Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2011/2515(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή των εγγράφων :

Κείμενα που κατατέθηκαν :

RC-B7-0101/2011

Συζήτηση :

PV 15/02/2011 - 5
CRE 15/02/2011 - 5

Ψηφοφορία :

PV 17/02/2011 - 6.6

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P7_TA(2011)0066

Συζητήσεις
Τρίτη 15 Φεβρουαρίου 2011 - Στρασβούργο Έκδοση ΕΕ

5. Το κράτος δικαίου στη Ρωσία (συζήτηση)
Βίντεο των παρεμβάσεων
PV
MPphoto
 

  Πρόεδρος. – Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη δήλωση της Αντιπροέδρου της Επιτροπής και Ύπατης Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας σχετικά με το κράτος δικαίου στη Ρωσία.

Παρακαλώ την κ. Győri να λάβει τον λόγο εξ ονόματος της Αντιπροέδρου της Επιτροπής και Ύπατης Εκπροσώπου.

 
  
MPphoto
 

  Enikő Győri, ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου. (EN) Κύριε Πρόεδρε, κατά παράκληση της βαρόνης Ashton, η ουγγρική Προεδρία του Συμβουλίου αντιπροσωπεύει την Ύπατη Εκπρόσωπο και Αντιπρόεδρο της Επιτροπής σε αυτήν τη συζήτηση. Η βαρόνη Ashton, όπως ίσως γνωρίζετε, αυτήν την εβδομάδα περιοδεύει στη βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.

Θέλω να σας ευχαριστήσω που θίγετε το ζήτημα της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου στη Ρωσία. Αν και πέρυσι ο πρόεδρος Medvedev εξέπεμψε ορισμένα πολύ θετικά μηνύματα, η πραγματική κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία και, κυρίως, στην περιοχή του βορείου Καυκάσου, παραμένει βαθύτατα ανησυχητική. Η βία, οι παρενοχλήσεις και ο εκφοβισμός ακτιβιστών, δικηγόρων και ανεξάρτητων δημοσιογράφων μας απασχολούν πολύ έντονα.

Ο αριθμός των υποθέσεων που τεκμηριώνουν αυτήν τη δήλωση είναι απαράδεκτα υψηλός. Οι βάναυσες επιθέσεις κατά ρώσων δημοσιογράφων, των Oleg Kashin και Anatoly Adamchuk, καθώς και του περιβαλλοντικού ακτιβιστή Konstantin Fetisov, είναι από τις πιο πρόσφατες υπομνήσεις του κλίματος αβεβαιότητας και εκφοβισμού που αντιμετωπίζουν καθημερινά αυτοί οι δημοσιογράφοι, ακτιβιστές και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία.

Παρά τις διαβεβαιώσεις που δίνονται σε ανώτατο επίπεδο, σπανίως παραπέμπονται στη δικαιοσύνη και καταδικάζονται οι δράστες. Η απόδοση ευθυνών για περιστατικά βίας και εκφοβισμού εις βάρος υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων –επιτρέψτε μου να αναφέρω τις περιπτώσεις της κ. Estemirova, της κ. Politkovskaya, της κ. Barburova και του κ. Markelov, μεταξύ πολλών άλλων– εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική δοκιμασία για την ανεξαρτησία και την αποδοτικότητα του δικαστικού σώματος της Ρωσίας. Όσο τα εγκλήματα παραμένουν ανεξιχνίαστα, θα εξακολουθεί να επικρατεί κλίμα ατιμωρησίας.

Υπάρχουν, ωστόσο, και θετικές εξελίξεις. Οφείλω εδώ να αναφέρω την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της Μόσχας να εγκρίνει ειρηνικές και τακτικές διαδηλώσεις –οι οποίες απαγορεύονταν έως και πέρυσι– όπως τις διαδηλώσεις υπέρ του άρθρου 31 ή τα συλλαλητήρια για την «ημέρα του Τύπου». Έχουμε επικροτήσει αυτήν την απόφαση. Ταυτόχρονα, συνεχίζουμε να λαμβάνουμε καταγγελίες για αυθαίρετες συλλήψεις ειρηνικών διαδηλωτών, περιλαμβανομένων ηγετών της αντιπολίτευσης, κατά τη διάρκεια τέτοιων νόμιμων διαδηλώσεων, καθώς και άλλων ατόμων σε όλη τη χώρα. Το θέμα αυτό μας προκαλεί σοβαρή ανησυχία.

Η ελευθερία του λόγου και οι ελευθερίες του συνέρχεσθαι και του συνδικαλίζεσθαι είναι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη σύγχρονων κοινωνιών. Όλες αυτές οι ελευθερίες κατοχυρώνονται στο σύνταγμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Αποτελούν επίσης μέρος των υποχρεώσεων τις οποίες έχει αναλάβει η Ρωσία ως μέλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, του ΟΑΣΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η ΕΕ απευθύνει έκκληση στη Ρωσία να τηρήσει τις υποχρεώσεις της και να εγγυηθεί αυτό το δικαίωμα των πολιτών.

Ο πρόεδρος Medvedev έχει ζητήσει από το ευρισκόμενο υπό την αιγίδα του Προεδρικό Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να εξετάσει τις υποθέσεις Khodorkovsky, Lebedev και Magnitsky. Επικροτούμε αυτήν την απόφαση. Η ΕΕ δεν έχει κρύψει τις σοβαρές ανησυχίες της για τον τρόπο χειρισμού αυτών των υποθέσεων.

Ο πρόεδρος Medvedev έχει συχνά μιλήσει ανοικτά κατά του νομικού μηδενισμού, όπως τον αποκάλεσε, που επικρατεί στη Ρωσία. Η ΕΕ είναι πρόθυμη να υποστηρίξει τις προσπάθειες της Ρωσίας να υπερβεί αυτό το πρόβλημα, ξεκινώντας από τη μεταρρύθμιση του δικαστικού της συστήματος. Έχοντας την πεποίθηση ότι ο γνήσιος εκσυγχρονισμός προϋποθέτει την εδραίωση του σεβασμού του κράτους δικαίου και την ίση και δίκαιη εφαρμογή του, έχουμε τοποθετήσει το κράτος δικαίου στο επίκεντρο της σύμπραξής μας για τον εκσυγχρονισμό.

Σε αυτό το πλαίσιο, έχουν ήδη προετοιμαστεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις –παραδείγματος χάριν, η δημιουργία ενός συστήματος εφέσεων για τις υποθέσεις που εξετάζονται στα αστικά και ποινικά δικαστήρια της Ρωσίας– σε στενή συνεργασία με την κυβέρνηση του προέδρου και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τη Ρωσία επ’ αυτού, καθώς και επί των νέων προγραμμάτων σχετικά με τη διαφθορά και τις Συμβάσεις της Χάγης.

Η κατάσταση στον βόρειο Καύκασο είναι ιδιαίτερα ανησυχητική και απαιτεί επείγουσα δράση. Επιδοκιμάζουμε τη νέα στρατηγική για οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και τις προσπάθειες του αναπληρωτή πρωθυπουργού κ. Khloponin, όμως μένουν ακόμη να γίνουν πολύ περισσότερα προκειμένου να αντιμετωπιστούν μακροπρόθεσμα οι βαρβαρικές πράξεις τρομοκρατίας κατά αμάχων. Η συνεχιζόμενη ασυλία και ατιμωρησία των δυνάμεων ασφαλείας που δραστηριοποιούνται στην Τσετσενία τροφοδοτεί τις διαμαρτυρίες και την τρομοκρατία στην περιοχή και μας ανησυχεί βαθύτατα.

Αποδίδουμε φόρο τιμής σε όσους έχασαν τη ζωή τους, καθώς και σε όσους έπεσαν θύματα επιθέσεων λόγω του επαγγέλματος ή των πεποιθήσεών τους, αλλά και στα γενναία εκείνα άτομα που δεν αποθαρρύνονται και ασκούν ενεργά τα καθήκοντά τους ως πολίτες σε αυτό το επισφαλές περιβάλλον.

Συνολικά, η σημερινή έκθεση δεν είναι πολύ θετική. Ωστόσο, υπάρχουν θετικές ενδείξεις όσον αφορά την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία. Βεβαίως, συχνά σημειώνονται οπισθοδρομήσεις και, σε γενικές γραμμές, οι εξελίξεις αυτές δεν επαρκούν ώστε να επιτευχθούν ουσιαστικές βελτιώσεις, όμως δεν πρέπει να αποθαρρυνόμαστε.

Η εκτεταμένη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων παρέχει ένα σημαντικό κίνητρο για την ανάπτυξη του ρωσικού δικαίου στον τομέα του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Διεξάγουμε σοβαρό διάλογο με τη Ρωσία για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η Ρωσία αποδέχεται αυτή μας τη στάση και, φυσικά, την χρησιμοποιεί επίσης για να ασκήσει κριτική σε πτυχές οι οποίες θεωρεί ότι συνιστούν αδυναμίες της ΕΕ. Θα συνεχιστούμε αυτόν τον διάλογο. Δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική.

 
  
MPphoto
 

  György Schöpflin, εξ ονόματος της Ομάδας PPE.(EN) Κύριε Πρόεδρε, όσοι γνωρίζουν τη Ρωσία γνωρίζουν ότι αυτό που παρουσιάζουν εκεί ως νομικό σύστημα δεν ανταποκρίνεται στα βασικά κριτήρια του κράτους δικαίου.

Αυτό έχει επιπτώσεις στις σχέσεις της Ρωσίας με τον υπόλοιπο κόσμο αλλά και με τους πολίτες της. Έπεται ότι, στις συναλλαγές της με τη Ρωσία, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να λαμβάνει υπόψη ποικίλους μη νομικούς παράγοντες, και συγκεκριμένα τις πολιτικές παρεμβάσεις, τη διαφθορά και την περιστασιακή βία.

Η σχέση μεταξύ της Ρωσίας και της Δύσης, επομένως, υπόκειται σε παράγοντες αβεβαιότητας, για να μην αναφέρουμε καν την πλήρη απουσία διαφάνειας και λογοδοσίας. Όσον αφορά τους ίδιους τους πολίτες της Ρωσίας, η ζωή τους επηρεάζεται από τη βία και την αυθαιρεσία σε βαθμό που είναι αδύνατον να συμφιλιωθεί με την προσήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα οικουμενικά ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι προσπάθειες μετασχηματισμού της Ρωσίας έχουν αποτύχει, γι’ αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει άλλη εναλλακτική λύση από το να ανεχθεί απλώς την αμήχανη διεπαφή μεταξύ της δικής της νομιμότητας και της ανομίας της Ρωσίας.

 
  
MPphoto
 

  Adrian Severin, εξ ονόματος της Ομάδας S&D.(EN) Κύριε Πρόεδρε, το πρότυπο κατανομής της εξουσίας μεταξύ του κράτους και των μελών της κοινωνίας καθορίζει το περιεχόμενο των πολιτικών αποφάσεων, ενώ η προβλεψιμότητα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και η ορθή επιβολή των αποφάσεων διασφαλίζονται μέσω της εντιμότητας, του επαγγελματισμού και της ανεξαρτησίας του δικαστικού σώματος.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ρωσία μπορούν να συνεργαστούν στο οικονομικό πεδίο μόνον εάν είναι συμβατά τα πρότυπα κατανομής της εξουσίας στο εσωτερικό τους, οι μηχανισμοί λήψης αποφάσεών τους και τα δικαστικά τους συστήματα. Η επίτευξη αυτής της συμβατότητας είναι εγχείρημα προώθησης σχέσεων ισοτιμίας και συνεργασίας, συναίνεσης, οικοδόμησης εμπιστοσύνης και διαλειτουργικότητας, και όχι δημηγορίας, νουθεσιών και εκτόξευσης κατηγοριών.

Η Ρωσία είναι πλήρες μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης και συμβαλλόμενο μέρος της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Κατά συνέπεια, η αρμοδιότητα για την εξέταση της λειτουργίας της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Ρωσία ανήκει στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει, συνεπώς, να στηριχθεί στο Συμβούλιο της Ευρώπης προκειμένου να διαμορφώσει, μαζί με τη Ρωσία, έναν κοινό χώρο ελευθερίας, δημοκρατικής ασφάλειας και δικαιοσύνης.

Επιπλέον, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται η ίδια προς την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πρέπει να χρησιμοποιήσει τη μελλοντική της θέση ως συμβαλλόμενο μέρος στην εν λόγω σύμβαση ώστε να επιταχύνει τη σύγκλιση και τη διαλειτουργικότητα με τη Ρωσία στα πεδία της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.

Προ ετών, όταν οι εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν υπερέβαιναν τις δυνατότητες μιας μαχητικής ΜΚΟ, το μόνο μέσο που είχε στη διάθεσή του ήταν η καταγγελτική ρητορική. Σήμερα, μετά τη Λισαβόνα, είμαστε ισχυρό πολιτικό όργανο. Αυτό μας υποχρεώνει να επιδεικνύουμε μεγαλύτερη υπευθυνότητα, πραγματισμό και αυτοπεριορισμό. Δεν πρέπει να αφηνόμαστε στο έλεος των συναισθημάτων μας. Ούτε πρέπει να αντιμετωπίζουμε τις αξίες μας με επιφανειακό τρόπο. Δεν μας επιτρέπεται να είμαστε ταυτόχρονα εισαγγελέας και δικαστής. Δεν πρέπει να ενεργούμε βάσει απλών ισχυρισμών, φημών ή διαφόρων ομάδων συμφερόντων. Η αξιοπιστία μας, η οποία απορρέει από τη δίκαιη στάση και την ωριμότητα της προσέγγισής μας, καθώς και τη σταθερότητα και ειλικρίνειά μας, είναι το καλύτερο όπλο στον διάλογό μας με τη Ρωσία σε μια περίοδο κατά την οποία οι πολίτες μας μάς ζητούν να αναπτύξουμε μια στρατηγική συνεργασία με τη Ρωσία, όχι να ξεκινήσουμε από την αρχή τον Ψυχρό Πόλεμο.

 
  
MPphoto
 

  Kristiina Ojuland, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE.(EN) Κύριε Πρόεδρε, θεωρούμε τη Ρωσία σημαντικό εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, απαιτούμε από τη Ρωσία να σέβεται τις διεθνείς υποχρεώσεις της και να προστατεύει τα συνταγματικά δικαιώματα των πολιτών της.

Είναι γεγονός ότι οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των πολιτικών ελευθεριών και του κράτους δικαίου έχουν γίνει κοινός τόπος στη Ρωσία. Μόνον πέρυσι, η ανομία και η εκτεταμένη διαφθορά προκάλεσαν τη μετανάστευση 300.000 πολιτών της Ρωσίας. Σε ένα τέτοιο κλίμα είναι δύσκολο να σχεδιάσει κανείς ξένες ή εγχώριες επενδύσεις στον επιχειρηματικό τομέα.

Ο νόμος και η τάξη που τηρούν οι ρωσικές αρχές είναι προφανώς αντισυνταγματικές. Ένα από τα αθλιότερα παραδείγματα είναι η κατάσταση στον βόρειο Καύκασο. Το ρωσικό σύνταγμα παρέχει τις βάσεις ενός πολυκομματικού συστήματος, στην πράξη όμως η χώρα έχει εξελιχθεί σε μονοκομματικό σύστημα με περιθωριοποίηση του κοινοβουλίου.

Θέλω να ρωτήσω την αντιπρόσωπο του Συμβουλίου ποια ποινικά μέτρα και κυρώσεις θα επιβληθούν κατά των ρώσων αξιωματούχων που ενέχονται άμεσα σε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στρεβλώσεις του κράτους δικαίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι συνεπής στην πολιτική της έναντι τρίτων χωρών. Θα δυσφημούσε την Ευρωπαϊκή Ένωση αν εθελοτυφλούσαμε έναντι βαρύτατων παραβάσεων που σημειώνονται σε ορισμένες χώρες, ενώ επιβάλλουμε κυρώσεις σε άλλες χώρες για πανομοιότυπες παραβάσεις. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να έχουμε ομαλές σχέσεις εάν δεν υπάρξουν απτές βελτιώσεις στη Ρωσία. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την αλήθεια κατάματα.

 
  
MPphoto
 

  Werner Schulz, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE.(DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, παρά το άριστο σύνταγμά της, η Ρωσική Ομοσπονδία δεν είναι ακόμα κράτος δικαίου, επειδή υπάρχει τεράστιο χάσμα μεταξύ της συνταγματικής τάξης και της συνταγματικής πραγματικότητας. Οι θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την ομαλή λειτουργία μιας χώρας υπό συνθήκες κράτους δικαίου –η ανεξαρτησία των δικαστών και η ελευθεροτυπία– δυστυχώς απουσιάζουν. Όπως ανέφερε ένας σαρκαστικός σχολιαστής: «Το καλύτερο ρωσικό δικαστήριο βρίσκεται στο Στρασβούργο». Γεγονός είναι ότι περίπου το ένα τρίτο των υποθέσεων που παραπέμπονται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αφορά τη Ρωσία. Οι ρώσοι πολίτες δεν έχουν καμία εμπιστοσύνη στα δικαστήριά τους, τα οποία σπανίως μόνον απονέμουν δικαιοσύνη. Αυτό είναι επίσης σαφές από τη μείωση του αριθμού των εφέσεων.

Της χώρας ηγούνται δύο δικηγόροι, ο πρόεδρος Medvedev και ο πρωθυπουργός Putin, οι οποίοι έχουν εκφράσει επανειλημμένα την πρόθεσή τους να καταπολεμήσουν τον δικαστικό μηδενισμό. Ωστόσο, τα λόγια τους, που ακολουθούνται συνήθως από τις απολύτως αντίθετες ενέργειες, έχει αποδειχθεί ότι συνιστούν απλώς νομικίστικο κυνισμό. Κανένα δικαστήριο στη Ρωσία δεν τολμά να εκδώσει απόφαση χωρίς διαβούλευση με ανώτερες αρχές. Αυτό το σύστημα της τηλεφωνικής δικαιοσύνης έχει δημιουργήσει δικαστές οι οποίοι δεν είναι πια ανεξάρτητοι, αλλά ανησυχούν περισσότερο για την ασφάλεια και την προαγωγή τους παρά για τη δικαιοσύνη. Η υπόθεση Khodorkovsky το αποδεικνύει ξεκάθαρα. Ένας υπάλληλος του δικαστικού συστήματος δήλωσε πρόσφατα ότι η απόφαση του δικαστή Danilkin του υπαγορεύθηκε εκ των άνω. Η εκ νέου καταδίκη των Khodorkovsky και Lebedev καταδεικνύει ότι το κράτος δικαίου στη Ρωσία παραμένει στην εποχή των γκουλάγκ. Όπως και στη σοβιετική εποχή, η απόφαση ελήφθη εκ των προτέρων από την πολιτική ηγεσία.

Η ελεγχόμενη δημοκρατία συμβαδίζει με την ελεγχόμενη δικαιοσύνη. Αν και το ρωσικό δικαστικό σύστημα αποτελεί ενσάρκωση του σωφρονιστικού κράτους, αποτυγχάνει τελείως όταν καλείται να διαλευκάνει, να διώξει και να καταδικάσει εγκλήματα που διαπράττονται με πολιτικά κίνητρα. Οι επιθέσεις και οι δολοφονίες δημοσιογράφων έχουν δημιουργήσει κλίμα φόβου και καταπίεσης.

Οι συνθήκες στις ρωσικές φυλακές είναι επίσης απαίσιες. Ένα παράδειγμα είναι η περίπτωση του Sergei Magnitsky, ενός δικηγόρου που αποκάλυψε μια υπόθεση διαφθοράς και, συνεπεία αυτού, φυλακίστηκε αυθαίρετα και χωρίς να του απαγγελθεί κατηγορία. Πέθανε υπό φρικτές συνθήκες στη φυλακή λόγω έλλειψης ιατρικής περίθαλψης.

Μια συμφωνία εκσυγχρονισμού μεταξύ της ΕΕ και της Ρωσίας θα είναι επιτυχής μόνον εάν στηριχθεί σε συμφωνία εκσυγχρονισμού μεταξύ της ρωσικής ηγεσίας και του πληθυσμού της. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να διασφαλιστεί επιτέλους η εγγυημένη άσκηση των δικαιωμάτων των πολιτών που κατοχυρώνονται στο σύνταγμα της χώρας, και να τηρηθούν οι υποχρεώσεις τις οποίες ανέλαβε η Ρωσία έναντι του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) και του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Η Ρωσία πρέπει να πραγματοποιήσει τη μετάβαση από μια ελεγχόμενη δημοκρατία σε μια αναπτυσσόμενη δημοκρατία. Αναγκαίες προϋποθέσεις γι’ αυτό είναι οι ελεύθερες και δίκαιες εκλογές για την ανάδειξη των μελών της Δούμας και την εκλογή προέδρου, η διευκόλυνση της διαδικασίας αναγνώρισης των πολιτικών κομμάτων, που να ανταποκρίνεται στα ευρωπαϊκά πρότυπα, και μια δίκαιη προεκλογική εκστρατεία που θα παρέχει σε όλους τους υποψηφίους ίσες ευκαιρίες και πρόσβαση στα δημόσια μέσα ενημέρωσης.

 
  
MPphoto
 

  Charles Tannock, εξ ονόματος της Ομάδας ECR.(EN) Κύριε Πρόεδρε, η Ρωσία είναι σημαντικός εταίρος της ΕΕ σε πολλά μέτωπα, αλλά δεν μπορούμε να προσποιούμαστε ότι η Ρωσία είναι γνήσια δημοκρατία στην οποία ισχύει το κράτος δικαίου. Η μη διαλεύκανση των δολοφονιών δημοσιογράφων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια πολιτικά υποκινούμενων δικών επίδειξης υπό τη διεύθυνση πειθαρχικών δικαστών είναι απολύτως εύγλωττη, κατά την άποψή μου. Γιατί, λοιπόν, γίνεται ανεκτή η Ρωσία ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης; Αυτό είναι ένα πολύ καλό ερώτημα.

Αναμφισβήτητα, το Κρεμλίνο θεωρεί πολύ σημαντική αυτήν τη διεθνή νομιμοποίηση μιας κυβέρνησης που περιγράφεται στα αμερικανικά διπλωματικά τηλεγραφήματα που διέρρευσαν προσφάτως από την οργάνωση WikiLeaks ως μαφιόζικο κατ’ ουσίαν κράτος.

Από την άλλη πλευρά, το Συμβούλιο της Ευρώπης δυσφημείται από τη συνεχή ανοχή που επιδεικνύει προς την αυταρχική κυβέρνηση της Ρωσίας. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει στο ενεργητικό του 27.000 υποθέσεις μόνον από τη Ρωσία, όμως ένας ρώσος δικαστής του συγκεκριμένου δικαστηρίου μπορεί να διατάσσει τη βρετανική κυβέρνηση να παράσχει στους βρετανούς φυλακισμένους το δικαίωμα του εκλέγειν. Αυτό δεν εκθέτει απλώς το παράλογο της συμμετοχής της Ρωσίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης, αλλά καταδεικνύει επίσης με πολύ εύγλωττο τρόπο γιατί το Συμβούλιο της Ευρώπης, κατά την εκτίμησή μου, αγνοείται όλο και περισσότερο διεθνώς. Δυστυχώς, τώρα, και συνεπεία αυτής της κατάστασης, πολλοί Βρετανοί, περιλαμβανομένων και πολιτικών, θεωρούν ότι είναι καιρός να αναθεωρήσει το Ηνωμένο Βασίλειο τη συμμετοχή του σε αυτόν τον οργανισμό και στο πολύ παρεμβατικό δικαστήριό του.

 
  
MPphoto
 

  Bruno Gollnisch (NI).(FR) Κύριε Πρόεδρε, αυτό το Σώμα θεωρεί ότι έχει το δικαίωμα να νουθετεί τη Ρωσία για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα ήταν καλύτερο όμως να βάλει τάξη στα του οίκου του, δηλαδή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παραδείγματος χάριν, ο κ. Tannock ανέφερε τον κ. Julian Assange, έναν διαφωνούντα δημοσιογράφο και ιδρυτή του ιστότοπου WikiLeaks, τις ενέργειες του οποίου, παρ’ όλα αυτά, δεν επικροτώ. Έχει τεθεί υπό κράτηση επί εβδομάδες στο Ηνωμένο Βασίλειο λόγω ενός εντελώς παράλογου και γελοίου αιτήματος έκδοσης από τη Σουηδία, και είναι σαφές σε όλους ότι αυτό θα μπορούσε να είναι ένα βήμα προ της παράδοσής του στις ΗΠΑ.

Συγκεκριμένα, ο κ. Assange έχει κατηγορηθεί για βιασμό από δύο νέες γυναίκες, μία από τις οποίες μάλιστα τον μήνυσε με το αιτιολογικό ότι σκίστηκε το προφυλακτικό κατά τη διάρκεια συναινετικής επαφής. Η άλλη γυναίκα τον κατηγόρησε ότι την ξάφνιασε στον ύπνο της μετά από προηγούμενη συναινετική επαφή. Ποιον κοροϊδεύουν; Είναι προφανές ότι, αν αυτές οι δύο νέες γυναίκες δεν ήθελαν να «βιαστούν» από τον κ. Assange, δεν έπρεπε να είχαν γλιστρήσει στο κρεβάτι του γυμνές! Δεν τις ατίμασε κανείς· τιμή τους έγινε. Αυτό το παράδειγμα καταδεικνύει τον βαθμό στον οποίο η ακραία ελευθερία…

(Ο Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή, αλλά ο ομιλητής συνεχίζει εκτός μικροφώνου)

 
  
MPphoto
 

  Πρόεδρος. – Αγαπητέ συνάδελφε, η συζήτησή μας έχει θέμα τη Ρωσία. Η ημερήσια διάταξη προβλέπει συζήτηση σχετικά με τη Ρωσία. Με συγχωρείτε, αλλά δεν μπορούμε να αλλάξουμε θέμα στο μέσο της συζήτησης.

 
  
MPphoto
 

  Ria Oomen-Ruijten (PPE).(NL) Κύριε Πρόεδρε, διεξάγουμε αυτήν τη συζήτηση σήμερα επειδή οι ηγέτες της Ρωσίας και, κυρίως, ο πρόεδρος Medvedev, έχουν οι ίδιοι υπογραμμίσει πολύ συχνά τη σημασία του κράτους δικαίου για τον εκσυγχρονισμό της Ρωσίας.

Ταυτόχρονα, όμως, διαπιστώνουμε πολλά συγκεκριμένα παραδείγματα καταστάσεων οι οποίες εμποδίζουν αυτόν τον εκσυγχρονισμό: παραδείγματος χάριν, το πρόβλημα της διαφθοράς, η οποία, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, διογκώνεται συνεχώς, παρά την ύπαρξη ενός θετικού, νέου νόμου κατά της διαφθοράς, την υπόθεση Yukos, ή τις επανειλημμένες συλλήψεις μελών της αντιπολίτευσης και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στους οποίους έχει απονεμηθεί το βραβείο Ζαχάροφ του Κοινοβουλίου μας.

Ο εκσυγχρονισμός που διακηρύσσεται στη Ρωσία δεν έχει γίνει ακόμα πραγματικότητα. Δεδομένου ότι υποτίθεται πως συνεργαζόμαστε με τη Ρωσία στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης για τον εκσυγχρονισμό, και υποτίθεται ότι διαπραγματευόμαστε μια συμφωνία ΕΕ-Ρωσίας, δυσκολεύομαι να καταλάβω πώς είναι δυνατόν στην έκθεση προόδου σχετικά με την εταιρική σχέση για τον εκσυγχρονισμό να έχουν αφιερωθεί στον εκσυγχρονισμό του κράτους δικαίου μόνον πέντε προτάσεις. Θεωρώ επίσης ότι πρέπει να αναπτύξουμε περισσότερη εμπειρογνωμοσύνη στο εσωτερικό των χωρών μας.

Εκείνο που θέλω να κάνω, και που θα πράξουμε επίσης από κοινού στην έκθεση που αναμένεται να εκπονήσει το Κοινοβούλιο σχετικά με τη Ρωσία, είναι να ζητήσουμε την προώθηση του κράτους δικαίου.

 
  
MPphoto
 

  Knut Fleckenstein (S&D).(DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, λυπάμαι για τη συμπερίληψη αυτής της συζήτησης στην ημερήσια διάταξη σε τόσο σύντομες προθεσμίες ώστε να μην μπορέσει να παραστεί στο Σώμα η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας. Τους τελευταίους μήνες, η βαρόνη Ashton συνεργάστηκε με το Συμβούλιο για να βελτιώσει τον εσωτερικό συντονισμό της ΕΕ με τους στρατηγικούς εταίρους μας, περιλαμβανομένης της Ρωσίας. Όσον αφορά τις προσπάθειές της υπέρ της διαμόρφωσης μιας συντονισμένης θέσης, πιστεύω ότι θα ήταν εύλογο να συμμετάσχει σε αυτήν τη συζήτηση.

Κανένας από τους άλλους στρατηγικούς εταίρους της ΕΕ δεν βρίσκεται τόσο κοντά μας όσο η Ρωσία, είτε γεωγραφικά είτε σε σχέση με την ιστορική πορεία μας. Γι’ αυτό επιδεικνύουμε μεγάλο ενδιαφέρον για τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στη Ρωσία. Στο σημείο αυτό, θέλω να επισημάνω ιδιαίτερα το πρόγραμμα εργασίας που καταρτίστηκε από κοινού από τους συντονιστές της εταιρικής σχέσης για τον εκσυγχρονισμό, τόσο στη Ρωσία όσο και στην ΕΕ. Αυτό το κοινό πρόγραμμα εργασίας για τον εκσυγχρονισμό περιέχει σημαντικά μέτρα τα οποία θα ενισχύσουν ενεργά την ανάπτυξη του κράτους δικαίου στη Ρωσία. Αυτός είναι ο σωστός τρόπος για να διασφαλιστεί ότι η συνεργασία μας θα αποφέρει ουσιαστικά οφέλη, κυρίως για τους πολίτες. Η πρωτοβουλία για τον εκσυγχρονισμό της Ρωσίας την οποία δρομολόγησε ο ρώσος Πρόεδρος προσφέρει στους διεθνείς εταίρους της χώρας την ευκαιρία να ξεκινήσουν μια γόνιμη συνεργασία με τη Ρωσία. Πρέπει να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία αυτή.

Όπως ανέφεραν ήδη οι συνάδελφοί μου βουλευτές, για να είναι βιώσιμη η διαδικασία εκσυγχρονισμού, δεν πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά και μόνον στις τεχνολογικές εξελίξεις. Πρέπει να εδραιωθεί μια σύγχρονη ρωσική οικονομία στα αξιόπιστα θεμέλια των αρχών του κράτους δικαίου. Μόνον όταν οι πολίτες και οι επιχειρηματίες μπορούν να βασίζονται στο κράτος δικαίου θα έχουν το θάρρος να εφαρμόσουν καινοτομίες και να πραγματοποιήσουν επενδύσεις. Ας σφίξουμε το χέρι που μας τείνει η Ρωσία και ας βοηθήσουμε τη χώρα αυτή να εκσυγχρονιστεί.

 
  
MPphoto
 

  Jacek Protasiewicz (PPE).(PL) Κύριε Πρόεδρε, μαζί με πολλούς από τους συναδέλφους μου που έλαβαν ήδη τον λόγο, συμφωνώ με την προφανή δήλωση ότι η Ρωσία είναι στρατηγικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για λόγους γεωπολιτικής, διεθνούς ασφάλειας και οικονομικών σχέσεων. Εξάλλου, δεν πρέπει να απορεί κανείς που ενδιαφερόμαστε τόσο πολύ για την κατάσταση στο εσωτερικό του σημαντικότερου από τους γείτονές μας. Αυτήν την περίοδο φαίνεται να εξαπλώνονται ορισμένες πολύ ανησυχητικές τάσεις στη χώρα αυτή. Επιτρέψτε μου να αναφέρω ένα απόσπασμα πρόσφατης κοινωνικής έρευνας, σύμφωνα με την οποία μόνον το 3% των Ρώσων θεωρούν ότι έχουν την παραμικρή επιρροή στη διαμόρφωση της πολιτικής ζωής στη χώρα τους, 61% θεωρούν ότι δεν μπορούν να υπερασπίσουν τα δικαιώματά τους αποτελεσματικά και 82% θεωρούν ότι οι κρατικοί λειτουργοί δεν τηρούν τους νόμους που θεσπίζονται και ισχύουν στη Ρωσία. Αυτή η κατάσταση είναι λυπηρή για μια χώρα η ανάπτυξη της οποίας είναι τόσο σημαντική για εμάς, όμως οι σχέσεις μεταξύ της Ευρώπης και της Ρωσίας δεν πρέπει, σε καμία περίπτωση, να περιοριστούν μόνον στο στενά οικονομικό πεδίο και στον οικονομικό εκσυγχρονισμό. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου είναι εξίσου σημαντικές πτυχές στις οποίες πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας, όπως πράττουμε και απέναντι σε άλλους γείτονές μας, όπως λόγου χάρη απέναντι στη Λευκορωσία.

 
  
MPphoto
 

  Michael Gahler (PPE).(DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, εκτιμώ ότι είναι σημαντικό, παράλληλα με την ευρεία συνεργασία μας στον επιχειρηματικό τομέα και ενόψει των παγκόσμιων προκλήσεων, όπως έχει ήδη αναφερθεί, να διατηρήσουμε το θέμα του κράτους δικαίου στην ημερήσια διάταξη όλων των συζητήσεών μας με τη Ρωσία.

Τις τελευταίες εβδομάδες, συζητήσαμε επανειλημμένα το θέμα της σταθερότητας στην περιοχή της Μεσογείου και προσδιορίσαμε τις πτυχές οι οποίες δεν συνάδουν με την έννοια της σταθερότητας, ήτοι την ύπαρξη αυταρχικών μηχανισμών. Ταυτόχρονα, αυτό σημαίνει ότι, στην περίπτωση της Ρωσίας, η σταθερότητα δεν μπορεί να βασίζεται στην άσκηση πολιτικής επιρροής στα δικαστήρια ή στη δίωξη δημοσιογράφων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επομένως, κατά την άποψή μου, η στιγμή είναι πάντα κατάλληλη για τη συζήτηση αυτού του θέματος.

Ευελπιστώ ότι θα μπορέσουμε να καταστήσουμε σαφές στη Ρωσία στο πλαίσιο των πρακτικών σχέσεων που θα αναπτύξουμε στο εγγύς μέλλον ότι θέτει σε κίνδυνο το ίδιο το μέλλον της αν δεν εδραιώσει το κράτος δικαίου.

 
  
  

ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ κ. DIANA WALLIS
Αντιπροέδρου

 
  
MPphoto
 

  Tunne Kelam (PPE).(EN) Κυρία Πρόεδρε, έχει υπάρξει ολόκληρη σειρά δεκάδων δολοφονιών ανεξάρτητων δημοσιογράφων και πολιτικών ακτιβιστών στη Ρωσία –για παράδειγμα, της Politkovskaya, της Estemirova και του Magnitsky – όμως δεν έχει διαλευκανθεί κανένα έγκλημα και δεν έχει προσαχθεί στη δικαιοσύνη κανένας δολοφόνος. Το καθεστώς του Κρεμλίνου, δεδομένης της απροθυμίας του να επιβάλει τη δικαιοσύνη και τη διαφάνεια, μπορεί να θεωρηθεί συνένοχο σε αυτά τα εγκλήματα.

Εχθές, η νεαρή βοηθός δικαστής, Natalya Vasilyeva, διέρρηξε τον ιστό του ψεύδους γύρω από τη δίκη Khodorkovsky δηλώνοντας ότι η απόφαση δεν ελήφθη από τους δικαστές, αλλά τους υπαγορεύθηκε εκ των άνω.

Η απαγόρευση έκδοσης θεωρήσεων για τους αξιωματούχους που ευθύνονται για την υπόθεση Magnitsky και άλλες παρόμοιες υποθέσεις είναι ένα συγκεκριμένο μέτρο με το οποίο η ΕΕ μπορεί να δείξει ότι αντιμετωπίζει σοβαρά το θέμα της βελτίωσης του κράτους δικαίου και της διαφάνειας στη Ρωσία. Η νευρικότητα που επιδεικνύουν οι ρωσικές αρχές απέναντι ακόμη και στο ενδεχόμενο απαγόρευσης της έκδοσης θεωρήσεων καταδεικνύει πόσο τεράστιες θετικές δυνατότητες διαθέτει η ΕΕ για να επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές στην κατάσταση.

 
  
MPphoto
 

  Graham Watson (ALDE).(EN) Κυρία Πρόεδρε, πολλοί εξ ημών εδώ στο Κοινοβούλιο αντιμετωπίζουμε τη Ρωσία ως τμήμα της μεγάλης οικογένειας των ευρωπαϊκών εθνών και ελπίζαμε ότι, μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, θα βλέπαμε τη Ρωσία να προσεγγίζει όλο και περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δυστυχώς, αυτό δεν συνέβη. Η σημερινή ρωσική ηγεσία έχει επιλέξει τη δική της πορεία, η οποία προκαλεί πολύ έντονη λύπη σε όσους εξ ημών επιθυμούσαμε να επικρατήσουν η ελευθερία, η δημοκρατία και το κράτος δικαίου για χάρη του ρωσικού λαού.

Ο Επίτροπος που βρίσκεται μαζί μας σήμερα έχει μεγαλύτερη πείρα από τους περισσοτέρους μας όσον αφορά τις σχέσεις με τη Ρωσία, και αναμφίβολα θα αποκτήσει ακόμη περισσότερες εμπειρίες σε αυτόν τον τομέα, όμως ευελπιστώ ότι η Επιτροπή θα ασκήσει πίεση στην Ύπατη Εκπρόσωπο ώστε να υιοθετήσει μια νέα πολιτική έναντι οποιασδήποτε χώρας οι ηγέτες της οποίας περιφρονούν συστηματικά τις αξίες που μας είναι προσφιλείς. Ας συζητήσουμε μαζί τους και ας συνεργαστούμε στα εμπορικά θέματα, όπως πρέπει. Ας προσπαθήσουμε να συζητούμε μαζί τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως οφείλουμε, αλλά ας μην επιτρέπουμε στους ηγέτες τους να νομιμοποιούν παράνομα έσοδα μέσω των τραπεζικών συστημάτων της Ευρώπης, να εκπαιδεύουν τα παιδιά τους στα σχολεία ή τα πανεπιστήμιά μας, ή να κάνουν τις διακοπές τους στα τουριστικά μας θέρετρα. Αν τηρήσουμε αυτήν τη στάση με την ίδια αυστηρότητα απέναντι σε όλους τους αυταρχικούς ηγέτες του κόσμου, θα αρχίσουμε να κινούμαστε προς κάτι που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε ηθική εξωτερική πολιτική.

 
  
MPphoto
 

  Heidi Hautala (Verts/ALE).(EN) Κυρία Πρόεδρε, συμφωνώ με τους συναδέλφους μου οι οποίοι υποστηρίζουν ότι χρειαζόμαστε έξυπνα μέτρα την αντιμετώπιση των αυταρχικών καθεστώτων που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Θέλω να ρωτήσω τους εκπροσώπους του Συμβουλίου και της Επιτροπής στο Σώμα αν είναι διατεθειμένοι να λάβουν μέτρα εναντίον όσων παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, κατά τον τρόπο που υποδεικνύεται στο ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2010, με το οποίο ζητείται το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων και η απαγόρευση έκδοσης θεωρήσεων για τους 60 αξιωματούχους που εμπλέκονται στην υπόθεση Magnitsky, ο οποίος, δυστυχώς, πέθανε φυλακισμένος στη Ρωσία.

Υπάρχουν ένας ή δύο θαρραλέοι υπουργοί Εξωτερικών –ή αντιπρόσωποι της κ. Ashton– οι οποίοι θα είχαν το θάρρος να αναλάβουν αυτήν την πρωτοβουλία και, αν αποδεικνυόταν πως ισχύει η καταγγελία ότι ο δικαστής Viktor Danilkin συνέταξε την απόφαση για τις υποθέσεις Khodorkovsky και Lebedev λαμβάνοντας ευθείες εντολές από το δικαστήριο της Μόσχας, θα συμπεριλάμβαναν στον κατάλογό τους έναν τέτοιο δικαστή;

 
  
MPphoto
 

  Jaroslav Paška (EFD). (SK) Κυρία Πρόεδρε, η Ρωσία είναι ένας από τους σημαντικότερους και σταθερότερους εταίρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι μια χώρα στην οποία η δημοκρατία δεν έχει πολύ μακρά παράδοση, και θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η Ρωσία προσπαθεί ακόμη να εξοικειωθεί με τους δημοκρατικούς κανόνες. Δεν πρέπει άλλωστε να λησμονούμε ότι είναι μια χώρα που εξακολουθεί να αγωνίζεται ενάντια σε μια ωμή ισλαμική τρομοκρατία, οπότε το κοινωνικό κύρος των υπηρεσιών ασφαλείας είναι υψηλότερο από ό,τι στις χώρες μας. Από αυτήν τη σκοπιά, είναι απαραίτητο να κρίνονται οι συχνές αποκλίσεις από τα συνηθισμένα μας πρότυπα δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους με βάση συγκεκριμένες αρχές και με λεπτότητα. Είναι σκόπιμο να διεξάγουμε κατάλληλες συζητήσεις με τους ρώσους φίλους μας για όλα τα ζητήματα που μας απασχολούν σχετικά με τη διακυβέρνηση της χώρας από τις ρωσικές αρχές. Εντούτοις, αυτός ο διάλογος πρέπει να είναι μεθοδικός, να διέπεται από πνεύμα συνεργασίας, και να εντάσσεται στην προσπάθεια βελτίωσης της λειτουργίας του δημοκρατικού συστήματος στη Ρωσία, αντί να συνίσταται σε νουθεσίες από έναν αυτοδιορισμένο θεματοφύλακα της παγκόσμιας δημοκρατίας. Ας διαπραγματευτούμε με τη Ρωσία όπως με έναν φίλο, κατά τρόπο ορθό, ανοικτό και αξιοπρεπή. Σε τελευταία ανάλυση, η ειρήνη, η αρμονία και η ευημερία της Ευρώπης είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών.

 
  
MPphoto
 

  Indrek Tarand (Verts/ALE).(EN) Κυρία Πρόεδρε, κατά την άποψή μου, ο κ. Werner Schulz συνέταξε ένα ψήφισμα το οποίο τεκμηριώνεται με πολύ πειστικά επιχειρήματα και καταλήγει σε ακριβή συμπεράσματα. Ωστόσο, δεν είμαι βέβαιος ότι κατάλαβα το σχόλιο του κ. Fleckenstein. Αν ο Κανονισμός δεν μου επιτρέπει να του υποβάλω νέο ερώτημα, θέλω να τον ρωτήσω το εξής. Εννοεί ότι πρέπει να αποφύγουμε την υποστήριξη αυτού του ψηφίσματος, ή μήπως εξέφρασε την αντίθετη άποψη, δηλαδή την ολόψυχη και άμεση υποστήριξή του από τους Σοσιαλιστές;

 
  
MPphoto
 

  Knut Fleckenstein (S&D).(EN) Κυρία Πρόεδρε, ζητώ συγγνώμη, δεν άκουσα.

(Ο ομιλητής δέχεται να απαντήσει σε ερώτηση στο πλαίσιο της διαδικασίας της γαλάζιας κάρτας σύμφωνα με το άρθρο 149, παράγραφος 8, του Κανονισμού)

 
  
MPphoto
 

  Indrek Tarand (Verts/ALE).(EN) Κυρία Πρόεδρε, δεν κατάλαβα αν ο κ. Fleckenstein πρότεινε να υποστηρίξουμε αυτό το ψήφισμα του Werner Schulz και άλλων ή αν μας καλεί να μην το εγκρίνουμε κατά τη διάρκεια της τρέχουσας περιόδου συνόδου.

 
  
MPphoto
 

  Knut Fleckenstein (S&D).(EN) Κυρία Πρόεδρε, ναι, θα υπερψηφίσω την πρόταση ψηφίσματος.

 
  
MPphoto
 

  Enikő Győri, ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου. (EN) Κυρία Πρόεδρος, καταρχάς, επιθυμώ να ευχαριστήσω όλους τους βουλευτές για τις εύστοχες ερωτήσεις που έθεσαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Συμμερίζομαι πολύ έντονα τις ανησυχίες που εκφράστηκαν από πολλούς εξ υμών. Εκτιμώ ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά πρέπει να συνεχίσει να θίγει αυτές τις ανησυχίες στους ρώσους συνομιλητές μας σε όλα τα επίπεδα. Δεν πρέπει να αποφεύγουμε να εκφραζόμαστε ειλικρινώς όταν προκύπτουν πραγματικά και συγκεκριμένα ζητήματα. Αν θέλουμε να ενεργούμε ως στρατηγικοί εταίροι –και πιστεύω ότι είμαστε στρατηγικοί εταίροι της Ρωσίας– πρέπει να είμαστε έτοιμοι να θίξουμε και τα δύσκολα θέματα.

Δύο πράγματα με ευχαρίστησαν ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια αυτής της συζήτησης. Το πρώτο είναι ότι κανείς δεν αμφισβήτησε το γεγονός ότι η Ρωσία είναι σημαντικός στρατηγικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεύτερον, υπήρξε γενική συναίνεση στην Αίθουσα ως προς το ότι ο εκσυγχρονισμός και η εδραίωση πλήρως αναπτυγμένης δημοκρατίας και κράτους δικαίου δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμα στη Ρωσία, ενώ η λειτουργία της δημοκρατίας στη χώρα αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα.

Φυσικά, θα μεταφέρω όλες τις επισημάνσεις σας στην Ύπατη Εκπρόσωπο, έτσι ώστε να αξιοποιήσουμε καταλλήλως τα διάφορα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας. Είμαι βέβαιη ότι η επικείμενη επίσκεψη της ρωσικής κυβέρνησης στις Βρυξέλλες στις 24 Φεβρουαρίου θα μας προσφέρει μια καλή ευκαιρία για να επαναλάβουμε τις ανησυχίες μας.

Η Ρωσία είναι μόνιμο θέμα συζήτησης στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων. Ίσως να γνωρίζετε ότι, από το περασμένο έτος, μια τακτική συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έχει αφιερωθεί στη συζήτηση ζητημάτων τα οποία αφορούν τους στρατηγικούς εταίρους μας. Αυτό συνέβη για πρώτη φορά –και πιο πρόσφατα– τον Σεπτέμβριο του 2010, και εκτιμώ ότι ο κ. Van Rompuy θα πράξει το ίδιο και κατά το τρέχον έτος.

Θα απαντήσω τώρα σε ορισμένες από τις συγκεκριμένες ερωτήσεις που μου έθεσαν οι βουλευτές. Καταρχάς, ως προς την ερώτηση της κ. Hautala για τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα επεσήμαινα ότι η Ύπατη Εκπρόσωπος αντιμετωπίζει με μεγάλη σοβαρότητα το ψήφισμα που ενέκρινε το Κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2010. Τα περιστατικά που σχετίζονται με τους θανάτους, κατά τη διάρκεια προσωρινής κράτησης, των Sergei Magnitsky και Vera Trifonova πρέπει να διερευνηθούν με τον ενδεδειγμένο τρόπο και, προφανώς, το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων θα παρακολουθήσει πολύ προσεκτικά αυτήν τη διαδικασία. Συνεχίζουμε να θίγουμε αυτές και άλλες ανησυχίες σε όλα τα επίπεδα, όχι μόνον στις εξαμηνιαίες διαβουλεύσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και σε επίπεδο συνόδων κορυφής, επιμένοντας στην ανάγκη να τηρεί η Ρωσία τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Η όποια απόφαση για περιοριστικά μέτρα ανήκει στο πεδίο αρμοδιότητας του Συμβουλίου. Τέτοια μέσα πρέπει να αξιοποιούνται με σύνεση και με βάση σαφή αποδεικτικά στοιχεία. Καταρχάς, συνεχίζουμε να καλούμε τη Ρωσία να μεριμνήσει για τη διενέργεια κατάλληλης έρευνας.

Θα έλεγα στην κ. Oomen-Ruijten ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν το επίκεντρο των διαπραγματεύσεων για τη νέα συμφωνία και θα μας απασχολήσουν σε διάφορα μέτωπα. Μπορούμε να σας διαβεβαιώσουμε ότι οι δεσμεύσεις της ΕΕ και της Ρωσίας υπέρ της υποστήριξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων των μελών μειονοτήτων, θα έχουν κορυφαία θέση σε αυτήν τη συμφωνία και θα αποτελέσουν κατ’ ουσίαν θεμελιώδες στοιχείο της μελλοντικής συμφωνίας.

Εν κατακλείδι, θα συνοψίσω με λίγα λόγια μερικές από τις προηγούμενες επισημάνσεις μου. Το κράτος δικαίου και η ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος πρέπει να παραμείνουν αναπόσπαστο στοιχείο της προσπάθειας εκσυγχρονισμού που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στη Ρωσική Ομοσπονδία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι διαρκώς έτοιμη να υποστηρίξει τη Ρωσία σε αυτές τις προσπάθειες. Η ελευθερία του λόγου, του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι είναι τα δομικά στοιχεία επί των οποίων εδράζονται όλες οι δυτικές δημοκρατίες. Η Ρωσία πρέπει να σεβαστεί τις νομικές υποχρεώσεις τις οποίες έχει αναλάβει ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, των Ηνωμένων Εθνών και του ΟΑΣΕ.

Η περιοχή του βορείου Καυκάσου εξακολουθεί να μας ανησυχεί πολύ έντονα. Πρέπει να ενθαρρύνουμε τη Ρωσία να αναζητήσει βιώσιμη λύση γι’ αυτό το ενδημικό πρόβλημα στην περιοχή. Έχει σημασία να μην λησμονούμε ότι, παρά τις πολλές ανησυχίες που έχουμε εκφράσει και τον αριθμό των προκλήσεων που αντιμετωπίζει αυτήν την περίοδο η Ρωσία, έχουν υπάρξει και ορισμένες θετικές εξελίξεις. Πρέπει να θεωρήσουμε ότι ο πρόεδρος Medvedev εννοεί αυτά που δηλώνει και να συνεχίσουμε να διεξάγουμε σοβαρό διάλογο με τη Ρωσία για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Συνεπώς, όταν προκύπτουν νέα ζητήματα, πρέπει να ενημερωνόμαστε, ενώ πρέπει να παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά τις εξελίξεις στη Ρωσία.

Σας ευχαριστώ θερμά για τα πολύτιμα σχόλιά σας. Η Ύπατη Εκπρόσωπος θα ενημερωθεί δεόντως για τις απόψεις σας.

 
  
MPphoto
 

  Πρόεδρος. – Η συζήτηση έληξε.

Η ψηφοφορία θα διεξαχθεί το μεσημέρι της Πέμπτης 17 Φεβρουαρίου 2011.

(Η συνεδρίαση διακόπτεται στις 11.45 και συνεχίζεται στις 12.00)

Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)

 
  
MPphoto
 
 

  Cristian Dan Preda (PPE), γραπτώς.(RO) Ο διεθνής Τύπος έχει συζητήσει επί μακρόν την υπόθεση του Mikhail Khodorkovsky και υπάρχουν όντως πολύ έντονες ενδείξεις ότι η υπόθεση αυτή έχει αποτελέσει αντικείμενο εκμετάλλευσης για πολιτικούς λόγους. Οι πρόσφατες δηλώσεις της υπευθύνου Τύπου του δικαστή Danilkin καταδεικνύουν σαφώς την έλλειψη ανεξαρτησίας του ρωσικού δικαστικού συστήματος. Από την άλλη πλευρά, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένη περίπτωση. Απεναντίας, οι ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στη Ρωσία καταγγέλλουν τακτικά ότι στη χώρα αυτή δεν γίνονται σεβαστοί οι όροι διεξαγωγής δίκαιης δίκης. Επιπλέον, τον Σεπτέμβριο του 2010, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης ζήτησε από τις αρχές της Μόσχας να υιοθετήσουν μεταρρυθμίσεις οι οποίες να εγγυώνται την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος και να θέσουν τέρμα στην παρενόχληση των δικηγόρων. Τέλος, είναι σημαντικό να τονίσουμε την κρίσιμη κατάσταση στον βόρειο Καύκασο, μια περιοχή όπου βασιλεύει κλίμα ατιμωρησίας και όπου, ακόμα χειρότερα, τα θύματα φοβούνται να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους προκειμένου να μην εκτεθούν σε ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο. Αν θέλουν να αποδείξουν την αξιοπιστία τους εξαγγέλλοντας την πρόθεσή τους να σεβαστούν το κράτος δικαίου, οι ρωσικές αρχές πρέπει σαφώς να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειες από όσες έχουν καταβάλει μέχρι σήμερα.

 
  
MPphoto
 
 

  Traian Ungureanu (PPE), γραπτώς.(EN) Το κράτος του προέδρου Medvedev και του πρωθυπουργού Putin δεν είναι συμβατό με το κράτος δικαίου. Για πάνω από μια δεκαετία, οι Putin και Medvedev ανέχθηκαν, και ενδεχομένως υπέθαλψαν, μια φοβερή σειρά καταχρήσεων και εγκλημάτων, περιλαμβανομένων σκηνοθετημένων από το κράτος δικών, πρακτικών ελέγχου του Τύπου και πολιτικών δολοφονιών.

Το φρικτό ιστορικό ανομίας στη Ρωσία δεν είναι ζήτημα ιδιωτικής εγκληματικότητας. Το πραγματικό πρόβλημα είναι η υποστηριζόμενη από το κράτος ανομία. Το ρωσικό δικαστικό σύστημα, και το ίδιο το ρωσικό κράτος, δεν έχουν διερευνήσει ποτέ τα εγκλήματα που στρέφονταν κατά δημοσιογράφων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ατόμων που αποκάλυπταν φαινόμενα διαφθοράς στον στρατό ή στο δικαστικό σώμα. Η ανομία στη Ρωσία αντιμετωπιζόταν για πολλά χρόνια ως ατύχημα ή ως πρόβλημα που ξεπερνά τις δυνατότητες του κράτους να το ελέγξει.

Η πολιτική της ΕΕ πρέπει να ζητήσει ευθύνες από τις ρωσικές αρχές για τη συνεργία τους με εγκληματικά στοιχεία. Οι πρόσφατες εξελίξεις φαίνεται να καταδεικνύουν ότι η δεύτερη δίκη του κ. Khodorkhovsky διεξήχθη υπό τις εντολές υψηλών πολιτικών προσώπων. Οι εξωδικαστικές επιδόσεις του ρωσικού κράτους αποτελούν ήδη παράδοση. Η πολιτική της ΕΕ πρέπει να προβεί σε απολογισμό αυτής της θλιβερής πρακτικής.

Η συνήθης ήπια ρητορική της ΕΕ δεν είναι ενδεδειγμένη εν προκειμένω. Πρέπει να αντικατασταθεί από μια αποφασιστική πολιτική, η οποία θα περιλαμβάνει αξιόπιστες προειδοποιήσεις βάσει των οποίων η μελλοντική συνεργασία με τη Ρωσία θα προϋποθέτει την άμεση βελτίωση της επιβολής του νόμου στη χώρα αυτή.

 
  
MPphoto
 
 

  Krzysztof Lisek (PPE), γραπτώς.(PL) Στην αρχή της θητείας του, ο κ. Medvedev υποσχέθηκε στους Ρώσους μια «δικτατορία του νόμου» και πλήρη δημοκρατία. Ο ρώσος πρόεδρος αντιλαμβάνεται, κατά την εκτίμησή μου, το γεγονός ότι η χώρα του αγωνίζεται να χτίσει ένα δημοκρατικό κράτος σύμφωνα με τις αρχές του κράτους δικαίου και να δημιουργήσει μια σύγχρονη οικονομία η οποία θα μπορεί να ανταποκριθεί στις παγκόσμιες προκλήσεις. Τα πρόσφατα γεγονότα στη Ρωσία, και ιδίως οι πολυάριθμες επιθέσεις σε δημοσιογράφους και εκπροσώπους ανεξάρτητων μη κυβερνητικών οργανώσεων, αλλά και η δικαστική απόφαση που εκδόθηκε για την υπόθεση Khodorkovsky, μας κάνουν εύλογα να αναρωτηθούμε αν πίσω από αυτές τις μεγαλόστομες διακηρύξεις υπάρχει έστω και η παραμικρή πραγματική κατανόηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Η τήρηση από τη Ρωσία των διεθνών της υποχρεώσεων μπορεί επίσης να θεωρηθεί αμφιλεγόμενη από ποικίλες απόψεις. Οι ανεπίλυτες συγκρούσεις σε περιοχές όπως το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η Υπερδνειστερία και η Αμπχαζία και η Νότια Οσετία πρέπει να διευθετηθούν το ταχύτερο δυνατόν, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Ρωσία. Η Ρωσία πρέπει να εφαρμόσει άνευ όρων όλες τις διατάξεις της συμφωνίας του 2008 μεταξύ της Ρωσίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Γεωργίας. Ειδικότερα, οι αντιπρόσωποι της αποστολής επιτήρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Γεωργία (EUMM Georgia) πρέπει να έχουν εγγυημένη και απεριόριστη πρόσβαση στα γεωργιανά εδάφη της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας, προκειμένου να διασφαλιστούν η ειρήνη και η σταθερότητα σε αυτές τις περιοχές.

 
  
MPphoto
 
 

  Indrek Tarand (Verts/ALE), γραπτώς.(EN) Το πρόβλημα των ανεξάρτητων δικαστηρίων και της απομίμησης δημοκρατίας, ελευθερίας του λόγου και κράτους δικαίου φαίνεται να είναι κατανοητό στο ευρύ κοινό. Εξάλλου, η ΕΕ οφείλει να μπορεί να αναγνωρίζει τέτοιου είδους προβλήματα. Εντούτοις, μοιάζει παράδοξο το γεγονός ότι, ταυτόχρονα, ορισμένα κράτη μέλη επιμένουν να αγνοούν τις κοινές συνεννοήσεις ή ακόμη και τις συμφωνίες, όπως η κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ της ΕΕ. Ceterum censeo – η Γαλλία αποφάσισε να πουλήσει ένα θωρηκτό κατηγορίας Mistral στη Ρωσία· πιστεύουμε ότι θα μετανιώσει ειλικρινά γι’ αυτήν της την πράξη.

 
  
  

ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ κ. ROBERTA ANGELILLI
Αντιπροέδρου

 
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου