Pełne sprawozdanie z obrad

Środa, 16 grudnia 2009 r. - Strasburg

11. Przemoc w Demokratycznej Republice Konga (debata)

  Przewodniczący. – Następnym punktem porządku obrad jest oświadczenie Rady i Komisji w sprawie przemocy w Demokratycznej Republice Konga.

  Cecilia Malmström, urzędująca przewodnicząca Rady. – (SV) Panie przewodniczący! Prezydencja przywiązuje wielką wagę do rozmów z Parlamentem Europejskim na temat wysoce skomplikowanej sytuacji w Demokratycznej Republice Konga. Łamanie praw człowieka, a w szczególności wzrost przemocy seksualnej oraz związanej z płcią, to ogromny problem. Już najwyższy czas na debatę nad sytuacją w tym kraju, zwłaszcza przez wzgląd na ostatni raport ONZ. W raporcie sporządzonym przez grupę ekspertów ONZ podkreśla się, że wiele zbrojnych grup w tym kraju ma wsparcie dobrze zorganizowanej sieci, która częściowo znajduje się w Unii Europejskiej.

Nie muszę państwu przypominać o długotrwałym zaangażowaniu UE w Demokratycznej Republice Konga oraz całym regionie Wielkich Jezior Afrykańskich. UE od dawna czyni wysiłki na rzecz pokoju i stabilności w tym kraju. Ważne jest, aby to zaangażowanie nadal kontynuować, zarówno w zakresie polityki, jak i rozwoju. Jestem pewna, że członkowie Komisji wypowiedzą się szerzej na ten temat w dalszej części debaty.

To poparcie przejawia się na różne sposoby, łącznie z powołaniem pierwszego Specjalnego Przedstawiciela UE w tym regionie już w 1994 roku. Wykorzystaliśmy zarówno wojskowe, jak i cywilne instrumenty WPBiO. W prowincji Ituri przeprowadziliśmy operację Artemis, w okresie przed wyborami w 2006 roku tymczasowo rozmieściliśmy siły EUFOR jak również prowadzimy EUSEC DR Konga w celu reformy sił obronnych oraz EUPOL DR Konga w celu reformy policji. Można powiedzieć, że doszło zarówno do pozytywnego, jak i negatywnego rozwoju sytuacji. Stosunki dyplomatyczne pomiędzy Demokratyczną Republiką Konga i Rwandą zostały odbudowane. Przyjmujemy to z zadowoleniem. W latach 2008 i 2009 roku podpisano porozumienia pokojowe z większością uzbrojonych grup na wschodzie kraju. Teraz należy wprowadzić je w życie.

Sytuacja jest niestabilna w wielu aspektach. Wiele uzbrojonych grup na wschodzie przechodzi proces integracji w wojsko, a z taką integracją związane są pewne wątpliwości. Trwają operacje wojskowe skierowane przeciwko innym uzbrojonym grupom, łącznie z FDLR i Armią Bożego Oporu. Grupy te są bezpośrednio odpowiedzialne za ataki na ludność cywilną oraz za ogrom ludzkiego cierpienia. Równocześnie uzbrojone grupy pojawiają się w innych regionach tego kraju. Wschodnia część kraju pozostaje obszarem, w którym narusza się prawo międzynarodowe i prawa człowieka. Odnotowuje się wysoki poziom zabójstw, aktów przemocy i ataków na tle seksualnym. Ta przestępczość rozprzestrzenia się w całym kraju na zatrważającą skalę, pomimo że prezydent Kabila ogłosił politykę „zera tolerancji”.

Nielegalna eksploatacja bogactw naturalnych jest kolejnym poważnym problemem. Ważne jest, aby bogate zasoby mineralne kraju znalazły się pod prawowitą kontrolą państwa, zarówno jako źródło tak potrzebnych państwu dochodów, jak i po to, aby odciąć wsparcie ekonomiczne dla nielegalnych grup zbrojnych. Rada wyraża również zaniepokojenie wobec prac przygotowawczych i ustaleń dotyczących planowanych wyborów lokalnych. Zarządzanie problemami, niewystarczająca przejrzystość oraz łamanie praw obywatelskich i politycznych to poważne przeszkody w procesie demokratyzacji.

Jako że nadal istnieje wiele poważnych problemów, które są źródłem głębokiego niepokoju, Rada przyjęła twarde stanowisko wobec poważnych przestępstw przeciwko prawu międzynarodowemu oraz prawom człowieka w Kiwu Północnym i Południowym. W ostatnich wnioskach Rady potępiono te akty i podkreślono, że rząd Demokratycznej Republiki Konga musi zapewnić, aby wszyscy za nie odpowiedzialni stanęli przed sądem.

UE mocno angażuje się w stałą pomoc na rzecz pokoju w tym kraju, jego stabilności i rozwoju społeczeństwa. W tym względzie reforma sektora bezpieczeństwa jest kluczowa dla stabilizacji kraju. Wszyscy gracze w tym sektorze, łącznie z władzami Konga, muszą starać się o autentyczne gwarancje dla reformy sektora bezpieczeństwa, ponieważ leży to we wspólnym interesie. Musimy również zachęcać do ciągłej poprawy stosunków regionalnych poprzez bardziej solidne partnerstwo polityczne i gospodarcze pomiędzy krajami tego regionu.

Mogę państwa zapewnić, że Rada i Unia Europejska dotrzymają swoich zobowiązań wobec Demokratycznej Republiki Konga i wyrażają niepokój się o jej przyszłość. Nadal będziemy w najwyższym stopniu zainteresowani tym krajem i nadal będziemy mówić otwarcie o każdym przypadku łamania prawa międzynarodowego i praw człowieka. W tym względzie jesteśmy bardzo wdzięczni Parlamentowi Europejskiemu za jego konstruktywną rolę oraz nieustępliwość i jestem ciekawa, jakie jest państwa zdanie na temat tej debaty.

  Karel De Gucht, komisarz. – (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Około roku temu sytuacja w Gomie, mieście oblężonym przez oddziały CNDP pod przywództwem Laurenta Nkudny, stanowiła główne zmartwienie władz kongijskich oraz wspólnoty międzynarodowej.

Podejmowano wszelkie wysiłki, aby uniknąć najgorszego. Popieranie ugody politycznej, najpierw pomiędzy DRK a Rwandą, następnie pomiędzy rządem Konga, CNDP a innymi grupami zbrojnymi na krótką metę umożliwiło rozbrojenie tej tykającej bomby z przemocą, chociaż jej potencjał destabilizacyjny pozostaje obecnie nietknięty. Dzieje się tak dlatego, że podstawowe przyczyny potraktowano pobieżnie i w sposób krótkowzroczny, kierując się wyłącznie myśleniem politycznym. Mając przed sobą tylko kiepskie rozwiązania, wspólnota międzynarodowa wybrała to najmniej poważne; to nie jest krytyka, to po prostu oczywisty fakt, obserwacja.

Wspólnota międzynarodowa i Unia Europejska nie były w stanie podjąć decyzji o rozmieszczeniu sił ochronnych. Wsparcie, o które od przeszło roku prosi MONUC, dopiero teraz zaczyna się pojawiać. Ostatni raport przygotowany przez grupę niezależnych ekspertów ONZ oraz organizację Human Rights Watch zawiera pełną potępienia ocenę obecnej sytuacji, której nie można ignorować ani pominąć milczeniem.

Już nadszedł czas na zajęcie się tymi podstawowymi przyczynami i uporanie się z nimi, pora przedstawić trwałe rozwiązania. Ale jeśli chcemy to zrobić, konieczna jest współpraca wszystkich – współpraca rządów Konga i Rwandy w pierwszej instancji oraz MONUC, Organizacji Narodów Zjednoczonych, pozostałej wspólnoty międzynarodowej i Unii Europejskiej w drugiej instancji.

Bez wątpienia polityczne i dyplomatyczne zbliżenie pomiędzy Rwandą i DRK może korzystne wpłynąć na osiągnięcie stabilności w regionie oraz, jeśli wola będzie po obu stronach, może pomóc stworzyć sytuację pokojowego współistnienia oraz korzystnej współpracy pomiędzy dwoma krajami w ramach odnowionej Wspólnoty Gospodarczej Krajów Wielkich Jezior.

Jednakże to dopiero początek długiej i trudnej podróży. FDLR stanowi sedno problemu, podobnie jak wszystkie związane z nim problemy, które za sobą pociąga i które komplikują sytuację: nielegalna eksploatacja zasobów naturalnych, brak ochrony mniejszości; bezkarność na dużych obszarach, gdzie państwo nie działa, a i władze publiczne nie tylko nie są zdolne do kontroli terytorium, ale często w ich skład wchodzą przedstawiciele odpowiedzialni za część problemów.

Porozumienie pomiędzy Rwandą a DRK oznacza, że CNDP oraz niemożliwe do przyjęcia żądania Laurenta Nkundy znalazły się pod tymczasową kontrolą. Po prostu, w wyniku porozumienia doszło do zastąpienia Laurenta Nkundy przez Bosco Ntagandę, który jest bardziej podatny na wpływy oraz gotowy do wszelkich kompromisów w zamian za bezkarność, co z kolei stanowi pogwałcenie wszystkich międzynarodowych postanowień w sprawie zbrodni przeciwko ludzkości, której zresztą ani Rwanda, ani DRK nie mają prawa, ani nie są w stanie mu zagwarantować.

Szybkie przekształcenie CNDP w tak nieskuteczną i całkowicie chaotyczną armię, jak FARDC; uzyskanie przez Bosco Ntagandę większej autonomii w wyniku wprowadzenia równoległego dowództwa w ramach FARDC, czemu sprzyja nieregularne wypłacanie żołdu oraz brak jakiejkolwiek formy dyscypliny lub hierarchii; niewystarczająco kontrolowane i nie dość określone wsparcie MONUC dla operacji wojskowych skierowanych przeciwko FDLR oraz brak odpowiedzi na żądania mniejszości sprzyjających Rwandzie, to czynniki odpowiedzialne jak dotąd za powstawanie jeszcze poważniejszych problemów niż te, z którymi zmierzyliśmy się w zeszłym roku – problemów, których ani Rwanda, ani DRK nie będą już dłużej w stanie kontrolować.

W zasadzie nie doszło do poprawy sytuacji na tym tle: kryzys humanitarny trwa bez żadnych widocznych oznak poprawy, podobnie jak naruszenia praw człowieka, oburzająca przemoc, okrucieństwa seksualne, bezkarność wobec wszelkiego rodzaju przestępstw oraz rabunek zasobów naturalnych. Wystarczy tylko przeczytać raporty ONZ lub organizacji Human Rights Watch, o których wspomniałem, aby zrozumieć skalę tej niekończącej się tragedii. Jasne jest, że działania mające na celu zapobieganie krzywdom wyrządzanym przez FDLR należy kontynuować, ale nie za wszelką cenę, najpierw trzeba zrobić wszystko, aby zminimalizować ryzyko, jakie naciski militarne niosą ze sobą dla niewinnych cywili.

Wymaga to lepszego planowania, ponownego zdefiniowania priorytetów, większej ochrony ludności przez MONUC, co zresztą jest głównym zadaniem misji według jej mandatu. Warunki działania MONUC również muszą być jasne i jednoznaczne. Nie chodzi tutaj o wzywanie MONUC do wycofania się lub zaprzestania walki. Szybkie wycofanie MONUC byłoby tragiczne w skutkach, ponieważ powstałaby jeszcze większa próżnia: ostatnie wydarzenia w rejonie równika, będące w zasadzie kolejnym objawem choroby toczącej Kongo, są tego dowodem.

Oczywiście równie ważne jest zaniechanie zmowy politycznej i gospodarczej, nadal korzystnej dla FDLR w skali regionu oraz całego świata, łącznie z państwami członkowskimi. Kampania FDLR nie jest kampanią polityczną, ale aktem przestępczym, którego ofiarą jest przede wszystkim ludność kongijska – i właśnie w ten sposób tę kampanię oraz wszystkich z nią związanych, pośrednio lub bezpośrednio, należy traktować. To dlatego potrzebne jest bardziej zdecydowane stanowisko przeciwko wszystkim formom nielegalnego handlu. Oprócz procesów rozbrojenia, demobilizacji, repatriacji, ponownej integracji i przesiedlenia (DDRRR), władze Konga i Rwandy muszą równocześnie zwracać większą uwagę na konkretne osoby, które przecież niekoniecznie są przestępcami.

Mając to na uwadze, rozwiązanie zdecydowanej części problemu musi zostać wypracowane w DRK. Myślę tu, oczywiście, o lokalnych źródłach konfliktu. W tym względzie umowy z 23 marca muszą być w pełni stosowane, w przeciwnym razie wcześniej czy później okaże się, że frustracje lokalnych społeczności zyskają przewagę. Jest to sprawa zasadnicza, jeżeli wysiłki stabilizacyjne oraz wola ożywienia gospodarki w obu prowincjach Kiwu mają zakończyć się pomyślnie. W tej kwestii wspólnocie międzynarodowej przypada rola do odegrania.

Ale, zostawiając Kiwu, myślę również o ogromnym chaosie, w jaki zmieniła się DRK w ciągu ostatnich mniej więcej dwudziestu lat. Jest to kraj, w którym w zasadzie wszystko należy przebudować, zaczynając od państwa, którego brak to sedno wszystkich problemów.

Aby to osiągnąć, potrzebne są pewne kluczowe elementy. Po pierwsze, należy skonsolidować demokrację. Oczywiście, myślę o wyborach do władz lokalnych, do parlamentu i wyborach prezydenckich, zapowiedzianych na rok 2011. Wybory są jednym z elementów demokracji, ale nie wolno nam zapominać o potrzebie wspierania instytucji i sił politycznych pozostających w związku przeciwstawnym z opozycją. Bez tego nie działalibyśmy w prawdziwie otwartym systemie politycznym.

Drugim elementem jest, bez wątpienia, potrzeba wzmocnienia dobrych rządów. To prawda, że – biorąc pod uwagę rozmiar problemów – DRK nie zdoła zrobić wszystkiego naraz, ale kraj ten musi wykazać silną wolę polityczną, jeżeli ma zyskać szansę na sukces. Parlament podniósł kwestię bezkarności. Jest to dobry przykład, ponieważ dotyczy woli politycznej i stanowi również podstawę całego systemu wspierania rządów prawa. Problem polega na tym, że niczego nie można robić w izolacji. Rządy prawa wymagają również reformy sektora bezpieczeństwa oraz prawdziwych postępów w dziedzinie reformy gospodarki.

Skala wyzwań oznacza zapotrzebowanie na politykę długoterminową. To jednak nie może być wymówka wobec braku natychmiastowych działań. Myślę tutaj w szczególności o kwestiach przemocy seksualnej oraz prawach człowieka, co tak podkreślał Parlament. Wola polityczna może odgrywać tutaj kluczową rolę, i w tym względzie musimy z zadowoleniem przyjąć zobowiązanie pana prezydenta Kabili w sprawie polityki „zera tolerancji”. Te politykę należy teraz zastosować w praktyce.

Komisja, która – nawiasem mówiąc – już dużo robi w tej dziedzinie (wspierając wymiar sprawiedliwości, pomagając ofiarom), nadal jest gotowa wspierać DRK. W związku z tym ja również wyraziłem chęć bliższej konkretnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym oraz Komisją, jeżeli chodzi o walkę z przemocą seksualną.

Trwały system demokratyczny, dobre rządy i wola polityczna to kluczowe elementy, na których chcielibyśmy budować partnerstwo z DRK na równych zasadach.

  Filip Kaczmarek, w imieniu grupy PPE. – Panie Przewodniczący! Prawie każdy dziennikarz, który pisze o Afryce chciałby zostać następcą Josepha Conrada. Dlatego dziennikarze najczęściej koncentrują się na negatywnych aspektach, ponieważ szukają jądra ciemności.

Niemniej Kongo nie musi być jądrem ciemności. Może być normalnym krajem. W Afryce są normalne kraje, w których bogactwo naturalne służy dobru mieszkańców, władze publiczne troszczą się o wspólne dobro, dzieci chodzą do szkoły, a seks kojarzy się z miłością, a nie gwałtem i przemocą. Jestem przekonany, że kluczem do sukcesu w Kiwu czy w całym Kongo jest jakość rządzenia. Bez demokratycznej, sprawiedliwej, uczciwej i skutecznej władzy nie osiągnie się pokoju i sprawiedliwości. Bez odpowiedzialnej władzy bogactwa służą nielicznym, liderzy troszczą się o samych siebie, szkoły są puste, a gwałt staje się codziennością.

Pamiętam optymizm z 2006 roku. Sam byłem obserwatorem podczas wyborów i wszyscy cieszyliśmy się, że po 40 latach w tym wielkim i ważnym kraju odbywają się demokratyczne wybory, ale nasz optymizm okazał się przedwczesny. Trudno nie zadać sobie pytania, dlaczego tak się stało, dlaczego te wybory nie doprowadziły Konga do lepszego życia. Moim zdaniem jest to kwestia pieniędzy, o czym mówili pani minister i pan komisarz. O nielegalnym wykorzystywaniu zasobów i finansowaniu dzięki temu broni, co służy kontynuowaniu i napędzaniu konfliktu. Jeżeli uda się nam to przerwać, będziemy bliżej celu.

  Michael Cashman, w imieniu grupy S&D. – Panie przewodniczący, pragnę podziękować panu komisarzowi za wygłoszone oświadczenie, które niewątpliwie mnie uspokaja.

Mogę powiedzieć, panie komisarzu, że w pełni się z panem zgadzam: nie możemy się wycofać, nie możemy wytworzyć próżni, ponieważ próżnia już tam istnieje, i jest to próżnia wskutek braku woli politycznej, potrzebujemy natomiast przywództwa politycznego, aby ten problem rozwiązać zarówno zgodnie z zobowiązaniami międzynarodowymi, jak również z zasadami praworządności.

Proszę mi pozwolić przedstawić w tym miejscu istniejącą sytuację. W konflikcie od 1998 roku straciło życie ponad 5 000 400 osób, a – pośrednio lub bezpośrednio z tego powodu – co miesiąc ginie aż 45 tysięcy ludzi.

Według doniesień 1 460 000 osób zostało przesiedlonych wewnątrz kraju, większość z nich doświadczyła przemocy, ja zaś chciałbym oddać głos tym, którzy nie mają głosu, tym, którzy narażeni są na taką przemoc. Uzbrojeni uczestnicy konfliktu w Demokratycznej Republice Konga (DRK) dopuszczają się przemocy związanej z przynależnością do którejś płci w różnych formach: niewolnictwo seksualne, porwania, przymusowe wcielanie do wojska, przymuszanie do prostytucji oraz gwałt. Wśród kongijskich ofiar przemocy seksualnej są kobiety, mężczyźni i chłopcy, których również gwałcono, poniżano seksualnie oraz okaleczano ich genitalia.

Wydaje się rezolucję za rezolucją. Nadszedł czas, abyśmy jako wspólnota międzynarodowa domagali się położenia kresu tym potwornościom.

  Louis Michel, w imieniu grupy ALDE. – (FR) Panie przewodniczący, pani poseł Malmström, panie komisarzu, panie i panowie! Jak państwo wiedzą, zawsze uważnie śledziłem wydarzenia na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga. Pomimo obiecującego rozwoju sytuacji, który dokonał się dzięki ostatniemu zbliżeniu pomiędzy Rwandą a DRK – zbliżeniu, bez którego nie będzie rozwiązania sytuacji na wschodzie, i które z tego powodu musi ulec wzmocnieniu – pomimo umów z 23 marca pomiędzy Kinszasą a grupą kongijskich rebeliantów, o których mówił pan komisarz, sytuacja na wschodzie jest nadal bardzo niepokojąca.

Chciałbym przedstawić siedem kwestii. Po pierwsze, nie można ustanowić pokoju na wschodzie Konga przed powstrzymaniem przemocy ze strony FDLR. Niestety, główną ofiarą nacisków wojskowych, jakie DRK obecnie wywiera w celu odcięcia tych ekstremistów od ich baz oraz źródeł dochodu, jest ludność cywilna, która cierpi wskutek zniszczeń powodowanych działaniami wojennymi a także wskutek potępienia przez niektórych oraz aktów przemocy dokonywanych przez innych.

To ryzyko było do przewidzenia i, jak powiedział pan komisarz, siły MONUC należało wzmocnić od samego początku, bowiem dziś misja ta nadal odczuwa dotkliwy brak środków potrzebnych do spełnienia wszystkich żądań, a jej organizacja na miejscu również nie zawsze jest idealna.

Chociaż musimy domagać się większego stopnia koordynacji oraz zwiększonej, bardziej aktywnej obecności na miejscu, niebezpieczne byłoby wygłaszanie na temat MONUC osądów lub uwag, które mogłyby zostać wykorzystane przez pewne negatywne siły jako pretekst do jej demonizacji. To oczywiste, że takie postępowanie tylko pogorszyłoby sytuację.

Kolejny element dotyczy aktów przemocy dokonanych przez FARC. Kontekst wojny nie może, oczywiście, w żaden sposób usprawiedliwiać takiego zachowania, i dlatego z zadowoleniem przyjmuję podjętą przez Organizację Narodów Zjednoczonych decyzję w sprawie wycofania wsparcia logistycznego dla tych jednostek kongijskich, które nie szanują praw człowieka. Polityka „zera tolerancji”, wprowadzona ostatnio przez prezydenta Kabilę, musi otrzymać jasne poparcie, ale to, czy jest respektowana i realizowana, czy też nie, to już osobna sprawa.

To wady kongijskiego wymiaru sprawiedliwości są przyczyną tak powszechnego poczucia bezkarności. Dlatego popieram wysiłki podejmowane przez Komisję – w bliskiej współpracy z pewnymi państwami członkowskimi – zmierzające do odbudowy wymiaru sprawiedliwości, również na wschodzie kraju.

Na koniec ostatnia kwestia: tym, co jeszcze należy odbudować w Kongo, są rządy prawa, w tym realne uprawnienia dla rządzących krajem. Dzisiaj te uprawnienia nie istnieją, co z kolei wytworzyło bardzo niebezpieczną próżnię.

  Isabelle Durant, w imieniu grupy Verts/ALE. – (FR) Panie przewodniczący! Pani poseł Malmström, panie komisarzu! Jak oboje państwo stwierdzili, sytuacja w regionie Kiwu jest bardzo niepokojąca, pomimo obecności prawie dwudziestu tysięcy oddziałów MONUC.

Ludność cywilna, a w szczególności kobiety, najczęściej padają ofiarą strategii wykorzystywanych w konflikcie przez uzbrojone grupy, a nawet – jak ktoś powiedział – przez pewne jednostki kongijskiej armii, które gwałt zbiorowy uczyniły bronią w tej wojnie. Co więcej, w ostatnim miesiącu grupa kongijskich kobiet słusznie przybyła tutaj, aby nam o tym przypomnieć, uzyskać nasze poparcie dla sprzeciwu wobec takiej skandalicznej strategii.

Plądrowanie zasobów, jak powiedział pan komisarz, jest kolejnym czynnikiem, który powoduje nasilanie się tego konfliktu. Zgadzam się z tym, co właśnie powiedziano: bardzo niebezpieczne jest dyskredytowanie MONUC, dyskredytowanie niepotrzebne, tylko po to, aby zrzucić na nią odpowiedzialność za sytuację postrzeganą przez ludność, która jest już wyczerpana latami wojny i rzezi.

W pełni się zgadzam, że to nie mandat MONUC należy poddać ponownej ocenie i nie należy wnioskować o jego wycofanie. Ponownej ocenie należy poddać zasady zaangażowania misji, jej dyrektywy operacyjne, tak aby nie dało się jej w żaden sposób łączyć z jednostką kongijską lub popieraniem jednostki kongijskiej, w której szeregach są ludzie łamiący prawa człowieka lub popełniający akty przemocy.

Również władze kongijskie ponoszą dużą odpowiedzialność w tej walce przeciwko bezkarności w odniesieniu do aktów przemocy seksualnej, przestępstw, które – moim zdaniem – należy sądzić przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym. Te same władze muszą również zapewnić natychmiastowe zakwaterowanie żołnierzy w koszarach. Gdyby byli kwaterowani w koszarach, sprawy niewątpliwie miałyby się inaczej.

Kończąc, uważam, że musimy ponownie przyjrzeć się programowi Amani. Ten program umożliwia budowanie dialogu i pokoju wszędzie na świecie, ponieważ te dwie wartości są gwarancją trwałej odbudowy. W każdym razie, jestem zadowolona z państwa interwencji, którą mocno popieram i mam nadzieję, że Unia Europejska będzie nadal aktywna. Aktywność jest kluczowa, chociaż, niestety, nie było woli wysłania wojska. Istniała taka możliwość niecały rok temu. Niemniej jednak wierzę, że aktywność Unii Europejskiej jest kluczowa.

  Sabine Lösing, w imieniu grupy GUE/NGL. – (DE) Panie przewodniczący! Do tej pory w żadnym innym kraju na świecie nie było więcej działań w ramach wspólnej europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony niż w Demokratycznej Republice Konga. Jak zawsze pojawia się pytanie, czyjego bezpieczeństwa bronimy. Czy jest to bezpieczeństwo ludności cywilnej Konga, kobiet i dzieci? Misja MONUC z ramienia ONZ nie uchroniła tysięcy osób od śmierci, tortur i gwałtu ani setek tysięcy od wyrzucenia z domów – okropności, w których brały udział siły rządowe wspierane przez UE.

A więc czego bronimy w Kongu? Człowieczeństwa? Czy też chronimy reżim, który na przykład w latach 2003-2006 podpisał 61 umów z międzynarodowymi firmami wydobywczymi, a żadna z nich nie została oceniona przez międzynarodowe organizacje pozarządowe jako akceptowalna, jeżeli wziąć pod uwagę punkt widzenia ludności Konga? Prezydent Kabila na chwilę zmienił kurs i podpisał mniej kontraktów z zachodnimi firmami. Tę zmianę zawieszono, kiedy doszło do ponownego wybuchu wojny. Moje pytanie jest następujące: dlaczego mówi się, że ci ludzie, którzy niejako pociągają za sznurki największej grupy stojącej za zabójstwami na wschodzie Konga – FDLR – przebywają w Niemczech? Odnoszę się tutaj do rezolucji, którą złożyłam w imieniu Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy.

  Andreas Mölzer (NI). – (DE) Panie przewodniczący! Nie może być tak, że wysiedlenie milionów osób, tysiące gwałtów i setki zabójstw są smutnym dziedzictwem największej pokojowej operacji ONZ na świecie. Operację w Kongu rozpoczęto dziesięć lat temu, ale niczego nie osiągnięto. Zbrojne oddziały nadal plądrują bogate zasoby surowców naturalnych w tym regionie, terroryzują jego mieszkańców i popełniają zbrodnie przeciwko ludzkości.

Embarga jak do tej pory nie przyniosły rezultatów. Rebelianci po prostu zmieniają stronę i nadal popełniają zbrodnie, ubrani w bezpieczne mundury żołnierzy kongijskich. Dwóch zbrodniarzy wojennych trafiło ostatnio przed haski trybunał ds. zbrodni wojennych i można było wykonać projekty w zakresie rozwoju oraz przeprowadzić wybory – jest to przynajmniej częściowy sukces.

Również udało nam się wymierzyć mały cios Demokratycznym Siłom na rzecz Wyzwolenia Rwandy (FDRL). Jednak nie byliśmy w stanie położyć kresu okrutnej wojnie domowej. Fronty ciągle się zmieniają.

Szczególnie niepokojące jest, kiedy oskarżenia formułowane wobec misji ONZ okazują się prawdą. Żołnierze ONZ nie mogą stać bezczynnie, kiedy popełnia się zbrodnie oraz, co jest nawet ważniejsze, wsparcie logistyczne armii nie może być związane z poparciem dla łamania praw człowieka. Nie można dopuścić do tego, że misja w Kongu zmieni się po prostu w coś w rodzaju Wietnamu Europy.

Zasadniczo potrzebna jest skoordynowana europejska polityka bezpieczeństwa oraz operacje pokojowe, ale przede wszystkim na obszarach otaczających Europę, a nie w dalekiej Afryce, gdzie fronty walk etnicznych są niewyraźne. Moim zdaniem UE musi skoncentrować się na operacjach pokojowych w rejonach kryzysów na własnym podwórku, jak Bałkany i Kaukaz. Dlatego być może powinniśmy zakończyć zaangażowanie UE w misję ONZ w Afryce.

  Gay Mitchell (PPE). – Panie przewodniczący! Nie ulega wątpliwości, że sytuacja w Demokratycznej Republice Konga (DRK) jest godna potępienia i że ten konflikt ma tragiczne konsekwencje dla ludności.

Jednakże jest wiele ważnych kwestii, które trzeba powtórzyć i tutaj, i w naszym wspólnym projekcie rezolucji. Musimy pamiętać, że przemoc w DRK, podobnie jak w wielu konfliktach tego rodzaju, jest często powodowana przez chciwość, ale również jest powodowana biedą i z niej wynika. Walka o terytorium, tożsamość etniczną, zasoby lub politykę, to wszystko gałęzie tej samej zgniłej rośliny.

Gdy człowiek się wzbogaci i dostanie cel w życiu, zaraz zmniejsza się jego pragnienie zabijania lub bycia zabitym. To jest nasze wyzwanie, wyzwanie Parlamentu dotyczące rozwoju.

Po drugie, musimy zapewnić, by żadna obecność wojsk w obcym kraju miała na celu, w teorii i w praktyce, ograniczenie cierpienia i przemocy, a nie ich nasilanie. Musimy być jak opoka przeciwko bezkarności, a nie zostać jej pośrednikami.

Jeżeli istnieją dowody, że misje zachodnie nie spełniają tych standardów, wówczas należy pilnie dokonać ponownej oceny ich obecności i postępowania.

I jeszcze jedno, historia pokazała nam, że w bratobójczych konfliktach, takich jak ten w DRK, jedyną nadzieją na pokój jest rozwiązanie polityczne. Dialog i zaangażowanie to jedyne drogi prowadzące do takiego rozwiązania.

W związku z utworzeniem Służby Działań Zewnętrznych w następstwie traktatu lizbońskiego, Unia Europejska musi zająć miejsce na scenie międzynarodowej jako uczestnik bardziej aktywny, ułatwiający dialog, a przy tym mecenas pokoju.

  Corina Creţu (S&D). – (RO) Jak już to podkreślano, z premedytacją zabito miliony cywili podczas operacji wojskowych we wschodniej części Republiki Kongo. Istnieje ryzyko, że tego rodzaju wiadomości staną się rutynowe z powodu bezprecedensowej częstotliwości, z jaką w tym kraju popełnia się akty przemocy. Ofiary tych działań to dzieci, dziewczęta oraz kobiety, nie wspominając o cywilach zaangażowanych w ochronę praw człowieka i dziennikarzach.

Kryzys humanitarny pogłębia się z każdym dniem. Brak bezpieczeństwa w tym rejonie oznacza, że organizacje humanitarne nie mogą już prowadzić żadnych interwencji. Tylko w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy tego roku zanotowano ponad 7 500 przypadków gwałtów i przemocy seksualnej, więcej niż całkowita liczba takich przestępstw w ubiegłym roku. Wszystkie te wydarzenia miały miejsce na tle głodu i ogromnej biedy doświadczanej przez miliony ludzi. Winę za tę całą tragedię ponoszą zarówno wojsko kongijskie, jak i rebelianci z Rwandy. Ale, niestety, są oznaki wskazujące na to, że to oddziały ONZ w Kongo ponoszą dużą część odpowiedzialności, bowiem zezwalały na poważne naruszenia praw człowieka. Dlatego uważam, że Unia Europejska musi pilnie omówić kwestię właściwych metod, którymi siły ONZ w Kongo mają osiągnąć założone cele misji.

Potrzebne są także środki, które położą kres praniu brudnych pieniędzy, handlowi bronią i złotem, w wyniku czego co roku nielegalnie wywozi się z Konga ponad 37 ton złota o wartości ponad 1 miliarda euro. Pieniądze uzyskane w ten sposób przeznacza się na zdobycie broni i zwiększanie przemocy w tym kraju.

  Sophia in 't Veld (ALDE). – (NL) Panie przewodniczący! Wysłuchałam przed chwilą wypowiedzi pana posła Mölzera, który właśnie wyszedł, a jej sens był następujący: sytuacja jest tak beznadziejna, że powinniśmy się poddać i skoncentrować się na własnych sąsiadach. Muszę powiedzieć, że przy dokładnym przyjrzeniu się tej sytuacji rzeczywiście istnieje pokusa, aby powiedzieć „stop”. Jednak z drugiej strony, myślę wtedy o tej grupie kobiet, która przyjechała do nas w zeszłym miesiącu, o których również mówiła pani poseł Durant, i zastanawiam się czy moglibyśmy spojrzeć im w oczy i powiedzieć, że po prostu się poddajemy, albo że nie jest to jeden z naszych priorytetów, albo że mamy zamiar przyjąć jeszcze jedną rezolucję i uważamy naszą rolę za skończoną. Kiedy myślę o tych kobietach, o ich rozpaczy i gorzkich słowach i wrażeniu, że zostawiono je na lodzie, to uważam, że ta debata jest nadzwyczaj potrzebna.

Rezolucja zawiera wiele pozytywnych elementów i mam nadzieję, że faktycznie nadamy im moc poprzez działanie, ale chciałabym jeszcze podkreślić pewien aspekt. Często mówimy o gwałcie lub o przemocy seksualnej, ale w zasadzie te określenia z trudem oddają rzeczywistą sytuację. Kobiety, z którymi rozmawialiśmy, powiedziały, że wykracza to poza ataki na jednostki; nie chodzi o pojedynczy akt przemocy, ale raczej atak na społeczność, którego celem jest zniszczenie jej tkanki. Dlatego, moim zdaniem, właśnie teraz najbardziej potrzebne jest nie tylko działanie z naszej strony, położenie kresu bezkarności, natychmiastowa zapłata oraz zapewnienie funduszy na zapowiedziane działania, ale również pokazanie, że wyciągamy rękę w stronę tamtejszej ludności, że jesteśmy z nimi solidarni i nie zostawimy ich na lodzie; że przyjmujemy na siebie ten moralny obowiązek.

  Cristian Dan Preda (PPE). – (RO) Uważam, że w chwili obecnej, która również zbiega się z momentem, kiedy ONZ przygotowuje się do ogłoszenia przedłużenia mandatu MONUC, musimy się zastanowić nad działaniami wspólnoty międzynarodowej wobec sytuacji na miejscu, w DRK, sytuacji która – niestety – nadal się pogarsza. Podobne są wnioski z doświadczeń operacji Kimia II, przeprowadzonej przez kongijskie wojsko przy wsparciu MONUC. Sukces militarny nie wystarcza, skoro koszty w kategoriach humanitarnych są wysokie i jeśli zapłatą za ów sukces jest cierpienie ludności cywilnej w Kongu.

Uważam, że ostatnie operacje militarne przeprowadzone przeciwko FDLR miały tragiczne konsekwencje, w wyniku których – o czym powinniśmy wiedzieć – doszło do pogwałcenia praw człowieka na dużą skalę oraz pogłębienia kryzysu humanitarnego. Z drugiej strony, bezkarność jest zaproszeniem do popełniania tych zbrodni bez końca. Uważam, że ochrona ludności cywilnej musi być priorytetem numer jeden. Parlament Europejski musi jasno stwierdzić, że akty przemocy, a zwłaszcza przemocy seksualnej, oraz w ogóle łamanie praw człowieka jak również nadużycia popełnione w Kiwu, muszą się natychmiast zakończyć, podobnie jak atmosfera bezkarności.

  Luis Yáñez-Barnuevo García (S&D). – (ES) Panie przewodniczący! Inni posłowie już mówili o tragicznej sytuacji w Demokratycznej Republice Konga. Mówili o milionach zabitych, przypadkach gwałtów i nadużyć wobec ludności cywilnej. Mówili o misji pokojowej Organizacji Narodów Zjednoczonych w Demokratycznej Republice Konga (MONUC) oraz współpracy z Komisją Europejską na miejscu. Jednakże niewiele powiedziano dotąd o potrzebie kontroli nielegalnego przepływu do reszty świata surowców takich jak diamenty, złoto i inne produkty Następnie podlegają one nielegalnemu „praniu”, przechodząc poprzez legalne konta i firmy w naszych krajach czy w Stanach Zjednoczonych.

Jest to dla pani Catherine Ashton ważny obszar pracy. Z uprawnieniami, jakie otrzymała wskutek traktatu lizbońskiego oraz łącznie z poparciem dwudziestu siedmiu państw członkowskich i obecnego Parlamentu, powinna ona koordynować cały program działań zapobiegających dostawaniu się tych bogactw w ręce dowódców grup walczących, którzy to są odpowiedzialni za zabijanie i gwałty.

  Anne Delvaux (PPE). – (FR) Panie przewodniczący! W świetle ostatnich alarmujących doniesień z Kiwu Północnego i Południowego, w świetle wyjątkowo brutalnego charakteru ataków wymierzonych przeciwko cywilom, a dokładniej przeciw kobietom, dzieciom i osobom starszym, wydaje mi się, że nagląca potrzeba – słowo tak często używane przez Unię Europejską i przez całą wspólnotę międzynarodową w odniesieniu do Konga – jest wymogiem natychmiastowym. Należy zrobić wszystko, aby zapewnić ochronę ludności cywilnej. Mandat, którzy otrzymali pracownicy misji MONUC na miejscu, niewątpliwie zostanie rozszerzony, ale też koniecznie należy go poddać ponownej ocenie i wzmocnić, aby powstrzymać tę rosnącą falę przemocy.

Już od wielu lat wspólnoty międzynarodowe, organizacje pozarządowe i kobiety kongijskie czynią stałe wysiłki w celu zwalczania przemocy seksualnej jako broni wojennej. Obecnie szeroko i systematycznie korzysta się z tej broni na terenach, gdzie panuje pokój, i dzieje się to zawsze całkowicie bezkarnie. Z zadowoleniem przyjmuję determinację, którą okazały władze Konga, dążąc do położenia kresu tej bezkarności, jednak polityka „zera tolerancji” musi być ambitna – wszyscy sprawcy przemocy, bez wyjątku, będą musieli odpowiedzieć za swoje czyny – i naprawdę skuteczna.

W wyniku otwarcia przez Międzynarodowy Trybunał Karny pierwszych spraw domniemanych sprawców przestępstw na tle seksualnym, popełnionych podczas konfliktu zbrojnego, Trybunał będzie w stanie zidentyfikować wszystkich sprawców, co pozwoli na ich bezzwłoczne skazanie.

Na koniec, nie trzeba chyba mówić, że temu wszystkiemu towarzyszy wzmacnianie struktur państwa, utrzymanie prawa i porządku, wspieranie równości płci oraz ochrona praw człowieka, i stąd praw kobiet i dzieci, których godność, dzieciństwo i niewinność często poświęca się na ołtarzu innej formy poniżenia: obojętności.

  Michèle Striffler (PPE). – (FR) Panie przewodniczący! Jak już wiemy, sytuacja związana z przestrzeganiem praw człowieka we wschodniej części Republiki Konga – a dokładniej w prowincji wschodniej i w regionie Kiwu – jest katastrofalna. Bezpieczeństwo ludności cywilnej słabnie, między innymi od czasu wspólnych operacji wojskowych, kiedy to wojsko kongijskie oraz oddziały z Ugandy i Rwandy stanęły przeciwko wszystkim uzbrojonym grupom rebeliantów; w ślad za nimi szły niezliczone rzezie i pogwałcenia praw człowieka.

Przemoc seksualna jest bardzo niepokojącym oraz szerzącym się zjawiskiem i stała się obecnie częścią życia codziennego obywateli Konga. Co więcej, ofiarami licznych aktów przemocy padają pracownicy służb humanitarnych.

Według oficjalnych danych na wschodzie Republiki Konga przesiedlono 2 113 000 osób. Od 1 stycznia 2009 roku zanotowano ponad 775 tysięcy przypadków osób nowo przesiedlonych w Kiwu i 165 tysięcy w okręgach położonych na wschodzie prowincji wschodniej.

Obecnie szacuje się, że pomocy humanitarnej potrzebuje prawie 350 tysięcy pokrzywdzonych: dzieci, wdów i ofiar przemocy seksualnej. Dlatego szybka reakcja ze strony Unii Europejskiej jest kluczowa.

  Marc Tarabella (S&D). – (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Wszyscy mówcy słusznie podkreślali straszną sytuację Kongijczyków, a zwłaszcza kongijskich kobiet mieszkających na wschodzie kraju. Mówiono o wyrządzonych gwałtach i aktach barbarzyństwa oraz ofiarach zabójstw. Ale zamiast o nich mówić, wolałbym zachęcić państwa do odwiedzenia stron UNICEF-u oraz V-Day, na których oczywiście można znaleźć wszystko, co da się powiedzieć na ten temat.

Dzisiaj będę mówił o faktycznych konsekwencjach tych aktów barbarzyństwa dla Konga; będę mówił o zranionych fizycznie i psychicznie kobietach, którymi należy się zająć, będę mówił o zamordowanych kobietach, które już nie zdołają uczestniczyć w rozwoju gospodarczym Konga, podobnie jak ich nienarodzone dzieci. Chciałbym również powiedzieć o rozprzestrzenianiu się AIDS, które jest koszmarem dla całego kongijskiego społeczeństwa i rysuje w oczach wspólnoty międzynarodowej negatywny obraz Konga – kraju, który, krótko mówiąc, stacza się w coraz większy chaos.

Zachęcanie do trwałego pokoju oraz wspieranie rozwoju gospodarczego Konga jest możliwe tylko pod warunkiem, że rząd Konga oraz ONZ odniosą sukces w wysiłkach podejmowanych w celu walki z przemocą seksualną skierowaną przeciwko kongijskim kobietom oraz, w szerszym spojrzeniu, zapewnią ustanowienie prawdziwych rządów prawa w tym kraju.

  Frédérique Ries (ALDE). – (FR) Panie przewodniczący, pani minister, panie komisarzu! Ja z kolei chciałbym odnieść się do tragedii przemocy seksualnej, której ofiarami są kobiety w DRK, a dokładniej na wschodzie tego kraju. To zjawisko nie jest nowe. Jest ono wyjątkowo złożone. Jest wielowymiarowe. Fizyczne i psychiczne cierpienie ofiar jest przy tym spotęgowane przez społeczne wykluczenie, tak dla nich tragiczne. Polityka „zera tolerancji” prezydenta Kabili zaczyna dzisiaj przynosić niepewne wyniki, ale wszyscy wiedzą, że jedynie strategia globalna może zwalczyć tę plagę na dłuższy okres.

Wiem, panie komisarzu, że Komisja już interweniuje, i to poprzez wiele projektów jak również budżetów. Jednakże wobec tych liczb oraz strasznych, potwornych relacji, które słyszymy, czy nie sądzą państwo, że my w tej Izbie mamy prawo mieć wątpliwości co do wyników tej strategii? Kobiety, panie komisarzu, stanowią niejako główny nośnik pokoju i odbudowy w kraju. One są przyszłością Konga. Jak zamierza pan działać w bardziej skuteczny oraz natychmiastowy sposób?

  Raül Romeva i Rueda (Verts/ALE). – (FR) Panie przewodniczący! Ja również chciałbym zabrać głos w tej debacie, ponieważ dotyczy ona tematu, którym interesuję się od dawna. Niestety, wobec ostatnich aktów przemocy i łamania praw człowieka na wschodzie DRK, po raz kolejny jesteśmy zobowiązani zdecydowanie potępić rzezie, zbrodnie przeciwko ludzkości oraz nadal zdarzające się w prowincji wschodniej akty przemocy seksualnej w stosunku do kobiet i dziewcząt.

To dlatego dołączam do was, panie i panowie posłowie, wzywając wszystkie uprawnione władze do natychmiastowej interwencji w celu postawienia sprawców tych przestępstw przed sądem oraz wzywając po raz kolejny Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych do pilnego podjęcia wszelkich środków, które mogą faktycznie zapobiec wszelkim dalszym atakom na ludność cywilną we wschodniej prowincji DRK.

Wzywam również wszystkie strony zaangażowane do zintensyfikowania walki z bezkarnością oraz wyegzekwowania praworządności poprzez, między innymi, zwalczanie gwałtów na kobietach i dziewczętach oraz wcielania dzieci do wojska.

  Franz Obermayr (NI). – (DE) Panie przewodniczący! W listopadzie 2009 roku doszło do wymiany zdań pomiędzy ambasadorami Rwandy i Demokratycznej Republiki Konga – to maleńki promyk nadziei dla tego spustoszonego kraju i jego wyniszczonej ludności. Ponadto doszło do aresztowania przywódcy Demokratycznych Sił na rzecz Wyzwolenia Rwandy. Są to oznaki poprawy sytuacji we wschodnim Kongu. Mam następujące pytanie do Komisji: jakie środki zamierzają państwo posłowie podjąć, nadal dążąc do zbliżenia pomiędzy Kongiem a Rwandą?

Co do mandatu ONZ, wiele dziś powiedziano na temat wszystkich form działania. Bądźmy szczerzy: jeżeli istnieje mandat ONZ, to powinien służyć ściśle do ochrony tych, którzy są ciemiężeni, torturowani, gwałceni i maltretowani, a w szczególności kobiet i dzieci w tym kraju. W tym względzie jedna rzecz musi być całkowicie jasna: jeżeli został wydany mandat ONZ (a my Austriacy jesteśmy dość restrykcyjni w tej sprawie), to powinien on być spójny, a jeśli zajdzie taka potrzeba (mam tu na myśli także ochronę ciemiężonej ludności), to przebywający na miejscu muszą być uzbrojeni.

  Seán Kelly (PPE). – Panie przewodniczący! Uważam, że niefortunnie się złożyło, że w okresie Bożego Narodzenia spędzamy ostatnie dwa dni, omawiając temat przemocy na świecie, czy to w Czeczenii, czy w Afganistanie, a teraz w Kongo. Ale, niestety, taka jest rzeczywistość.

Równocześnie, zachowując przesłanie pokoju i dobrej woli w tym świątecznym okresie, musimy – jak świetnie to określił mój kolega, pan poseł Mitchell – stać się mecenasami pokoju. I jest to świetna okazja, aby pani Ashton jako wysoka przedstawiciel mogła wykorzystać uprawnienia i wsparcie Unii Europejskiej tak, jak nie było możliwe wcześniej, w celu przywołania tych krajów do porządku i dokonania próby złagodzenia straszliwego cierpienia w tych regionach.

Długofalowe rozwiązanie nie będzie jednak wynikiem poprawy gospodarczej, lecz edukacji – i musimy starać się zapewnić wolny dostęp do właściwej edukacji w tych krajach, ponieważ to jest prawdziwa droga do pokoju w dłuższej perspektywie.

  Jim Higgins (PPE). – Panie przewodniczący! W 1960 roku sekretarz generalny ONZ, Dag Hammarskjöld ze Szwecji, poprosił oddziały irlandzkie o wyjazd na misję pokojową na tereny, które wówczas należały do belgijskiego Konga, a następnie do Konga. Doskonale się sprawdziły.

Bardzo mnie niepokoi rola oddziałów ONZ przebywających obecnie w Kongo: Marokańczyków, Pakistańczyków i Hindusów. Mówimy o gwałtach, przemocy, handlu, i tak dalej, ale też oddziały ONZ, które tam stacjonują, nie chodzą w blasku chwały, lecz faktycznie wyrządzają szkodę.

W pełni się zgadzam z panem posłem Mitchellem, że Unia Europejska powinna podjąć bardziej zdecydowane działania. Jesteśmy Unią Europejską, całkowicie zjednoczoną. Świetnie sprawdziliśmy się w Czadzie. Nasze siły pokojowe są tam potrzebne i nie możemy polegać na ONZ. Sytuacja wygląda tak, że mamy wspaniały naród, ofiary europejskiej kolonizacji, ofiary konfliktów plemiennych, ofiary ślepoty międzynarodowej i nie możemy już dłużej tego nie dostrzegać. Po prostu musimy wkroczyć i ocalić ten naród.

  Alf Svensson (PPE). – (SV) Panie przewodniczący! Niemożliwością prawie jest zrozumienie straszliwych statystyk, o których była mowa, ale wiemy, że są one prawdziwe. Niemniej jednak, jak sądzę, wielu odnosi wrażenie, że jeśli chodzi o najbiedniejsze z biednych krajów afrykańskich leżące w rejonie subsaharyjskim, nasze zaangażowanie nie jest tak silne, jak powinno być. Wspomniano o sile militarnej. Myślę, że wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że musimy zwalczać biedę i korupcję, aby osiągnąć jakiekolwiek postępy w kierunku złagodzenia i poprawy sytuacji ludności w tym kraju, ludności, która w tak potworny sposób cierpiała.

Mówimy dużo o Afganistanie i spędzamy wiele czasu, rozmawiając o terrorze i o poczynaniach talibów; to oczywiście jest słuszne. Jednakże tutaj jest inny naród, który cierpiał i nadal cierpi w najpotworniejszych warunkach. Chciałbym podkreślić, że istnieją organizacje pozarządowe, które mogą wykonać pracę, jeśli otrzymają wsparcie od państwa i UE, ale to z kolei bardzo często wydaje się tak trudne do uzyskania.

  Cecilia Malmström, urzędująca przewodnicząca Rady. – (SV) Panie przewodniczący! Jak pokazała ta debata, istnieją bardzo dobre powody, dla których powinniśmy kontynuować zaangażowanie w Demokratycznej Republice Konga. UE już się zobowiązała do działań na rzecz długofalowej stabilności, bezpieczeństwa i rozwoju tego kraju. Pan komisarz De Gucht przedstawił długi opis operacji UE.

Podsumowując, wpłaty państw członkowskich oraz Komisji sprawiają, że UE jest jednym z największych płatników na rzecz pomocy w tym regionie i dlatego możemy wywierać wpływ. Jeżeli jednak będziemy dążyć do utrzymania stabilności w Demokratycznej Republice Konga oraz w regionie, kluczowe będą: poprawa warunków życia ludności kongijskiej, przestrzeganie praw człowieka oraz podjęcie energicznych działań przeciw korupcji w celu zbudowania społeczeństwa opartego na zasadach rządów prawa.

Oczywiście, potworna przemoc seksualna, której dowodów wielu posłów tutaj wysłuchało i o której – niestety – słyszymy w nazbyt wielu sprawozdaniach, jest całkowicie nie do zaakceptowania. Nie możemy pozwolić sprawcom odejść wolno. Muszą zostać postawieni przed sądem. Nad rządem kongijskim ciąży wielka odpowiedzialność; to jego zadaniem jest zapewnić, aby tak się stało oraz aby polityka „zera tolerancji” prezydenta Kabili nie polegała tylko na pięknych słowach, ale aby faktycznie wynikały z niej działania.

Jeśli chodzi o Radę, to mandat dwóch misji WPBiO został poddany ocenie po dwóch misjach rozpoznawczych w Demokratycznej Republice Konga na początku 2009 roku, przy czym uwzględniono pomoc w zwalczaniu dokładnie tego rodzaju przemocy seksualnej. W wyniku tej sytuacji EUROPOL DR Konga ma wysłać dwa zespoły wielozadaniowe do prowincji Kiwu Północnego i Południowego, przy czym mandat obejmie cały kraj. Zespoły te będą udostępniać różnego rodzaju specjalistyczną wiedzę w takich obszarach, jak dochodzenie w sprawie przestępstw oraz kontrola przemocy seksualnej. Aktualnie odbywa się rekrutacja uczestników tych misji.

Oczywiście, to tylko mały wkład. Jak na tak duży kraj, jest on skromny. Niemniej jednak jest ważny i te nowe specjalistyczne siły będą mogły wspierać wdrażanie właściwych procedur dochodzeniowych w zakresie przemocy seksualnej, zwłaszcza gdy aktów przemocy dopuszczają się ludzie w mundurach.

Już za chwilę będziemy mieć czas na pytania, ale jest to moja ostatnia debata jako przedstawiciela prezydencji szwedzkiej w tej Izbie. Chciałabym podziękować państwu za wiele świetnych debat, udanych dyskusji, jak również za bardzo dobrą współpracę z posłami do Parlamentu Europejskiego oraz z panem, panie przewodniczący.

  Przewodniczący. – Ja również chciałbym wyrazić, w imieniu każdego z posłów, nasze szczere podziękowania za pani skuteczność i wspólną pracę, która dla nas wszystkich była przyjemnością.

  Karel De Gucht, komisarz. – Panie przewodniczący! Po pierwsze, chciałbym podziękować wszystkim posłom, którzy wzięli udział w tej debacie. Nie będę powtarzał tego, co powiedziałem na początku. Skupię się tylko na trzech sprawach.

Po pierwsze, Komisja Europejska robi wiele w zakresie pomocy humanitarnej oraz programów przywrócenia rządów prawa. Mówimy o dziesiątkach milionów lub nawet więcej niż 100 milionach euro na początek. Ale problemem jest, oczywiście, ich ostateczna skuteczność, jeżeli brakuje właściwego partnera na arenie politycznej.

Po drugie, chciałbym skomentować mandat MONUC; chociaż MONUC może być krytykowana i musi być krytykowana za to, co się ostatnio zdarzyło, to uważam, że nakazanie jej opuszczenia DRK byłoby ostatecznie błędem. Byłaby to najgorsza rzecz, jaką można sobie wyobrazić.

Przeczytam państwu kilka ustępów z mandatu przyjętego przez Radę Bezpieczeństwa ONZ na początku zeszłego roku. Jest tam mowa o tym, że „Rada również zdecydowała, że od momentu przyjęcia niniejszej rezolucji MONUC posiada mandat uprawniający ją, w następującej kolejności, do bliskiej współpracy z rządem DRK w celu zapewnienia, po pierwsze, ochrony ludności cywilnej, pracowników służb humanitarnych oraz pracowników i placówek ONZ; w celu zapewnienia ochrony ludności cywilnej, łącznie z pracownikami służb humanitarnych, w przypadku zbliżającego zagrożenia przemocą fizyczną, w szczególności przemocą pochodzącą ze strony którejkolwiek ze stron zaangażowanych w konflikt”.

Kolejny bardzo istotny akapit to ustęp G, dotyczący skoordynowanych operacji. Jest tam mowa o tym, że „koordynuje działania z FARDC – wojskiem – zintegrowanymi brygadami rozmieszczonymi we wschodniej części Republiki Demokratycznej Konga oraz wspiera operacje prowadzone i wspólnie zaplanowane przez te brygady zgodnie z międzynarodowymi prawami humanitarnymi, prawami człowieka i ustawą o uchodźcach, mając na względzie”, itd.

A więc mandat jest w rzeczywistości bardzo jasno określony, należy natomiast omówić zasady zaangażowania. W istocie zadaniem MONUC jest przejrzenie własnych zasad zaangażowania, ponieważ to od nich zależy jej postępowanie.

Na koniec, często pojawia się krytyka, również międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Kwestionuje się jego zgodność z polityką. Czy możliwy jest z jednej strony międzynarodowy wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych, a z drugiej – właściwe zarządzanie kryzysem? Jest to bardzo interesujące pytanie.

W Kongu możemy znaleźć jedną z odpowiedzi. Pozwoliliśmy Bosco Ntagandzie przejąć przywództwo CNDP od Laurenta Nkundy, chociaż jest nakaz aresztowania Bosco Ntagandy, i teraz widzą państwo, co się dzieje. Nie ma czegoś takiego, jak darmowy obiad. Nie można wybierać pomiędzy – z jednej strony – zarządzaniem kryzysem politycznym a – z drugiej strony – zastosowaniem w praktyce międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Podobnie jak Parlament Europejski i Komisja Europejska uważam, że pierwszeństwo należy się właściwemu zastosowaniu międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych.

  Przewodniczący. – Otrzymałem sześć projektów rezolucji⁽¹⁾ złożonych zgodnie z art. 103(2) Regulaminu.

Zamykam debatę.

Głosowanie odbędzie się w czwartek, 17 grudnia 2009 roku.

PRZEWODNICZY: DIANA WALLIS
Wiceprzewodnicząca

(1) Patrz protokół.