Pełne sprawozdanie z obrad

Środa, 24 listopada 2010 r. - Strasburg

4. Konkluzje ze szczytu Rady Europejskiej (28–29 października) a zarządzanie gospodarką (debata)

  Przewodniczący – Kolejnym punktem porządku dziennego jest debata priorytetowa nad konkluzjami ze szczytu Rady Europejskiej (28–29 października) a zarządzaniem gospodarką (2010/2654(RSP)).

Witam na sali obrad przewodniczącego Rady Europejskiej, Pana Hermana Van Rompuya, a także przewodniczącego Komisji Europejskiej, Pana Joségo Manuela Barroso. Jest również z nami reprezentacja prezydencji belgijskiej, a także komisarze. Rozpoczniemy od informacji – przemówienia pana przewodniczącego Rady Europejskiej Hermana Van Rompuya.

  Herman Van Rompuy, przewodniczący Rady Europejskiej – Panie Przewodniczący! Obrady szczytu Rady Europejskiej w dniach 28–29 października skupiły się na zarządzaniu gospodarką Unii, zwłaszcza zaś na sprawozdaniu grupy zadaniowej ds. zarządzania gospodarczego. Zatwierdzone podczas szczytu sprawozdanie oraz wydarzenia, jakie nastąpiły od tamtej pory – chodzi mi tu głównie o Irlandię – ilustrują ogólnie znaczenie tego tematu, a w szczególności potrzebę ustanowienia szybko działającego mechanizmu finansowego, co do którego podjęliśmy decyzję w maju.

Chciałbym tutaj wyrazić uznanie dla sprawnych działań ministrów finansów w zeszłym tygodniu; podkreślam, że odzwierciedlają one poziom naszej determinacji, by ochronić stabilność euro.

„Wsparcie finansowe w ramach UE i strefy euro będzie świadczone w ramach solidnego programu politycznego, który zostanie wynegocjowany przez władze Irlandii, Komisję oraz MFW we współpracy z Europejskim Bankiem Centralnym. […] Ze względu na mocne fundamenty gospodarki irlandzkiej stanowcze wdrożenie tego programu powinno umożliwić powrót do silnego i trwałego wzrostu, chroniąc spójność gospodarczą i społeczną”. Cytuję tutaj Eurogrupę i ministrów ECOFIN.

Grupa zadaniowa nie działała w formie konferencji międzyrządowej, lecz dokonała przeglądu naszych metod roboczych, priorytetów i procedur w tej dziedzinie. Staraliśmy się znaleźć równowagę między z jednej strony ustanowieniem ogólnych europejskich ram w związku z potrzebą unikania nadmiernych deficytów fiskalnych i nierównowagi gospodarczej w obrębie Unii, z drugiej strony zaś umożliwieniem rządom krajów swobodnego wyboru, co chcą opodatkować i jak chcą wydać uzyskane środki w zgodzie ze swoimi krajowymi procedurami politycznymi oraz prawem europejskim.

Pragniemy zapewnić, aby każde państwo członkowskie w pełni brało pod uwagę wpływ decyzji gospodarczych i fiskalnych na partnerów oraz na stabilność Unii Europejskiej jako całości. Jednocześnie pragniemy wzmocnić zdolność reagowania na szczeblu Unii w sytuacji, gdy polityka państwa członkowskiego stwarza zagrożenie dla reszty Unii.

Zalecenia te, podobnie jak inne zalecenia grupy zadaniowej, są także bardzo zbliżone do propozycji Komisji. Omawiałem również te kwestie dwukrotnie z przewodniczącymi grup w Parlamencie Europejskim oraz z przewodniczącymi właściwych komisji zgodnie z wskazaną przez państwa formułą.

Słowem wyjaśnienia: niektórzy wyrażają rozczarowanie tym, że w procesie podejmowania decyzji brakuje automatyzmu. My właśnie proponujemy więcej automatyzmu. Rada – na mocy traktatu również była to Rada – zadecyduje o sankcjach tak zwaną „odwróconą większością”. Oznacza to, że wniosek Komisji dotyczący sankcji zostanie przyjęty, chyba że większość kwalifikowana będzie przeciwko, podczas gdy dotychczas większość musiała zatwierdzić sankcje.

Zaledwie kilka tygodni temu niektóre państwa członkowskie były bardzo niechętne idei odwróconej większości. Mamy zatem do czynienia z prawdziwym przełomem. Grupa zadaniowa zaproponowała ponadto całą serię innych środków mających na celu wzmocnienie paktu stabilności takich jak ściślejsza koordynacja polityki (europejski semestr), solidne statystyki i niezależne rady fiskalne.

Państwa członkowskie powinny wiedzieć, że ich decyzje polityczne mają wpływ na wszystkich partnerów oraz na całą Unię. To ważna lekcja z kryzysu. Jeszcze ogólna uwaga. Grupa zadaniowa była strukturą polityczną, której celem było szybkie osiągnięcie konsensusu. Wszystkie nasze przełomowe osiągnięcia należy teraz przełożyć na teksty ustawodawcze. Muszą tego dokonać Komisja, Rada i Parlament. Wierzę, że wszystkie te instytucje dotrzymają tempa prac. To nasz obowiązek.

Na koniec trzeci i ostatni ważny element prac grupy zadaniowej, który wiąże się także z dalszymi jej działaniami: zalecamy stworzenie solidnego i wiarygodnego stałego mechanizmu kryzysowego służącego ochronie stabilności finansowej całej strefy euro. Wszyscy szefowie państw lub rządów potwierdzili taką potrzebę oraz zgodzili się, że wymaga to nieznacznej zmiany traktatu.

Zanim przejdę do następnego punktu, pragnę podkreślić, że celem prac nad paktem stabilności nie jest tylko karanie państw członkowskich czy naprawianie błędów z przeszłości. Trzeba na nie patrzeć w ogólniejszym kontekście. Nie wolno nam tracić z pola widzenia szerszego wyzwania poprawy struktury gospodarki europejskiej i tempa jej trwałego wzrostu, a więc ogólnych wyników gospodarczych.

Na tym skupia się uzgodniona przez Radę Europejską we wcześniejszym okresie roku strategia UE 2020. Aby uśmierzyć obawy, że oszczędności fiskalne przyhamują wzrost gospodarczy, należy skupić się bardziej na czynnikach strukturalnych, które pogarszają nasze wyniki gospodarcze, i zaradzić im. Taki będzie główny cel szczytów Rady Europejskiej w lutym i marcu przyszłego roku.

Rada Europejska omówiła również pokrótce zagadnienia związane z budżetem UE, między innymi odnosząc się do przemówienia przewodniczącego Parlamentu podczas otwarcia szczytu. Uzgodniliśmy, że do tej kwestii wrócimy w grudniu.

Tymczasem w naszych konkluzjach stwierdza się po prostu, cytuję: „ważne jest, by budżet Unii Europejskiej i najbliższe wieloletnie ramy finansowe odzwierciedlały wysiłki konsolidacyjne państw członkowskich mające na celu sprowadzenie deficytu i długu na bardziej zrównoważoną ścieżkę. Przy poszanowaniu” – podkreślam te słowa – „Przy poszanowaniu roli różnych instytucji i uwzględnieniu konieczności osiągnięcia europejskich celów Rada Europejska omówi na następnym posiedzeniu kwestię tego, jak dopilnować, by wydatkowanie środków na szczeblu europejskim odpowiednio przyczyniło się do tych działań”.

Pragnę zapewnić, że przyjmujemy do wiadomości nową rolę Parlamentu na mocy traktatu lizbońskiego. Nie zajęliśmy oczywiście jako Rada Europejska stanowiska w kwestii procedury budżetowej w roku 2011, gdyż należy to do kompetencji Rady Ministrów i Parlamentu.

Jako przewodniczący Rady Europejskiej apeluję do wszystkich zainteresowanych stron, aby kontynuowały konsultacje w celu osiągnięcia jak najszybciej kompromisu co do budżetu na rok 2011. Kompromis oznacza konieczność uwzględnienia różnych punktów widzenia, oczywiście przy poszanowaniu traktatów.

Ten szczyt Rady Europejskiej posłużył również – jak wszystkie kolejne – wypracowaniu wspólnych stanowisk Unii Europejskiej przed zbliżającymi się ważnymi wydarzeniami międzynarodowymi. W tym przypadku skupiliśmy uwagę na przygotowaniu szczytu G-20, konferencji w Cancún w sprawie zmiany klimatu oraz na kilku szczytach dwustronnych.

W odniesieniu do szczytu G-20, który zdążył się już oczywiście odbyć, uzgodniliśmy priorytetowe postulaty, które promowali później przedstawiciele Unii oraz państwa członkowskie UE będące członkami G-20. Wśród nich znalazły się działania na rzecz zatwierdzenia umowy Bazylea III dotyczącej wymogów kapitałowych oraz reformy MFW. Jeżeli chodzi o drugą kwestię, pragnę podkreślić, iż tę przełomową reformę umożliwiło otwarte i konstruktywne podejście Europejczyków. Aby doprowadzić do ostatecznego porozumienia, oddaliśmy dwa miejsca, przyjmując na siebie tym samym znaczną część wysiłków na rzecz uzgodnienia stanowisk.

Jeżeli chodzi o nierównowagę w gospodarce światowej i politykę kursową, dyskusje przed szczytem G-20 toczyły się w napiętej atmosferze. Podczas szczytu dokonano trafnej analizy i uzgodniono przebieg procesu. Z radością witamy decyzje o określeniu zestawu wskaźników nierównowagi oraz dokonaniu oceny w 2011 roku. Obecnie najważniejsze jest uzgodnienie wniosków politycznych i dokonania w miarę potrzeb działań naprawczych w oparciu o tę ocenę.

W przypadku Cancún Rada Europejska opracowała również stanowisko UE na negocjacje, które rozpoczną się pod koniec tego miesiąca. Od zeszłorocznej konferencji w Kopenhadze doszło do licznych rozmów – formalnych i nieformalnych – toczą się one jednak powoli i pozostają bardzo trudne. Cancún będzie prawdopodobnie zaledwie krokiem na drodze do stworzenia globalnych ram walki ze zmianą klimatu, nad czym Unia Europejska oczywiście ubolewa.

Wreszcie, jeżeli chodzi o szczyty dwustronne, Rada Europejska omówiła nasze priorytety i strategie na nadchodzące spotkania, a mianowicie ze Stanami Zjednoczonymi, Rosją, Ukrainą, Indiami oraz Afryką. Jest to niezwykle użyteczne z punktu widzenia przewodniczącego Barroso i mnie samego, gdyż gwarantuje, że w takich sytuacjach nie będziemy mówić wyłącznie w imieniu instytucji brukselskich, ale wszystkich 27 krajów. Mam zamiar uczynić ten punkt regularnym elementem szczytów Rady Europejskiej.

Panie i Panowie, na tym kończę podsumowanie ostatniego szczytu Rady Europejskiej, który odbył się niemal miesiąc temu. Zamierzam w każdym razie trzymać się zasady niezwłocznego informowania przewodniczących grup politycznych w Parlamencie w ciągu kilku godzin po zakończeniu danego szczytu Rady Europejskiej. Z chęcią poznam państwa opinie.

  José Manuel Barroso, przewodniczący Komisji – Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Jeżeli tydzień jest w polityce długim czasem, miesiąc może wydawać się wiecznością. Od ostatniego szczytu Rady Europejskiej wiele się wydarzyło – mam tu też na myśli niedawne wydarzenia w Irlandii. Planowane działania są kolejnym, niezwykle ważnym krokiem mającym na celu zagwarantowanie stabilności finansowej Irlandii, strefy euro oraz całej Unii Europejskiej. Dwa instrumenty stworzone przez nas w maju są użytecznymi narzędziami, które spełnią w razie potrzeby swoją rolę. Irlandia musi się uporać z bardzo konkretnymi problemami i te instrumenty dadzą sobie z nimi radę. Interwencja powinna pozwolić gospodarce irlandzkiej powrócić na ścieżkę trwałego wzrostu i wykorzystać swoje fundamentalne atuty.

Ostatnich kilka miesięcy przyniosło wyzwania. Przeszliśmy już bardzo daleką drogę, praca nie jest jednak zakończona. Przebudowujemy sposób, w jaki zarządzamy gospodarką. Grupa zadaniowa pod kierownictwem przewodniczącego Van Rompuya przedstawiła bardzo obiecujące wyniki swoich prac. Korzystając ze znaczącego wkładu Komisji, grupa osiągnęła ogólny konsensus w kwestii wniosków ustawodawczych Komisji, zajmując się także innymi bardzo ważnymi kwestiami związanymi z zarządzaniem gospodarczym.

Co bardzo ważne, zachowano ostrzejsze reguły fiskalne i szerszy zakres nadzoru gospodarczego, które stanowiły kamienie węgielne pakietu opracowanego przez Komisję. Wielokrotnie podkreślałem znaczenie jak najszybszego wdrożenia nowych ram, z radością powitałem zatem fakt, iż Rada Europejska poparła nasz pomysł rozpatrzenia ich przy użyciu procedury przyspieszonej i wytyczyła sobie cel osiągnięcia porozumienia w sprawie wniosków ustawodawczych Komisji do lata 2011 roku.

Warto zauważyć, że wątpliwości zgłaszane jeszcze we wrześniu w związku z proponowanymi przez Komisję wnioskami ustawodawczymi zmieniły się dziś w pragnienie szybkiego ich wdrożenia. W najbliższych miesiącach czeka nas normalna procedura legislacyjna. Liczę, iż metoda wspólnotowa zadziała równie dobrze, jak zawsze do tej pory, pomagając nam usprawnić zarządzanie gospodarcze w strefie euro i w Europie.

Wierzę, że ostatecznie przyjmiemy ostre zasady wraz z odpowiednimi bodźcami do ich przestrzegania, półautomatyczny system wdrażania środków oraz skuteczne ramy pozwalające uporać się z ogólniejszą nierównowagą makroekonomiczną. Potrzebujemy wzmocnionego oraz rygorystycznego zarządzania gospodarczego, aby osiągnąć stabilny i trwały wzrost niezbędny, żeby zapewnić naszym obywatelom zatrudnienie i dobrobyt.

Nieodzownym elementem tej układanki jest stały mechanizm kryzysowy dla strefy euro. Obowiązujący obecnie mechanizm tymczasowy wygaśnie w 2013 roku, niezbędne jest więc wdrożenie do tego czasu wiarygodnego, solidnego i trwałego systemu silnie zakorzenionego w panujących realiach technicznych. Dlatego też Komisja zaczęła już prace przygotowawcze nad ogólnymi cechami przyszłego nowego mechanizmu dla strefy euro. Ten mechanizm, który opracowujemy w ścisłej współpracy z przewodniczącym Rady Europejskiej, należy postrzegać w kontekście ogólnych wysiłków na rzecz usprawnienia zarządzania gospodarczego w Unii Europejskiej i w strefie euro.

Pragnę jednoznacznie wskazać, że nawet jeżeli mechanizm ten będzie finansowany z budżetów krajowych, pozostanie inicjatywą „europejską”, a gwarancją jego funkcjonowania będą, co oczywiste, wiedza specjalistyczna, niezależność i bezstronność Komisji. Mechanizm ten będzie składać się z trzech głównych składników: programu dostosowania makroekonomicznego, systemu finansowania i zaangażowania sektora prywatnego. To ostatnie może przyjąć wiele kształtów, pragnę jednak przede wszystkim podkreślić, że wszelkie decyzje podejmowane w sprawie zaangażowania sektora prywatnego będą obowiązywać dopiero od 2013 roku.

Szefowie państw lub rządów jednogłośnie stwierdzili, że w celu ustanowienia tego mechanizmu niezbędna jest zmiana traktatu. Gdy w zeszłym roku ratyfikowaliśmy traktat lizboński, nikt nie wyobrażał sobie, że ktokolwiek tak szybko zaproponuje nowe zmiany. Wszyscy wiemy, że nie jest to nigdy proces łatwy i wszyscy zdajemy sobie sprawę z ryzyka. To jeden z powodów, dla których wyjaśniałem – podczas szczytu Rady Europejskiej, a nawet wcześniej – iż nie powinniśmy godzić się na zmianę traktatu, która podawałaby w wątpliwość prawa głosu państw członkowskich. Cieszę się, że argument ten przyjęto, a jakiekolwiek zmiany będą nieznaczne, a wręcz chirurgiczne.

Proces ten należy również uczynić jak najprostszym. Dlatego też ostrzegam przed pokusą łączenia go z innymi, niezwiązanymi kwestiami.

Wszystko to nie dzieje się w próżni. Rada Europejska, szczyt G-20 i szczyt UE-USA w Lizbonie w zeszły weekend są bez wyjątku etapami pośrednimi, częścią ogólniejszego planu, który ma przywrócić stabilność i wzrost w Europie. Szczyt G-20 będzie tematem następnej debaty w tym Parlamencie, teraz pragnę się zatem pokrótce skupić na bardzo ważnym szczycie UE-USA w Lizbonie.

Atmosfera tego szczytu była ciepła i przyjazna, a zarazem panowała pełna koncentracja. Wraz z przewodniczącym Van Rompuyem uzgodniliśmy z prezydentem Obamą, iż potrzebny jest transatlantycki program na rzecz wzrostu i miejsc pracy, który obejmie zbliżenie regulacji oraz konsultacje na wczesnym etapie w sprawach takich jak konkurencyjność i reformy globalne. Zadanie dalszego prowadzenia konkretnych prac powierzyliśmy ministrom i komisarzom, w szczególności za pośrednictwem transatlantyckiego forum gospodarczego.

Ważnymi punktami rozmów były też gospodarka światowa, G-20 oraz gospodarki wschodzące. Chodzi mi o rzecz następującą: Unia Europejska osiągnie swoje cele jedynie, jeżeli zaktywizujemy wszystkie obszary polityki, wykorzystamy nasze relacje z wszystkimi najważniejszymi partnerami oraz użyjemy w spójny sposób wpływów, jakie posiadamy na wszystkich szczeblach – krajowym, europejskim i światowym. Jedno jest jasne: zyskamy większy wpływ na kwestie zewnętrzne, jeżeli uda nam się osiągnąć zgodę we własnym gronie, wewnątrz Unii Europejskiej. Pod tym względem żywię obawy, że niektóre zajmowane niedawno postawy nie przyczyniają się do ukierunkowania i spójności naszych wspólnych działań.

Uważam, że postęp, jaki osiągnęliśmy do tej pory w sprawie zarządzania gospodarczego, dowodzi, iż jesteśmy w stanie – przy wystarczającej woli politycznej ze wszystkich stron – uczynić Europę bardziej liczącą się siłą na świecie dla dobra naszych obywateli; musimy jednak jasno sobie powiedzieć, że potrzebujemy woli politycznej i poczucia wspólnego celu nie tylko ze strony instytucji europejskich, ale wszystkich państw członkowskich. O to właśnie dzisiaj apeluję: więcej spójności, więcej zbliżenia, więcej wspólnego celu.

  Joseph Daul, w imieniu grupy PPE – (FR) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! W sondażu, który widziałem wczoraj w gazecie, podano, że 70 % mieszkańców Francji uważa, iż wciąż tkwi w kryzysie, który nie został jeszcze zażegnany. Jestem pewien, że szerszy sondaż w Europie przyniósłby takie same wyniki.

Musimy zatem zająć się słusznymi troskami naszych obywateli. Żyją oni w trudnych czasach i nie mogą tolerować powolnego, złożonego procesu decyzyjnego na szczeblu europejskim i globalnym. Wielu spośród tych ludzi pyta mnie też, co robimy, i co dla ich rodzin oraz dla nich samych robi Europa. Ludzie się boją. Jednocześnie widzę, że coraz więcej polityków i coraz więcej krajów – nawet w tym Parlamencie – wykorzystuje ten strach i te obawy, manipulując nimi, nie ma natomiast żadnych propozycji.

To populistyczne podejście, które psuje naszą politykę, jest poważnym problemem i chciałbym tutaj nadmienić, że to nie jest sposób rozwiązywania rzeczywistych i ważkich kwestii, jakie stoją przed naszymi krajami oraz Europą w świecie. Uważam, że powinnością partii politycznych oraz grup parlamentarnych, które sprzeciwiają się takiemu populizmowi i demagogii, jest mówić o tym głośniej.

Nie, odpowiedzią na kryzys nie jest podkulenie ogona ani uciekanie się do protekcjonizmu. Nie, nie ma szybkich ani łatwych rozwiązań kwestii kryzysu, przed którym stoimy. Nie, nie jest możliwe porzucenie solidarności ani wysiłków mających na celu wzmocnienie wszystkich naszych krajów w obliczu globalizacji tylko po to, by później zdać sobie sprawę, że w trudnych czasach potrzebujemy partnerów.

Panie przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji! Musimy wyciągnąć pewne wnioski z tego, co dzieje się w Irlandii, i nie chodzi tu o krytykę wobec tego kraju. Musimy wyciągnąć wnioski, gdyż trudności, przed jakimi stoi ten kraj, wynikają nie tylko z sytuacji banków, lecz także z wieloletniej polityki fiskalnej i gospodarczej jego obecnego rządu. Celtycki tygrys, który samodzielnie wypracował swój wzrost, z nietypowym systemem podatkowym, minimalną regulacją sektora bankowego oraz zasadami inwestycji odmiennymi od wszystkich innych krajów Unii Europejskiej, boryka się dziś z pęknięciem bańki na rynku nieruchomości, zadłużeniem gospodarstw domowych, rekordowym bezrobociem i okaleczonym sektorem bankowym. Rząd irlandzki zagwarantował funkcjonowanie całego systemu bankowego, zaciągając zobowiązania na kwotę 480 miliardów euro (trzykrotności PKB kraju), co zwiększyło deficyt sektora publicznego do 32 %.

Dziś rząd irlandzki poprosił Europę o gest solidarności i spotkał się z nim, co jest właściwe. Przyjmuję ten fakt z zadowoleniem. Jak powiedział na tej sali w poniedziałek komisarz Rehn, pomoc, którą powinna wkrótce otrzymać Irlandia, ochroni stabilność całej strefy euro. Czy jednak rząd irlandzki prezentował przez całe lata tę solidarność europejską, której beneficjentem jest dziś słusznie Dublin i którą okazano Irlandii, gdy wchodziła do UE?

Ile razy państwa członkowskie usiłowały ujednolicić zasady opodatkowania – co, jak stało się dziś aż nazbyt oczywiste, jest niezbędne dla sprawnego zarządzania strefą euro? Za każdym razem sprzeciwiała się ta sama grupa krajów.

Nie wskazuję tu nikogo palcem, uważam jednak, że najwyższy czas, abyśmy wyciągnęli z takich zachowań wnioski na przyszłość. Jak już kilkakrotnie powiedziałem na tej sali, kryzys otwiera sposobność do zmian i nie możemy bać się zmiany niektórych naszych zwyczajów, które nie przyniosły pozytywnych skutków, na jakie liczyliśmy.

Panie i Panowie! Środki wdrożone przez Radę Europejską kilka tygodni temu oraz wytyczne uzgodnione podczas szczytu G-20 w Seulu stanowią krok w dobrym kierunku, nie idą jednak wystarczająco daleko. Innymi słowy, musimy być świadomi potrzeby współpracy w Europie oraz między największymi blokami regionalnymi, aby zająć się kwestią niestabilności na rynkach finansowych i nierównowagi handlowej, jak też aby uniknąć wojny walutowej.

Wszyscy wiemy, że w tych kwestiach naszym krajom nie uda się samodzielnie wypracować dobrego długoterminowego rozwiązania, które spełniłoby oczekiwania 500 milionów Europejczyków, którzy, jak powiedziałem na początku, oczekują od swoich polityków – a więc od nas wszystkich tutaj i w stolicach krajów – podjęcia przyszłościowych decyzji.

Panie przewodniczący Rady, jeżeli kryzys czegoś nas nauczył, jest to fakt, iż wczorajsze rozwiązania nie zawsze bywają też jutrzejszymi. Płacimy wysoką cenę, zdając sobie z tego sprawę w czasach kryzysu, zapłacimy jednak jeszcze wyższą, jeżeli będziemy to nadal ignorować. Wzywam instytucje europejskie i rządy naszych państw członkowskich do zmian, do wyciągnięcia z kryzysu lekcji politycznych oraz do tego, by nie szukać solidarności dopiero, gdy jest już zbyt późno.

Panie przewodniczący! Pragnę dodać jeszcze jedno. Nie jest to kwestia walki między Radą a Parlamentem; to kwestia wprowadzania w życie traktatów, okazywania solidarności i współpracy. Takie jest moje przesłanie dla pana – niech pomoże nam ono przezwyciężyć kryzys dla dobra naszych współobywateli.

  Martin Schulz, w imieniu grupy S&D – (DE) Panie Przewodniczący! Słuchając przewodniczącego Rady Europejskiej, usłyszałem ton odmienny niż w przemówieniu przewodniczącego Komisji. Przewodniczący Rady przedstawił nam sprawozdanie; jeżeli poddałbym się czarowi słów przewodniczącego Van Rompuya, mógłbym tylko dojść do wniosku, że wszystko idzie świetnie. Słuchając przewodniczącego Barroso, mam jednak wrażenie, iż – cytuję – „niektóre zajmowane niedawno postawy nie przyczyniają się do spójności”. To właśnie przewodniczący Komisji powiedział o Radzie, którą Pan przedstawił jako wzór harmonii.

Rzeczywistość w Europie wygląda jednak nieco inaczej. W istocie UE jest podzielona na trzy części: niemieckich i francuskich decydentów, resztę strefy euro oraz pozostałe kraje nienależące do strefy euro ze szczególnym uwzględnieniem Wielkiej Brytanii. Takie są realia w Europie.

Należy zwłaszcza przyjrzeć się szczególnej pozycji Wielkiej Brytanii. Niemiecko-francuski duet decydentów Merkel-Sarkozy dobił targu z premierem Cameronem. Wszyscy o tym wiedzą i trzeba to powiedzieć otwarcie. Umowa brzmi następująco: „Trzeba zmienić traktat w imię paktu stabilności”. „W porządku” – mówi premier Cameron – „nie jest to dla mnie łatwe, gdyż moim szeregowym deputowanym w Izbie Gmin nie spodoba się to, chcę więc w takim przypadku innego budżetu”. Pani kanclerz Merkel i prezydent Sarkozy mówią: „w porządku, tak będzie”.

Takie są realia w Europie. Nie tylko nie ma to nic wspólnego z duchem Wspólnoty – takie podejście zniszczy spójność Unii Europejskiej, a na dłuższą metę zniszczy też Unię Europejską. Obawiam się, że są pewni ludzie, którzy chcą, by się tak stało. Kibicują temu z entuzjazmem. Ci posłowie i posłanki siedzą tam.

(Oklaski)

Jeżeli nie chcemy, by ci ludzie decydowali w przyszłości o losach kontynentu, musimy popchnąć Europę w innym kierunku.

(Okrzyki)

Spróbuję kontynuować. Pan poseł Langen zawsze szybko się ekscytuje. Reformę paktu stabilności w UE uzależnia się od zgody kraju, który nie należy nawet do strefy euro. Pani kanclerz Merkel zgadza się na zmianę traktatu w chwili, gdy nikt na tej sali nie potrafi przewidzieć, do czego dojdzie w Irlandii. Ponadto nie wiem, czy zmiana traktatu UE przejdzie w Irlandii tak gładko, jak można by się spodziewać na podstawie pańskiego sprawozdania ze szczytu Rady Europejskiej.

Pani kanclerz Merkel mówi, że udział musi wziąć sektor prywatny. Panie Komisarzu Rehn, pragnę zadać panu pytanie o sektor prywatny w Irlandii. Jak było w ogóle możliwe, że banki irlandzkie przeszły testy warunków skrajnych? Czy może Pan nam to wyjaśnić?

To, co robi pani kanclerz Merkel, stanowi test warunków skrajnych dla euro. Powiem Państwu, o co chodzi. Udział sektora prywatnego jest rzeczą dobrą i powinien on być zaangażowany. W Parlamencie Europejskim – i obstaję przy tym – uzgodniliśmy zdecydowaną większością głosów sposób zaangażowania sektora prywatnego, mianowicie przez wprowadzenie ogólnoeuropejskiego podatku od transakcji finansowych.

(Oklaski)

Dyskutowano o tym krótko podczas szczytu G-8, po czym usłyszeliśmy tam: „nie, nie chcemy podatku od transakcji finansowych”. Powiedzieliśmy wtedy: „W porządku, nie ma sprawy”. Przy popołudniowej kawie pogrzebano podatek od transakcji finansowych. To jedyny sposób zaangażowania sektora prywatnego, który wywarłby nań jakikolwiek wpływ. Teraz mówi się, że Wielka Brytania nie chce takiego podatku. Czy Brytyjczycy decydują w Europie o wszystkim? A gdybyśmy zaczęli na przykład od podatku od transakcji finansowych w strefie euro, mówiąc, że będziemy w ten sposób ściągać należności od prywatnego sektora finansowego w strefie euro?

(Okrzyki)

Powtórzę tutaj, co usłyszałem, żeby mógł to powiedzieć tłumacz: „jeden naród, jedna Rzesza, jeden wódz”. To właśnie powiedział ten człowiek.

Prawie skończyłem. Chciałem powiedzieć, że gdy ten poseł przechodzi przez Parlament, krzycząc „jeden naród, jedna Rzesza, jeden wódz”, na myśl przychodzi mi tylko jedna rzecz: ludzie, którzy mówili coś takiego w Niemczech, to ludzie, z których sposobem myślenia staram się walczyć, sądzę natomiast, że poglądy tego pana są bliższe tamtemu sposobowi myślenia od moich.

  Joseph Daul (PPE) – (FR) (do posła Blooma) To, co Pan powiedział, jest dla mnie nie do przyjęcia. Żyjemy w epoce demokratycznej i w ustroju demokratycznym. Proszę, aby Pan oficjalnie przeprosił – w przeciwnym razie złożymy formalną skargę. Było tak już w przypadku ludzi, którzy nie powiedzieli aż tyle – tak być nie może.

(Oklaski)

Mało brakowało, a dodałby, że aby rozwiązać tę kwestię, zakłada się obozy koncentracyjne.

  Przewodniczący – Panie i Panowie, musimy iść dalej. Wezmę to pod uwagę. Odczytam państwu art. 152 ust. 1 Regulaminu: „Przewodniczący przywołuje do porządku każdego posła, który zakłóca prawidłowy przebieg posiedzenia lub którego postępowanie nie jest zgodne z odpowiednimi postanowieniami art. 9”. Panie Pośle, proszę, aby przeprosił Pan obecnych na tej sali.

  Godfrey Bloom (EFD) – Poglądy wyrażane przez Herr Schulza usprawiedliwiają ten opis. To niedemokratyczny faszysta.

  Przewodniczący – Panie i Panowie, spodziewaliśmy się czegoś zupełnie innego. Nie chcemy, by naszą dyskusję zakłócano w ten sposób. Wezwę Pana do siebie, a teraz musimy podjąć decyzję co do dalszych kroków.

Dyskusja w takiej atmosferze nie jest możliwa. Jak Pan widzi, Panie Pośle, Parlament bardzo ostro protestuje przeciwko pańskiemu zachowaniu. Odczytam teraz art. 152 ust. 3 w swoim języku ojczystym.

„W przypadku [dalszego] zakłócania porządku lub kolejnego naruszenia porządku Przewodniczący może odebrać posłowi głos i zarządzić usunięcie go z sali obrad do końca posiedzenia. W przypadku wyjątkowo poważnego zakłócenia porządku Przewodniczący może zastosować ostatni z wymienionych środków także natychmiast i bez powtórnego przywołania do porządku. Sekretarz Generalny niezwłocznie zapewnia zastosowanie takiego środka dyscyplinarnego przy pomocy woźnych oraz, w razie potrzeby, służb ochrony Parlamentu”.

Panie Kolego, jak Pan widzi większość kolegów zebranych na sali kompletnie nie akceptuje pańskiego zachowania, ja także nie akceptuję. Bardzo bym prosił, żeby Pan opuścił salę w związku z tym.

Jak Państwo wiedzą, można dyskutować i wyrażać swoje opinie, ale nie przeszkadzając sobie wzajemnie. W przeciwnym razie nie uda nam się utrzymać porządku na tej sali.

  Guy Verhofstadt, w imieniu grupy ALDE – (FR) Panie Przewodniczący! Po pierwsze, sądzę, że to, do czego doszło, jest kwestią bardzo poważną. Uważam też, że grupy polityczne muszą dziś zareagować, przedstawiając wspólne stanowisko w tej sprawie. Mam nadzieję, że wszystkie grupy polityczne, z wyjątkiem oczywiście grupy pana posła, o którego chodzi, jednoznacznie poprą kroki, jakie Pan podjął, aby zapobiec powtórzeniu się takiej sytuacji w przyszłości.

(Oklaski)

Wierzę że to, co pan Daul powiedział na temat Irlandii – a przeanalizował on jej sytuację dogłębnie – jest całkowicie słuszne, pragnę mu jednak powiedzieć, że gdybyśmy na początku kryzysu finansowego w październiku 2008 roku ustanowili europejski plan ratunkowy dla banków, co zaproponowała Komisja, lecz odrzuciły to państwa członkowskie, Irlandia nigdy nie stanęłaby wobec takich problemów, jak dziś. Propozycję tę odrzucono w październiku 2008 roku, stwierdzając: „Nie, nie trzeba. Mamy w Niemczech wystarczająco dużo pieniędzy, by samodzielnie rozwiązać swoje problemy”. Cóż, zobaczyliśmy tego wyniki.

Po drugie, pragnę zająć się obecną kwestią, gdyż nadal panuje wokół niej napięta atmosfera. Jeżeli chodzi o mnie, mam nadzieję, że euro ponownie ustabilizuje się jutro lub pojutrze, gdyż jeszcze to nie nastąpiło. Dlatego sądzę, że dzisiejsze słowa prezesa Europejskiego Banku Centralnego i pana komisarza Rehna trzeba brać bardzo poważnie.

Uważam, że to, co pan prezes Trichet powiedział podczas wczorajszej debaty – a było wtedy obecnych niewiele osób – jest bardzo ważne. Stwierdził on, że pakiet nie wystarczy, by przywrócić stabilność w strefie euro. Jako posłowie do Parlamentu ponosimy zatem szczególną odpowiedzialność, gdyż uczestniczymy w podejmowaniu decyzji we wszystkich tych obszarach. Trzeba do tego podejść poważnie. Na czym w istocie polega problem? Nigdzie na świecie nie ma waluty, która nie byłaby wspierana przez rząd, wspólną politykę gospodarczą, strategię i jeden rynek obligacji. My w strefie euro uznaliśmy, że da się funkcjonować z 16 rządami, 16 rynkami obligacji i 16 różnymi rodzajami polityki gospodarczej; uważam, że na tej podstawie musimy działać i takie też musimy wyciągnąć wnioski. Musimy wyjść poza decyzje Rady. Panie Komisarzu Rehn, uważam wręcz, że musimy wyjść poza propozycje Komisji i poprzeć prezesa Tricheta.

Jeżeli pan prezes Trichet, który odpowiada ostatecznie za stabilność euro, wzywa Parlament oraz pozostałe władze europejskie, by wzmocniły pakiet, jedyną decyzją, jaką możemy podjąć dla dobra rynków finansowych, jest wzmocnienie pakietu, uwspólnotowienie, wprowadzenie w pełni automatycznych sankcji – których obecnie nie ma – oraz stworzenie rynku obligacji w euro. Różnice między Grecją a Niemcami i między Irlandią a Niemcami nie znikną bez jednolitego rynku obligacji. W stosunku do krajów niestosujących się do paktu stabilności można byłoby też wprowadzić rzeczywiście skuteczne dodatkowe sankcje.

Wreszcie pragnę powiedzieć, że potrzebujemy prawdziwego zarządzania gospodarczego, które pobudzi inwestycje; jeżeli rząd Niemiec wezwie do zmiany w tym celu art. 136 traktatu, powinniśmy go zmienić, należy jednak też uczynić rzecz konieczną – umieścić w przyszłym art. 136 prawdziwe zarządzanie gospodarcze i w pełni automatyczne sankcje. Przekujmy czekające nas zmiany w traktacie w prawdziwą sposobność, aby przygotować euro do stawienia czoła przyszłości – zaprowadźmy zarządzanie gospodarcze w strefie euro i w Unii Europejskiej.

(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)

  William (The Earl of) Dartmouth (EFD). – Panie Przewodniczący! W razie, gdyby Komisja uzyskała narzędzia zarządzania gospodarczego, o które jej chodzi, i które Pan Poseł Verhofstadt pragnie jej dać, czy Pan poseł Verhofstadt twierdzi, że Komisja będzie zawsze podejmować słuszne decyzje?

  Guy Verhofstadt (ALDE) – Panie Przewodniczący! Sądzę, że pokładam większą ufność w intencje Komisji Europejskiej, by podejmować środki wobec krajów, które nie stosują się do paktu stabilności, niż wierzę w to, iż będzie je podejmować Rada, gdzie zasiadają szefowie rządów. Spędziłem w Radzie dziewięć lat i nigdy nie widziałem, by jeden kraj wskazał palcem drugi i powiedział „nie stosujecie się do paktu stabilności”.

Widzieliśmy to w 2004 i 2005 roku w przypadku Francji oraz Niemiec. Nie stosowały się one do paktu stabilności, a jednak wobec żadnego z tych krajów nie wdrożono sankcji. Dlatego właśnie Komisja Europejska, która jest instytucją wspólnotową i rzeczywiście stosuje metody Monneta oraz Schumana, musi tutaj objąć przewodnictwo.

  Barry Madlener (NI) – (NL) Panie Przewodniczący! Nie byłem w stanie interweniować, gdy usunął Pan z sali pana posła z Partii Niepodległości Zjednoczonego Królestwa (UKIP), pragnę jednak zaprotestować przeciwko stronniczemu stosowaniu zasad. Pan poseł Schulz nazwał na tej sali mojego kolegę, pana posła van der Stoepa faszystą i nic Pan nie zrobił; nie było żadnych przeprosin. Wobec pana posła Schulza nie podjęto żadnych działań. To, co robi pan Schulz teraz, jest dokładnie tym samym…

(Mówca kontynuował, ale przewodniczący wyłączył mikrofon)

  Przewodniczący – Przerywam tę rozmowę. Jeśli ma Pan jakieś wątpliwości, może się Pan do mnie zgłosić. Chętnie z Panem porozmawiam. Prowadzimy naszą dyskusję razem.

Panie Pośle Farage, jak Pan wie, również Pana poprosiłem o omówienie pewnych bardzo ważnych kwestii i interweniowałem osobiście w pańskiej sprawie. Przedstawiłem Panu mój punkt widzenia i wie Pan dokładnie, jak się na to zapatruję. Zapytałem Pana również, czy ma Pan jakieś wątpliwości co do mojej decyzji.

  Rebecca Harms, w imieniu grupy Verts/ALE – (DE) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! W tej napiętej atmosferze dość trudno jest przemawiać. W pewnym stopniu ukazuje to również sytuację, w jakiej mogłaby się znaleźć Unia Europejska, jeżeli nie sformułujemy ponownie polityki europejskiej w bardziej precyzyjny i stanowczy sposób. Panie Pośle Schulz, moim zdaniem problemem nie są niewielkie zmiany w traktacie, których Niemcy pragną i potrzebują – kryzys finansowy nie jest klęską żywiołową. Problem polega raczej na tym, że podczas tego kryzysu Rada Europejska, a w szczególności przedstawiciele dużych krajów w Radzie Europejskiej, nie są już w stanie zagwarantować, że iskierka nadziei pojawiająca się na spotkaniu w Brukseli roznieci żar w społeczeństwach państw członkowskich Unii Europejskiej. Uważam, że niewiarygodnie szybko utraciliśmy proeuropejskiego ducha. Za dziwaczne uważam również, że akurat Niemcy, które tak wiele zyskały dzięki solidarności w naszej odległej i bliższej wspólnej przeszłości, nie potrafią już przerwać debaty, którą cechują dzisiaj egotyzm i małostkowość, kierując w zamian dyskusję na inne tory – dlaczego słuszne jest, że państwa członkowskie w Europie tak ściśle związały swoje losy ze sobą oraz dlaczego Rada i Pan też, Panie Przewodniczący van Rompuy, nie potrafi już wyjaśnić obywatelom – których niepewność tak trafnie opisał pan poseł Daul – dlaczego przezwyciężyć ten kryzys uda się jedynie, jeżeli będziemy współpracować, a nie konkurować ze sobą. Jednym z naszych problemów jest całkowity brak takiego ducha.

Drugim jest fakt, że nie zdobyliśmy się na uczciwe polityczne postawienie sprawy – nie ratujemy wszystkich Greków ani wszystkich Irlandczyków, lecz i tu i tam banki. Poza tym Irlandia to nie tylko kryzys irlandzki, ale także niemiecki i brytyjski, nawet jeżeli jest to stwierdzenie niewygodne. Uważam, że taka uczciwość będzie kluczem do przekonania obywateli, aby rzeczywiście poparli decyzje podejmowane w Brukseli w dzisiejszych czasach kryzysu.

Ponadto uważam, że pan poseł Verhofstadt ma bezwzględnie rację. Trzeba teraz nadać kształt zarządzaniu gospodarczemu. Wszyscy to wiemy. Niezależnie od tego, jak często Rada czy Komisja deklarują, że pragną podjąć niezbędne kroki, gdy tylko będzie to możliwe, słyszę dzwonek alarmowy, gdyż właśnie ten brak proeuropejskiego ducha solidarności oznacza, że te niezbędne i logiczne kroki w kierunku integracji nie zostaną podjęte. Jedną rzeczą jest mówić teraz o dumpingu podatkowym w Irlandii – coś trzeba tu zmienić. Jak to zrobić, jest kolejnym pytaniem. Jeszcze jednym – kiedy i w jakim horyzoncie czasowym. Ogólnie jednak państwa członkowskie muszą skoordynować swoją politykę podatkową, w przeciwnym razie sprawy w Unii Europejskiej nie potoczą się dobrze.

Dyskusję na jeden temat powinniśmy potraktować poważnie, gdyż wysunęła się ona na pierwszy plan: chodzi o zaangażowanie wierzycieli i restrukturyzację długu, również w odniesieniu do tych, którzy byli bezpośrednią przyczyną kryzysu. Muszę państwu powiedzieć, że bardzo trudno jest mi stwierdzić, co jest w tym kontekście działaniem słusznym, a co nie. Wiemy, że rozpoczęło się odliczanie w stosunku do Hiszpanii i Portugalii. Wiemy, że tylko kwestią czasu jest, kiedy im również potrzebna będzie solidarność i zarządzanie kryzysowe. Nie wiem, czy uczynilibyśmy dobrze, angażując wierzycieli teraz – czy w tym momencie nie byłoby lepiej stwierdzić, że chcemy zarządzania gospodarczego, chcemy ścisłej regulacji sektora bankowego, chcemy podatku od transakcji finansowych lub podatku od majątku ze strony tych, którzy osiągają zyski dzięki kryzysowi. To zagadnienie musimy rozważyć wspólnie. Nie ma sensu udawanie, że nie trzeba podjąć decyzji w tej sprawie. Dziękuję Państwu za uwagę.

(Przewodniczący wyłączył mikrofon)

  Kay Swinburne, w imieniu grupy ECR – Panie Przewodniczący! Po raz pierwszy dwa główne tematy omawiane przez Radę Europejską i media w moim walijskim okręgu wyborczym pokrywają się. Pierwszym jest to, jak UE upora się z sytuacją w Irlandii, a drugim – jak wyjść z impasu związanego z budżetem UE. W Walii bardzo doceniamy fundusze UE, które otrzymaliśmy, i wszyscy moi wyborcy dostrzegają potrzebę zachowania stabilności strefy euro. Występują jednak wyraźne różnice między sposobem dyskutowania o tych sprawach w Cardiff i w Brukseli.

W Brukseli, w Parlamencie Europejskim, rozmawiamy o tych dwóch kwestiach osobno. Reakcją Parlamentu Europejskiego i Rady na potrzebę ratowania euro jest stwierdzenie, że potrzebujemy lepszego zarządzania gospodarczego, większej liczby reguł dla rządów krajowych oraz ich egzekwowania poprzez kary i sankcje.

Choć w mojej stolicy Cardiff – i jestem pewna, że również w Dublinie – w przypadku budżetu dochodzimy do wniosku, że państwa członkowskie muszą wyzbyć się egoizmu i przedłożyć Europę nad swoje własne potrzeby, cała dyskusja obraca się wokół tego, jak i gdzie należy wydać pieniądze podatników. Ludzie wiedzą, że pakiety oszczędnościowe są konieczne. Codziennie mówi im się, jak bardzo zadłużone są ich kraje. Zdają sobie sprawę, że trzeba podejmować trudne decyzje, pragną jednak też decydować o tym, jak będą wydawane ich ciężko zarobione pieniądze. Dla wielu wyborców nie do przyjęcia jest sugestia, iż powinni dawać jeszcze więcej pieniędzy na finansowanie projektów UE wskutek zwiększenia budżetu UE w czasie, gdy mówi im się, że muszą zrezygnować z części emerytury wypłacanej w sektorze publicznym, a nawet w pewnym przypadku z podstawowych świadczeń socjalnych, od których stali się zależni.

Gdy sama UE przyznaje, że w niewystarczającym stopniu egzekwowała własne zasady i standardy w strefie euro, nie stanowi to dla obywateli bodźca, by dawać jej jeszcze więcej pieniędzy. W czasach cięć wydatków publicznych i dokonywanego przez siebie przeglądu zasad zarządzania gospodarczego w państwach członkowskich, Parlament Europejski musi uszanować presję, pod jaką znalazły się państwa członkowskie, i przyjąć do wiadomości, że wszystkie projekty instytucji UE, które nie są pilne, należy odłożyć, aby umożliwić stworzenie budżetu UE odpowiedniego na panujące trudne czasy.

(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)

  William (The Earl of) Dartmouth (EFD). – Panie Przewodniczący! Czy Pani Poseł rozumie, że tak zwane fundusze UE, które według niej otrzymują jej wyborcy, są po prostu zwracanymi pieniędzmi brytyjskimi, ale zwracanymi tylko w części i po tym, gdy Unia Europejska pobrała swoją prowizję krupiera? Czy Pani Poseł to wie i rozumie?

  Kay Swinburne (ECR) – Panie Przewodniczący! Jak Pan dobrze wie, doskonale zdaję sobie sprawę, skąd pochodzą pieniądze i kto jest płatnikiem netto do budżetu UE. Moi wyborcy w Walii dostrzegają jednak, że otrzymują środki na najważniejsze inwestycje, dysponując jednocześnie najniższym PKB spośród wszystkich regionów Wielkiej Brytanii. Tak więc zamierzam niezmiennie bronić wydatków UE w moim okręgu.

  Lothar Bisky, w imieniu grupy GUE/NGL – (DE) Panie Przewodniczący! Jeżeli szefowie państw lub rządów zgodzili się stworzyć stały mechanizm kryzysowy służący ochronie stabilności finansowej całej strefy euro, mogę jedynie przyklasnąć temu. Wyniki wielomiesięcznych prac grupy zadaniowej ds. zarządzania gospodarczego pana przewodniczącego Van Rompuya pozostawiają wiele do życzenia, choć moja opinia na ich temat nie jest jednoznaczna. Podejmuje się próbę zaprowadzenia jak najściślejszej kontroli nad budżetami w celu uniknięcia długoterminowego deficytu, lecz radykalne cięcia wydatków publicznych natychmiast ponownie zagrożą ostrożnemu ożywieniu po kryzysie. To nie tylko przyniesie efekt przeciwny do zamierzonego – to absurd. Wydaje się, że wcześniejsze doświadczania z paktem stabilności i wzrostu niczego nas nie nauczyły. Nie można nakładać dodatkowych kar finansowych na kraj, który już jest zadłużony po uszy. Zakaz przejmowania zobowiązań oraz pakt stabilności i wzrostu niszczą solidarność państw w obrębie unii walutowej.

Czy o naszej polityce decyduje ekonomia? Konsekwencje tego kryzysu ponownie poniosą ludzie. Możemy się spodziewać dumpingu płacowego i socjalnego, cięć w sektorze oświaty oraz wzrostu bezrobocia. Dodatkowo zwiększy to ciężar spoczywający na krajach dotkniętych problemami i utrudni im ich przezwyciężenie. Zwiększanie presji na kraje takie jak Irlandia, Grecja czy Portugalia nie ma w ogóle sensu. Należy natomiast zredukować poważne dysproporcje gospodarcze w Europie – innymi słowy, potrzebujemy zarządzania gospodarczego. Pragniemy Europy socjalnej i sprawiedliwej, zbudowanej w oparciu o zasadę solidarności. Trzeba zachować lub przywrócić prymat polityki nad gospodarką.

  Nigel Farage, w imieniu grupy EFD – Panie Przewodniczący! Pan Przewodniczący Van Rompuy piastuje swoje stanowisko od roku i w tym czasie na całym gmachu pojawiły się rysy. Panuje chaos. Pieniądze się kończą. Powinienem podziękować Przewodniczącemu Van Rompuyowi – mógłby być maskotką ruchu eurosceptycznego.

Panie Przewodniczący Van Rompuy, proszę rozejrzeć się jednak dziś po tej sali. Proszę tylko spojrzeć na te twarze. Widzi pan strach i gniew. Biedny stary Barroso wygląda, jakby zobaczył ducha. Wie Pan, oni zaczynają pojmować, że wszystko się skończyło, a jednak – desperacko usiłując ochronić swoje marzenie – pragną usunąć z systemu ostatnie resztki demokracji. Widać, że żaden z was niczego się nie nauczył. Kiedy Pan sam, Panie Przewodniczący Van Rompuy, mówi, że euro przyniosło nam stabilność, mam ochotę pogratulować Panu poczucia humoru. Ale czy nie jest to po prostu kompleks oblężonej twierdzy?

Pański fanatyzm wyszedł na jaw. Mówi Pan, że kłamstwem jest stwierdzenie, jakoby państwa narodowe mogły przetrwać w zglobalizowanej rzeczywistości XXI wieku. Może tak jest w przypadku Belgii, która nie ma rządu od sześciu miesięcy, ale w całej reszcie – we wszystkich państwach członkowskich Unii (może właśnie dlatego widzę na twarzach strach) – ludzie coraz głośniej mówią: „Nie chcemy tej flagi, nie chcemy hymnu, nie chcemy tej klasy politycznej, wszystko to powinno trafić na śmietnik historii”.

Wcześniej w tym roku mieliśmy tragedię grecką, teraz mamy sytuację w Irlandii. Wiem, że w znacznej mierze wynikła ona z głupoty i chciwości irlandzkich polityków. Nie powinni byli nigdy przystępować do euro. Ucierpieli wskutek niskich stóp procentowych, fałszywego boomu i straszliwej zapaści. Jaka jednak jest wasza reakcja? Teraz, gdy ich rząd upada, mówi się im, że niewłaściwe byłoby urządzanie wyborów powszechnych. Komisarz Rehn powiedział tutaj w istocie, że muszą najpierw uzgodnić budżet, a dopiero potem mogą organizować wybory powszechne.

Za kogo wy się do diabła uważacie? Jesteście naprawdę bardzo niebezpieczni. W swojej obsesji stworzenia euro-państwa nie zawahacie się przed zniszczeniem demokracji. Wyglądacie na zadowolonych z faktu, że miliony ludzi jest bezrobotnych i cierpią ubóstwo. Nieprzebrane miliony muszą cierpieć, by wasz euro-sen trwał.

Ale to się nie uda, bo następna jest Portugalia. Z długiem na poziomie 325 % PKB są następni na liście. Potem, jak podejrzewam, przyjdzie Hiszpania. Ratunek dla Hiszpanii będzie kosztować siedem razy więcej niż dla Irlandii i w tym momencie wszystkie pieniądze przeznaczone na działania ratunkowe znikną. Więcej nie będzie.

Chodzi tu jednak o sprawę jeszcze ważniejszą od ekonomii, gdyż jeżeli obrabujecie ludzi z tożsamości i obrabujecie ich z demokracji, wszystkim, co im pozostanie, będzie nacjonalizm i przemoc. Mogę tylko mieć nadzieję i modlić się, że rynki zniszczą projekt euro, zanim do tego rzeczywiście dojdzie.

  Angelika Werthmann (NI) – (DE) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Aby przezwyciężyć obecny kryzys finansowy, potrzebujemy fundamentalnych zmian w zasadach odpowiedzialności gospodarczej w Europie: wzrostu dyscypliny finansowej, monitorowania polityki gospodarczej oraz usprawnienia koordynacji zarządzania kryzysowego. Wzmocnienie paktu stabilności i wzrostu musi doprowadzić do zwiększenia odpowiedzialności gospodarczej.

Już na wczesnym etapie procesu nadzoru budżetowego mogłyby być wprowadzane kolejne sankcje, biorąc pod uwagę kryterium deficytu i długu publicznego. Wreszcie, nowy mechanizm kryzysowy oznacza między innymi możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności na przykład banków i ubezpieczycieli. Wzywam te instytucje do zachowania bardziej odpowiedzialnego względem podatników.

Pragnę dodać jedną rzecz na temat Cancún. UE pragnie mówić jednym głosem. Zwłaszcza te trudne czasy dostarczają sposobności, by inwestować na przykład w energię ze źródeł odnawialnych i efektywność energetyczną, poprawiając tym samym stan środowiska i przyczyniając się do wzrostu.

  Marianne Thyssen (PPE) – (NL) Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Van Rompuy, Panie Przewodniczący Barroso, Panie i Panowie! Dotknął nas kryzys bankowy, kryzys gospodarczy i kryzys finansów publicznych – w ciągu ostatnich dwóch i pół roku poznaliśmy, czym jest kryzys, i doświadczyliśmy go silniej niż kiedykolwiek wcześniej. Do teraz reakcje władz, zwłaszcza na szczeblu europejskim, były właściwe. Obecność i odporność euro, jak również precyzyjne działania Europejskiego Banku Centralnego zapobiegły eskalacji sytuacji. Dowiedzieliśmy się w Europie, że „siła leży w jedności”, a solidarność się opłaca. Obecna sytuacja dowodzi jednak, że musimy dokonywać dalszych korekt strukturalnych i musimy naprawdę wykonać kroki w kierunku zarządzania gospodarczego. Nawet jeżeli euro w pewnym stopniu nas uśpiło, Panie Przewodniczący Rady Europejskiej, musimy potraktować powagę tego kryzysu jako przebudzenie i sygnał, że w przyszłości trzeba w pełni wykorzystywać europejskie atuty. Potrzebujemy restrykcyjnych reguł i adekwatnych mechanizmów ich egzekwowania w sektorze finansowym, w związku z budżetem publicznym i długiem, jak również w celu skorygowania nierównowagi makroekonomicznej. Są one konieczne, by przywrócić zaufanie, zwiększyć konkurencyjność, działać na rzecz wzrostu gospodarczego i zwiększyć możliwości tworzenia miejsc pracy oraz kreowania dobrobytu. Mam nadzieję, że nikogo nie odstraszą restrykcyjne środki, które mogłyby spowodować, że Unia będzie malowana jako postrach państw członkowskich, gdyż państwa członkowskie potrzebują w istocie presji z zewnątrz, a może nawet i postrachu, gdyż same nie potrafią uporać się ze swoim zadaniem w epoce globalizacji. Panie Przewodniczący Rady Europejskiej, konkluzje, z którymi się zapoznaliśmy i które są w znacznej mierze wynikiem prac pańskiej grupy zadaniowej, skierują Unię na ścieżkę niezbędnych korekt strukturalnych i dlatego przyjmujemy je z zadowoleniem. Mam jednak dwa pytania. Pierwsze brzmi następująco: chociaż ponad połowa pakietu dotyczącego zarządzania podlega procedurze współdecyzji, wnioskuje Pan, by w procesie decyzyjnym skorzystać z procedur przyspieszonych. Zastanawiam się, czy pozostawia Pan Radzie do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) wystarczające pole manewru, by negocjować z Parlamentem i umożliwić mu w pełni odegranie jego roli, gdyż tego pragniemy. Po drugie wreszcie, Rada Europejska sprzeciwia się automatycznemu działaniu sankcji – chce działać bez zmian traktatu, bez otwierania puszki Pandory. Z drugiej strony jednak sam Pan proponuje zmianę traktatu, która umożliwi ustanowienie potrzebnego nam stałego mechanizmu kryzysowego. Co w takiej sytuacji z Pandorą? Z góry dziękuję za odpowiedzi.

PRZEWODNICZY: LIBOR ROUČEK
Wiceprzewodniczący

  Stephen Hughes (S&D) – Panie Przewodniczący! Myślę, że możemy się zgodzić co do jednego – szefowie państw lub rządów są ludźmi ogromnie zajętymi. Bardzo zatem mnie dziwi, że spotykają się mniej więcej co trzy miesiące i marnują ogromne ilości czasu oraz pieniędzy, by podjąć bardzo niewiele decyzji w obliczu kryzysu, którego rozmiar dodatkowo podkreślają wydarzenia, do jakich doszło właśnie w Irlandii.

Popatrzmy choćby na koncepcję podatku od transakcji finansowych. Był on omawiany podczas szczytów marcowego, czerwcowego i październikowego – każda Rada przekazuje go następnej. Teraz trafi pod obrady Rady w grudniu i zapewne zostanie przekazany jeszcze dalej – daleko w przyszłość. Pilnie potrzebujemy skoku naprzód w zarządzaniu gospodarczym; potrzebujemy wizji i działań, wzajemnej solidarności oraz ścisłej koordynacji. W zamian dostajemy jednak tylko zamęt, niezdecydowanie i wzajemną nieufność, co prowadzi do ciągłej niestabilności w miejsce stabilności.

Pewne rzeczy są oczywiste. Po pierwsze, dodatkowe zaostrzenie paktu stabilności i wzrostu nie wystarczy. Co gorsza, istnieje poważne zagrożenie, że nowy system w proponowanym kształcie okaże się procykliczny, a tym samym zadziała w sposób przeciwny do zamierzonego, jeżeli chodzi o wzrost i miejsca pracy. Po drugie, unia gospodarcza i walutowa musi stać się znacznie skuteczniejsza dzięki rzeczywiście zrównoważonej i skutecznej koordynacji polityki gospodarczej, a nie tylko nadzorowi oraz sankcjom. Po trzecie, musimy stworzyć system wspólnego zarządzania długiem dla co najmniej jakiejś części długu publicznego – może do 60 % PKB.

Korzyści gospodarcze z takiego systemu euroobligacji są ogromne i oczywiste. Panie Przewodniczący Van Rompuy, powiedział Pan kiedyś, że nie przepada za politykami z wizją. Sądzę, że preferuje Pan działania praktyczne; rozumiem to. Myślę jednak, że teraz mógłby Pan zacząć łączyć te dwie sfery. Mam nadzieję, że droga jest oczywista i podatek od transakcji finansowych oraz zrównoważony system koordynacji polityki gospodarczej pozwolą wyjść poza zaledwie nadzór i wspólne zarządzanie długiem. Panie Przewodniczący Van Rompuy, sądzę, że nadszedł czas wizji i działań.

  Alexander Graf Lambsdorff (ALDE) – (DE) Panie Przewodniczący! Jest jedna rzecz, którą muszą zrozumieć również obywatele: Unia Europejska nie jest zadłużona. Rozmawiamy tutaj o kryzysie zadłużenia w naszych państwach członkowskich. Unia Europejska jest jedynym wolnym od długu szczeblem politycznym w Europie. Chciałbym również, aby tak zostało. Wiąże nas jednak wspólne przeznaczenie i jest nim euro. Pod tym względem pani poseł Harms i pan poseł Schulz słusznie ubolewali nad brakiem europejskiego ducha. Deauville było błędem. Niemcy i Francja dały się zaszantażować Wielkiej Brytanii. Sankcje musi nakładać Komisja, a nie ministrowie finansów. Panie Przewodniczący Van Rompuy, automatyczny charakter sankcji w fazie prewencyjnej poświęcono w Deauville. Decyzję tutaj ponownie muszą podjąć ministrowie finansów. To właśnie oni okazali się wcześniej odpowiedzialni za wywołanie kryzysu finansowego i kryzysu zadłużenia w państwach członkowskich.

Czym jest zarządzanie gospodarcze? Wszyscy o nim mówią, ale co ono konkretnie oznacza? Czy naprawdę chcemy, żeby Unia Europejska ingerowała w szczegóły naszej polityki rynku pracy i socjalnej? To wielki znak zapytania. Ustanowienie ram prawnych przedsiębiorczości, pobudzanie wzrostu – wszystko to brzmi świetnie, ale pierwszorzędnym wyzwaniem jest przywrócenie właściwego stanu finansów publicznych w państwach członkowskich. Dlatego właśnie europejski semestr jest tak ważny i trzeba go wdrożyć.

(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)

  Martin Schulz (S&D) – (DE) Panie Pośle Lambsdorff, jest Pan oczywiście członkiem Federalnego Komitetu Wykonawczego Wolnej Partii Demokratycznej. Czy pańskie stwierdzenie, że Deauville było błędem, jest także opinią przywódcy pańskiej partii i wicekanclerza Republiki Federalnej Niemiec, czy też jest pańską osobistą opinią? Czy możemy je uznać za opinię FDP, czy tylko za opinię pana posła Lambsdorffa?

  Alexander Graf Lambsdorff (ALDE) – (DE) Panie Przewodniczący! Oczywiście chętnie odpowiem na to pytanie. pan poseł Schulz jest oczywiście również członkiem Biura Socjaldemokratycznej Partii Niemiec i czasem też wygłasza stwierdzenia prawdopodobnie nie do końca zgodne z jej stanowiskiem. Pragnę jednak powiedzieć jedno: będę wdzięczny panu posłowi Schulzowi, jeżeli wskaże mi, kto z FDP był obecny w Deauville. Na koniec szczytu wydaliśmy dość jednoznaczne oświadczenie na ten temat.

Z tego, co pamiętam, zdecydowanie skrytykowaliśmy najważniejszy punkt, a mianowicie rezygnację w rzeczywistości z automatycznych sankcji w fazie prewencyjnej. Jeżeli dokonamy zmiany traktatu, uda się to niedopatrzenie z przeszłości naprawić, jednak decyzja podjęta w Deauville była w oczywisty sposób błędna.

  Philippe Lamberts (Verts/ALE) – (FR) Panie Przewodniczący! Przez ostatnich 25 lat zbyt wiele państw członkowskich bazowało na modelu wzrostu gospodarczego opartym zasadniczo na długu, zarówno publicznym, jak i prywatnym. Problem polega na tym, że ten dług finansował głównie spekulacje finansowe i konsumpcję, nie zaś inwestycje, w czasie, gdy reszta świata, jak na przykład Chiny, Brazylia czy Indie, zaczynała właśnie inwestować. Podręczniki historii opiszą to być może jako moment, gdy Europa rzeczywiście utraciła orientację.

Tak jednak nie musi być. Potrzebujemy oczywiście sprawnego zarządzania gospodarczego na szczeblu europejskim, ale najpierw musimy się uporać ze szkodami wyrządzonymi przez to zadłużenie. Jeżeli sądzimy, że problem można rozwiązać po prostu tnąc wydatki publiczne, oznacza to, że nie umiemy stawić czoła rzeczywistości. Nie przezwyciężymy tego kryzysu bez restrukturyzacji długu i zmiany harmonogramu jego spłaty w sytuacji, gdy przekracza on poziom możliwy do utrzymania na dłuższą metę, a dłużnicy realnie nie są go w stanie spłacić.

Musimy wyrażać się jasno. Za nagromadzenie długu odpowiadają zarówno dłużnicy, jak i wierzyciele. Ci pierwsi istotnie zapożyczali się ponad stan, ale wierzyciele nieodpowiedzialnie udzielali kredytów, mając nadzieję osiągnąć bez ryzyka wysoki zysk, gdyż zobowiązania gwarantował oczywiście zawsze podatnik.

Dlatego też dłużnicy i wierzyciele będą musieli wspólnie uczestniczyć w tych wysiłkach, a jeżeli nie uda nam się do tego doprowadzić, skażemy się na scenariusz na kształt japońskiego, a więc zapaść w Unii Europejskiej. Jestem przekonany, że obywatele tego kontynentu zasługują na znacznie więcej.

  Vicky Ford (ECR) – Panie Przewodniczący! Ta debata dotyczy zarządzania gospodarczego. Wiele krajów Europy – w tym mój – przechodzi przez trudny dla gospodarki okres. W ten weekend UE i Wielka Brytania udzieliły wsparcia naszym przyjaciołom zza Morza Irlandzkiego. To nie jest właściwy czas, byśmy w Parlamencie Europejskim obrzucali się wzajemnie wyrzutami czy wskazywali winnych palcem, ale jest to czas, byśmy uczyli się na błędach i podejmowali lepsze decyzje w przyszłości.

W zeszłym tygodniu, w połowie listopada, Grecja trzeci raz zmieniła dane ogłaszane w grudniu na zamknięcie roku. Mam nadzieję, że proces ten ostatecznie już się zakończył. Jest to zresztą doskonały przykład, dlaczego kraje muszą zadbać o lepszą jakość rachunkowości i prognoz.

Rada Europejska dołożyła wysiłków, by opracować szczegółowe plany dzielenia się informacjami podczas europejskiego semestru. Trzeba je wdrożyć w praktyce. Powinniśmy dzielić się dobrymi praktykami, dostrzegając jednak, że nie wszystkie kraje są takie same, a dobre zarządzanie gospodarcze można osiągnąć różnymi środkami, ale z korzyścią dla wszystkich.

  Bairbre de Brún (GUE/NGL) – (GA) Panie Przewodniczący! W sytuacji, gdy MFW, Europejski Bank Centralny i Komisja narzuciły restrykcyjne warunki, jest oczywiste, że Irlandię dotkną cięcia liczone w miliardach euro. Będzie to kosztować utratę miejsc pracy, znaczące ograniczenie usług publicznych oraz podwyżkę podatku dochodowego dla niewiele zarabiających obywateli. Banki zatrzymają swoje zyski, a na wszystkim stracą ubodzy, chorzy, emeryci i inne bezbronne grupy. To nie jest pomoc z Europy i dlatego zdecydowanie sprzeciwiamy się takim posunięciom.

Po tym, gdy MFW i UE zbadały księgi, rząd irlandzki zdecydował, że wybory nie odbędą się do momentu wdrożenia takiego budżetu, zamiast starać się o mandat pozwalający wprowadzić te cięcia. Była możliwa inna droga, ale rząd irlandzki nie zdecydował się na nią. Zdecydował się działać na korzyść swoich przyjaciół w bankach, a nie zwykłych mieszkańców Irlandii.

  Mario Borghezio (EFD) – (IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Podczas tej debaty pana prezesa Europejskiego Banku Centralnego Tricheta muszą naprawdę piec uszy. Gdybyśmy byli w senacie w starożytnym Rzymie, z miejsca z pewnością wstałby senator w todze i zapytał pana prezesa Tricheta: „Quousque tandem abutere, Trichete, patientia nostra?” – jak długo jeszcze będzie Pan nadużywać naszej cierpliwości, Panie Trichet?

Musimy więc zapytać siebie samych, czy właściwą drogą są starania, by uniknąć rozpadu strefy euro – zadanie bardzo trudne – czy też należy raczej zapobiec zrujnowaniu gospodarek naszych państw członkowskich przez akcję ratunkową dla euro po tym, gdy eurofilska polityka pana przewodniczącego Prodiego i innych zniszczyła nasz przemysł, zwłaszcza małe i średnie przedsiębiorstwa – na przykład w Padanii – przynosząc tylko zwolnienia grupowe oraz zasiłki dla bezrobotnych.

Dlaczego krajom, które radzą sobie w kryzysie, należy upuścić krwi – chodzi o prawie 100 miliardów euro – by ratować Irlandię, która z podatkiem dla przedsiębiorstw na poziomie 12,5 % nieuczciwie konkurowała do tej pory z innymi krajami?

Gdzie było europejskie zarządzanie, jeżeli miesiąc po przejściu testu warunków skrajnych Anglo Irish Bank wykazał 8 miliardów euro deficytu? Gdzie był pan prezes Trichet? Czy mamy pewność, że ratunek dla Irlandii nie narusza traktatu z Maastricht? Na szczęście jest jeszcze niemiecki trybunał konstytucyjny, który orzeknie, że przejęcie przez Niemcy deficytu innego kraju jest niezgodne z konstytucją. Nadszedł zatem czas, by powiedzieć euro „do widzenia”.

  Werner Langen (PPE) – (DE) Panie Przewodniczący! Usłyszałem tutaj bardzo wiele krytyki pod adresem decyzji z Deauville, wszyscy wiedzą jednak, że na początku ostatniego posiedzenia grupy zadaniowej pana przewodniczącego Van Rompuya do załatwienia pozostawało 20 kwestii. Ponieważ podlegają one zasadzie jednomyślności, trzeba było znaleźć rozwiązanie. Wszyscy zdają sobie z tego sprawę. Wszyscy zdają sobie też sprawę z tego, że dwa największe państwa członkowskie – Niemcy i Francja – są tymi, które zgrzeszyły przeciwko paktowi stabilności i wzrostu w 2004 roku, choć władzę w Niemczech, co także wiemy, sprawował wówczas rząd federalny socjaldemokratów i zielonych. Dlatego też wyrzuty pana posła Schulza są zupełnie nie na miejscu.

Jeżeli dziś mówimy, że pakt stabilności i wzrostu powinien być ostrzejszy, pierwszym warunkiem wstępnym jest, aby państwa członkowskie wreszcie go przestrzegały. Co z tego, że będzie bardziej restrykcyjny, jeżeli nikt nie będzie się do niego stosować? Mamy tu do czynienia z niesubordynacją. Jest sześć wniosków ustawodawczych, z czego dwa to rozporządzenia Rady, cztery zaś – wspólne rozporządzenia Rady i Parlamentu Europejskiego. Nie rozumiem tylko części narzekań. Będziemy mogli wyrazić swoje zdanie w ramach procedury współdecyzji. W imieniu swojej grupy mogę powiedzieć, że poprzemy wnioski Komisji w tej dziedzinie. Później będziemy ponownie negocjować w tej kwestii z Radą. Takie są realia. Dlaczego jesteśmy tak skromni i czynimy wyrzuty stronom trzecim uczestniczącym w tym procesie legislacyjnym zamiast korzystać z własnych praw?

Pragnę powiedzieć coś na temat konieczności zmiany traktatu. Moim zdaniem 9 maja traktat był już naciągnięty do granic możliwości. Potrzebne jest uzasadnienie pakietu ratunkowego zgodnie z art. 122. Niechęć państw członkowskich do takiego rozwiązania motywowana tym, że mogłyby zaangażować się w to Komisja i Parlament, jest moim zdaniem błędem. Nie wystarczy zmienić art. 136; potrzebujemy solidnych podstaw prawnych dla pakietu ratunkowego, a wówczas wszystkie pozostałe kwestie rozwiążą się same.

  Elisa Ferreira (S&D) – (PT) Panie Przewodniczący! Bądźmy szczerzy. Mechanizm solidarności w odniesieniu do długu państwowego nie zadziałał i nie działa, cena długu greckiego nie spadła, Irlandią targają wstrząsy gospodarcze, nie powstrzymaliśmy też rozszerzania się zarazy. Odpowiedni proces ustanowiono zbyt późno. Ma on charakter międzyrządowy i powinien był funkcjonować w innej formie od początku – od chwili, gdy powstało euro.

Przewodniczący Komisji proponuje obecnie konsolidację tego systemu. Jako trzeci proponowany instrument zasugerowano jednak zaangażowanie sektora prywatnego. Słyszeliśmy już, jak składano tę propozycję pani kanclerz Merkel, a rynki poszybowały w górę w reakcji na ten przedwczesny i niefortunny komunikat. Parlament skorzysta ze wszystkich swoich uprawnień, wykazując pełną odpowiedzialność i gotowość do współpracy w ramach procedury współdecyzji związanej z pakietem legislacyjnym dotyczącym zarządzania gospodarczego, ale nie zamierza przy tym poświęcać tempa pracy, odsuwając jakość na drugi plan. Należy więc postawić sprawę jasno – Parlament weźmie aktywny udział, ale o zagadnieniach tak ważnych jak rozwiązanie problemu długu państwowego nie można decydować na marginesie lub bez zaangażowania społeczeństwa europejskiego i jego przedstawicieli; to dwa nierozłączne elementy.

Wreszcie, Europejczycy potrzebują w dzisiejszych czasach kryzysu jednoznacznej europejskiej wizji. Potrzebujemy europejskiego mechanizmu konsolidacji długu państwowego. Trzeba emitować euroobligacje, a strefę euro należy chronić w perspektywie długookresowej, korzystając z systemów europejskich, nie zaś międzyrządowych. Budżet europejski należy zwiększyć, gdyż nie możemy działać dalej z budżetem na poziomie 1 %, a najważniejszym priorytetem politycznym Europy powinna stać się rzeczywista konwergencja. Komisja i nowy przewodniczący muszą poprzeć ten plan. Przewodniczący Komisji nie może być zakładnikiem Rady ECOFIN. To właśnie musimy pokazać społeczeństwu Europy.

  Mirosław Piotrowski (ECR) – (PL) Panie Przewodniczący! Kryzys w strefie euro jest faktem. O powadze sytuacji świadczy nawet dążenie do zmian zapisów w traktacie lizbońskim, który został przyjęty z tak wielkimi oporami. Z jednej strony zrozumiała jest postawa Niemiec i Francji, które nie chcą płacić za kryzys w Grecji, w Irlandii i być może w innych krajach. Z drugiej strony należy zwrócić uwagę na precedens związany z otwarciem traktatu lizbońskiego. Z założenia miał on usprawnić działalność Unii Europejskiej. Najwidoczniej jest odwrotnie.

Skoro jesteśmy jednak zmuszeni do zmiany traktatu lizbońskiego, powinno to dotyczyć nie tylko zagadnień strefy euro, ale też innych drażliwych mechanizmów instytucjonalnych. Wielu ekonomistów twierdzi, że kryzys grecki w wymiarze europejskim nie zaistniałby, gdyby państwo to pozostało przy własnej walucie, której kurs należałoby wówczas znacznie obniżyć. Dowodzi to, że waluty narodowe bardziej stabilizowałyby Unię niż strefa euro.

  Mario Mauro (PPE) – (IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Chciałbym dokonać oceny politycznej tego, co powiedziano w trakcie dzisiejszej debaty.

My, członkowie głównych europejskich rodzin politycznych, słusznie krytykujemy eurosceptyków, gdyż nie wierzą oni w Europę. Uważam jednak, że realny problem leży w tym, iż być może my sami nie wierzymy w Europę, nie możemy zatem winić eurosceptyków za coś, za co tak naprawdę sami jesteśmy odpowiedzialni. Jesteśmy głównymi europejskimi rodzinami politycznymi i zawsze prezentowaliśmy wyraziste, ambitne ideały europejskie. Faktem jest jednak, że wszystkie rządy, które są emanacją naszych rodzin politycznych, codziennie sypią piasek w tryby, przez co te wielkie projekty polityczne da się zrealizować. W wielu zatem przypadkach to, co sami – jak mówią – chcą czynić za dnia, jest niweczone nocą.

To nakłada na nas dodatkową odpowiedzialność, gdyż jeżeli nie będziemy w stanie pokierować wdrożeniem konkretnych projektów poprzez debatę, od euroobligacji – aby wskazać konkretnie – do emisji obligacji Unii Europejskiej, bardzo trudno będzie wyjaśnić naszym obywatelom, że należymy do tych samych partii, które w naszych krajach winią Europę za wszystko i twierdzą, że wyjść z kryzysu uda się dopiero, gdy Europa obetnie swoje wydatki.

Uważam, że to kwestia podstawowej odpowiedzialności i jeżeli o niej zapomnimy, zagubimy samą istotę projektu europejskiego; stracimy wiarygodność, dostając w zamian puste izby i opuszczone urny aż do momentu, gdy udział będzie brać tylko 40 % naszych obywateli.

  Anni Podimata (S&D) – (EL) Panie Przewodniczący! Jeżeli z decyzji podjętych na ostatnim szczycie Unii Europejskiej można wyciągnąć jeden podstawowy wniosek, brzmi on: nie udało im się przekonać rynków, nie udało im się ugłaskać rynków. Rynki mają dziś pierwsze i ostatnie słowo i należy zapytać, dlaczego tak jest.

Jest tak być może dlatego, że pomijając już kwestię bardzo ostrych zasad dyscypliny budżetowej, rynki pojmują, iż zamiast działać na rzecz zmniejszenia przepaści gospodarczej i politycznej w obrębie strefy euro, w istocie ją powiększamy.

Być może jest tak dlatego, że sposób traktowania, jaki zapewniła sobie pewna grupa państw w obrębie czegoś, co było w zasadzie właściwą koncepcją stworzenia stałego mechanizmu kryzysowego, wydaje się w praktyce niwelować wartość dodaną takiego mechanizmu, wysyłając tym samym rynkom niewłaściwy komunikat i stwarzając zagrożenie, że mechanizm ten ostatecznie stanie się samospełniającą się przepowiednią kontrolowanego bankructwa.

Jeżeli rzeczywiście jesteśmy zdecydowani zaangażować sektor prywatny i podzielić ciężar, dlaczego uparcie odmawiamy wprowadzenia podatku od transakcji na szczeblu europejskim?

Dlaczego wreszcie nie potrafimy zrozumieć, że między zaostrzeniem reguł dyscypliny budżetowej a stałym mechanizmem kryzysowym pojawia się ważna luka? Lukę tę moglibyśmy zamknąć, gdybyśmy zdecydowali się poważnie rozważyć utworzenie wspólnego mechanizmu zarządzania częścią długu państw członkowskich poprzez emisję euroobligacji.

  Danuta Maria Hübner (PPE) – Panie Przewodniczący! Na początku pragnę powiedzieć, że długoterminowe warunki dla konkurencyjności w poszczególnych państwach członkowskich będą się różnić jeszcze przez całe lata. W związku z tym strukturalne przyczyny nierównowagi będą się utrzymywać, natomiast zarządzanie gospodarcze pozostanie dosyć słabe jako proces dopiero wdrażany.

W tym kontekście niezwykle ważne jest, aby Komisja pilnie wypróbowała, przy okazji pierwszej rocznej wizji wzrostu gospodarczego na początku europejskiego semestru 2011, jak najwięcej elementów nowego zarządzania gospodarką – w szczególności należy sprawdzić, na ile sensowna i przydatna operacyjnie jest tablica wyników.

Po drugie, w moim pojęciu system w pełni automatycznych sankcji wymagałby zmiany traktatu, a proponowany system pozwala nam osiągnąć tylko tyle, ile da się zrobić bez zmiany traktatu. Dlatego też wierzę, że Komisja i Rada uczynią, co w ich mocy, by uniknąć dodatkowych etapów, które niepotrzebnie opóźniłyby całą procedurę.

Po trzecie, kondycja gospodarcza UE nie jest prostą sumą sytuacji poszczególnych krajów. Ponadto, jako że system ma identyfikować państwa członkowskie, które postępują niewłaściwie, naprawa tego stanu rzeczy może przynosić niekorzystne efekty zewnętrzne.

W szczególności sposób radzenia sobie z nierównowagą może wywrzeć wpływ na inne państwa członkowskie strefy euro oraz pozostałą część Unii. Te potencjalne efekty należy uwzględnić w indywidualnych przypadkach, aby kondycja gospodarcza Unii jako całości poprawiła się.

Wreszcie, jak rozumiem, pełna i wnikliwa ocena skutków projektu zarządzania gospodarczego wymagałaby czasu, którego nie mamy. Pomocnym czynnikiem jest tutaj fakt, że przez ostatnie dwa lata Komisja zdobyła szeroką i dogłębną wiedzę o wszystkich 27 gospodarkach, więc wnioskowałabym teraz o dwie rzeczy. Należy zapewnić porównywalność wszystkich elementów oraz relacji między nierównowagą wewnętrzną i zewnętrzną.

(Przewodniczący wyłączył mikrofon)

(Posiedzenie zostało zawieszone)