are complied with should we agree to this road corridor proceeding.

I hope the Commission will take that message to her colleague. I hope it will make him better. It will certainly make it better for the Polish environment if we comply with the rules.

 
  
MPphoto
 
 

  Thijs Berman, namens de PSE-Fractie. – Voorzitter, mijn fractie steunt de Commissie in dit geschil met de Poolse regering.

De Europese Unie heeft met zijn milieurichtlijnen, zoals de habitatrichtlijn en de vogelrichtlijn, een essentiële stap gezet naar een duurzame ontwikkeling van ons continent. De richtlijnen zijn een groot succes. De gebieden waar zij gelden, zijn vaak onder te brengen onder Natura 2000. En dit Europese netwerk van beschermde natuurgebieden van de lidstaten vormt de spil van het milieubeleid van de EU en voor het behoud en herstel van de biodiversiteit. De bescherming van natuur en milieu wordt er enorm mee versterkt.

Dat gaat soms in tegen lokale en nationale pressie. Politici bezwijken gemakkelijk onder de druk van economische belangen op korte termijn, in plaats van moed te tonen voor een schoon milieu voor toekomstige generaties.

Natuurlijk is de Via Baltica van groot economisch belang. Niemand zal dat ontkennen. Het ontsluiten van Noord- en Oost-Europa, het leggen van verbindingen van de Baltische staten naar het westen van Europa: het is essentieel. De groei van welvaart en welzijn in Polen is in het belang van heel Europa.

Vandaar ook dat er miljarden euro van de Structuurfondsen in het land worden geïnvesteerd en iedereen begrijpt dat de inwoners van de stad Augustov graag willen dat de gevaarlijke, lawaaierige verkeersoverlast van vrachtwagens snel wordt weggenomen.

Er zal een omleiding moeten komen om het centrum van de stad heen. Maar ten koste waarvan? De Rospudavallei is een uniek gebied, een speciale beschermingszone overeenkomstig de vogelrichtlijn en bovendien hoort het gebied te vallen onder de Habitatrichtlijn vanwege zijn buitengewone waarde. Polen heeft een enorme rijkdom aan natuur, met een landschap van buitengewone schoonheid. Die rijkdom is ook cruciaal voor de economische toekomst van Polen.

In Nederland hadden we zo'n situatie nog niet eens zo lang geleden, met de bouw - die tegengehouden is - van een nieuwe snelweg door een stuk van het Naardermeer. Het Naardermeer is het oudste natuurreservaat van ons land. Het valt onder de Europese vogelrichtlijn. Die situatie is zeer vergelijkbaar met dit Poolse natuurgebied van de Via Baltica.

De Commissie heeft er terecht voor gekozen om de Poolse regering te waarschuwen tegen de aanleg van dit stuk snelweg. Polen heeft als Europese lidstaat de verplichting om de Rospudavallei te beschermen. De Poolse regering heeft weliswaar maatregelen voorgesteld die de vernietiging van een deel van het natuurgebied moeten compenseren, maar die compensatie is onvoldoende.

Het onderzoek naar mogelijke alternatieve routes is onvolledig uitgevoerd. Er zijn andere routes denkbaar die zouden voorkomen dat er onherstelbare schade aan het gebied wordt toegebracht.

De Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement zal half juni een onderzoeksmissie sturen die de klachten zal onderzoeken van Poolse burgers die tegen de verwoesting van de vallei zijn.

We zullen alle partijen horen, we zullen alle argumenten wegen, maar een ding staat voorop: de Via Baltica mag een van Europa's mooiste natuurgebieden niet aantasten. En de aanleg van deze weg mag niet in strijd zijn met de Europese milieuwetten, die ook Polen heeft ondertekend. Pacta sunt servanda: verdragen moeten worden nageleefd.

 
  
MPphoto
 
 

  Paweł Bartłomiej Piskorski, w imieniu grupy ALDE. – Pani Przewodnicząca! Na sprawy Via Baltica i Doliny Rospudy należy spojrzeć z dwóch punktów widzenia. One nie powinny być ze sobą sprzeczne.

Pierwszy punkt widzenia to punkt widzenia praktyczny – ludzi, którzy tam mieszkają, którzy tymi drogami się posługują. Dotyczy to nie tylko Polaków, dotyczy to też mieszkańców krajów bałtyckich, mieszkańców Skandynawii. Jest to problem rzeczywisty, od niego nie uciekniemy. Wielu ludzi na tych drogach ginie, oni mają prawo do jak najlepszego standardu dróg i poruszania się w dobrych dla siebie i bezpiecznych warunkach.

Ale drugi problem jest taki, że spotykamy się tutaj z kwestią odpowiedzialności władzy publicznej za podejmowane decyzje. To nie jest tak, jak usiłuje się przedstawić, że nie ma alternatywnego przebiegu tej drogi. Jest, i jest on możliwy, praktycznie do zrealizowania, wymaga tylko woli politycznej. W Polsce sprawa ta wywoływała od lat dyskusje. My zwracaliśmy na to uwagę łącznie z grupą polskich parlamentarzystów Parlamentu Europejskiego już w zeszłym roku, kiedy składaliśmy zapytanie do Komisji, a do polskiego rządu apelowaliśmy o wstrzymanie tej inwestycji, ponieważ dobrze jest przygotowywać inwestycje od razu z uwzględnieniem standardu europejskiego.

Druga sprawa to jest sprawa lekcji. Otóż to jest pierwsze, precedensowe wydarzenie tego rodzaju w Polsce. Musimy bardzo wyraźnie, my parlamentarzyści europejscy, i instytucje europejskie muszą dbać o to, żeby wszystkie państwa członkowskie od razu przygotowywały wszystkie swoje inwestycje – dla dobra mieszkańców, dla poprawy ich bezpieczeństwa – w standardzie uwzględniającym nasze dyrektywy, w standardzie uwzględniającym ochronę przyrody.

Jest to możliwe. Tu nie występuje żadna sprzeczność. Ta lekcja musi być bardzo silna, stąd my, frakcja liberalna, gorąco popieramy takie rozwiązanie, które jak najszybciej przyniesie stworzenie Via Baltica, ale również jak najszybciej przyniesie przełom polegający na tym, że nie warto upierać się przy złych, naruszających sferę ekologiczną decyzjach.

 
  
MPphoto
 
 

  Roberts Zīle, UEN grupas vārdā. – Paldies, priekšsēdētājas kundze, cienījamā komisāre! Vispirms es gribētu teikt, ka, iepazīstoties ar šī ceļa posma vēsturi, man kā Latvijas pilsonim, protams, likās, ka jau pirms daudziem gadiem bija zināms, ka šis ceļa posms tiks būvēts. Iespējams, ka NATURA 2000 teritoriju saskaņošana Polijas iepriekšējās valdībās varbūt nenotika vislabākajā veidā. Taču rezultātā šī aizkavējuma dēļ cieš ne tikai tie cilvēki, kas dzīvo Polijā, īpaši austrumu daļā, un kas lieto šo ceļa posmu, iespējams, dienu dienā, bet veselas trīs Eiropas Savienības dalībvalstis — Igaunija, Latvija, Lietuva —, un ne tikai kā pilsoņi, kas pārvietojas uz Eiropas Savienību, bet arī kā liela industrijas sadaļa, jo pa šo ceļu posmu ik dienas 4,5 tūkstoši kravas mašīnu šķērso Augustovskas pilsētu. Es tiešām ļoti vēlētos, lai tiktu atrasts tāds kompromiss, kas neaizkavētu jau tā aizkavēto ceļa būvi. Mani dara bažīgu tas, ka šīs trīs Baltijas valstis īstenībā nav savienotas ar Eiropas Savienību ar ļoti normālu, modernu autoceļu. Šīs trīs Baltijas valstis nav savienotas ar Eiropas Savienību caur Poliju ar dzelzceļu, jo paredzams, ka Rail Baltica ceļa posms šajā teritorijā saskarsies ar tādām pašām grūtībām vides prasību ievērošanā. Un šīs trīs Baltijas valstis nav savienotas pat ar Eiropas elektrības tirgu Polijas — Lietuvas robežās. Tātad es aicinātu Komisiju un visus pārējos, tostarp Polijas valdību, kas varētu šos lēmumus panākt saprātīgā tempā, tomēr padomāt par šo jautājumu ne tikai no Polijas aspekta un Eiropas vides prasībām, bet arī no šo triju Eiropas Savienības dalībvalstu interesēm. Paldies!

 
  
  

IN THE CHAIR: DIANA WALLIS
Vice-President

 
  
MPphoto
 
 

  David Hammerstein, en nombre del Grupo Verts/ALE. – Señora Presidenta, estamos ante un pulso entre el Gobierno polaco y las Instituciones europeas.

La legislación ambiental europea se tiene que aplicar. La Directiva sobre los hábitats naturales existe para que se aplique. Habrá un antes y un después de esta cuestión. O vamos en serio con el Derecho comunitario, o vamos en serio con la aplicación y la utilización de fondos europeos en grandes infraestructuras, o todo, poco a poco, se va a convertir en papel mojado.

He tenido el placer de recorrer esta zona tan preciosa y tan singular que es el valle de Rospuda, y puedo afirmar que este proyecto es absurdo. Este proyecto es, incluso, técnicamente casi imposible por la zona pantanosa que tiene que atravesar. Puedo afirmar, al mismo tiempo, que existen alternativas claras que son, incluso, más factibles, más económicas y podrían servir para el mismo fin que esta carretera.

Las personas que sufren el paso de camiones en Polonia oriental, en Augustów, son rehenes de un juego político que está haciendo el Gobierno polaco sobre otras cuestiones. Es un pulso político con la Comisión Europea, que se junta con otras cuestiones políticas. Son los habitantes de la zona y la naturaleza los que van a sufrir las consecuencias.

Además, las alternativas a esta carretera que discurre por el bosque cuentan con el respaldo del estudio preliminar, del estudio estratégico ambiental, preparado por la consultora Scott Wilson, una consultora internacional muy prestigiosa. Entonces, no es verdad que sólo exista la alternativa de esta carretera por la vía Báltica a través del valle de Rospuda o nada. En absoluto.

Lo que está en juego es la seriedad de este Parlamento y la seriedad de la legislación ambiental europea. Espero que haya firmeza por parte de la Comisión Europea, y firmeza consistente en no entregar más fondos regionales hasta que Polonia se dé cuenta de que ser parte del club europeo también quiere decir asumir las reglas.

 
  
MPphoto
 
 

  Erik Meijer, namens de GUE/NGL-Fractie. – Voorzitter, de meeste in 2004 en 2007 toegetreden lidstaten van de Europese Unie hebben een goed ontwikkeld spoorwegnet.

Helaas is dat spoorwegnet de laatste 15 jaar ingekrompen en is er bezuinigd op het onderhoud. Bovendien ontvangen de oude spoorwegmaatschappijen voor hun exploitatietekorten veelal niet de vergoedingen van de staat waarop zij vooraf meenden te mogen rekenen. Nieuwe ondernemingen worden door die ervaring afgeschrikt om deel te nemen aan aanbestedingen. Daardoor is de kans groot dat het spoorwegnet steeds minder wordt gebruikt en dat het rollend materieel onbruikbaar wordt.

De grote voorsprong die deze landen op het gebied van spoorvervoer ten opzichte van het westen van Europa hadden, gaat zo verloren. Daardoor loopt ook hun milieu extra gevaar.

Minder spoor betekent niet dat er minder verkeer is. Om dat verkeer op te vangen, gaat nu alle aandacht naar investeringen in autosnelwegen. Die wegen bestonden daar ook 15 jaar geleden al, maar toen waren ze nog beperkt tot de allerdrukste routes, vooral rond de grote steden. In snel tempo komen er nu zulke wegen bij.

Uit een oogpunt van kostenbeperking wordt daarbij veelal onvoldoende rekening gehouden met de belangen van natuur en landschap. De kortst mogelijke route door als leeg beschouwde gebieden heeft de voorkeur en er is geen geld voor omleidingen, tunnels of wildviaducten.

Polen is niet het eerste of enige land dat daarmee te maken heeft. Ditzelfde probleem speelde jaren geleden al in de Tsjechische Republiek bij de verbinding vanaf Praag in de richting Dresden en ook in Bulgarije bij de verbinding van Sofia naar Thessaloniki.

De wijze waarop daar wordt omgegaan met waardevolle natuurgebieden trekt niet alleen de aandacht in het binnenland, maar ook in het buitenland. Internationale natuur- en milieuorganisaties vestigen er de aandacht op. Zij wijzen er ook op dat de Europese Unie medeverantwoordelijk wordt voor natuurvernietiging als zij zulke slechte projecten medefinanciert. Ik dring er al vele jaren op aan om in zulke gevallen iedere medeverantwoordelijkheid te weigeren.

Op 2 juli 2002 heeft commissaris Wallström als antwoord op mijn schriftelijke vragen verklaard dat Polen zijn plannen met de Via Baltica moet aanpassen. Ik herinner eraan dat het oorspronkelijke plan erin voorzag dat de Via Baltica buiten dit kwetsbare gebied om ging, maar dat die plannen later zijn herzien om andere steden beter te kunnen bedienen. Terugkeer naar het oorspronkelijke plan, dat allang ontwikkeld is, moet de inzet zijn van het optreden van de Europese Unie.

 
  
MPphoto
 
 

  Johannes Blokland, namens de IND/DEM-Fractie. – Voorzitter, het is een goede zaak dat we ondanks de toenemende welvaart en de daarmee samenhangende verstedelijking nog waardevolle natuurgebieden binnen de grenzen van de Europese Unie hebben. Deze behoren tot het Natura 2000-netwerk. Dit netwerk zorgt ervoor dat de natuur in de Europese Unie een beschermde status krijgt, hetgeen erg belangrijk is. Het draagt bijvoorbeeld bij tot de handhaving van biodiversiteit.

Juist deze week hebben we het voorstel van collega Adamou goedgekeurd. Daarin wordt voor het behoud van biodiversiteit gestreden. De Natura 2000-status zorgt er verder voor dat de natuurgebieden gegarandeerd blijven voor ons nageslacht.

Tenminste, dat zou zo moeten zijn. Niet iedere regering lijkt dit te beseffen, zo hebben we het afgelopen jaar gezien. De Poolse regering wil de nieuwe weg, de Via Baltica, aanleggen dwars door het Natura 2000-gebied van de Rospudavallei.

Ik ben zelf met een delegatie van de Milieucommissie in de Rospudavallei geweest en heb daar met eigen ogen gezien hoe uniek en waardevol dit Poolse natuurgebied is. Het is voor mij volstrekt onbegrijpelijk dat juist de Poolse minister van Milieu voorstander is van dit project, terwijl er goede alternatieven beschikbaar zijn. Hij zou toch als geen ander de desastreuze effecten van dit project moeten inzien.

Als compensatie voor de aanleg van de weg zouden ten noorden van het gebied een miljoen bomen geplant worden. Dat heeft echter ook nadelige effecten op de natuur. Ik weet dat de kwestie in Polen heel gevoelig ligt. Voor de verkeersveiligheid is het noodzakelijk dat de Via Baltica er snel komt, maar dan wel goed ingepast met een zo gering mogelijk negatief milieueffect.

Ik ben verheugd dat de Commissie waarschuwingen heeft gegeven aan de Poolse regering en dat ze naar het Europees Hof van Justitie is gestapt, toen de Poolse regering niet op haar eisen inging. De uitspraak van het Hof op 18 april dat de Poolse regering onmiddellijk met de compensatiemaatregelen moest stoppen, is hopelijk een signaal voor de toekomst. Een signaal dat door lidstaten niet zomaar aan waardevol natuurgebied kan worden getornd.

 
  
MPphoto
 
 

  Bogusław Sonik (PPE-DE). – Pani Przewodnicząca! Kwestia planowanej budowy Via Baltica wzbudza wiele kontrowersji, podobnie jak w przypadku wielu innych transeuropejskich korytarzy transportowych. Studiując statystyki Komisji Europejskiej dotyczące inwestycji wyraźnie widać, że wiele państw członkowskich ma spore problemy z planowaniem inwestycji infrastrukturalnych na terenach objętych siecią Natura 2000: Austria, Hiszpania, Portugalia.

Obecnie rząd polski podtrzymuje wolę kontynuowania budowy obwodnicy Augustowa przez dolinę rzeki Rospudy. Argumentuje, że decyzja o inwestycji zapadła przed wejściem Polski do Unii Europejskiej, kiedy Polska nie była związana surowymi wymogami unijnych dyrektyw: ptasiej i siedliskowej, których złamanie w związku z inwestycją zarzuca Polsce Komisja Europejska. Argumentem przemawiającym za budową obwodnicy jest dla Polski bezpieczeństwo drogowe. Zapomniano jednak o kryteriach ekologicznych, które trzeba spełnić przy realizacji tego projektu.

Bez względu jednak na zaistniałą sytuację nie można pozwolić, aby rozmowy w sprawie obwodnicy stanęły w miejscu. Problem musi być rozwiązany w duchu kompromisu, który zadowoli obie strony. Oba argumenty, zarówno ekologiczny, jak i bezpieczeństwa drogowego, są równie ważne i dotyczyć będą setek podobnych inwestycji w Polsce i nie tylko w Polsce. Należy usprawnić mechanizm współpracy na różnych poziomach i dostosować kryteria regulacyjne do aktualnej sytuacji ekologicznej i społecznej.

Apelowałbym jednak o równe traktowanie podobnych wniosków o debatę w przyszłości. Do dnia dzisiejszego, pomimo poparcia ponad 60 posłów tej Izby, nie wyrażono zgody na debatę w sprawie największego zagrożenia ekologicznego w związku z budową Gazociągu Północnego na dnie Morza Bałtyckiego. Przypomnę, że ponad 10% obszarów morskich objętych jest siecią Natura 2000 i nikt, dosłownie nikt, nie podjął tej kwestii w Parlamencie Europejskim.

W obecnej sytuacji, kiedy na oczach ekologów i całej Europy dojdzie do zniszczenia cennych pod względem bioróżnorodności obszarów, nie widać woli do dyskusji nad kwestią zagrożenia ekologicznego naszego jedynego wewnętrznego morza, Morza Bałtyckiego.

 
  
MPphoto
 
 

  Andrzej Jan Szejna (PSE). – Pani Przewodnicząca! Delegacja polska PSE w Parlamencie Europejskim od dłuższego czasu podkreślała konieczność budowy obwodnicy Augustowa.

Jednakże wybrany projekt budowy, przebiegający przez Dolinę Rospudy, z całą pewnością negatywnie wpłynie na unikalny na skalę europejską ekosystem tego chronionego programem Natura 2000 terenu. Poprowadzenie obwodnicy Augustowa przez dolinę spowoduje nieodwracalne straty dla środowiska naturalnego, a w tym wycięcie 20 tysięcy drzew i wyginięcie bardzo rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Niestety, należy zaznaczyć, że każdy wariant trasy obwodowej będzie ingerował w środowisko naturalne regionu. Należy wybrać taki, którego negatywny wpływ na unikalne zasoby fauny i flory Doliny Rospudy będzie możliwie najmniejszy.

Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwości, partii rządzącej aktualnie w Polsce, przed wyborami zapewniali, że droga Via Baltica, której część stanowi obwodnica Augustowa, ominie najcenniejsze przyrodniczo tereny. Teraz te obietnice łamią. Polskie władze miały czas na ponowne rozważenie kwestii lokalizacji obwodnicy, zignorowały jednak sugestie ekologów, że możliwe jest uniknięcie zniszczeń i zaoszczędzenie pieniędzy poprzez zmianę trasy autostrady. Minister środowiska nie skorzystał z szansy pogodzenia interesów domagających się obwodnicy mieszkańców Augustowa i obrońców przyrody. Rząd polski nie zwraca uwagi na problem, że taka inwestycja będzie niezmiernie kosztowna i obciąży polskich podatników, ponieważ Unia Europejska nie dołoży się do budowy drogi na obszarze, na którym zgodnie z dyrektywą siedliskową nie wolno niszczyć przyrody. A ponadto w związku z wyraźnie negatywną oceną projektu budowy przez Komisję Europejską dalsze kontynuowanie prac może narazić Polskę na wielomilionowe kary, których ciężar poniosą polscy podatnicy.

Według mnie przeprowadzenie lokalnego referendum regionalnego dotyczącego przebiegu obwodnicy Augustowa przez Dolinę Rospudy, zaproponowane przez premiera Jarosława Kaczyńskiego, jest jedynie przejawem uchylania się rządu RP od odpowiedzialności za sprawy kraju oraz niepotrzebnego antagonizowania polskiego społeczeństwa. Referendum zostało przeprowadzone, ponieważ w tym samym czasie odbywały się wybory do sejmiku województwa podlaskiego. Jednak od początku wiadomo było, że wynik tego referendum nie jest wiążący dla Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zajmującego się aktualnie tą kwestią. Zatem nie ma żadnego znaczenia, a tego typu działanie służy jedynie wewnętrznym celom politycznym. Ponadto chciałbym zauważyć, że według polskich przepisów, aby referendum było ważne, musi w nim wziąć udział 30% uprawnionych do głosowania, a tego progu nie przekroczono podczas niedzielnych wyborów.

Przyroda jest jednym z naszych najcenniejszych skarbów, a jednak nie chronimy jej w dostatecznym stopniu. Uważam, iż rząd polski powinien niezwłocznie dokonać rzetelnego opracowania alternatywnych wariantów, które umożliwią rozwiązanie problemu.

 
  
MPphoto
 
 

  Danutė Budreikaitė (ALDE). – Gerb. pirmininke, ponios ir ponai, Augustavo aplinkkelis turėtų tapti „Via Baltica“ dalimi. Tai labai svarbu Augustavo miestui, per kurio centrą per metus pravažiuoja apie 1,5 milijono transporto priemonių.

Europos Komisija apskundė Lenkiją Europos Teisingumo Teismui dėl aplinkkelio, pradėto dar iki Lenkijos narystės ES, statybos, nes pažeidžiami Raspudos slėnio, per kurį suprojektuota estakada, aplinkosauginiai reikalavimai. Teritoriją saugo „Natura 2000“ programa.

Tačiau aplinkosaugos problemų nekeliama „Nord Stream“, kuris planuojamas per „Natura 2000“ teritoriją ir gali sukelti neprognozuojamas ekologines pasekmes.

Lenkija ieško problemos sprendimo būdų, galbūt statyti žymiai brangesnį tunelį, tačiau Augustavo gyventojai nori ramiai gyventi. Gyventojai, kenčiantys nuo taršos, niekam nerūpi.

Teiravausi Komisijos, kokią išeitį ir pagalbą, išskyrus draudimą statyti, galėtų gauti Lenkija. Man buvo atsakyta, kad, laikantis subsidiarumo principo, Komisija nėra įgaliota primesti valstybėms narėms konkrečių sprendimų arba nurodyti išlaidų.

Tai gal reikėtų peržiūrėti Komisijos įgaliojimus?

Ar Baltijos šalys bus priverstos skraidyti į Europą tik lėktuvais?

 
  
MPphoto
 
 

  Mirosław Mariusz Piotrowski (UEN). – Pani Przewodnicząca! Środowisko naturalne jest rzeczą bardzo ważną, jedną z najistotniejszych we współczesnym świecie. Natura jest niezależnym elementem naszego otoczenia, nie my ją stworzyliśmy i należy bezwzględnie ją chronić.

Ochrona środowiska nie może jednak stanowić alibi dla niewielkich grup działaczy ekologicznych, którzy uciekają się do szantażowania władz poszczególnych regionów i państw. Z powodów bardziej politycznych niż ekologicznych oraz z uwagi na spodziewane korzyści materialne próbują oni blokować budowę dróg, obwodnic i lotnisk. Klasycznym przykładem nadużywania argumentów ekologicznych są protesty przeciw budowie lotniska w Świdniku pod Lublinem w Polsce. Przywołuje się istniejącą tam kolonię susłów, nie wspominając, że nie było to ich pierwotne środowisko i że zdaniem specjalistów mogą bez szkody dla siebie być przesiedlone w inne miejsce.

Podobnie wątpliwe uzasadnienia przytaczają ekolodzy w sprawie innych planowanych inwestycji w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym Via Baltica. Nie wspomina się, że zdecydowana większość w Polsce w referendum w tymże regionie, gdzie ma przebiegać obwodnica, opowiedziała się za budową tejże obwodnicy.

Europejskie regulacje ekologiczne nie mogą być stosowane automatycznie, bez rozpoznania poszczególnych przypadków. Należy podchodzić do nich zgodnie ze zdrowym rozsądkiem, a nie kierować się ideologicznymi emocjami. Stosując ekologiczny straszak można byłoby wstrzymać większość inwestycji w infrastrukturę realizowanych w nowych państwach członkowskich. Nie zapominajmy, że te inwestycje istotnie wpływają na poziom życia ludzi – ich prawo do korzystania z dobrej infrastruktury jest co najmniej tak samo ważne jak względy ekologiczne.

 
  
MPphoto
 
 

  Stanisław Jałowiecki (PPE-DE). – Pani Przewodnicząca! To prawda, że Polska, która przez ostatnich 18 lat, od rozpoczęcia przemian ustrojowych, zrobiła bardzo wiele, niestety zaniedbała budowę dróg. To prawda.

Teraz próbujemy gwałtownie te zaszłości odrobić, ale to oczywiście nie idzie łatwo. Jedną z tych przeszkód są bariery ekologiczne, które, trzeba to przypomnieć, nie ograniczały budowy sieci transportowej wtedy, kiedy Europa Zachodnia betonowała drogami znaczną część swojego obszaru. Teraz mamy konflikt.

Przyroda w tym konflikcie jednak nie jest bezgłośna. W jej imieniu wypowiadają się rozliczne grupy ekologów, czasami zresztą wypowiadają się przesadnie głośno, zapominając, że człowiek jest przecież także ważną, czy nie najważniejszą, częścią tego ekosystemu. I że to właśnie człowieka przede wszystkim należy chronić.

Żałować należy, że konflikt wokół budowy Doliny Rospudy zaszedł tak daleko, że tak się bardzo – również politycznie – skomplikował. Czy jest z niego jakieś wyjście, rozsądne wyjście, które byłoby w stanie zadowolić obie strony? Obawiam się, że nie, że Komisja musi wybrać. Trzeba się zdecydować.

Osobiście uważam, że drogę budować trzeba, jednakże zgoda na tę budowę powinna być opatrzona twardym katalogiem warunków, jakie powinny być spełnione, aby straty środowiskowe były jak najmniejsze. Bo, nie oszukujmy się, zawsze będą straty. Towarzyszą one przecież każdej cywilizacji, niczego w tym cywilizacyjnym postępie naprawdę nie dostajemy za darmo. To wszystko kosztuje.

 
  
MPphoto
 
 

  Bogusław Liberadzki (PSE). – Pani Przewodnicząca! Via Baltica jest ważna przede wszystkim dla zwiększenia spójności Unii Europejskiej. Jest ważna dla przybliżenia czasowego państw bałtyckich, czyli Litwy, Łotwy, Estonii, pośrednio też Finlandii, przez Polskę do całej Unii Europejskiej. Korzyści dla Unii – te europejskie – wydają się wymierne i znaczące.

Znam jednocześnie bardzo trudną sytuację mieszkańców Augustowa – przez to miasto odbywa się duży i wciąż rosnący ruch ciężarówek, tranzytujących samochodów osobowych oraz autokarów. Ci ludzie dalej tak żyć nie mogą. Ten region Polski jest bardzo bogaty w walory naturalne: flora, fauna, jeziora, lasy, krajobraz. Każda lokalizacja drogi w tym regionie przyniesie negatywne skutki środowiskowe, ale ominąć tego regionu po prostu nie można. Zbudowanie drogi udostępni i przybliży te walory Europejczykom, niezbudowanie uczyni ten region nadal niedostępnym skansenem.

Proszę zatem, aby Komisja uwzględniła te aspekty, pomimo nie zawsze profesjonalnego stanowiska obecnego polskiego rządu. Jest możliwe i niezbędne, aby Komisja i rząd skutecznie poszukali rozwiązania przynoszącego korzyści Unii, obywatelom, ulgę mieszkańcom Augustowa oraz kierowcom tranzytujących pojazdów bez nadmiernych szkód dla środowiska. Byłem przez wiele lat, w połowie lat 90., polskim ministrem transportu. Wtedy wspierałem ten projekt, uznawałem, że jest potrzebny, dzisiaj też projekt budowy Via Baltica popieram.

 
  
MPphoto
 
 

  Zdzisław Zbigniew Podkański (UEN). – Pani Przewodnicząca! Moim obowiązkiem jako posła z Polski jest poinformować Koleżanki i Kolegów, że sprawa Via Baltica ma dwa oblicza. Jedno ekologiczne a drugie polityczne oraz że została przesadnie nagłośniona.

Najgorsze w tym jest to, że w lokalne rozgrywki wyborcze na Podlasiu wmieszała się również Komisja Europejska. Przy okazji chcę zauważyć, że ostatnio Komisja ingeruje zbyt często i bez potrzeby w sprawy, które są w kompetencji polskiego rządu i samorządu. Z tego powodu niedługo będzie głośno wokół trasy E-19.

Rodzi się więc pytanie: o co Komisji chodzi? W Polsce powszechnie mówi się, że o zablokowanie postawionych do dyspozycji Polsce środków na budowę autostrad. Może więc lepiej byłoby, gdyby Komisja zajęła się na przykład sprawą produkcji w Europie żywności genetycznie modyfikowanej, gdyż właśnie z tego powodu grozi nam katastrofa ekologiczna i biologiczna, oraz fermami Schmidta, które bezkarnie coraz bardziej zatruwają środowisko. Jest więc co robić i niekoniecznie trzeba przeszkadzać tym, co uczciwie pracują.

 
  
MPphoto
 
 

  Barbara Kudrycka (PPE-DE). – Pani Przewodnicząca! Komisja Europejska za rozpoczęcie budowy odcinka o 1 500 metrów dłuższego od trasy, którą obecnie jeżdżą tiry i który obecnie przekracza Naturę 2000 na odcinku 5 kilometrów, zdecydowała się pozwać Polskę do Trybunału. Dzisiejsza trasa jest w tak fatalnym stanie, że mieszkańcy nazywają ją „drogą śmierci”. Tylko w roku 2006 w okolicach małego miasteczka Augustowa zginęło na tej drodze 14 osób, a 25 zostało rannych. Odkładanie budowy obwodnicy o 3-5 lat, a co najmniej tyle zajmie rozstrzygnięcie sprawy w Trybunale i ewentualne powtórzenie od samego początku procesu inwestycyjnego, może spowodować śmierć kolejnych 40 do 70 ofiar.

Pragnę wspomnieć również o szkodliwości hałasu wytwarzanego przez tysiące tirów przejeżdżających przez Augustów oraz o zagrożeniu życia katastrofą, która grozi mieszkańcom z powodu narażenia na wypadki tirów przewożących materiały niebezpieczne przez tereny zabudowane.

Dyrektywa siedliskowa w wyjątkowych okolicznościach, ze względów społecznych, dopuszcza inwestycje na obszarach Natura 2000 pod warunkiem stosowania kompensat. W ubiegłą niedzielę prawie 92% mieszkańców w referendum opowiedziało się za budową już wyznaczonej nowej trasy. Czy takie stanowisko mieszkańców nie jest wystarczającym powodem społecznym do wycofania skargi z Trybunału?

Jeśli Komisja nie zdecyduje się na wycofanie skargi, świadczyć to będzie, że nie potrafiła sprawiedliwie wyważyć opinii nielicznych, ale bardzo wpływowych w Dyrekcji do spraw Środowiska, grup ekologów oraz ekoterrorystów. A z drugiej strony oczekiwań i potrzeb mieszkańców, które osobiście przedstawił Komisji i burmistrz, i marszałek województwa.

W tej sytuacji, jeśli alternatywne metody budowy mostu przez Rospudę nie będą satysfakcjonowały Komisji, może dojść do poważniejszego konfliktu, grożącego permanentnym paraliżem i zablokowaniem używanej obecnie drogi. Przy tak zdeterminowanych mieszkańcach, a wiem, bo tam jako jedyna mieszkam, wszystko jest możliwe. Dlatego może należy rozważyć rozpoczęcie negocjacji z Rosją, Białorusią, Ukrainą w sprawie skierowania ruchu tranzytowego z państw bałtyckich przez te kraje, jeśli tej drogi szybko nie będzie.

 
  
MPphoto
 
 

  Katrin Saks (PSE). – Austatud eesistuja. Eesti esindajana tahan rõhutada Via Baltica tähtsust. See on olnud läbi ajaloo meile tähtis ühendus Euroopa riikidega ja ta tuleb välja ehitada nii, et muuta see kiireks ja ohutuks. Täna ta seda ei ole.

Sel kevadel kulus näiteks sõiduautoga Tallinnast Varssavisse jõudmiseks rohkem kui 12 tundi ja see ei ole ju normaalne. Seetõttu tervitame igati neid võimalusi, mida kümnes raamprogramm annab kiirtee väljaehitamiseks, aga samas ei õigusta hea tee loobumist kõikidest keskkonnanõuetest – sellised teed ei vii meid ka kindlasti õnnelikku tulevikku. Ja kahjuks heidab Poola juhtum varju ka kogu Via Baltica projektile, mis just Baltikumile on eluliselt väga oluline.

Me loodame, et Euroopa Kohus teeb peagi oma otsuse ja et komisjoni ja Poola võimude vahel leitakse kompromiss ja seda võimalikult kiiresti. Ma rõhutaksin veelkord kõikide ühendusteede olulisust Euroopa liikmesriikide vahel, olgu see siis maantee, raudtee või ka elektriliinid. Me ei saa tunda ennast Euroopa Liidu täieõiguslike liikmetena, kui need ühendusteed praktiliselt kas puuduvad või on väga viletsad.

 
  
MPphoto
 
 

  Dalia Grybauskaitė, Member of the Commission. Madam President, I understand the sensitivity of this issue. We are talking about trans-European networks, about trans-European works and roads and people who are living near these roads.

We understand that this project started before the entry of Poland into the European Union. However, I would like to stress, on behalf of the Commission, that certain procedures need to be followed before large programmes can be started, in particular impact assessments. The Commission is urging Poland – as it is now its responsibility – to complete the impact assessment as soon as possible.

In comparison, and in reply to the question on the North Stream proposal, the project concerned has not yet started; the impact assessment is ongoing and this project can only start after the impact assessment is completed. That is a different matter. It is the opposite with the Via Baltica situation. There has been no impact assessment; the process is only halfway through, but the works are ongoing.

The works are ongoing outside Natura 2000. We do not have any information that Poland is breaching any decision of the Court. I can also confirm that no European financial resources have yet been given to the project.

There were some comments concerning the Commission’s responsibilities and powers. They are outlined in the European Treaties. If you want to change them, then you will have to change the Treaties.

 
  
MPphoto
 
 

  President. The debate is closed.

Written statemens (Rule 142)

 
  
MPphoto
 
 

  Filip Kaczmarek (PPE-DE), na písmie. – Pani Przewodnicząca! Polsce, Litwie, Łotwie jest potrzebna zarówno Via Baltica oraz inne inwestycje drogowe, jak i ochrona środowiska naturalnego, w tym Doliny Rospudy. Nie można izolować jakichś obszarów Unii od innych regionów i państw wyłącznie z powodu wymogów wynikających z zasad ochrony środowiska.

Z drugiej strony nie można też ignorować środowiska, uzasadniając wszelkie decyzje potrzebami rozwoju infrastrukturalnego. Eksperci informują, że są alternatywne trasy, które nie zagrażają środowisku w tak dużym stopniu, jak dotychczasowe projekty. Jeżeli tak, to trzeba skoncentrować wysiłek na przyspieszeniu ich realizacji, a nie na upartym trzymaniu się nieoptymalnego rozwiązania.

Poziom emocji, jakie wywołuje ten problem w Polsce, jest bardzo wysoki. Wydaje się, że byłoby rozsądniej znaleźć rozstrzygnięcie merytoryczne. Koalicja rządząca w Polsce skrajnie upolityczniła kwestię. Doprowadziła nawet do przeprowadzenia lokalnego referendum, którego trudno nie traktować jako próby instrumentalizacji kwestii przebiegu Via Baltica, gdyż było one przeprowadzone jednocześnie z wyborami regionalnymi. Na dodatek wynik referendum nie ma charakteru wiążącego ani dla Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, ani nawet dla władz polskich.

Najlepszym rozwiązaniem dla mieszkańców regionu i przyszłych użytkowników drogi wydaje się znalezienie kompromisu na poziomie europejskim, tak aby zasada zrównoważonego rozwoju nie była pustym hasłem.

 
  
  

(The sitting was suspended at 11.35 and resumed at 12.00)

 
  
  

VORSITZ: HANS-GERT PÖTTERING
Präsident

 
Teisinė informacija - Privatumo politika