Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2009 - Στρασβούργο

11.3. Άρνηση εκδόσεως του Cesare Battisti από την Βραζιλία

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει συζήτηση επί έξι προτάσεων ψηφίσματος σχετικά με την άρνηση εκδόσεως του Cesare Battisti από την Βραζιλία.⁽¹⁾

  Mario Mauro , συντάκτης. – (IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, Antonio Santoro, υπάλληλος σωφρονιστικών υπηρεσιών, Lino Sabadin, κρεοπώλης, Perluigi Torregiani, κοσμηματοπώλης και Andrea Campagna, κρατικός αστυνομικός: αυτά είναι τα ονόματα τεσσάρων πολιτών, οι οποίοι, μαζί με πολλούς άλλους, έχασαν τις ζωές τους μεταξύ 6 Ιουνίου 1978 και 19 Απριλίου 1979 εξαιτίας των παράλογων ανθρωποκτονιών των τρομοκρατικών οργανώσεων που αποπειράθηκαν να ανατρέψουν τη δημοκρατική τάξη στην Ιταλία. Και το όνομα ενός από τους δολοφόνους είναι Cesare Battisti.

Καταρχήν, θα ήθελα να πω ότι συμμερίζομαι τη λύπη που εξέφρασε ο Πρόεδρος Napolitano της Ιταλίας σχετικά με την απόφαση του κ. Lula, του βραζιλιάνου προέδρου, να χορηγήσει καθεστώς πολιτικού πρόσφυγα στον ιταλό τρομοκράτη Cesare Battisti, ο οποίος καταδικάστηκε από τα δικαστήρια σε ισόβιο κάθειρξη για τους προαναφερθέντες τέσσερις φόνους, στη διάρκεια των αποκαλούμενων ‘Μολυβένιων χρόνων’.

Επιτρέψτε μου να σας υπενθυμίσω ότι ο Battisti κρίθηκε ένοχος όχι μόνο από τις ιταλικές δικαστικές αρχές, αλλά επίσης και από τις γαλλικές και από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Πρόκειται για μια ανεξήγητη και εξαιρετικά σοβαρή πράξη, την οποία δεν πρέπει να παραβλέψουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Έχουμε καθήκον έναντι των συγγενών των θυμάτων του Battisti, αλλά κυρίως, δεσμευόμαστε επίσης διότι η ΕΕ έχει προσδιορίσει, εδώ και πολλά χρόνια, μια αντιτρομοκρατική στρατηγική ώστε να διασφαλίσει την ασφάλεια των πολιτών και να προστατεύσει τους δημοκρατικούς θεσμούς. Η μη αντίδραση θα σήμαινε τη ματαίωση των προσπαθειών που έχουν καταβληθεί στη διάρκεια πολλών ετών στο πλαίσιο μιας κοινής προσπάθειας εναντίον μιας πάντα παρούσας απειλής.

Η Ομάδα του Λαϊκού Ευρωπαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) και οι Ευρωπαίοι Δημοκράτες ελπίζουν ότι η Βραζιλία θα επανεξετάσει τη θέση της και θα σκεφτεί εντατικά επάνω σε αυτό το ιδιαίτερα λεπτό, αλλά πλήρως θεμιτό και νόμιμο αίτημα. Η Βραζιλία είναι μια μεγάλη δημοκρατική χώρα και διατηρούσε πάντα εξαιρετική σχέση με την Ευρώπη και την Ιταλία, γεγονός που αποτελεί το λόγο της έκπληξής μας από το απότομο κλείσιμο της πόρτας. Πράγματι, χάριν της φιλίας και του σεβασμού που ενώνει τις χώρες μας, χάριν των συμφώνων φιλίας και συνεργασίας και εταιρικής σχέσης που συνδέουν τη Βραζιλία και την ΕΕ, πολιτικά ή οικονομικά, η απάντηση όλων των κομμάτων πρέπει να είναι αποφασιστική και αποτελεσματική.

Η Ευρώπη πρέπει να ενώσει τις δυνάμεις της πίσω από την δράση της ιταλικής κυβέρνησης, η οποία χρησιμοποιεί κάθε νόμιμο μέσο πολιτικής και διπλωματικής πίεσης καθώς και νόμιμη διαδικασία ούτως ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη. Η απόφαση της Βραζιλίας έρχεται σε απόλυτη σύγκρουση με την εικόνα της ΕΕ, δεδομένου ότι φαίνεται να υποθέτει ότι σε ένα από τα κράτη μέλη της ΕΕ ασκούνται πολιτικές διώξεις και βασανιστήρια. Εν συντομία, είμαστε ενώπιον μιας απαράδεκτης κατάστασης η οποία, πάνω απ' όλα, δεν έχει καμία πραγματική βάση.

  Manuel Medina Ortega, συντάκτης. − (ES) Κυρία Πρόεδρε, πιστεύω ότι ο κ. Mauro περιέγραψε τα γεγονότα πολύ καλά. Αυτός ο άνθρωπος είναι ένας δολοφόνος: έχει σκοτώσει τέσσερις ανθρώπους. Κρίθηκε επίσης ένοχος από τα ιταλικά δικαστήρια για άλλες ενέργειες όπως η συμμετοχή σε ένοπλη ομάδα, η κατοχή όπλων – ένα σοβαρό έγκλημα τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες – και οι πράξεις βίας.

Αυτός ο άνθρωπος κρίθηκε ένοχος από ένα ιταλικό δικαστήριο. Παρά ταύτα, διαπιστώνουμε ότι στις 17 Δεκεμβρίου, η βραζιλιάνικη κυβέρνηση του χορήγησε καθεστώς πολιτικού πρόσφυγα.

Όπως είπε ο κ. Mauro, η ΕΕ πρέπει να εκφράσει την αλληλεγγύη της προς την ιταλική κυβέρνηση και να δείξει στη Βραζιλία, μια φιλική, δημοκρατική χώρα ότι διαπράχθηκε ένα σφάλμα.

Οι βραζιλιάνικες αρχές μας ενημερώνουν ότι το θέμα συνεχίζει είναι σε διαδικασία προσφυγής ενώπιον του ανώτατου ομοσπονδιακού δικαστηρίου, αλλά είναι λυπηρό το γεγονός ότι η υπόθεση έχει πάρει τέτοια τροπή.

Πρέπει να επίσης να υπενθυμίσουμε ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων απέρριψε το αίτημα του κ. Battisti για προστασία και ότι η ΕΕ ενεργεί τώρα με γνώμονα το σεβασμό των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αποτελούν ουσιαστικό στοιχείο του ευρωπαϊκού Συντάγματος.

Ως εκ τούτου, λαμβανομένων υπόψη των δεσμών φιλίας μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε στις βραζιλιάνικες αρχές ότι η ΕΕ είναι ένας καλός σύμμαχος και φίλος και ότι ελπίζουμε, σε ανταπόδοση, ότι δεν θα ενεργήσουν πράξουν κατ’ αυτόν τον τρόπο, όπως συνέβη στο παρελθόν.

  Carl Schlyter, συντάκτης. − (SV) Θα ήθελα να είχαμε συζητήσει, αντί αυτού του θέματος, για τις Φιλιππίνες, όπου η ΕΕ θα μπορούσε να έχει συμβάλει πραγματικά στη διάσωση των ζωών πολλών ανθρώπων. Συζητούμε τώρα μια μεμονωμένη νομική υπόθεση η οποία βρίσκεται στο δικαστήριο, σε σχέση με την οποία έχουμε το θράσος να δηλώνουμε ότι θα υπερασπιστούμε την αρχή του κράτους δικαίου. Στη χώρα από όπου έρχομαι, μια από τις πιο θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου είναι ότι ένα κοινοβούλιο δεν παρεμβαίνει σε μεμονωμένες δικαστικές υποθέσεις.

Η ομάδα μου και εγώ πιστεύουμε ότι είναι σφάλμα να συζητούμε σε ένα κοινοβούλιο μια εν εξελίξει μεμονωμένη δικαστική υπόθεση. Δυστυχώς, αυτό δεν συμβαίνει ούτε για πρώτη, ούτε για τελευταία φορά, διότι σύντομα θα κληθούμε να ψηφίσουμε για την έκθεση Medina, πράττοντας το ίδιο πράγμα. Στο πλαίσιο μιας εν εξελίξει υπόθεσης πνευματικών δικαιωμάτων κατά του Pirate Bay σε σουηδικό δικαστήριο, το Ευρωκοινοβούλιο σχολίασε επί του ζητήματος της ενοχής, ενώ η υπόθεση βρισκόταν σε εξέλιξη. Ελπίζω πραγματικά αυτό να μην γίνει συνήθεια διότι, εάν γίνει, θα είμαστε εμείς οι ίδιοι εδώ στην Ευρώπη που θα έλθουμε σε αντίθεση με τις ίδιες βασικές αρχές σχετικά με το κράτος δικαίου, κάτι που θα ήταν ιδιαίτερα λυπηρό. Σας ευχαριστώ.

Με συγχωρείτε, λησμόνησα να αναφερθώ σε κάτι σημαντικό.

Εάν δεν είμαστε ικανοποιημένοι με τον τρόπο με τον οποίον χειρίζονται η Βραζιλία και η Ευρώπη τις εκδόσεις προσώπων και αν δεν είμαστε ικανοποιημένοι με τον τρόπο ερμηνείας της νομοθεσίας μας από τα εθνικά δικαστήρια, θα πρέπει να αλλάξουμε τη νομοθεσία ώστε να είναι ίδια για όλους. Δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουμε και να προσπαθούμε να επηρεάσουμε μια μεμονωμένη υπόθεση. Αυτό είναι δουλειά των δικαστών, των εισαγγελέων και των συνηγόρων υπεράσπισης, όχι του Ευρωκοινοβουλίου. Η δουλειά μας είναι να νομοθετούμε, και οι αρχές του κράτους δικαίου υπαγορεύουν ότι η ερμηνεία των νόμων είναι δουλειά των δικαστηρίων.

  Cristiana Muscardini, συντάκτης. – (IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, είναι ντροπή να παίρνει το λόγο ένα μέλος του Κοινοβουλίου, χωρίς να έχει καν διαβάσει το κείμενο ενός ψηφίσματος που έχει γραφτεί και υπογραφεί από όλες τις μεγάλες ομάδες, και, ως εκ τούτου, να λέει πράγματα που δεν είναι αληθή: οι διαδικασίες ήταν κλειστές για πολλά χρόνια.

Επιτρέψτε μου να εξετάσω το πρόβλημά μας. Η παραφροσύνη ενός τρομοκράτη και κατά συρροή δολοφόνου, που έχει καταδικαστεί πολλές φορές, δεν μπορεί να τυγχάνει υπεράσπισης από την κυβέρνηση μιας φιλικής χώρας με την οποία συνεργαζόμαστε. Θέλουμε να επισημάνουμε την ανάγκη, η οποία έχει ήδη εκφραστεί σε επιστολή προς τον ασκούντα την προεδρία της Ένωσης, διεξαγωγής μιας συζήτησης στο Συμβούλιο η οποία, με αφετηρία αυτή την απίστευτη κατάσταση και λαμβάνοντας υπόψη τη νέα, διεθνοποιημένη τρομοκρατία, θα εξετάσει και θα αποφασίσει επί ενός κ. κανόνα για την έκδοση, είτε εντός των 27 χωρών της Ένωσης ή μεταξύ της Ένωσης και τρίτων χωρών.

Κανείς δεν μπορεί να επιτρέψει σε κάποιον που έχει σκοτώσει απλούς ανθρώπους και έχει χρησιμοποιήσει κάθε δυνατό μέσο για να αποφύγει τη δικαιοσύνη και τους συγγενείς των θυμάτων να παρουσιάζεται ως θύμα διώξεων και, κατ’ αυτό τον τρόπο, να δημιουργούνται επικίνδυνα προηγούμενα εις βάρος του νόμου και της κοινωνίας.

  Μάριος Ματσάκης, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – Κυρία Πρόεδρε, όσοι κρίνονται ένοχοι από τα δικαστήρια μας πρέπει να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες και να μην τους παρέχεται άσυλο από οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο.

Ο Cesare Battisti είναι ένας καταδικασθείς δολοφόνος στην Ιταλία και η στάση που τήρησαν οι βραζιλιάνικες αρχές για να τον προστατεύσουν από την δικαιοσύνη της ΕΕ δεν είναι μόνο απαράδεκτη αλλά και καταδικαστέα και λυπηρή στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό και εμείς, και οποιαδήποτε άλλη αρχή και φορέας στην ΕΕ, έχουν κάθε δικαίωμα να δηλώνουμε κάτι τέτοιο. Ελπίζω ότι η κυβέρνηση της Βραζιλίας θα συνέλθει και, αφού επανεξετάσει αυτή την υπόθεση, θα πράξει ό,τι είναι αναμενόμενο από αυτήν και θα εκδώσει τον κ. Battisti στην Ιταλία το συντομότερο δυνατόν και πριν να αρχίσει αυτή η υπόθεση να έχει σοβαρές συνέπειες για τις άλλως καλές σχέσεις ΕΕ-Βραζιλίας. Η Βραζιλία δεν πρέπει να γίνει ασφαλές καταφύγιο για καταδικασμένους εγκληματίες και η ΕΕ δεν πρέπει ποτέ να επιτρέψει να παραμένουν ατιμώρητοι οι δολοφόνοι.

  Roberta Angelilli, εξ ονόματος της Ομάδας UEN. – (IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, με αυτή την κοινή πρόταση ψηφίσματος, το Ευρωκοινοβούλιο θα κάνει να ακουστεί η έγκυρη φωνή του σε διεθνές επίπεδο για την επανεξέταση της έκδοσης του Cesare Battisti και, πάνω απ' όλα, θα τιμήσει τη μνήμη των θυμάτων και θα δείξει την αλληλεγγύη του για τις οικογένειές τους που, για περισσότερο από είκοσι χρόνια, περιμένουν να εφαρμοστεί το θεμελιώδες δικαίωμά τους στη δικαιοσύνη, το οποίο για πολύ καιρό δεν τους αναγνωριζόταν. Δεν χρειάζεται να πω περισσότερα, και, ως εκ τούτου, Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να αφιερώσω τα λίγα δευτερόλεπτα που απομένουν από την ομιλία μου για να τηρήσουμε ενός λεπτού σιγή εις μνήμη των θυμάτων.

(Το Κοινοβούλιο τηρεί ενός λεπτού σιγή)

  Mario Borghezio (UEN). – (IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, σας ευχαριστώ, κυρία Angelilli, για αυτή τη σημαντική χειρονομία, που απεικονίζει το πόσο διαφορετική είναι η στάση του Ευρωκοινοβουλίου σε σύγκριση με τη στάση της ΕΕ, η οποία, όπως ο Πόντιος Πιλάτος, νίπτει τας χείρας της σχετικά με την υπόθεση, ενώ, στην πραγματικότητα, δύο είναι οι χώρες που εμπλέκονται σε αυτή την υπόθεση: η Ιταλία, η οποία έχει πληρώσει πολύ ακριβά την τρομοκρατία, αναφέρομαι στα θύματα και στα πολύ δύσκολα χρόνια, και η Γαλλία, η οποία έχει εμπλακεί μέχρι το λαιμό χάρη στο αξιοθρήνητο ενδιαφέρον του διαβόητου αριστερού λόμπι του ‘χαβιαριού’, το οποίο έχει ήδη διακριθεί στην υπόθεση Petrella και πιθανώς επίσης στον ρόλο των μυστικών υπηρεσιών.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Ευρώπη υπονομεύει τις αντιτρομοκρατικές οδηγίες της και χάνει κάθε κύρος στο πλαίσιο της παγκόσμιας στρατηγικής για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Αναρωτιέμαι αν θα συνέβαινε το ίδιο σε περίπτωση που επρόκειτο ίσως για γερμανό τρομοκράτη από τη Φράξια Κόκκινος Στρατός; Η Ευρώπη, ωστόσο, λέει στη Βραζιλία ότι εάν δεν εκδώσει ένα κοινό εγκληματία και κομμουνιστή όπως ο Battisti, ο οποίος λοιδορεί τα θύματα του ακόμη και σήμερα από τη φυλακή, θα υποβαθμίσει τον εαυτό της σε χώρα παροχής ασύλου για τους χειρότερους εγκληματίες και τρομοκράτες.

Μια τέτοια συμπεριφορά θα έθετε σε αμφισβήτηση όλες τις συμφωνίες εταιρικής σχέσης και, κατά τη γνώμη μου, τη συμμετοχή στο G8. Πρέπει να το τονίσουμε με σαφήνεια: δεν είναι αποδεκτή η σύναψη συμφωνιών με τρομοκράτες. Οι τρομοκράτες, που έχουν καταδικαστεί με νόμιμες διαδικασίες – διότι η χώρα μας διαθέτει ένα σπουδαίο νομικό σύστημα, στο πλαίσιο του οποίου δεν υπάρχουν βασανιστήρια και οι διαδικασίες είναι νόμιμες – πρέπει να εκτίουν τις ποινές τους μέχρι την τελευταία ημέρα. Οι τρομοκράτες, οι δολοφόνοι και οι κομμουνιστές!

  Albert Deß (PPE-DE). – (DE) Κυρία Πρόεδρε, ζήτησα το λόγο διότι ήμουν πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας Γερμανίας-Βραζιλίας στην Κάτω Βουλή του Γερμανικού Κοινοβουλίου επί 10 έτη και γνωρίζω τη Βραζιλία πολύ καλά. Έχω πράγματι εκπλαγεί από την άρνηση της κυβέρνησης Lula να εκδώσει αυτόν τον καταδικασμένο δολοφόνο σε ευρωπαϊκό κράτος μέλος. Ελπίζω ότι οι δικαστικές διαδικασίες στη Βραζιλία θα ολοκληρωθούν πολύ σύντομα.

Η κυβέρνηση Lula έχει δηλώσει την ιδιαίτερη αφοσίωσή της σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μια πτυχή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι ότι οι καταδικασμένοι δολοφόνοι πρέπει να παραδίδονται στη δικαιοσύνη, και, ως εκ τούτου, ελπίζω ότι αυτή η πρόταση ψηφίσματος θα τύχει ισχυρής στήριξης. Προσωπικά, θα κάνω χρήση των επαφών μου με τους Βραζιλιάνους βουλευτές με σκοπό να ασκηθεί πίεση στην κυβέρνηση και σε εγχώριο επίπεδο ώστε να ικανοποιηθεί αυτό το αίτημα έκδοσης.

  Janusz Onyszkiewicz (ALDE). – (PL) Κυρία Πρόεδρε, μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου στην Ευρώπη, πολλοί εγκληματίες ναζί διέφυγαν στη Νότιο Αμερική ώστε να αποφύγουν τη δικαιοσύνη. Οι προσπάθειες να επιστραφούν και να παραδοθούν στα δικαστήρια ήταν εξαιρετικά δύσκολες. Αυτό οδήγησε σε τέτοια απελπισμένα διαβήματα όπως οι ενέργειες των ισραηλινών πρακτόρων που απλώς απήγαγαν τον Άιχμαν από τη Νότιο Αμερική για να παραδοθούν στη δικαιοσύνη.

Είναι προφανές ότι η παράδοση της διαφυγής στη Νότιο Αμερική δεν αργοσβήνει, ούτε αργοσβήνει η πεποίθηση ότι μπορεί να επιδιωχθεί η παροχή ασύλου και ότι μπορεί κάποιος να ζήσει ειρηνικά και ατιμώρητα παρά τα εγκλήματα που έχει διαπράξει. Ενέργειες αυτού του είδους, όπως αυτές της βραζιλιάνικης κυβέρνησης, συντηρούν μια τέτοια πεποίθηση και μπορούν, δυστυχώς, να συμβάλουν στη μεγάλη διάδοση του αισθήματος της ατιμωρησίας. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντική η έγκριση αυτής της πρότασης εκδόσεως.

  Mariann Fischer Boel, Μέλος της Επιτροπής. − Κυρία Πρόεδρε, η Επιτροπή γνωρίζει την πρόσφατη απόφαση του βραζιλιάνου υπουργού δικαιοσύνης να χορηγήσει πολιτικό άσυλο σε έναν ιταλό πολίτη, τον Cesare Battisti, ο οποίος έχει καταδικαστεί ερήμην σε ισόβια κάθειρξη από την ιταλική δικαιοσύνη.

Εξετάσαμε προσεκτικά το ρόλο της Επιτροπής σε αυτή την κατάσταση, ιδίως μετά την έκκληση του ιταλού υπουργού ευρωπαϊκών υποθέσεων προς τον αντιπρόεδρο Barrot την περασμένη εβδομάδα για την παροχή στήριξης της ΕΕ στο αίτημα έκδοσης της Ιταλίας προς την βραζιλιάνικης κυβέρνηση.

Όπως διευκρινίστηκε και στην ιταλική κυβέρνηση, δεν προβλέπεται εμπλοκή της Επιτροπής σε αυτή την υπόθεση. Η Συνθήκη ΕΕ είναι πολύ σαφής σε αυτό το θέμα: οι νομικές εξουσίες της ΕΕ και της Επιτροπής στον τομέα της συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις περιορίζονται στο νομικό χώρο της ΕΕ των 27. Η ΕΕ μπορεί να διευκολύνει την έκδοση μεταξύ κρατών μελών, αλλά δεν έχει αρμοδιότητα σε ό,τι αφορά τις σχέσεις κρατών μελών με τρίτες χώρες για θέματα συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις. Οι διμερείς σχέσεις της Ιταλίας με τη Βραζιλία επί του θέματος διέπονται από διμερή συμφωνία που υπογράφτηκε το 1989.

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.

Περνάμε τώρα στις ψηφοφορίες.

(1) Βλ. Συνοπτικά Πρακτικά.