Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Πέμπτη 24 Μαΐου 2007 - Στρασβούργο

14.2. Ανθρώπινα δικαιώματα στη Συρία

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση έξι προτάσεων ψηφίσματος σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Συρία⁽¹⁾.

  Véronique De Keyser (PSE), εισηγήτρια. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, όλοι γνωρίζουν το ενδιαφέρον μου όσον αφορά τις υποθέσεις της Συρίας. Θεωρούσα πάντα πως η απομόνωση αυτής της χώρας δεν θα επέφερε τίποτα θετικό σε διεθνές επίπεδο και δεν θα συνέβαλε με κανέναν τρόπο στην προώθηση της ειρήνης στην περιοχή και γι’ αυτόν τον λόγο υποστηρίζω το σχέδιο συμφωνίας σύνδεσης, το οποίο ανεστάλη μετά τη δολοφονία του Rafiq Hariri. Η προσήλωση και η φιλία προς τη Συρία συνεπάγεται επίσης το να μιλούμε χωρίς περιστροφές στις περιπτώσεις παραβίασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ασκώ κριτική και μάλιστα καταδικάζω την πολιτική καταστολή που πλήττει το σύνολο της αντιπολίτευσης, ανεξαρτήτως τάσεων.

Οι περισσότεροι κρατούμενοι, των οποίων την απελευθέρωση ζητούμε σήμερα, είναι άνθρωποι που έχουμε συναντήσει· είναι σχεδόν φίλοι μας και όλοι ανεξαιρέτως, μιλώντας μαζί μας, αναφέρθηκαν στην προσφυγή αποκλειστικά σε νομικά και ειρηνικά μέσα, για τον εκδημοκρατισμό της χώρας την οποία αγαπούν με πάθος. Όταν μια χώρα στρέφεται εναντίον όσων την αγαπούν με πάθος, όταν καταστέλλει την ελευθερία έκφρασης, τίθεται σε κίνδυνο και δεν θα ήθελα να συμβεί κάτι τέτοιο τη Συρία.

Σήμερα, ζητούμε την απελευθέρωση των Michel Kilo, Mahmoud Issa, Suleiman Achmar, Faek El Mir, Aref Dalila, Kamal al-Labwani, και Anouar Bunni, οι οποίοι πρέπει να αφεθούν ελεύθεροι. Θα ήμουν επομένως ευγνώμων αν το Συμβούλιο και η Επιτροπή διαβίβαζαν αυτό το μήνυμα στην κυβέρνηση της Συρίας και αν η ίδια του επιδείκνυε τη μέγιστη προσοχή, καθώς πρόκειται για σοβαρό μήνυμα.

Επιπλέον, θα ήταν χρήσιμο να λάβει η Συρία σαφή θέση όσον αφορά τη σύσταση ενός διεθνούς ποινικού δικαστηρίου βάσει του κεφαλαίου 6 για την καταδίκη των δολοφόνων του Hariri· η διεθνής κοινότητα θα εκτιμούσε μια τέτοια κίνηση, η οποία θα διευκόλυνε την έξοδο από το πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται ο Λίβανος, ένα αδιέξοδο που ευνοεί τις επαναλαμβανόμενες αιματηρές συγκρούσεις και προκαλεί ανησυχία για μια επικείμενη περίοδο βίας και αστάθειας. Είναι κοινώς γνωστό ότι η υιοθέτηση αυτής της στάσης από τη Συρία, απέχοντας πολύ από το να αποτελεί παρέμβαση στις υποθέσεις του Λιβάνου, θα συνέβαλε αντίθετα στην άρση του αδιεξόδου και, κυρίως, στο να τεθεί ένα τέλος στις φήμες που επιτρέπουν στους ανθρώπους να πιστεύουν ότι η Συρία θα μπορούσε, χρησιμοποιώντας δόλια μέσα, να εμποδίσει τη σύσταση ενός τέτοιου ποινικού δικαστηρίου.

  Erik Meijer (GUE/NGL), γραπτώς. – (NL) Η Συρία αποτελεί ένα θέμα που επανέρχεται συνεχώς στην ημερήσια διάταξη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδιαφέρεται να διατηρήσει καλές και εντατικές σχέσεις με αυτήν τη χώρα στο πλαίσιο της πολιτικής γειτονίας που αφορά χώρες της Μεσογείου. Η σύγχυση στο εγγύς περιβάλλον της, το Ιράκ, αποτελεί ήδη έναν επιπλέον λόγο για τον οποίο η σταθερότητα στη Συρία είναι πολύτιμη.

Η Συρία ωστόσο είναι μια δικτατορία που δεν ανέχεται εσωτερική αντιπολίτευση. Για τους Χριστιανούς και τους Κούρδους, είναι τουλάχιστον ένα δυσάρεστο μέρος διαβίωσης. Παρόλο που δεν είναι ένα θεοκρατικό κράτος με συμπάθειες προς τον μουσουλμανικό φονταμενταλισμό, δεν θεωρεί το Ιράν –το οποίο αποτελεί μια θεοκρατική δικτατορία– ως σύμμαχο.

Στον Λίβανο, προσφέρει τη στήριξή της στους μουσουλμάνους φονταμενταλιστές του Λιβάνου και της Παλαιστίνης, όσο αυτοί βοηθούν την ενίσχυση της επιρροής της Συρίας στη μικρή της γειτονιά. Ο Λίβανος θεωρείται –αν και όχι άδικα– ως μια περιοχή που έχει αποκοπεί από τη Συρία μετά την ευρωπαϊκή παρέμβαση. Η διαμάχη με το Ισραήλ τροφοδοτείται προσεκτικά, γιατί η ένταση που φέρει μαζί της συνεπάγεται ότι οι Σύριοι θα μπορούσαν να θεωρήσουν τη συνεχή ύπαρξη του καθεστώτος ως το λιγότερο κακό από τα δύο.

Δεν φαίνεται να υπάρχει βελτίωση. Τόσο μια επιθετική στάση προς τη Συρία όσο και οι φιλικές σχέσεις με το καθεστώς αποτελούν αντιπαραγωγικές πρακτικές. Το μόνο πράγμα που μπορεί να συντελέσει σε μια μακροπρόθεσμη βελτίωση είναι η στήριξη στους πρόσφυγες της Συρίας και τους αντιπάλους της Συρίας που έχουν φυλακιστεί και εξοριστεί.

Θα ήθελα να ολοκληρώσω λέγοντας ότι αυτοί που πρόσφατα κατέστησαν θύματα περιορισμών της ελευθερίας, όπως ο Michel Kilo που επισκέφθηκε ήδη το Κοινοβούλιο, έχουν ανάγκη την αμέριστη προσοχή μας.

  Μάριος Ματσάκης (ALDE), συντάκτης. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, η ετήσια έκθεση όσον αφορά την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Συρία για το 2006 περιγράφει μια πραγματικά ζοφερή κατάσταση. Πραγματοποιήθηκαν πολλές αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης, μεταρρυθμιστών και ακτιβιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνίας των πολιτών. Επιπλέον, αφθονούν οι τεκμηριωμένες αναφορές για βασανιστήρια που αποτελούν συνήθη τακτική και συστηματική μέθοδο ανάκρισης προκειμένου να αποσπαστούν ομολογίες. Εξάλλου, διεφθαρμένα μέλη του δικαστικού τομέα στη Συρία, πολιτικοί και στρατιωτικοί, εξέδιδαν δρακόντειες ποινές, περιλαμβανόμενης της ισόβιας κάθειρξης και της θανατικής καταδίκης, επηρεασμένοι κυρίως από πολιτικά κίνητρα.

Καλούμε την κυβέρνηση της Συρίας, ενώπιον της διεθνούς καταδίκης, να καταβάλει τουλάχιστον σοβαρή προσπάθεια για τη βελτίωση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των πολιτών της ή να αντιμετωπίσει τις συνέπειες, γεγονός το οποίο ελπίζω, με κάποια επιφύλαξη, επίκειται και θα είναι δραστικό.

  Bernd Posselt (PPE-DE), συντάκτης. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, η Δαμασκός είναι μία από τις αρχαιότερες πόλεις του κόσμου και η σημερινή Συρία είναι ένας αρχαίος πολιτιστικός χώρος όπου συμβίωναν -συνήθως ειρηνικά- διάφοροι λαοί και θρησκείες εδώ και πολλούς αιώνες και όπου υπάρχει ακόμα στενή συνεργασία μεταξύ μουσουλμάνων και χριστιανών. Ο κ. Dess και εγώ ασχολούμαστε ιδιαίτερα με τον διάλογο μεταξύ αυτών των θρησκειών, ο οποίος ασφαλώς έχει αρκετές πιθανότητες επιτυχίας στη χώρα αυτή –που είναι μία μη μουσουλμανική αραβική χώρα και έχει μεγάλη σημασία στην περιοχή. Έτσι, είναι ακόμα πιο λυπηρό ότι εγκαταστάθηκε εκεί ένα καθεστώς που στο πλαίσιο του εθνικοσοσιαλισμού του Μπάαθ ταλαιπωρεί, διώκει και καταπιέζει τους ανθρώπους, τους περνάει από εικονικές δίκες και τους καθιστά πολιτικούς κρατουμένους, κι όλα αυτά σε μία περίοδο όπου η ανάγκη μας για βοήθεια από τη Συρία προκειμένου να επιτύχουμε την ειρήνευση στην περιοχή είναι πιο πιεστική παρά ποτέ.

Εγώ δεν ανήκω σε εκείνους που θεωρούν σωστή την απόλυτη απομόνωση της Συρίας. Η χώρα αυτή έχει αρχαία παράδοση που θα πρέπει να την αξιοποιήσουμε για τη δημιουργία ειρήνης. Χωρίς τη Συρία δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη ούτε στη Μέση Ανατολή ούτε στον Λίβανο, ούτε και ψήφισμα για το πρόβλημα του Ιράκ. Ακριβώς γι’ αυτό όμως δεν μπορούμε να δεχτούμε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως η καταπίεση των Κούρδων και άλλων με τις πιο αβάσιμες δικαιολογίες, και γι’ αυτό απευθύνουμε έκκληση προς τη Συρία να επιστρέψει σε μία πολιτική διαλόγου και συνεργασίας. Είμαστε πρόθυμοι για συνεργασία, όχι όμως με ένα καθεστώς που δεν έχει τη στοιχειώδη διάθεση να σεβαστεί τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Είναι αδύνατο να ασκήσουμε μία λογική εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας και να έχουμε λογικές οικονομικές σχέσεις με μία χώρα που περιφρονεί τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ως εκ τούτου, αυτό πρέπει να αποτελέσει ένα σαφές μήνυμα προς τη Συρία ότι πρέπει να αλλάξει πορεία και να επιστρέψει στον δρόμο της συνεργασίας.

  Adam Bielan (UEN), συντάκτης. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, οι συνεχείς παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Συρία αυξάνονται με ανησυχητικό τρόπο. Η κυβέρνηση της Συρίας περιορίζει δραστικά την ελευθερία έκφρασης, την ελευθερία οποιασδήποτε μορφής του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι. Οι αρχές της Συρίας συνεχίζουν να εφαρμόζουν μια πολιτική εκφοβισμού και φυλάκισης, όταν αντιμετωπίζουν υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειρηνικές κριτικές για τις πολιτικές της παρούσας κυβέρνησης.

Μετά τη δήλωση «Βηρυτός-Δαμασκός», η οποία υπογράφηκε τον Μάιο του 2006 και η οποία ζητούσε βελτιωμένες σχέσεις μεταξύ του Λιβάνου και της Συρίας, οι δυνάμεις ασφαλείας της Συρίας συνέλαβαν δεκάδες ανθρώπους επειδή εξέφρασαν απόψεις σε αυτή τη δήλωση, οι οποίες διέφεραν από αυτές της κυβέρνησης της Συρίας. Μεταξύ αυτών που συνελήφθησαν, είναι ο συγγραφέας Michel Kilo και ο υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Anwar al-Bunni. Χιλιάδες πολιτικοί κρατούμενοι παραμένουν στη φυλακή χωρίς ποτέ να έχουν καταδικαστεί. Το 2006 πέρασε χωρίς οι αρχές της Συρίας να παράσχουν οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με τη μοίρα 17 000 ανθρώπων που συνελήφθησαν από τις δυνάμεις ασφαλείας της Συρίας. Ήταν κυρίως μέλη της απαγορευμένης οργάνωσης Μουσουλμανική Αδελφότητα, σύριοι ακτιβιστές που συνελήφθησαν τη δεκαετία το 1980 και μερικές εκατοντάδες πολίτες του Λιβάνου και της Παλαιστίνης που συνελήφθησαν στη Συρία και στον Λίβανο από τις δυνάμεις ασφαλείας της Συρίας, καθώς και από την ελεγχόμενη από τη Συρία στρατιωτική αστυνομία του Λιβάνου και της Παλαιστίνης.

Ως εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να αντιταχθούμε αποφασιστικά σε κάθε περαιτέρω καταστολή και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Συρία, όπως αναφέραμε από κοινού στο σημερινό ψήφισμα.

  Dalia Grybauskaitė, Επιτροπή. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την κατάσταση στη Συρία.

Μετά την τελευταία μας συζήτηση στην περίοδο συνόδου του Ιουνίου 2006, υπήρξαν ορισμένες θετικές εξελίξεις. Θέλω να τονίσω ότι μια επαφή για τα ανθρώπινα δικαιώματα ορίστηκε τον Ιανουάριο του 2007 στο υπουργείο Εξωτερικών της Συρίας. Θεωρούμε επίσης θετικό το γεγονός ότι η ΕΕ έχει τακτική πρόσβαση σε δίκες στο Ανώτατο Κρατικό Δικαστήριο, στο Στρατοδικείο και το Ποινικό Δικαστήριο.

Εκφράζουμε, ωστόσο, τη λύπη μας διότι καμία από τις υποσχέσεις για πολιτική διαφάνεια δεν εφαρμόστηκε στην πράξη – για παράδειγμα, η χαλάρωση της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης, η έγκριση νομοθεσίας που θα επιτρέπει τον πολυκομματισμό, η χορήγηση ιθαγένειας σε απάτριδες Κούρδους ή η διακήρυξη του Εθνικού Συμβουλίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Εκφράζουμε επίσης τη λύπη μας για τις δυσανάλογες ποινές που επιβλήθηκαν σε διακεκριμένους ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών τις τελευταίες εβδομάδες. Θεωρούμε απαράδεκτο το γεγονός ότι έχουν φυλακισθεί απλώς επειδή εξέφρασαν ελεύθερα τις απόψεις τους.

Ζητούμε και πάλι την απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων στη Συρία. Για παράδειγμα, όλες οι προσπάθειές μας να βοηθήσουμε τον κ. Ανουάρ αλ Μπούνι οδήγησαν σε αδιέξοδο. Σήμερα, ο κ. αλ Μπούνι καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκισης απλώς επειδή κατήγγειλε τα βασανιστήρια και τις άθλιες συνθήκες των φυλακών στη Συρία, ενώ του επιβλήθηκε πρόστιμο 1 500 ευρώ επειδή εικάσθηκε πως δεν σεβάστηκε τον νόμο της Συρίας δημιουργώντας το κέντρο κατάρτισης, που επίσης χρηματοδοτήθηκε από τα ευρωπαϊκά ταμεία.

Για αρκετά χρόνια η Επιτροπή στήριζε τη διαδικασία εκσυγχρονισμού στη Συρία μέσω ενός φάσματος δραστηριοτήτων. Διαπιστώσαμε πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα στον οικονομικό τομέα. Ευελπιστούμε ειλικρινά ότι θα επεκταθούν στο πολιτικό πεδίο. Θα συνεχίσουμε να ενθαρρύνουμε τη Συρία να τηρήσει αυτή την υποχρέωση και τη Σύμβαση του ΟΗΕ σχετικά με τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και τα Βασανιστήρια. Είμαι πεπεισμένη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα στηρίξει αυτές τις προσπάθειες της Επιτροπής.

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί μετά το τέλος των συζητήσεων.

(1) βλ. Συνοπτικά πρακτικά