Pełne sprawozdanie z obrad

Środa, 18 lutego 2009 r. - Bruksela

25. Większy nacisk na kwestię dzieci w działaniach zewnętrznych UE (krótka prezentacja)

  Przewodniczący. – Następnym punktem posiedzenia jest krótka prezentacja sprawozdania (A6-0039/2009) pani poseł Kinnock w imieniu Komisji ds. Rozwoju w sprawie większego nacisku na kwestię dzieci w działaniach zewnętrznych UE (2008/2203(INI)).

  Glenys Kinnock, sprawozdawczyni. − Panie przewodniczący! Na wstępie muszę powiedzieć, że z wielkim zadowoleniem przyjmuję komunikat przygotowany przez Komisję. Sądzę, że jest on zarówno wyczerpujący, jak i ambitny w swoich założeniach.

Panie komisarzu! W moim sprawozdaniu zalecam praktyczne działania, inwestycje i procesy konieczne, jeśli mamy określić ten właśnie większy nacisk na kwestię dzieci w działaniach zewnętrznych. W komunikacie i konkluzjach Rady i Komisji w sprawie zewnętrznych działań wykorzystany zostanie wymiar zewnętrzny strategii UE dotyczącej praw dziecka. Uważam, że jest to praca o zasadniczym znaczeniu dla Unii Europejskiej.

Panie komisarzu! Oczekuję z wielką niecierpliwością na działania podjęte z zamiarem dorównania ambicjom, które zauważam w tych dokumentach. Musimy zobaczyć, że retoryka wsparta zostanie rzeczywistą treścią. Oznacza to, że muszą zostać udostępnione zasoby i oczywiście – w tym względzie zapewne zgodzi się pan ze mną – państwa członkowskie Unii Europejskiej nie mogą wycofać się z podjętych przez nie zobowiązań sfinansowania milenijnych celów rozwoju (MCR). Wiemy, że dla większości z dwóch miliardów dzieci na świecie każdy dzień to walka z ubóstwem i bezbronnością. Jak wiemy, 98% wszystkich dzieci żyjących w skrajnej nędzy na całym świecie mieszka w krajach rozwijających się.

Ponadto jasne jest już teraz, że wpływ kryzysu finansowego będzie mocno odczuwalny przez dzieci i młodzież, na przykład ze względu na obcięcie środków budżetowych na zdrowie i edukację. Dlatego też moim zdaniem słuszne jest, abyśmy podjęli polityczne zobowiązanie na najwyższym szczeblu na rzecz dzieci i działając wraz z nimi. Unia Europejska musi w swoim partnerstwie z krajami rozwijającymi się zobaczyć szansę wpływania na politykę społeczną tak, by ratować życie dzieci.. Priorytetowe działania na rzecz dzieci muszą być uwzględniane, gdy Komisja Europejska negocjuje regionalne i tematyczne strategie w dokumentach strategicznych poszczególnych państw, kiedy są one opracowywane, a następnie w trakcie ich przeglądów.

Jeżeli występuje wsparcie budżetowe, w tym także w przypadku kontraktów z budżetu MCR, muszą być uwzględniane konkretne cele i wskaźniki dotyczące dzieci. Z zadowoleniem przyjmuję, że Komisja zamierza opracować partnerskie krajowe plany działania na rzecz dzieci. Potrzebujemy zapewnienia, że nawet najbardziej zmarginalizowane dzieci – w tym dzieci niepełnosprawne i sieroty – będą miały dostęp do sprawiedliwych usług w dziedzinie zdrowia, opieki społecznej i opieki prawnej.

Uważam, że potrzebne jest zakrojone na szerszą skalę i lepsze szkolenie pracowników Komisji – zarówno w Brukseli, jak i w delegaturach – szczególnie w dziedzinie zarządzania uczestnictwem dzieci. Musimy w Unii Europejskiej radykalnie zmienić myślenie o tym, jak zapewniamy wysłuchanie głosu dzieci i zapraszać je do uczestnictwa, ponieważ rozumiemy, że to same dzieci nadają życie wartościom zapisanym w prawie międzynarodowym poprzez Konwencję o Prawach Dziecka uzgodnioną w 1989 roku. Z moich doświadczeń wynika, że to same dzieci – młodzi ludzie – posiadają wiele wiedzy i doświadczenia w dziedzinie rozwiązania kwestii ubóstwa i degradacji środowiska, którą musimy wykorzystać.

Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że Komisja uznaje znaczenie konsultacji podczas opracowywania strategii UE dotyczącej praw dziecka. Rozumiem także, że są one zaplanowane na pierwszą połowę 2009 roku. Zwracam się do pana komisarza – czy Komisja mogłaby potwierdzić kiedy ten proces się rozpocznie? Ufam, że nie zapadnie żadna decyzja o wstrzymaniu konsultacji społecznych, w tym konsultacji z udziałem dzieci, aż do momentu wyboru nowej Komisji i nowego Parlamentu.

Na koniec chcę zacytować Kofiego Annana: „Nie ma świętszej ufności niż ta, jaką świat pokłada w dzieciach. Nie ma obowiązku ważniejszego niż zapewnienie, by ich prawa były przestrzeganie, by ich dobro było chronione, a ich życie było wolne od lęku i niedostatku, i żeby mogły rosnąć w pokoju.” Sądzę, że wszyscy zgodzimy się, że są to szlachetne cele.

  Janez Potočnik, komisarz. − Panie przewodniczący, miło mi być tutaj, aby porozmawiać o sprawie dzieci, a także o sprawozdaniu, które państwo wkrótce przyjmiecie.

Chcę zająć kilka minut na omówienie, w jaki sposób doszliśmy do punktu, w którym się dzisiaj znajdujemy i do czego to prowadzi w przyszłości; pragnę także poruszyć sprawę uczestnictwa dzieci, która stanowi prawdopodobnie największe wyzwanie w związku z kwestią dzieci.

Dzisiaj czynimy istotny krok w długim procesie, który rozpoczął się kilka lat temu w ramach wewnętrznych działań Komisji. Uznajemy, ze UE potrzebuje strategii na rzecz dzieci. Potrzebujemy strategii odnośnie do tego w jaki sposób my, jako Unia Europejska, będziemy wykonywać swoje zobowiązania. Tak jak i wiele państw na całym świecie jesteśmy sygnatariuszami Konwencji ONZ w sprawie praw dziecka.

Pierwszym krokiem w tym względzie był komunikat Komisji „W kierunku strategii UE na rzecz praw dziecka”, wydany w 2006 roku. W ślad za nim w 2008 roku opracowany został pakiet komunikatów poświęcony sprawie dzieci w działaniach zewnętrznych UE, w którym przedstawiono w zarysie całościowe podejście UE do kwestii dzieci z wykorzystaniem wszystkich istniejących instrumentów współpracy zewnętrznej.

Pozwolę sobie na niewielką dygresję, ponieważ jestem przekonany, że niektórzy z państwa zadadzą pytanie, co się dzieje ze strategią UE w sprawie praw dziecka zapowiadaną w wyżej wspomnianym komunikacie. Mogę potwierdzić, że Komisja pracuje obecnie nad taką strategią, która zostanie przestawiona już przez następną Komisję.

Podczas urzędowania prezydencji słoweńskiej w maju 2008 roku Rada przyjęła konkluzje w sprawie promowania i ochrony praw dziecka w działaniach zewnętrznych Unii Europejskiej w aspekcie rozwojowym i humanitarnym.

Komisja ds. Rozwoju rozpoczęła wówczas przygotowanie sprawozdania. Zbliżamy się w tej chwili do końca tego procesu i w dniu jutrzejszym będą państwo głosować nad tym doskonałym sprawozdaniem.

Ponadto polityka UE w sprawie dzieci oparta jest na dwóch zestawach wytycznych – Wytycznych UE w sprawie dzieci w konfliktach zbrojnych i Wytycznych w sprawie praw dziecka – wdrażanych w kilku wybranych państwach priorytetowych i w ramach pilotażu. Komisja z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie stanowiące znakomite uzupełnienie naszego komunikatu – konkluzji i wytycznych Rady. Z całą pewnością wykorzystamy je w naszej pracy dotyczącej kwestii dzieci.

W moich uwagach końcowych pragnę skoncentrować się na największym wyzwaniu, przed którym dzisiaj stajemy -- na uczestnictwie dzieci. W jaki sposób zapewnimy włączenie dzieci w proces podejmowania decyzji, które ich dotyczą? Jak zapewnimy dzieciom dostęp do odpowiednich informacji? Jak zapewnimy dzieciom równy dostęp do możliwości wypowiedzenia własnej opinii? Musimy uznać, że spośród wszystkich postulatów, na które zgodziliśmy się w Konwencji dotyczącej praw dziecka, ten właśnie stanowi podstawowe wyzwanie.

Musimy przyznać, że daleko nam jeszcze do uzyskania znaczących osiągnięć w dziedzinie uczestnictwa dzieci. W ramach Komisji zaczynamy zastanawiać się w jaki sposób opracować i zorganizować proces uczestnictwa dzieci, który nie byłby tylko symbolicznym gestem. Powinno to być istotne, znaczące i świadome uczestnictwo dzieci. Przeznaczyliśmy także odpowiednie środki finansowe na cele uczestnictwa dzieci w ramach programu tematycznego „Inwestowanie w ludzi”.

Dlaczego sprawa ta jest tak trudna dla nas, dorosłych? W gruncie rzeczy dlatego, że poddaje w wątpliwość to, co jest dla nas sprawą zasadniczą: nasz sposób zachowania.

Co zrobi Komisja w ramach swoich działań zewnętrznych w celu promowania tego uczestnictwa? Komisja udostępni naszym delegaturom narzędzia umożliwiające konsultacje z udziałem dzieci, z których to narzędzi korzystać będą mogły nie tylko nasze delegatury ale także państwa partnerskie. Opracowujemy również wraz z UNICEF-em pakiet narzędzi, który obejmowałby nie tylko kwestię uczestnictwa dzieci, ale także ogólnie kwestie ochrony dzieci, reform prawnych, budżetu na potrzeby dzieci.

Oprócz tego pakietu narzędzi zmieniamy także ogólnie zasady naszej współpracy z UNICEF i wzmacniamy tę współpracę w celu umożliwienia lepszego wsparcia dla państw partnerskich w ich wysiłkach na rzecz zapewnienia dzieciom możliwości wypowiedzi na szczeblu krajowym.

Współpracujemy także ściśle z różnymi organizacjami pozarządowymi, które często angażują dzieci i które mają znaczący udział w promowaniu uczestnictwa dzieci, aby nauczyć się od tych organizacji możliwych form działania. Pragnę być z państwem szczery -- nie nastąpi to już jutro. Jest to dopiero początek długiego procesu.

Pragnę jeszcze dodać jedną uwagę na temat przedmiotowego sprawozdania. W sprawozdaniu tym podkreśla się, że Komisja powinna zwrócić uwagę na uczestnictwo dzieci, ale szanowni koledzy i koleżanki, wy także musicie to czynić! Mogę państwa zapewnić, że Komisja z radością będzie z państwem współpracować aby posunąć naprzód tę sprawę. Powinniśmy wykorzystać połączone siły obu instytucji w celu osiągnięcia postępu w tej istotnej kwestii.

Pragnę jeszcze raz wyrazić, że Komisja docenia znaczenie przedmiotowego sprawozdania i podkreśla, że uczni wszystko, co tylko możliwe, żeby wprowadzić w życie zawarte w nim zalecenia. Liczymy na dalsze wsparcie Parlamentu w tej dziedzinie.

W odpowiedzi na pytanie pani poseł Kinnock, miło mi potwierdzić, że stanowisko Komisji nie uległo zmianie. Pomysł, aby rok 2009 przeznaczyć na konsultacje poddała sama Komisja i pracujemy obecnie nad wprowadzeniem warunków dla procesu konsultacji z udziałem dzieci z wykorzystaniem wszelkich istniejących instrumentów.

Chcę także podkreślić, że Komisja chętnie zapewni przeprowadzenie procesu konsultacji z pełnym poszanowaniem praw dziecka.

Na koniec chcę podziękować pani poseł Kinnock za bardzo owocną współpracę w sprawach dzieci i problemów dotyczących dzieci, nie tylko w związku z przedmiotowym sprawozdaniem, ale przez wiele lat. Zdaje sobie sprawę, że moje wystąpienie było zbyt długie, ale kiedy mówimy o prawach dzieci, nigdy nie jest za długo.

  Przewodniczący. – Serdecznie dziękuję, panie komisarzu. Pana wystąpienie było istotnie bardzo interesujące i dotyczyło bardzo istotnej kwestii.

Zamykam ten punkt posiedzenia.

Głosowanie odbędzie się w czwartek 19 lutego 2009 r.

Oświadczenia pisemne (art. 142)

  John Attard-Montalto (PSE), na piśmie. – To smutne, że musimy przyjąć do wiadomości fakt, iż każdego dnia umiera na świecie ponad 26 000 dzieci w wieku poniżej pięciu lat, najczęściej ze powodów, którym można było zapobiec.

Tragedią jest, że tak wiele istnień ludzkich można ocalić dzięki zastosowaniu właściwych środków, czy to medycznych czy finansowych, a mimo to sytuacja nadal się pogarsza. Należy zwrócić szczególną uwagę na najbardziej bezbronne i podlegające społecznemu wykluczeniu dziewczęta i chłopców, w tym dzieci niepełnosprawne, dzieci migrantów i dzieci pochodzące z mniejszości.

Przedmiotowe sprawozdanie jest godne uznania, nie zgadzam się jedynie z aspektami dotyczącymi aborcji.

Komisja ds. Rozwoju przyjęła z własnej inicjatywy sprawozdanie (opracowane przez panią poseł Glenys Kinnock (PES, Wielka Brytania) w sprawie większego nacisku na kwestię dzieci w działaniach zewnętrznych UE w reakcji na komunikat Komisji w tej sprawie. Komisja z zadowoleniem przyjęła komunikat i cztery przewodnie zasady planu działania Komisji w sprawie praw dzieci w działaniach zewnętrznych, obejmujące całościowe i spójne podejście uwzględniające prawa człowieka.

Musimy niezwłocznie:

(a) przeprowadzić szczegółową analizę praw dziecka,

(b) wykorzystać istniejąc sieci grupujące młodzież i dzieci jako trwałe platformy konsultacji z dziećmi;

(c) zapewnić, aby w umowach międzynarodowych pomiędzy UE i państwami trzecimi zawarta była wiążąca klauzula na temat ochrony praw dzieci.

  Daciana Octavia Sârbu (PSE), na piśmie. – (RO) Naszym obowiązkiem jest zadbać o to, abyśmy byli tymi, którzy tworzą lepszą przyszłość nie tylko dla mieszkańców Europy, ale także w krajach rozwijających się.

To właśnie dzieci są naszą przyszłością i musimy zadbać o egzekwowanie i poszanowanie ich praw w państwach trzecich otrzymujących finansowanie ze środków europejskich.

Jest sprawą o priorytetowym znaczeniu, aby w stosunkach z państwami trzecimi Unia Europejska zapewniła zagwarantowanie prawa dzieci do kształcenia i dostępu do usług medycznych.

To prawda, że przechodzimy obecnie okres kryzysu finansowego, ale nie możemy przymykać oczu na fakt, że gdzieś na świecie co trzy minuty umiera dziecko, a co minutę kobieta umiera przy porodzie.

Biorąc pod uwagę, że połowę ludności świata stanowią dzieci, musimy uznać, że prawa dzieci stanowią priorytet i należy im nadać priorytetowe znaczenie w polityce rozwojowej Unii Europejskiej.

Każde państwo członkowskie zależnie od swoich możliwości powinno zaangażować się w politykę współpracy z krajami rozwijającymi się. Komisja Europejska powinna rzeczywiście wywierać nacisk na kraje rozwijające się aby dokonały transpozycji postanowień Konwencji Praw dziecka ONZ do ustawodawstw krajowych.

  Anna Záborská (PPE-DE), na piśmie. – (SK) Cieszę się, że mogłam napisać opinię o przedmiotowym sprawozdaniu w imieniu Komisji ds. Praw Kobiet. Interesuję się szczególnie kwestią praw dzieci w kontekście stosunków zagranicznych.

Moje opinia uzyskała jednogłośną akceptację. Stwierdzam w niej, że strategia zagraniczna UE w odniesieniu do dzieci powinna być przede wszystkim oparta na wartościach i zasadach określonych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, w szczególności zaś na jej postanowieniach artykułów 3, 16, 18, 23, 25, 26 i 29. Są one szczególnie istotne dla dobra jednostek i całego społeczeństwa. W mojej opinii podkreślam, że we wszystkich środkach podejmowanych w interesie praw dzieci należy nadawać status priorytetowy rodzicom i najbliższym krewnym dzieci.

Fakt, że Parlament Europejski przyjął opracowaną przez mnie opinię oznacza, że uznaje znaczenie ochrony życia ludzkiego od samego początku i zachowania tożsamości każdego dziecka. Udało mi się wprowadzić sformułowania potępiające coraz częstszą w niektórych krajach eugeniczną dyskryminację ze względu na płeć. W przedmiotowej opinii zwracam się do Komisji, aby podkreśliła znaczenie zarejestrowania w państwach trzecich każdego dziecka z chwilą urodzenia, co powinno być elementem polityki rozwojowej Wspólnoty, i o uzależnienie przyznania pomocy od spełnienia tego wymogu.

Popieram wszelkie starania o szerokie stosowanie pomocy rozwojowej. Nalegam jednakże, aby organizacje humanitarne i instytucje międzynarodowe odpowiedzialne za przyznawanie takiej pomocy gwarantowały, że przydzielana pomoc i środki finansowe rzeczywiście dotrą do dzieci, dla których są przeznaczone, a nie były marnotrawione.