Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Τετάρτη 1 Απριλίου 2009 - Βρυξέλλες

23. Προβλήματα υγείας που συνδέονται με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία (συνοπτική παρουσίαση)

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει μια σύντομη παρουσίαση της έκθεσης (A6-0089/2009) της κ. Ries, εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, σχετικά με τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία (2008/2211(INI)).

  Frédérique Ries, εισηγήτρια. − (FR) Κύριε Πρόεδρε, πριν φθάσω στην ουσία, θα ήθελα να πω δυο λόγια, αν μου επιτρέψετε, για τη μορφή. Δεν είμαι η πρώτη και σίγουρα δεν θα είναι η τελευταία που θα καταγγείλει το άρθρο 45 του Κανονισμού που εμποδίζει τη συζήτηση απόψε γι’ αυτό που είναι, παρόλα αυτά, ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για τους λαούς της Ευρώπης.

Ούτε συζήτηση, ούτε ομιλητές για λογαριασμό των ομάδων, τίποτα. Γι’ αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω, παρ’ όλα αυτά, και παρόλο που, λυπάμαι που το λέω, δεν είναι παρόντες, την κ. Ayala, την κ. Lucas, τον κ. Αδάμου, την κ. Sinnott, την κ. Ferreira και ακόμη και τον κ. van Nistelrooij, που δεν έχουν Αίθουσα, μια σχεδόν άδεια Αίθουσα, σχεδόν στις 23.00. Δεν είναι κακή ούτε η θέση των 23.00 για ένα ζήτημα που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και αφορά εκατομμύρια πολίτες στην Ευρώπη.

Έρχομαι τώρα στην ουσία. Για δέκα χρόνια το Κοινοβούλιό μας δεν είχε ασχοληθεί με αυτό το ζήτημα. Ήταν καιρός λοιπόν, αφού 10 χρόνια είναι μια ζωή, ή σχεδόν μια ζωή, όταν πρόκειται για νέες τεχνολογίες: μια ξαφνική ανάπτυξη στις ασύρματες συσκευές, στα κινητά τηλέφωνα, στο WiFi, στο Bluetooth, στους σταθμούς βάσης, στις γραμμές υψηλής τάσης. Αυτά τα κύματα είναι όλα γύρω μας, φέρνοντας αδιαμφισβήτητα πλεονεκτήματα, τα οποία δεν αμφισβητώ ούτε για μια στιγμή σε αυτή την έκθεση, αλλά και, πρέπει να πούμε, προκαλώντας σοβαρά ερωτήματα σε σχέση με τις επιπτώσεις τους στην υγεία μας.

Άρα, ας είμαστε σαφείς, έπρεπε να προετοιμάσω αυτή την έκθεση σε μια κάπως ευαίσθητη περιοχή, με συνεχώς αυξανόμενη πολεμική σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία από αυτά τα κύματα χαμηλής συχνότητας και με την αδυναμία της επιστημονικής κοινότητας, επίσης, να καταλήξει σε συμφωνία.

Ορίστε μερικά παραδείγματα από τις φιλόδοξες προτάσεις οι οποίες, ελπίζω, θα υποστηριχθούν αύριο: προστασία περιοχών που βρίσκονται σε κίνδυνο και ευάλωτων ατόμων, δηλαδή, σχολεία, βρεφονηπιακοί σταθμοί, γηροκομεία, αναρρωτήρια και κέντρα υγειονομικής περίθαλψης, φυσικά.

Δεοντολογικά ζητήματα είναι επίσης ουσιώδη σε σχέση με αυτό το ζήτημα και πρέπει να καθοριστούν οι διαδικασίες για την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας της επιστημονικής έρευνας και πείρας. Πρέπει επίσης να κάνουμε έκκληση για αλλαγή στη συμπεριφορά σε σχέση με τα κινητά τηλέφωνα ενθαρρύνοντας τη χρήση ακουστικών, περιορίζοντας τη χρήση κινητών τηλεφώνων από τα παιδιά και τους νέους, εκπαιδεύοντάς τους σε ασφαλέστερες τεχνικές, παρακολουθώντας ορισμένες εκστρατείες μάρκετινγκ και βάζοντας παρόχους και εταιρείες ηλεκτρισμού να μοιράζονται σταθμούς βάσης και ιστούς.

Λυπάμαι για κάτι όμως, και είναι σημαντικό διότι αφορά την αρχική παράγραφο της έκθεσής μου, που κάνει έκκληση για αναθεώρηση των ορίων των εκπομπών. Δυστυχώς, δεν υποστηρίχθηκα από τους συναδέλφους μου στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, παρόλο που – πρέπει να το επισημάνω – το ίδιο κείμενο, αυτολεξεί, έλαβε σχεδόν ομόφωνη υποστήριξη στην ολομέλειά μας της 2ας Σεπτεμβρίου πέρυσι, στο πλαίσιο μιας άλλης έκθεσης σχετικά με το ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για το περιβάλλον και την υγεία 2004-2010.

Η τρέχουσα πολιτική στρουθοκαμηλισμού της Επιτροπής – ζητώ συγγνώμη που χρησιμοποιώ αυτή την έκφραση, κύριε Επίτροπε – σίγουρα δεν βοηθάει στην αποσαφήνιση που αναμένουν οι Ευρωπαίοι πολίτες, αλλά, αντιθέτως, οι εμπειρογνώμονες συνεχίζουν να διαφωνούν, και οι δίκες αυξάνονται, με αποφάσεις που άλλοτε είναι υπέρ των παρόχων και άλλοτε υπέρ των σωματείων των περιοίκων.

Συμπερασματικά, είναι μια προσέγγιση στάτους κβο που υποστηρίζεται από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, καθώς και από την Επιτροπή, με τη ρήτρα «ραντεβού» για το 2015 – σχεδόν άλλη μία δεκαετία – για να εξεταστεί κατά πόσον η συνεχής έκθεση σε αυτό το κοκτέιλ κυμάτων χαμηλής συχνότητας θα μπορούσε να προκαλέσει καρκινικούς όγκους. Άρα αυτή η προσέγγιση δεν είναι η σωστή. Μου φαίνεται ελαφριά και ελπίζω με όλη μου την καρδιά ότι, όταν θα έρθουμε αντιμέτωποι με πιθανά ζητήματα υγείας στο μέλλον, δεν θα μας πουν ότι ήταν υπεύθυνη.

Η αρχή της προφύλαξης στην οποία στηρίζεται η πρότασή μας δεν είναι αρχή της αδράνειας, αλλά αρχή της δράσης και πείρας για να μειωθεί η αβεβαιότητα. Αυτό το δυναμικό και προοδευτικό ορισμό υπερασπιζόμαστε σήμερα σε αυτό τον ευαίσθητο τομέα των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το εναλλακτικό ψήφισμα που κατέθεσε η Ομάδα των Πρασίνων / Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία έχει την πλήρη υποστήριξή μου – πρέπει να το αποσαφηνίσω. Επιστρέφει, θα μπορούσα να προσθέσω, στην αρχική μου πρόταση για τη μείωση των ορίων εκπομπής, όπως ήδη κάνουν εννέα κράτη μέλη και μια ολόκληρη σειρά περιφερειών, δύο εκ των οποίων είναι πολύ κοντά σ’ εμένα – οι περιφέρειες της Βαλλονίας και των Βρυξελλών – δηλαδή χρησιμοποιούν τρία βολτ ανά μέτρο, αντί των 41 βολτ ανά μέτρο που επιτρέπονται προς το παρόν από τη σύσταση του 1999.

Εντούτοις, είμαι εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε αυτό το ζήτημα, και πάνω απ’ όλα θέλω να διατηρήσω τις άλλες προόδους σε αυτή την έκθεση, όπως εγκρίθηκαν από την επιτροπή. Αυτήν βεβαίως θα σας ζητήσω να ψηφίσετε αύριο.

Συμπερασματικά, κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, θα ήθελα να παραδώσω δύο μηνύματα. Το ζήτημα των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων και της επίπτωσής τους παραμένει ανοιχτό και είμαι πεπεισμένη ότι το επόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ασχοληθεί και πάλι με αυτό το ζήτημα. Η Ευρώπη πρέπει να καθησυχάσει τους πολίτες της και να αναλάβει αυτή τη συζήτηση, η οποία αυτή τη στιγμή διεξάγεται μόνο στα δικαστήρια.

  Günter Verheugen, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να εκφράσω τις ειλικρινείς μου ευχαριστίες προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ιδίως προς την κ. Ries, την εισηγήτρια αυτής της έκθεσης πρωτοβουλίας σχετικά με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ).

Αυτό το ζήτημα – τα ΗΜΠ – είναι όντως πολύ αμφιλεγόμενο στα μάτια πολλών Ευρωπαίων πολιτών, αν και πολλοί άλλοι, περιλαμβανομένων ημών, το θεωρούν επίσης άκρως σημαντικό.

Η πολυπλοκότητα αυτού του ζητήματος και τα έντονα συναισθήματα που προκαλεί σημαίνουν ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συγκεντρωθούν πολύ ακριβή δεδομένα και να αξιολογηθούν με προσοχή, επαρκώς και αντικειμενικά.

Γι’ αυτό το λόγο η Επιτροπή παρακολουθεί αυτό το ζήτημα συνεχώς και πολύ προσεκτικά, όπως άλλωστε απαιτείται να κάνει σύμφωνα με τη σύσταση 1999/519 του Συμβουλίου.

Γι’ αυτό το λόγο η Επιτροπή λαμβάνει τακτικά πληροφορίες από τις ανεξάρτητες επιστημονικές επιτροπές, για να παραμείνει ενημερωμένη για τους πιθανούς κινδύνους των ΗΜΠ. Η πρόσφατη "Γνώμη ΕΕΑΝΚΥ" – η γνώμη της αρμόδιας επιστημονικής επιτροπής – γι’ αυτό το θέμα εγκρίθηκε μόλις εφέτος τον Ιανουάριο.

Θα ήθελα να προσθέσω εδώ ότι η Επιτροπή παρακολουθεί με μεγάλη προσοχή τις εξελίξεις στα κράτη μέλη και τις τελευταίες δικαστικές αποφάσεις κατά εταιρειών κινητής τηλεφωνίας στη Γαλλία και παρατηρεί πολύ στενά τη μείωση των ορίων έκθεσης για τους σταθμούς βάσης στην ευρύτερη περιφέρεια των Βρυξελλών.

Μπορώ να διαβεβαιώσω το Κοινοβούλιο ότι η Επιτροπή θα ασχοληθεί με μεγάλη προσοχή με τα αιτήματα που διατυπώνονται στο ψήφισμα.

Ας εξετάσω εν συντομία μερικά σημεία.

Πρώτον, υπάρχει ήδη ένα πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για τον καθορισμό των ορίων έκθεσης και των προτύπων παραγωγής, καθώς και ένα καθορισμένο επίπεδο προστασίας όσον αφορά τις γνωστές συνέπειες.

Δεύτερον, οι ανεξάρτητες επιστημονικές μελέτες μέχρι σήμερα δεν δικαιολογούν την τροποποίηση της επιστημονικής βάσης γι’ αυτά τα όρια έκθεσης.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να παρακολουθεί την επιστημονική πρόοδο σε αυτό τον τομέα, για να διαπιστώσει αν τα όρια έκθεσης πρέπει να προσαρμοστούν.

Τρίτον, η Επιτροπή έχει δεσμευτεί να ενισχύσει το διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία των ΗΜΠ. Επιπλέον η Επιτροπή επιθυμεί να συνεργασθεί με τους κύριους παράγοντες για να δώσει τη δυνατότητα επαρκούς αντίδρασης στις ανησυχίες του κοινού.

Θα ήθελα να τονίσω με σαφήνεια τις προσπάθειές μας να προωθήσουμε επίσης την έρευνα σε αυτό τον τομέα για να διευκρινιστούν οι εναπομένουσες αβεβαιότητες.

  Πρόεδρος. – Το θέμα της ημερήσιας διάταξης έχει κλείσει.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο.

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)

  Véronique Mathieu (PPE-DE), γραπτώς. – (FR) Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι επί του παρόντος υπάρχουν ελάχιστα αξιόπιστα και επιστημονικά δεδομένα για την επίδραση των μαγνητικών πεδίων στο ανθρώπινο σώμα. Είναι, ωστόσο, μέρος της καθημερινής μας ζωής (κινητά τηλέφωνα, ασύρματη τεχνολογία) και το 80% των πολιτών θεωρούν ότι δεν διαθέτουν επαρκείς πληροφορίες για τις πιθανές συνέπειες, ενώ το 50% από αυτούς δηλώνουν ότι ανησυχούν.

Μέχρι τώρα, η επιστημονική κοινότητα μπόρεσε να εκδώσει μόνο διχασμένες, και ορισμένες φορές αντικρουόμενες, γνώμες, και οι δημόσιες αρχές δεν έχουν δώσει πραγματικά προσοχή σε αυτό το πρόβλημα. Δίνω λοιπόν την πλήρη υποστήριξή μου σε αυτή την έκθεση, η οποία καλεί τα κράτη να ενημερώνουν τακτικά τις τιμές κατωφλίου γι’ αυτούς τους τομείς και συνιστά, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης, να απαγορευτεί η εγκατάσταση κεραιών σε ευπαθείς περιοχές (σχολεία, κέντρα υγειονομικής περίθαλψης).

Είμαι επίσης υπέρ της έναρξης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μιας επιστημονικής μελέτης, για να αξιολογήσει καλύτερα τις επιπτώσεις της έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Οι δημόσιες αρχές, οι κατασκευαστές και οι καταναλωτές πρέπει να λαμβάνουν ακριβείς πληροφορίες για να μετρούν αυτούς τους κινδύνους και, όταν χρειάζεται, να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας. Είναι επίσης σημαντικό να διατυπωθούν συστάσεις, με βάση τις ορθές πρακτικές, για την καλύτερη προστασία της υγείας των πολιτών, είτε αυτοί είναι χρήστες συσκευών είτε περίοικοι σταθμών βάσης ή γραμμών υψηλής τάσης.