Pełne sprawozdanie z obrad

Poniedziałek, 2 lutego 2009 r. - Strasburg

19. Plan działań na rzecz stabilnej przyszłości lotnictwa ogólnego i korporacyjnego (krótka prezentacja)

  Przewodniczący. – Kolejnym punktem posiedzenia jest krótka prezentacja przygotowanego przez pana posła Queiró w imieniu Komisji Transportu i Turystyki sprawozdania (A6-0478/2008) w sprawie planu działań na rzecz stabilnej przyszłości lotnictwa ogólnego i korporacyjnego (2008/2134(INI)).

  Luís Queiró, sprawozdawca. − (PT) Panie przewodniczący, pani komisarz! Do tej pory sektor lotnictwa ogólnego i korporacyjnego nie był przedmiotem zainteresowania na szczeblu europejskim. Dlatego też polityczne znaczenie przedmiotowego sprawozdania bierze się stąd, że Komisja oraz Parlament po raz pierwszy zajęły się tą branżą i że miało to miejsce w momencie, kiedy odnotowuje ona szybki wzrost zarówno pod względem wielkości, jak i znaczenia gospodarczego.

Liczby mówią same za siebie: w samym lotnictwie korporacyjnym liczba małych i średnich przedsiębiorstw działających w tej branży stale rośnie, w następnej dekadzie liczba statków powietrznych ma się podwoić do 3 500, natomiast roczny obrót wynosi ponad 25 miliardów euro. Sektor ten tworzy bezpośrednio lub pośrednio 154 tysięcy miejsc pracy w całej Europie. Wraz z lotnictwem ogólnym, gdzie liczba statków powietrznych szacowana jest na 30-50 tysięcy, branża ta stanowi 9% całego zarejestrowanego ruchu lotniczego i może pochwalić się tym, że rozwija się najszybciej w Europie, dwukrotnie szybciej niż pozostały ruch lotniczy.

Sektor lotnictwa korporacyjnego przynosi szereg korzyści społeczno-ekonomicznych: zapewniając elastyczny i bezpośredni transport, zwiększa on mobilność obywateli, produktywność przedsiębiorstw oraz spójność regionalną.

Sektor lotnictwa ogólnego pozwala na realizację niezbędnych usług na bardzo różnych obszarach: począwszy od akcji poszukiwawczych i ratunkowych, przez gaszenie pożarów, kierowanie ruchem, usługi związane z kartografią, a skończywszy na lotnictwie rekreacyjnym i sportowym. Jest on także ważnym źródłem umiejętności zawodowych dla całego sektora lotniczego.

Muszę także wspomnieć o przemyśle europejskim w tym sektorze, który stale zwiększa swój udział w światowym rynku, a obecnie wynosi około 16%, co powoduje, że wymaga wsparcia.

Patrząc na samo sprawozdanie, zgadzam się jako sprawozdawca z podkreśloną przez Komisję w jej komunikacie koniecznością przeanalizowania szczegółowych potrzeb sektora i określenia najważniejszych kwestii. Pierwsza kwestia związana jest z gromadzeniem danych, a opiera się na potrzebie przekazywania politycznym decydentom odpowiednich danych oraz informacji statystycznych, które pozwolą im lepiej zrozumieć ten sektor i w odpowiedni sposób go uregulować. Kwestia druga ma związek z zastosowaniem zasady proporcjonalności przy regulowaniu tego sektora. Pytanie kluczowe dotyczy tego, czy przepisy mające regulować korzystanie z handlowych statków powietrznych będą adekwatne w przypadku korzystania z prostszych i mniejszych, często jednosilnikowych statków powietrznych.

Popieramy Komisję w jej zamiarze zastosowania zasady proporcjonalności przy tworzeniu przepisów i ich wdrażaniu, zawsze mając na uwadze to, aby działania takie nie miały wpływu na obniżenie ogólnego poziomu bezpieczeństwa. Dotyczy to na przykład dostosowania określonych przepisów dotyczących zdolności do lotu, już przyjętych przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), do funkcjonowania niehandlowych statków powietrznych lub ewentualne zastosowanie określonych przepisów dotyczących uproszczonych procedur bezpieczeństwa i kontroli pasażerów w lotnictwie korporacyjnym.

Trzecia kwestia dotyczy problemu dostępu do portów lotniczych i przestrzeni powietrznej. Zdiagnozowano, że omawiane statki powietrzne mają trudności z dostępem do dużych portów lotniczych, a ostatnio problemy te dotyczą także lotnisk regionalnych i drugorzędnych. Rozwiązaniem tego problemu mogłaby być optymalizacja istniejącej przepustowości lub ewentualnie zmiana przepisów dotyczących przydziałów czasu na start i lądowanie. Konieczne jest także wspieranie inwestycji w małych i średnich portach lotniczych, co przyczyni się do zwiększenia liczby połączeń między różnymi regionami i miastami w Europie.

Jeżeli chodzi o kwestię przepustowości przestrzeni powietrznej, podkreślamy znaczenie reform w ramach jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej oraz wspólnego przedsiębiorstwa SESAR (badania dotyczące służb zarządzania ruchem lotniczym w jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej) oraz po raz kolejny stwierdzamy, że nie ma konieczności nakładania niewspółmiernych wymogów dotyczących sprzętu nawigacyjnego na małe statki powietrzne, choć zawsze muszą się one stosować do ograniczeń w zakresie bezpieczeństwa.

Czwarty i ostatni punkt dotyczy trwałości środowiska naturalnego w odniesieniu do tego obszaru działalności. Choć emisje CO2 w przypadku małych statków powietrznych są mniejsze, to wciąż konieczne jest wpieranie badań, rozwoju i innowacji nie tylko w ramach takich inicjatyw, jak „Czyste niebo” i CESAR (mały, opłacalny statek powietrzny), ale również w zakresie wykorzystywania silników, które produkują mniej zanieczyszczeń oraz mniej zanieczyszczonych paliw.

Panie przewodniczący, pani komisarz! Na koniec chciałbym wyrazić nadzieję, że przedmiotowe sprawozdanie stanowi rzeczywiste ramy dla środków prawnych i regulacyjnych, które mogą zostać opracowane dla tego sektora w przyszłości. Właśnie to jest życzeniem Komisji Transportu i Turystyki, kiedy wzywa ona Komisję do przedstawienia przed końcem 2009 roku sprawozdania z postępu dokonanego w zakresie problemów poruszonych w sprawozdaniu będącym przedmiotem dzisiejszej debaty. W kontekście jutrzejszego głosowania oczekuję, że będzie to także życzenie znacznej większości posłów w tej Izbie.

  Viviane Reding , komisarz. − Panie przewodniczący! Komisja z zadowoleniem przyjmuje przedmiotowe sprawozdanie i dziękuje sprawozdawcy oraz komisji za świetną pracę, jaką wykonali.

W styczniu 2008 roku Komisja po raz pierwszy opublikowała komunikat w sprawie lotnictwa ogólnego i korporacyjnego. Kolejnymi krokami były: bardzo pozytywna konkluzja Rady w kwietniu 2008 roku, a teraz to ważne sprawozdanie Parlamentu.

Lotnictwo ogólne i korporacyjne jest bardzo ważnym sektorem przemysłu aeronautycznego UE, który jest wart około 2,3 miliarda euro rocznie. Inwestuje on znaczne kwoty w badania i rozwój i sam szybko się rozwija. Ponad dwie trzecie wszystkich statków powietrznych certyfikowanych w UE należy do tego sektora.

Sektor lotnictwa ogólnego i korporacyjnego tworzą głównie małe i średnie przedsiębiorstwa. Ponadto sektor ten jest bardzo zróżnicowany. Przepisy mające do niego zastosowanie powinny być dostosowane do jego szczególnego charakteru, jednak nie może odbywać się to kosztem bezpieczeństwa lub ochrony. Cieszymy się, że w swoim sprawozdaniu Parlament postuluje stosowanie zasady proporcjonalności.

W najbliższej przyszłości będziemy musieli skupić nasze wysiłki na trzech głównych obszarach: stworzeniu wspólnych unijnych standardów bezpieczeństwa dla lotnictwa ogólnego; integracji niehandlowych przewozów lotniczych z następną generacją systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM) oraz ograniczeniu negatywnego wpływu sektora na środowisko.

Komisja zamierza w najbliższych latach zaproponować szereg przepisów wykonawczych zapewniających jednolity poziom bezpieczeństwa w zakresie niehandlowych przewozów lotniczych. Omawiane sprawozdanie zwraca uwagę na to, że musimy dopilnować, aby przepisy te nie tylko zapewniały odpowiedni poziom bezpieczeństwa, ale także były proporcjonalne i nie nakładały na operatorów niepotrzebnych obciążeń.

Będziemy też kontynuować prace nad nowymi systemami ATM dla Europy, doskonale rozumiejąc fakt, że przestrzeń powietrzna jest dobrem wspólnym, do którego bezpieczny dostęp należy zapewnić wszystkim użytkownikom. Z punktu widzenia lotnictwa ogólnego największe znaczenie dla zwiększenia w bezpieczny sposób dostępu do przestrzeni powietrznej i portów lotniczych będą miały jednolita europejska przestrzeń powietrzna oraz SESAR. Technologie te otworzą drogę do wprowadzenia nowych usług, których dotychczas w Europie nie widzieliśmy.

W końcu lotnictwo ogólne i korporacyjne, pomimo zachodzącego postępu technologicznego, ma także wpływ na środowisko naturalne i podobnie jak cały przemysł lotniczy, musi przyczynić się do jego ograniczenia. Także w tym przypadku ważne będzie kierowanie się zasadą proporcjonalności.

Komisja cieszy się na współpracę z Parlamentem w zakresie propozycji zawartych w sprawozdaniu i przedstawi swoje sprawozdanie na temat dokonanego postępu.

  Przewodniczący. – Punkt został zamknięty.

Głosowanie odbędzie się jutro.

Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)

  Bogdan Golik (PSE), na piśmie. – Na wstępie składam swoje podziękowania Panu Posłowi Luisowi Queiró za sprawozdanie na temat tak istotny dla przyszłości transportu w Europie.

Chciałbym podkreślić wagę kwestii, jaką jest rozwój sektora lotnictwa ogólnego i korporacyjnego oraz przemysłu wytwórczego statków powietrznych przeznaczonych dla tego segmentu lotnictwa. Mimo że rozwiązania proponowane przez Komisję nie niosą ze sobą radykalnych zmian legislacyjnych i mogą się wydawać mało znaczące na dzień dzisiejszy, nie można przeceniać ich wpływu na przyszłość lotnictwa w świetle liberalizacji rynku i rozwoju sektora przewozów lotniczych w Polsce.

Celem Komisji jest ułatwienie rozwoju tego sektora lotnictwa poprzez uproszczenie istniejących procedur regulacyjnych, dostosowanie przepisów do nowych form usług zarządzania statkami powietrznymi i przejrzenie ich pod kątem ich proporcjonalności.

Oczywistym jest, że inicjatywa ta jest warta pełnego poparcia. Należy jednak pilnować, aby w procesach formułowania i realizacji polityki uwzględnione były potrzeby wszystkich kategorii użytkowników przestrzeni powietrznej oraz infrastruktury lotniczej w trakcie planowania i optymalizacji przepustowości. W celu ułatwienia dalszych reform powinno się jednak stworzyć podstawowy europejski zbiór danych dotyczących lotnictwa ogólnego i korporacyjnego. Docelowo należy też ułatwić temu segmentowi dostęp do rynków zagranicznych, wspierając rozwój nowych, konkurencyjnych technologii, ale pilnując zarazem, by działał on z poszanowaniem zasad ochrony środowiska naturalnego.

  Louis Grech (PSE), na piśmie. – Z zadowoleniem przyjmuję przedmiotowe sprawozdanie, gdyż próbuje ono harmonizować i bardziej czytelnie przedstawiać regulacje dotyczące lotnictwa ogólnego i korporacyjnego na szczeblu wspólnotowym. Jest to najszybciej rozwijający się sektor lotnictwa cywilnego w Europie i przynosi on państwom członkowskim liczne korzyści społeczno-ekonomiczne. Jednak jeżeli mamy czerpać z niego maksymalne korzyści, musimy stworzyć odpowiednie ramy regulacyjne. Na przykład w chwili obecnej nie dysponujemy wiarygodnymi danymi na temat tego sektora. Musimy się szybko zająć tym problemem ze względu na zarządzanie, bezpieczeństwo i ochronę.

Komisja powinna jednoznacznie rozróżnić zakrojoną na szeroką skalę działalność handlową od statków powietrznych znajdujących się w rękach prywatnych. Prawodawstwo powinno być proporcjonalne do ryzyka ponoszonego przez różne rodzaje lotnictwa oraz uwzględniać obciążenia finansowe, jakie na nie nakłada.

Opracowane w przyszłości regulacje powinny stymulować i rozwijać branżę zamiast ją ograniczać.

Powodem do niepokoju może być fakt, że większa część lotnictwa ogólnego i korporacyjnego nie jest objęta zakresem dyrektywy Komisji w sprawie uwzględnienia działalności lotniczej w systemie handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych. Biorąc pod uwagę szybkie tempo rozwoju sektora, uważam, że istnieje potrzeba skompensowania jego wpływu na środowisko naturalne w takiej czy innej formie.

  Mieczysław Edmund Janowski (UEN), na piśmie. – Nie jest łatwo w czasach, w których często słyszy się słowo „kryzys”, mówić o stabilnej przyszłości lotnictwa ogólnego i korporacyjnego. Dziękuję więc za to, że pan poseł Luis Queiro podjął trud opracowania sprawozdania na ten temat. Gratuluję. Jestem przekonany, że to właśnie transport lotniczy może być jednym z motorów rozruchu światowej i europejskiej gospodarki. Pamiętajmy o tym, że zaledwie 106 lat temu bracia Wright dokonali pierwszego na świecie (chociaż zaledwie 40 metrowego) kontrolowanego lotu statkiem powietrznym z silnikiem. To był początek prawdziwego lotnictwa.

Dziś lotnictwo to rozwinięty przemysł wytwarzania „latających maszyn”, które są coraz lepiej wyposażone w rozmaitego rodzaju urządzenia. Lotnictwo to także cała skomplikowana sfera nawigacji i kontroli ruchu, to budowa naziemnej infrastruktury lotniskowej, to system bezpieczeństwa itd. Miejmy świadomość tego, że w Europie eksploatuje się ponad 50 000 samolotów w lotnictwie ogólnym oraz korporacyjnym, a prawie czterokrotnie więcej małych samolotów oraz szybowców wykorzystywanych jest dla sportu i rekreacji. Te liczby mówią same za siebie.

W tym też kontekście ogromnie ważną kwestią jest zapewnienie właściwej przepustowości europejskiej przestrzeni powietrznej oraz samych portów lotniczych. Chciałbym tu zwrócić uwagę na znaczenie lotnisk regionalnych dla zapewnienia spójności komunikacyjnej Unii. Naturalnie, mówiąc o rozwoju transportu lotniczego, nie możemy zapominać o problemach dotyczących środowiska naturalnego.

  Eija-Riitta Korhola (PPE-DE), na piśmie. – (FI) Panie przewodniczący! Debata na temat przemysłu lotniczego jest często nieobiektywna: nadmiernie koncentrujemy się na problemach zanieczyszczeń emitowanych przez ruch lotniczy, a nie jesteśmy gotowi dostrzec jego potencjału. Oczywiste jest, że lotnictwo i ruch lotniczy emitują zanieczyszczenia, jednak równie oczywiste jest, że branże te są przyszłością. Dotyczy to zarówno niehandlowych przewozów lotniczych, jak i lotnictwa korporacyjnego i ogólnego.

Choć przepisy regulujące rynek wewnętrzny UE zasadniczo odnoszą się do handlowych przewozów lotniczych, to warto zauważyć, że kwestie dotyczące lotnictwa ogólnego i korporacyjnego coraz częściej pojawiają się na takich obszarach, jak polityka klimatyczna, ochrona środowiska oraz bezpieczeństwo lotnicze. Jeżeli uwzględnimy rosnące znaczenie w szczególności lotnictwa korporacyjnego, musimy poświęcić zdecydowanie więcej uwagi tym sektorom i zapewnić ich konkurencyjność.

Chciałabym wyrazić swój niepokój związany z warunkami prowadzenia działalności gospodarczej dla lotnictwa. Zarówno dla lotnictwa ogólnego, jak i korporacyjnego kluczowe są porty lotnicze małej i średniej wielkości. Należy wspierać ich budowę i modernizację oraz zachęcać państwa członkowskie do inwestycji. Jednak stały rozwój lotnictwa korporacyjnego prowadzi do coraz większego paraliżu istniejących portów lotniczych.

W kontekście ochrony klimatu możemy powiedzieć, że choć mniejsze statki powietrzne nie zostały włączone do przyszłego systemu handlu emisjami, to sektor pracuje nad dobrowolnym mechanizmem równoważenia emisji dwutlenku węgla. Jest to oznaka potencjału rozwojowego całego ruchu lotniczego. Wspólnota powinna zrobić wszystko, co w jej mocy, aby wspierać badania nad bardziej innowacyjnymi, wydajnymi energetycznie i przyjaznymi dla środowiska statkami powietrznymi. Celem, który musi zostać osiągnięty, jest bezemisyjny transport lotniczy.