Istungi stenogramm

Kolmapäev, 8. september 2010 - Strasbourg

17. ELi kartulitärklise sektor pärast 2012. aastat (arutelu)

  El Presidente. − El siguiente punto es el debate sobre la pregunta oral a la Comisión sobre el sector europeo de la fécula de patata después de 2012, de Esther de Lange y Albert Deß, en nombre del Grupo del Partido Popular Europeo (Demócrata-cristianos), y de Thijs Berman y Jo Leinen, en nombre del Grupo de la Alianza Progresista de Socialistas y Demócratas en el Parlamento Europeo (O-0097/2010 - B7-0456/2010)

  Esther de Lange, Auteur. − Voorzitter, geachte commissaris, de twee grootste fracties van dit Huis, de EVP- en de S&D-Fractie, hebben samen het initiatief genomen tot dit debat met u, met de Europese Commissie, over de toekomst van de aardappelzetmeelsector in Europa. Een toekomst die als gevolg van de financiële crisis zodanig in gevaar is gekomen dat deze sector mogelijk volledig van ons continent dreigt te verdwijnen. En dit terwijl de sector op termijn een belangrijke rol kan spelen in het verwezenlijken van onze eigen EU-2020-doelstelling. Zoals bekend, mijnheer de commissaris, zijn in het kader van de health check de betalingen aan deze sector deels gekoppeld en deels al ontkoppeld. Deze situatie eindigt in 2012 met volledige ontkoppeling. Laat ik duidelijk zijn: dit is een proces waarvan ik een voorstander ben, maar in de huidige situatie vraagt dat wel om de juiste benadering. Om te kunnen overleven en de concurrentie aan te kunnen met andere zetmeelsectoren zal de aardappelzetmeelsector na volledige ontkoppeling nieuwe markten moeten aanboren en het potentieel daartoe is groot, vooral in de bio-based economy, een van de speerpunten toch van de 2020-strategie van de Europese Unie. Denk bijvoorbeeld aan plastic op basis van aardappelzetmeel in plaats van op basis van olie, of denk aan chemische elementen voor de industrie. Echter, door de financiële crisis is de voorbereiding op deze overgang en op het aanboren van die nieuwe markten in gevaar gekomen doordat helaas investeringen en innovatie noodgedwongen uitbleven. In 2012 dreigt dus een harde landing van deze sector, waarbij volgens onderzoek 40% van de markt in de Europese Unie verloren zou kunnen gaan. Let wel, we hebben het over 6.000 directe arbeidsplaatsen, minstens zo veel indirecte arbeidsplaatsen en ongeveer 15.000 boeren die direct betroffen zijn omdat zij aan de sector leveren. Wij zullen dat niet alleen merken in mijn regio, in Noord-Nederland, maar we zullen dat ook merken in landen als Denemarken, Duitsland, Polen en Frankrijk. Vandaar dat wij vanavond, mijnheer de commissaris, aan de alarmbel trekken en de Commissie vragen om te zorgen voor een zachte, in plaats van een harde landing van de sector.

Mijn vragen zijn dan ook: is de Europese Commissie bereid daartoe tijdelijke maatregelen in te stellen, bijvoorbeeld voor een periode van twee jaar en begrotingsneutraal, door gebruik te maken van niet-benutte aardappelzetmeelgelden of landbouwmiddelen? Is de Europese Commissie bijvoorbeeld bereid een vrijwillig herstructureringsfonds in te stellen dat producenten ondersteunt die vrijwillig hun productie inperken?

Tot slot, mijnheer de commissaris, en dat is natuurlijk de hoofdvraag achter deze hele discussie: deelt de Europese Commissie onze mening dat de aardappelzetmeelsector een belangrijke rol kan spelen in een bio-based economy en dat het dus de moeite waard is om deze sector tijdelijk en budget-neutraal te helpen om deze overstap ook te maken?

  Thijs Berman, Auteur. − Voorzitter, de aardappelmeelindustrie dreigt na 2012 met een tè harde klap in een nieuwe periode te vallen, na decennia van op zichzelf ongezonde afhankelijkheid van subsidies. In Noord-Nederland alleen al gaat het om duizenden banen, in een economisch kwetsbaar gebied zonder veel andere grote werkgevers. Dat zijn wel allemaal mensen, in Groningen en elders, die in hun eigen regio willen wonen en werken. Een evenwichtige verdeling van werk in alle Europese regio's is belangrijk, ook in het welvarende Noordwest-Europa. Er is dus een overgangsregeling nodig. Het is de verantwoordelijkheid van de EU om daarvoor te zorgen. Dat hoeft niets extra's te kosten. Er is geld over van subsidies van de laatste jaren in de sector omdat de oogst tegenviel. Daarnaast is het mogelijk om de landbouwbegroting aan te passen. Natuurlijk moet de subsidieregeling voor aardappelzetmeel in 2012 stoppen. Dat trekt niemand in twijfel en ook de sector legt zich erbij neer. Maar er moet wel een toekomst zijn voor deze industrie omdat die dicht bij huis op ons platteland, nieuwe alternatieven vindt voor olieproducten en daarom straks onmisbaar is.

  John Dalli, Member of the Commission. − Mr President, honourable Members, thank you for your questions on the future of the potato starch sector. The Commission welcomes the opportunity to give its view on this sector.

The reform of the potato starch sector was part of the ‘Health Check’, and it was at the request of the sector that the Council decided that the decoupling of all aids should coincide with the end of the quota system. In fact, the Commission had proposed a more gradual approach, phasing in the decoupling in two steps. The sector’s main argument had been that the additional delay before the aids were decoupled would allow potato starch producers to prepare for a market without quotas and without transformation aids.

The request for a restructuring fund like the one in the sugar industry is difficult to accommodate within the budget allocated to the potato starch sector. Even if all current beneficiaries, including the growers of starch potatoes, agreed to renounce their coupled aids to set up a restructuring fund to finance the dismantling of potato starch factories, the available budget would be unlikely to provide a strong enough incentive.

To set up a restructuring fund within the current legal framework requires a regulation, which would enter into force on 1 July 2011 at the very earliest, leaving a restructuring period of only one year with a very limited budget that would be insufficient to address an overcapacity which, according to sector representatives, could amount to up to 40% of the total production capacity.

As I mentioned earlier, going back on the decisions taken as part of the Health Check is not an option. We are currently discussing the future of the CAP after 2013. For the agricultural sector as a whole we want to have a CAP that is strong, efficient and well-balanced. The potato starch sector, just like all other sectors, can participate in this debate.

  Peter Jahr, im Namen der PPE-Fraktion. – Herr Präsident, meine sehr geehrten Damen und Herren! Mit der Verordnung (EG) Nr. 73/2009 mit gemeinsamen Regeln für Direktzahlungen im Rahmen der Gemeinsamen Agrarpolitik wurden die gemeinschaftsrechtlichen Vorschriften über die Betriebsprämienregelung geändert und es wurde eine weitere Entkoppelung von bisher noch an die Produktion gekoppelten Beihilfen beschlossen.

Im Sektor Kartoffelstärke gibt es zwei Prämien, die derzeit noch an die Produktion gekoppelt gewährt werden dürfen, die Erzeugungsbeihilfe für Stärkekartoffeln – das sind die Zahlungen an die Landwirte – und die Prämie für Kartoffelstärke – das sind die Zahlungen an die Unternehmen bzw. an die Fabrik. Nach dem jetzt geänderten EG-Recht sind beide Prämien zu entkoppeln und in die Betriebsprämienregeln einzubeziehen. Der spätestmögliche Zeitpunkt dafür ist das Jahr 2012. Die Erzeugerbeihilfe könnte nach Entscheidung der Mitgliedstaaten auch schon ab dem Jahr 2010 entkoppelt werden. Das heißt, dass der Stärkekartoffelsektor derzeit noch produktionsbezogen durch ein umfassendes EU-Marktordnungssystem unterstützt wird. Aber nach den Beschlüssen zum health check ist die Anwendung dieser Marktordnungsinstrumente bis spätestens 2012 einzustellen.

Die beschlossenen Schritte werden für den Sektor einen schweren Einschnitt bedeuten. Ob der Stärkekartoffelanbau auch unter den neuen Voraussetzungen noch wettbewerbsfähig ist, wird erst die Zukunft zeigen. Auch wenn es zu mehr Marktorientierung und weniger staatlichen Eingriffen keine Alternative gibt, sollte über angemessene Übergangszeiten nachgedacht werden, um eine geordnete Umstellung zu ermöglichen. Zudem sollten wir die Landwirte, die weitermachen wollen, dabei unterstützen, ihre Wettbewerbsfähigkeit zu verbessern oder nach neuen Märkten und Absatzmöglichkeiten zu suchen, aber auch denen Hilfe bei der Suche nach Alternativen anbieten, die sich dagegen entscheiden.

Das Wichtigste allerdings ist eine kurzfristige Entscheidung bzw. eine klare Aussage der Kommission zu dieser Problematik. Denn gerade in der Wirtschaft gilt: Eine gute Entscheidung ist immer gut, eine schlechte Entscheidung ist eine Herausforderung, aber am schlimmsten ist, wenn keine Entscheidung getroffen wird. Denn keine Entscheidung ist Stillstand, und Stillstand ist für die Wirtschaft tödlich. Deshalb bitte ich die Kommission noch einmal, über die Situation nachzudenken und nach geeigneten Wegen und Möglichkeiten im Interesse unserer Landwirte zu suchen.

  Jan Mulder, namens de ALDE-Fractie. – Mijnheer de Voorzitter, in een ideale wereld zou het net zo moeten als wij voorspelden toen wij de health check uitvoerden. Helaas, wat betreft de aardappelmeelsector is het niet zo gegaan. Als op het ogenblik de plannen wordt uitgevoerd in de situatie zoals die nu is, dan zullen een heleboel bedrijven failliet gaan omdat de prijzen te laag zijn. De grote vraag is: is dat de prijs waard? Ik denk van niet. Ik denk dat de aardappelmeelsector in Europa een bijzondere sector is. Er is grote voortgang gemaakt op het gebied van biochemie. Allerlei nieuwe producten worden ontwikkeld en ik denk dat wij dat proces niet moeten afbreken.

De antwoorden van de Commissie stemmen mij niet al te optimistisch. Ik zou de Commissie willen vragen om de situatie nog eens een keer te willen overzien, om een intensieve dialoog met de sector te beginnen. Ik denk dat die zachte landing die ook al door vele anderen gevraagd is, dat die er zal moeten komen, want ik denk dat ook de aardappelmeelsector als speciale sector moet overleven. Ik denk dat de Commissie daarom speciale maatregelen zal moeten treffen.

  Janusz Wojciechowski, w imieniu grupy ECR. – W poprzedniej kadencji byłem dwukrotnie sprawozdawcą donośnie rozporządzenia dotyczącego określenia wielkości kwot skrobiowych. Spotykałem się wówczas wiele razy z przedstawicielami tego sektora, starałem się uwzględnić życzenia krajów, które były niezadowolone ze zbyt niskich kwot. Zwracaliśmy uwagę na to, że sektor ten pozostaje w bardzo słabej równowadze, której nie wolno naruszać, w przeciwnym wypadku cała branża miałaby wielkie kłopoty. Dzisiaj słyszymy o zagrożeniu, a nawet likwidacji całej tej branży, czego się bardzo obawiam. Patrzę ze smutkiem na kolejne problemy wielkich sektorów: problemy w branży mleczarskiej, niemal całkowita likwidacja branży produkcji tytoniu, a wcześniej reforma rynku cukru, która też zakończyła się fatalnymi skutkami dla rolników. Teraz problemy te dotykają sektora skrobi ziemniaczanej. Myślę, że najwyższy czas, aby przemyśleć kierunek zmian w polityce rolnej w Unii Europejskiej, który został ustalony w trochę innej rzeczywistości niż obecna. Mam wątpliwości, czy zasada, którą się wówczas kierowano, jest jeszcze aktualna.

  Jarosław Kalinowski (PPE). - Panie Przewodniczący! Od wielu lat w moim gospodarstwie zajmujemy się produkcją ziemniaków skrobiowych i - tak jak wiele dziesiątek tysięcy plantatorów w całej Unii Europejskiej - obawiam się, że zniesienie kwot produkcji skrobi i wycofanie wsparcia tej produkcji, kierowanego zarówno do producentów, jak i przetwórców, spowoduje w 2013 roku drastyczne pogorszenie się ich sytuacji gospodarczej. W związku z powyższym opowiadam się za utrzymaniem systemu kwotowania produkcji skrobi ziemniaczanej wraz z gwarantowaniem ceny minimalnej oraz płatności uzupełniających dla producentów rolnych. Ewentualna likwidacja tych instrumentów w sektorze skrobi musi wiązać się z zapewnieniem odpowiedniego wsparcia finansowego na restrukturyzację. Powoływanie się pana komisarza na reformę cukru jest niefortunne, gdyż okazała się ona europejską porażką i tak naprawdę pomogła tylko latyfundystom z Ameryki Południowej. Nie tędy droga, Panie Komisarzu, jest jeszcze czas na rozsądek.

  Elisabeth Köstinger (PPE). - Herr Präsident! 20 % weniger Treibhausgasemissionen, 20 % Anteil erneuerbarer Energie, wobei 10 % der Kraftstoffe aus erneuerbaren Quellen stammen müssen. Das sind die hohen Zielsetzungen der Europäischen Union, um dem Klimawandel entgegenzuwirken und Unabhängigkeit in der Energieversorgung zu erreichen.

Die offene Frage ist aber, wie diese Ziele erreicht werden sollen. Vor allem wenn jene Sektoren, die einen Beitrag leisten, ausgezehrt werden. Die Landwirtschaft kann und will einen beträchtlichen Beitrag zu den 2020-Zielen leisten. In einzelnen Landwirtschaftsbereichen zieht sich die Politik aber mehr und mehr aus der Marktordnung zurück. Im Stärkekartoffelsektor wurden im Zuge des health check Bedingungen geschaffen, durch die mit massiven Einbrüchen in der Produktion gerechnet wird. Das Auslaufen des Quotensystems sowie des Mindestpreises haben den Sektor massiv unter Druck gesetzt. Auch hier muss für eine sanfte Landung gesorgt werden.

Die Kommission ist aufgefordert, Maßnahmen zu finden, die die Stärkekartoffelproduktion vor allem in Regionen sichert, in denen Alternativen fehlen. Die Nutzung der Produkte der Kartoffelstärkeindustrie wird auch in Zukunft große Bedeutung haben.

  Seán Kelly (PPE). - Mr President, the early bird catches the worm and the late bird catches the eye, so thank you for facilitating me.

I come from Ireland, where the potato is very dear to people’s hearts because, prior to the Great Famine, it fed the population. When the potato blight came in 1847, four million out of eight million people died as a result. Ever since, no meal has been complete without a potato or a ‘spud’ as we call it in Ireland. So anything that jeopardises the future of potato farmers would send a shiver down the spine of Irish people.

Individuals here have spoken – and I share their concerns – about the future of the potato industry and, as the Commissioner pointed out, in the newly funded CAP, post-2013, the potato sector would have to be given very careful consideration. That is quite correct.

Finally, Mr President, I just want to say thank you for your chairing of the session tonight. If I was not against cloning, I think you yourself would be worth cloning!

  John Dalli, Member of the Commission. – Mr President, I am not surprised that this issue has attracted so much attention and debate and I thank all of you for expressing your views. The various points which have been raised show the need for a deep understanding of these issues so that we can take informed and proportionate decisions.

As I said in my opening statement, the Commission plans to adopt later this year a comprehensive report setting out the key issues which contribute to the cloning debate. I hope that this will serve to add clarity to this complex issue and will prove useful as a basis for the institutional debates and discussions that will follow.

I emphasise that an improvement in the current situation can only be achieved through consensus amongst all EU institutions. This debate has been going on since January 2008, and I look forward to us making progress together on this issue, with the ultimate aim of agreeing on a practical way forward which will serve us well in the years to come.

  Esther de Lange, Auteur. − Voorzitter, ik wilde drie dingen zeggen. Allereerst tegen mijnheer Kelly en zijn warme betoog over de aardappel. We hebben het hier over net iets andere aardappels dan de aardappels die op uw bord liggen, maar we hebben het over zetmeelaardappels. Maar de problemen zijn wel gelieerd, want op het moment dat de zetmeelaardappelsector instort, wordt er meer geproduceerd in de aardappelsector, de consumptieaardappelsector, en dat levert problemen op voor die markt.

Tweede opmerking: de commissaris zegt elke keer: het lukt niet, maar er liggen voorstellen vanuit de aardappelzetmeelsector om te komen tot een oplossing. Ons signaal is: kijk daar alsjeblieft met een neutrale instelling naar, want het elke keer verwijzen - wat de commissaris ook weer doet - naar de situatie na 2013 - het debat gaat over ná 2013 - helpt niet. Dan is het dus te laat. Deze sector dreigt in elkaar te klappen in 2012. In 2012 en 2013 hebben wij een overgangsmaatregel nodig, zodat de sector weer gewoon mee kan doen met het reguliere landbouwbeleid dat weer ingaat in 2014.

Dat is nog even mijn hartenkreet aan de commissaris.

  El Presidente. − Se cierra el debate.