Pełne sprawozdanie z obrad

Poniedziałek, 14 stycznia 2008 r. - Strasburg

15. Przepisy podatkowe dotyczące rozliczania strat w sytuacjach transgranicznych (debata)

  Przewodniczący. − Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie (A6-0188/2005) sporządzone przez panią Kauppi w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej w sprawie przepisów podatkowych dotyczących rozliczania strat w sytuacjach transgranicznych [2007/2144(INI)].

  Piia-Noora Kauppi, sprawozdawczyni. − Panie przewodniczący! Chciałabym najpierw wyjaśnić, czego zasadniczo dotyczy moje sprawozdanie, które jest dziś przedmiotem naszych obrad. Choć formalnie rzecz biorąc, przedmiotem mojego sprawozdania są podatki, w rzeczywistości dotyczy ono kwestii właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego UE.

Gospodarka światowa rozwija się w sposób wywierający coraz większą presję na Europę, aby utrzymała swoją konkurencyjną pozycję. Znaczenie tej kwestii jest podkreślane i powszechnie uznawane przy różnych okazjach i w różnych miejscach, w szczególności w strategii lizbońskiej i jej kolejnych wersjach. Powinniśmy być proaktywni w stawianiu czoła temu wyzwaniu. Uważam także, że najważniejszym priorytetem w tym zakresie jest stworzenie w pełni funkcjonującego jednolitego rynku.

Oprócz zapewnienia swobody przepływu towarów, osób i usług obejmuje to głównie zapewnienie przedsiębiorcom europejskim równych reguł gry w zakładaniu działalności gospodarczej w dowolnym miejscu w Europie tak, jakby był to jeden kraj, jeden rynek krajowy – prawdziwy rynek wewnętrzny – gdzie decyzje podejmowane są ze względu na rzeczywiste korzyści ekonomiczne, a nie rynek wypaczony z powodu nadmiernej biurokracji.

Przeszkody w korzystaniu z takich swobód nie tylko ograniczają możliwość podejmowania najkorzystniejszych ekonomicznie decyzji, ale także uniemożliwiają europejskim przedsiębiorstwom rozwijanie działalności. Istnienie takich przeszkód jest godne ubolewania, ponieważ ogólnoeuropejski rynek wewnętrzny stanowi podstawę dalszego rozwoju przedsiębiorstw europejskich i warunek niezbędny do powstania większej liczby europejskich przedsiębiorstw przodujących na światowym rynku.

Wprowadzenie transgranicznej konsolidacji strat, które jest przedmiotem niniejszego sprawozdania, stanowi krok na drodze do stworzenia właściwie funkcjonującego rynku wewnętrznego. W tym kontekście obowiązujące obecnie przepisy podatkowe są bardziej korzystne dla grup kapitałowych działających wyłącznie na terytorium jednego państwa członkowskiego, ze szkodą dla grup prowadzących transgraniczną działalność gospodarczą. Zazwyczaj grupa kapitałowa nie prowadząca transgranicznej działalności gospodarczej może obniżyć podstawę opodatkowania przedsiębiorstwa macierzystego o stratę, którą poniosły jej oddziały i spółki zależne. Jednakże krajowe przepisy prawa dotyczące opodatkowania oddziałów i spółek zależnych działających w innych państwach członkowskich niż przedsiębiorstwo macierzyste cechuje znaczna różnorodność.

W przypadku większości państw członkowskich, nawet jeżeli możliwa jest konsolidacja strat do celów podatkowych w ramach tej samej grupy kapitałowej, zgoda na taką konsolidację wydawana jest ze znacznym opóźnieniem, różnym w zależności od państwa członkowskiego. Istnienie takiej rozbieżności praktyk i przepisów ma poważny wpływ na właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Powoduje to zakłócenia w podejmowaniu decyzji dotyczących inwestycji, stanowi przeszkodę w zakresie wchodzenia na niektóre rynki i jednocześnie niesprawiedliwie uprzywilejowuje duże rynki, na których łatwiej jest pokrywać straty. Szczególnie ogranicza to zdolność MŚP do rozszerzania działalności gospodarczej na inne państwa członkowskie ze względu na ponoszone często przy rozruchu straty, których nie są w stanie natychmiast pokryć. Nawet kwestia czasu ma dla nich bardzo duże znaczenie. Niewątpliwie istnienie różnic w przepisach prawa poszczególnych państw członkowskich powoduje także zwiększenie kosztów ich przestrzegania, a MŚP mają trudności z pokrywaniem takich kosztów. Z kolei w przypadku większych przedsiębiorstw istnienie takich różnic sprzyja inżynierii podatkowej.

Wreszcie opóźnienia w wydawaniu decyzji w sprawie rozliczenia strat są, co jest zrozumiałe, kosztowne i kłopotliwe dla wszystkich przedsiębiorstw europejskich. Przedsiębiorstwa borykają się często ze znacznymi obciążeniami finansowymi, kiedy kapitał, który zgodnie z prawem mógłby zostać odzyskany, jest zamrożony, często na lata, ponieważ obowiązujące przepisy prawa krajowego dotyczące rozliczania strat nie pozwalają na konsolidację bez opóźnień.

Sprawozdanie wspiera środek naprawczy, jakim jest możliwość rozliczania strat w tym samym roku podatkowym, co spowodowałoby uwolnienie przedsiębiorstw od nieuzasadnionych obciążeń czasowych, nakładając na sektor publiczny nowe obowiązki w tym zakresie. Wdrożenie takiego rozwiązania skutkowałoby także zapewnieniem wszystkim przedsiębiorstwom równych reguł gry, przy jednoczesnym obniżeniu kosztów przestrzegania przepisów prawa ponoszonych przez przedsiębiorstwa. Oznaczałoby to także, że wiele jeszcze pozostaje do zrobienia w dziedzinie opodatkowania, zanim będziemy mogli czerpać pełne korzyści z rynku wewnętrznego. Nie obejmuje to jednak harmonizacji stawek podatkowych, ponieważ konkurencja podatkowa stanowi naturalny element gospodarki europejskiej. Natomiast oznacza to konieczność ustanowienia przepisów prawa ułatwiających podejmowanie i prowadzenie transgranicznej działalności gospodarczej oraz zapewnienia równych reguł gry, zgodnie z którymi decyzje inwestycyjne mogłyby być podejmowane ze względu na rzeczywiste korzyści ekonomiczne.

Tym samym z zadowoleniem przyjmuję działania podejmowane przez Komisję Europejską w tej dziedzinie, obejmujące wspieranie środków transgranicznego rozliczania strat. Chciałabym, aby Parlament poparł tę pilnie potrzebną inicjatywę legislacyjną. Jestem też wdzięczna za wsparcie, jakiego udzielono nam w trakcie tego procesu. Myślę, że Parlament szybko wyda swoją opinię w tej kwestii, ponieważ Europejski Trybunał Sprawiedliwości wezwał do zapewnienia kierownictwa politycznego także i w tej sprawie.

Chciałabym również zachęcić Komisję Europejską do przyśpieszenia działań mających na celu wprowadzenie wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB) jako rozwiązania, które ma mieć zastosowanie w dłuższej perspektywie, i mam nadzieję, że rozwiązanie to również uzyska poparcie Parlamentu w tym sprawozdaniu. Jednakże wprowadzenie CCCTB jest projektem długoterminowym, który zostanie zrealizowany w dalekiej przyszłości. Tymczasem potrzebne jest niezwłoczne wdrożenie przepisów transgranicznych oraz dopuszczenie transgranicznego rozliczania i konsolidacji strat jako środków mogących w okresie przejściowym zapobiegać poważnym zakłóceniom w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.

  László Kovács, komisarz. − Panie przewodniczący! Pamięta pan zapewne, że kilka tygodni temu omawialiśmy kwestię znaczenia polityki podatkowej i celnej dla realizacji strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu, zatrudnienia i konkurencyjności. Jednym z kluczowych elementów ustanowienia konkurencyjnego i wolnego od przeszkód rynku wewnętrznego, a tym samym jednym ze środków przyczyniających się do podniesienia poziomu wzrostu i zatrudnienia jest wprowadzenie transgranicznego rozliczania strat.

Pozwolę sobie wyjaśnić, jakie znaczenie dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego ma transgraniczne rozliczanie strat. Wyobraźmy sobie małe lub średniej wielkości przedsiębiorstwo, które z powodzeniem prowadzi działalność gospodarczą na rynku krajowym. W przypadku, gdyby takie przedsiębiorstwo planowało rozszerzyć działalność gospodarczą na inne państwa członkowskie, na rynku wewnętrznym, napotkałoby problemy obejmujące także dodatkowe koszty przestrzegania przepisów prawa tych innych państw członkowskich. Tym samym, w wielu przypadkach, takie przedsiębiorstwo nie będzie mogło odliczyć od podstawy opodatkowania jakichkolwiek strat powstałych podczas rozruchu nowego przedsiębiorstwa, przy jednoczesnym czerpaniu zysków z działalności prowadzonej w państwie członkowskim siedziby przedsiębiorstwa.

Nieuznawanie strat ponoszonych za granicą skutkuje podwójnym opodatkowaniem, zniechęcając wiele MŚP do inwestowania w innych państwach członkowskich. Dzięki nowej inicjatywie w sprawie transgranicznego rozliczania strat nie tylko duże przedsiębiorstwa, ale także i szczególnie MŚP mogłyby łatwiej rozszerzać swoją działalność gospodarczą na inne państwa członkowskie, korzystając w pełni z możliwości, jakie oferuje rynek wewnętrzny.

Inicjatywa w sprawie transgranicznego rozliczania strat jest rozwiązaniem adresowanym do konkretnego odbiorcy w perspektywie krótko- i średnioterminowej, a zatem ma to być rozwiązanie przejściowe. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że środek ten mógłby w przyszłości stanowić uzupełnienie wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB), szczególnie w przypadku przedsiębiorstw nieobjętych CCCTB.

Inicjatywa w sprawie transgranicznego rozliczania strat jest bardziej ograniczona co do swojego zakresu niż ujednolicenie podstawy opodatkowania zgodnie z inicjatywą w sprawie CCCTB, ponieważ inicjatywa ta przewiduje automatyczną i pełną kompensację wszystkich zysków i strat w ramach danej grupy kapitałowej.

Bardzo doceniam zdecydowane poparcie inicjatywy Komisji Europejskiej w sprawie transgranicznego rozliczania strat, skoordynowanego podejścia i oczywiście naszych działań zmierzających do wprowadzenia CCCTB, które zostało wyrażone w sprawozdaniu opracowanym przez Piię-Noorę Kauppi.

Tak jak pan, jestem przekonany, że powinniśmy kontynuować nasze wysiłki mające na celu usunięcie barier podatkowych na rynku wewnętrznym.

  Zsolt László Becsey, w imieniu grupy PPE-DE – (HU) Dziękuję. Panie przewodniczący! Pragnę podziękować komisarzowi i pani Kauppi za sporządzenie tego sprawozdania. Zajęli się oni ważną kwestią, a zarazem kwestią drażliwą i wzbudzającą sprzeczne emocje.

Najpierw dwie uwagi. Z jednej strony uważam, że istotnym jest, aby z perspektywy rynku wewnętrznego nie pojawiło się zagrożenie, że spółka dominująca i spółka zależna znajdą się w gorszej sytuacji niż spółki działające wyłącznie w jednym państwie członkowskim, tylko dlatego że działają w dwóch różnych państwach członkowskich.

Apeluję więc, aby wprowadzić rozwiązania zapobiegające podwójnemu opodatkowaniu, jak zaproponował komisarz, poprzez na przykład mechanizm elektronicznej współpracy. Biorąc pod uwagę czynniki czasowe, moglibyśmy pobudzić wzrost rentownej transgranicznej działalności gospodarczej, stosując metody ulg i wyłączeń.

Uważam jednocześnie, że musimy zwracać szczególną uwagę na przypadki, w których spółka zależna osiąga zysk, a spółka dominująca ponosi stratę. Pani Kauppi! Przykładowo, jeśli chodzi o nowe państwa członkowskie, jest to przedmiotem większego zainteresowania z naszego punktu widzenia.

Moja druga uwaga dotycząca uchylenia przepisów umożliwiających podwójne opodatkowanie dotyczy wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania. Musimy jeszcze tę kwestię omówić, ale mam pewne zastrzeżenia. Nie chcę być orędownikiem suwerenności podatkowej, ale nie wiem jeszcze dokładnie, jakie skutki może mieć wprowadzenie wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania. Obawiam się także, że będzie bardzo dużo politycznych nacisków, aby określić minimalny poziom, jak miało to miejsce w przypadku podatku VAT czy podatku dochodowego. Wskazują na to propozycje wysunięte przez socjalistów i komunistów, a może nawet przez reprezentantów lewej strony sceny politycznej, choć uważam, że uniemożliwiają to kryteria z Maastricht.

Obawiam się jednak, że nie wiem, jakie skutki będzie miało wprowadzenie takiego rozwiązania dla nowych państw członkowskich Europy Wschodniej ze względu na przepływy kapitałowe na wewnętrznym rynku i występujący w nich niedobór kapitału. Co zrobią organy administracyjne? Czy możliwe będzie zachowanie szczególnych ulg podatkowych w celu zrównoważenia niekorzystnej sytuacji infrastrukturalnej?

Z tych względów wstrzymam się od głosowania nad odnośnymi wnioskami, ale jeszcze raz pragnę podziękować komisarzowi i sprawozdawcy. Dziękuję panu, panie przewodniczący!

  Donata Gottardi, w imieniu grupy PSE. – (IT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, szanowni państwo! Wniosek w sprawie rezolucji, nad którego przyjęciem lub odrzuceniem głosować będziemy jutro, stanowi dowód na to, że niezbędna jest polityka podatkowa na szczeblu Unii Europejskiej.

Nie oznacza to jednak osłabienia czy ograniczenia polityki podatkowej poszczególnych państw członkowskich. Nikt nie kwestionuje ich kompetencji w tej dziedzinie. Oznacza to natomiast wspieranie i koordynowanie działań w tym zakresie, szczególnie kiedy, jak w przypadku rozliczania strat przez podmioty prowadzące transgraniczną działalność gospodarczą, decyzje podejmowane w Europie albo w innych częściach świata w sprawie połączenia spółek bądź przeniesienia produkcji mają skutki transgraniczne.

Oczywiście niedostatecznie skuteczne są tutaj nie tylko krajowe przepisy prawne, ale także umowy dwustronne, biorąc pod uwagę, że w dzisiejszej dobie zglobalizowanych rynków finansowych i zglobalizowanej produkcji takie zjawiska występują na szeroką skalę, a ich skutki są transgraniczne. Treść omawianego tutaj wniosku to efekt osiągnięcia konsensusu w wielu kwestiach, z których omówię tylko najważniejsze, serdecznie dziękując sprawozdawczyni za jej stałą gotowość do współpracy.

Dwadzieścia siedem różnych systemów podatkowych zakłóca właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego i stanowi przeszkodę dla przedsiębiorstw, a szczególnie, jak zauważył to komisarz László Kovács, małych przedsiębiorstw. Pierwsze twierdzenie zawarte w tym dokumencie jest samo w sobie zrozumiałe, odzwierciedlając najwyższe zaniepokojenie negatywnym wpływem, jaki na funkcjonowanie rynku wewnętrznego wywierają różnice w przepisach podatkowych poszczególnych państw członkowskich dotyczących rozliczania strat ponoszonych przez podmioty prowadzące transgraniczną działalność gospodarczą.

Proponowane rozwiązanie ma nadal charakter środka przejściowego i tymczasowego, ponieważ jedynym doskonałym rozwiązaniem jest wprowadzenie wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB). W związku z tym z zadowoleniem przyjmujemy komunikat Komisji Europejskiej jako ważny krok na drodze do rozwiązania tego problemu, wzywając jednocześnie państwa członkowskie do nawiązania właściwej współpracy w celu ustalenia odpowiednich ram czasowych i wypracowania odpowiednich rozwiązań (cytuję fragment pkt. 4).

Należy przypomnieć o istnieniu zarówno wspólnych instytucji europejskich, takich jak „spółka europejska” i „spółdzielnia europejska”, jak i wspólnotowych procedur dotyczących grup przedsiębiorstw o zasięgu europejskim. Takie rozwiązania należy przyjąć za podstawę, ponieważ umożliwiają nie tylko ujawnianie związku z dialogiem społecznym, a tym samym wpływu na zatrudnienie, ale także uznanie istnienia trwałych grup przedsiębiorstw o zasięgu europejskim. Przecież naszym celem jest wspieranie rozwoju i wdrażania systemu produkcji, którego istotę stanowi europejskość, a nie zawężanie horyzontów do jednego państwa członkowskiego, systemu produkcji nieodzwierciedlającego wsłuchiwania się w „syreni śpiew” i podejmowania taktycznych decyzji skutkujących przenoszeniem produkcji do innych krajów ze względu na korzyści podatkowe z rozliczania kosztów i strat tam, gdzie jest to dogodne. Powinna istnieć możliwość stosowania systemów produkcji opartych na równym traktowaniu, bez konieczności uciekania się do metod rachunkowości porównawczej w zależności od tego, czy spółka dominująca działa tyko w jednym państwie, czy też jest obecna w różnych państwach.

Tego celu nie da się osiągnąć bez przyjęcia odpowiednich przepisów i wprowadzenia jednolitych warunków. Przyznanie, że ochrona korzystnej konkurencji podatkowej jest fundamentalnie sprzeczna z przesłaniem tej propozycji nie oznacza wymachiwania ideologiczną flagą w sprzeciwie wobec tej ochrony.

  Olle Schmidt, w imieniu grupy ALDE. – (SV) Dziękuję pani Piii-Noorze Kauppi za sporządzenie dobrego sprawozdania. Pani Kauppi w zrównoważony sposób przedstawia problemy i trudności występujące na rynku wewnętrznym ze względu na istnienie 27 różnych systemów podatkowych. Globalizacja, o której była mowa, powoduje przecież, że przyjęcie w Unii Europejskiej wspólnego podejścia w sprawach podatkowych jest jeszcze bardziej konieczne w celu umożliwienia unikania przeszkód w swobodnej konkurencji. Różne przepisy i zbędne formalności oznaczają także dla spółek utratę stabilności ekonomicznej, a dla pracowników – utratę miejsc pracy w Unii Europejskiej. Potrzebujemy jaśniej określonych przepisów i rozwiązań sprzyjających przedsiębiorczości, jak proponuje to pani Kauppi. Może niektórzy z nas powinni także pozbyć się klapek na oczach.

Wiemy, że podatki to bardzo wrażliwa kwestia. Podstawowe dla tej kwestii koncepcje to konkurencja podatkowa i swoboda poszczególnych państw w wyznaczaniu wysokości stawek podatkowych. Celem długoterminowym Komisji Europejskiej jest wprowadzenie wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania. Ponieważ jest to niemożliwe, należy zastosować ukierunkowane środki w tych obszarach, w których możliwa jest efektywność na rynku wewnętrznym.

Przedmiotowe sprawozdanie zawiera przegląd różnych możliwych działań i opis rozwiązań stosowanych w poszczególnych państwach członkowskich, co jest cenne, ale niewystarczające. Z zasady dążenie do rozliczania strat w ujęciu transgranicznym jest uzasadnioną praktyką każdego przedsiębiorstwa, czy to wewnętrznie, czy też na szczeblu całego konsorcjum. Ułatwienie stosowania takiego rozwiązania wymaga przyjęcia wspólnego podejścia do przedmiotu opodatkowania, innymi słowy wprowadzenia wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania dla osób prawnych. My, członkowie grupy ALDE, uważamy, że jest to właściwa droga. Wprowadzenie wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania dla osób prawnych nie będzie samo w sobie zapobiegać konkurencji podatkowej. Wprost przeciwnie. Podstawa opodatkowania będzie wspólna, a przejrzystość będzie większa. Ten nowy system zwiększy w szczególności możliwość rozliczania strat przez małe i średnie przedsiębiorstwa. Zaniepokojeni ministrowie finansów – a jest ich wielu – mogą spać spokojnie. Wasze prawo do nakładania podatków pozostanie nienaruszone.

Jeśli chodzi o poprawkę nr 1, nasza grupa chciałaby poddać ją pod głosowanie podzielone, gdzie w pierwszej części moglibyśmy zająć się odrębnie sprawą akcyzy. Jeśli chodzi o pozostałe kwestie, jesteśmy skłonni wstrzymać się od głosu w sprawie poprawki Donaty Gottardi dotyczącej pkt. E i F w celu ułatwienia osiągnięcia szerokiego konsensusu i zapewnienia szerokiego poparcia w sprawie przyjęcia przez Parlament tego znakomitego sprawozdania.

  Dariusz Maciej Grabowski, w imieniu grupy UEN. – Panie przewodniczący! Słowa uznania dla sprawozdawczyni, ale sprawozdanie jest kontrowersyjne. My będziemy głosować przeciwko, a oto powody.

Jest to próba ujednolicenia systemu podatkowego w Unii, a zatem narzucenia krajom członkowskim rozwiązań podatkowych. Jest to zatem jednocześnie uprzywilejowanie firm ponadnarodowych w stosunku do małych i średnich przedsiębiorstw, a to z kolei wymusiłoby na wielu firmach krajowych zakładanie filii i przedstawicielstw w innych krajach, bez uzasadnienia ekonomicznego, ale celem korzystania z przepisów obowiązujących firmy ponadnarodowe.

Ja przypomnę tylko, że firmy ponadnarodowe przez wiele lat korzystały z braku kwalifikacji i korupcji urzędników w krajach postkomunistycznych, by poprzez machinacje księgowo-podatkowe deklarować straty i nie płacić podatków. Działo się to za przyzwoleniem Unii. Nowa regulacja umożliwiłaby kontynuację procederu w majestacie prawa. Dziwi mnie to tym bardziej, że te szkodliwe efekty przeniosłyby się także na kraje starej Unii, gdzie właśnie obniżono by wysokość podatków.

Moim zdaniem należy wpierw w Unii rozwiązać problem machinacji księgowo-podatkowych firm ponadnarodowych oraz lepiej przygotować aparat skarbowy, szczególnie w nowych krajach członkowskich, co zapobiegłoby i pozwoliłoby lepiej wykrywać przestępstwa podatkowe.

  Sahra Wagenknecht, w imieniu grupy GUE/NGL. – (DE) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Do pewnego stopnia możemy zgodzić się co do tego, że obecna sytuacja w Unii Europejskiej, gdzie obowiązuje równolegle 27 różnych systemów podatkowych w ramach zintegrowanego wspólnego rynku, przy całkowicie swobodnym przepływie kapitału, jest całkowicie nie do przyjęcia. To w przypadku tej kwestii rzeczywiście kończy się jedność. Konkurencja podatkowa stanowi dumping podatkowy dla osób bogatych i wpływowych oraz jedynie nakłada większe obciążenia podatkowe na osoby o niskich i przeciętnych dochodach, w tym na konsumentów. Nic dziwnego, że z takiej sytuacji zadowoleni są szczególnie ludzie bogaci i duże przedsiębiorstwa.

Rzeczywiście zdumiewające i niepokojące jest jednak to, że ta sytuacja jest omawiana w Parlamencie, który powinien reprezentować interesy wszystkich, a nie tylko nielicznych członków elit. Pomimo wszystkich swoich niuansów i zaawansowanych merytorycznie ocen sprawozdanie pani Kauppi jest niczym więcej, jak tylko typowym przykładem manipulacji. Dotyczy to w równym stopniu stanowiska zajętego w sprawie rzekomego pozytywnego wpływu konkurencji podatkowej, jak i sposobu, w jaki potraktowany został rzeczywisty przedmiot tego sprawozdania, a mianowicie przepisy podatkowe dotyczące rozliczania strat w sytuacjach transgranicznych.

Tajemnicą poliszynela jest to, że przedsiębiorstwa nagminnie wykorzystują możliwość transgranicznego rozliczania strat w celu zmniejszenia swoich należności podatkowych poprzez przenoszenie zysków do stref i krajów o niskich podatkach. Przedsiębiorstwa wielonarodowe są w tym bardzo skuteczne, a jak pokazują dane statystyczne, takie wirtualne rozliczanie strat oznacza w praktyce, że przez ostatnich 20 lat płaconego przez nie kwoty podatku dochodowego uległy znacznemu zmniejszeniu. Orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyczyniły się tylko do ułatwienia stosowania takich praktyk unikania podatków, a tym samym znacznie ograniczyły suwerenność podatkową poszczególnych państw członkowskich. Wszystko to po prostu napędza wyścig w unikaniu płacenia podatku od osób prawnych.

Ci, którzy wspierają przyjęcie tego rozwiązania wyraźnie chcą Europy, w której na samej górze drabiny możliwe jest gromadzenie ogromnego majątku, podczas gdy na dole wzrasta ubóstwo, a byłe klasy średnie muszą żyć z dochodów, które spadają, biorąc pod uwagę ich wartość rzeczywistą. Chcemy innej Europy i chcemy społecznie sprawiedliwej polityki podatkowej. Z tego powodu nasza grupa będzie głosować za odrzuceniem przedmiotowego sprawozdania.

  John Whittaker, w imieniu grupy IND/DEM. – Panie przewodniczący! Sprawozdawczyni twierdzi, że inicjatywa, o której mowa, zachęci małe i średniej wielkości przedsiębiorstwa do rozszerzania swojej działalności gospodarczej na inne państwa członkowskie. Mam jednak pewne wątpliwości, czy inicjatywa ta nie była przypadkiem intensywnie wspierana przez duże przedsiębiorstwa wielonarodowe, ponieważ to one odniosą największe korzyści. W moim kraju, to jest w Wielkiej Brytanii, zdecydowaną większość przedsiębiorstw stanowią przedsiębiorstwa małe, które zapewniają około 70% miejsc pracy. Jedynie niewielka liczba takich przedsiębiorstw wykazuje jakiekolwiek zainteresowanie podjęciem działalności gospodarczej w innym kraju. Moim podstawowym zastrzeżeniem jest to, że ta nowa inicjatywa to nic innego jak tylko wtrącanie się Unii Europejskiej w sprawy podatkowe. Sądząc po wynikach inicjatyw UE w sprawie podatku od wartości dodanej, należy się spodziewać niekończących się nowelizacji przepisów prawa. W sprawie podatku VAT przyjęliśmy dotychczas osiem dyrektyw i nadal mamy bałagan w tej dziedzinie, a obowiązujące przepisy sprzyjają oszustwom.

Olle Schmidt słusznie stwierdził już przed chwilą, że przedsiębiorstwa działają najlepiej wówczas, gdy przepisy są proste i łatwo zrozumiałe. UE zna się tylko na jednym, a umiejętność tę opanowała do perfekcji. Jest to zdolność do komplikowania. W przeciwieństwie do stanowiska innych posłów uważam zatem, że o wiele lepszym planem byłoby zachęcanie do konkurencji podatkowej. Wtedy największą liczbę przedsiębiorstw przyciągałyby państwa członkowskie o najniższej stawce podatkowej i najprostszych przepisach podatkowych.

  Elisa Ferreira (PSE). – (PT) Panie przewodniczący! Różnice w przepisach podatkowych poszczególnych państw członkowskich dotyczących rozliczania strat zakłócają konkurencję na rynku wewnętrznym, są niesprawiedliwe i zachęcają do stosowania niewłaściwych praktyk podatkowych. Tym samym z zadowoleniem przyjmujemy inicjatywę Komisji Europejskiej, aby zaproponować minimalny poziom harmonizacji tych przepisów i mamy nadzieję, że Rada poprze ten wniosek. Jest to dziedzina, w której niezbędne jest przyjęcie lepszych uregulowań prawnych, szczególnie w celu usunięcia wątpliwości prawnych związanych z przepisami dotyczącymi tej dziedziny, które skutkowały wniesieniem wielu skarg do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich i przyczyniły się do wzrostu niepewności w stosunkach gospodarczych, szkodząc przedsiębiorstwom, w tym MŚP.

Absolutnie niezbędne jest zapewnienie, że różne praktyki podatkowe odzwierciedlają cel zapewnienia efektywnego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Jakość sprawozdania sporządzonego przez sprawozdawcę, panią Kauppi, umożliwiła osiągnięcie szerokiego konsensusu wśród głównych grup politycznych w sprawie jego podstawowych elementów. Jednakże obecność w pierwotnej wersji tego sprawozdania niektórych mniej istotnych elementów może stanowić przeszkodę na drodze do osiągnięcia tego porozumienia. W szczególności, według Grupy Socjalistycznej, przedmiotowy proces nie jest zgodny z celem otwartej ochrony praktyk w zakresie konkurencji podatkowej. Takie praktyki zachęcają do pozornego przenoszenia siedzib spółek oraz kapitału i osób. Powoduje to występowanie kryzysów społecznych i środowiskowych oraz załamywanie się struktur produkcji. Ponadto w przypadku niektórych gospodarek konkurencja podatkowa powoduje występowanie poważnych problemów z równowagą makroekonomiczną o różnych konsekwencjach, szczególnie pod względem poziomu jakości i ilości własności publicznej udostępnianej przez odnośne państwa swoim obywatelom.

Grupa Socjalistyczna Parlamentu Europejskiego uważa, że w przypadku kwestii o tak strategicznym znaczeniu bardzo korzystne byłoby przedstawienie Komisji Europejskiej i Radzie stanowiska Parlamentu Europejskiego mającego szerokie poparcie. W dziedzinie, której dotyczy ta inicjatywa, Unia Europejska ma jeszcze wiele do zrobienia, szczególnie jeśli chodzi o stworzenie ww. CCCTB, to jest wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania osób prawnych. Musimy stworzyć polityczne warunki umożliwiające podjęcie dalszych działań w tym zakresie.

Osiągnięcie porozumienia w sprawie przyjęcia tego sprawozdania jest możliwe. Mamy nadzieję, że kiedy nadejdzie czas ostatecznego głosowania, duch kompromisu głównych grup politycznych umożliwi osiągnięcie konsensusu w sprawie zachowania podstawowego przesłania, skutkując szerokim poparciem dla przyjęcia. Nie powinniśmy dopuścić do tego, by te drugorzędne kwestie dzielące nas politycznie nie na tyle, by nie dało się tych różnic przezwyciężyć, uniemożliwiły przyjęcie przez nas tego sprawozdania.

Z zadowoleniem przyjmujemy w szczególności aktywny udział w tym procesie poszczególnych członków grupy PPE-DE, w tym jej sprawozdawcy. Ich gotowość do wypracowania kompromisu i otwartość pozwoliły osiągnąć konsensus w sprawie podstawowych kwestii podniesionych w tym sprawozdaniu. Dziękuję, panie przewodniczący!

  Margarita Starkeviciute (ALDE). – (LT) Pragnę zwrócić państwa uwagę na coś, o czym bardzo dużo mówimy, a mianowicie na różne mankamenty rynku wewnętrznego, a także podkreślić, że rozwój rynku wewnętrznego przynosi nam wiele korzyści. Ten dokument jest ważny w kontekście zapewniania wsparcia w celu zwiększenia wydajności pracy przedsiębiorstw działających na jednolitym rynku. Nie należy jednak zapominać o jeszcze jednej kwestii. Reprezentuję kraj, w którym większość przedsiębiorstw stanowi własność wielonarodowych przedsiębiorstw europejskich. Nie są to przedsiębiorstwa krajowe. Skutkiem tego nie jest nam czasem łatwo kontrolować naszą gospodarkę w wymiarze makroekonomicznym, ponieważ strategie korporacyjne pozostawiają cele gospodarki krajowej, takie jak zapewnienie równowagi fiskalnej, itp., na drugim planie. Musimy znaleźć odpowiedni kompromis pomiędzy korzyściami rozwoju rynku wewnętrznego a stabilnością makroekonomiczną. Pragnę zwrócić uwagę komisarza na konieczność koordynacji polityki w poszczególnych obszarach z celami ekonomicznymi i z komisarzem Joaquinem Almunią.

  Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk (UEN). – Panie przewodniczący! Zabierając głos w debacie dotyczącej przepisów podatkowych odnoszących się do odliczania strat powstających w sytuacjach transgranicznych, chcę zwrócić uwagę na następujące kwestie.

Po pierwsze, podatki bezpośrednie – a takim jest podatek dochodowy od firm – nie wchodzą w kompetencje Komisji Europejskiej, w związku z tym z zasady nie powinny być przedmiotem jej zainteresowania.

Po drugie, wyrażam zdziwienie, że w raporcie znalazły się stwierdzenia wyrażające dezaprobatę dla przeprowadzonych w niektórych państwach członkowskich, szczególnie nowoprzyjętych, obniżek stawek podatku dochodowego od osób prawnych.

Po trzecie, wyrażam również zaniepokojenie wzywaniem Komisji do przyśpieszenia prac nad wprowadzaniem w Unii Europejskiej jednolitej podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych. Konstrukcja tego podatku, stawki, ustalanie podstawy opodatkowania są bowiem jednym z nielicznych instrumentów pozostających w gestii rządów państw członkowskich, które mogą być używane do przyśpieszenia rozwoju gospodarczego państw słabiej rozwiniętych.

Po czwarte wreszcie, analizując propozycje w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, przedstawiane przez Komisję, można odnieść wrażenie, że chodzi jej o to, aby wszystkie kraje członkowskie rozwijały się w tempie najwyżej 2% przyrostu PKB rocznie, ale wtedy w jaki sposób państwa nowoprzyjęte nadrobią dwudziesto-, trzydziestoletni dystans dzielący je od krajów najbardziej rozwiniętych?

  Katerina Batzeli (PSE). – (EL) Panie przewodniczący! Panie komisarzu! Problem opodatkowania i możliwości przenoszenia strat przez transgraniczne grupy przedsiębiorstw w Unii Europejskiej nie może być rozwiązany po prostu i wyłącznie poprzez ułatwienie przedsiębiorstwom podejmowania i prowadzenia transgranicznej działalności gospodarczej. Cel ten jest oczywiście istotny dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego, ale kwestię opodatkowania przedsiębiorstw, jak zostało to wskazane w omawianym dzisiaj sprawozdaniu pani Kauppi, należy rozważyć w szerszym kontekście debaty nad szerszą harmonizacją przepisów podatkowych w Unii Europejskiej.

Zważywszy że nie ma konkurencji podatkowej na równych warunkach i brak jest minimalnego niezbędnego porozumienia w sprawie wspólnej jednolitej podstawy opodatkowania osób prawnych umożliwiającego ustanowienie jednolitych, przejrzystych zasad określania podstawy opodatkowania, zapewnienie możliwości takich jak ta dotycząca ulg podatkowych z tytułu strat o charakterze transgranicznym wymaga obecnie przyjęcia przez nas ostrożnego podejścia. Jest tak, ponieważ wiąże się to z poważnym ryzykiem zakłócenia funkcjonowania systemów podatkowo-skarbowych poszczególnych państw członkowskich i rynku wewnętrznego oraz konkurencji pomiędzy przedsiębiorstwami.

  Olle Schmidt (ALDE). – Panie przewodniczący! W ramach nowej formy dyskusji mógłbym oczywiście wykorzystać tę minutę, aby zapytać komisarza, na jakim etapie znajdują się obecnie prace Rady odnośnie do inicjatywy w sprawie CCCTB, ponieważ wiemy, że niektórzy ministrowie finansów nie okazują zbytniego entuzjazmu. Panie komisarzu! Czy mógłby nam pan powiedzieć, jak przebiega dyskusja w Radzie i co proponuje obecnie 27 państw członkowskich?

  László Kovács, komisarz. − Panie przewodniczący! Śledzę tę dyskusję z wielkim zainteresowaniem i to, co tutaj słyszę, utwierdza mnie w przekonaniu, że wprowadzenie transgranicznego rozliczania strat stanowi istotny element pogłębiania rynku wewnętrznego.

Podzielam w pełni stanowisko wyrażone przez Piię-Noorę Kauppi, a mianowicie że na pierwszy rzut oka przedmiotowa kwestia dotyczy opodatkowania, ale w rzeczywistości chodzi o właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

Jestem państwu szczególnie wdzięczny za poparcie inicjatywy w sprawie ułatwienia, w szczególności, prowadzenia przez MŚP transgranicznej działalności gospodarczej, co jest bardzo bliskie mojemu sercu. Pragnę podziękować zarówno sprawozdawczyni, Piii-Noorze Kauppi, za sprawozdanie, które niezwykle zachęca nas do dalszych działań, jak i Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz Komisji Prawnej za udzielenie wsparcia. Komisja Europejska jest gotowa uwzględnić większość wyprowadzonych wniosków.

Przyjmujemy z zadowoleniem wsparcie ze strony Parlamentu jako czynnik, który może mieć pozytywny wpływ na dalsze dyskusje w Radzie. Jak zostało to już zasugerowane w sprawozdaniu, mogę państwa zapewnić, że kontynuujemy wysiłki mające na celu wprowadzenie CCCTB i skoordynowanie systemów podatków bezpośrednich poszczególnych państw członkowskich. Inicjatywa w sprawie CCCTB jest również bardzo bliska mojemu sercu, ponieważ jestem w pełni przekonany, że jej realizacja przyniesie stosunkowo większe korzyści małym i średniej wielkości przedsiębiorstwom niż dużym wielonarodowym przedsiębiorstwom.

Rozumiem jednak wszelkie obawy i odpowiadając na pytanie, które padło pod koniec dyskusji, pragnę powiedzieć, że inicjatywa w sprawie CCCTB jest obecnie przedmiotem prac Rady, ale nie jako konkretny wniosek legislacyjny. Inicjatywa ta jest obecnie przedmiotem prac jako koncepcja i odnośnie do niej mniej więcej dwie trzecie państw członkowskich wyraziło swoje poparcie, a mniej niż jedna trzecia – wątpliwości lub sprzeciw.

Jest jeszcze za wcześnie na jakąkolwiek dyskusję, a szczególnie na dyskusję, która mogłaby zaszkodzić prowadzonej obecnie debacie w sprawie transgranicznego rozliczania strat, ponieważ nie został jeszcze przedłożony konkretny wniosek legislacyjny w tej sprawie. Program prac legislacyjnych Komisji Europejskiej zawiera jednak jeden punkt, który stanowi, że w drugiej połowie roku przedłożymy konkretny wniosek legislacyjny w sprawie CCCTB, wraz z niezbędną analizą skutków takich przepisów. Będziemy mogli wtedy przedyskutować, czy wyrażone obawy są uzasadnione.

Jeszcze jedno: jeżeli nie będzie jednomyślnej zgody – a jak na razie uważam, że takiej zgody nie będzie – jako rozwiązanie możemy zastosować procedurę ściślejszej współpracy. Dzięki temu żadne państwo członkowskie nie musiałoby akceptować ani stosować CCCTB. Co więcej, nawet w tych państwach członkowskich, które zdecydowałyby się wprowadzić CCCTB, żadne przedsiębiorstwo nie musiałoby stosować CCCTB, ponieważ zmuszanie do stosowania wspólnej podstawy opodatkowania przedsiębiorstw niedziałających na rynku wewnętrznym, nieprowadzących działalności gospodarczej na rynku wewnętrznym nie miałoby sensu. Takie przedsiębiorstwa mogłyby nadal stosować, tak jak dawniej, krajową podstawę opodatkowania.

Podzielam zatem państwa stanowisko i również uważam, że wspieranie spójnego rozwoju i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego wymaga uporania się z przeszkodami występującymi na skutek stosowania w poszczególnych państwach członkowskich różnych systemów podatkowych dla osób prawnych. Najlepszym rozwiązaniem byłoby zastosowanie wspólnego podejścia i przeprowadzenie skoordynowanych działań.

W odniesieniu do rozliczania strat w sprawozdaniu zwróciła pani uwagę na kilka szczególnych dziedzin, w których niezbędne jest podjęcie dalszych wysiłków, mających na celu, między innymi, zaspokajanie konkretnych potrzeb MŚP, opracowanie definicji grupy kapitałowej oraz określenie zakresu automatycznej wymiany informacji.

Moje służby rozważą te uwagi i sugestie, i w razie możliwości podejmą dalsze działania. Kwestie dotyczące MŚP stanowią już istotny element prac wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej Günthera Verheugena. Istotnym elementem prac nad CCCTB jest także opracowanie definicji grupy kapitałowej.

Mogę panią również zapewnić, że prowadzone przez nas w kolejnych miesiącach działania będą odzwierciedlać pani zalecenia w sprawie transgranicznego rozliczania strat przez przedsiębiorstwa i grupy kapitałowe. W sprawozdaniu zawartych jest kilka odniesień do kwestii unikania płacenia podatków. Należy tutaj zwrócić uwagę na fakt, że w grudniu ubiegłego roku Komisja Europejska przyjęła komunikat w sprawie stosowania środków zwalczania nadużyć w obszarze podatków bezpośrednich.

Komisja Europejska podziela obawy dotyczące unikania płacenia podatków, które wyraziła pani w sprawozdaniu. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość obrony przed nadużyciami i agresywnym planowaniem podatkowym z wykorzystaniem luk czy różnic w przepisach podatkowych. Jednocześnie kwestią o istotnym znaczeniu jest zapewnienie braku nieuzasadnionych ograniczeń swobód przewidzianych w Traktacie. Podejmując tę ostatnią inicjatywę, Komisja Europejska stara się wywołać dalsze dyskusje z innymi instytucjami w celu ustalenia sposobu, w jaki krajowe środki zwalczania nadużyć mogłyby spełniać wymogi w tym zakresie. Państwa uwagi w sprawie ryzyka unikania płacenia podatków będą mile widziane.

Tytułem podsumowania odnośnie do proponowanych poprawek do przedmiotowego sprawozdania Komisja Europejska odradza przyjęcie poprawek nr 1, 2, 3, 4, 5 i 6, ale gotowa jest poprzeć przyjęcie poprawek nr 7 i 8, które odzwierciedlają istotę komunikatu w przedmiotowej sprawie.

  Piia-Noora Kauppi, sprawozdawczyni. − Panie przewodniczący! Nie będę mówić długo. Oczywiście z zadowoleniem zauważam, że większość grup zamierza poprzeć przyjęcie mojego sprawozdania podczas jutrzejszego głosowania. Moja grupa zasugerowała wstrzymanie się od głosowania nad poprawkami nr 7 i 8. Uważam, że jest to zgodne z zaleceniami Komisji Europejskiej. Uważam także, że poprawki nr 7 i 8 zostaną prawdopodobnie przyjęte, a to oznacza, że znaczna większość posłów poprze jutro przyjęcie sprawozdania.

Chciałabym także nieco powspominać, a w szczególności przypomnieć, jak trudno było nam rozmawiać o takich kwestiach, zanim w latach 90. przyjęliśmy pierwsze dyrektywy dotyczące opodatkowania osób prawnych, a mianowicie dyrektywę dotyczącą przedsiębiorstw macierzystych i spółek zależnych oraz dyrektywę dotyczącą odsetek i należności licencyjnych. Jednakże w wyniku głębokich dyskusji dyrektywy te zostały przyjęte, a ja nadal uważam, że potrafimy podejmować praktyczne działania, takie jak wprowadzenie środków zwalczania nadużyć, że potrafimy ulepszyć przepisy dyrektywy dotyczącej przedsiębiorstw macierzystych i spółek zależnych oraz że potrafimy udoskonalić działalność Forum ds. cen transferowych, a takie inicjatywy są bardzo potrzebne.

Ostatecznie jednak potrzebujemy zarówno rozwiązania o bardzo szerokim zakresie, jak i CCCTB. Obecnie jest to najlepsze z dostępnych rozwiązań i musimy potraktować je poważnie. Mam nadzieję, że rozwiązanie to zostanie przyjęte w tej kadencji Parlamentu Europejskiego, przed wyborami w 2009 r. Do czasu wyborów w 2009 r. na pewno należy coś zrobić, a nie możemy sobie pozwolić na czekanie, aż państwa członkowskie dokonają ratyfikacji lub przeprowadzą referenda. Musimy działać niezwłocznie, zanim upłynie ta kadencja Parlamentu.

  Przewodniczący. − Debata została zamknięta.

Głosowanie odbędzie się we wtorek 15 stycznia 2008 r.