Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2008/0198(COD)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή των εγγράφων :

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A6-0115/2009

Συζήτηση :

PV 21/04/2009 - 21
CRE 21/04/2009 - 21

Ψηφοφορία :

PV 22/04/2009 - 6.9
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P6_TA(2009)0225

Συζητήσεις
Τρίτη 21 Απριλίου 2009 - Στρασβούργο Έκδοση ΕΕ

21. Αντιμετώπιση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της απώλειας της βιοποικιλότητας - Υποχρεώσεις των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά (συζήτηση)
Βίντεο των παρεμβάσεων
PV
MPphoto
 

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει την κοινή συζήτηση επί:

- της δήλωσης της Επιτροπής – Αντιμετώπιση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της απώλειας της βιοποικιλότητας, και

- της έκθεσης (A6-0115/2009) της κας Lucas, εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, σχετικά με την πρόταση για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά (COM(2008)0644 – C6-0373/2008 – 2008/0198(COD)).

 
  
MPphoto
 

  Σταύρος Δήμας, Μέλος της Επιτροπής. (EL) Κύριε Πρόεδρε, η αποψίλωση των δασών ευθύνεται για το 20% περίπου των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε παγκόσμια κλίμακα. Κατά συνέπεια, από τη σκοπιά των κλιματικών αλλαγών, η αντιμετώπιση της αποψίλωσης των δασών αποτελεί σημαντική προτεραιότητα. Συγχρόνως, η αντιμετώπιση της αποψίλωσης των δασών συμβάλει στην επίτευξη και άλλων σημαντικών στόχων, όπως είναι η εξάλειψη της φτώχειας και η ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας που είναι η άλλη μεγάλη περιβαλλοντική απειλή για τον πλανήτη μας.

Η αποψίλωση των δασών έχει πλέον αναχθεί σε κύριο θέμα στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, τόσο για τις κλιματικές αλλαγές όσο και για τη βιοποικιλότητα. Με σκοπό να προωθήσει την πολιτική για την αντιμετώπιση του θέματος αυτού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση τον Οκτώβριο του 2008, την οποία το Συμβούλιο αποδέχθηκε πλήρως τον περασμένο Δεκέμβριο. Η ανακοίνωση αυτή αναφέρεται στο ζήτημα της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών στις αναπτυσσόμενες χώρες και προτείνει, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη ενός μηχανισμού χρηματοδότησης με στόχο να δοθούν κίνητρα ώστε να διαφυλαχθούν τα υπάρχοντα δάση.

Η πρόταση αυτή συζητείται ήδη και αποτελεί αντικείμενο περαιτέρω επεξεργασίας στις υπό εξέλιξη διεθνείς διαπραγματεύσεις για τις κλιματικές αλλαγές. Στην ανακοίνωσή της η Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης ότι οι διάφορες ευρωπαϊκές πολιτικές, τόσο στο εσωτερικό πεδίο, όσο και διεθνώς, είναι πιθανόν να προκαλούν έμμεσες επιπτώσεις στους παγκόσμιους δασικούς πόρους. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή ανέλαβε συγκεκριμένες δεσμεύσεις με σκοπό την ενίσχυση της συνοχής των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Στα προτεινόμενα μέτρα συγκαταλέγεται μεταξύ άλλων τα εξής:

- μελέτη των επιδράσεων της κατανάλωσης εισαγόμενων αγαθών στην Ευρωπαϊκή Ένωση που μπορεί να συμβάλλουν στην αποψίλωση των δασών·

- συνέχιση της διαδικασίας αναθεώρησης της συνοχής της αναπτυξιακής μας πολιτικής που απαιτείται για τη στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών στις προσπάθειές τους για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας.

Οι δεσμεύσεις αυτές θα υλοποιηθούν και μέσω της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αειφόρο κατανάλωση και παραγωγή. Με την πολιτική αυτή επιδιώκεται η τόνωση της ανάπτυξης και της ζήτησης αειφόρων προϊόντων ή υπηρεσιών στα οποία συμπεριλαμβάνονται η ξυλεία και τα βασιζόμενα στην ξυλεία προϊόντα που προέρχονται από δάση στα οποία εφαρμόζονται αειφόρες μέθοδοι διαχείρισης.

Επιτρέψτε μου τώρα να αναφερθώ σ' έναν από τους κύριους παράγοντες αποψίλωσης των δασών: την παράνομη υλοτομία. Η παράνομη υλοτομία αποτελεί πολύ συχνά το πρώτο βήμα για την ευρύτερη μετατροπή των φυσικών δασών. Κατά συνέπεια, η αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας και γενικότερα η βελτίωση της διαχείρισης των δασών έχουν θεμελιώδη σημασία εάν θέλουμε να πετύχουν οι προσπάθειες περιορισμού της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών. Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2003 για την εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας, τη διαχείριση και το εμπόριο, η Επιτροπή πρότεινε σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της παράνομης υλοτομίας και του εμπορίου που συνδέεται μ' αυτήν.

Κεντρικό στοιχείο του ανωτέρω σχεδίου δράσης ήταν η σύναψη εθελουσίων συμφωνιών εταιρικής σχέσης με τρίτες χώρες παραγωγούς ξυλείας. Πιστεύουμε ότι οι εν λόγω συμφωνίες μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των βασικών αιτίων της παράνομης υλοτόμησης. Παράλληλα όμως, η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι οι συμφωνίες αυτές από μόνες τους ενδεχομένως να μην αρκούν για την αντιμετώπιση του προβλήματος και έτσι χρειάζεται να διερευνηθούν και άλλες δυνατότητες.

Με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης επιπτώσεων, η Επιτροπή υπέβαλε πέρσι, πρόταση πολιτικής που βασίζεται στην ‘αρχή της δέουσας επιμέλειας’. Σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό, οι επιχειρηματικοί φορείς οφείλουν να ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο διάθεσης στην αγορά παρανόμως υλοποιημένης ξυλείας και συναφών προϊόντων επιδεικνύοντας, όταν διαθέτουν τα προϊόντα αυτά στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη δέουσα επιμέλεια για την απόκτηση πληροφοριών ως προς την προέλευση και τη νομιμότητα των εν λόγω προϊόντων.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως την εισηγήτρια κ. Lucas, τους σκιώδεις εισηγητές και τον συντάκτη της γνωμοδότησης κ. Ford για την εξαιρετικά επιμελημένη εργασία τους. Η Επιτροπή έχει εξετάσει τις τροπολογίες που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο σχέδιο κανονισμού της, και θα ήθελα να σχολιάσω εν συντομία τις τροπολογίες αυτές:

Η τροπολογία που απαγορεύει την εμπορία παρανόμως υλοτομημένης ξυλείας και συναφών προϊόντων, είναι πολύ σημαντική. Η απαγόρευση αυτή συμπεριλαμβανόταν στις επιλογές που εξέτασε η Επιτροπή, όταν συνέταξε την πρότασή της. Ωστόσο, ενώ η προσέγγιση αυτή είναι εκ πρώτης όψεως αρκετά ελκυστική, παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες πρακτικές και πολιτικές. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, υιοθετήσαμε μια πρόταση που βασίζεται στην αρχή της δέουσας επιμέλειας. Με την προσέγγιση αυτή επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή ισορροπία ανάμεσα στην αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης των παράνομων πρακτικών, τη δυνατότητα εφαρμογής των μέτρων αυτών χωρίς να επιβαρύνονται άσκοπα οι επιχειρηματικοί φορείς και, τέλος, τη συμβατότητά τους με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Οι τροπολογίες με τις οποίες υποχρεούνται οι πάσης φύσεως επιχειρηματικοί φορείς σε όλα τα στάδια της εμπορικής αλυσίδας να διασφαλίζουν τη δέουσα επιμέλεια, δεν φαίνεται ότι ακολουθούν την αρχή της αναλογικότητας. Στην περίπτωση που ελεγχθεί η νομιμότητα της ξυλείας όταν κυκλοφορεί αυτή για πρώτη φορά στην αγορά, δεν φαίνεται ότι είναι ανάγκη να συνεχίζονται οι έλεγχοι και σε όλα τα επόμενα στάδια της εμπορικής αλυσίδας.

Επίσης, θα ήθελα να σημειώσω την τροπολογία του Κοινοβουλίου, με την οποία προτείνεται ένας ευρύτερος ορισμός της ‘νόμιμης ξυλείας’. Ο ορισμός αυτός αποτελεί το επίκεντρο της πρότασης και αναμφίβολα θα αποτελέσει θέμα συζητήσεων με το Συμβούλιο. Η Επιτροπή θα εξετάσει προσεκτικά τις συνέπειες της υιοθέτησης ενός τέτοιου ευρύτερου ορισμού.

Ως προς τις τροπολογίες που αφορούν την αναγνώριση οργανισμών εποπτείας και ελέγχου, πιστεύουμε ότι η αρχική μας πρόταση συμβαδίζει καλύτερα με την αρχή της επικουρικότητας αναθέτοντας στα κράτη μέλη την ευθύνη αναγνώρισης των οργανισμών αυτών.

Οι λόγοι για τους οποίους έχει προταθεί η συγκρότηση συμβουλευτικής ομάδας είναι απολύτως κατανοητοί. Η Επιτροπή είχε ανέκαθεν την πρόθεση να διαβουλεύεται με τους εμπλεκόμενους φορείς, όπως έχει εξάλλου επισημάνει στην αιτιολογική έκθεσή της. Ωστόσο, καθώς αποτελεί δικαίωμα πρωτοβουλίας της Επιτροπής η συγκρότηση τέτοιων συμβουλευτικών ομάδων δεν είναι απαραίτητο να συμπεριληφθεί στον κανονισμό σχετική διάταξη.

Τέλος, αντιλαμβανόμαστε επίσης τους λόγους για τους οποίους προτείνεται η τυποποίηση της εφαρμογής του νόμου στα κράτη μέλη. Από την πλευρά μας θεωρούμε ωστόσο ότι οι εν λόγω τροπολογίες θα πρέπει κατ' αρχήν να ανταποκρίνονται στην αρχή της επικουρικότητας.

Κλείνω εδώ την παρέμβασή μου και θα παρακολουθήσω με ενδιαφέρον τη συζήτηση.

 
  
MPphoto
 

  Caroline Lucas, εισηγήτρια. − Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ξεκινήσω εκφράζοντας την ανακούφιση μου για το ότι, επιτέλους, έχουμε μπροστά μας μια πρόταση νόμου για την αντιμετώπιση του προβλήματος της παράνομης υλοτομίας. Το Σώμα περιμένει αυτή την πρόταση για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα και θέλω να ευχαριστήσω θερμά τους συναδέλφους μου για τις επίμονες προσπάθειές τους αναφορικά με την κατάθεση της πρότασης. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους συναδέλφους μου για την εξαιρετική συνεργασία τους που μας έφερε έως την αυριανή ψηφοφορία. Οι σκιώδεις εισηγητές και το προσωπικό εξάλειψαν πραγματικά όλα τα εμπόδια ούτως ώστε να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε την πρώτη ανάγνωση του Σώματος στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα, προκειμένου να είμαστε σε θέση να επιδιώξουμε συμφωνία κατά την πρώτη ανάγνωση και, ως εκ τούτου, να αποφύγουμε περαιτέρω καθυστερήσεις.

Δυστυχώς, εντούτοις, ο απελπιστικά αργός ρυθμός προόδου στο Συμβούλιο έθεσε τέλος σε αυτή την ιδέα. Ως εκ τούτου, φαίνεται ότι θα πρέπει να μείνουμε ικανοποιημένοι με την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας το φθινόπωρο, μετά από πολιτική συμφωνία από το Συμβούλιο τον Ιούνιο, και αυτό είναι πολύ απογοητευτικό για μένα και για πολλούς συναδέλφους που εργάστηκαν τόσο σκληρά. Εάν το Συμβούλιο βρισκόταν εδώ, θα ήθελα να τους ζητήσω να εγγυηθούν απόψε ότι θα κάνουν ό,τι είναι δυνατόν για να επιτύχουν μια κοινή θέση πριν από το καλοκαίρι, διότι αυτή η κατάσταση είναι εξαιρετικά επείγουσα.

Η παράνομη υλοτομία είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό πρόβλημα, κατά του οποίου η ΕΕ τάσσεται για πολλά χρόνια, αποτελώντας, ταυτόχρονα, μια από τις μεγαλύτερες αγορές στον κόσμο παράνομης ξυλείας και προϊόντων ξυλείας. Μεταξύ 20% και 40% της παγκόσμιας παραγωγής ξυλείας εκτιμάται ότι προέρχεται από παράνομες πηγές, και έως 20% αυτής διοχετεύεται στην ΕΕ. Αυτό πιέζει τις τιμές της ξυλείας, απογυμνώνει τους φυσικούς πόρους και τα έσοδα από τη φορολογία, και αυξάνει τη φτώχεια των ανθρώπων που εξαρτώνται από τα δάση. Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες είναι ακόμη σοβαρότερες, όπως υπέδειξε ο Επίτροπος Δήμας, δεδομένου ότι η αποψίλωση των δασών, της οποίας βασική αιτία είναι η παράνομη υλοτομία, είναι αιτία για το ένα σχεδόν πέμπτο των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Με τη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης να διαφαίνεται τώρα στον ορίζοντα, η αξιόπιστη δράση της ΕΕ σχετικά με την παράνομη υλοτομία είναι ακόμη σημαντικότερη. Αξιόπιστη δράση, ωστόσο, σημαίνει αποτελεσματική, δεσμευτική νομοθεσία. Ενώ οι εθελοντικές συμφωνίες εταιρικής σχέσης που επινοήθηκαν στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης FLEGT 2003 έχουν τη δυναμική να επιφέρουν θετικές αλλαγές, μέχρι σήμερα έχει υπογραφεί μόνο μια και, εφόσον η κάλυψή τους δεν είναι καθολική, οι κίνδυνοι της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της καταστρατήγησης είναι υπερβολικά μεγάλοι.

Τα καλά νέα είναι ότι, τελικά, διαθέτουμε κοινοτική νομοθεσία∙ τα άσχημα νέα είναι ότι η πρόταση της Επιτροπής είναι εξαιρετικά αδύναμη και θα χρειαστεί εκτενή βελτίωση για να αποκτήσει νόημα και να καταστεί αποτελεσματική.

Παρά τα καλά λόγια του Επιτρόπου Δήμα σχετικά με τη σημασία της αντιμετώπισης της παράνομης υλοτομίας, η πρόταση της Επιτροπής ως έχει είναι ανεπαρκής. Στο προοίμιο της πρότασης αναφέρεται ότι το «χαλαρό πλαίσιο αποτροπής της εμπορίας παράνομα υλοτομημένης ξυλείας» βρίσκεται στη ρίζα της επικράτησης της παράνομης υλοτομίας, αλλά φοβούμαι ότι η λύση της Επιτροπής δεν θα αλλάξει τίποτε από αυτά. Πολύ απλά, η πρόταση της Επιτροπής ως έχει δεν θα επιτύχει το στόχο μας να διασφαλίσουμε ότι η ΕΕ δεν θα παρέχει πλέον αγορά για παράνομα υλοτομημένη ξυλεία.

Το πλέον εξόφθαλμο κενό της πρότασης είναι ότι, στην πραγματικότητα, δεν απαγορεύει την εισαγωγή και πώληση παράνομα υλοτομημένης ξυλείας – όσο παράλογο κι αν ακούγεται αυτό. Απαιτεί μόνο οι φορείς εκμετάλλευσης σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο της αλυσίδας εφοδιασμού να εφαρμόζουν σύστημα υποχρέωσης επιμέλειας, ενώ ο οποιοσδήποτε άλλος δεν έχει καμία υποχρέωση όσον αφορά τη νομιμότητα των προϊόντων ξυλείας που εμπορεύονται.

Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αναθεωρημένη απόφαση των ΗΠΑ Lacey που εκδόθηκε το Μάιο του 2008, η οποία δεν θεσπίζει σαφή απαγόρευση της εισαγωγής και πώλησης παράνομα υλοτομημένης ξυλείας, και δεν υπάρχει απολύτως κανένας σοβαρός λόγος για τον οποίο δεν θα μπορούσε αυτό να το πράξει και η ΕΕ. Ως εκ τούτου, ενώ η έκθεση μου διατηρεί την πρόταση της Επιτροπής ότι μόνο οι φορείς εκμετάλλευσης που για πρώτη φορά διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά της ΕΕ θα πρέπει να εφαρμόζουν πλήρες σύστημα υποχρέωσης επιμέλειας – δεδομένου ότι αυτοί είναι οι παράγοντες με τη μεγαλύτερη επιρροή – καθιστά σαφές ότι όλοι οι φορείς εκμετάλλευσης της αγοράς έχουν κοινή ευθύνη να εμπορεύονται μόνο ξυλεία νόμιμης προέλευσης και ότι, σε διαφορετική περίπτωση, ενδέχεται να διαπράττουν παράβαση του νόμου.

Θα ήθελα να πω στον Επίτροπο Δήμα ότι πιστεύω πραγματικά ότι οι προτάσεις μας συμπληρώνουν την υποχρέωση επιμέλειας: την καθιστούν αποτελεσματικότερη, λειτουργική χωρίς να υπάρχει απολύτως κανένα πρόβλημα με τους κανόνες του ΠΟΕ. Εφόσον μπορούν να το κάνουν οι ΗΠΑ, θα πρέπει να το κάνουμε και εμείς, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Σώμα επιδιώκει την τροποποίηση αυτής της πρότασης.

 
  
MPphoto
 

  Péter Olajos, εξ ονόματος της Ομάδας PPE-DE.(HU) Ως εκπρόσωπος τύπου της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) και των Ευρωπαίων Δημοκρατών, θεωρώ τα δύο στοιχεία που έχουμε ενώπιόν μας εξίσου σημαντικά: τη δήλωση της Επιτροπής και την έκθεση της κυρίας Lucas. Κατά την άποψή μας, χρειαζόμαστε εξίσου και τα δύο αυτά στοιχεία για να σταματήσουμε την αποψίλωση, την υποβάθμιση των δασών και την υποβάθμιση της βιοποικιλότητας. Επί του παρόντος, σχεδόν 13 εκατομμύρια εκτάρια δάσους, μια έκταση στο μέγεθος της Ελλάδας, εξαφανίζεται κάθε χρόνο. Επιπλέον, η αποψίλωση ευθύνεται για το 20% σχεδόν των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ποσοστό που είναι μεγαλύτερο από τις συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου της ΕΕ. Η αποψίλωση είναι υπεύθυνη για τη σημαντική υποβάθμιση της βιοποικιλότητας και για την εξαφάνιση ορισμένων ειδών, για να μην αναφέρουμε την υποβάθμιση του οικοσυστήματος της Γης. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρέπει να δράσουμε τώρα. Αυτό σημαίνει ότι η Ε.Ε. πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στο πλαίσιο της διαμόρφωσης μιας παγκόσμιας πολιτικής απάντησης.

Πέραν των τροπικών δασών, έχω την αίσθηση ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να σταματήσουμε την αποψίλωση που συμβαίνει στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, καθώς και να δημιουργήσουμε ένα σύνολο αυστηρών κριτηρίων αειφορίας για την ξυλεία και τα προϊόντα ξυλείας. Χρειάζονται κριτήρια για «πράσινες» συμβάσεις και αειφορία για την ξυλεία και άλλες μορφές βιομάζας που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας. Μέρος των εσόδων από τους πλειστηριασμούς που προκύπτουν από τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να προορίζονται για τον τερματισμό της αποψίλωσης. Χαιρετίζω την προσδοκία που εκφράζεται στην έκθεση της κυρίας Lucas που στοχεύει στην σύσφιξη των ελέγχων και στη δημιουργία ενός αποτελεσματικού συστήματος κυρώσεων. Τέλος, πιστεύω ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συστήσουμε φορείς παρακολούθησης και να επιβάλουμε οικονομικές ποινές που θα αντικατοπτρίζουν την κατάλληλη αντιστάθμιση της περιβαλλοντικής ζημιάς.

 
  
MPphoto
 

  Riitta Myller, εξ ονόματος της Ομάδας PSE.(FI) Κύριε Πρόεδρε, η έκθεση για την απαγόρευση της παράνομης υλοτομίας, που εγκρίθηκε από μεγάλη πλειοψηφία στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, είναι μια ισορροπημένη έκθεση. Ενώ είναι επαρκώς φιλόδοξη όσον αφορά την απαγόρευση της παράνομης υλοτομίας και της εισαγωγής, και εμπορίας, προϊόντων που προέρχονται από αυτήν, δεν δημιουργεί πρόσθετη γραφειοκρατία για τους φορείς εκμετάλλευσης που τώρα συμπεριφέρονται ανεπίληπτα.

Είναι ζωτικής σημασίας να ελέγξουμε την παράνομη υλοτομία, που είναι βασική αιτία της παγκόσμιας αποψίλωση των δασών, η οποία με τη σειρά της, όπως είπε κάποιος εδώ, προκαλεί το 20% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και είναι σημαντική αιτία υποβάθμισης της βιοποικιλότητας. Πέραν των περιβαλλοντικών προβλημάτων, η παράνομη υλοτομία υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα των νόμιμων φορέων εκμετάλλευσης στον τομέα της δασοκομίας και έχει ως αποτέλεσμα, χώρες να χάνουν τεράστια ποσά εσόδων.

Θα ήθελα να εκφράσω τις ειλικρινείς ευχαριστίες μου προς την εισηγήτρια, κυρία Lucas, για την εργασία της, χάρη στην οποία αύριο μπορούμε να ψηφίσουμε επί μιας καλής βασικής πρότασης.

 
  
MPphoto
 

  Magor Imre Csibi, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE. – Κύριε Πρόεδρε, αν κρίνει κανείς από τον χρόνο που έχει δοθεί σε αυτή τη συζήτηση, θα μπορούσε να πει ότι το Ευρωκοινοβούλιο αποδίδει μικρή σημασία στην διάσωση των δασών. Αυτό αναστέλλει την απογοήτευση του να ανακαλύπτει κανείς τη δειλή προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά την αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας, αλλά αυτό που με απογοήτευσε περισσότερο ήταν η επανάληψη του επιχειρήματος ότι δεν θα πρέπει να τιμωρούνται οι καλόπιστοι φορείς εκμετάλλευσης της ΕΕ προκειμένου να επιλύσουμε ένα εξωτερικό πρόβλημα.

Μέρος της επίλυσης ενός προβλήματος είναι επίσης η αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με το πρόβλημα, και είναι καιρός να αναγνωρίσουμε ότι ορισμένες ευρωπαϊκές περιφέρειες – όπως η δική μου – αντιμετωπίζουν αχαλίνωτη αποψίλωση. Ο κανονισμός περί παράνομης υλοτομίας δεν αποσκοπεί στο να τιμωρήσει ή να εμποδίσει την εμπορία, αλλά μάλλον να ελέγξει καλύτερα το εμπόριο. Είναι αλήθεια ότι οι προτάσεις της Επιτροπής δεν ήταν πραγματικά σαφείς σχετικά με το πώς θα έπρεπε να λειτουργεί το σύστημα στην πράξη.

Είμαι ικανοποιημένος που το Ευρωκοινοβούλιο κατόρθωσε να διορθώσει και να αποσαφηνίσει την πρόταση καλύπτοντας όλα τα προϊόντα ξυλείας και απαιτώντας από όλους τους φορείς εκμετάλλευσης να ασκούν κάποιου είδους υποχρέωση επιμέλειας, εισάγοντας μια νέα γραμμή βάσης για τις οικονομικές ποινές και παρέχοντας σαφή κριτήρια για ένα αξιόπιστο και ανεξάρτητο σύστημα παρακολούθησης. Η πρόκληση μας τώρα είναι να εγκριθεί αυτό το σύστημα και να εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατό. Πρέπει να εγγυηθούμε στους καταναλωτές ότι δεν επιδεινώνουν την υποβάθμιση του περιβάλλοντος αγοράζοντας χωρίς να το γνωρίζουν προϊόντα ξυλείας παράνομα υλοτομημένα.

 
  
MPphoto
 

  Σταύρος Δήμας, Μέλος της Επιτροπής. − Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους ομιλητές της αποψινής συζήτησης για τις εποικοδομητικές συμβολές τους. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η αντιμετώπιση της παγκόσμιας αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών είναι ένα περίπλοκο θέμα. Η επίλυσή του απαιτεί πραγματική πολιτική βούληση και δράση στην πλευρά της ζήτησης.

Θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι τα μοτίβα της τροπικής αποψίλωσης είναι αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης μιας σειράς διαφορετικών παραγόντων που ποικίλλουν σε σημασία ανάλογα με την τοποθεσία. Η δασοκάλυψη δεν επηρεάζεται μόνο από τις πολιτικές για τα δάση, αλλά και από άλλες πολιτικές, όπως η φορολογική πολιτική, η γαιοκτησία και τα δικαιώματα επί της γης.

Στην ΕΕ κατανοούμε ότι το να εργαζόμαστε για τη συνοχή των πολιτικών μας πρέπει να συμβαδίζει με το να στηρίζουμε τις χώρες στις προσπάθειές τους να ενισχύσουν τα εθνικά και τοπικά όργανα και να σημειώσουν πρόοδο προς την κατεύθυνση της αποτελεσματικής διακυβέρνησης και χρήσης των δασικών πόρων. Επιθυμώ να ευχαριστήσω ξανά την κυρία Lucas, τον κ. Ford και τους σκιώδεις εισηγητές για την εξαιρετική εργασία τους. Είναι ενθαρρυντικό για μένα ότι το Κοινοβούλιο, ενώ στηρίζει την προσέγγιση της Επιτροπής, επιθυμεί να την ενισχύσει περαιτέρω και γι' αυτό το σκοπό έχει προβεί σε τροπολογίες.

Επιτρέψτε μου να σας διαβεβαιώσω ότι συμμερίζομαι πλήρως το στόχο του Κοινοβουλίου όσον αφορά την εφαρμογή ενός φιλόδοξου κανονισμού για την αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας και του σχετικού εμπορίου. Θέλω επίσης να σας διαβεβαιώσω ότι η Επιτροπή θα εξετάσει προσεκτικά τις τροπολογίες του προτεινόμενου κανονισμού.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να σχολιάσω ιδιαίτερα τα δύο θέματα που συζητήσαμε απόψε. Πρώτον, θα ήθελα να αναφερθώ στην προσέγγιση της υποχρέωσης επιμέλειας, η οποία είναι πιο περιεκτική από απλώς ένα πιστοποιητικό νομιμότητας. Η αρχή της υποχρέωσης επιμέλειας αντικατοπτρίζει τη νομική υποχρέωση μιας ενεργητικής συμπεριφοράς έναντι κάποιας νομιμότητας και πρέπει να καταδεικνύεται βάσει περιεκτικών μέτρων που θα παρέχουν τη σε λογικό βαθμό δυνατότητα διασφάλισης της νομιμότητας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το πιστοποιητικό νομιμότητας θα είναι απλώς μια αφετηρία, το πρώτο μέτρο που περιλαμβάνεται στη διαδικασία υποχρέωσης επιμέλειας. Σε περιπτώσεις όπου η εκτίμηση κινδύνου έχει καταδείξει ότι η χώρα προέλευσης παρουσιάζει υψηλότερο κίνδυνο διοικητικής διαφθοράς, ή σε χώρες όπου η επιβολή των εθνικών νόμων είναι ασθενής, απαιτούνται πρόσθετες εγγυήσεις για τη στήριξη της πιστοποιημένης νομιμότητας.

Το άλλο θέμα που θα ήθελα να θίξω είναι η προτεινόμενη επέκταση του πεδίου εφαρμογής ώστε να καλύπτονται οι κατάντη φορείς εκμετάλλευσης. Σύμφωνα με τις αρχές της καλύτερης ρύθμισης και της μείωσης του διοικητικού φόρτου, φαίνεται υπερβολική η απαίτηση από τους διανομείς και τους πολίτες λιανικής να ζητούν απόδειξη της υποχρέωσης επιμέλειας από τους οφειλέτες της αγοράς. Εάν η ξυλεία έχει υποβληθεί σε έρευνα υποχρέωσης επιμέλειας όταν διατέθηκε για πρώτη φορά στην αγορά, γιατί να επιβαρύνουμε αδικαιολόγητα τους κατάντη φορείς εκμετάλλευσης;

Συνοπτικά, από τις 75 προτεινόμενες τροπολογίες, η Επιτροπή μπορεί να στηρίξει πλήρως, εν μέρει, η καταρχήν, τις 37. Θα παράσχω στη γραμματεία του Κοινοβουλίου κατάλογο με την αναλυτική θέση της Επιτροπής σχετικά με τις τροπολογίες.

 
  
MPphoto
 

  Caroline Lucas, εισηγήτρια. − Κύριε πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους συναδέλφους μου, και τον Επίτροπο Δήμα, για τα σχόλιά τους.

Κάτι σημαντικό που θα ήθελα να πω είναι ότι δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στις τροπολογίες μας ώστε να μην ανακαλύψουμε εκ νέου τον τροχό. Έχω μάθει από συσκέψεις με πολυάριθμους εκπροσώπους του κλάδου και άλλους ενδιαφερόμενους ότι πολλές χώρες, και πολλές εταιρείες, εφαρμόζουν ήδη εξαιρετικά συστήματα τα οποία ανταποκρίνονται στο σύνολο σχεδόν, αν όχι σε όλες, τις απαιτήσεις του συστήματος υποχρέωσης επιμέλειας.

Είναι λογικό, λοιπόν, να μην χαθεί όλη η εργασία που πραγματοποιήθηκε για την καθιέρωση αυτών των συστημάτων και να μην δημιουργήσουμε περιττά διοικητικά βάρη∙ αυτό είναι πολύ πέρα από τις προθέσεις μας.

Ως εκ τούτου, υπήρξαν ιδιαίτερα προσεκτικοί και χρησιμοποιήσαμε της καλές συμβουλές ούτως ώστε να συμπεριλάβουμε διατυπώσεις που θα παρέχουν τη δυνατότητα έγκρισης των καλών υφιστάμενων συστημάτων βάσει του κανονισμού, χωρίς την ανάγκη δημιουργίας ολόκληρων νέων δομών.

Έχουμε λάβει πολύ σοβαρά υπόψη το μήνυμα ότι οι κινήσεις μας δεν θα πρέπει να έχουν δυσανάλογα αποτελέσματα, ότι δεν θα πρέπει να επιβαρύνουμε υπερβολικά τους διάφορους παράγοντες στο σύστημα εμπορίας, και σε αυτό ακριβώς στοχεύει η έκθεσή μας: να εξασφαλίσουμε ότι όλοι οι παράγοντες στο σύστημα εμπορίας φέρουν ευθύνη, ότι δεν επιβαρύνουμε με το σύνολο της ευθύνης όσους διαθέτουν για πρώτη φορά τα προϊόντα στην αγορά. Αυτό είναι που φαίνεται να είναι δυσανάλογο. Νομίζω ότι είναι πολύ πιο λογικό, όταν όλοι έχουν να διαδραματίσουν ένα ρόλο.

Θα ήθελα επίσης να προσθέσω ότι πολλά στοιχεία των προτάσεών μας στηρίζονται, στην πραγματικότητα, από τον κλάδο. Είναι μάλλον ειρωνικό ότι, από πολλές απόψεις, ο κλάδος φαίνεται να είναι πολύ πιο φιλόδοξος σε αυτόν τον τομέα, ακόμη και από την ίδια την Επιτροπή.

Έχω ακούσει απευθείας από τον κλάδο ότι εκτιμούν όχι μόνο το γεγονός ότι η έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος τους ξεκαθαρίζει πολύ περισσότερο τι αναμένεται από αυτούς, αλλά επίσης ακριβώς αυτόν τον δικαιότερο και αποτελεσματικότερο επιμερισμό της ευθύνης στα διάφορα τμήματα της αλυσίδας εφοδιασμού που μόλις περιέγραψα.

Σε ό,τι αφορά τους ευρωπαίους φορείς εκμετάλλευσης, θα ήθελα να πω πολύ σαφώς ότι ο κανονισμός, όπως τον έχουμε τροποποιήσει, δεν θα κάνει τίποτα παραπάνω από το να ωφελήσει τους υπεύθυνους ευρωπαίους φορείς εκμετάλλευσης, δεδομένου ότι η πλειοψηφία αυτών ήδη εφαρμόζουν τα περισσότερα από όσα απαιτούνται, ενώ η ύπαρξη του κανονισμού θα αποτρέψει την υπονόμευση τους από άλλους, λιγότερο ευσυνείδητους, φορείς εκμετάλλευσης.

Ως εκ τούτου, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα σαφείς ότι δεν υπάρχει τίποτε σε αυτήν την έκθεση που δυσκολεύει τη ζωή των ευρωπαίων φορέων εκμετάλλευσης. Έχουμε επίσης ορισμένα ειδικά μέτρα για τους μικρούς φορείς εκμετάλλευσης, γεγονός που δείχνει ότι έχουμε λάβει πολύ σοβαρά υπόψη τον κίνδυνο να είμαστε δυσανάλογοι∙ νομίζω ότι έχουμε θίξει αυτό το ζήτημα με ιδιαίτερη λογική στην έκθεση που έχετε μπροστά σας.

Έχοντας ακούσει ξανά τα σχόλιά σας, Επίτροπε, σχετικά με την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, φοβάμαι ότι διατηρώ την άποψή μου ότι η πρόταση της Επιτροπής ως έχει είναι απογοητευτική και αδύναμη, και απλώς δεν πρόκειται να επιτύχει αυτά που ισχυρίζεται. Δεν μπορώ να κατανοήσω πώς μπορείτε να έχετε νομοθεσία που αποσκοπεί στην αποτροπή της πώλησης παράνομα υλοτομημένης ξυλείας, χωρίς αυτή η νομοθεσία να καθιστά την πράξη παράνομη. Ο τρόπος με τον οποίο έχει συνταχθεί το σύνολο της πρότασης της Επιτροπής είναι πρόχειρος και ιδιαίτερα συγκρατημένος.

Νομίζω ότι οι περισσότεροι ευρωπαίοι καταναλωτές θα ένιωθαν γνήσια συγκλονισμένοι αν συνειδητοποιούσαν ότι η ΕΕ δεν διαθέτει ήδη νομοθεσία κατά της παράνομης υλοτομίας, και υποπτεύομαι ότι όλοι όσοι συμπέραναν, ως απάντηση της διαβούλευσης της Επιτροπής, ότι η νομοθεσία ήταν ο μόνος τρόπος για την πραγματική αντιμετώπιση του προβλήματος, δεν θεωρούσαν τις προτάσεις της Επιτροπής, το ίδιο το σύστημα υποχρέωσης επιμέλειας, επαρκείς ώστε να επιλύσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.

Θα ολοκληρώσω τα σχόλιά μου απόψε προσπαθώντας – ίσως μέσω των καλών υπηρεσιών σας, Επίτροπε – να πιέσω κάπως το Συμβούλιο ώστε να επιταχύνουν την εργασία τους, διότι πραγματικά επιθυμούμε να διασφαλίσουμε μια κοινή θέση από το Συμβούλιο πριν από το καλοκαίρι, ούτως ώστε να μπορούμε να κινηθούμε με ταχύτητα επ’ αυτού του θέματος το φθινόπωρο.

Όπως είπα νωρίτερα, ελπίζω πραγματικά να επιτύχουμε μια συμφωνία κατά την πρώτη ανάγνωση. Το Κοινοβούλιο έκανε ό,τι μπορούσε για να μας βοηθήσει σε αυτό. Είναι, ειλικρινά, βαθιά απογοητευτικό το γεγονός ότι το Συμβούλιο δεν έχει δράσει με την ίδια σοβαρότητα και ταχύτητα, αλλά ελπίζω ότι μπορώ να σας ζητήσω ακόμη μια φορά, Επίτροπε, να κάνετε ό,τι μπορείτε και να διασφαλίσετε ότι το Συμβούλιο θα κινηθεί με ταχύτητα επ’ αυτού του θέματος.

 
  
MPphoto
 

  Πρόεδρος. – Η κοινή συζήτηση έληξε.

Σύμφωνα με το άρθρο 103 παράγραφος 2, έχω λάβει πρόταση ψηφίσματος, εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων(1).

The vote on this motion for a resolution will take place on Thursday 23 April 2009.

The vote on the report by Mrs Lucas will take place on Wednesday 22 April 2009.

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)

 
  
MPphoto
 
 

  Véronique Mathieu (PPE-DE), γραπτώς. – (FR) Η καταπολέμηση της εμπορίας παράνομα υλοτομημένης ξυλείας πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, δεδομένων των συνεπειών της για τα οικοσυστήματα και του αθέμιτου ανταγωνισμού στον οποίο υποβάλλει τους «νόμιμους» φορείς εκμετάλλευσης του τομέα δασοκομίας-ξυλείας-χαρτιού.

Εντούτοις, αν επιβάλουμε δυσανάλογους περιορισμούς – ιδίως σχετικά με την ιχνηλασιμότητα – σε φορείς εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία στην αγορά, αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να καταστούν οι επιχειρήσεις μας λιγότερο ανταγωνιστικές, χωρίς, παρά ταύτα, να μειωθούν οι περιπτώσεις παράνομης υλοτομίας, οι οποίες θα κατευθυνθούν σε άλλες αγορές. Πράγματι, δεν θα ήταν ρεαλιστικό να σκεφτούμε ότι η ιδιαίτερα δεσμευτική ευρωπαϊκή νομοθεσία θα λύσει από μόνη της το πρόβλημα της διαφθοράς - ή τα προβλήματα που σχετίζονται με τα κρατικά ελλείμματα, τα οποία συχνά υπάρχουν σε χώρες που ασκούν αυτή την παράνομη δραστηριότητα.

Παρομοίως, πιστεύω ότι αυτή η έκθεση υπερβάλλει όταν αμφισβητεί την αρχική πρόταση της Επιτροπής, η οποία είναι αποδεκτή από τους φορείς εκμετάλλευσης. Ως εκ τούτου, δεν πιστεύω ότι είναι σωστό να αμφισβητούμε τα συστήματα πιστοποίησης που εφαρμόζουν οι επαγγελματίες, να αποκλείουμε τους επαγγελματικούς οργανισμούς και τους οργανισμούς παρακολούθησης που χρηματοδοτούνται από φορείς εκμετάλλευσης που προέρχονται από τον κλάδο, ή να παραμερίζουμε την εθνική αρχή που είναι αρμόδια για τον διορισμό των οργανισμών παρακολούθησης. Πιστεύω ότι οι επαγγελματίες του κλάδου πρέπει να παραμείνουν στην καρδιά του συστήματος και δεν θα πρέπει να τους επιβάλουμε υπερβολικά διοικητικά μέτρα.

 
  

(1)Βλ. Συνοπτικά Πρακτικά.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου