Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2009 - Στρασβούργο

13. Προξενική προστασία των υπηκόων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τρίτες χώρες (συζήτηση)

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τις δηλώσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την προξενική προστασία των υπηκόων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τρίτες χώρες.

  Alexandr Vondra, Προεδρεύων του Συμβουλίου. − Κύριε Πρόεδρε, η συζήτηση αυτή για την προξενική προστασία είναι, για μια ακόμη φορά, μια επίκαιρη συζήτηση. Μια σειρά γεγονότων τα τελευταία χρόνια ανέδειξε τη σημασία της προξενική συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Από το Λίβανο το 2006, μέχρι το Τσαντ και τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα στο Μουμπάι – όλα καταδεικνύουν τους αυξανόμενους κινδύνους που διατρέχουν οι πολίτες της Ένωσης όταν ταξιδεύουν στο εξωτερικό. Η έκταση των κινδύνων είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι εκμεταλλεύονται τα φθηνά ταξίδια για να επισκεφθούν περισσότερο απομακρυσμένες περιοχές του κόσμου.

Ως εκ τούτου, η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών σε αυτό τον τομέα είναι σημαντική. Παρέχει καλύτερες υπηρεσίες και ενισχυμένο επίπεδο προξενικής βοήθειας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα άμεσο όφελος για τους πολίτες της ΕΕ.

Οι Συνθήκες μάς παρέχουν τη βάση για αυτού του είδους τη συνεργασία. Στο άρθρο 20 αναφέρεται σαφώς, παραθέτω: ‘Κάθε πολίτης της Ένωσης απολαύει, στο έδαφος τρίτων χωρών στις οποίες δεν αντιπροσωπεύεται το κράτος μέλος του οποίου είναι υπήκοος, της διπλωματικής και προξενικής προστασίας κάθε κράτους μέλους, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και έναντι των υπηκόων του κράτους αυτού. Τα κράτη μέλη καθορίζουν μεταξύ τους τους αναγκαίους κανόνες και αρχίζουν τις απαιτούμενες διεθνείς διαπραγματεύσεις για να εξασφαλίσουν την προστασία αυτή.’

Οι κανόνες που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο θεσπίζονται σε απόφαση που εκδόθηκε το 1995. Η εν λόγω απόφαση καθορίζει ότι αυτή η βοήθεια εντός τρίτης χώρας μπορεί να ζητηθεί από κράτος μέλος διαφορετικό από αυτό στο οποίο ανήκει ο πολίτης της Ένωσης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει προσβάσιμη μόνιμη αντιπροσωπεία ή προσβάσιμος Επίτιμος Πρόξενος με αρμοδιότητα για τέτοια θέματα.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι όταν ένας πολίτης ζητήσει τη βοήθεια ενός προξένου άλλου κράτους μέλους, ο πρόξενος θα πρέπει να αρνηθεί αυτή τη βοήθεια, εάν οι αρχές του εν λόγω πολίτη (προξενείο ή πρεσβεία) αντιπροσωπεύονται επίσης.

Η απόφαση του 1995 είναι απόφαση μεταξύ των κρατών μελών που αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι η προξενική βοήθεια και προστασία αποτελούν αποκλειστική εθνική ευθύνη και ότι οι προξενικές σχέσεις διέπονται κυρίως από την Σύμβαση της Βιέννης για τις προξενικές σχέσεις.

Οι κανόνες συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα αντικατοπτρίζουν επίσης το γεγονός ότι η προξενική βοήθεια και προστασία είναι με διαφορετικό τρόπο αντιληπτές στα διαφορετικά κράτη μέλη. Ορισμένα κράτη μέλη, για παράδειγμα, τις θεωρούν θεμελιώδες δικαίωμα όλων των πολιτών. Άλλα κράτη μέλη θεωρούν ότι πρόκειται για υπηρεσία που παρέχεται από το κράτος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον στη Συνθήκη, σε ό,τι αφορά την προξενική προστασία, χρησιμοποιείται ο όρος ‘απολαύει’ και όχι ‘δικαιούται’.

Από την κρίση του Jolo το 2000, η προξενική συνεργασία έχει αναπτυχθεί περαιτέρω προκειμένου να συμπεριλαμβάνει πτυχές της διαχείρισης κρίσεων. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ έδειξαν ότι ακόμη και τρίτες χώρες με προηγμένες υποδομές μπορεί να δυσκολευτούν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα σε εξαιρετικές περιστάσεις.

Επακολούθως, τα κράτη μέλη κατάρτισαν κατευθυντήριες γραμμές για το χειρισμό τέτοιων κρίσεων. Αν και μη δεσμευτικές, έχουν χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά σε μια σειρά περιπτώσεων και έχουν τύχει περαιτέρω επεξεργασίας βάσει της πείρας.

Το συμβούλιο ανέπτυξε πρόσφατα την έννοια του ‘ ού κράτους’. Αυτό σημαίνει ότι, σε περίπτωση σοβαρού περιστατικού, ιδίως σε χώρα όπου λίγα κράτη μέλη αντιπροσωπεύονται, ένα ή δύο κράτη μέλη μπορούν να αναλάβουν επικεφαλής για το συντονισμό της δράσης σε θέματα προστασίας και εκκένωσης.

Υπήρξε επίσης αυξημένη συνεργασία με χώρες εκτός της Ένωσης, για παράδειγμα με τις ΗΠΑ, με τις οποίες πραγματοποιούνται ετήσιες διαβουλεύσεις επί προξενικών θεμάτων. Η Νορβηγία, η Ελβετία και ο Καναδάς έχουν επίσης συνεργαστεί με την ΕΕ σε συγκεκριμένα περιστατικά, για παράδειγμα, στη διάρκεια των κρίσεων του Λιβάνου, του Τσαντ και του Μουμπάι.

Η Επιτροπή και η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου είναι επίσης μέλη της Ευρωπαϊκής Προξενικής Συνεργασίας. Αρκετά χρόνια πριν, η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου σύστησε ένα ασφαλές φόρουμ στο Ίντερνετ μέσω του οποίου οι προξενικές αρχές ανταλλάσσουν πληροφορίες επί θεμάτων όπως η επικαιροποίηση ταξιδιωτικών οδηγιών. Το Συμβούλιο έχει επίσης θέσει στη διάθεση των κρατών μελών ένα προηγμένο σύστημα τηλεδιάσκεψης το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στη διάρκεια προξενικών κρίσεων.

Πριν από περίπου τρία χρόνια, δημιουργήθηκε μια πλατφόρμα ανταλλαγής πληροφοριών και πολιτικού συντονισμού της δράσης σε επίπεδο ΕΕ. Αυτή η πλατφόρμα ονομάστηκε Ρυθμίσεις για το συντονισμό σε καταστάσεις κρίσης. Οι δύο βασικοί παράγοντες των ρυθμίσεων είναι οι εξής: πρώτον, η Προεδρία, την οποία βοηθά η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και η Επιτροπή, η οποία αποφασίζει εάν θα ενεργοποιήσει τις εν λόγω ρυθμίσεις· δεύτερον, το COREPER II είναι η ‘πλατφόρμα δράσης’ που είναι αρμόδια για το συντονισμό της δράσης των κρατών μελών ή την προετοιμασία αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν σε επίπεδο ΕΕ.

Το βασικό επιχειρησιακό εργαλείο είναι το Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων της ΕΕ (SITCEN) της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου. Το SITCEN παρέχει υλικοτεχνική υποστήριξη και υποστήριξη πληροφοριών.

Επιπλέον, διαδοχικές προεδρίες έχουν διοργανώσει τακτικές ασκήσεις διαχείρισης προξενικών κρίσεων, οι οποίες αποδείχθηκαν ιδιαίτερα πολύτιμες. Ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα προξενικής κατάρτισης εγκαινιάστηκε στο τέλος του 2008 με στόχο τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των προξενικών υπαλλήλων, τόσο από τις πρωτεύουσες όσο και επιτόπου. Η συστέγαση των προξενικών εγκαταστάσεων είναι ένα θέμα που επίσης τελεί υπό εξέταση.

Φυσικά θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερα. Συζητούνται τακτικά πολλά άλλα θέματα, για παράδειγμα, οι συνθήκες των φυλακών, η απαγωγή παιδιών από τους γονείς και η προξενική ενημερωτική πολιτική. Πρέπει, ωστόσο, να αποδεχθούμε την πραγματικότητα ότι, παρά το ότι οι προσδοκίες και οι απαιτήσεις των πολιτών αυξάνονται συνεχώς, οι πόροι για τις προξενικές αρχές είναι πάντα περιορισμένες. Η στήριξη για τη βελτίωση της συνεργασίας στο πεδίο των προξενείων δεν συνοδεύεται πάντα από επαρκείς προϋπολογισμούς σε εθνικό επίπεδο. Ο τετραγωνισμός αυτού του κύκλου θα παραμείνει μια πρόκληση.

Η πείρα διδάσκει ότι η συνεργασία στον τομέα των προξενείων εκτιμάται, και υπάρχει μια σειρά περιπτώσεων στις οποίες μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι με τα αποτελέσματα. Η επιτυχής εκκένωση πάνω από 20.000 πολιτών της ΕΕ από το Λίβανο το 2006 είναι απλώς ένα παράδειγμα. Η προεδρία δεσμεύεται να προωθήσει αυτό το έργο, και θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ευρωκοινοβούλιο για τη στήριξή του.

  Günter Verheugen, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, βρίσκομαι σήμερα εδώ για λογαριασμό του συναδέλφου μου Επιτρόπου Jacques Barrot, ο οποίος θα ήθελε να βρίσκεται προσωπικά εδώ αλλά είχε μια θεσμική υποχρέωση.

Βάσει του άρθρου 20 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, κάθε πολίτης της Ένωσης απολαύει, στο έδαφος τρίτων χωρών στις οποίες δεν αντιπροσωπεύεται το κράτος μέλος του οποίου είναι υπήκοος, της προξενικής προστασίας κάθε κράτους μέλους, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και έναντι των υπηκόων του κράτους αυτού. Το άρθρο 20 προβλέπει επίσης ότι τα κράτη μέλη καθορίζουν μεταξύ τους τους αναγκαίους κανόνες για να εξασφαλίσουν την προστασία αυτή. Ο κ. Vondra έχει ήδη αναφερθεί σε αυτό. Βάσει των παραπάνω, τα κράτη μέλη εφάρμοσαν μηχανισμό συντονισμού για την προξενική προστασία, ιδίως μέσω των κατευθυντήριων γραμμών που καθορίστηκαν το 2006 και το 2008, οι οποίες δεν είναι νομικά δεσμευτικές, αλλά βοηθούν τις αποστολές να οικοδομήσουν τη συνεργασία τους επί τόπου.

Επιπλέον, το άρθρο 20 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση υποχρεώνει τις διπλωματικές και προξενικές αποστολές των κρατών μελών να επιταχύνουν τη συνεργασία τους.

Το Δεκέμβριο του 2008, το Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία σχετικά με κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της έννοιας του ηγετικού κράτους σε σχέση με την προξενική συνεργασία. Βάσει των κατευθυντηρίων γραμμών, σε περίπτωση μελλοντικής μείζονος κρίσης με συνέπειες για την προξενική προστασία στην υπό εξέταση χώρα, ένα κράτος μέλος ορίζεται ως το ‘ηγετικό κράτος’ και αναλαμβάνει την ευθύνη της προστασίας των πολιτών της ΕΕ για λογαριασμό των άλλων κρατών μελών. Το διοικητικό κράτος συντονίζει όλα τα μέτρα που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη επί τόπου και είναι υπεύθυνο να διασφαλίσει την παροχή στήριξης σε όλους τους πολίτες της ΕΕ. Οποιοσδήποτε πολίτης απολαύει προξενικής προστασίας από το δικό του κράτος μέλος, δικαιούται να ζητήσει τη βοήθεια του ηγετικού κράτους.

Αυτό έχει ως σκοπό τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών επί τόπου, βάσει της λογικής ότι θα υπάρχουν διαθέσιμοι πρόσθετοι πόροι με τη μορφή προσωπικού, χρηματοδότησης, εξοπλισμού και ιατρικών ομάδων. Το ηγετικό κράτος θα αναλαμβάνει επίσης την ευθύνη συντονισμού και εφαρμογής μέτρων για την παροχή βοήθειας, επανένωσης ανθρώπων και, εφόσον χρειάζεται, εκκένωσης πολιτών σε ασφαλή προορισμό, με τη βοήθεια των άλλων επηρεαζόμενων κρατών μελών. Ωστόσο, τα κράτη μέλη πρέπει να συμφωνήσουν επακριβώς όσον αφορά τον νόημα της φράσης ‘στις οποίες δεν αντιπροσωπεύεται [...] του οποίου είναι υπήκοος’ βάσει του άρθρου 20 της Συνθήκης ΕΚ. Αυτή θα πρέπει να καλύπτει καταστάσεις στις οποίες ένας πολίτης της ΕΕ, για οποιοδήποτε λόγο, δεν είναι σε θέση να φθάσει σε οποιαδήποτε αποστολή του δικού του/της κράτους μέλους. Τα κράτη μέλη εργάζονται επί του παρόντος για την κατάρτιση κοινών κριτηρίων σχετικά με αυτό το θέμα.

Αυτή, λοιπόν, είναι η κατάσταση στα χαρτιά. Το γεγονός ότι τα πράγματα στην πράξη μπορεί να είναι πολύ διαφορετικά είναι κάτι που λίγοι βουλευτές του Ευρωκοινοβουλίου μπορούν να πιστοποιήσουν. Είδα στον κατάλογο των ομιλητών ότι επί του θέματος θέλουν να μιλήσουν ο κ. Guardans Cambó, ο κ. Karim και η κυρία Mann. Είναι σίγουρο ότι θα μας αφηγηθούν κάποιες από τις εμπειρίες τους στο Μουμπάι τον περασμένο Δεκέμβριο. Έχω την εντύπωση, παρά το γεγονός ότι μόνο τρία κράτη μέλη δεν διαθέτουν πρεσβείες στο Νέο Δελχί και μόνον επτά δεν διατηρούν προξενείο στο Μουμπάι, ότι τα πράγματα ήταν, παρά ταύτα, πολύ δύσκολα – και θα είμαι πολύ προσεκτικός στην έκφραση μου – ώστε να τύχουν επαρκούς προστασίας οι πληγέντες ευρωπαίοι πολίτες.

Το τονίζω αυτό τώρα διότι είναι σωστό, φυσικά, να διδασκόμαστε από τέτοιες εμπειρίες. Υπό το φως αυτής της εμπειρίας, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι μένει ακόμη πολύ εργασία να γίνει προκειμένου να διασφαλιστεί το ότι η πολίτες της ΕΕ είναι σε θέση να επικαλούνται – πλήρως και σε πραγματικές συνθήκες – το δικαίωμα που τους παρέχεται δυνάμει του άρθρου 20 της συνθήκης ΕΚ. Οι πολίτες αναμένουν από την ΕΕ να παράσχει προστιθέμενη αξία όσον αφορά την προστασία τους σε τρίτες χώρς. Η προστασία που παρέχεται από τις διπλωματικές και προξενικές αποστολές δεν περιορίζεται, στο κάτω-κάτω, στις καταστάσεις κρίσης, αλλά καλύπτει και την παροχή βοήθειας σε καθημερινές καταστάσεις.

Η επιτροπή υπόσχεται, μεταξύ άλλων, καλύτερη ενημέρωση των πολιτών της Ε έχουμε ήδη προτείνει την εκτύπωση της φράσης του άρθρου 20 σε κάθε διαβατήριο και την ανάρτηση της σε αφίσες σε αεροδρόμια και ταξιδιωτικά γραφεία, ενώ εργαζόμαστε μαζί με τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και για τη δημιουργία ενός δικτυακού τόπου προξενικής προστασίας στον οποίο θα περιλαμβάνεται επικαιροποιημένος κατάλογος των πρεσβειών και των προξενείων των κρατών μελών σε τρίτες χώρες.

Ως μέλος της αποστολής της για την καλύτερη παροχή των δικαιωμάτων που περιλαμβάνονται στην έννοια της ιθαγένειας της Ένωσης στους πολίτες της ΕΕ, η Επιτροπή είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει κάθε πρόβλημα, το οποίο της αναφέρουν οι πολίτες, σε αυτόν τον τομέα, και να κάνει ό,τι μπορεί για την υλοποίηση των δικαιωμάτων προστασίας που δικαιούνται οι πολίτες της ΕΕ δυνάμει του άρθρου 20.

Η έναρξη ισχύος της συνθήκης της Λισσαβόνας θα παράσχει μια σαφή νομική βάση για τις νομικές διατάξεις της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα. Η νέα διατύπωση του άρθρου 20 της Συνθήκης ΕΚ (άρθρο 23 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης) επιτρέπει την έκδοση οδηγιών ‘για τη λήψη μέτρων συντονισμού και συνεργασίας που απαιτούνται για να διευκολυνθεί η προστασία αυτή’. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή θα υποβάλει νομοθετικές προτάσεις στο συγκεκριμένο τομέα στο εγγύς μέλλον.

  Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE. – (EL) Κύριε Πρόεδρε, χαιρετίζω τη συζήτηση αυτή και ευχαριστώ τόσο το Συμβούλιο όσο και την Επιτροπή για την παρουσίαση και την ενημέρωση που μας παρείχαν. Υπήρξα ο εισηγητής από την Επιτροπή Ελευθεριών στο θέμα σχετικά με την Πράσινη Βίβλο για την προξενική και τη διπλωματική προστασία του Ευρωπαίου πολίτη σε τρίτες χώρες και, για τον λόγο αυτό, εξακολουθώ να έχω ιδιαίτερο ενδιαφέρον γύρω από τις εξελίξεις στον τομέα αυτό.

Είχα υποστηρίξει τότε ότι το άρθρο 20 πρέπει να εφαρμοστεί ευρύτερα και να περιλαμβάνει περισσότερα δικαιώματα του Ευρωπαίου πολίτη διότι έτσι ενισχύεται η έννοια της ευρωπαϊκής ιθαγένειας και εμπράκτως αποδεικνύονται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην καθημερινότητα και, τέλος, ενισχύεται και η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.

Τα πρόσφατα γεγονότα της τρομοκρατικής επίθεσης στη Βομβάη απέδειξαν τη χρησιμότητα αλλά και την ανάγκη ενισχυμένου συντονισμού της προστασίας των υπηκόων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε παρόμοιες συγκυρίες. Η δημοσίευση του περασμένου Δεκεμβρίου από το Συμβούλιο των κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με την εφαρμογή της αρχής του επικεφαλής κράτους σε προξενικά θέματα, σε περίπτωση πάντοτε κρίσεως, αποτελεί ένα πρώτο θετικό βήμα και έχει σημαντικές ιδέες. Περιμένουμε όμως με μεγάλο ενδιαφέρον τις νομικά δεσμευτικές προτάσεις.

Αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχουν τεράστιες πρακτικές δυσκολίες. Όμως, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό να είναι σαφές με ποιον τρόπο θα γίνεται η ενημέρωση του Ευρωπαίου πολίτη, ο οποίος βρίσκεται στον τόπο της κρίσεως, ως προς το ποιο είναι το επικεφαλής κράτος. Όσα ελέγχθηκαν έως τώρα δεν νομίζω ότι ικανοποιούν. Χαιρετίζω πάντως τη σημασία που έδωσε η Γαλλική Προεδρία στο θέμα αυτό και περιμένω τη συνέχιση των πρωτοβουλιών από την Τσεχική Προεδρία.

  Martine Roure, εξ ονόματος της Ομάδας PSE. – (FR) Κύριε Πρόεδρε, το δικαίωμα της προξενικής και διπλωματικής προστασίας είναι ένας από τους πυλώνες της ευρωπαϊκής ιθαγένειας. Υπουργέ, παραθέσατε το άρθρο 20 της Συνθήκης. Είναι πολύ σαφές. Κάθε πολίτης δικαιούται προξενικής προστασίας. Δεν πρόκειται για επιλογή, πρόκειται για δικαίωμα.

Τα δραματικά γεγονότα στο Μουμπάι μας δείχνουν, με απτό τρόπο, ότι αυτό το δικαίωμα απέχει πολύ από το να είναι διασφαλισμένο. Τα επίπεδα προστασίας ποικίλλουν από κράτος μέλος σε κράτος μέλος, με αποτέλεσμα την ύπαρξη διακρίσεων στη μεταχείριση των πολιτών, στους οποίους δεν παρέχονται ποτέ πληροφορίες σχετικά με το πιο προξενείο πρέπει να προσεγγίσουν σε περίπτωση ανάγκης. Είναι προφανής η έλλειψη οικονομικής στήριξης μεταξύ των κρατών μελών. Οι ευρωπαίοι πολίτες που έχουν χάσει τα πάντα, έρχονται συχνά αντιμέτωποι με προξενικούς υπαλλήλους που είναι πολύ διστακτικοί να αναλάβουν το οικονομικό κόστος.

Τα κράτη μέλη έχουν καθήκον να θέσουν τέρμα σ' αυτή την κατάσταση. Είναι απαραίτητη η διαμόρφωση δεσμευτικών κατευθυντήριων γραμμών, καθώς και η παροχή πληροφοριών στους πολίτες. Η Ένωση πρέπει να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τρίτες χώρες προκειμένου να διασφαλίσει την απαραίτητη διπλωματική προστασία.

Ωστόσο, όπως είπατε, Επίτροπε, τα γεγονότα στο Μουμπάι έδειξαν επίσης την απαράδεκτη απουσία διπλωματικής προστασίας για τους βουλευτές του Ευρωκοινοβουλίου. Η ΕΕ και η Επιτροπή ειδικότερα πρέπει να διαπραγματευτούν χωρίς καθυστέρηση, και ακούσαμε αυτό που μας είπατε, Επίτροπε, και το Συμβούλιο πρέπει να συνάψει ad hoc συμφωνίες με τις τρίτες χώρες προκειμένου να διασφαλιστεί η ειδική διπλωματική προστασία για τους βουλευτές του Ευρωκοινοβουλίου. Αυτό είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε. ο

  Ignasi Guardans Cambó, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – (ES) Κύριε Πρόεδρε, σήμερα οι ευρωπαίοι πολίτες μπορούν να ταξιδεύουν χωρίς να περνούν από σύνορα, μπορούν να ψηφίζουν σε κράτος μέλος διαφορετικό από το δικό τους, μπορούν να εισπράττουν τη σύνταξή τους και τα δικαιώματα της κοινωνικής ασφάλισης τους σε οποιοδήποτε κράτος μέλος επιλέγουν να ζήσουν. Επιπλέον, οι αστυνομικές αρχές συνεργάζονται μεταξύ τους. Ένας εισαγγελέας στη Στοκχόλμη μπορεί να διατάξει τη σύλληψη κάποιου στη Σεβίλλη μέσω ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, χωρίς να είναι υποχρεωμένος να εμπλακεί άμεσα στις τοπικές νομικές διαδικασίες.

Όταν πρόκειται για την τιμωρία πολιτών για τις πράξεις τους, τα κράτη μέλη έχουν εκδηλώσει την προθυμία τους να παραχωρήσουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα. Ωστόσο, όσον αφορά την προστασία αυτών των ίδιων ευρωπαίων πολιτών εκτός της ΕΕ, είναι σαν να έχουν ταξιδέψει με μηχανή του χρόνου· ανακαλύπτουν ότι ο χρόνος έχει σταματήσει όταν εγκαταλείπουν την Ένωση.

Εκτός της Ένωσης, αυτό που αντιπροσωπεύουμε είναι απλώς 27 κράτη, 27 κυβερνήσεις, 27 σημαίες και 27 προξενικά συστήματα, ή σε ορισμένες περιπτώσεις, ούτε καν αυτά. Σε περίπτωση κρίσης, ο ευρωπαίος πολίτης χάνει την ιδιότητα του/της του Ευρωπαίου πολίτη. Δεν υφίσταται ευρωπαϊκή ιθαγένεια.

Τα 180 εκατομμύρια Ευρωπαίων που ταξιδεύουν στον κόσμο ανακαλύπτουν ότι ο μόνος τρόπος να τους παρασχεθεί προστασία είναι εάν μετατραπούν ξανά σε Γερμανούς, Ισπανούς, Πολωνούς ή Ιταλούς. Ως Ευρωπαίοι δεν υφίστανται εκτός της ΕΕ. Αυτό είναι ένα σοβαρό έλλειμμα σε ό,τι αφορά την πλήρωση των όρων της Συνθήκης και, με όλο το σεβασμό, καθιστά τη δήλωση του Συμβουλίου πριν από λίγα λεπτά επιστημονική φαντασία.

Όλα όσα δήλωσε το Συμβούλιο σχετικά με την υποτιθέμενη εφαρμογή του άρθρου 20 της Συνθήκης, το ‘ηγετικό κράτος’, τις βιντεοδιασκέψεις και τα κοινά κέντρα, αποτελούν επιστημονική φαντασία σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, όπως είπε ο Επίτροπος, κάποιοι από μας είχαμε την ευκαιρία να βιώσουμε από πρώτο χέρι αυτή την κατάσταση.

Το άρθρο 20 της Συνθήκης είναι αναποτελεσματικό: δεν υπάρχουν πρωτόκολλα για εφαρμογή· δεν υπάρχουν νομικοί κανονισμοί· δεν υπάρχει καμία πληροφόρηση για τους πολίτες, δεν υπάρχει καμιά συνέπεια για οποιονδήποτε αγνοεί αυτό το άρθρο.

Στην καλύτερη περίπτωση, τα προξενεία βοηθούν το ένα το άλλο. Η καλή θέληση υπάρχει, όπως μπορεί να υπήρχε και τον 19ο αιώνα, όπως μπορεί να υπήρχε και στο Πεκίνο το 1800. Η κατάσταση είναι η εξής: υπάρχει συνεργασία μεταξύ προξένων που δειπνούν μαζί, παρά υποχρέωση από κοινού εξυπηρέτησης των πολιτών βάσει μιας διάταξης ενός ευρωπαϊκού νόμου.

Γι' αυτό το λόγο, η ευρωπαϊκή επιτροπή έχει την υποχρέωση, πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισσαβόνας και προφανώς μετά από αυτή, να εφαρμόσει το άρθρο 20, να κάνει τους ευρωπαίους πολίτες να αισθάνονται υπερήφανοι για το διαβατήριό τους και να φροντίσει ορισμένοι αξιωματούχοι να κατανοήσουν ότι ο 19ος αιώνας έχει παρέλθει και ότι η Ευρώπη δεν απουσιάζει όταν ένας Ευρωπαίος πολίτης αντιμετωπίζει πρόβλημα στο νέο Δελχί, στη Βηρυτό ή οπουδήποτε αλλού.

  Ryszard Czarnecki, εξ ονόματος της ομάδας UEN. – (PL) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να δηλώσω ότι δεν συμμερίζομαι αυτή την εξαιρετικά επικριτική στάση επί της πρότασης που έκανε σήμερα ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξ ονόματος του Συμβουλίου. Δεν νομίζω ότι αυτό αφορά το αν έχουμε ή δεν έχουμε μια συνθήκη, αλλά περισσότερο για το εάν η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη αποτελεί μια έννοια που προβάλλεται μόνο σε πολιτικές δηλώσεις ή εάν είναι μια συγκεκριμένη πολιτική πρακτική που εφαρμόζεται στους πολίτες διαφόρων κρατών μελών. Εάν ισχύει το τελευταίο, τότε η συνθήκη δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση.

Κατά τη Σλοβενική Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Γαλλία αντιπροσώπευε την Ευρωπαϊκή Ένωση σε πολλές χώρες, όπως στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική, καθώς η Σλοβενία δεν είχε πρεσβείες σε εκείνα τα μέρη. Είμαι περίεργος ως προς αν οι σλοβένοι πολίτες, καθώς και εκείνοι που ζουν σε μικρότερα κράτη μέλη, θα λάμβαναν τώρα την κατάλληλη βοήθεια, εάν απευθύνονταν σε γαλλικά προξενεία εκείνων των περιοχών. Είναι συναφές ζήτημα.

Θα έπρεπε να διευρύνουμε την έννοια της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Μου φαίνεται ότι, στην πραγματικότητα, η Συνθήκη της Λισαβόνας δεν είναι εκ των ων ουκ άνευ.

  Irena Belohorská (NI). – (SK) Σύμφωνα με το άρθρο 20 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, κάθε πολίτης της Ένωσης στην επικράτεια μιας τρίτης χώρας θα δικαιούται προστασία από διπλωματικές ή προξενικές αρχές υπό τους ίδιους όρους όπως και οι πολίτες εκείνου του κράτους. Είναι σημαντικό να τονίσουμε την ανάγκη να αναπτύξει η Ένωση συνεργασία σε προξενικές υπηρεσίες για αυτούς τους σκοπούς.

Οι Ευρωπαίοι συγκαταλέγονται στις πιο κινητικές κοινωνίες του κόσμου, με σχεδόν 9% των πολιτών να ταξιδεύει σε χώρες, στις οποίες η χώρα καταγωγής τους δεν έχει αυτό το επίπεδο εκπροσώπησης. Για παράδειγμα, η Σλοβακία, η χώρα που εκπροσωπώ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχει πολύ ασθενή προξενική παρουσία στην Κεντρική και Λατινική Αμερική, οι οποίες είναι περιοχές προς τις οποίες ταξιδεύουν πολλοί πολίτες μας. Πρέπει να προσθέσω ότι παρά τις υποχρεώσεις για προξενικές υπηρεσίες οι περισσότεροι Ευρωπαίοι δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και είναι θλιβερό το γεγονός ότι ακόμα και οι υπάλληλοι σε αυτούς τους φορείς δεν είναι καλά ενημερωμένοι.

Για να εξασφαλιστεί ότι ο κόσμος είναι καλύτερα ενημερωμένος για την προξενική προστασία, πρέπει να στοχεύουμε στα πρότυπα ευρωπαϊκά διαβατήρια για να συμπεριλάβουμε ένα απόσπασμα από το άρθρο 20. Η σημασία της προξενικής προστασίας σε τρίτες χώρες έγινε εμφανής σε καταστάσεις κρίσης, όπως το τσουνάμι του 2004 ή την κρίση του Λιβάνου του 2006. Λόγω των διαφορών στους προξενικούς κανονισμούς, οι πολίτες της ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσουν τόσα συστήματα όσα είναι και τα κράτη μέλη και αυτά τα συστήματα μπορεί να έχουν ποικίλη νομική ισχύ και εύρος.

Τα πρόσφατα συμβάντα στη Βομβάη δείχνουν ότι έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε στον τομέα των προξενικών υπηρεσιών. Η ίδρυση κοινών ευρωπαϊκών γραφείων θα διασφάλιζε τη λειτουργική συνεκτικότητα και ταυτόχρονα θα μείωνε το διαρθρωτικό κόστος των διπλωματικών και προξενικών δικτύων που λειτουργούν στα κράτη μέλη.

ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ κ. DOS SANTOS
Αντιπροέδρου

  Sajjad Karim (PPE-DE). – Κύριε Πρόεδρε, αναφέρθηκε ήδη ότι οι πολίτες της Ένωσης ταξιδεύουν πολύ. Λοιπόν, γίνονται περίπου 180 εκατομμύρια ταξίδια εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ετησίως και, θεωρητικά, προστατεύονται σύμφωνα με το άρθρο 20, όπως ήδη όρισαν ο Επίτροπος και η Προεδρία του Συμβουλίου στην παρούσα συζήτηση.

Σύμφωνα με το άρθρο 20, υπάρχει μια απαίτηση για τα κράτη μέλη να παρέχουν προξενική βοήθεια μόνο σε μη εκπροσωπούμενους πολίτες της ΕΕ υπό τους ίδιους όρους όπως στους πολίτες τους. Συνεπώς, η διαφορά ως προς την προσέγγιση μεταξύ των κρατών μελών αναγνωρίζεται στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης του 2007 και 2009.

Φυσικά πρέπει να υπάρχει ένα κριτήριο ως προς το εάν και πώς πρέπει να εμπλέκονται οι λοιπές προξενικές υπηρεσίες και αυτές διαχωρίζονται βασικά σε τρεις. Δεν πρόκειται να τις αναφέρω αναλυτικά, αλλά οι δύο πρώτες είναι απολύτως λογικές. Η τρίτη υποβάλλει μια απαίτηση για να παρέχει στον πολίτη απόδειξη για την εθνικότητά του ή της, είτε με διαβατήριο, δελτίο ταυτότητας ή άλλο έγγραφο, για να παρασχεθεί διπλωματική ή προξενική αντιπροσώπευση.

Υπάρχει πραγματικό πρόβλημα εδώ, διότι κάθε ευρωπαίος πολίτης που τρέπεται σε φυγή από μια κατάσταση είναι απολύτως εφικτό ότι δεν κατέχει στην πραγματικότητα αυτά τα έγγραφα.

Παρέχεται βοήθεια σε περίπτωση θανάτου, σοβαρού ατυχήματος, σοβαρού τραυματισμού, σύλληψης, κράτησης, βοήθεια πρέπει να παρέχεται σε θύματα βίαιου εγκλήματος και περίθαλψη και επαναπατρισμός πληγέντων πολιτών της Ένωσης. Είναι μεγάλης κλίμακας, αλλά όχι εξαντλητική. Πρέπει να εργαστούμε περισσότερο σε αυτόν τον τομέα.

Για να τα καταστήσουμε όλα αυτά πιθανά, έχουμε ακούσει για την έννοια του ηγετικού κράτους, το οποίο θα προσπαθήσει να εγγυηθεί ότι όλοι οι πολίτες της ΕΕ λαμβάνουν βοήθεια και θα προσφέρει συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών.

Αυτά όλα είναι πολύ καλά στη θεωρία, αλλά στην πράξη σίγουρα δεν είδα τίποτα από αυτά να συμβαίνει στη Βομβάη. Δεν υπήρχε πραγματική ανταλλαγή πληροφοριών και ειδήσεων, ούτε το είδος της συνεργασίας που περίμενα να δω. Αντιθέτως, είδα μόνο ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών και ο περαιτέρω συγκεντρωτισμός ή η εδραίωση των προξενικών υπηρεσιών θα κινδυνεύσει να απομακρύνει την κοινή απαίτηση για τις αποστολές ευελιξίας σε ταχύτατα εξελισσόμενες περιστάσεις.

  Erika Mann (PSE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, ο κύριος Karim έχει απόλυτο δίκιο. Το πρόβλημα έγκειται στην ίδια τη διατύπωση, στα θεμέλια του ίδιου του άρθρου 20. Πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη την πραγματικότητα του πλήθους. Φυσικά και είναι. Καταρχάς, δεν έχουν όλα τα κράτη μέλη προξενική προστασία και σε πολλές περιπτώσεις η προξενική προστασία που υπάρχει, είναι πολύ περιορισμένη και οι δομές ασφάλειας είναι ανεπαρκείς ακόμα και για τους ίδιους τους προξένους.

Έχω προσωπική εμπειρία για αυτό σε σχέση με το γερμανό πρόξενο, ο οποίος οδήγησε όλη τη νύχτα για να συγκεντρώσει τους συναδέλφους του, με τον οδηγό του, αλλά χωρίς ασφάλεια σε δρόμους που δεν ήταν σε καμιά περίπτωση ασφαλείς. Απλούστατα αυτές οι συνθήκες είναι απαράδεκτες. Δεν μπορείς να πας σε χώρες, όπως η Ινδία ή οι χώρες της Λατινικής Αμερικής – υπάρχουν πολλές χώρες στις οποίες απαιτείται παρουσία σε τόσο επικίνδυνο μέρος όπως η Βομβάη – και μετά να έχεις μικρό αριθμό προσωπικού και ανεπαρκείς δομές ασφάλειας. Οι ειδήσεις δεν μεταφέρονται καθόλου, τα κράτη μέλη δεν έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες και ούτω καθεξής. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει τέλος στους περιορισμούς και δεν προκαλεί έκπληξη ότι τα κράτη μέλη δεν είναι σε θέση να παρέχουν το βαθμό προστασίας για τους πολίτες τους ή για τους υπαλλήλους τους σε οποιονδήποτε βαθμό επιθυμούν.

Για αυτό το λόγο είναι σημαντικό το Συμβούλιο και η Επιτροπή να δεσμευτούν για μια προσεκτική ανάλυση αυτού του ζητήματος. Δεν μπορείς να κάνεις πάντα κηρύγματα σε όλο τον κόσμο και να θεωρείς την Ευρώπη ως παγκόσμιο εταίρο και μετά να μην καταφέρνεις να θέσεις σε εφαρμογή μια δομή ασφάλειας και να μην κατέχεις συστήματα πληροφοριών τεχνητής νοημοσύνης. Απλώς γελοιοποιούμαστε, εάν δεν αναλύουμε διεξοδικά τις δικές μας δομές και δεν διασφαλίζουμε το απαραίτητο επίπεδο επιπρόσθετης προστασίας.

Ως εκ τούτου, θα έδινα επειγόντως τη συμβουλή ότι πρέπει να διεξάγετε εκτενή επαναξιολόγηση των δομών, ότι πρέπει να διεξάγετε προσομοιώσεις, όπως άλλα κράτη και δεν πρέπει να επικεντρώνεστε αποκλειστικά στις μεγάλες πρωτεύουσες, στις μητροπόλεις, αλλά ως προς εκείνες τις χώρες-μεγαθήριο και τις πόλεις-μεγαθήριο πρέπει να καταλάβετε ότι χρειάζεται επίσης κατάλληλη εκπροσώπηση σε άλλες μεγάλες πόλεις του κόσμου.

Η Βομβάη θα επαναληφθεί. Θα υπάρξει κι άλλη Βομβάη, όπως ακριβώς έχουν επαναληφθεί και παλιότερες καταστροφές. Συνειδητοποιήστε το και σας παρακινώ να είστε προετοιμασμένοι για αυτό.

  Sarah Ludford (ALDE). – Κύριε Πρόεδρε, ο κύριος Guardans Cambó και άλλοι, όπως ο κύριος Karim και η κυρία Mann περιέγραψαν το χάσμα μεταξύ της ρητορικής και της πραγματικότητας. Δεν μπορούμε καν να συμφωνήσουμε περί του τι εννοεί το άρθρο 20. Ο υπουργός μιλώντας στα αγγλικά δήλωσε ότι ήταν μόνο ‘entitlement’ και όχι δικαίωμα, ενώ η κυρία Roure επικαλέστηκε τη γαλλική λέγοντας ‘un droit’. Αλλά είναι σίγουρα στο Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπου διατηρείται ως δικαίωμα.

Σίγουρα δεν θα κάνουμε πρόοδο, εκτός αν επιβεβαιωθεί νομικά ότι πρόκειται για ένα δικαίωμα με δεσμευτικές αποφάσεις της ΕΕ και κοινά πρότυπα και το δικαίωμα για αμφισβήτηση μιας άρνησης προστασίας στα δικαστήρια.

Ο υπουργός μίλησε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο του συντοπισμού από τους προξενικούς υπαλλήλους. Η εμπειρία μου στον τομέα της πολιτικής της θεώρησης είναι ότι είναι σαν να σπρώχνεις έναν ογκόλιθο προς την ανηφόρα προσπαθώντας να πείσεις τα κράτη μέλη να εγκατασταθούν μαζί.

Ο Επίτροπος Verheugen ανέφερε ότι τα πρακτικά μέτρα βρίσκονται σε εξέλιξη. Αλλά αυτά τα είχατε υποσχεθεί στο σχέδιο δράσης του 2007: μια αναφορά στα διαβατήρια, τις αφίσες, μια ιστοσελίδα σε εξέλιξη. Πού είναι αυτά; Έκανα αναζήτηση για προξενική προστασία στην ιστοσελίδα Europa και δεν βρήκα τίποτα.

Στην ιστοσελίδα για ταξίδια του Συμβουλίου γράφει «υπό κατασκευή», το οποίο νομίζω ότι αποτελεί μεταφορικό σχήμα για το γεγονός ότι αμελούμε τους πολίτες μας, καθώς δεν ενσαρκώνουμε την υπόσχεσή μας για την ευρωπαϊκή ιθαγένεια.

  Eoin Ryan (UEN). – Κύριε Πρόεδρε, πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό – και συμφωνώ με πολλούς από τους προηγούμενους ομιλητές – ότι οι πολίτες της ΕΕ χρειάζεται να νιώθουν ασφαλείς και πιστεύω ότι αποτελεί προτεραιότητα ότι πρέπει να φροντίζουμε για την ασφάλεια των πολιτών μας, όταν βρίσκονται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ειδικότερα σε καταστάσεις κρίσης, όπως στη Βομβάη.

Θεωρώ ότι είναι απολύτως απαραίτητο για τους ευρωπαίους πολίτες να λαμβάνουν πληροφορίες σε κατάσταση κρίσης, είτε είναι γενική κρίση είτε κρίση για τους εαυτούς τους, και πρέπει να υπάρχει πολύ μεγαλύτερη σαφήνεια στην κατάσταση.

Η Βομβάη είναι καλό παράδειγμα για τον τρόπο που δεν λειτουργεί. Επικροτώ την ιδέα του ηγετικού κράτους που αναγγέλθηκε πριν από λίγο. Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό, αλλά είναι πολύ σαφές προς το παρόν ότι το σύστημα δεν λειτουργεί. Κρίνω ότι πρέπει να θεωρηθεί προτεραιότητα από όλους εμάς να κάνουμε το σύστημα να λειτουργεί, όπως είπε κάποιος άλλος, θα νιώθατε περισσότερο ευρωπαίος, εάν η πρεσβεία ενός κράτους μέλους σας πρόσεχε, σε περίπτωση που είχατε πρόβλημα όταν θα βρισκόσαστε στην Άπω Ανατολή ή στη Νότια Αμερική ή κάπου εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και νομίζω ότι αυτό το συναίσθημα της ευρωπαϊκότητας είναι πολύ σημαντικό.

(Ο Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή.)

  Luca Romagnoli (NI). – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η ολοένα αυξανόμενη κινητικότητα των ευρωπαίων πολιτών συνεπάγεται σαφώς ότι πρέπει να συνεργαστούν τα προξενεία.

Είναι ευπρόσδεκτη η πρόταση της Επιτροπής, κυρίως επειδή προσπαθεί να απλοποιήσει τις διαδικασίες για τη χορήγηση χρηματικών προκαταβολών σε πολίτες που βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση. Χωρίς αμφιβολία, το δικαίωμα για προξενική προστασία είναι προς το παρόν αποσπασματικό και ανισομερώς κατανεμημένο. Η ευρωπαϊκή ιθαγένεια συχνά δεν υφίσταται στο εξωτερικό και πολλοί μπορεί να εύχονται να ήταν πολίτες άλλης χώρας, ή ακόμα της Ένωσης. Θα ήθελα να δω να επικαλούμαστε την ευρωπαϊκή υπερηφάνεια, όχι μόνο όταν βολεύει τα θεσμικά όργανα, αλλά και όταν βολεύει τον πολίτη, ο οποίος μπορεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες και να ελπίζει ότι αυτή η ευρωπαϊκή ιθαγένεια μπορεί επιτέλους να του φανεί χρήσιμη.

  Javier Moreno Sánchez (PSE). – (ES) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, η προξενική προστασία αποτελεί θεμελιώδες μέρος της ευρωπαϊκής ιθαγένειας. Οι πολίτες θέλουν να νιώθουν Ευρωπαίοι, όταν βρίσκονται εντός των συνόρων της Ένωσης, αλλά και όταν είναι εκτός Ευρώπης. Θέλουν η Ευρώπη να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους, ειδικά στην περίπτωση επείγουσας ανάγκης.

Η Ένωση δεν αντέδρασε κατάλληλα στην Βομβάη, όπως συνέβη και σε άλλες καταστάσεις κρίσης. Επιτρέψτε μου να αξιοποιήσω αυτό το λεπτό για να εξηγήσω μια ιδέα, μια ιδέα που δεν θα είναι πανάκεια, αλλά θα προσφέρει αληθινή βοήθεια σε ευρωπαίους πολίτες σε τρίτες χώρες.

Θα ήθελα σήμερα να επαναλάβω την πρόταση για δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δωρεάν τηλεφωνικού αριθμού για επείγουσες περιπτώσεις. Αυτός ο αριθμός. ο οποίος θα τυπώνεται στα διαβατήρια, μαζί με το άρθρο 20, θα επέτρεπε στους πολίτες να έχουν πρόσβαση, με τη γλώσσα τους, σε σημαντικές πληροφορίες σε άλλα προξενεία των κρατών μελών της Ένωσης, τα οποία, τονίζω, θα είχαν την υποχρέωση να τους βοηθήσουν.

Οι πολίτες περιμένουν ενέργειες και όχι μόνο λόγια από την Ένωση.

  Gay Mitchell (PPE-DE). – Κύριε Πρόεδρε, όταν γινόμαστε μέλη του Κοινοβουλίου, μας εκδίδεται μια άδεια διέλευσης - όπως για πολλούς υπαλλήλους που εργάζονται για τα θεσμικά όργανα της Ένωσης. Αναρωτιέμαι εάν η Προεδρία και το Συμβούλιο κατανοούν την έλλειψη αξίας που έχει αυτό το έγγραφο για τα κράτη μέλη.

Έζησα μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση στην Ολλανδία, καθώς επέστρεφα από εργασίες του παρόντος Κοινοβουλίου από την Αφρική. Γνωρίζω από άλλο μέλος – βρετανό βουλευτή – ότι αντιμετώπισε δυσκολίες στο Δουβλίνο. Πρέπει πράγματι να ξεκαθαρίσουμε στα κράτη μέλη μας ότι αυτό είναι ταξιδιωτικό έγγραφο του Κοινοβουλίου, της Επιτροπής και της Ένωσης και πρέπει να τηρείται καθ’ όλα. Εκείνοι που ασχολούνται με ταξιδιωτικούς διακανονισμούς σε αεροδρόμια και λιμάνια πρέπει να είναι καλά ενημερωμένοι ως προς την αξία αυτού του εγγράφου.

Θα σας ζητούσα να το εφαρμόσετε για κάθε κράτος μέλος και να εγγυηθείτε ότι υλοποιείται, διότι αυτού του είδους η προστασία πρέπει να επεκτείνεται σε υπαλλήλους και σε μέλη του Κοινοβουλίου που ταξιδεύουν για εργασίες του Κοινοβουλίου.

  Kathy Sinnott (IND/DEM). – Κύριε Πρόεδρε, ως μέλος του Κοινοβουλίου υπήρξαν πολλές περιστάσεις που επικοινώνησα με πρεσβείες και προξενεία, διότι κάποιος τραυματίστηκε, χάθηκε, ληστεύτηκε ή απήχθη ή επειδή κάποιος πέθανε με τραγικό τρόπο. Είμαι σίγουρη ότι παρόμοια ήταν η εμπειρία πολλών άλλων μελών του Κοινοβουλίου. Χαίρομαι που το λέω αυτό, ότι στην περίπτωση που ήρθα σε επαφή με την ιρλανδική πρεσβεία, η συνεργασία ήταν άριστη. Αλλά η χώρα μου δεν εκπροσωπούταν σε κάθε χώρα, και έπρεπε να βασιζόμαστε σε πρεσβείες άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Θα έλεγα από την εμπειρία ότι, χωρίς να περιγράφω ιστορίες, θα ήθελα να βλέπω περισσότερο συντονισμό, περισσότερη βοήθεια μεταξύ των πρεσβειών σε μεγαλύτερες χώρες που έχουν πρεσβείες και προξενεία σχεδόν σε κάθε χώρα, ώστε να βοηθήσουν όλες τις άλλες πρεσβείες των κρατών μελών με τις υποθέσεις τους.

  Alexandr Vondra, Ασκών την Προεδρία του Συμβουλίου. − Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ότι είχαμε πάλι μια πολύ χρήσιμη συζήτηση. Κατανοώ πλήρως τη μεγάλη σημασία που έχει για εσάς ως μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διότι πρόκειται για πολύ ευαίσθητο ζήτημα, στο οποίο έρχεστε αντιμέτωπος με τις προσδοκίες των πολιτών σας, που πρόκειται να σας εκλέξουν τους επόμενους μήνες. Έτσι, κατανοώ πλήρως το ζήτημα που εξετάζετε με φροντίδα και που προσεγγίζετε με τόσο κριτική γνώση.

Ο δεύτερος λόγος που έχω κατανόηση είναι ότι προέρχομαι από ένα κράτος μεσαίου μεγέθους, την Τσεχική Δημοκρατία, που δεν είναι πρώην αυτοκρατορική δύναμη, έτσι δεν έχει πρεσβεία ή προξενείο σε κάθε γωνιά του κόσμου. Έτσι, αυτό που περιμένουν οι Ιρλανδοί και άλλοι από την Ευρωπαϊκή Ένωση επί του παρόντος θέματος είναι πολύ λογικό.

Αλλά τώρα πρέπει να μιλήσω εξ ονόματος του Συμβουλίου, έτσι πρέπει να σεβαστείτε ορισμένους νόμιμους λόγους που μας παρέχονται και το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός και όλα αυτά τα ζητήματα είναι τόσο σημαντικά. Και πρέπει επίσης να μπορούμε να αναγνωρίζουμε και να διαφοροποιούμε το πραγματικό πρόβλημα αφενός και ποιο είναι το ερώτημα ή το ζήτημα που χρειάζεται μεγαλύτερη αποσαφήνιση.

Δεν ήμουν στη Βομβάη και άκουγα πολύ προσεκτικά τις επικριτικές παρατηρήσεις του κυρίου Guardans Cambó και ορισμένων άλλων που συμμετείχαν στην αποστολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ινδία εκείνη την περίοδο που συνέβη αυτή η τραγική επίθεση. Όταν ετοιμαζόμουν για την ειδική ακρόαση χτες, το πρώτο μου ερώτημα ήταν: υπάρχει ισπανικό προξενείο στη Βομβάη; Δεν βρέθηκα ποτέ εκεί, έτσι δεν το γνωρίζω από προσωπική εμπειρία. Με διαβεβαίωναν επανειλημμένως ότι οι Ισπανοί έχουν προξενείο στη Βομβάη και εκείνοι που ήταν εκεί το ξέρουν. Νομίζω ότι ήταν απλώς ζήτημα επίσημης υποχρέωσης για τους Γερμανούς να βοηθούν τον κύριο Guardans Cambó και την αντιπροσωπεία του, εάν επικαλεστούμε το άρθρο 20 και την απόφαση εν γένει.

Οι Ισπανοί έστειλαν ένα αεροπλάνο, όπως πληροφορήθηκα, για να βοηθήσουν με την απομάκρυνση των πολιτών τους, όπως έκαναν και οι Γάλλοι και οι Γερμανοί. Για κάποιο λόγο, τον οποίο δεν κατανοώ, ο κύριος Guardans Cambó αρνήθηκε την προσφορά να επιστρέψει με το ισπανικό αεροπλάνο, αλλά αντιθέτως στη συνέχεια επέστρεψε με το γαλλικό αεροπλάνο.

Έτσι δεν ξέρω. Μόλις έλαβα τις πληροφορίες που διαθέτω. Γενικά πιστεύω ότι όλοι συμμεριζόμαστε την άποψη ότι τυχόν βελτίωση του νομικού πλαισίου είναι σίγουρα επιθυμητή, έτσι επιτρέψτε μου να σας ενημερώσω σχετικά με τουλάχιστον δύο τμηματικές ενέργειες της Τσεχικής Προεδρίας για να ενισχυθεί η προξενική προστασία στο πλαίσιο του τρέχοντος νομικού πλαισίου.

Για παράδειγμα, υπάρχει ένα σχέδιο που περιλαμβάνει ένα μήνυμα σε εθνικά διαβατήρια, το οποίο θα μπορούσε να ενημερώνει τους κατόχους ότι μπορούν να ζητούν προξενική προστασία από οποιαδήποτε άλλη πρεσβεία ή προξενείο κράτους μέλους σε μια τρίτη χώρα, δεδομένου ότι η χώρα τους δεν εκπροσωπείται εκεί. Έτσι αυτό είναι τουλάχιστον μια προσπάθεια για να ξεκαθαριστεί η κατάσταση.

Δεύτερο, η Προεδρία πρέπει να εντατικοποιήσει και να ενοποιήσει τη χρήση των προσωρινών ταξιδιωτικών εγγράφων, των ΠΤΕ, που μπορεί να εκδώσει κάθε αντιπροσωπεία κράτους μέλους σε οποιονδήποτε πολίτη κράτους μέλους έχασε το διαβατήριο του ή του εκλάπη.

Τρίτο και τελευταίο, η Προεδρία θα οργανώσει επίσης δύο προξενικά σεμινάρια ή κύκλους εκπαίδευσης για να συνεισφέρει σε αυτήν την ομάδα προξενικής προστασίας με πρακτικό και αποτελεσματικό τρόπο.

Αυτά τα γεγονότα ασχολούνται με το σύστημα ρυθμίσεων της ΕΕ για το συντονισμό σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και κρίσεις, προσομοιώνοντας μια πραγματική προξενική κρίση. Η εκπαίδευση θα ορίσει κα θα διεξάγει πρακτική δοκιμή όλων των σχετικών μηχανισμών στο κλιμάκιο του εν λόγω συστήματος, περιλαμβάνοντας συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων αρχών και των θεσμικών οργάνων. Η εμπειρία θα διδάξει ακόμα, μέσω της τομεακής εργασίας, στους συμμετέχοντες πώς να συμπεριφέρονται και να αντιδρούν άμεσα σε μια κατάσταση υπερβολικής ψυχολογικής και χρονικής πίεσης. Δεν γνωρίζω αν αυτό θα είναι αρκετά ευχάριστη απασχόληση πριν από τις εκλογές, αλλά τουλάχιστον είναι μια συμβολή που κάνουμε σε αυτό το σημαντικό ζήτημα.

  Günter Verheugen, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. − Κύριε Πρόεδρε, οι Συνθήκες δεν εκχωρούν καμιά δικαιοδοσία πρωτοβουλίας στην Επιτροπή στον τομέα της προξενικής προστασίας. Στο πλαίσιο των περιορισμένων της δικαιοδοσιών, η Επιτροπή προσπαθεί να ενισχύσει, όσο μπορεί, την αποτελεσματικότητα των δικαιωμάτων της ιθαγένειας που δικαιούνται οι ευρωπαίοι πολίτες – βλέπε, για παράδειγμα, το σχέδιο δράσης της Επιτροπής 2007-2009.

Επαναλαμβάνω ότι η έγκριση της Συνθήκης της Λισαβόνας θα βελτίωνε σίγουρα κατά πολύ αυτήν την κατάσταση. Ελπίζω ότι η κυρία Sinnott, η οποία μοιράστηκε την εμπειρία της μαζί μας, θα χρησιμοποιήσει το γεγονός ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας θα άλλαζε την κατάσταση και την εμπειρία της για να βοηθήσει στην οργάνωση της υποστήριξης για τη Συνθήκη της Λισαβόνας στην Ιρλανδία.

Τα απαράδεκτα γεγονότα στη Βομβάη δείχνουν ότι, ήδη σήμερα, υπάρχει σαφώς ένα τεράστιο περιθώριο βελτίωσης, εάν πρόκειται να εκπληρώσουμε τις νόμιμες προσδοκίες των πολιτών της ΕΕ.

  Erika Mann (PSE). – Κύριε Πρόεδρε, έχω μόνο μια μικρή σύσταση προς το Συμβούλιο. Εκτιμώ ιδιαίτερα όσα είπατε, αλλά μπορείτε να φροντίσετε, αφού προβλέπετε αυτό το είδος της προσομοίωσης σήμερα, να προσκαλέσετε ορισμένους ανθρώπους σήμερα που ήταν πράγματι στη Βομβάη, διότι θα μπορούσαν να μας δώσουν χρήσιμες λεπτομερείς πληροφορίες;

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)

  Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE), γραπτώς. – (PL) Η αυξανόμενη κινητικότητα των πολιτών της ΕΕ απαιτεί από εμάς να προσαρμόσουμε τις τρέχουσες αρχές μας για την προξενική προστασία για να λάβουμε υπόψη νέες περιστάσεις. Οι πολίτες της ΕΕ πρέπει να έχουν πρόσβαση στην προστασία και τη βοήθεια από τις δικές τους χώρες, μέσω των διπλωματικών αποστολών και των προξενείων τους (άρθρο 3 της Σύμβασης της Βιέννης περί διπλωματικών σχέσεων και άρθρο 1 της Σύμβασης της Βιέννης περί των προξενικών σχέσεων) και σύμφωνα με τις διατάξεις της Συνθήκης του Μάαστριχτ, σε πρόσθετη διπλωματική και προξενική προστασία πέραν των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προέρχεται από την κατάστασή τους ως πολίτες της ΕΕ. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι, κατά τη διαμονή σε μια τρίτη χώρα, στην οποία το κράτος μέλος του οποίου είναι πολίτης δεν έχει εκπροσώπηση, όλοι οι πολίτες της ΕΕ δικαιούνται διπλωματική και προξενική προστασία από οποιοδήποτε από τα άλλα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις ίδιες αρχές όπως οι πολίτες εκείνης της χώρας.

Δυστυχώς, η κρίσιμη κατάσταση στη Βομβάη μετά τους βομβαρδισμούς το περασμένο έτος αποκάλυψε τις ελλείψεις πολλών διπλωματικών γραφείων, αναφορικά με την πρακτική εφαρμογή των κοινοτικών αποφάσεων σχετικά με την ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ. Δεκάδες Ευρωπαίοι, συμπεριλαμβανομένης της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που ήταν στην Ινδία εκείνη την περίοδο, αντιμετώπισαν διοικητικά προβλήματα και δυσανάλογα μεγάλες περιόδους αναμονής για τη λήψη φωτοτυπιών για τα χαμένα έγγραφα. Αυτό αποδεικνύει ότι δεν είναι εύκολο να εφαρμοστεί η έννοια της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Το δικαίωμα για προξενική προστασία σε τρίτες χώρες είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ιθαγένειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα κράτη μέλη πρέπει να κάνουν ό,τι μπορούν για να εξασφαλίσουν ότι εφαρμόζεται κατάλληλα και να εγγυηθούν ίση μεταχείριση και φροντίδα σε όλους τους πολίτες της ΕΕ.

  Toomas Savi (ALDE), γραπτώς. – Σύμφωνα με το άρθρο 20 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας «κάθε πολίτης της Ένωσης απολαύει, στο έδαφος τρίτων χωρών στις οποίες δεν αντιπροσωπεύεται το κράτος μέλος του οποίου είναι υπήκοος, της διπλωματικής και προξενικής προστασίας κάθε κράτους μέλους, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και έναντι των υπηκόων του κράτους αυτού».

Στο τέλος του Νοεμβρίου του περασμένου έτους, ο συνάδελφος μας, Ignasi Guardans Cambó, βρισκόταν στη Βομβάη κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις και ήταν μάρτυρας αρκετών παραβάσεων της Συνθήκης από διπλωμάτες ορισμένων κρατών μελών, καθώς οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαφοροποιούνταν και γίνονταν εναντίον τους διακρίσεις βάσει των εθνικοτήτων τους.

Η διαγωγή των διπλωματών ορισμένων κρατών μελών στη Βομβάη δεν παραβίασε μόνο τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ, αλλά επίσης επισήμανε τα ελλείμματα στη διαδικασία ολοκλήρωσης της ΕΕ. Συνεπώς, είναι πολύ σημαντικό για την ΕΕ να εξετάσει αυτήν την ιδιαίτερη περίπτωση και να αναλάβει δράση για να εξασφαλίσει ότι δεν θα επαναληφθεί μια παρόμοια κατάσταση.

Θα το εκτιμούσα, εάν το Συμβούλιο και η Επιτροπή μπορούσαν να διασφαλίσουν ότι παρακολουθείται στενά η εφαρμογή του άρθρου 20 της Συνθήκης και ότι κάθε παρέκκλιση εξετάζεται εκτενώς.