Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2009 - Βρυξέλλες

21. Πρόληψη και διακανονισμός συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις (συζήτηση)

  Πρόεδρος. − Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης (A7-0011/2009) της κ. Renate Weber, εξ ονόματος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, σχετικά με την πρωτοβουλία της Δημοκρατίας της Τσεχίας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας, της Σλοβακικής Δημοκρατίας και του Βασιλείου της Σουηδίας για την έκδοση της απόφασης-πλαίσιο 2009/.../ΔΕΥ του Συμβουλίου που αφορά την πρόληψη και τον διακανονισμό συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις (08535/2009 - C7-0205/2009 - 2009/0802(CNS)).

  Antonio Tajani, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. − (FR) Κυρία Πρόεδρε, είναι η πρώτη φορά που λαμβάνω τον λόγο ενώπιον του νέου Κοινοβουλίου και θα ήθελα να σας συγχαρώ για την εκλογή σας στην αντιπροεδρία.

Όσον αφορά την έκθεση Weber, μιλώντας εξ ονόματος του Αντιπροέδρου Barrot, θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω την εισηγήτρια και τα μέλη της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων για την εξαιρετική ποιότητα της εργασίας τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρετίζει την έκθεση και στηρίζει ορισμένες από τις προτεινόμενες τροπολογίες. Η Επιτροπή τάσσεται, σε γενικές γραμμές, υπέρ της πρότασης των πέντε κρατών μελών, παρόλο που το κείμενο δεν είναι όσο φιλόδοξο θα το ήθελε. Πιο συγκεκριμένα, η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι το πεδίο εφαρμογής της απόφασης πλαισίου περιορίστηκε στις περιπτώσεις που το ίδιο πρόσωπο διώκεται διά παραλλήλων ποινικών διαδικασιών για το ίδιο αδίκημα. Η Επιτροπή λυπάται επίσης για το ότι περιορίστηκε η υποχρέωση παραπομπής στην Eurojust υποθέσεων όπου υπάρχει σύγκρουση δικαιοδοσίας, καθώς και για το ότι ο κατάλογος των κριτηρίων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της πλέον κατάλληλης δικαιοδοσίας αφαιρέθηκε από το διατακτικό του κειμένου. Αυτές οι τροπολογίες αποδυναμώνουν το κείμενο της πρότασης και του στερούν το μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας του.

Από την οπτική γωνία της Επιτροπής, αυτή η πρόταση πρέπει να θεωρηθεί απλώς ένα πρώτο βήμα για την πρόληψη και τον διακανονισμό συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις και πρέπει στη συνέχεια να αντικατασταθεί από μια πληρέστερη πρόταση. Η Επιτροπή θα μελετήσει το θέμα και υπό το πρίσμα των αλλαγών που επέρχονται στον τομέα αυτόν με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, που ελπίζω να τεθεί σε ισχύ το συντομότερο δυνατό.

  Renate Weber, εισηγήτρια. − (ΕΝ) Κυρία Πρόεδρε, το θετικό αποτέλεσμα του ιρλανδικού δημοψηφίσματος για τη Συνθήκη της Λισαβόνας μάς φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στη στιγμή που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν θα γνωμοδοτεί απλώς, αλλά θα συναποφασίζει με το Συμβούλιο για θέματα που επί του παρόντος υπάγονται στον τρίτο πυλώνα.

Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν είναι το εξής: γιατί βιάζεται τόσο το Συμβούλιο να εγκρίνει μια νομοθετική πράξη λίγους μόνο μήνες πριν από την ημέρα αυτή, τη στιγμή εξάλλου που η συγκεκριμένη νομοθεσία δεν συνιστά βήμα προόδου για την εδραίωση ενός γνήσιου ευρωπαϊκού χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης; Η αλήθεια είναι ότι αυτή η πρόταση δεν συμβάλλει στην πρόληψη οποιασδήποτε σύγκρουσης δικαιοδοσίας ούτε προβλέπει κάποια διαδικασία διακανονισμού στις περιπτώσεις τέτοιων συγκρούσεων. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί, για παράδειγμα, μέσω του περιορισμού της πολλαπλής δικαιοδοσίας και της κατανομής δικαιοδοσίας στα κράτη μέλη, όπως έγινε με διάφορους κανονισμούς σχετικά με το αστικό δίκαιο, με την υποχρέωση αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων που λαμβάνονται βάσει αυτής της κατανομής δικαιοδοσίας. Αντ’ αυτού, η εν λόγω απόφαση πλαίσιο περιορίζεται στο καθήκον των κρατών μελών να αλληλοενημερώνονται και να διενεργούν απευθείας διαβουλεύσεις «για να συμφωνήσουν μια οιαδήποτε αποτελεσματική λύση προς αποφυγή των αρνητικών επιπτώσεων που θα μπορούσαν να προκύψουν από αυτές τις παράλληλες διαδικασίες».

Γι’ αυτό δεν εξεπλάγην όταν, κατά την ανταλλαγή απόψεων στην Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων πριν από μερικές εβδομάδες, η Επιτροπή –αν και δήλωσε ότι υποστηρίζει την τρέχουσα πρόταση– ανέφερε ότι θα κατέθετε νέα πρόταση σε μεταγενέστερο στάδιο. Γι’ αυτό και δεν εκπλήσσομαι με όσα είπε ο κύριος Επίτροπος απόψε. Ευχαριστώ την Επιτροπή για την ειλικρίνειά της σχετικά με την πρόταση, αλλά οφείλω να ομολογήσω ότι θεωρώ την πρόταση αυτή και τη διαδικασία που ακολουθήθηκε για την έγκρισή της ένα καλό παράδειγμα του πώς δεν πρέπει να νομοθετούμε στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιστεύω ακράδαντα ότι είναι σημαντικό να προστατεύουμε τα δικαιώματα των πολιτών μας αντί να λειτουργούμε απλώς διεκπεραιωτικά. Παρεμπιπτόντως, το Συμβούλιο δεν εκπροσωπείται σήμερα, παρόλο που η Προεδρία ήταν μεταξύ των συντακτών της πρότασης. Οφείλω να υπογραμμίσω ότι εμείς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πήραμε πολύ σοβαρά τη δουλειά μας. Εργαστήκαμε καλόπιστα κατά την τελευταία και τη νέα θητεία και επιθυμούμε να στείλουμε ένα μήνυμα για το πόσο σημαντική θεωρούμε τη θέσπιση αποτελεσματικότερης νομοθεσίας.

Αυτό που με χαροποιεί στη συγκεκριμένη πρόταση είναι ότι το τρέχον κείμενο αναφέρεται ρητά στην αρχή ne bis in idem. Αυτό οφείλεται στην ανταλλαγή απόψεων που είχαμε με το Συμβούλιο και την Επιτροπή, καθώς το αρχικό κείμενο που προτάθηκε δεν περιείχε καμία τέτοια αναφορά. Η έκθεση που συνέταξα δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε τρία σημεία.

Πρώτον, πιστεύω ότι πρέπει να δοθεί η μέγιστη προσοχή στην προστασία προσώπων εις βάρος των οποίων έχει επισήμως ασκηθεί δίωξη και ότι πρέπει να προβλεφθούν συνεκτικές δικονομικές εγγυήσεις. Αυτές πρέπει να περιλαμβάνουν το δικαίωμα του προσώπου εις βάρος του οποίου έχει επισήμως ασκηθεί δίωξη να λαμβάνει επαρκή πληροφόρηση προκειμένου να είναι σε θέση να αμφισβητήσει οποιαδήποτε λύση που δεν φαίνεται να είναι εύλογη. Δεύτερον, όσον αφορά τα στοιχεία που αφορούν το εν λόγω πρόσωπο, και τα οποία ανταλλάσσουν οι εθνικές αρχές μέσω των κοινοποιήσεων, υποστηρίζω την άποψη ότι είναι σημαντικό να διασφαλίζεται επαρκές επίπεδο προστασίας δεδομένων και ότι η απόφαση πλαίσιο πρέπει να ορίζει τι είδους προσωπικά δεδομένα ανταλλάσσονται.

Τέλος, πιστεύω ακράδαντα ότι η συμμετοχή της Eurojust στην απόφαση περί επιλογής δικαιοδοσίας είναι υψίστης σημασίας. Κατά τη γνώμη μου, η Eurojust πρέπει να συμμετέχει από το πλέον πρώιμο στάδιο λόγω του συντονιστικού της ρόλου και λόγω της αυξανόμενης συνάφειας των καθηκόντων της. Συγκαταλέγομαι μεταξύ όσων θεωρούν ότι ιδρύσαμε αυτόν τον οργανισμό όχι μόνο για να δείξουμε ότι μας ενδιαφέρει η καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος, αλλά γιατί χρειαζόμαστε ισχυρά μέσα. Η Eurojust έχει ήδη αποδείξει, στα χρόνια που μεσολάβησαν από την ίδρυσή της, ότι αξίζει την εμπιστοσύνη μας. Γι’ αυτό και εκπλήσσομαι από την απροθυμία που επιδεικνύει το Συμβούλιο και ορισμένοι συνάδελφοι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Με αυτά τα δεδομένα, θα ήθελα να καλέσω την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει το συντομότερο δυνατό μια πρόταση η οποία να συμπληρώνει την εν λόγω απόφαση πλαίσιο σχετικά με τις συγκρούσεις δικαιοδοσίας. Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους σκιώδεις εισηγητές για τον τρόπο με τον οποίο εργάστηκαν στην έκθεση αυτή.

  Monica Luisa Macovei, εξ ονόματος της Ομάδας PPE. − (ΕΝ) Κυρία Πρόεδρε, και εγώ με τη σειρά μου θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω την εισηγήτρια για την πολύ καλή συνεργασία μας σε αυτό το θέμα. Ως σκιώδης εισηγήτρια για την Ομάδα PPE, θα ήθελα να παρουσιάσω τη θέση της Ομάδας PPE για την απόφαση πλαίσιο ως έχει και, φυσικά, για τις τροπολογίες.

Η θέση της Ομάδας PPE διαφέρει από αυτήν της εισηγήτριας σε δύο ζητήματα. Το πρώτο είναι ο βαθμός συμμετοχής της Eurojust στην απευθείας επικοινωνία μεταξύ των εθνικών αρχών. Ενώ η εισηγήτρια ζητεί την υποχρεωτική συμμετοχή της Eurojust σε κάθε υπόθεση από το αρχικό στάδιο επικοινωνίας, εμείς πιστεύουμε ότι η παραπομπή στην Eurojust πρέπει να προβλέπεται μόνο όταν οι εθνικές αρχές δεν μπορούν να επιτύχουν συναίνεση και αυτό γιατί η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, ως έχει, αποσκοπεί στην απευθείας επικοινωνία.

Και εμείς επιθυμούμε να ενισχυθεί η Eurojust και ο ρόλος της στη δικαστική συνεργασία. Η θέση μας επί αυτού του ζητήματος έχει ως μοναδικό σκοπό την πρόληψη της γραφειοκρατίας. Αν υπάρχει πιθανότητα τα δύο μέρη να συναινέσουν, γιατί πρέπει να υπεισέλθει ένα τρίτο μέρος και μια άλλη διαδικασία; Πιστεύουμε και συμφωνούμε ότι η Eurojust πρέπει να διαδραματίζει τον ρόλο της όταν τα μέρη δεν κατορθώνουν να συναινέσουν, αλλά όταν αυτό δεν είναι πρόβλημα θεωρούμε ότι οι εθνικές αρχές πρέπει να έχουν την ευελιξία για απευθείας διμερείς επαφές, κάτι που ενισχύει και την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Το δεύτερο ζήτημα αφορά μια άλλη προτεινόμενη τροπολογία, που επεκτείνει την αρμοδιότητα της Eurojust πέραν αυτής που προβλέπεται στο άρθρο 4 της απόφασης Eurojust. Πιστεύουμε ότι αυτό το ζήτημα, αν πρόκειται να συζητηθεί, πρέπει να προσεγγιστεί με βάση την απόφαση Eurojust και όχι πλαγίως. Γι’ αυτό και θα καταψηφίσουμε αυτές τις τροπολογίες.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν καίρια ζητήματα, οπότε θα υπερψηφίσουμε την έκθεση διότι θέλουμε να ενθαρρύνουμε την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εθνικών αρχών. Υποστηρίζουμε επίσης την προφορική τροπολογία που κατατέθηκε σήμερα.

Τέλος, θα ήθελα να τονίσω ότι η Ομάδα του PPE επιθυμεί την ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας, και υποστηρίζει μια ευρωπαϊκή πολιτική η οποία θα συμβάλλει στην παροχή ταυτόσημων εγγυήσεων και διαδικασιών για τους πολίτες σε όλα τα κράτη μέλη.

  Monika Flašíková Beňová, εξ ονόματος της Ομάδας S&D. – (SK) Μια πολιτική στον τομέα του ποινικού δικαίου η οποία διασφαλίζει τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα των προσώπων που εμπλέκονται σε ποινικές υποθέσεις είναι μεταξύ των προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Το σχέδιο της απόφασης πλαισίου απορρέει από μια πρωτοβουλία της τσεχικής Προεδρίας και παρέχει ένα νομικό πλαίσιο για την προστασία των προσώπων που εμπλέκονται σε ποινικές υποθέσεις και ειδικότερα για την ενίσχυση της τήρησης της αρχής ne bis in idem. Κατά τη γνώμη μου, η έγκριση αυτής της νομοθετικής πρότασης είναι κατά συνέπεια αναγκαία, όχι μόνο για την προστασία των προσώπων που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες αλλά και για την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου για τους πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ.

Ο μηχανισμός για την επίλυση συγκρούσεων δικαιοδοσίας πρέπει να παρέχει έναν τρόπο για την εξάλειψη καταστάσεων όπου περισσότερα του ενός κράτη ασκούν ποινικές διώξεις εναντίον ενός και μόνο προσώπου για το ίδιο αδίκημα. Πρέπει επίσης να αποκλείει το ενδεχόμενο της έκδοσης πολλαπλών αποφάσεων για την ίδια υπόθεση.

Η απόφαση πλαίσιο επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να ενημερώνουν το ένα το άλλο σχετικά με την ύπαρξη παράλληλων ποινικών διαδικασιών, αλλά δεν προβλέπει έναν συνολικό νομικό μηχανισμό για την επίλυση αυτών των συγκρούσεων. Διακρίνω ελλείψεις κυρίως ως προς τη σαφήνεια του νομικού κειμένου, όπου, τις περισσότερες φορές, δεν ορίζονται προθεσμίες για την εκπλήρωση των οριζόμενων υποχρεώσεων. Ταυτόχρονα, ο ρόλος της Eurojust είναι ασαφής και διαπιστώνω ότι δεν αξιοποιείται στο έπακρο το δυναμικό του οργάνου αυτού για την επίλυση συγκρούσεων δικαιοδοσίας.

Είναι απαραίτητο να δοθεί έμφαση κυρίως στην προάσπιση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων των εμπλεκομένων, δηλαδή των υπόπτων και των κατηγορουμένων, σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας, και, ταυτόχρονα, να διασφαλιστεί ανάλογο επίπεδο προστασίας προσωπικών δεδομένων. Πρέπει κατά συνέπεια να στρέψουμε την προσοχή μας στην νομοθετική πρωτοβουλία της Επιτροπής για τη διαβίβαση ποινικών δικογραφιών, που από ό, τι φαίνεται θα επιλύσει αυτό το πρόβλημα πολύ πιο αποτελεσματικά. Είναι αναγκαίο να υποστηρίξουμε αυτό το σχέδιο, παρόλο που υπάρχουν πρακτικά προβλήματα όσον αφορά τη σύγκρουση δικαιοδοσιών σε ποινικές υποθέσεις. Κατά συνέπεια, η Προοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών υποστηρίζει το σχέδιο, αν και επιμένουμε στην παροχή επαρκούς προστασίας για τα πρόσωπα που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες και, ταυτόχρονα, στην ενίσχυση του ρόλου της Eurojust και την αύξηση της αποδοτικότητας του μηχανισμού στο σύνολό του.

  Louis Bontes (NI). – (NL) Κυρία Πρόεδρε, το ολλανδικό Κόμμα Ελευθερίας (PVV) δεν βλέπει τίποτα το θετικό σε αυτήν την πρόταση. Οι Κάτω Χώρες, και μόνον οι Κάτω Χώρες, πρέπει να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την άσκηση δικαιοδοσίας. Φαίνεται ότι διατυπώνονται ολοένα περισσότερες προτάσεις που αποσκοπούν τελικά στην εναρμόνιση του ποινικού δικαίου των κρατών μελών. Π.χ. η πιστοποίηση των εγκληματολογικών εργαστηρίων, η εναρμόνιση της πολιτικής για τους διερμηνείς και η μεταβίβαση πληροφοριών ποινικού μητρώου. Το PVV αναρωτιέται πού οδηγούν όλα αυτά. Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε την ιδέα ενός ευρωπαϊκού ποινικού κώδικα ή ενός ευρωπαϊκού κώδικα ποινικής δικονομίας. Είναι η γνωστή μέθοδος του σαλαμιού: μας ταΐζουν με το ζόρι μία μία τις φέτες, και χωρίς να το καταλάβουμε στο τέλος θα το έχουμε φάει ολόκληρο.

  Agustín Díaz de Mera García Consuegra (PPE). – (ES) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω και να συγχαρώ τη φίλη μου κ. Weber για την εξαίρετη δουλειά της σε αυτήν την έκθεση.

Κυρίες και κύριοι, όπως γνωρίζετε, η δικαστική συνεργασία πρόκειται να ενταχθεί στους νομοθετικούς τομείς ευθύνης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο πολύ εγγύς μέλλον.

Οι ιρλανδοί πολίτες εξέφρασαν την άποψή τους μέσω του δημοψηφίσματός τους και, κατά την άποψή μου, η απόφασή τους ήταν θετική και ορθή.

Οι ευρωπαίοι πολίτες ελπίζουν ότι ο χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης θα είναι ένας χώρος όπου τα δικονομικά τους δικαιώματα θα χαίρουν σεβασμού και προάσπισης, ανεξαρτήτως του μέρους της κοινοτικής επικράτειας όπου τυγχάνει να βρίσκονται.

Είναι λοιπόν καθήκον μας να διασφαλίσουμε ότι αυτά τα δικονομικά δικαιώματα αναγνωρίζονται σε όλα τα κράτη μέλη.

Όταν υπάρχει μια «θετική» σύγκρουση δικαιοδοσίας μεταξύ διαφορετικών κρατών μελών, πρέπει να επιλύεται όσο το δυνατόν ταχύτερα, προκειμένου να προστατεύονται οι πολίτες και να αποφεύγεται κάθε κίνδυνος παραβίασης της νομικής αρχής ne bis in idem.

Για να συμβεί αυτό, είναι κρίσιμης σημασίας τα δικαστικά όργανα που εμπλέκονται στις περιπτώσεις σύγκρουσης δικαιοδοσίας να συνεργάζονται και να επικοινωνούν.

Η έκθεση εξετάζει επίσης το θέμα του ρόλου που έχει η Eurojust σήμερα και του ρόλου που θα έπρεπε να έχει όταν προκύπτουν τέτοιες συγκρούσεις δικαιοδοσίας.

Η εισηγήτρια υποστηρίζει ότι η Eurojust πρέπει να λαμβάνει γνώση για κάθε σύγκρουση που ανακύπτει, ακόμη και αν έχει επιλυθεί διμερώς από τα εμπλεκόμενα δικαστικά όργανα.

Αντίθετα, η σκιώδης εισηγήτρια της Ομάδας μου κ. Macovei πιστεύει ότι, προκειμένου να μειωθεί η γραφειοκρατία, η Eurojust πρέπει να ενημερώνεται για αυτές τις υποθέσεις μόνον όταν δεν ήταν δυνατή η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των σχετικών δικαστηρίων.

Πιστεύω ότι η κ. Macovei έχει δίκιο.

Περνώντας σε άλλα ζητήματα, η κ. Weber παροτρύνει επίσης την Επιτροπή να καταθέσει όσο το δυνατόν πιο σύντομα μια συμπληρωματική πρόταση της απόφασης πλαισίου σχετικά με τη θέσπιση κανόνων για την επίλυση «αρνητικών» συγκρούσεων δικαιοδοσίας.

  Daciana Octavia Sârbu (S&D). – (RO) Θα ήθελα να ξεκινήσω συγχαίροντας την εισηγήτρια για την εξαίρετη εργασία της. Θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι η κοινή δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι απολύτως αναγκαία προκειμένου να εδραιωθεί η ελευθερία, η ασφάλεια και η δικαιοσύνη. Χαιρετίζω αυτήν την πρωτοβουλία, η οποία αποσκοπεί στην επίλυση των συγκρούσεων δικαιοδοσίας, διότι τα κράτη μέλη βρίσκονται συχνά αντιμέτωπα με προβλήματα που σχετίζονται με την αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων σε ποινικές υποθέσεις.

Δεν πρέπει να υπάρχουν δικονομικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όταν πρόκειται για την προστασία των κατηγορουμένων. Πρέπει να θεσπίσουμε μέτρα που να διασφαλίζουν ότι κάθε κατηγορούμενος θα χαίρει χρηστών δικονομικών εγγυήσεων οπουδήποτε και αν βρίσκεται στην Ευρώπη. Όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ χωρών, πρέπει να ληφθεί υπόψη η ανάγκη προστασίας των προσωπικών δεδομένων και σαφούς καθορισμού του τύπου δεδομένων που επιτρέπεται να μεταβιβάζονται.

Θα ήθελα να τονίσω τη σημασία των απευθείας διαβουλεύσεων μεταξύ των αρχών στα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου να απαλειφθούν οι παράλληλες διαδικασίες και να αποφεύγονται καταστάσεις στις οποίες οι αρμόδιοι φορείς σε ένα κράτος καλούνται να ορίσουν υποκειμενικά τις ποινές για διώξεις που έχουν ασκηθεί κατά πολιτών, στις περισσότερες περιπτώσεις, λόγω έλλειψης πληροφόρησης. Πρέπει επίσης να προτείνουμε στο μέλλον την ενίσχυση του ρόλου που διαδραματίζει η Eurojust στην επίλυση τυχόν συγκρούσεων και να εδραιώσουμε τη στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, και πάλι προς όφελος των πολιτών της ΕΕ.

  Cristian Dan Preda (PPE). – (RO) Θα ήθελα να ξεκινήσω συγχαίροντας την εισηγήτρια και τους συνεισηγητές για την εξαίρετη εργασία τους. Δράττομαι της ευκαιρίας για να επισημάνω δύο από τα θέματα που ανέφερε η σκιώδης εισηγήτρια της πολιτικής μου ομάδας, η κ. Macovei.

Το πρώτο ζήτημα αφορά την εμπιστοσύνη του κοινού στο δικαστικό σύστημα, κάτι που θεωρώ υψίστης σημασίας, δεδομένου ότι, στις μέρες μας, οι δημοκρατίες μας, οι δημοκρατίες των κρατών μελών, δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς εμπιστοσύνη στο δικαστικό σύστημα. Πιστεύω ότι πρέπει να γίνει ό, τι είναι δυνατόν προκειμένου να διασφαλίσουμε αυτό το στοιχείο στον δημόσιο βίο μας.

Δεύτερον, θα ήθελα να τονίσω την ανάγκη να μειωθεί η γραφειοκρατία που παρατηρείται στη λειτουργία του δικαστικού συστήματος. Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αρχών είναι αναμφισβήτητα σημαντική, αλλά εξίσου σημαντικό είναι η διαδικασία απονομής δικαιοσύνης να μην ασφυκτιά λόγω της γραφειοκρατίας σε βαθμό που να περιορίζεται το επίπεδο προστασίας που πρέπει να παρέχεται σε κάθε ατομική ελευθερία.

  Petru Constantin Luhan (PPE). – (RO) Θα ήθελα να ξεκινήσω συγχαίροντας την εισηγήτρια και τη συνεισηγήτρια για την εξαίρετη δουλειά τους. Χαιρετίζω αυτήν την πρωτοβουλία για μια απόφαση πλαίσιο σχετικά με την πρόληψη και τον διακανονισμό των συγκρούσεων δικαιοδοσιών σε ποινικές υποθέσεις. Θα ήθελα επίσης να κάνω μία σημαντική παρατήρηση. Αυτή η πρόταση απόφασης πλαισίου αφορά την αντιμετώπιση μόνον των θετικών συγκρούσεων δικαιοδοσίας. Δεν υπάρχει κάποια διάταξη που να αφορά τις αρνητικές συγκρούσεις δικαιοδοσίας.

Πιστεύω ότι η Eurojust πρέπει να παρεμβαίνει μόνο όταν τα μέρη δεν καταφέρνουν να καταλήξουν σε κοινή συμφωνία. Η βασική αρχή αυτής της οδηγίας είναι η απευθείας επικοινωνία μεταξύ των αρμόδιων αρχών στα κράτη μέλη. Είναι επίσης προς το συμφέρον του εμπλεκόμενου προσώπου η διαδικασία να διαρκεί όσο το δυνατόν λιγότερο αποφεύγοντας τη διερεύνηση του ίδιου συμβάντος σε δύο χώρες.

  Antonio Tajani, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. − (FR) Κυρία Πρόεδρε, πράγματι, όπως προανέφερα, η πρόταση δεν είναι όσο φιλόδοξη θα επιθυμούσε η Επιτροπή, κάτι που υπογράμμισε σαφώς και η εισηγήτρια στην παρέμβασή της.

Ωστόσο, η Επιτροπή την υποστηρίζει ως ένα πρώτο στάδιο για την πρόληψη και τον διακανονισμό των συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις. Επί του παρόντος, είναι φυσικά αδύνατον να προβλεφθεί η έναρξη του δεύτερου σταδίου. Η απόφαση θα ληφθεί σε εύθετο χρόνο, ανάλογα με τις εξελίξεις στο θέμα της θέσης σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας, η οποία φυσικά και ευελπιστώ να γίνει πράξη.

Το περιεχόμενο αυτής της δυνητικής νέας πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα της μελέτης αντικτύπου που οφείλει να διεξαγάγει η Επιτροπή. Φυσικά, θα διαβιβάσω όλα τα σχόλιά σας στον Αντιπρόεδρο Barrot. Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για ακόμη μία φορά για αυτήν τη συζήτηση.

  Renate Weber, εισηγήτρια. − (ΕΝ) Κυρία Πρόεδρε, οι πολιτικές ομάδες του Κοινοβουλίου κατέστησαν σαφείς τις θέσεις τους επί της έκθεσης και επί των ευαίσθητων ζητημάτων που άπτονται αυτής, ιδίως όσον αφορά το θέμα της Eurojust. Πράγματι, φαίνεται ότι η σημαντικότερη και πλέον ευαίσθητη πηγή προβληματισμού είναι η θέση που πρέπει να υιοθετήσουμε στο θέμα της Eurojust.

Ωστόσο, νιώθω πλέον πολύ πιο σίγουρη για το μέλλον αυτής της απόφασης πλαισίου, έχοντας ακούσει όσα είπε ο Επίτροπος Tajani, για ίδιο λογαριασμό και για λογαριασμό του Αντιπροέδρου Barrot, σχετικά με την κατάθεση ενός πληρέστερου κειμένου που θα θέσει επί τάπητος όχι μόνο τις θετικές αλλά και τις αρνητικές συγκρούσεις δικαιοδοσίας.

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε. Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τετάρτη 8 Οκτωβρίου 2009.

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)

  John Attard-Montalto (S&D), γραπτώς. − (ΕΝ) Το Πρόγραμμα της Χάγης θέτει επί τάπητος τις συγκρούσεις δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις. Πρόκειται για σημαντικό θέμα σε περιπτώσεις διασυνοριακής εγκληματικής δραστηριότητας. Τέσσερα κράτη μέλη της ΕΕ κατέθεσαν συγκεκριμένες προτάσεις με στόχο την πρόληψη και τον διακανονισμό των συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις. Πρόκειται για την περίπτωση που ασκείται ποινική δίωξη κατά του ίδιου προσώπου/των ίδιων προσώπων σε διαφορετικά κράτη μέλη για τα ίδια πραγματικά περιστατικά. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παράβαση της νομικής αρχής ne bis in idem (ένα πρόσωπο δεν μπορεί να δικαστεί δύο φορές για την ίδια πράξη). Τα προτεινόμενα μέτρα είναι αξιέπαινα και περιλαμβάνουν:

- μια διαδικασία καθιέρωσης επαφών μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών. Αυτό θα επιτρέπει την επιβεβαίωση ή μη της ύπαρξης παραλλήλων ποινικών διαδικασιών·

- κανόνες για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρχών των κρατών μελών όπου διεξάγονται οι εν λόγω ποινικές διαδικασίες·

- αποφυγή των αρνητικών επιπτώσεων μέσω της επίτευξης συναίνεσης μεταξύ των κρατών μελών.

  Vilija Blinkevičiūtė (S&D), γραπτώς. – (LT) Η παρούσα απόφαση πλαίσιο δεν θα πρέπει να προκαλεί περιττή γραφειοκρατία όταν υπάρχουν άμεσα καταλληλότερες επιλογές για τα προβλήματα που εξετάζει. Συνεπώς, όταν μεταξύ κρατών μελών ισχύουν πράξεις ή ρυθμίσεις περισσότερο ευέλικτες, τότε αυτές θα πρέπει να υπερισχύουν της παρούσας απόφασης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αποδυναμώνουν την παρεχόμενη στον ύποπτο ή κατηγορούμενο προστασία. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ύποπτος ή κατηγορούμενος τελεί υπό προσωρινή κράτηση, οι απευθείας διαβουλεύσεις έχουν ως στόχο να επιτευχθεί επειγόντως συμφωνία. Σε όλα τα στάδια της διαβούλευσης, η προστασία των δεδομένων του υπόπτου ή του κατηγορουμένου πρέπει να συνάδει με τις αρχές που διατυπώνονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών.