Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Τετάρτη 10 Νοεμβρίου 2010 - Βρυξέλλες

22. Δημογραφική πρόκληση και αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών (συνοπτική παρουσίαση)

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης (A7-0268/2010) του κ. Mann, εξ ονόματος της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, για τη δημογραφική πρόκληση και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών (2010/2027(INI)).

  Thomas Mann, εισηγητής. – (DE) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων απέστειλε ένα σημαντικό μήνυμα σχετικά με το ζήτημα της δημογραφικής αλλαγής. Καταρχάς, δημιουργήθηκε ένα σύνθετο πακέτο για τους νέους και για τους μεγαλύτερους. Χρειάζεται μια νέα καινοτόμος προσέγγιση που να βασίζεται στη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών. Δεν σκεφτόμαστε με γνώμονα την παράλληλη συνύπαρξη των γενεών, αλλά με γνώμονα την προσέγγισή τους. Προκειμένου να παρασχεθεί στη συζήτηση μια σταθερή βάση, τα κράτη μέλη πρέπει να δημιουργήσουν λογιστική των γενεών. Αυτό θα επιτρέψει τη δημιουργία αξιόπιστων μοντέλων και προβλέψεων ροών εξόφλησης μεταξύ των γενεών. Σε ό,τι αφορά τις στατιστικές υπηρεσίες, θα είναι εύκολος ο υπολογισμός του ύψους των φορολογικών εσόδων, των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και των συντάξεων. Ο «έλεγχος των γενεών» επιδιώκει, καταρχάς, να εισαγάγει μια νομοθετημένη αξιολόγηση κινδύνου των επιθυμητών αποτελεσμάτων και των ανεπιθύμητων συνεπειών σε σχέση με την επιβάρυνση των γενεών. Προβλέπεται να είναι υποχρεωτικός σε όλα τα κράτη μέλη και σε επίπεδο ΕΕ.

Αποστέλλουμε ένα σαφές μήνυμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Συμβούλιο σε ό,τι αφορά τις συντάξεις επίσης. Δεν χρειαζόμαστε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό ηλικιακό όριο συνταξιοδότησης. Αντίθετα, πρέπει να τηρηθούν οι εθνικές ηλικίες συνταξιοδότησης. Οι μεγαλύτερης ηλικίας εργαζόμενοι δεν πρέπει να υποχρεωθούν να σταματήσουν να εργάζονται παρά τη θέλησή τους, εξαιτίας ενός υποχρεωτικού ηλικιακού ορίου συνταξιοδότησης που αποφασίστηκε αυθαίρετα. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απέρριψε ρητώς επίσης την υποχρεωτική συνταξιοδότηση κατά την ηλικία συνταξιοδότησης στην απόφασή του τον Οκτώβριο. Επιτρέπεται ασφαλώς στους συνταξιούχους να υποβάλλουν αίτηση για κενές θέσεις και δεν πρέπει να τίθενται σε μειονεκτική θέση εξαιτίας της ηλικίας τους. Για τους μεγαλύτερους σε ηλικία πολίτες, ζητούμε μια πρωτοβουλία για ένα «ευρωπαϊκό σύμφωνο απασχόλησης 50+». Πρέπει να επιτευχθούν τρεις στόχοι μέχρι το 2020. Καταρχάς, το ποσοστό των εργαζομένων πάνω από τα 50 πρόκειται να αυξηθεί περισσότερο από 55%. Δεύτερον, η πρόωρη συνταξιοδότηση και τα οικονομικά της κίνητρα πρέπει να εξαλειφθούν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τρίτον, θα καταστούν διαθέσιμα κεφάλαια στα κράτη μέλη για άτομα άνω των 60 ετών, ώστε να τους επιτραπεί να παραμείνουν στην αγορά εργασίας περισσότερο διάστημα.

Στο άλλο άκρο της ηλικιακής κλίμακας βρίσκονται οι νέοι. Ζητούμε μια Ευρωπαϊκή Εγγύηση για τους Νέους. Μετά από μέγιστη περίοδο τεσσάρων μηνών ανεργίας, πρέπει να προσφέρεται σε όλους τους νέους μια θέση απασχόλησης, κάποια μαθητεία ή λοιπές ευκαιρίες κατάρτισης. Η αρχή της «υποστήριξης και της πρόκλησης» πρέπει να ισχύσει σε αυτήν την περίπτωση. Ωστόσο, η υποστήριξη δεν είναι μονόδρομος. Εάν οι νέοι δεν διαθέτουν επαρκή προσόντα, πρέπει να έχουν την ευκαιρία να τα αποκτήσουν προκειμένου να καταστούν απασχολήσιμοι. Διαπίστωσα με μεγάλη ικανοποίηση ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη έκανε δεκτή μία από τις πρωτοβουλίες που ζητήθηκαν στην έκθεσή μου. Πριν από λίγες εβδομάδες, ανακήρυξε το 2012 Ευρωπαϊκό Έτος για την Ενεργό Γήρανση. Αυτό είναι το κατάλληλο μήνυμα την κατάλληλη στιγμή.

Το μόνο ψεγάδι είναι η απόφαση της πλειοψηφίας στο πλαίσιο της επιτροπής να ζητηθούν επιπρόσθετοι κανονισμοί κατά των διακρίσεων. Συνεπώς, πρόκειται να καθοριστούν νέα κριτήρια για τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα σε σχέση με τη σύναψη ασφαλιστικών συμβολαίων, τις κρατήσεις για διακοπές και την ενοικίαση αυτοκινήτων. Αυτό θα οδηγήσει μόνο στην αύξηση της γραφειοκρατίας και στην πραγματοποίηση μεγαλύτερων οικονομικών δαπανών, γεγονός που δεν δικαιώνει τη βασική ιδέα της αποτελεσματικής προστασίας των ατόμων από τον αποκλεισμό. Η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) κατέθεσε, κατά συνέπεια, μια εναλλακτική πρόταση ψηφίσματος, η οποία δεν περιέχει την εν λόγω απαίτηση. Κατά τα άλλα, ωστόσο, συμφωνήσαμε στην Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων. Μέσω πολλών κοινών προτάσεων και 22 συμβιβασμών επιτύχαμε ευρεία συναίνεση.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους συναδέλφους μου και τους συναδέλφους βουλευτές από τις άλλες ομάδες για την εποικοδομητική συνεργασία τους. Μπορούμε να φέρουμε κοντά τους νέους και τους μεγαλύτερους σε ηλικία και θα το πράξουμε. Ελπίζω πως με αυτήν την έκθεση για τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών κάναμε μαζί ένα σημαντικό βήμα μπροστά.

  Seán Kelly (PPE). – (EN) Κύριε Πρόεδρε, ευχαριστώ τον κ. Mann που παρουσίασε αυτές τις πολύ σημαντικές προτάσεις σε εμάς. Πιστεύω ότι το πιο σημαντικό πράγμα όσον αφορά τους ηλικιωμένους είναι ότι πρέπει να αλλάξουμε τη στάση μας απέναντι στη συνταξιοδότηση καθώς και απέναντι στην απασχόληση. Ιδανικά θα πρέπει να υπάρχει σταδιακή και εθελοντική συνταξιοδότηση αντί για υποχρεωτική συνταξιοδότηση. Κάποιος με πλησίασε πριν από δύο εβδομάδες και μου είπε ότι συνταξιοδοτήθηκε. Τον ρώτησα εάν ήταν 65 ετών και απάντησε «Όχι, εάν περίμενα μέχρι την επόμενη χρονιά, θα ήμουν υποχρεωμένος να φύγω. Τώρα φεύγω με τους δικούς μου όρους.» Εάν μπορούσε να συνεχίσει μέχρι τα 67 ή τα 70, θα το έκανε. Πιστεύω ότι πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό στοιχείο, το οποίο πρέπει να λάβουμε υπόψη.

Δεύτερον, πιστεύω ότι ιδίως οι νέοι βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, και οι νέοι στη χώρα μου, την Ιρλανδία, είναι η πλέον μειονεκτική ομάδα που υπήρξε ποτέ επειδή τώρα έχουν φορτωθεί το μεγάλο χρέος που προέκυψε από την κρίση στον τραπεζικό τομέα και, παρά την υψηλή τους εκπαίδευση, έχουν μόνο μία επιλογή, να επιλέξουν ένα εισιτήριο για το εξωτερικό εάν επιθυμούν να εργαστούν· δεν υπάρχουν θέσεις απασχόλησης για αυτούς στην πατρίδα.

Χρειαζόμαστε καινοτομία όσον αφορά τον τρόπο που απασχολούμε τους νέους. Χαιρετίζω ιδιαιτέρως την πρόταση του κ. Mann, ότι εάν δεν έχουν απασχόληση για ορισμένους μήνες, τουλάχιστον κάποιο είδος απασχόλησης πρέπει να τους παρασχεθεί. Πρόκειται για πολύ θετικές προτάσεις και τις χαιρετίζω.

  Vilija Blinkevičiūtė (S&D). – (LT) Επιθυμώ πραγματικά να συγχαρώ τον εισηγητή, επειδή συμφωνώ απολύτως με πολλές από τις διατάξεις που ορίζονται για την αντιμετώπιση της δημογραφικής πρόκλησης και την ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τους ηλικιωμένους, δεν μπορώ να συμφωνήσω με την κατάργηση της διάταξης σχετικά με τη συνταξιοδότηση πριν φθάσουν στην κανονική ηλικία συνταξιοδότησης. Πολύ συχνά οι ηλικιωμένοι εξαναγκάζονται σε πρόωρη συνταξιοδότηση εξαιτίας ορισμένων καταστάσεων και συχνά χωρίς τη θέλησή τους. Ωστόσο, δεδομένων των συνεπειών της οικονομικής κρίσης, η ευκαιρία πρόωρης συνταξιοδότησης είναι συχνά η μόνη επιλογή επιβίωσης για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι έχουν απολυθεί. Κατά συνέπεια, δεδομένου του γεγονότος ότι τα εθνικά συνταξιοδοτικά συστήματα διαφέρουν ανάμεσα στα κράτη μέλη, πρέπει να λάβουμε υπόψη την πρακτική όλων των κρατών μελών και να μην ακολουθήσουμε το παράδειγμα μίας ή λίγων μόνο χωρών.

  Elizabeth Lynne (ALDE). – (ΕΝ) Κύριε Πρόεδρε, θέλω να ευχαριστήσω πάρα πολύ τον Thomas Mann για το έργο του και για την καλή συνεργασία στην επιτροπή. Είμαι ικανοποιημένη που τόσο πολλές από τις τροπολογίες μου εγκρίθηκαν στην επιτροπή. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι πολλοί ηλικιωμένοι εξακολουθούν να τυγχάνουν άσχημης μεταχείρισης σε πολλά κράτη μέλη και, φυσικά, το χειρότερο παράδειγμα αυτής είναι η κακομεταχείριση των ηλικιωμένων.

Όμως υπάρχουν και άλλοι τρόποι μέσω των οποίων τυγχάνουν άσχημης μεταχείρισης οι ηλικιωμένοι, συμπεριλαμβανομένης της διάκρισης λόγω ηλικίας στον χώρο εργασίας, και για αυτόν τον λόγο είμαι ικανοποιημένη που στην εν λόγω έκθεση ζητούμε να εφαρμοστεί σωστά η οδηγία του 2000 για την απασχόληση και να ενημερωθούν οι ηλικιωμένοι για τα δικαιώματά τους.

Είμαι, επίσης, ικανοποιημένη που έγινε δεκτή η τροπολογία μου η οποία ζητά να καταργηθεί η ηλικία υποχρεωτικής συνταξιοδότησης, ενώ φυσικά διατηρείται η ηλικία προκαθορισμένης συνταξιοδότησης σε επίπεδο κράτους μέλους. Είναι λάθος να υποχρεώνονται οι ηλικιωμένοι να σταματήσουν να εργάζονται, εάν επιθυμούν να συνεχίσουν και εξακολουθούν να έχουν την ικανότητα να το πράξουν.

Πρέπει, επίσης, να συνεχίσουμε να πιέζουμε το Συμβούλιο ώστε να προχωρήσει η οριζόντια οδηγία σχετικά με την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες, η οποία καλύπτει μεταξύ άλλων τη διάκριση λόγω ηλικίας. Είναι καιρός οι ηλικιωμένοι να έχουν τα ίδια δικαιώματα με όλους τους άλλους. Θα ήθελα να σας ζητήσω να ψηφίσετε την αρχική έκθεση και όχι την τροπολογία της Ομάδας PPE.

  Peter Jahr (PPE). – (DE) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να συγχαρώ τον εισηγητή, κ. Mann, για την εξαιρετική έκθεσή του. Πιστεύω ότι η δικαιοσύνη ανάμεσα στις γενεές είναι σημαντικό χαρακτηριστικό μιας ανεπτυγμένης κοινωνίας. Επί της ουσίας, αυτό σημαίνει απλώς ότι καμία γενεά δεν πρέπει να ζει σε βάρος μιας άλλης. Εκείνο που είναι λογικό και προφανές στην ιδιωτική ζωή των ανθρώπων και στην οικογένεια είναι πιο δύσκολο να αναπαρασταθεί στην κοινωνία. Εάν το κράτος αποδεχτεί πιστώσεις που δεν μπορεί να αποπληρώσει, επιβαρύνει την επόμενη γενεά. Οποιοσδήποτε εκμεταλλεύεται σε υπερβολικό βαθμό τις πρώτες ύλες βλάπτει την επόμενη γενεά. Η ρήση ότι έχουμε δανειστεί απλώς τη Γη από τα εγγόνια μας είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος για να καταστήσουμε σαφή αυτήν τη διένεξη. Για εμένα, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξετάσουμε κάθε νόμο, κάθε κανονισμό και κάθε οδηγία, ώστε να βεβαιωθούμε ότι εξασφαλίζουν τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών. Κατά την άποψή μου, η εν λόγω έκθεση είναι ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.

  Olga Sehnalová (S&D). – (CS) Το ζήτημα της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών έχει πολλές διαφορετικές πτυχές, κατάσταση την οποία ο εισηγητής, κ. Mann, περιγράφει καλά στο έγγραφό του. Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα είναι το ζήτημα της ασφάλειας κατά το γήρας και, συγκεκριμένα, η αειφόρος και σταθερή χρηματοδότηση κατά το γήρας, η οποία εγγυάται αξιοπρεπές επίπεδο συντάξεων μακροπρόθεσμα. Στην εν λόγω έκθεση, συνεπώς, πιστεύω ότι υπάρχουν προβλήματα στο σημείο 99, όπου ο εισηγητής αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι είναι απαραίτητο να αντικατασταθεί ένα συνεχώς χρηματοδοτούμενο σύστημα συνταξιοδότησης με ένα σύστημα που βασίζεται σε ταμεία κεφαλαίων.

Η τρέχουσα κρίση υπογράμμισε, επίσης, τους εγγενείς κινδύνους περιστολής της φερεγγυότητας ορισμένων ιδιωτικών συνταξιοδοτικών ταμείων, τα οποία επλήγησαν σοβαρά από την πτώση των επιτοκίων και από την πτώση της αξίας των επενδύσεων. Το 2008, για παράδειγμα, τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία έχασαν περισσότερο από το 20% της αξίας τους. Ως αποτέλεσμα της μείωσης της φερεγγυότητάς τους, υποχρεώθηκαν επίσης να πωλήσουν περιουσιακά στοιχεία με ζημιά. Πολλά από αυτά εξακολουθούν να παραμένουν στάσιμα στις παρυφές της φερεγγυότητας. Τα συνταξιοδοτικά ταμεία κεφαλαίου δεν μπορούν να αποτελέσουν απάντηση στις δημογραφικές τάσεις. Πρόκειται, κυρίως, για χρηματοπιστωτικά προϊόντα με μη αμελητέους κινδύνους. Κατά συνέπεια, δεν πιστεύω ότι είναι λογικό να εκτίθεται σε τέτοιου είδους κινδύνους μια τόσο θεμελιώδης κοινωνική αποστολή όπως η διασφάλιση της αξιοπρέπειας κατά το γήρας.

  Miroslav Mikolášik (PPE). – (SK) Οι δημογραφικές αλλαγές τροποποιούν τη δομή του πληθυσμού και την πυραμίδα ηλικιών του πληθυσμού με σταδιακό και θεμελιώδη τρόπο. Το μέσο ποσοστό γεννητικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 1,5 παιδιά, ποσοστό που βρίσκεται σαφώς ανάμεσα στα χαμηλότερα παγκοσμίως. Ως αποτέλεσμα, μπορούμε να αναμένουμε σοβαρά προβλήματα που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Μία από τις αιτίες που συμβαίνει αυτό, κατά την άποψή μου, είναι ότι ορισμένες δομές γνώρισαν πολύ περιορισμένη ανάπτυξη, μην επιτρέποντας σε πολλές οικογένειες να δεχτούν επιπλέον μέλη. Οι πολιτικές που στοχεύουν στην εναρμόνιση της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής, καθώς και στην παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων και άλλων παροχών, συνιστούν ουσιαστική προϋπόθεση για να τονωθεί το ποσοστό γεννητικότητας Από την άλλη πλευρά, πρέπει να εγκρίνουμε νομοθετικά μέτρα για τη βελτίωση της ένταξης των ηλικιωμένων στον ενεργό βίο, τα οποία πρέπει να συνοδεύονται από την ενεργητική εξάλειψη στην πράξη των άδικων διακρίσεων λόγω ηλικίας.

Χαιρετίζω και υποστηρίζω πλήρως την αποκαλούμενη πολιτική για την ενεργό γήρανση, στόχος της οποίας είναι να επιτρέψει στα άτομα να παραμείνουν υγιή, ακόμα και σε προχωρημένη ηλικία, να συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή και να βελτιώνουν την ποιότητα όχι μόνο της δικής τους ζωής, αλλά επίσης της ζωής της κοινωνίας συνολικά με πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών.

  Elena Băsescu (PPE). – (RO) Το πρόβλημα επί του παρόντος είναι ότι οι νέοι και οι ηλικιωμένοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εύρεση θέσης απασχόλησης. Το έργο της επίτευξης δικαιοσύνης ανάμεσα στις γενιές θα αποτελέσει, κατά συνέπεια, μία από τις κύριες κοινωνικές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η ευρωπαϊκή και η εθνική πολιτική τα επόμενα χρόνια. Πιστεύω ότι η προώθηση της ιδέας της «ευελισφάλειας» και ο στόχος της στρατηγικής «ΕΕ 2020» σχετικά με την επίτευξη ποσοστού απασχόλησης 75% σηματοδοτεί ένα μείζον βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση. Κατά την άποψή μου, και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο πρέπει να παρουσιάσουν μια απογραφή των γενεών ως μέσο παροχής πληροφοριών. Είναι, επίσης, απαραίτητο να αυξηθούν οι δείκτες αειφόρου ανάπτυξης της Eurostat σε όλα τα κράτη μέλη ανεξαιρέτως.

Θα ήθελα να τελειώσω συγχαίροντας τον κ. Mann επειδή προσδιόρισε με επιτυχία στην έκθεσή του αρκετές ιδιαίτερα ελκυστικές λύσεις. Σε αυτές περιλαμβάνεται η πρωτοβουλία Ευρωπαϊκής Εγγύησης για τους Νέους και η πρωτοβουλία συμφώνου απασχόλησης 50+.

  Petru Constantin Luhan (PPE). – (RO) Τα επόμενα χρόνια, εκτός από τις επιπτώσεις της κρίσης, πρέπει να αντιμετωπιστούν πολλές άλλες σημαντικές προκλήσεις. Μία από τις μεγαλύτερες από αυτές είναι η δημογραφική αλλαγή και η επακόλουθη απερήμωση ορισμένων περιοχών. Τα κράτη μέλη θα χρειαστεί να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στην εξασφάλιση των συνθηκών που θα διασφαλίζουν ότι ο αντίκτυπος στους πολίτες θα είναι ο ελάχιστος δυνατός. Θα χρειαστούν ισχυρή υποστήριξη με βάση τις προσδιορισμένες απαιτήσεις τους, ειδικά μέσω της χρήσης των κατάλληλων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ, όπως τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

Για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις που θα προκύψουν, πιστεύω ότι πρέπει να εστιάσουμε με ιδιαίτερη προσοχή ειδικά στους νέους κάνοντάς τους να εμπλακούν στον κοινωνικό βίο. Πρέπει να επενδύσουμε στους νέους και να τους παράσχουμε πρόσβαση στην κατάλληλη εκπαίδευση, η οποία θα ακολουθείται από την ευκαιρία εύρεσης κατάλληλης θέσης απασχόλησης, ή να τους ενθαρρύνουμε να ακολουθήσουν μια επαγγελματική σταδιοδρομία ως επιχειρηματίες. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να διασφαλίσουμε την κοινωνική ενσωμάτωση των νέων και, πιστεύω, να καταπολεμήσουμε έναν από τους κύριους παράγοντες που προκαλούν τη μείωση του ποσοστού γεννητικότητας και τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες μεταξύ των γενεών.

  Cecilia Malmström, μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω ευχαριστώντας και συγχαίροντας τον κ. Mann για την πολύ καλή έκθεσή του. Παρουσιάζει μια διεξοδική και ολοκληρωμένη ανάλυση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε σε αυτό το δημογραφικό πεδίο. Η Επιτροπή είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη που η έκθεση επισημαίνει στρατηγικές, οι οποίες θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση να προετοιμαστούν για τη γήρανση του πληθυσμού και για το πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις εν λόγω συνέπειες με καλύτερο τρόπο.

Στην έκθεσή σας, παρέχετε πλειάδα πρακτικών λύσεων από την άποψη αυτή: το πρόγραμμα δράσεων για ηλικιωμένους, την Ευρωπαϊκή Εγγύηση για τους Νέους, την πρωτοβουλία συμφώνου απασχόλησης 50+, την πρωτοβουλία διαχείρισης της ηλικίας, την πρωτοβουλία γενεών εφ’ ενός ζυγού κλπ. Υπάρχουν, επίσης, πολλές ενδιαφέρουσες προτάσεις για τον καθορισμό και την εφαρμογή της έννοιας της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών, επειδή αυτός είναι, όπως είπατε επίσης, ένας στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας.

Όπως γνωρίζετε, η Επιτροπή έχει ήδη εγκρίνει δύο σημαντικές πρωτοβουλίες σε αυτόν τον τομέα: την Πράσινη Βίβλο μας για τις συντάξεις, την οποία θα ακολουθήσει την επόμενη χρονιά μια Λευκή Βίβλος που θα περιγράφει μελλοντικές δραστηριότητες, και την πρότασή μας –που βασίζεται στη δική σας πρόταση, κύριε Mann– να ανακηρυχθεί το 2012 Ευρωπαϊκό Έτος για την Ενεργό Γήρανση.

Η Επιτροπή σύντομα θα παρουσιάσει την τρίτη ευρωπαϊκή της έκθεση για τη δημογραφία, η οποία θα περιγράφει τις πιο πρόσφατες πληθυσμιακές τάσεις. Θα δείξει, επίσης, με ποιον τρόπο η οικονομική κρίση επηρέασε τα κράτη μέλη όσον αφορά την ικανότητά τους να προετοιμαστούν για τη γήρανση του πληθυσμού.

Η επόμενη δεκαετία θα είναι μια δεκαετία βαθιάς δημογραφικής αλλαγής για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η μεγάλη ομάδα πληθυσμού που γεννήθηκε κατά την περίοδο της δημογραφικής έκρηξης πλησιάζει στη συνταξιοδότηση, ενώ οι νέες ομάδες πληθυσμού που φθάνουν στην αγορά εργασίας είναι πολύ μικρότερες. Οι νεότερες γενιές Ευρωπαίων είναι, επίσης, πολύ πιο πιθανό να προέλθουν από μετανάστευση, για παράδειγμα, και αυτός ο μετασχηματισμός επιφέρει προκλήσεις για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στα κράτη μέλη.

Εάν δεν κατορθώσουμε να κινητοποιήσουμε το μη επαρκώς αξιοποιημένο δημογραφικό δυναμικό μας, θα εμποδιστεί σε μεγάλο βαθμό η επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «ΕΕ 2020». Για αυτόν τον λόγο χρειάζεται μια προσπάθεια προώθησης της ενεργού γήρανσης, βελτίωσης της κατάστασης των νέων στην αγορά εργασίας, καλύτερης ενσωμάτωσης των μεταναστών και των απογόνων τους και, επίσης, προώθησης της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού και διευκόλυνσης του συνδυασμού των ευθυνών της εργασίας και της μέριμνας. Απέναντι σε αυτό το τεράστιο έργο, εμείς στην Επιτροπή προσβλέπουμε στην ενεργό συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο Πέμπτη, 11 Νοεμβρίου 2010, στις 12.00.

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)

  Giovanni Collino (PPE), γραπτώς. – (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, στην ιστορία της ανθρωπότητας, οι μεγάλες αλλαγές στις κοινωνίες ήταν αποτέλεσμα των συνεπειών δύο μεταβλητών: του δημογραφικού παράγοντα και του θρησκευτικού παράγοντα. Στην εποχή μας, οι δύο αυτοί παράγοντες συναντώνται επικίνδυνα. Παρόλο που εδώ και καιρό συζητείται η «σύγκρουση των πολιτισμών» και το πόσο σημαντικό είναι να αποτελέσει η Ευρώπη παράδειγμα πολιτικής συνύπαρξης μεταξύ προφανώς αντίθετων πολιτισμών, η βαθμιαία γήρανση του πληθυσμού της Ευρώπης και η πτώση του ποσοστού γεννήσεων σημαίνουν ότι πρέπει, επίσης, να επανεξετάσουμε τον παράγοντα της παραγωγικότητας. Όσο οι ηλικιωμένοι πρέπει να χρηματοδοτούν τους νέους, οι οποίοι δεν μπορούν να βρουν απασχόληση και είναι όλο και λιγότεροι σε αριθμό, απομένουν μόνο δύο δρόμοι ανοικτοί σε εμάς: να επιτρέψουμε σε άλλα άτομα, που δεν είναι ευρωπαίοι πολίτες, να προωθήσουν την οικονομική μας ανάπτυξη ή να παραδοθούμε στον σφόνδυλο των διεθνών οικονομικών, τα οποία μπορούν να καταστήσουν παραγωγικό το κεφάλαιό μας. Μόνο εάν καθεμία από τις δύο γενιές μετατραπεί σε πόρο για την άλλη και συνεργαστεί με την άλλη για ένα κοινό σχέδιο ανάπτυξης, θα μπορέσουμε επιτέλους να αρχίσουμε να συζητάμε για μια ευρωπαϊκή διαδικασία οικονομικής ανάπτυξης. Καλώ τον εισηγητή, εσάς, κύριε Πρόεδρε, και εσάς, συνάδελφοί μου βουλευτές, να εξετάσετε το ενδεχόμενο διεξαγωγής μιας ακρόασης για μια νέα ευρωπαϊκή πολιτική για την οικονομική ανάπτυξη, η οποία θα βασίζεται στη συμβολή των γενεών, ώστε να μεγιστοποιηθεί η συμβολή των νέων και των ηλικιωμένων στην οικονομική ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

  Corina Creţu (S&D), γραπτώς. – (RO) Θα ήθελα να εκφράσω την υποστήριξή μου στην ιδέα της πρωτοβουλίας του συμφώνου απασχόλησης 50+, η οποία θα συμπληρώσει τους στόχους της στρατηγικής ΕΕ 2020 που στοχεύουν στο να ενθαρρύνουν ηλικιωμένα άτομα να παραμείνουν ενεργά στην αγορά εργασίας. Στην ερχόμενη δεκαετία εκτιμάται ότι το εργατικό δυναμικό θα μειωθεί κατά 3 εκατομμύρια, τη στιγμή που η ΕΕ κατέχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων παγκοσμίως. Η αναλογία των πολιτών στην αγορά εργασίας, οι οποίοι είναι άνω των 55 ετών, βρίσκεται κάτω από το επίπεδο στόχου του 50% που ορίστηκε στη Συνθήκη της Λισαβόνας. Σε μια εποχή που η πυραμίδα ηλικιών του πληθυσμού κυριαρχείται όλο και περισσότερο από την παλαιότερη γενεά, πιστεύω ότι απαιτούνται συγκεκριμένα μέτρα για να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για κοινωνική αλληλεγγύη και την αναποτελεσματικότητα των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, τα οποία αντιμετωπίζουν τις νέες οικονομικές και δημογραφικές προκλήσεις. Πιστεύω ότι χρειαζόμαστε την πείρα που έχουν οι ηλικιωμένοι εργαζόμενοι, την οποία δεν αξιοποιούμε επαρκώς επί του παρόντος λόγω προκαταλήψεων που συνιστούν διάκριση, οι οποίες πρέπει να καταπολεμηθούν πιο αποτελεσματικά.

Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω ότι οι ηλικιωμένες γυναίκες εξακολουθούν να είναι θύματα πολλαπλών μορφών διάκρισης, όσον αφορά το φύλο και την ηλικία. Πρέπει να εστιάσουμε με μεγαλύτερη προσοχή στην κατάσταση των ηλικιωμένων άγαμων γυναικών οι οποίες, για λόγους στους οποίους περιλαμβάνεται το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής, αντιστοιχούν σε ένα όλο και πιο σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού.

  Vasilica Viorica Dăncilă (S&D), γραπτώς. – (RO) Η Ευρώπη, η οποία έχει πληγεί από τη δημογραφική αλλαγή, αντιμετωπίζει μια πραγματική πρόκληση όσον αφορά τη διατήρηση ισορροπίας ανάμεσα στον σεβασμό για τις κοινωνικές παροχές και υπηρεσίες και στην αρχή της «κοινωνίας για όλους». Πιστεύω ότι ωφελεί την κοινωνία συνολικά η αξιοποίηση των ικανοτήτων των ατόμων που βρίσκονται στο τέλος της επαγγελματικής σταδιοδρομίας τους. Αυτό καθιστά απαραίτητο το να ενθαρρυνθούν οι δημόσιες αρχές, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις ή οι ΜΚΟ, οι οποίες αναπτύσσουν καινοτόμα προγράμματα, ώστε να συμπεριλάβουν τους ηλικιωμένους σε διάφορες δραστηριότητες. Τα κύρια μέσα για τη θέσπιση αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών παραμένουν ο κοινωνικός διάλογος και η συζήτηση του ζητήματος με τις ομάδες που επηρεάζονται. Για αυτό μπορούν να σχεδιαστούν προγράμματα, και στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών συστημάτων, τα οποία θα επιστήσουν την προσοχή των νέων σε τέτοιου είδους προβλήματα και θα διευκολύνουν τον διάλογο με τους ηλικιωμένους. Από την άλλη πλευρά, είναι θετικό να προωθούνται ομάδες εργασίας μικτών ηλικιών και να ενθαρρύνεται η υποστήριξη εταιρειών οι οποίες αναλαμβάνουν τέτοιου είδους πρωτοβουλίες, επειδή η μεταβαλλόμενη κατανομή των γενεών αυξάνει την ανταγωνιστικότητα και βοηθά να επιτευχθεί πιο αρμονική οικονομική ανάπτυξη. Η κοινωνική οικονομία και η οικονομική στήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου παρέχουν τα μέσα για τη δημιουργία και την ανάπτυξη ειδικών προγραμμάτων, τα οποία στοχεύουν στην ενεργό γήρανση, και για την ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών.

  Robert Dušek (S&D), γραπτώς. – (CS) Η έκθεση για τις δημογραφικές προκλήσεις ασχολείται με τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα που προκύπτουν από το γεγονός ότι υπάρχει ένας πληθυσμός που γηράσκει όλο και περισσότερο και με την σχετική υψηλή οικονομική επιβάρυνση των μελλοντικών γενεών. Η διασφάλιση της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών είναι ένας από τους κύριους στόχους της ευρωπαϊκής κοινωνικής πολιτικής. Ο πληθυσμός της Ευρώπης γηράσκει. Το ποσοστό γεννήσεων στις χώρες της ΕΕ παραμένει χαμηλό. Σε πολλές χώρες, παρόλο που η μετανάστευση άμβλυνε το ανεπαρκές ποσοστό γεννήσεων, δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι αυτό συνιστά επιτυχία. Ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών από οικογένειες μεταναστών λαμβάνουν μόνο χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και, εν συνεχεία, παλεύουν με την ανεργία. Το μεγαλύτερο μέρος των μεταναστών δημιουργούν τα δικά τους κοινωνικά δίκτυα χωρίς να ενσωματώνονται στην κοινωνία. Συμφωνώ με τον εισηγητή ότι η επιθυμία των μεταναστών να προσαρμοστούν και η επιθυμία του κράτους υποδοχής να τους δεχτεί αποτελούν προϋπόθεση για τη μετανάστευση. Ένα άλλο συγκεκαλυμμένο πρόβλημα είναι η κοινωνική σύνθεση των γεννήσεων. Σε ό,τι αφορά τα ποσοστά, η πλειοψηφία, εκτός από τους μετανάστες, αποτελείται από παιδιά από τα κοινωνικά ευάλωτα και πιο αδύναμα στρώματα της κοινωνίας. Δυστυχώς, έχει γίνει πλέον κανόνας σήμερα το γεγονός ότι τα άτομα με προσόντα και υπεύθυνη προσέγγιση απέναντι στη ζωή κάνουν συχνά μόνο ένα παιδί, ενώ τα δυσπροσάρμοστα και κοινωνικά ευάλωτα άτομα κάνουν κατά μέσο όρο τέσσερα παιδιά. Κατά συνέπεια, συχνά επιλύουν τα τρέχοντα οικονομικά τους προβλήματα μέσω της τεκνοποίησης. Για αυτούς τους λόγους, πέραν από τις μεθόδους που ζητήθηκαν από τον εισηγητή, θα επιδοκίμαζα ένα πρόγραμμα στήριξης για την αύξηση του ποσοστού των γεννήσεων από άτομα με προσόντα και με υπεύθυνη προσέγγιση απέναντι στη ζωή, αντί για τα δυσπροσάρμοστα άτομα, όπως συμβαίνει επί του παρόντος.

  Edite Estrela (S&D). – (PT) Η δημογραφική αλλαγή είναι μία από τις κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Πριν από εκατό χρόνια, ο πληθυσμός της Ευρώπης αποτελούσε το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού. Το 2050, αναμένεται να αποτελεί μόνο το 5%. Αυτή η σοβαρή κατάσταση έχει ήδη αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και στην ίδια τη σύνθεση της κοινωνίας. Κατά συνέπεια, χρειάζονται επειγόντως μέτρα για να ενθαρρυνθεί η αύξηση του ποσοστού γεννήσεων. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες μελέτες, υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν οι οικογένειες και στον αριθμό των παιδιών που όντως αποκτούν: 2,3 και 1,5 αντίστοιχα. Προκειμένου να ανταποκριθεί στις προκλήσεις μιας γηράσκουσας κοινωνίας, η Ευρώπη πρέπει να εγκρίνει πολιτικές οι οποίες θα προωθούν την απασχόληση των γυναικών κάθε ηλικιακής ομάδας και να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες απασχόλησης των γυναικών και των μεταναστών. Υπάρχουν βέλτιστες πρακτικές, ειδικά στην Πορτογαλία, όσον αφορά βρεφονηπιακούς σταθμούς και νηπιαγωγεία, τη βελτίωση των συστημάτων άδειας μητρότητας, πατρότητας και γονικής άδειας, καθώς και πολιτικές για την ισορροπία οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής.

  José Manuel Fernandes (PPE), γραπτώς. – (PT) Εάν η παρούσα δημογραφική τάση επιμείνει, σε λίγα χρόνια θα δούμε μια βαθιά αλλαγή στη δομή του πληθυσμού και στην πυραμίδα ηλικιών του πληθυσμού. Εκτιμάται ότι ο αριθμός των νέων μεταξύ 0 και 14 ετών θα μειωθεί από 100 εκατομμύρια (στοιχείο του 1975) σε 66 εκατομμύρια το 2050, και ότι ο ενεργός πληθυσμός θα μειωθεί από τα 331 εκατομμύρια σήμερα σε 268 εκατομμύρια το 2050. Επιπλέον, το ποσοστό ατόμων ηλικίας άνω των 80 ετών θα αυξηθεί από 4,1% το 2005 σε 11,4% το 2050. Η γήρανση του πληθυσμού είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να ενεργήσουν άμεσα και συντονισμένα, ιδίως επειδή σήμερα βλέπουμε ήδη ένα υψηλό ποσοστό ανεργίας στους νέους και επειδή υπάρχουν ήδη δυσκολίες στη χρηματοδότηση των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Η προώθηση των θεμελιωδών αξιών της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών θα πρέπει, κατά συνέπεια, να επιδιωχθεί με τέτοιον τρόπο ώστε να συνδέει τα συνταξιοδοτικά προγράμματα, τον προϋπολογισμό, το χρέος, την υγειονομική περίθαλψη και αποκατάσταση, την προώθηση του ποσοστού γεννήσεων και της προστασίας της οικογένειας και τις πολιτικές κατά των διακρίσεων. Αυτό πρέπει να γίνει εφαρμόζοντας μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, σύμφωνα με τη στρατηγική Ευρώπη 2020.

  Tunne Kelam (PPE), γραπτώς. – (EN) Η ανθρώπινη κοινωνία μπορεί να λειτουργήσει μόνο βασισμένη στην αρχή της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών. Δεν μπορεί να υπάρξει δικαιοσύνη χωρίς αλληλεγγύη. Η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει δύο προβλήματα – το υψηλό ποσοστό ανεργίας στη νέα γενιά και την αβεβαιότητα σχετικά με τις δυνατότητες χρηματοδότησης των ταμείων συντάξεων. Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών θα αυξάνεται κάθε χρόνο κατά δύο εκατομμύρια (αρχής γενομένης από το 2015). Ταυτόχρονα, το θεμελιώδες ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι η μείωση του ποσοστού των γεννήσεων – η διαδικασία που συνεχίζεται αρκετές δεκαετίες. Αυτό θα επιβαρύνει όλο και περισσότερο τη νέα γενιά, η οποία μειώνεται σε αριθμό, και μπορεί να οδηγήσει σε καταστάσεις σύγκρουσης σχετικά με τη συμμετοχή στα οικονομικά βάρη. Πρέπει να δούμε τους ηλικιωμένους ως πλεονέκτημα. Η πείρα και η ετοιμότητά τους να συμμετάσχουν ενεργά στη δόμηση της κοινωνίας πρέπει να ενθαρρυνθούν σε κάθε επίπεδο. Τα κράτη μέλη πρέπει να εκτιμήσουν και να αναγνωρίσουν τις ανεπίσημες δραστηριότητες για την ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών που πραγματοποιούν εκατομμύρια ηλικιωμένα μέλη οικογενειών, τα οποία φροντίζουν και τα νέα και τα ηλικιωμένα μέλη της κοινωνίας. Μία από τις βασικές λύσεις είναι η μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, η οποία έχει μακρά παράδοση οργάνωσης κοινωνικής στήριξης. Στηρίζω, επίσης, την πρωτοβουλία της πλατφόρμας για την Ηλικία, ώστε να ανακηρυχθεί το 2012 έτος αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών.

  Elisabeth Köstinger (PPE), γραπτώς. – (DE) Η έκθεση του κ. Mann αποκαλύπτει σαφώς προβλήματα στα οποία οφείλουμε να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή. Σημαντικές αλλαγές στη δομή του πληθυσμού της Ευρώπης γίνονται προφανείς επί του παρόντος. Έτσι, το ποσοστό των γεννήσεων σε ολόκληρη την ΕΕ είναι επί του παρόντος 1,5 παιδιά ανά γυναίκα. Αυτό είναι κάτι το οποίο πρέπει να προσέξουμε πολύ στις πολιτικές μας. Αφενός, πρέπει να επισημάνουμε τη σημασία των περιόδων πρακτικής άσκησης και των θέσεων απασχόλησης για τους νέους. Η έκκληση για μια Ευρωπαϊκή Εγγύηση για τους Νέους, σύμφωνα με την οποία θα προσφέρεται στους νέους, μετά από μέγιστη περίοδο τεσσάρων μηνών ανεργίας, μια θέση απασχόλησης, μια θέση μαθητείας ή μια άλλη ευκαιρία εκπαίδευσης, συνιστά ενδιαφέρουσα πρόταση την οποία πρέπει να μελετήσουμε πιο λεπτομερώς. Αφετέρου, πρέπει να αναφερθούμε στη σημασία της «ενεργού γήρανσης» και στη δικαιοσύνη ανάμεσα στις γενιές. Πρέπει να επιφέρουμε μια αλλαγή και σε αυτόν τον τομέα στο μέλλον. Υποστηρίζω την έκθεση του κ. Mann.

  Elżbieta Katarzyna Łukacijewska (PPE), γραπτώς. – (PL) Κυρίες και κύριοι, οι δημογραφικές αλλαγές, η μείωση του αριθμού των εργαζομένων και η μείωση του ποσοστού των γεννήσεων σημαίνουν ότι η ηλικία είναι μια νέα αιτία αντιπαράθεσης στον κόσμο. Φαίνεται αναγκαία η δημιουργία μιας πρωτοβουλίας μεταξύ των γενεών με στόχο τους ηλικιωμένους και η βελτίωση των σχέσεων μεταξύ αυτών και της υπόλοιπης κοινωνίας. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει επίσης να δοθεί στη βελτίωση των συνθηκών στέγασης και της υγείας των ηλικιωμένων, ιδίως σε περιοχές όπου ο πληθυσμός μειώνεται κατά 20-30%. Στη Βουλγαρία, για παράδειγμα, η μέση σύνταξη ανέρχεται σε 100 ευρώ, συνεπώς είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί μια καλύτερη και πιο αξιοπρεπής ζωή για τους συνταξιούχους. Θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή στο γεγονός ότι είναι σημαντικό να δημιουργηθεί ένας κατάλογος με τα πιο σοβαρά προβλήματα, ο οποίος θα επιτρέψει να αναπτυχθούν συγκεκριμένες λύσεις. Είναι, επίσης, σημαντικό να βρεθεί και να αξιοποιηθεί ένα παράδειγμα καλής πρακτικής από περιοχές οι οποίες χειρίζονται καλά το πρόβλημα της γήρανσης της κοινωνίας και τις επιπτώσεις του, ιδίως στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους για την Ενεργό Γήρανση. Σας ευχαριστώ.

  Iosif Matula (PPE), γραπτώς. – (RO) Το δημογραφικό πρόβλημα συνιστά κύρια πρόκληση για τα κράτη και τις περιφέρειες της Ευρώπης, μέσα στο πλαίσιο ενός μειούμενου και γηράσκοντος πληθυσμού, κατάσταση την οποία αντιμετωπίζει η πλειονότητα των κρατών μελών. Οι υφιστάμενοι δημογραφικοί κίνδυνοι αποτελούν προτεραιότητα για τις κοινωνικές πολιτικές σε επίπεδο ΕΕ. Σε μια εποχή που η γήρανση του πληθυσμού συνεχίζεται, το ποσοστό των γεννήσεων μειώνεται και οι δημογραφικές ανισότητες επικρατούν, οι εν λόγω πολιτικές πρέπει να προσδιορίζουν συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων που προκλήθηκαν. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων είκοσι ετών, ο αγροτικός πληθυσμός μειώθηκε σημαντικά στις περιφέρειες σύγκλισης, ιδίως στους νέους. Οι νέοι πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μείωση των ανισοτήτων ανάμεσα στις αστικές και τις αγροτικές περιοχές και στην εξισορρόπηση των δημογραφικών αντιφάσεων, που αποτελεί σημαντικό στόχο της πολιτικής συνοχής. Πρέπει να υλοποιήσουμε τα οφέλη του αγροτικού περιβάλλοντος, από την στήριξη των επενδυτών ως τη δημιουργία ευρυζωνικής σύνδεσης στο Διαδίκτυο. Σύμφωνα με την Eurostat, η μέση ηλικία εργασίας θα αυξηθεί κατά 7% έως το 2060. Τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν μια σαφή, συνεπή πολιτική για τη δημιουργία αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών και για τη συμμετοχή του πληθυσμού στην αγορά εργασίας σε μεγαλύτερες ηλικίες από τις σημερινές.

  Rareş-Lucian Niculescu (PPE), γραπτώς. – (RO) Θα ήθελα να χαιρετίσω την έκθεση του Thomas Mann. Τα δημογραφικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση γίνονται όλο και πιο εμφανή, με τις επιπτώσεις τους να πλήττουν κυρίως τις αγροτικές περιοχές. Τα στατιστικά στοιχεία υποδεικνύουν ότι μόλις το 7% των ευρωπαίων αγροτών είναι κάτω των 35 ετών, ενώ ταυτόχρονα 4,5 εκατομμύρια αγρότες πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν τα επόμενα 10 χρόνια. Κινδυνεύουμε να δούμε μείωση του οικονομικά ενεργού πληθυσμού στις αγροτικές περιοχές, οι επιπτώσεις της οποίας θα έχουν δυσμενή αντίκτυπο μελλοντικά στη γεωργική παραγωγικότητα.

Απαιτούνται νέα μέσα για να αντιμετωπιστούν τα δημογραφικά προβλήματα στις αγροτικές περιοχές. Ένα από τα θεμελιώδη ζητήματα είναι η διασφάλιση της πρόσβασης στην εκπαίδευση προκειμένου να παράσχουμε επαγγελματική κατάρτιση στους νέους στις αγροτικές περιοχές και να τους προσελκύσουμε στον αγροτικό τομέα. Μια άλλη σημαντική πτυχή θα ήταν να εφαρμόσουν όλα τα κράτη μέλη μέτρα σχετικά με την πρόωρη συνταξιοδότηση των αγροτών, μαζί με μέτρα για το ξεκίνημα νέων αγροτών. Η εφαρμογή και των δύο δεσμών μέτρων θα βελτίωνε σημαντικά τη διαχείριση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων μέσω της ανανέωσης της γενιάς των διαχειριστών της εκμετάλλευσης. Τέλος, μια άλλη σημαντική πτυχή είναι η παροχή στήριξης σε επιχειρηματίες όσον αφορά την πρόσβαση σε κεφάλαια για αγροτικά έργα, η οποία πρέπει να θεωρηθεί κίνητρο, ειδικά για να ασχοληθούν οι νέοι με τη γεωργία.

  Kristiina Ojuland (ALDE), γραπτώς. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να χαιρετίσω την έκθεση του συναδέλφου μου, Thomas Mann, η οποία ασχολείται με ορισμένα ζητήματα ζωτικής σημασίας, τα οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αντιμετωπίσει στο εγγύς μέλλον αν δεν τα αντιμετωπίζει ήδη σήμερα. Οι πρόσφατες διαμαρτυρίες στη Γαλλία κατά της αύξησης της ηλικίας συνταξιοδότησης σηματοδοτούν ένα σαφές σχίσμα ανάμεσα στις προσδοκίες των ευρωπαίων πολιτών και τις γενικές δημογραφικές τάσεις. Το προσδόκιμο ζωής στην Ευρώπη αυξάνεται σταθερά, ενώ ο πληθυσμός μειώνεται. Και οι δύο τάσεις, όταν συνδυαστούν, θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης των μελλοντικών γενεών, εκτός εάν γίνει ολοκληρωτική μεταρρύθμιση των συνταξιοδοτικών συστημάτων. Η διαφωνία που προκάλεσε η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση στη Γαλλία μπορεί να γίνει κατανοητή από συναισθηματικής πλευράς, αλλά όταν εξετάσουμε τη δημογραφική κατάσταση στην Ευρώπη πρέπει να σημειώσουμε ότι η πρόταση της γαλλικής κυβέρνησης και η τελική απόφαση του κοινοβουλίου αποτελούν τη μόνη κατάλληλη απάντηση προκειμένου να αποφευχθεί ένα μέλλον χωρίς πόρους τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους συνταξιούχους στη Γαλλία. Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να συμμετάσχουν σε περαιτέρω διάλογο με τους πολίτες για να καταστήσουν περισσότερο γνωστή τη δημογραφική αλλαγή και τις κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις που αυτή επιφέρει. Η δημιουργία συναίνεσης είναι ζωτικής σημασίας για να δικαιολογηθούν απαραίτητες, αν και μη δημοφιλείς, μεταρρυθμίσεις.

  Siiri Oviir (ALDE), γραπτώς. – (ET) Ο πληθυσμός της Ευρώπης γηράσκει χρόνο με τον χρόνο παρά τη σημαντική μετανάστευση και το ελάχιστα αυξημένο ποσοστό γεννήσεων και, ως αποτέλεσμα, πρέπει να αντιμετωπίσουμε νέα προβλήματα και προκλήσεις. Κατά την εξέταση της ευρωπαϊκής δημογραφικής πυραμίδας, είναι σαφές ότι στο μέλλον πρέπει να προσέξουμε περισσότερο την αγορά εργασίας για τους ηλικιωμένους και συμφωνώ με την έκθεση ότι η γήρανση του πληθυσμού προσφέρει, επίσης, σημαντικές ευκαιρίες για βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της ικανότητας για καινοτομία και, κατά συνέπεια, για αύξηση της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης. Είναι οπωσδήποτε πολύ σημαντικό να αυξηθεί η απασχόληση στους ηλικιωμένους, αλλά, πάνω απ’ όλα, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις αιτίες παρά τις συνέπειες, και ίσως θα έπρεπε να δώσουμε προτεραιότητα στην αύξηση του ποσοστού των γεννήσεων. Η εμπειρία της Ευρώπης όσον αφορά την ένταξη των μεταναστών έδειξε ότι η λύση δεν είναι να ενθαρρύνεται η μετανάστευση, αλλά το αντίθετο. Ένα μεγάλο κύμα ένταξης στην Ευρώπη προκάλεσε στους αυτόχθονες το φόβο ότι θα καταστούν μειοψηφία στην ίδια τους τη χώρα και ότι οι μετανάστες δεν θα υιοθετήσουν την τοπική γλώσσα και τον τοπικό πολιτισμό. Ως αποτέλεσμα, και αυτό είναι ανησυχητικό, πολλοί Ευρωπαίοι άρχισαν να υποστηρίζουν την άκρα δεξιά, της οποίας οι αρχές είναι αντίθετες με τις ευρωπαϊκές αξίες, ως αντίδραση σε αυτό. Εκτιμώντας την κατάσταση δημογραφικής γήρανσης της Ευρώπης, είναι λυπηρό και αντιφατικό το γεγονός ότι νέοι άνθρωποι υποφέρουν από την ιδιαίτερα υψηλή ανεργία, ειδικά στην Ανατολική Ευρώπη, και ότι εμείς δεν μπορούμε να καταλάβουμε επαρκώς την αξία των νέων. Η διασφάλιση της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών είναι ασφαλώς ένα ουσιαστικό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί προκειμένου να αποτραπούν συγκρούσεις σχετικά με τον καταμερισμό των βαρών.

  Rovana Plumb (S&D), γραπτώς. – (RO) Η Ευρώπη γηράσκει πιο γρήγορα από τις άλλες ηπείρους. Ένα ανησυχητικό γεγονός είναι ότι η αναλογία ανάμεσα στον πληθυσμό άνω των 65 ετών και τον πληθυσμό σε ηλικία απασχόλησης (μεταξύ 15 και 64 ετών) πρόκειται να διπλασιαστεί έως το 2060 (από 25,4% σε 53,5%). Η αύξηση της εν λόγω αναλογίας στη Ρουμανία είναι ανησυχητική, καθώς πρόκειται να αυξηθεί από 21,3% το 2008 σε 65,3% το 2060.

Δεδομένου του βαθμού και της ταχύτητας με την οποία γηράσκει ο πληθυσμός, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν υπόψη, ως τμήμα των πολιτικών τους για την απασχόληση, τον παράγοντα φύλο, νέους τρόπους οργάνωσης της απασχόλησης στις εταιρείες, καθώς και τρόπους για τη διευκόλυνση διαμόρφωσης ευέλικτων μεθόδων που σταδιακά οδηγούν στη συνταξιοδότηση, βελτιώνουν τις συνθήκες εργασίας και προωθούν πρακτικές κατά των διακρίσεων σε σχέση με τις προσλήψεις και την επαγγελματική κατάρτιση.

Ταυτόχρονα, προτρέπω τα κράτη μέλη:

– να προωθήσουν μια κουλτούρα που προβλέπει τη διαχείριση της γήρανσης του πληθυσμού στις εταιρείες και προσαρμόζει τις διαφορετικές πτυχές της, ιδίως μέσω της επιλογής της σταδιακής συνταξιοδότησης, ενώ λαμβάνει υπόψη πόσο επίπονη είναι η θέση απασχόλησης και τις συνθήκες εργασίας, υγείας και ασφάλειας·

– να συνεχίσουν να διατηρούν την επιλογή της πρόωρης συνταξιοδότησης για ορισμένες ομάδες εργαζομένων, ανάλογα με τις συνθήκες εργασίας τους, και σε ειδικές περιπτώσεις όπως η απόλυση ή η αναδιοργάνωση.

  Joanna Senyszyn (S&D), γραπτώς. – (PL) Η έκθεση αυτή είναι πολύ σημαντική και πρέπει να χρησιμοποιηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων και του προγράμματος εργασίας της για το 2012, το οποίο αναμένεται να ανακηρυχθεί Ευρωπαϊκό Έτος για την Ενεργό Γήρανση και την Αλληλεγγύη μεταξύ των Γενεών. Έθιξα το ζήτημα της παράτασης του επαγγελματικού βίου πολλές φορές στο Κοινοβούλιο και θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και όλα τα κράτη μέλη τα επόμενα χρόνια.

Οι δημογραφικές εξελίξεις δεν μπορούν να αλλάξουν. Καθώς είμαστε αντιμέτωποι με τη γήρανση της ευρωπαϊκής κοινωνίας, είναι ζωτικής σημασίας να επιτύχουμε την επαγγελματική ενεργοποίηση των ατόμων σε ηλικία συνταξιοδότησης. Δεν πρέπει να αγνοήσουμε την εμπειρία τους ή να απορρίψουμε την επιθυμία τους να συνεχίσουν να εργάζονται. Κατά συνέπεια, στηρίζω τις πρωτοβουλίες που προτείνει ο εισηγητής και, συγκεκριμένα, το ευρωπαϊκό «σύμφωνο 50+» και την πρωτοβουλία «ενεργού γήρανσης». Επίσης, εξαιρετική σημασία έχει η πρωτοβουλία «διασφάλισης αξιοπρεπούς σύνταξης». Σύμφωνα με το πνεύμα της έκθεσης, απευθύνω έκκληση στο Συμβούλιο και στα κράτη μέλη να ενεργήσουν γρήγορα ώστε να υπάρξουν εγγυήσεις για την καταβολή των κατάλληλων συντάξεων σε όλους τους Ευρωπαίους, οι οποίες θα τους εξασφαλίσουν αξιοπρεπή ζωή και όχι μόνο υπέρβαση του επιπέδου φτώχειας. Πρέπει να εργαστούμε για να καταπολεμηθούν όλες οι μορφές διακρίσεων σε βάρος των ηλικιωμένων. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν εσφαλμένα ότι οι ηλικιωμένοι έχουν λιγότερες ανάγκες. Η δυσκολία των ηλικιωμένων πολιτών να έχουν πρόσβαση σε δάνεια και οι διακρίσεις σε βάρος τους στην αγορά εργασίας είναι κάτι σύνηθες. Σύνηθες φαινόμενο είναι η παράλογη κατάσταση κατά την οποία μια γυναίκα 40 ετών θεωρείται πολύ μεγάλη για να εργαστεί, ενώ ταυτόχρονα αναμένεται από τους απόφοιτους να έχουν αρκετά χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας.

  Anna Záborská (PPE), γραπτώς. – (SK) Η διέξοδος από τη δημογραφική κρίση βρίσκεται στην οικογένεια, δεδομένου ότι η αποδυνάμωση του ρόλου της παραδοσιακής οικογένειας μας οδήγησε σε αυτήν την κρίση. Η αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων υπαλλήλων και των γυναικών στην ενεργό απασχόληση είναι μόνο βραχυπρόθεσμη λύση. Μας δίνει λίγο χρόνο, τον οποίο πρέπει να χρησιμοποιήσουμε προκειμένου να κινητοποιήσουμε κυρίως τους νέους να κάνουν οικογένεια και να αναθρέψουν παιδιά. Ωστόσο, η βραχυπρόθεσμη στρατηγική μας δεν πρέπει να έρθει σε άμεση σύγκρουση με ό,τι θέλουμε να επιτύχουμε μακροπρόθεσμα. Προκειμένου να μπορούν οι μητέρες μικρών παιδιών να επιστρέψουν στην εργασία τους, πρέπει να χτίσουμε επαρκείς προσχολικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, ξεχνάμε ότι τα παιδιά αποκτούν τις βασικές κοινωνικές τους συνήθειες τα πρώτα τρία χρόνια της ζωής τους· ότι στους βρεφονηπιακούς σταθμούς τα παιδιά μαθαίνουν να επιβάλλονται φωνάζοντας αντί να σέβονται τους άλλους· ότι τα παιδιά θα χρησιμοποιήσουν σε ολόκληρη τη ζωή τους τα πρότυπα συμπεριφοράς που θα μάθουν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Η γονική φροντίδα δεν είναι πολυτέλεια για ένα παιδί, αλλά φυσική ανάγκη. Οι βρεφονηπιακοί σταθμοί και τα νηπιαγωγεία είναι, και πάντοτε θα είναι, ένα είδος συμβιβασμού. Όπως συμβαίνει σε κάθε συμβιβασμό, εάν υπάρξει υπέρβαση των ανεκτών ορίων, οι συνέπειες θα είναι χειρότερες από εκείνες που μπορούμε να φανταστούμε σήμερα. Μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι μια γενιά παιδιών, τα οποία περνούν περισσότερο χρόνο με ξένους απ’ ό,τι με τους γονείς τους, θα είναι μια μέρα εξίσου πρόθυμα να αναλάβουν την ευθύνη για τα ηλικιωμένα, πάσχοντα άτομα με αναπηρίες, όπως κάνουμε εμείς σήμερα;