Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Τρίτη 4 Σεπτεμβρίου 2007 - Στρασβούργο

16. Ενιαίος ευρωπαϊκός ουρανός (συζήτηση)

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει την προφορική ερώτηση (O-0035/2007) προς την Επιτροπή, του βουλευτή Paolo Costa, εξ ονόματος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού, σχετικά με τη συγκρότηση ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού από λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου (COM(2007)0101 τελικό) (B6-0135/2007).

  Gilles Savary (PSE), συντάκτης. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, πρέπει καταρχάς να αποδώσουμε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι ή σε έναν άλλο Ιταλό, τον Paolo Costa, που είναι ο πραγματικός συντάκτης αυτής της γραπτής ερώτησης και που μου ζήτησε να τον εκπροσωπήσω και να σας την θέσω, μιας και ο ίδιος απουσιάζει.

Πρόκειται για μια προφορική ερώτηση προς την Επιτροπή στο πλαίσιο της συζήτησης για τη δημιουργία λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου με στόχο τη συγκρότηση του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού, με άλλα λόγια, σχετικά με τις επιδιώξεις της Επιτροπής όσον αφορά την υλοποίηση ή τη μέχρι τώρα πρόοδο στην υλοποίηση της δέσμης κειμένων, τα οποία υπήχθησαν στη διαδικασία συνδιαλλαγής τον Δεκέμβριο του 2003, τη «δέσμη μέτρων για τον ενιαίο ουρανό».

Ένα από τα κείμενα προέβλεπε τη δημιουργία λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου, με άλλα λόγια αεροπορικά δρομολόγια στα διάφορα επίπεδα εναερίου χώρου, ούτως ώστε να επιτευχθεί βέλτιστη εξοικονόμηση κατανάλωσης, μείωση των ρύπων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και, ει δυνατόν, μείωση της συμφόρησης στα αεροδρόμια με τη μεγαλύτερη αεροπορική κίνηση, χωρίς να λησμονείται η δυνατότητα για περικοπή των δαπανών των αερομεταφορών. Πρόκειται για ένα εξόχως ευαίσθητο θέμα, για το οποίο τα κράτη μέλη εκφράζουν επιφυλάξεις, καθώς ανέκαθεν επιβεβαίωναν την κυριαρχία τους στον εναέριο χώρο τους. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα κράτη μέλη –και γνωρίζω για ένα από αυτά που μου είναι προσφιλές, τη χώρα μου– που διαθέτουν μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις και στρατιωτικά τμήματα εναερίου χώρου, τα οποία διαχειρίζονται πραγματικά κατά το δοκούν.

Ο κ. Costa ανησυχεί που, όπως ενδεχομένως φοβόμασταν, δεν έχει σημειωθεί πρόοδος, στον βαθμό που μπορεί να διαπιστώσει, σε αυτό το κείμενο για τη δημιουργία τμημάτων εναερίου χώρου, του ενός εκ των τεσσάρων σχετικά με τον ενιαίο ουρανό, και αντιμετώπισε ισχυρή αντίσταση από τα κράτη μέλη. Ο κ. Costa θέτει, επομένως, το ακόλουθο ερώτημα προς την Επιτροπή. Η Επιτροπή μόλις εξέδωσε μια ανακοίνωση, με την οποία καθίσταται σαφές ότι το κόστος από τη μη ύπαρξη λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου για τη συγκρότηση ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού ανέρχεται σε 1 δισ. ευρώ. Ο κ. Costa έθεσε ένα αρχικό ερώτημα: είναι ικανοποιημένη η Επιτροπή με αυτή την κατάσταση και πιστεύει ότι η θέσπιση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 551/2004 για την οργάνωση του εναέριου χώρου προχωρεί με ικανοποιητικούς ρυθμούς; Ποια είναι η άποψη της Επιτροπής για το γεγονός ότι κανένα λειτουργικό τμήμα εναέριου χώρου δεν κατέστη επιχειρησιακό, αφότου τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός;

Το άρθρο 10 του Κανονισμού προβλέπει την επέκταση της οργάνωσης του εναέριου χώρου στον κατώτερο εναέριο χώρο και απαιτεί από την Επιτροπή να καθορίσει τυχόν άλλες ενέργειες που ενδέχεται να είναι αναγκαίες «υπό το πρίσμα της προόδου που θα έχει επιτευχθεί». Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, ποιες αλλαγές θεωρεί η Επιτροπή ότι πρέπει να γίνουν στην υφιστάμενη νομοθεσία; Τέλος, συμφωνεί η Επιτροπή ότι δεν πρέπει να περιμένει μέχρι το τέλος του 2008 για να υποβάλει πρόταση επί τούτου;

Τέλος –υπάρχουν περισσότερα του ενός ερωτήματα σε αυτήν την προφορική ερώτηση– ο κ. Costa ερωτά αν η Επιτροπή συμφωνεί ότι απέτυχε η «εκ των κάτω προς τα άνω» προσέγγιση, με την οποία η πρωτοβουλία της δημιουργίας λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου επαφίεται στα κράτη μέλη και ότι είναι απαραίτητη τώρα μια νέα περισσότερο ενεργός προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ.

Πιστεύω και ελπίζω ότι παρέμεινα πιστός στο πνεύμα της, ότι αυτή είναι η ερώτηση που θέτει ο κ. Costa στην Επιτροπή.

  Jacques Barrot, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. − (FR) Κύριε Savary, σας ευχαριστώ και, μέσω υμών, ευχαριστώ τον κ. Costa, διότι θεωρώ ότι η ερώτηση τέθηκε σε πολύ σωστή βάση και ότι θίγει ένα πραγματικό πρόβλημα.

Η μεταρρύθμιση του Μαρτίου του 2004 στόχευε στην οργάνωση της εναέριας κυκλοφορίας σύμφωνα με τις επιχειρησιακές απαιτήσεις, όχι τα εθνικά σύνορα. Είναι ένας τρόπος για να συντομευτούν οι πτήσεις και να αποφευχθούν οι περιττές αναμονές αεροπλάνων εν πτήσει έως ότου πάρουν την άδεια να προσγειωθούν. Θα απαντήσω σε καθένα από τα ερωτήματα.

Το πρώτο αφορά το κόστος της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας και τις επιπτώσεις για τον ενιαίο ουρανό. Εσείς και ο κ. Costa μόλις παραθέσατε ένα καίριο αριθμητικό στοιχείο, το κόστος του 1 δισ. ευρώ αν δεν υλοποιηθεί ο ενιαίος ουρανός, και επιτρέψτε μου να προσθέσω ότι, σύμφωνα με το Eurocontrol, η δυνητική εξοικονόμηση είναι ακόμα μεγαλύτερη, δεδομένου ότι θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν 3 δισ. ευρώ. Πέραν της μείωσης του κόστους των αερογραμμών, μπορεί να επιτευχθεί εξοικονόμηση της τάξεως των δύο δισεκατομμυρίων μέσω της βελτιωμένης αποτελεσματικότητας των αεροπορικών υπηρεσιών.

Είναι γεγονός ότι, όπως λέει ο κ. Savary, η ολοκλήρωση του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού δεν προχωρεί με όσο ταχείς ρυθμούς θα έπρεπε, αν ληφθεί υπόψη η σημασία των στόχων: ανταγωνιστικότητα, βιώσιμη ανάπτυξη, καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος και προαγωγή της αεροπορικής ασφάλειας. Πρέπει, άραγε, γι’ αυτόν τον λόγο, να μείνουμε με σταυρωμένα χέρια και να μην κάνουμε τίποτα; Όχι. Για πρώτη φορά, η έγκριση βασικών κανόνων για τον ενιαίο ουρανό παρείχε στην Κοινότητα πραγματικές εξουσίες σε αυτόν τον τομέα. Η μεταρρύθμιση του 2004 υλοποιήθηκε: διαχωρισμός της ρύθμισης από την παροχή υπηρεσιών, πιστοποίηση των παρόχων σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, άδειες των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας και ένα φάσμα τεχνικών μέτρων που εγκρίνονται με τη διαδικασία της επιτροπολογίας. Τέλος, πραγματοποιήθηκε η έναρξη του βιομηχανικού έργου SESAR, ένα πραγματικό συμπλήρωμα στον ενιαίο ουρανό.

Πρέπει, όμως, να κινηθούμε με ταχύτερους ρυθμούς. Η Επιτροπή πρέπει να προβεί σε απολογισμό των πεπραγμένων. Τον Δεκέμβριο του 2006, διαβουλεύτηκα με μια ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου και τον Ιούλιο μού υπέβαλαν την έκθεσή τους σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις που αποτελούν επιτακτική ανάγκη. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει μια ανακοίνωση με βάση τα παραπάνω το φθινόπωρο.

Το δεύτερο ερώτημα αφορά τα λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου. Είναι γεγονός ότι στη μεταρρύθμιση του 2004 το Συμβούλιο επέλεξε μία εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγιση, με δράση των εθνικών κυβερνήσεων για τη δημιουργία των τμημάτων. Ειλικρινά, αυτή δεν ήταν μια πλήρως ικανοποιητική προσέγγιση, διότι περιόρισε τις δυνατότητες της Επιτροπής και των θεσμικών οργάνων της Κοινότητας να διασφαλίσουν ότι τα τμήματα όντως δημιουργήθηκαν και ότι δεν βάλτωσε το έργο σε τοπικό επίπεδο. Ένα άλλο σκέλος του προβλήματος αφορά την ανεπαρκή έμφαση στη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας της παρεχόμενης υπηρεσίας. Θα επιχειρήσουμε να ακολουθήσουμε μια προσέγγιση με βάση τις επιδόσεις, αρχής γενομένης από το πρώτο εξάμηνο του 2008. Θα τεθούν συγκεκριμένοι στόχοι επιδόσεων για τους παρόχους υπηρεσιών και θα θεσπιστούν κίνητρα και μηχανισμοί παρέμβασης σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης. Πιστεύω ότι η προσέγγιση που βασίζεται στις επιδόσεις θα επιταχύνει τη δημιουργία λειτουργικών τμημάτων, διότι αυτά θα είναι ουσιαστικά για την επίτευξη των στόχων επιδόσεων. Μελετούμε την ιδέα ενός σώματος ελέγχου των επιδόσεων και ενός συντονιστή, αρμόδιου για την ταχύτερη ανάπτυξη των έργων. Προσωπικώς, πιστεύω ότι ένας συντονιστής, ανάλογος με εκείνον που διαθέτουμε για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, θα ήταν πολύ χρήσιμος για την επιτάχυνση της δημιουργίας αυτών των λειτουργικών τμημάτων που χρειαζόμαστε.

Δεν θα αναμένουμε, βεβαίως, μέχρι το 2009 για να επιταχύνουμε τη δημιουργία και την αποτελεσματικότητα των λειτουργικών τμημάτων. Ευελπιστώ να σας παρουσιάσω μια πρωτοβουλία περί τα μέσα του 2008. Όλοι συμφωνούν ότι τα τμήματα θα είναι αποτελεσματικά μόνο εφόσον θεωρηθούν αδιαίρετοι ο ανώτερος και ο κατώτερος εναέριος χώρος.

Τέλος, το τέταρτο ερώτημα, η εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγιση των κρατών μελών, που, οφείλω να παραδεχθώ, απέτυχε από ορισμένες πλευρές. Σε αυτήν την περίπτωση, μήπως πρέπει να υιοθετήσουμε την ακριβώς αντίθετη προσέγγιση; Δεν είμαι βέβαιος. Πιστεύω ότι πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας και να αντλήσουμε το μέγιστο δυνατό όφελος από την εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγιση, για να αναπτύξουμε όμως έναν ενιαίο ουρανό, πρέπει να κινηθούμε προς ένα δεύτερο στάδιο, με βάση τις επιδόσεις, τους μηχανισμούς. Πρέπει να συνεργαστούμε ενεργά με τα κράτη μέλη για να ενθαρρύνουμε την πολιτική δέσμευση και να ασκήσουμε πίεση εκ των άνω με στόχο την ανάπτυξη λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου.

Γι’ αυτό και τούτη η ερώτηση ήταν τόσο ευπρόσδεκτη. Μου έδωσε την ευκαιρία να εξηγήσω τις κύριες πρωτοβουλίες που θα λάβουμε, οι οποίες συμβαδίζουν με τα πολύ καίρια σχόλια του κ. Savary.

  Georg Jarzembowski, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Αντιπρόεδρε της Επιτροπής, δεν έχουμε πραγματικά κανένα πρόβλημα με τα όσα έχετε επιτύχει σχετικά με την αύξηση της αποδοτικότητας στον εναέριο χώρο, αλλά η απάντησή σας ήταν σαφέστατη. Το νόημά της ήταν ότι τα κράτη μέλη είναι αυτά που δεν εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους. Τα κράτη μέλη δεν εκπλήρωσαν την υποχρέωση που είχαν αναλάβει ήδη από το 2004 για την ταχεία δημιουργία λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, αφενός, τις δαπάνες των έως και 3 δισ. ευρώ που αναφέρατε, και αφετέρου, την περιβαλλοντική ρύπανση.

Τώρα συζητάμε για την καθιέρωση της εμπορίας εκπομπών στις αερομεταφορές, κάνοντας λόγο για το 3% των εκπομπών της εναέριας κυκλοφορίας. Αν η διαχείριση της αερομεταφορών μας ήταν σωστή, γρήγορη και αποτελεσματική, θα μπορούσαμε να μειώσουμε έως και κατά 12% την κατανάλωση καυσίμων και να επιτύχουμε έτσι ουσιαστική μείωση των εκπομπών CO2. Είστε ευγενής, κύριε Αντιπρόεδρε, αλλά ας έρθουμε στην ουσία του θέματος: τα κράτη μέλη δεν κάνουν τις «ασκήσεις» τους. Γι’ αυτό θα πρέπει όλοι μας –εσείς ως Επιτροπή και εμείς ως Κοινοβούλιο– να πούμε στα κράτη μέλη: θα κάτσετε τιμωρία! Θα πρέπει τώρα να καλύψετε γρήγορα όλες τις μέχρι τούδε καθυστερήσεις. Ωστόσο, αυτό ίσως να μην είναι αρκετό.

Πρέπει επίσης να τα απειλήσουμε ότι θα αλλάξουμε την εκ των κάτω προς τα άνω, την εκ των κάτω προς τα κάτω προσέγγιση. Αν τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να σημειώσουν πρόοδο στο πραγματικά ζωτικής σημασίας ζήτημα της ασφάλειας, της απόδοσης και των επιπτώσεων των εναέριων μεταφορών στο κλίμα, τότε αναμένουμε από την Επιτροπή ότι το 2008 δεν θα υποβάλει απλώς μια έκθεση στην οποία θα αναφέρεται ότι τα κράτη μέλη σημειώνουν πρόοδο ως προς τη δημιουργία τμημάτων εναέριου χώρου αλλά και ότι θα τα απειλεί. Μπορείτε να υπολογίζετε στη βοήθειά μας. Θα πρέπει τότε να αλλάξουμε το σύστημα και να δημιουργήσουμε τα τμήματα εναέριου χώρου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Απειλές χρειαζόμαστε, προκειμένου να πείσουμε τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν ταχέως αποτελεσματικά και λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου. Ξέρω πόσο δύσκολο είναι κάτι τέτοιο, αλλά οι ευγένειες δεν μας οδηγούν πουθενά. Πρέπει σιγά-σιγά να βγάλουμε το μαστίγιο.

  Brian Simpson, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, βρίσκομαι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να θυμάμαι την εποχή που η Επίτροπος de Palacio πρότεινε για πρώτη φορά τη δημιουργία του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού και που εισήχθη στο λεξιλόγιο της ΕΕ ο όρος «λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου». Μετά από έναν οδυνηρό τοκετό, το 2004 σημειώθηκε πρόοδος με τον κανονισμό βάσει του οποίου δημιουργήθηκαν αυτά τα τμήματα εναέριου χώρου, οφείλω όμως να πω ότι έκτοτε η πρόοδος υπήρξε απελπιστικά αργή, ιδίως ως προς την επέκταση αυτών των τμημάτων εναέριου χώρου και ειδικότερα όσον αφορά τον κατώτερο εναέριο χώρο.

Κατανοώ, κύριε Επίτροπε, ότι πρόθεση της Επιτροπής ήταν να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη και αναμφίβολα ορισμένα κράτη μέλη αποδείχθηκαν λιγότερο πρόθυμα να εφαρμόσουν αυτήν την πολιτική με τον ρυθμό που θα θέλαμε, ή που είχαμε προβλέψει, σίγουρα όμως οι συνθήκες είναι πλέον ώριμες, ώστε να ξεκινήσουμε την επιτάχυνση της διαδικασίας και να προτείνει η Επιτροπή μια οδηγία το ταχύτερο δυνατόν.

Από το 2004, δεν έχουν δημιουργηθεί νέα λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου και, όπως ακούσαμε από προηγούμενους ομιλητές, το κόστος από την αδυναμία μας να δημιουργήσουμε έναν ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό εκτιμάται σε 1 δισ. ευρώ. Επιπλέον, η ισχύουσα νομοθεσία χρειάζεται εκσυγχρονισμό, καθώς το επιβατικό κοινό εξακολουθεί σε καθημερινή βάση να ταλαιπωρείται από καθυστερήσεις πτήσεων, εξαιτίας των παρωχημένων αντιλήψεων ορισμένων κρατών μελών και της φαινομενικής αδράνειας της Επιτροπής.

Η υπομονή εξαντλείται, απαιτείται δε επειγόντως να αναληφθεί δράση. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να παραμείνουμε αδρανείς, γι’ αυτό η ομάδα μου θα στηρίξει την προφορική ερώτηση που υπέβαλε στο Κοινοβούλιο ο κ. Costa, εξ ονόματος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού. Κύριε Επίτροπε, όλοι μας γερνάμε και θέλουμε να δούμε τον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό να υλοποιείται όσο ζούμε ακόμα εμείς.

  Seán Ó Neachtain, εξ ονόματος της Ομάδας UEN. – (GA) Κύριε Πρόεδρε, θέλω να ρωτήσω αν αυτή η πολιτική ελευθέρωσης των αερομεταφορών μπορεί να θεωρηθεί ότι ωφελεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο ορισμένες περιφέρειες και περιφερειακούς αερολιμένες. Δείτε, για παράδειγμα, τι συμβαίνει στο αεροδρόμιο Shannon στην εκλογική μου περιφέρεια, στα δυτικά της Ιρλανδίας. Η απόφαση της εταιρείας Aer Lingus να διακόψει τις πτήσεις προς το Λονδίνο είχε δυσμενείς συνέπειες για την περιοχή, και όχι μόνον από οικονομική άποψη. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την κυβερνητική πολιτική στην Ιρλανδία. Κατά τη γνώμη μου, επομένως, όσον αφορά τις περιφέρειες της Ευρώπης, αυτή η ελευθερία στον τομέα των αερομεταφορών θα βοηθήσει τις ισχυρές περιφέρειες να προοδεύσουν, αλλά θα αποδυναμώσει τις λιγότερο ισχυρές. Καλώ λοιπόν την Επιτροπή να μελετήσει την περίπτωση, λόγου χάρη, του αεροδρομίου Shannon και να εξετάσει πώς μπορεί να εφαρμοστεί αυτή η πολιτική παράλληλα με την πολιτική περιφερειακής ανάπτυξης σε τέτοιες περιοχές.

  Vladimír Remek, εξ ονόματος της Ομάδας GUE/NGL. – (CS) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η πρωτοβουλία για τον «ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό» επιβεβαιώνει αυτό που, ως πιλότος ιδιωτικού αεροσκάφους, γνωρίζω εκ πείρας, ότι δηλαδή η αεροπλοΐα είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα τομέα στον οποίο απαιτείται υπερεθνική συνεργασία ανεξαρτήτως κρατικών συνόρων.

Για τον λόγο αυτό, και ενόψει της ανάγκης να διασφαλιστούν η μέγιστη ασφάλεια της εναέριας κυκλοφορίας, η μέγιστη αποτελεσματικότητα και οι ελάχιστες δυνατές καθυστερήσεις πτήσεων, στηρίζουμε τη δημιουργία λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου και, επομένως, του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού. Εντούτοις, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι, ενώ ο κατακερματισμός είναι δαπανηρός, ο αποκερματισμός κοστίζει επίσης. Δεδομένου ότι το σύστημα αυτό είναι περίπλοκο, υποστηρίζω, χάριν της συνέχειας, τη σταδιακή καθιέρωση ενιαίου συστήματος διαχείρισης των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο ενός κοινού εναερίου χώρου.

Επιπλέον, η ενοποίηση των ευρωπαϊκών ουρανών, όπου υπάρχουν σήμερα 27 εθνικά λειτουργικά συστήματα, θα θέσει σε κίνδυνο τις θέσεις εργασίας των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας και άλλων ειδικευμένων εργαζομένων σε αυτόν τον τομέα. Εξ όσων γνωρίζω, έχει διεξαχθεί μάλλον επιτυχημένος μακροπρόθεσμος κοινωνικός διάλογος για τα θέματα αυτά και, κατά τη γνώμη μου, αποδεικνύεται αναγκαία η συμφιλίωση φαινομενικά αντιπαρατιθέμενων διαδικασιών. Θέλουμε οι πτήσεις μας να είναι πιο ασφαλείς και πιο αποδοτικές· θέλουμε την ελαχιστοποίηση των καθυστερήσεων και την εξάλειψη στον μέγιστο δυνατό βαθμό των κινδύνων από τα σπάνια ατυχήματα στο πλαίσιο της εναέριας κυκλοφορίας. Διακυβεύονται εν προκειμένω ανθρώπινες ζωές: οι ζωές όσων ταξιδεύουν αλλά και οι ζωές και οι τύχες όσων διαχειρίζονται την εναέρια κυκλοφορία.

  Kathy Sinnott, εξ ονόματος της Ομάδας IND/DEM. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, με ανησυχεί η προοπτική επιτάχυνσης της διαδικασίας καθιέρωσης ανοικτών ουρανών. Φαίνεται να μην αναγνωρίζονται καθόλου τα προβλήματα που έχουν δημιουργήσει οι ανοικτοί ουρανοί στα περιφερειακά αεροδρόμια της Ευρώπης, ακόμη και στο προπαρασκευαστικό τους στάδιο. Με τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού, θα δούμε να αναδεικνύονται δύο κεντρικοί κόμβοι –το Heathrow, οπωσδήποτε, και είτε το αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης είτε το Charles de Gaulle– οι οποίοι θα συμπληρώνονται από ένα δίκτυο βοηθητικών κόμβων.

Ο ανταγωνισμός μεταξύ των αεροδρομίων για το αν θα τοποθετηθούν στο πρώτο ή στο δεύτερο επίπεδο στην ιεραρχία των ανοικτών ουρανών αποδεικνύεται αδίστακτος στη χώρα μου. Το αεροδρόμιο Shannon –το οποίο αποτελεί και το ίδιο κόμβο– καθώς και περιφερειακά αεροδρόμια, όπως αυτό του Cork, αποκλείονται από διαδρομές, ενώ το αεροδρόμιο του Δουβλίνου παρουσιάζει χρόνια συμφόρηση. Η κυβέρνηση της χώρας μου παραμένει αδρανής, επειδή η λογική των ανοικτών ουρανών είναι να αφήνουμε την αγορά να αποφασίζει και η αγορά, όχι η κοινωνική ευθύνη ή η κοινή λογική όσον αφορά την περιφερειακή ανάπτυξη και την ανάπτυξη της υπαίθρου, λαμβάνει αποφάσεις οι οποίες αυξάνουν τα κέρδη, αλλά δεν υπηρετούν τις ανάγκες του πληθυσμού.

Αντί να επισπεύδουμε τους ανοικτούς ουρανούς, καλό είναι, έστω και καθυστερημένα, να περιμένουμε όσο χρειαστεί και να διενεργήσουμε μια πραγματική αξιολόγηση του αντικτύπου αυτής της πολιτικής. Τότε ας λάβουμε όποια μέτρα κριθούν αναγκαία, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ανοικτοί ουρανοί δεν θα στερήσουν ολόκληρες περιοχές της Ευρώπης, όπως η Δυτική και Νότια Ιρλανδία, από ένα βιώσιμο οικονομικό μέλλον.

ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ κ. DIANA WALLIS
Αντιπροέδρου

  Reinhard Rack (PPE-DE). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, συμμεριζόμαστε όλοι την ίδια ανησυχία σε ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών. Θέλουμε να βελτιωθεί η αποδοτικότητα όλων των μεταφορών, και δη και των εναέριων, χωρίς ταυτόχρονα να αυξηθεί η μόλυνση του περιβάλλοντος. Θέλουμε επίσης, ει δυνατόν, να βελτιώσουμε και το περιβαλλοντικό ισοζύγιο των πτήσεων.

Έχουμε σκεφτεί διάφορα επ’ αυτού στην Ευρώπη, όπως την εμπορία εκπομπών. Ελπίζουμε πως θα επιτύχουμε τους στόχους μας μέσω ενδεχόμενης φορολόγησης, για παράδειγμα, των καυσίμων των αεροσκαφών και άλλων συναφών μέτρων. Ίσως να μην είναι λάθος η προσέγγιση αυτή, όμως άλλος είναι ο τρόπος για την επίτευξη του εν λόγω στόχου. Όπως και στην περίπτωση των οδικών μεταφορών, θα πρέπει να επιδιώξουμε πιο έξυπνες λύσεις. Η ιδέα ενός ανοικτού ευρωπαϊκού ουρανού ή ενός ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού είναι η σωστή προσέγγιση, που πρέπει φυσικά να εφαρμοστεί. Το SESAR είναι ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή, πρέπει όμως να κάνουμε περισσότερα.

Θα ήθελα να θίξω ένα τελευταίο σημείο, καθότι θα διεξαχθεί αυτήν την εβδομάδα ψηφοφορία επί του θέματος. Συμφόρηση δεν υπάρχει μόνο στον ουρανό αλλά και στη γη, ιδίως στους αερολιμένες. Γι’ αυτό, ας καταργήσουμε τους άσκοπους γραφειοκρατικούς κανόνες για τη μεταφορά υγρών στους αερολιμένες. Έτσι, θα εξοικονομήσουμε πολλά χρήματα και θα γλυτώσουμε από ακόμα περισσότερα προβλήματα.

  Ulrich Stockmann (PSE). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, ο ενιαίος ευρωπαϊκός ουρανός είναι για εμάς το σημαντικότερο σχέδιο για το μέλλον των αερομεταφορών. Τη σημασία του υπογράμμιζε ανέκαθεν η Επιτροπή και η προκάτοχός σας, πράγμα με το οποίο και εγώ συμφωνώ. Εγκρίναμε τη δέσμη κανονισμών του 2004, εξακολουθούμε όμως να έχουμε στον ουρανό ένα συνονθύλευμα από 58 εθνικά τμήματα εναέριου χώρου, μολονότι γνωρίζουμε ότι βασικά χρειαζόμαστε μόνο ένα ή, αν είμαστε πολύ γενναιόδωροι, ίσως τρία με έξι.

Γνωρίζουμε ότι αυτό το συνονθύλευμα –προηγουμένως αναφέρθηκαν τα αριθμητικά στοιχεία– έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ασφάλεια και, φυσικά, στην οικονομία και στους καταναλωτές. Γνωρίζουμε την αναμονή και τη συμφόρηση στον ουρανό και τώρα δίνουμε πολύ μεγαλύτερη σημασία στις εκπομπές. Καταλάβαμε ότι μπορούμε να κάνουμε ένα μεγάλο βήμα εμπρός στο θέμα αυτό.

Στην έκθεση προόδου της, η Επιτροπή κατέδειξε τη βραδύτητα με την οποία κινούνται τα κράτη μέλη, ακόμα και όταν υπάρχουν πρωτοβουλίες, και πρότεινε ορισμένους τρόπους άσκησης πίεσης. Δεν θέλω να πω ότι αυτά δεν έχουν καμία αξία ούτε και να φανώ διδακτικός, αλλά ήδη από το 2003 είχαμε πει ότι η εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγιση δεν πρόκειται να λειτουργήσει, γιατί είχαμε υποψιαστεί από τότε ότι τα κράτη μέλη θα εμπλακούν σε συζητήσεις για τους τομείς κυριαρχίας ως προς την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας και ότι τέτοια κεντρικά θέματα απαιτούν ένα ρυθμιστικό πλαίσιο εκ των άνω προς τα κάτω.

Τότε είχαμε σκεφτεί ότι θα μπορούσε ίσως να ανατεθεί στο Eurocontrol να υποβάλει μία πρόταση που θα βασιζόταν απλά στην ουσία και τη λειτουργικότητα και επί της οποίας τα κράτη μέλη θα μπορούσαν εν συνεχεία να διαφωνήσουν, και όχι να περιμένουμε έως ότου τα ίδια δημιουργήσουν άλλο ένα νέο συνονθύλευμα, ακολουθώντας μια προσέγγιση εκ των κάτω προς τα άνω. Τώρα το ζητούμενο είναι να εξετάσουμε σοβαρά εάν χρειαζόμαστε αναθεώρηση του νομικού πλαισίου. Αυτός θα ήταν ο μόνος τρόπος για να ασκηθεί πραγματικά πίεση και να επιτευχθούν οι απαραίτητες αλλαγές.

  Mieczysław Edmund Janowski (UEN). – (PL) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, την άνοιξη του 2004, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε τη σχετική νομοθεσία, γινόταν λόγος για τα οφέλη που θα εξασφάλιζε η πολιτική αεροπορία από την αναδιοργάνωση των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και τη συνεργασία του στρατιωτικού με τον πολιτικό τομέα σε αυτό το πλαίσιο. Το ευρωπαϊκό σύστημα ήταν τότε σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένο, με αποτέλεσμα την ύπαρξη στενών αεροδιαδρόμων.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επιδείνωση της ασφάλειας των πτήσεων, ενώ παρουσιάζονταν καθυστερήσεις στο 20% περίπου των πτήσεων και χρησιμοποιούνταν περισσότερα καύσιμα, με αρνητικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Έχει βελτιωθεί καθόλου η κατάσταση σήμερα, κύριε Επίτροπε; Γιατί δεν έχει ξεκινήσει η λειτουργία των λεγόμενων «λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου»; Ευθύνονται γι’ αυτό μόνο τα κράτη μέλη; Ή μήπως οι νόμοι μας δεν ανταποκρίνονταν στις πραγματικές ανάγκες; Είναι καλό να απαντήσουμε γρήγορα στα ερωτήματα αυτά και να λάβουμε διορθωτικά μέτρα τώρα, και όχι να περιμένουμε έως τα τέλη του 2008.

Η ανάπτυξη της εναέριας κυκλοφορίας είναι πρωτοφανής. Απαιτούνται, συνεπώς, κατάλληλες νομικές ρυθμίσεις, ρυθμίσεις όμως που δεν θα παραμένουν απλώς κενολογίες. Απαιτείται επίσης κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού. Τέλος, ποια είναι η γνώμη σας για το θέμα αυτό σε σχέση με τους γείτονες της ΕΕ, κύριε Επίτροπε;

  Saïd El Khadraoui (PSE). – (NL) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, συμφωνώ με όσα ανέφεραν προηγούμενοι ομιλητές, θέλω δε να προσθέσω ότι ο ενιαίος ευρωπαϊκός ουρανός πρέπει να ολοκληρωθεί επειγόντως. Είναι σαφές ότι η υπερβολικά ήπια προσέγγιση του κανονισμού αριθ. 551/2004, που έχει ως στόχο να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να επιτύχουν τη βέλτιστη χρήση αυτών των πιο λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου, δεν έχει τελεσφορήσει. Αντιλαμβάνομαι επίσης ότι αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι πολλά κράτη μέλη καθυστερούν την εφαρμογή, προτιμούν να μην συμμετέχουν, δίνουν έμφαση στην εθνική τους κυριαρχία, και ούτω καθεξής, δεν πρέπει όμως να τους επιτρέψουμε να συνεχίσουν ανενόχλητα αυτές τις πρακτικές. Σε μεγάλο βαθμό η αεροπλοΐα είναι τομέας του οποίου η διαχείριση πρέπει να γίνεται σε όλες τις πτυχές του σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προς όφελος του κλάδου, των καταναλωτών, της ασφάλειας και του περιβάλλοντος. Σε μια περίοδο όπου η αλλαγή του κλίματος βρίσκεται σε τόσο περίοπτη θέση μεταξύ των πολιτικών μας προτεραιοτήτων, κύριε Επίτροπε, δεν επιτρέπεται να υποχρεώνουμε τα αεροσκάφη να πραγματοποιούν περιττές παρακάμψεις, σπαταλώντας τεράστιες ποσότητες καυσίμων, κ.ο.κ.

Πρέπει οπωσδήποτε να προωθήσουμε αυτόν τον φάκελο, σε συνδυασμό με άλλα μέσα – όπως το SESAR, το σύστημα εμπορίας εκπομπών, κ.ο.κ Δεν νοείται να συνεχίσουμε να επιτρέπουμε τη σπατάλη δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ εξαιτίας της αναποτελεσματικής διαχείρισης του εναέριου χώρου μας από μεγάλο αριθμό περιττών κέντρων ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας. Υπάρχουν μεγάλα περιθώρια περικοπών και εξορθολογισμού σε αυτόν τον τομέα, και αυτό ακριβώς επιθυμούμε. Επιπλέον, είναι πολύ πιθανόν να αγγίξουμε σύντομα τα όρια της ικανότητας χάρη στην ταχεία επέκταση του τομέα. Οι υφιστάμενες διμερείς επαφές με σκοπό τη δημιουργία λειτουργικών τμημάτων εναέριου χώρου δεν έχουν επιτύχει σχεδόν τίποτε, πρέπει λοιπόν να παρέμβουμε ουσιαστικά. Ο ορισμός ενός συντονιστή και ενός οργάνου εξέτασης των επιδόσεων φαίνεται να αποτελούν βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, συγχρόνως όμως, κύριε Επίτροπε, φοβούμαι ότι αυτή η εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγιση δεν θα είναι επαρκής· την έχουμε χρησιμοποιήσει όσο καλύτερα μπορούσαμε, πρέπει όμως τώρα να εξετάσουμε την ανάληψη νέων νομοθετικών πρωτοβουλιών.

  Silvia-Adriana Ţicău (PSE). – (RO) Κυρία Πρόεδρε, το 2006, εταιρείες χαμηλού κόστους άνοιξαν 225 νέους ευρωπαϊκούς αεροδιαδρόμους, κάτι που ισοδυναμεί με 1 800 νέες πτήσεις ανά εβδομάδα. Ο κατακερματισμός του εναέριου χώρου σε εθνικό επίπεδο, με ειδικούς κανόνες και διαδικασίες λειτουργίας, έχει δυνητικά αρνητικές επιπτώσεις για την ασφάλεια της ικανότητας μεταφορών, τη χρήση νέων τεχνολογιών και τα κόστη.

Κατά τη μετάβαση από τον έναν εναέριο χώρο στον άλλο, οι πιλότοι αλλάζουν συχνότητα για να επικοινωνήσουν με τον επόμενο ελεγκτή εναέριας κυκλοφορίας. Ο έλεγχος της εναέριας κυκλοφορίας έχει καταστεί κρίσιμη παράμετρος. Τα νέα λειτουργικά τμήματα είναι σημαντικό να υλοποιηθούν μετά από διαβούλευση με όλους τους ενδιαφερόμενους, τα δε κράτη μέλη πρέπει να αναλάβουν αποτελεσματική δράση για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης.

Εν τω μεταξύ, πρέπει να πραγματοποιηθούν επενδύσεις σε πιο αποδοτικά αεροσκάφη και υποδομή αερολιμένων. Η προσχώρηση της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας στην ΕΕ προσθέτει νέα λειτουργικά τμήματα στον κοινοτικό εναέριο χώρο, τα οποία έχουν σημασία τόσο για τη σύνδεση με την περιοχή του Ευξείνου Πόντου όσο και για τη συνεργασία στα Βαλκάνια.

  Jacques Barrot, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. − (FR) Κυρία Πρόεδρε, εκτιμώ και συμμερίζομαι την ανυπομονησία που εξέφρασε το Κοινοβούλιο. Θα σας δώσω μια πολύ ακριβή αλλά πολύ συνοπτική απάντηση. Κυρίες και κύριοι βουλευτές, θα έχετε μια έκθεση τον Οκτώβριο του 2007 και μια δεύτερη νομοθετική δέσμη μέχρι τα μέσα του 2008, άρα βεβαίως και δεν μπορεί να λένε κάποιοι πως δεν κάνουμε τίποτα! Θα απαντήσουμε, λοιπόν, μαζί σε αυτήν την ερώτηση λεπτομερώς.

Η δεύτερη επισήμανση: πιθανώς σας μίλησα για έναν συντονιστή, μια υψηλού επιπέδου πολιτική προσωπικότητα που θα προωθήσει τη θέσπιση αυτών των λειτουργικών τμημάτων στα κράτη μέλη. Πρέπει να πω ότι τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν στα διευρωπαϊκά δίκτυα μού δείχνουν ότι αυτός θα είναι ένας χρήσιμος τρόπος για να κλιμακώσουμε τη δράση μας σε αυτόν τον τομέα.

Θα απαντήσω στο τρίτο ερώτημα, αναφερόμενος στο Sesar, διότι το Sesar υφίσταται, αποτελεί ήδη κοινό εγχείρημα που συνενώνει όλους τους συμμετέχοντες. Πιστεύω ότι η θέσπιση του Sesar θα ανατρέψει όλες τις κακές συνήθειες που μας περιόριζαν σε εναέριους χώρους, οι οποίοι καθορίζονταν από εθνικά σύνορα, που πλέον δεν έχουν νόημα. Επομένως, δίνω μια πολύ θετική απάντηση στην ερώτηση που έθεσε ο κ. Costa και που ανέλυσε ο κ. Savary, έχοντας ακούσει προσεκτικά τι θέλει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είμαι έτοιμος να κάνω ό,τι μπορώ για να ανταποκριθώ.

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.

Γραπτή δήλωση (άρθρο 142 του Κανονισμού)

  Zuzana Roithová (PPE-DE), γραπτώς. – (CS) Τα κράτη μέλη συμφώνησαν να συστήσουν κοινά λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου για τον έλεγχο ενός ενιαίου ουρανού, ανεξαρτήτως εθνικών συνόρων. Πριν από αυτό, δύο αεροσκάφη συγκρούστηκαν πάνω από τη Γερμανία και 71 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Τα επιχειρήματα υπέρ ενός ενιαίου ουρανού καθίστανται ολοένα και πιο ισχυρά: διαθέτουμε 57 σημεία ελέγχου για 28 000 καθημερινές πτήσεις· οι ΗΠΑ διαθέτουν μόλις δύο. Τρία χρόνια αργότερα, βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο. Η ΕΕ δεν έχει θέσει σε εφαρμογή όλους τους κανονισμούς του 2004. Οι εν λόγω κανονισμοί υποτίθεται ότι θα ενοποιούσαν τον εναέριο χώρο στην εσωτερική αγορά υπηρεσιών και θα προσέφεραν τη βάση για ένα αποτελεσματικό λειτουργικό σύστημα με έμφαση στην ασφάλεια, το περιβάλλον και την αύξηση της πτητικής ικανότητας. Σήμερα διαθέτουμε 65 κέντρα ραντάρ με 31 συστήματα στα οποία χρησιμοποιούνται 22 δίκτυα υπολογιστών, ενώ αναμένουμε ότι ο αριθμός των πτήσεων πάνω από την Ευρώπη θα διπλασιαστεί εντός της προσεχούς δεκαετίας.

Γνωρίζουν οι πολίτες ότι οι κυβερνήσεις και τα κοινοβούλιά τους αγνοούν τα οφέλη μιας κοινής Ευρώπης, ζημιώνοντάς τους; Γιατί καθυστερεί τόσο πολύ η διαδικασία δημιουργίας ενός κοινού λειτουργικού εναέριου χώρου τόσο για τις πολιτικές όσο και για τις στρατιωτικές πτήσεις πάνω από την ενωμένη Ευρώπη; Επιχειρείται μήπως να κατευναστούν τοπικά συμφέροντα; Επιδιώκεται μήπως η προστασία της εθνικής κυριαρχίας, με τίμημα την υπονόμευση της ασφάλειας των μεταφορών και τη διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα; Σήμερα ζητούμε να μάθουμε πότε και πώς θα ολοκληρώσουμε την κατηγοριοποίηση του ανώτερου εναέριου χώρου και πώς θα διαχειριστούμε από κοινού τον κατώτερο εναέριο χώρο στο μέλλον. Μπορούν να επισημανθούν ανοικτά τα εμπόδια στη δημιουργία λειτουργικών τμημάτων πάνω από την ευρωπαϊκή επικράτεια; Είναι δυνατόν να διευκρινιστεί η πολιτική βούληση των κρατών μελών να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους; Μας ανησυχεί επίσης η αποτυχία της εκ των κάτω προς τα άνω προσέγγισης, διότι σε διάστημα τριών χρόνων τα κράτη μέλη δεν έχουν αναπτύξει ακόμη τους λειτουργικούς τομείς που απαιτούνται για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των ουρανών.