Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2009 - Στρασβούργο

19. Γενική και επαγγελματική αεροπορία (σύντομη παρουσίαση)

  Πρόεδρος. – Το επόμενο θέμα είναι μια σύντομη παρουσίαση της έκθεσης (A6-0501/2008) του κ. Queiró, εξ ονόματος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού, με ημερήσια διάταξη το βιώσιμο μέλλον της γενικής και της επαγγελματικής αεροπορίας (2008/2134(INI)).

  Luís Queiró, εισηγητής. − (PT) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, μέχρι στιγμής δεν έχουμε ασχοληθεί συγκεκριμένα με τον τομέα της γενικής και της επαγγελματικής αεροπορίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επομένως, η πολιτική σπουδαιότητα αυτής της έκθεσης προκύπτει από το γεγονός ότι αυτή είναι η πρώτη φορά που η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο εξέτασαν αυτόν τον τομέα δραστηριότητας, σε μια εποχή κατά την οποία καταγράφεται αυξανόμενη ανάπτυξη, τόσο από άποψης όγκου, όσο και οικονομικής σπουδαιότητας.

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: μόνο αναφορικά με την επαγγελματική αεροπορία, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα πολλαπλασιάζονται, ενώ ο αριθμός των αεροσκαφών αναμένεται να διπλασιαστεί έως τα 3.500 κατά την επόμενη δεκαετία και ο ετήσιος κύκλος εργασιών να ανέλθει σε περισσότερα από 25 δισεκατομμύρια. Άμεσα ή έμμεσα, δημιουργεί 154.000 θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μαζί με τη γενική αεροπορία, η οποία υπολογίζεται ότι διαθέτει 30.000-50.000 αεροσκάφη, ο τομέας αντιπροσωπεύει περίπου το 9% όλης της καταγεγραμμένης εναέριας κυκλοφορίας και υπερηφανεύεται ότι έχει τους ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη, δύο φορές υψηλότερους από κάθε άλλο είδος κυκλοφορίας.

Το τμήμα της επαγγελματικής αεροπορίας προσφέρει σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη: παρέχει ευελιξία στις μεταφορές από σημείο σε σημείο αυξάνοντας έτσι την κινητικότητα των πολιτών, την παραγωγικότητα των εταιριών και την περιφερειακή συνοχή.

Ο τομέας της γενικής αεροπορίας παρέχει βασικές υπηρεσίες σε πολυάριθμους τομείς, από αεροπορία για έρευνα-διάσωση έως πυρόσβεση, ρύθμιση της κυκλοφορίας, χαρτογράφηση και αεροπορία για αναψυχή και αθλήματα. Αποτελεί επίσης σημαντικό κέντρο προέλευσης ατόμων με επαγγελματικές δεξιότητες για ολόκληρο τον τομέα της αεροπλοΐας.

Πρέπει επίσης να αναφέρω την ευρωπαϊκή βιομηχανία σε αυτόν τον τομέα, ο οποίος έχει ολοένα αυξανόμενο μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς, το οποίο προς το παρόν κυμαίνεται γύρω στο 16% και που πρέπει απαραιτήτως να υποστηρίξουμε.

Εξετάζοντας την ίδια την έκθεση, συμφωνώ, ως εισηγητής, για την ανάγκη που υπάρχει, όπως τόνισε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της, να τεθούν υπό εξέταση οι ιδιαίτερες ανάγκες του τομέα και να αναγνωριστούν τα κεντρικά του θέματα. Τα παραπάνω έχουν σχέση με τη συλλογή δεδομένων και βασίζονται στην αναγκαιότητα να παρέχουμε στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων επαρκή δεδομένα και στατιστικές πληροφορίες, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τον τομέα, έτσι ώστε να τον ρυθμίσουν ικανοποιητικά. Το δεύτερο σημείο έχει σχέση με την εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας στη ρύθμιση του τομέα. Το βασικό ερώτημα είναι εάν οι κανόνες που έχουν σχεδιαστεί για να διέπουν τη λειτουργία των εμπορικών αεροσκαφών θα είναι επαρκείς για τη λειτουργία απλούστερων και μικρότερων, συχνά μονοκινητήριων αεροσκαφών.

Υποστηρίζουμε την Επιτροπή και την πρόθεσή της να εφαρμόσει την αρχή της αναλογικότητας τόσο στη σύνταξη, όσο και στην εφαρμογή των κανόνων, λαμβάνοντας πάντα υπόψη την αναγκαιότητα να μη διακυβευτεί η γενικότερη ασφάλεια. Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, με την εφαρμογή ορισμένων κανόνων αξιοπλοΐας, που έχει ήδη υιοθετήσει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) για πτήσεις με μη εμπορικά αεροσκάφη, ή με την πιθανή εφαρμογή ειδικών κανόνων αναφορικά με την απλοποίηση των διαδικασιών για την προστασία και τον έλεγχο των επιβατών στον τομέα της επαγγελματικής αεροπορίας.

Το τρίτο σημείο αφορά στο πρόβλημα της πρόσβασης σε αεροδρόμια και εναέριους χώρους. Η διάγνωση έγινε: αυτά τα αεροσκάφη γενικώς αντιμετωπίζουν δυσκολία όσον αφορά στην πρόσβαση τους σε μεγάλα αεροδρόμια και αρχίζουν να έχουν τα ίδια προβλήματα στους περιφερειακούς και δευτερεύοντες αερολιμένες. Οι λύσεις κυμαίνονται από τη βελτιστοποίηση της χρήσης της υπάρχουσας χωρητικότητας, έως την πιθανότητα αναθεώρησης των κανονισμών για τις χρονοθυρίδες. Επίσης, είναι αναγκαία η τόνωση των επενδύσεων στους μικρούς και μικρομεσαίους αερολιμένες για να αυξηθούν οι διασυνδέσεις μεταξύ των διαφορετικών ευρωπαϊκών περιοχών και πόλεων.

Αναφορικά με το ερώτημα περί χωρητικότητας των εναέριων χώρων, τονίζουμε τη σημασία των μεταρρυθμίσεων στα πλαίσια της Κοινής Επιχείρησης μεταξύ του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού (SES) και της Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού (SESAR - Single European Sky ATM) και, για άλλη μια φορά, επανερχόμαστε στην ανάγκη μη επιβολής δυσανάλογων απαιτήσεων για μικρά αεροσκάφη, όσον αφορά στον εξοπλισμό της αεροπλοΐας, ενώ πάντα συμμορφώνεται με τα όρια ασφαλείας.

Το τέταρτο και τελευταίο σημείο αναφέρεται στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα αυτού του τομέα δραστηριότητας. Παρόλο που οι εκπομπές CO2 των μικρών αεροσκαφών είναι χαμηλότερες, παραμένει αναγκαία η προώθηση της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας, όχι μόνο στα πλαίσια των πρωτοβουλιών Καθαροί Ουρανοί (Clean Sky) και Μικρά Αποδοτικά Αεροσκάφη (CESAR - Cost Effective Small Aircraft), αλλά και αναφορικά με τη χρήση λιγότερο ρυπογόνων μηχανών και καθαρότερων καυσίμων.

Θα ήθελα να ολοκληρώσω, Κύριε Πρόεδρε και κύριε Επίτροπε, εκφράζοντας την ελπίδα ότι αυτή η έκθεση συνιστά ένα πραγματικό θεσμικό πλαίσιο για τα μελλοντικά νομοθετικά και ρυθμιστικά μέτρα που είναι πιθανό να καταρτιστούν για τον εν λόγω τομέα. Αυτή είναι η επιθυμία της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού, όταν προσκαλεί την Επιτροπή να συντάξει έκθεση έως το τέλος του 2009 σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε στα ζητήματα με τα οποία ασχολείται η έκθεση. Με την αυριανή ψηφοφορία, προσδοκία μου είναι αυτή την επιθυμία να τη συμμερίζεται η πλειονότητα των μελών που παρίστανται ως μέλη αυτού του Σώματος.

  Viviane Reding, Μέλος της Επιτροπής. − Κύριε Πρόεδρε, η Επιτροπή χαιρετίζει την έκθεση και ευχαριστεί τον εισηγητή και την επιτροπή για το έξοχο έργο τους.

Τον Ιανουάριο του 2008 η Επιτροπή εξέδωσε για πρώτη φορά μια ανακοίνωση για τη γενική και την επαγγελματική αεροπορία. Κατόπιν αυτής, υπήρξαν τα πολύ θετικά συμπεράσματα του Συμβουλίου τον Απρίλιο του 2008 και τώρα αυτή η σημαντική έκθεση του Κοινοβουλίου.

Η γενική και επαγγελματική αεροπορία είναι σημαντικός τομέας της αεροναυτικής βιομηχανίας και αποφέρει ετήσια κέρδη της τάξης των 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Κάνει ουσιαστικές επενδύσεις στον τομέας της έρευνας και της ανάπτυξης και αναπτύσσεται ταχέως. Πάνω από τα δύο τρίτα όλων των αεροσκαφών που λαμβάνουν πιστοποίηση ΕΕ ανήκουν σε αυτόν τον τομέα.

Στον τομέα της γενικής και της επαγγελματικής αεροπορίας δραστηριοποιούνται κυρίως μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Πρόκειται, επίσης, για τομέα με μεγάλη ποικιλομορφία. Οι κανονισμοί πρέπει να εναρμονιστούν με αυτόν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα, χωρίς, ωστόσο να διακυβεύεται η ασφάλεια ή η προστασία. Μετά χαράς διαπιστώνουμε ότι αυτή η έννοια της αναλογικότητας, προωθείται μέσα από την έκθεση του Κοινοβουλίου.

Υπάρχουν τρεις βασικοί τομείς στους οποίους θα πρέπει να επικεντρώσουμε τις προσπάθειες μας στο εγγύς μέλλον: ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών προτύπων ασφαλείας για τη γενική αεροπορία, ενσωμάτωση της μη εμπορικής αεροπορίας στην επόμενη γενιά συστημάτων διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας (ATM) της Ευρώπης, και μείωση του αρνητικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος του τομέα.

Η Επιτροπή έχει σκοπό να προτείνει κατά το προσεχές έτος έναν αριθμό ευρωπαϊκών κανόνων εφαρμογής, προκειμένου να διασφαλίσει ένα ενιαίο επίπεδο ασφάλειας στον τομέα της μη εμπορικής αεροπορίας. Όπως τονίσατε στην έκθεσή σας, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτοί οι κανόνες δεν παρέχουν μόνο επαρκές επίπεδο ασφάλειας, αλλά είναι επίσης αναλογικοί και δεν επιβαρύνουν χωρίς λόγο τους αερομεταφορείς.

Επιπλέον, θα συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε το μελλοντικό σύστημα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (ATM) της Ευρώπης, με σαφή προϋπόθεση ότι ο εναέριος χώρος αποτελεί κοινό αγαθό στο οποίο θα πρέπει να έχουν ασφαλή πρόσβαση όλοι οι χρήστες του. Αναφορικά με τον τομέα της γενικής αεροπορίας, τα προγράμματα Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός (SES) και Διαχείριση της Εναέριας Κυκλοφορίας Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού (SESAR) θα είναι ύψιστης σημασίας για την ενίσχυση, με ασφαλή τρόπο, της πρόσβασης στον εναέριο χώρο και στα αεροδρόμια. Αυτές οι τεχνολογίες θα ανοίξουν το δρόμο για τη δημιουργία νέων, καινοτόμων για την Ευρώπη, υπηρεσιών.

Τέλος, ο τομέας της γενικής και της επαγγελματικής αεροπορίας, παρά τις διαρκείς τεχνολογικές προόδους, έχει επίσης περιβαλλοντικό αντίκτυπο και πρέπει, όπως ο ευρύτερος κλάδος των αερομεταφορέων, να συμβάλλει στη μείωση αυτού του αντίκτυπου. Και σε αυτό το επίπεδο, η αναλογικότητα θα είναι μια σημαντική αρχή που θα πρέπει να τηρήσουμε.

Η Επιτροπή προσβλέπει σε συνεργασία με το Κοινοβούλιο, στα πλαίσια αυτής της έκθεσης, και θα υποβάλλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε.

  Πρόεδρος. - Το θέμα έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο.

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)

  Bogdan Golik (PSE), γραπτώς. – (PL) Κατ’ αρχήν, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Luís Queiró για την έκθεσή του σχετικά με ένα τόσο σημαντικό θέμα για το μέλλον των μεταφορών στην Ευρώπη.

Θα ήθελα να δώσω έμφαση στο ζήτημα της ανάπτυξης της γενικής και της επαγγελματικής αεροπορίας και στην κατασκευαστική βιομηχανία αυτού του τομέα. Αν και οι λύσεις που προτείνει η Επιτροπή δεν επιφέρουν ριζοσπαστικές νομοθετικές αλλαγές και μπορεί να φαίνεται ότι έχουν μικρή σημασία σήμερα, δεν είναι ανάξιος λόγου ο αντίκτυπος για το μέλλον της αεροπορίας, εν όψει της απορρύθμισης των αγορών και της ανάπτυξης των αερομεταφορέων στην Πολωνία.

Στόχος της Επιτροπής είναι να διευκολύνει την ανάπτυξη του τομέα της αεροπορίας απλοποιώντας τις υπάρχουσες κανονιστικές διαδικασίες, υιοθετώντας διατάξεις για τις νέες μορφές διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας και για την αναθεώρηση τους προκειμένου να διασφαλιστεί η αναλογικότητα.

Είναι προφανές ότι αυτή η πρωτοβουλία αξίζει την πλήρη υποστήριξή μας. Ωστόσο, θα πρέπει να φροντίσουμε, ώστε οι διαδικασίες διαμόρφωσης και υλοποίησης της πολιτικής, οι ανάγκες όλων των κατηγοριών χρηστών του εναέριου χώρου και η υποδομή της αεροπορίας να ληφθούν υπόψη στο σχεδιασμό και τη βελτιστοποίηση της χωρητικότητας. Προκειμένου να διευκολυνθεί η μεταρρύθμιση, θα πρέπει, ωστόσο, να δημιουργηθεί ένα βασικό ευρωπαϊκό σύστημα συλλογής δεδομένων για τον τομέα της γενικής και της επαγγελματικής αεροπορίας. Τέλος, θα είναι επίσης απαραίτητο να διευκολυνθεί η πρόσβαση αυτού του τομέα στις ξένες αγορές, με την υποστήριξη νέων, ανταγωνιστικών τεχνολογιών, αλλά συγχρόνως φροντίζοντας να διατηρηθεί ο σεβασμός για τις αρχές της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

  Louis Grech (PSE), γραπτώς. – Χαιρετίζω αυτήν την έκθεση, επειδή σκοπό έχει την εναρμόνιση και την αποσαφήνιση των κανόνων της Γενικής και της Επαγγελματικής Αεροπορίας σε επίπεδο κοινότητας. Αυτό είναι το πλέον ταχέως αναπτυσσόμενο κομμάτι της πολιτικής αεροπορίας στην Ευρώπη και παρέχει πολυάριθμα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη στα κράτη μέλη. Ωστόσο, για να έχουμε τα μέγιστα δυνατά οφέλη, πρέπει να θεσμοθετήσουμε τους κατάλληλους κανονισμούς. Για παράδειγμα, επί του παρόντος υπάρχει έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων σε αυτόν τον τομέα και αυτή η ανεπάρκεια πρέπει να αντιμετωπιστεί ταχέως για λόγους διαχείρισης, ασφάλειας και προστασίας.

Η Επιτροπή θα πρέπει να κάνει σαφή διαχωρισμό μεταξύ των πτήσεων με εμπορικά αεροσκάφη μεγάλης κλίμακας και με ιδιόκτητα αεροπλάνα. Θα πρέπει να υπάρχει αναλογία μεταξύ νομοθεσίας και οικονομικών κινδύνων -  αλλά και οικονομικής επιβάρυνσης - που προκύπτει από τα διαφορετικά είδη αεροπορίας.

Οι μελλοντικοί κανονισμοί θα πρέπει να τονώνουν και να ενισχύουν τον κλάδο αντί να τον περιορίζουν.

Ένας λόγος ανησυχίας μπορεί να είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος του τομέα της Γενικής και της Επαγγελματικής Αεροπορίας δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας της Επιτροπής για να συμπεριληφθούν οι δραστηριότητες της αεροπορίας στο πρόγραμμα ανταλλαγής αερίων του θερμοκηπίου. Εάν λάβουμε υπόψη τον ταχύ ρυθμό ανάπτυξης του τομέα, θεωρώ ότι υπάρχει ανάγκη να αντισταθμιστεί ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

  Mieczysław Edmund Janowski (UEN), γραπτώς. – (PL) Σε μια εποχή που συνεχώς ακούμε τη λέξη «κρίση», δεν είναι εύκολο να μιλήσουμε για σταθερό μέλλον του τομέα της γενικής και επαγγελματικής αεροπορίας. Για αυτόν το λόγο, ευχαριστώ τον κ. Luís Queiró που μπήκε στον κόπο να εκπονήσει την έκθεση επί του θέματος. Συγχαρητήρια. Είμαι σίγουρος ότι ο τομέας των αερομεταφορών είναι αυτός που μπορεί να αποτελέσει την κινητήριο δύναμη που θα κινητοποιήσει την παγκόσμια και την ευρωπαϊκή οικονομία. Θυμόμαστε ότι μόλις πριν από 106 χρόνια οι αδελφοί Wright πραγματοποίησαν την πρώτη σε παγκόσμιο επίπεδο ελεγχόμενη πτήση με αεροσκάφος που έφερε κινητήρα (παρόλο που η απόσταση από το έδαφος ήταν μόλις 40 μέτρα). Αυτές ήταν οι απαρχές της πραγματικής αεροπορίας.

Η σύγχρονη αεροπορία είναι μια ιδιαίτερα ανεπτυγμένη βιομηχανία, που κατασκευάζει «μηχανές που πετάνε» και των οποίων ο εξοπλισμός εμπλουτίζεται όλο και περισσότερο με πλήθος οργάνων. Ο τομέας της αεροπορίας περιλαμβάνει επίσης τον πολυσύνθετο τομέα του ελέγχου της αεροπλοΐας και των πτήσεων, που αφορά στην κατασκευή επίγειων εγκαταστάσεων αερολιμένων, συστημάτων ασφαλείας και ούτω καθεξής. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ο στόλος του τομέα της γενικής και της επαγγελματικής αεροπορίας στην Ευρώπη αριθμεί 50.000 αεροσκάφη, ενώ σχεδόν τετραπλάσιος αριθμός μικρών αεροσκαφών και ανεμόπτερων χρησιμοποιείται για σκοπούς αθλητισμού και αναψυχής. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους:

Σε αυτά τα πλαίσια, αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα η διασφάλιση της κατάλληλης χωρητικότητας για τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο και για τους ίδιους τους αερολιμένες Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να εφιστήσω την προσοχή σας στη σπουδαιότητα των περιφερειακών αεροδρομίων όσον αφορά στη διασφάλιση της συνοχής των συγκοινωνιών στην ΕΕ. Φυσικά, όταν μιλάμε για ανάπτυξη των αεροπορικών μεταφορών, δεν πρέπει να παραβλέπουμε θέματα που σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον.

  Eija-Riitta Korhola (PPE-DE), γραπτώς. – (FI) Κύριε Πρόεδρε, η συζήτηση επί του θέματος της αεροπορικής βιομηχανίας συχνά διαστρεβλώνεται: εστιάζουμε με προκατηλειμμένο τρόπο στο θέμα των προβλημάτων που δημιουργούν οι εκπομπές αερίων που είναι αποτέλεσμα της εναέριας κυκλοφορίας και οι άνθρωποι δεν είναι έτοιμοι να δουν τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται. Προφανώς, η αεροπορία και η εναέρια κυκλοφορία συνεπάγονται την εκπομπή αερίων, αλλά είναι εξίσου προφανές ότι αντιπροσωπεύουν το μέλλον. Αυτό αληθεύει για τις εμπορικές αερομεταφορές, καθώς και για τον τομέα της επαγγελματικής και της γενικής αεροπορίας.

Παρόλο που η νομοθεσία της ΕΕ για την εσωτερική αγορά ασχολήθηκε κυρίως με τον τομέα των εμπορικών αερομεταφορών, αξίζει να σημειωθεί ότι τείνουν να ανακύπτουν όλο και περισσότερο θέματα που αφορούν στη γενική και στην επαγγελματική αεροπορία σε ζητήματα όπως η κλιματική πολιτική, η προστασία του περιβάλλοντος και η ασφάλεια της αεροπορίας. Εάν λάβουμε υπόψη την αυξανόμενη σπουδαιότητα που έχει, συγκεκριμένα, ο τομέας της επαγγελματικής αεροπορίας, πρέπει σίγουρα να επικεντρωθούμε σε αυτούς τους τομείς και να εγγυηθούμε την ανταγωνιστικότητά τους.

Επιθυμώ να εκφράσω την ανησυχία μου αναφορικά με τις συνθήκες που επικρατούν στον τομέα της επαγγελματικής αεροπορίας. Οι μικροί και οι μικρομεσαίοι αερολιμένες είναι ζωτικής σημασίας τόσο για τη γενική όσο και για την επαγγελματική αεροπορία. Θα πρέπει να προαχθεί η εδραίωση και ο εκσυγχρονισμός τους και θα πρέπει να υπάρξει ενθάρρυνση των επενδύσεων από πλευράς των κρατών μελών. Η συνεχιζόμενη ανάπτυξη της επαγγελματικής αεροπορίας, ωστόσο, δημιουργεί όλο και μεγαλύτερο φόρτο για τους αερολιμένες.

Από άποψης περιβαλλοντικής προστασίας, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι παρόλο που ο τομέας των μικρότερων αεροσκαφών δε συμπεριλαμβάνεται στο μελλοντικό Σύστημα Ανταλλαγής Ρύπων, ωστόσο αναπτύσσει ένα σύστημα αντιστάθμισης εκπομπών σε εθελοντική βάση. Αυτό είναι ένδειξη των δυνατοτήτων ανάπτυξης της εναέριας κυκλοφορίας ως συνόλου. Η Κοινότητα θα πρέπει να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να ενθαρρύνει την έρευνα για πιο αποδοτικά ενεργειακά και φιλικά προς το περιβάλλον αεροσκάφη. Ελάχιστος στόχος πρέπει να είναι η εναέρια κυκλοφορία να είναι απαλλαγμένη από εκπομπές αερίων.