Πληρη πρακτικα των συζητησεων

Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 2010 - Στρασβούργο

22. Ρύθμιση των συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα - «αδιαφανείς δεξαμενές» («dark pools») κτλ. (συνοπτική παρουσίαση)

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης (A7-0326/2010) της κ. Swinburne, εξ ονόματος της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής, σχετικά με τη ρύθμιση των συναλλαγών σε χρηματοπιστωτικά μέσα – «αδιαφανείς δεξαμενές» («dark pools») κ.λπ. (2010/2075 (INI)).

  Kay Swinburne, εισηγήτρια. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, δυσκολεύομαι να εξηγήσω σε όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τη χρηματοοικονομική διάλεκτο σε τι ακριβώς αναφέρεται η έκθεσή μου σχετικά με τις «αδιαφανείς δεξαμενές». Επισήμως, η έκθεση πραγματεύεται τις αγοροπωλησίες χρηματοπιστωτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων των «αδιαφανών δεξαμενών», οι οποίες συνιστούν συναλλαγές χρηματοπιστωτικών προϊόντων και μετοχών που πραγματοποιούνται χωρίς προσυναλλακτική διαφάνεια, άλλως αποκαλούμενες ως μη εμφανιζόμενες συναλλαγές. Γενικότερα, η έκθεση είναι μια αξιολόγηση της εφαρμογής της οδηγίας του 2007 για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFID) σε σχέση με τις μετοχές, και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των διαρθρωτικών ζητημάτων που εγείρονται επί του παρόντος στις αγορές μετοχών.

Παρότι πρόκειται για άκρως τεχνική έκθεση, με ενθάρρυνε η συζήτηση υψηλού επιπέδου που διεξήχθη στο πλαίσιο της επιτροπής. Χαίρομαι που το κοπιώδες έργο των συναδέλφων μου κατόρθωσε να εξασφαλίσει ευρεία βάση υποστήριξης από όλες τις πολιτικές Ομάδες, μετατρέποντας 194 τροπολογίες σε 26 συμβιβασμούς, τους οποίους οι περισσότερες Ομάδες ήταν σε θέση να προσυπογράψουν.

Δεδομένης της επιλογής του κατάλληλου χρόνου εκπόνησης της παρούσας έκθεσης ιδίας πρωτοβουλίας, με αποκορύφωμα την ψηφοφορία στην Ολομέλεια αυτήν την εβδομάδα, πιστεύω επίσης ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνέβαλε σημαντικά στην προσφάτως δημοσιευθείσα διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση της MiFID II (MiFID II), η οποία λαμβάνει υπόψη πολλά από τα ζητήματα που εθίγησαν στις συσκέψεις της επιτροπής. Μέσω της εν λόγω έκθεσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε τη διεξαγωγή μιας σειράς ερευνών επί των διάφορων τόπων διαπραγμάτευσης που ρυθμίζονται σήμερα από τη MiFID, και επιδιώκει διεξοδικότερη ανάλυση, ώστε να διασφαλισθεί ότι ρυθμίζονται σε ανάλογο επίπεδο οι αγορές διαπραγμάτευσης που παρέχουν αντίστοιχες υπηρεσίες.

Πιστεύω ότι, στο έγγραφο διαβούλευσης, η Επιτροπή προχώρησε ενδεχομένως ένα βήμα παραπέρα, διευρύνοντας τον ορισμό της περί των οργανωμένων μηχανισμών διαπραγμάτευσης, προκειμένου να συμπεριληφθούν όλες οι αγορές διαπραγμάτευσης που φέρουν σε επαφή αγοραστές και πωλητές. Αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανόν να κλείσει ένα σημαντικό «παραθυράκι». Ωστόσο, αυτή η λύση διασφαλίζει τη δυνατότητα διατήρησης της αναλογικότητας, με την εξασφάλιση σημαντικής διαφοροποίησης εντός των κατηγοριών των ρυθμιζόμενων αγορών, των πολυμερών μηχανισμών διαπραγμάτευσης (MTF), των συστηματικών εσωτερικοποιητών (SI), των δικτύων διασταύρωσης χρηματομεσιτών (BCN) και των παράγωγων πλατφορμών.

Το νέο επίπεδο επιτήρησης που προτείνεται για τους φορείς των αδιαφανών δεξαμενών θα πρέπει να επικροτηθεί από τους επενδυτές, διότι, ενώ παρέχουν επί του παρόντος προστασία από την ευρύτερη αγορά, έχουν, αν μη τι άλλο, τη δυνατότητα κατάχρησης. Η παροχή πλήρους πρόσβασης στα επιχειρηματικά μοντέλα για τους ρυθμιστικούς φορείς θα πρέπει να διασφαλίσει στους τελευταίους τη δυνατότητα να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους ως φορέων διαπραγμάτευσης για τη διακριτική διασταύρωση των εντολών πελατών, χωρίς να τους επιτρέπεται να επεκτείνονται σε τέτοιον βαθμό ώστε να επηρεάζουν τη διαδικασία εξεύρεσης της τιμής ή να παρέχουν κάλυψη για καταχρήσεις της αγοράς.

Επιπλέον, όσον αφορά τις απαλλαγές της MiFID, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή συμφωνούν επί της ανάγκης επαναπροσδιορισμού τους, καθώς και επί της ανάγκης τυποποίησης της εφαρμογής τους σε ολόκληρη την ΕΕ. Επί του παρόντος, η πιθανότητα αρμπιτράζ μεταξύ όλων των κρατών μελών της ΕΕ για την ανεύρεση της βέλτιστης ερμηνείας του ίδιου κανόνα δεν θα πρέπει να αποτελεί πλέον απλή πιθανότητα. Κατά τη σύνταξη και τροποποίηση της παρούσας έκθεσης, κατέστη σαφές ότι το μεγαλύτερο μειονέκτημα στην εφαρμογή της MiFID ήταν η έλλειψη μιας έκδοσης ευρωπαϊκού ενοποιημένου δελτίου παρακολούθησης («Consolidated Tape») για την αγορά. Οι επενδυτές στις ΗΠΑ θεωρούν αδιανόητο το γεγονός ότι εμείς στην ΕΕ λειτουργούμε χωρίς ένα τέτοιο εργαλείο. Αν και η αναγκαιότητά του τυγχάνει ευρείας αποδοχής από τον κλάδο, ιδιαίτερα από τους επενδυτικούς ομίλους, κατά τα τρία έτη εφαρμογής της MiFID, οι φορείς της αγοράς δεν κατόρθωσαν να καθιερώσουν ένα ευρωπαϊκό ενοποιημένο δελτίο παρακολούθησης. Όπως και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής είναι επιφυλακτική ως προς το ενδεχόμενο να προχωρήσει πέραν της εντολής για τις εγκεκριμένες ρυθμίσεις δημοσίευσης, εάν όμως δεν βρεθεί λύση για την αγορά, τότε θα πρέπει να ενισχυθεί η νομοθεσία.

Τα μικρο-διαρθρωτικά ζητήματα που επηρεάζουν επί του παρόντος τις αγορές μετοχών αποτέλεσαν αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης στην επιτροπή. Συμφωνήσαμε ότι πρακτικές όπως οι αστραπιαίες εντολές («flash orders»), η παραποίηση δεδομένων και το λεγόμενο «pinging» (εντολή ελέγχου διαδικτυακής σύνδεσης) είναι αθέμιτες έως και καταχρηστικές. Παρ’ όλα αυτά, η επιτροπή δυσκολεύτηκε περισσότερο να καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με τον ρόλο ορισμένων φορέων της αγοράς, ειδικότερα όσον αφορά τα ενδεχόμενα οφέλη των στρατηγικών συναλλαγών υψηλής συχνότητας. Ελλείψει σαφών στοιχείων, είναι δύσκολο να εξαχθούν οιαδήποτε βάσιμα συμπεράσματα σχετικά με τον ρόλο τους –θετικό ή αρνητικό– και, ως εκ τούτου, πριν προτείνουμε νομοθετικές δράσεις, πρέπει να βεβαιωθούμε ότι διαθέτουμε στοιχεία, ώστε να μην επιβάλουμε νομοθεσία η οποία μπορεί να είναι επιζήμια για την αποτελεσματική λειτουργία των ευρωπαϊκών αγορών.

Ουσιαστικά, πρέπει να διασφαλίσουμε την ακεραιότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών μας. Δεν έχουν δημιουργηθεί για την ανάπτυξη της δραστηριότητας μεσολαβητών ή φορέων που επιδίδονται σε αθέμιτες εμπορικές συναλλαγές. Έχουν δημιουργηθεί για να παρέχουν αγορές σε επενδυτές που επιθυμούν να διοχετεύουν κεφάλαια στις επιχειρήσεις και τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην πραγματική οικονομία μας. Αυτή η θεμελιώδης λειτουργία των αγορών πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο του σκεπτικού μας σε όλα τα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας της MiFID II.

  Philippe Juvin (PPE). – (FR) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, κυρία Swinburne, το παρόν κείμενο είναι ασφαλώς εξαιρετικά σύνθετο, αλλά περί τίνος πρόκειται ουσιαστικά; Για άλλη μια φορά, το ζητούμενο είναι να αντλήσουμε διδάγματα από την κρίση. Όχι, δεν πρέπει να κάνουμε ό,τι κάναμε παλαιότερα· ναι, πρέπει να αλλάξουμε τους κανόνες του παιχνιδιού, και πρέπει να επαναφέρουμε το σύστημα σε τάξη.

Σε διάφορες χώρες της Ένωσης, ορισμένοι εκμεταλλεύονται επί του παρόντος την κρίση και την αγωνία των ανθρώπων, προκειμένου να επιρρίψουν όλες τις ευθύνες στην Ευρώπη. Παντού ακούει κανείς ανθρώπους να δηλώνουν ότι «εξαιτίας της Ευρώπης δεν πάνε καλά τα πράγματα, εξαιτίας του ευρώ, και ιδού η λύση, πρέπει να βγούμε από την Ευρώπη, πρέπει να θέσουμε τέρμα στο ευρώ …». Σε όλους αυτούς τους ανθρώπους πρέπει να επαναλαμβάνουμε ότι, ναι, χρειαζόμαστε πράγματι κοινούς κανόνες, πρέπει να συνεχίσουμε να τους υπενθυμίζουμε ότι εάν οι χώρες της Ευρώπης δεν ήταν ενωμένες και ήταν απομονωμένες, τώρα θα ήταν κατεστραμμένες. Ναι, χρειαζόμαστε ρύθμιση, κοινή πολιτική, κοινούς κανόνες, καθώς και επανεξέταση των κανόνων μας και καλύτερη λειτουργία του συστήματος.

Κυρίες και κύριοι, το ζήτημα εντέλει είναι πολύ απλό: ενωμένοι είμαστε ισχυροί, απομονωμένοι είμαστε καταδικασμένοι!

  Csanád Szegedi (NI). – (HU) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την ιδιαίτερα γενναιόδωρη κατανομή των χρόνων ομιλίας. Εφεξής, θα προσέχω ιδιαιτέρως ποιες συνεδριάσεις συντονίζονται από εσάς, και θα προσπαθήσω να παρίσταμαι σε όλες. Η έκθεση της κ. Swinburne είναι πολύ σημαντική, διότι διεξάγουμε επιτέλους συζήτηση σχετικά με τη ρύθμιση των συναλλαγών χρηματοπιστωτικών μέσων. Το πρώτο και σημαντικότερο σφάλμα όσον φορά την έκθεση είναι το γεγονός ότι τόσο η έκθεση όσο και η έκκληση για περαιτέρω ρυθμίσεις αποτελούν καθυστερημένο βήμα. Δεύτερον, εάν το ρυθμιστικό πλαίσιο ήταν μέχρι στιγμής ασαφές, πρέπει να διερευνήσουμε αναδρομικά και σε βάθος όλα όσα έχουν συμβεί. Πιστεύω ότι η εξαίρεση των μειζόνων επενδύσεων από το πεδίο εφαρμογής της αυστηρότερης εποπτείας συνιστά άστοχο και ολότελα εσφαλμένο βήμα. Δεν απαιτείται η διερεύνηση μόνο της φύσης των συναλλαγών, αλλά και των παραγώγων που απορρέουν, ενώ πρέπει να υποβληθούν σε αυστηρότερη ρύθμιση και νέα ζητήματα.

Ο πληθωρισμός ενισχύεται στην πραγματικότητα από τα παράγωγα προϊόντα της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Αυτό το φορτίο το επωμίζεται ο μέσος πολίτης, ενώ τα κέρδη τα προσπορίζονται τα διάφορα διεθνή νομικά πρόσωπα, των οποίων το υπόβαθρο δεν είναι πάντα σαφές. Επιπλέον, δεν θα ήταν ευνοϊκή η επαναδιοχέτευση στην πραγματική οικονομία των κερδών που έχουν αποκομισθεί κατ’ αυτόν τον τρόπο, διότι ενδέχεται να καταλήξει σταδιακά ολόκληρος ο πλανήτης στις τσέπες των πλουσιοτέρων.

  Elena Băsescu (PPE). – (RO) Κύριε Πρόεδρε, η έκθεση της κ. Swinburne επικεντρώνεται στην εξασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των πολυμερών μηχανισμών διαπραγμάτευσης. Νομίζω ότι εξίσου σημαντική είναι και η εφαρμογή του ίδιου επιπέδου εποπτείας επί των εν λόγω μηχανισμών. Θα ήθελα να τονίσω την ανάγκη θέσπισης πιο πρόσφορης νομοθεσίας για τον περιορισμό των συστημικών κινδύνων και τη διασφάλιση του θεμιτού ανταγωνισμού στην αγορά.

Επί του παρόντος, παρατηρείται ανησυχητική έλλειψη διαθέσιμων πληροφοριών για τις στρατηγικές διαπραγμάτευσης. Ο μοναδικός τρόπος ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσον λειτουργεί σωστά η αγορά είναι η εξασφάλιση της επαρκούς πληροφόρησης των ρυθμιστικών αρχών. Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να καταρτίσει κοινά πρότυπα υποβολής αναφορών και τυποποιημένους μορφότυπους γνωστοποίησης που θα είναι εφαρμοστέοι για όλα τα δεδομένα, τόσο σε οργανωμένους τόπους συναλλαγών όσο και εξωχρηματιστηριακά.

Εκτιμώ ότι θα ήταν χρήσιμο να διερευνηθεί το ζήτημα των συνεπειών που θα είχε ο καθορισμός ελάχιστου όγκου εντολής για όλες τις αδιαφανείς συναλλαγές. Θα μπορούσε τότε να διαπιστωθεί κατά πόσον διατηρείται μια ικανοποιητική ροή συναλλαγών.

  Johannes Hahn, μέλος της Επιτροπής. – (EN) Κύριε Πρόεδρε, εξ ονόματος της Επιτροπής, και ειδικότερα του Επιτρόπου κ. Barnier, θα απαντήσω επισημαίνοντας ότι η βελτίωση της διαφάνειας στις χρηματοπιστωτικές αγορές και η διασφάλιση της υποβολής όλων των σχετικών παραγόντων της αγοράς σε ενδεδειγμένα επίπεδα ρύθμισης αποτελούν βασικούς στόχους της παρούσας Επιτροπής και της ομάδας των G20.

Θα ήθελα να συγχαρώ τη δρα Swinburne και την Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής για την έκθεση σχετικά με τις συναλλαγές σε χρηματοπιστωτικά μέσα, «αδιαφανείς δεξαμενές» κ.λπ. Η έκθεση αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου στο πλαίσιο της εν εξελίξει αναθεώρησης της οδηγίας για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFID). Οι συστάσεις της είναι στενά συνυφασμένες με τη συλλογιστική της Επιτροπής, καθώς ετοιμάζουμε την πρόταση τροπολογίας της ισχύουσας οδηγίας το 2011. Η αναθεώρηση της MiFID καταλαμβάνει μέγα μέρος στο θεματολόγιο της Επιτροπής για τη μετάβαση σε ένα πιο σταθερό και διαφανές χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο θα λειτουργεί για την κοινωνία και την οικονομία εν συνόλω. Πολλά ζητήματα έχουν ήδη διευθετηθεί, κυρίως όσον αφορά τη δημιουργία μιας νέας εποπτικής αρχής της ΕΕ, ξεκινώντας ήδη από τον επόμενο μήνα.

Η Επιτροπή δεσμεύεται να διατυπώσει τις προτάσεις της στους υπόλοιπους τομείς έως το καλοκαίρι του 2011. Βασιζόμαστε στη στήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε ό,τι αφορά την ταχεία διεξαγωγή των διαδικασιών για την έγκριση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, ούτως ώστε να διασφαλισθεί εν συνεχεία η άμεση εφαρμογή τους.

Όπως γνωρίζετε, η MiFID αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του ρυθμιστικού πλαισίου της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Αν και χρονικά προηγείται της χρηματοοικονομικής κρίσης, έχει αποδείξει την εύρυθμη λειτουργία της συνολικά, ακόμα και εν μέσω της δύσκολης και πολυτάραχης συγκυρίας των τελευταίων ετών.

Φυσικά, έχουν αναδειχθεί και ορισμένες ελλείψεις. Η τεχνολογική πρόοδος και οι ταχείες εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν επίσης συντελέσει στο γεγονός ότι τα ρυθμιστικά μέσα που αποτελούσαν προηγμένα επιτεύγματα πριν από μερικά χρόνια σήμερα είναι σαφώς παρωχημένα.

Στις 8 Δεκεμβρίου, η Επιτροπή δημοσίευσε σχέδια προτάσεων για τη διενέργεια διαβούλευσης. Σκοπεύουμε να είμαστε φιλόδοξοι και αναλυτικοί στην αντιμετώπιση όλων των προκλήσεων. Παρότι αναγνωρίζουμε ότι οι αρχικοί στόχοι της MiFID εξακολουθούν να είναι έγκυροι, τα ζητήματα που διακυβεύονται συνιστούν κρίσιμες πτυχές του τρόπου λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών αγορών μας, του πόσο ανοικτές και διαφανείς πρέπει να είναι και του τρόπου εξασφάλισης πρόσβασης σε χρηματοπιστωτικά μέσα και σε επενδυτικές ευκαιρίες για τους επενδυτές.

Όπως και το σχέδιο έκθεσης της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής, αντιλαμβανόμαστε εξίσου την ανάγκη βελτιώσεων στη ρύθμιση των νέων τύπων πλατφορμών διαπραγμάτευσης και συναλλακτικών μεθοδολογιών. Προς τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να ληφθεί δεόντως υπόψη η μορφή των επιχειρήσεων για τη διασφάλιση ορθής ισορροπίας μεταξύ των παραγόντων της αγοράς και της σωστής προστασίας των επενδυτών, καθώς και της προστασίας από τις αποδιοργανωτικές πρακτικές της αγοράς.

Συμφωνούμε επίσης επί της ανάγκης βελτίωσης των κανόνων διαφάνειας που εφαρμόζονται στις συναλλαγές μετοχών και επί της ανάγκης θέσπισης νέων απαιτήσεων για τις συναλλαγές άλλων μέσων. Ένας άλλος σημαντικός τομέας που θίγεται στην έκθεση της δρος Swinburne είναι η βελτίωση της λειτουργίας και της ρύθμισης των αγορών παράγωγων επί εμπορευμάτων, ώστε να εναρμονίζονται με τις αρχές της ομάδας των G20.

Επιπλέον, σκοπός μας είναι να επιφέρουμε στοχευμένες βελτιώσεις στους υφιστάμενους κανόνες σχετικά με την προστασία των επενδυτών. Η διασφάλιση της ορθής κάλυψης όλων των προϊόντων και πρακτικών πώλησης δυνάμει ίσων κανόνων αποτελεί στοιχείο ζωτικής σημασίας για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.

Τέλος, η εν λόγω αναθεώρηση θα ενισχύσει την εποπτεία και την επιβολή των κανόνων σε όλες τις χρηματοπιστωτικές αγορές, ενώ προβλέπεται η ανάληψη καίριου ρόλου από τη νέα Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ). Προκειμένου να προχωρήσει το έργο, οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνεργάζονται στενά με τους διεθνείς εταίρους μας, ιδίως με τους αρμόδιους ρυθμιστικούς φορείς των ΗΠΑ, οι οποίοι εξετάζουν τα ίδια ζητήματα, ούτως ώστε να εξασφαλισθεί διεθνής σύγκλιση και να αποτραπούν ενδεχόμενοι κίνδυνοι ρυθμιστικού αρμπιτράζ.

Η έκθεση της κ. Swinburne εκπονήθηκε σε μια κρίσιμη καμπή της διαδικασίας ρυθμιστικής μεταρρύθμισης. Μας εμψυχώνει η δέσμευση που εκφράζουν οι βουλευτές του ΕΚ, καθώς και το γεγονός ότι οι αναλύσεις και οι συστάσεις μας συμπίπτουν, εν πολλοίς, με τις δικές σας. Η παρούσα έκθεση ενισχύει τη βάση για το μελλοντικό μας έργο.

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο, στις 12.00.

Η επόμενη συνεδρίαση θα διεξαχθεί αύριο, Τρίτη 14 Δεκεμβρίου 2010, από τις 09.00 έως τις 13.00, από τις 15.00 έως τις 20.30 και από τις 21.00 έως τις 24.00.

Η ημερήσια διάταξη έχει δημοσιευθεί και είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η συνεδρίαση έληξε.