Volledig verslag van de vergaderingen

Donderdag 23 september 2010 - Straatsburg

3. Invoer in de EU van in Chinese werkkampen geproduceerde goederen (debat)

  De Voorzitter. − Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de invoer in de EU van in Chinese werkkampen geproduceerde goederen.

  Štefan Füle, lid van de Commissie. − (EN) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de in deze vraag naar voren gebrachte kwestie heeft inderdaad betrekking op de fundamentele mensenrechten die aan de Europese Unie ten grondslag liggen en die een centrale rol spelen bij de uitvoering van het externe beleid.

Ik kan u verzekeren dat de Commissie zich verbonden heeft met de mensenrechten en ook met de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie, onder andere over dwangarbeid. Tegelijkertijd kent u ook de gevoeligheid van deze kwestie in onze betrekkingen met China.

De Commissie is het volledig met het Europees Parlement eens dat het systeem van de Chinese werkkampen, laogai genaamd, op geen enkele manier te verenigen valt met universeel geaccepteerde ideeën over mensenrechten en met China’s ambitie om een moderne en ontwikkelde maatschappij te worden. Het in stand houden van dit stelsel is ook volledig in strijd met China’s voornemen om het door haar twaalf jaar geleden ondertekende Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten te ratificeren.

Het is inderdaad goed mogelijk dat de Europese Unie te maken heeft met de invoer van goederen die in laogai-kampen zijn gemaakt onder omstandigheden die wij veroordelen. Het is echter uiterst lastig om te beoordelen of – en welke - uit China ingevoerde producten zijn gemaakt in laogai-kampen.

Als gevolg van eerdere vragen van het Europees Parlement - en ook van burgerrechtenorganisaties - heeft de Europese Unie deze kwestie de afgelopen jaren voortdurend bij China onder de aandacht gebracht, in het bijzonder tijdens de tweejaarlijkse mensenrechtendialoog met China.

In dit verband heeft de Europese Unie benadrukt dat het laogai-stelsel in strijd is met verschillende artikelen van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, met name artikel 8, het verbod op dwangarbeid en verplichte arbeid en artikel 9, het verbod op willekeurige gevangenhouding.

Tot op heden heeft de Europese Unie gekozen voor een positieve benadering van China en niet voor het instellen van een invoerverbod. Er zijn echter grenzen aan deze benadering, die tot nog toe niet heeft geleid tot een aanwijsbare verandering in het Chinese beleid ten aanzien van lagaoi-kampen.

We moeten ook vaststellen dat China niet het enige land is waar het vervaardigen van goederen in de gevangenis een zorgelijke kwestie is. De Commissie staat er daarom voor open opnieuw de discussie te voeren over de juiste methode om landen onder druk te zetten die producten in gevangenissen laten maken en daarbij de fundamentele mensenrechten en de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie schaden. Deze discussie moet echter niet alleen tot China worden beperkt maar over alle betrokken landen gaan.

Wij zien uit naar andere standpunten die het Parlement over deze kwestie heeft en wij houden u van verdere ontwikkelingen op de hoogte.

  Michael Gahler, namens de PPE-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, het is een gelukkig toeval dat wij dit debat voeren in dezelfde vergaderperiode als de beraadslagingen met betrekking tot de komende top tussen de EU en China. De kwestie van de Chinese werkkampen, laogai, heeft repercussies voor zowel het handelsbeleid als het mensenrechtenbeleid. Ik zou in dezen de nadruk willen leggen op het mensenrechtenbeleid.

Gevangenen in de Chinese laogai-kampen worden gedwongen slavenarbeid te verrichten onder het cynische motto "hervorming door arbeid". Dit immense netwerk van kampen voor gedwongen arbeid is een schending van de mensenrechten. De gevangenisomstandigheden zijn ontstellend en onacceptabel voor de Europese partners van China. Zij vormen een flagrante bespotting van de universele mensenrechten, die de Volksrepubliek niet later dan twaalf jaar geleden toezegde te zullen naleven, toen het land het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten ratificeerde.

Het Europees Parlement heeft in het verleden al diverse malen het laogai-systeem veroordeeld. Er is echter iets wat moet worden aangemerkt: een laogai-gevangenis draagt een bedrijfsnaam evenals elke overige onderneming, alsof het hier een gewone onderneming betreft, waardoor de ware aard van de producten wordt verborgen, producten die tot stand komen met behulp van gedwongen arbeid. De Verenigde Staten hebben de import van in deze gevangenissen geproduceerde goederen wettelijk verboden en houden de markt gesloten voor deze zogenaamde "ondernemingen". Wij hebben een dergelijk verbod nog niet geïntroduceerd. Commissaris, u zei dat het moeilijk is om te bepalen wat de herkomst is van producten. Wij kennen echter de namen van deze ondernemingen, die in werkelijkheid gevangenissen zijn. De Verenigde Staten hebben reeds specifieke ervaring met betrekking tot hoe deze producten van de markt kunnen worden geweerd. De vraag is of u bereid bent kennis te nemen van deze bedrijfslijsten en een specifiek gesprek met de Verenigde Staten aan te gaan over hoe wij op dit vlak iets kunnen bereiken?

Zal de Europese Unie erop aandringen dat China de speciale VN-rapporteur voor foltering spoedig toestemming verleent om de gevangenissen van zijn keuze te bezoeken, met name die in Xinjiang en Tibet?

  Karin Kadenbach, namens de S&D-Fractie. – (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik zou mijn bijdrage willen beginnen met te zeggen dat de Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Demoraten in het Europees Parlement zeer geïnteresseerd is in constructieve betrekkingen met de Volksrepubliek China. Uw antwoord van vandaag stelde mij echter enigszins teleur, aangezien het weinig concreets bevatte. Feitelijk hebt u weinig meer gedaan dan de aandacht vestigen op de huidige situatie, waarbij u zich tracht te verbergen achter het feit dat het een complexe zaak betreft. Dit is geen acceptabel excuus, te meer daar andere landen, waaronder de Verenigde Staten, zoals wij zojuist hoorden, er reeds in geslaagd zijn zeer heldere oplossingen te vinden.

Een positieve handelsbalans met China is iets wat ik voor ons allemaal zou verwelkomen, maar mag geen excuus vormen om de ogen te sluiten voor ernstige schendingen van de mensenrechten. Ik twijfel er niet aan dat China en zijn vertegenwoordigers er alles aan doen de zeer gecompliceerde situatie in China– bloei en groei van de economie aan de kust en in de grote steden en toenemende armoede op het platteland – op te lossen. Deze situatie leidt tot een absoluut verstoord evenwicht in de maatschappelijke structuur van het land. Dit kan echter geen excuus zijn dat wij er niet alles aan doen om de import van deze goederen in Europa, bedoeld of onbedoeld, te voorkomen. Wij hebben tal van maatregelen tot onze beschikking; wij kunnen zorgen dat bedrijven in Europa zich bewust worden van deze problematische producten. De namen van deze dekmantelbedrijven die handelen in goederen die afkomstig zijn van de laogai-kampen zijn bekend. Ook weten wij wie de leveranciers zijn. Het heeft niet zo veel zin als wij in Europa zorgen dat de meeste bedrijven hier een voortreffelijk voorbeeld geven door een verklaring af te geven dat de mensenrechten bij alle bedrijfsactiviteiten worden gerespecteerd, als wij er tegelijk niets aan doen om te zorgen dat zij zich ook echt aan deze toezegging houden.

Ik zie mijzelf als een vertegenwoordiger van de consument, die er zeker van wil zijn dat als hij producten koopt van Chinese herkomst, deze producten niet het product zijn van gedwongen arbeid. Wij besteden reeds extra aandacht aan producten die voortkomen uit kinderarbeid. In dit opzicht is er al veel gebeurd. Ik verwacht van de Commissie dat zij met specifieke voorstellen komt, zoals een kwaliteitskeurmerk. Ik wil dat er een verbod komt op producten waarvan bewezen kan worden dat deze afkomstig zijn van deze bronnen en ik wil tegelijkertijd dat een opbouwende en effectieve dialoog met China wordt voorgezet. Ik geloof dat er aan de kant van de Chinese regering bereidheid bestaat deze dialoog voort te zetten. China heeft er tevens belang bij om zijn mensenrechtentoestand te verbeteren. Laten wij proberen dit te bereiken door middel van een dialoog. Wij moeten echter niet de ogen sluiten voor schendingen van de mensenrechten, enkel en alleen omdat de handelsbetrekkingen zo belangrijk zijn.

  Charles Goerens, namens de ALDE-Fractie. – (FR) Mijnheer de Voorzitter, er zijn volgens de schattingen van de niet-gouvernementele organisaties meer dan duizend kampen, drie tot vijf miljoen mensen zijn gevangengezet, bijna allemaal wegens bedreiging van de staatsveiligheid, en er doen geruchten de ronde over orgaanhandel. Deze lijst is niet eens volledig en hij is al zeer zorgbarend. De dwangarbeidskampen in China zijn een echte schande.

De reactie van de internationale gemeenschap blijft echter bedeesd. Wat we eigenlijk willen van de Europese Unie, is dat ze laat zien dat ze stappen zet, uiteraard voorzichtige stappen, maar niettemin stappen die ertoe kunnen leiden dat alle handelspartners van China één front vormen om China te dwingen tot echte concessies. Er zijn al taakgroepen opgericht voor minder belangrijke zaken.

  Marek Henryk Migalski, namens de ECR-Fractie. – (PL) Commissaris, ik sluit mij aan bij degenen die uw speech nogal teleurstellend vonden. Dit zou namelijk een cruciale kwestie voor ons moeten zijn. Er zitten ongeveer zeven miljoen mensen in die kampen. Deze mensen worden zeer vaak onderdrukt vanwege hun religieuze of politieke overtuigingen. Het zou onze morele en politieke verantwoordelijkheid moeten zijn dit te bestrijden.

Het is moeilijk om bij dit gevangenissysteem niet de associatie te hebben met de goelags van de Sovjet-Unie. En de naam ervan doet zelfs sterk denken aan het beroemde opschrift boven de toegang tot het nazi-Duitse concentratiekamp Auschwitz-Birkenau, "Arbeit macht frei", want ‘"laogai"’ betekent ‘"verbeteren door werk"’. We mogen dit dus niet gewoon negeren en dit onderwerp moet absoluut centraal staan in elk overleg tussen de Europese Unie en China en ook, zoals ik het zie, in elk overleg tussen een lidstaat en China. Dit is een cruciale kwestie en ik doe een beroep op de commissaris dit onderwerp bij elke bijeenkomst met de Chinese autoriteiten op de agenda te plaatsen.

  Marie-Christine Vergiat, namens de GUE/NGL-Fractie. – (FR) Mijnheer de Voorzitter, we weten allemaal hoe het gesteld is met de democratie en de mensenrechten in China. We hebben het zojuist over het Europese nabuurschapsbeleid gehad. Deze twee onderwerpen hebben één ding gemeenschappelijk: het economisch realisme voert de boventoon.

In de ogen van degenen die Europa besturen, is China eerst en vooral een grote markt. We mogen de Chinese autoriteiten daarom niet ontstemmen, want ze zouden hun grenzen voor ons kunnen sluiten. Het speelt geen rol dat de politieke repressie nog altijd even groot is. Ik ben de slachtoffers van het Tiananmenplein niet vergeten. Ik ben al de mensen die wegkwijnen in gevangenissen en arbeidskampen of die hun strijd voor democratie en mensenrechten met hun leven moesten bekopen, niet vergeten.

Het laogai-stelsel is inderdaad een verschrikkelijk symbool van wat er gebeurt in China. U hebt ons nogmaals gezegd dat mensenrechten belangrijk zijn voor de Commissie. Dus, commissaris, verschuil u niet achter technische overwegingen. Neem niet langer genoegen met besprekingen met de Chinese regering. U weet goed genoeg hoe uw woorden worden ontvangen bij de Chinese regering. Deze besprekingen zijn voor hen iets wat ze moeten doorstaan.

Uw inleidende toespraak heeft de vragen van mijn collega-Parlementsleden nauwelijks beantwoord. U hebt eigenlijk niets specifieks gezegd. Verschuil u niet achter het feit dat ook andere landen arbeidskampen hebben. U zegt ons dat China aan het moderniseren is. Ik zou zeggen: het hangt ervan af voor wie.

Ik ben geen pro-Amerikaan, in het geheel niet. Maar in dit geval lijkt me dat we op zijn minst dezelfde maatregelen kunnen nemen als de Verenigde Staten. Op het gebied van de veiligheid en zogenaamde bestrijding van het terrorisme kunnen we samenwerken met de Verenigde Staten, ook in het nadeel van de Europese burgers. Waarom kan de Europese Unie niet hetzelfde doen wanneer het gaat om de inachtneming van de mensenrechten?

Commissaris, wanneer zal de Europese Unie de export van producten van laogai-kampen verbieden?

  Lorenzo Fontana, namens de EFD-Fractie. – (IT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, de woorden die u hebt gesproken waren zeker niet die wij hadden verwacht, want wij hadden een vastberadener reactie op dit onderwerp verwacht: we mogen niet toestaan dat de mensenrechten wijken voor de economie, anders heeft Europa geen bestaansreden meer.

Er zitten miljoenen mensen in de laogai, miljoenen mensen van wie de mensenrechten worden geschonden. We mogen vooral niet vergeten dat dit hoe dan ook tevens een probleem voor de Europese economie is, want die producten die op onze markt komen leiden vervolgens tot oneerlijke concurrentie, die ook in Europa economische crises veroorzaakt evenals verlies van het concurrentievermogen en dumping. Dit maakt duidelijk dat, ondanks wat de regering in Peking de laatste jaren heeft gezegd en gedaan, de resultaten helaas niet zichtbaar zijn.

De laogai blijven bestaan en helaas worden de rechten van miljoenen mensen - die ook minderheden zijn in deze landen - met de voeten getreden. Wij vinden, en ik hoop dat het zover komt, dat de logica van diplomatie en overleg op dit vlak plaats moeten maken voor een ferme reactie van Europa, die neerkomt op een vastberaden verbod op de invoer van alle producten uit de laogai, wellicht naar het voorbeeld van de Verenigde Staten.

  Daniel Caspary (PPE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, wij zijn ons allemaal bewust van het feit dat het laogai-netwerk de façade is van een onacceptabel systeem van gedwongen arbeidskampen in China. Alleen al het bestaan van dit soort arbeidskampen is onacceptabel, maar ik vind het evenzeer weerzinwekkend dat veel van de producten die daar worden vervaardigd ook nog eens hun weg vinden naar onze winkels. Deze arbeidskampen maken niet alleen deel uit van een strafsysteem voor gevangenen, maar stellen de Chinese overheid ook nog eens in staat hiervan de vruchten te plukken en financiële voordelen te genieten. Ook dit is een onacceptabele situatie. Hoe kunnen wij er zeker van zijn dat sommige van deze producten uit de arbeidskampen niet worden aangeboden als deel van de gastvrijheid die wordt geboden aan de delegatie van de Europese Unie die China over veertien dagen bezoekt? Ik vind dit een onverdraaglijke gedachte.

Mijnheer Füle, ik ben zeer teleurgesteld in wat u hebt gezegd. In plaats van dat u eindelijk aandacht besteedt aan dit vraagstuk en ons uw oplossingen voorlegt, kondigt u enkel aan dat de Commissie allereerst wil uitzoeken welke landen nog meer gebruikmaken van dubieuze gevangenissen om producten te produceren die onze markten bereiken. U moet eerst maar eens dit ene probleem oplossen. Als u dit probleem hebt opgelost, kunnen wij ons op het volgende probleem gaan richten. Wij moeten oppassen dat wij onze aandacht niet te veel verspreiden, maar zorgen dat wij dit probleem nu eindelijk eens goed aanpakken.

Ik roep de Commissie en de Raad op er eindelijk voor te zorgen dat de producten uit deze kampen niet langer worden verkocht in welke Europese winkel dan ook. Dit soort producten willen wij gewoon niet in Europa. Zoals al vele malen is genoemd, hebben onze vrienden in de Verenigde Staten al lang een weg gevonden om deze producten uit hun winkels te weren. Ik roep de Commissie op ervoor te zorgen dat deze met bloed bevlekte producten onze markten niet meer bereiken. Ik ben geheel voor een goed partnerschap met China, maar dit soort kampen en bepaalde overige kwesties zullen altijd een bron van ergernis zijn in onze betrekkingen.

  Gesine Meissner (ALDE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, u hebt gezegd dat de mensenrechten behoren tot de kernwaarden van de Europese Unie. In december vorig jaar hebben wij vol trots het Verdrag van Lissabon en het daaraan verbonden wettelijk bindende Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens ondertekend. Wat u zei is absoluut waar en van cruciaal belang: wij moeten de mensenrechten verdedigen waar wij maar kunnen en wij moeten deze beginselen tevens laten prevaleren bij al onze handelsactiviteiten.

Zoals u al aangaf, is dit een lastige kwestie. Maar zoals eveneens is aangegeven, bestaat er reeds een lijst van kampen die laogai-producten produceren. Ik heb hier een boek met alle relevante informatie. Hierin kunt u vinden welke gevangenissen welke producten produceren en onder welke naam zij dat doen. Kortom, het is goed mogelijk deze zaak goed te onderzoeken. Dat is bijvoorbeeld waarom de Laogai Research Foundation, die zowel internationaal als binnen Europa actief is – ik zeg dit mede omdat de heer Müller vandaag bij ons is – commissaris De Gucht heeft aangeschreven om hem te vragen of de speciale VN-gezant naar eigen keuze kampen kan bezoeken en of hij de vraag kan onderzoeken of het mogelijk is om tijdelijk de tariefpreferenties voor dergelijke producten te doen stoppen, in navolging van het voorbeeld van de Verenigde Staten, die wat moediger zijn dan wij ten aanzien van deze kwestie. Ik zou graag willen weten welke vooruitgang er is geboekt met betrekking tot het door de commissaris toegezegde onderzoek naar deze kwestie?

(Applaus)

  Fiorello Provera (EFD). – (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik voeg nog enkele cijfers toe aan de cijfers die de collega's hebben aangehaald: er is vastgesteld dat er meer dan duizend laogai-kampen zijn, sinds 1949 zijn er tussen de veertig en vijftig miljoen gevangenen ondergebracht in de laogai en er zijn 314 bedrijven aan de laogai verbonden.

De laogai-kampen zijn een van de meest repressieve gevangenissystemen ter wereld, opgericht naar het model van de goelag uit de Sovjet-Unie om de tegenstanders van het communistische regime te straffen, dus om politieke redenen. De Europese Unie heeft al enorme moeite om op te boksen tegen het productiesysteem van de Chinese Volksrepubliek, waar normen op het gebied van vakbonden, milieu en consumentenbescherming vrijwel niet-bestaand zijn. Als wij toestaan dat goederen worden ingevoerd die zijn geproduceerd door politieke gevangenen, maken wij ons – op zijn minst moreel – medeplichtig aan deze misdaden die we juist zouden moeten helpen uitbannen.

Anders, commissaris, zouden we de indruk bevestigen dat we heel kritisch zijn voor de kleine landen en heel omzichtig ten aanzien van grote landen als China. Tot besluit wil ik nog zeggen dat de volgende top van oktober een gelegenheid biedt om ook dit probleem op te lossen. Ik hoop, commissaris, dat deze kans niet wordt gemist en dat u terugkomt met beter nieuws.

  Cristian Dan Preda (PPE). – (RO) Zoals u weet gaat artikel 11 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens over het recht op een eerlijk proces. Laogai, heropvoeding door arbeid, is natuurlijk een grove schending van dit recht. Zoals mijn collega’s voor mij al hebben gezegd, wordt er in laogai-kampen meer gedaan dan dit. Gevangenen worden er onderworpen aan marteling en vernederende behandelingen. Daarnaast moet men – uiteraard onbetaald – werken in mijnen, op boerderijen en in fabrieken, hetgeen soms de hele dag duurt. Volgens onderzoek door mensenrechtenorganisaties worden in de laogai-kampen de gevangenen ook geslagen en onderworpen aan seksuele agressie, terwijl ze geen medische zorg of acceptabele voeding krijgen. De import van goederen die in het laogai-systeem zijn geproduceerd moet natuurlijk worden verboden. Ik ben sterk van mening dat dit moet gebeuren. De Commissie kan het verbod bewaken. De heer Gallagher gaf dit zeer duidelijk aan in zijn toespraak.

Bovendien ben ik ook van mening, zoals andere leden ook hebben gezegd, dat EU-vertegenwoordigers iedere kans moeten aangrijpen om in bijeenkomsten op hoog niveau met Chinese ambtenaren een totaalverbod op dit mensonterende systeem te eisen.

  Cristiana Muscardini (PPE). - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wie de god van het geld aanbidt, maakt het niet uit of dit geld met bloed is besmeurd. De Chinese regering gebruikt de arbeid van deze mensen die onder onmenselijke omstandigheden werken en ze blijft met bloed besmeurde goederen naar Europa uitvoeren.

Ik geloof niet dat het morele vraagstuk de Europese Unie erg zal helpen om het probleem op te lossen, aangezien de Europese Unie nog geen maatregelen heeft getroffen om de invoer van dergelijke goederen te verbieden en ze haar onderhandelingen met de Volksrepubliek China voortzet, hoewel ze weet wat China doet en waar deze producten vandaan komen.

Ik vrees dat het morele vraagstuk Europa niet voldoende interesseert en daarom vraagt ons Parlement met klem om met meer vastberadenheid terug te keren om dit probleem op onmiskenbare wijze met China aan te pakken. En aangezien Europa ook voor zijn economie vreest, dient er ondertussen zo snel mogelijk een verordening voor de herkomstbenaming van de producten tot stand te komen. Op die manier kan Europa tegen de Chinese regering zeggen dat als ze geen einde maakt aan de productie en uitvoer van door gevangenen gemaakte goederen, alles wat Chinees is voor ons mogelijk met bloed besmeurd zal zijn.

  Tunne Kelam (PPE). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, we moeten niet vergeten dat een aanzienlijk deel van China’s economische groei te danken is aan de gevangenis. Het laogai-stelsel was het belangrijkste instrument in de periode van massale politieke onderdrukking en sinds 1949 zijn er zo’n vijftig miljoen gevangenen bij betrokken geweest. Zelfs vandaag de dag zijn er ongeveer vijf miljoen gedetineerden. De grootste groep wordt vastgehouden onder het mom van de staatsveiligheid. Het is geen geheim dat er in communistische gevangenkampen in China op grote schaal sprake is van dwangarbeid. Het is bewezen dat de meeste laogai-gevangenissen commerciële bedrijfsnamen hebben.

Commissaris, bent u bereid om aan de vooravond van de top EU-China het principe van wederkerigheid van EU-voorzitter Van Rompuy in verdere acties op te nemen? Ik ben het ermee eens dat u de meeste van onze vragen niet heeft beantwoord. Is er bijvoorbeeld sprake van enige samenwerking met de Amerikaanse regering om producten die gemaakt zijn in laogai-gevangenissen te identificeren? Hebt u eerdere resoluties van het Europees Parlement bestudeerd, waarin een Europees verbod op de verkoop van in laogai-gevangenissen gemaakte producten wordt voorgesteld en erop aangedrongen wordt dat toekomstige samenwerking met China afhankelijk wordt gemaakt van de ratificatie van belangrijke verdragen van de Verenigde Naties en de Internationale Arbeidsorganisatie door Peking? Bent u, wanneer de Chinese regering weigert, bereid om China’s status binnen het stelsel van algemene preferenties op te schorten? Dit zijn vragen waarop wij een antwoord moeten krijgen.

  Martin Kastler (PPE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, het opsluiten van mensen in werkkampen omdat zij niet dezelfde opvattingen hebben als de regering, is een misdaad tegen de menselijke waardigheid. Kampen voor slavenarbeid, heropvoedingskampen en interneringskampen – het zijn allemaal anachronismen die in de 21ste eeuw nog niets aan weerzinwekkendheid hebben ingeboet, waar ter wereld zij zich ook bevinden. Ik ben echt teleurgesteld dat de Europese Commissie, tegen beter weten in, heeft verzuimd aan de leden van dit Parlement concrete maatregelen voor te leggen om deze Chinese problematiek aan te pakken en niet heeft uitgelegd hoe zij de toekomstige samenwerking tussen de EU en China ziet.

Als de Verenigde Staten beschikken over een lijst van ondernemingen en als er boeken bestaan waarin de namen worden gepubliceerd waarvan bekend is dat zij de façade vormen van de interneringskampen, hoe kan het dan zijn dat u daar niet over beschikt? Waarom kiest u voor deze oogkleppenbenadering? U en de Commissie maken zich zo medeschuldig aan de ellende die wordt geleden door al diegenen die zijn opgesloten, vaak zonder een wettig proces. Er is toch niemand die dat wil. Het recht is een van de fundamentele beginselen van Europa en de Europese Unie. Als Parlementslid schaam ik mij ervoor dat ik moest luisteren naar wat er hier vandaag gezegd werd. Toch ben ik aan de andere kant verheugd dat wij vanuit meerdere partijen de aandacht hebben weten te vestigen op dit rechtsbeginsel van vrijheid en menselijke waardigheid. Daarvoor zou ik dit Parlement willen bedanken.

  Michael Theurer (ALDE). – (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, mijn mede-Parlementsleden hebben uitgelegd dat het vanuit het gezichtspunt van de mensenrechten zeer urgent is dat de import van deze producten naar de Europese Unie een halt wordt toegeroepen. Gelet op de onmenselijke omstandigheden ben ik ook van mening dat de vraag zich aandient of deze producten worden verkocht tegen dumpingprijzen. Ik geloof dat wij ook moeten bekijken of het nodig is om anti-dumpingmaatregelen te treffen.

Daarnaast moeten wij als EU zeer duidelijk laten blijken dat wij, ongeacht de desbetreffende handelsbelangen, de omstandigheden van deze arbeidskampen onaanvaardbaar achten. Uiteraard moeten wij ons niet alleen bezig houden met de producten zelf, maar moeten wij er ook naar streven de omstandigheden te verbeteren van de mensen in deze kampen, die vaak verstoken zijn van alle recht. Dit zullen wij eens te meer zeer duidelijk moeten maken aan de Volksrepubliek China.

  Eva Lichtenberger (Verts/ALE). – (DE) Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Commissaris, u zei eerder dat dit in het kader van onze betrekkingen met China een zeer delicate kwestie was. Dat is duidelijk. Mijns inziens moeten partners die zaken doen met elkaar en die een partnerschap op mondiaal niveau opbouwen, niet alleen in de onderhandelingen systematisch vasthouden aan hun eigen waarden, maar ook de juiste conclusies trekken. Anders, en ik denk dat wij het hier allemaal wel over eens zijn, kan een van de onderhandelingspartners worden beschuldigd van hypocrisie wanneer deze enerzijds het bestaan van deze verachtelijke kampen bekritiseert en anderzijds wel bereid is deze producten op zijn markt toe te laten. Het is een kwestie van Europese geloofwaardigheid dat wij op dit vlak de daad bij het woord voegen. Ik geloof dat een dergelijke stellingname alleen maar wordt gerespecteerd in China, en niet zozeer verworpen. Immers, een onderhandelingspartner waar de hypocrisie vanaf straalt, wordt minder serieus genomen dan een die trouw is aan zijn eigen waarden – en die ook bereid is dienovereenkomstig actie te ondernemen.

  Charles Tannock (ECR). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, China wordt gezien als een wonder van de kapitalistische economie, maar in wezen is het een keiharde communistische staat met één partij. Eén van de mindere kwaliteiten is de gedwongen "heropvoeding" in werkkampen, of laogai, waar miljoenen dissidenten of politieke tegenstanders naartoe zijn gestuurd – van Oeigoeren tot Falun Gong beoefenaars, en, in het verleden uiteraard, de demonstranten op het Plein van de Hemelse Vrede en hun familieleden.

Er doen over deze kampen niet bewezen maar huiveringwekkende verhalen de ronde over het roven van organen bij gevangenen die geëxecuteerd zullen worden. Het staat wel vast dat China jaarlijks duizenden burgers om het leven brengt om verschillende redenen: van ernstige halsmisdaad – en dat kunnen we misschien begrijpen – tot economische oplichting en kleine vergrijpen.

Er is een andere kwestie die ik in het verleden bij commissaris Mandelson onder de aandacht heb gebracht: het vermoeden dat dwangarbeidkampen wellicht goederen produceren. Dit wordt beweerd. In het bijzonder werden rubberen laarzen genoemd, die op de een of andere manier op de Europese markt terechtkomen. Ik voel enigszins mee met de Commissie, omdat het tot nu toe onmogelijk is gebleken om deze goederen te identificeren of bewijs te leveren.

  Jaroslav Paška (EFD). – (SK) Kort na de communistische machtsovername in 1948 werd begonnen met het opzetten van werkkampen, ofwel zogeheten laogai, naar de Chinese woorden 'lao' (heropvoeding) en 'gai' (werk).

Sinds deze kampen in gebruik zijn genomen, zijn vijftig miljoen Chinezen gevangengezet, en slechts de helft van hen is ooit weer naar huis teruggekeerd. Volgens de Laogai Research Foundation in Washington zijn er momenteel meer dan 1 700 van dergelijke kampen in China. Tussen de drie en vijf miljoen mensen worden daarin vastgehouden. Meestal worden mensen naar de kampen gestuurd zonder enige gerechtelijke procedure, aangezien een politiebesluit volstaat. In de kampen ontneemt het Chinese regime de gevangenen doelbewust hun menselijke waardigheid en individualiteit en dwingt het hun familie en vrienden brieven te schrijven waarin zij de gevangenen afwijzen en in de steek laten. Deze brieven, in combinatie met de onmenselijk lange ondervragingen, foltering en de dagelijkse veertien uur dwangarbeid, breken de gevangene uiteindelijk. De gevangenen hebben slechts drie à vier dagen vrij per jaar. Medische zorg en geneesmiddelen zijn er niet in de kampen. De gevangenen die in de buitenlucht werken, vullen hun schamele dieet aan door gras te eten. De kampen bieden geen enkele privacy en 5 tot 15 procent van de gevangenen pleegt zelfmoord in de kampen.

We moeten daarom effectieve maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat het geweten van de Europese beschaving niet bezoedeld wordt door producten die in deze slavenfabrieken zijn gemaakt.

  Nick Griffin (NI). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is schokkend om gevangen te worden gezet vanwege je denkbeelden. Ik kan u dat, in tegenstelling tot de meesten hier, uit persoonlijke ervaring vertellen. De Britse regering heeft mij drie keer geprobeerd gevangen te zetten op basis van wetgeving die in strijd is met de vrijheid van meningsuiting en waarin is vastgelegd dat de waarheid niet als verdediging geldt. Ik voel dus mee met Chinese – en vooral Tibetaanse – dissidenten die tot slavernij gedwongen worden in communistische gevangenkampen.

Er moeten stappen worden gezet om ervoor te zorgen dat de goederen die ze produceren geen gevaar vormen voor de producten en arbeiders uit het westen. Wanneer je vaststelt dat onder dwang geproduceerde goederen voor oneerlijke concurrentie zorgen, dan kun je niet anders dan dezelfde conclusie trekken over goederen die voor een hongerloon worden geproduceerd door arbeiders voor wie het verboden is zich aan te sluiten bij vakbonden, in een land waar geen geld wordt uitgetrokken voor milieubescherming.

Het is een feit dat alle in China geproduceerde goederen voor oneerlijke concurrentie zorgen. Handel met China, die verre van vrij genoemd kan worden, gaat ten koste van miljoenen banen en tast de basis van onze productie aan. Het is de hoogste tijd dat wij onze arbeiders in bescherming nemen tegen deze onzalige alliantie van communistische tirannie en kapitalistische hebzucht.

  Andrew Henry William Brons (NI). - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het moet van de aard van de overtredingen afhangen of het nu wel of niet is toegestaan om goederen op de markt te brengen die door gevangenen onder dwang zijn vervaardigd. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen echte delicten en politieke delicten – in het geval van China weten we uiteraard precies om welke delicten het gaat – en het rechtssysteem moet eerlijk zijn. En natuurlijk moeten we weten of de gevangen onder menselijke omstandigheden worden vastgehouden, wat in de laogai-gevangenissen zeker niet het geval is.

Of het de burgers wel of niet is toegestaan is om de goederen te kopen hangt echter af van de bereidheid van het importerende land om zijn fabrieken te sluiten en zijn werknemers hun baan te laten verliezen. Dat zou niet alleen moeten gelden voor goederen die door gevangen zijn gemaakt, maar voor alle goederen die worden geïmporteerd uit lagelonenlanden en waarmee onze arbeiders niet kunnen concurreren.

In de klassieke economische boeken zeggen voorstanders van vrijhandel altijd dat de wereld als geheel veel rijker wordt van vrijhandel. Dat betekent echter niet dat alle landen rijker worden. Het houdt zeker niet in dat Britse en andere Europese arbeiders die zonder baan komen te zitten, rijker worden. Hun belangen moeten voorop staan.

  Štefan Füle, lid van de Commissie. − (EN) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de economische ontwikkeling van China is in de moderne economische geschiedenis nog niet geëvenaard en het land speelt een steeds grotere rol in de internationale orde. Deze positie brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee, zoals het eerbiedigen van de fundamentele mensenrechten en de kernbeginselen van het arbeidsrecht. Het is van doorslaggevend belang voor het Chinese leiderschap dat deze uitdagingen niet uit de weg worden gegaan.

Zelfs in deze roerige tijden blijven China en Europa natuurlijke partners. Beleid dat voortkomt uit afspraken en de dialoog, met name de mensenrechtendialoog en de EU-China economische en handelsdialoog op hoog niveau, schept de beste voorwaarden om verder te komen en deze kwesties op te lossen.

Tegelijkertijd moeten we onze waarden en beginselen, ook ten aanzien van arbeid in de laogai-gevangenissen, niet uit het oog verliezen. In dit verband staat de Commissie ervoor open – en ik noemde dit al in mijn inleiding – onderzoek te doen naar de juiste methode om de import van goederen die in gevangenissen zijn gemaakt, tegen te gaan. Wij zullen hier in nauw overleg met het Europees Parlement mee verder gaan.

Mijn collega, commissaris Karel De Gucht, heeft hier afgelopen woensdag uitgebreid over de mensenrechten in China gesproken. Ik kan het Parlement er opnieuw van verzekeren dat de mensenrechten en de wens van de Europese Unie om het laogai-stelsel af te schaffen, tijdens de top EU-China op 6 oktober aan de orde zullen komen.

In tegenstelling tot de Verenigde Staten beschikt de EU niet over een horizontaal instrument om de import van in gevangenissen gemaakte goederen te weren. De Commissie is bereid om de Amerikaanse wetgeving die de import van dit soort lastig te identificeren goederen verbiedt, te bestuderen. Ik zal van de gelegenheid gebruik maken om mijn vier collega’s van de verschillende directoraten-generaal die met deze kwestie te maken hebben, te vertellen dat het Parlement vindt dat het tijd is om een inter-DG taskforce op te richten die zich in meer detail met deze kwestie bezig gaat houden.

  De Voorzitter. – Het debat is gesloten.