Indeks 
 Poprzedni 
 Następny 
 Pełny tekst 
Procedura : 2011/2644(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B7-0224/2011

Teksty złożone :

B7-0224/2011

Debaty :

PV 23/03/2011 - 17
CRE 23/03/2011 - 17

Głosowanie :

PV 24/03/2011 - 6.15
Wyjaśnienia do głosowania
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2011)0118

Debaty
Środa, 23 marca 2011 r. - Bruksela Wydanie Dz.U.

17. Sytuacja w Japonii, w tym alarmy w elektrowniach jądrowych (debata)
zapis wideo wystąpień
PV
MPphoto
 

  Przewodnicząca – Kolejnym punktem porządku obrad są oświadczenia Rady i Komisji dotyczące sytuacji w Japonii, w tym alarmów w elektrowniach jądrowych.

 
  
MPphoto
 

  Enikő Győri, urzędująca przewodnicząca Rady Pani Przewodnicząca! W imieniu Rady pragnę na wstępie przekazać nasze kondolencje obywatelom Japonii, którzy stracili bliskich, i wielu innym, których w taki czy inny sposób dotknęły tragiczne wydarzenia, jakie miały miejsce ponad 10 dni temu. Składam również hołd odwadze i hartowi ducha tych, którzy obecnie zmagają się ze skutkami straszliwego trzęsienia ziemi i fali tsunami, a także próbują się uporać z konsekwencjami wypadku jądrowego.

W tej niezwykle trudnej i wymagającej chwili Unia Europejska solidaryzuje się ze społeczeństwem Japonii. Zapewniliśmy już bardzo konkretną pomoc temu krajowi. Już w dniu, w którym doszło do trzęsienia ziemi, Rada Europejska zwróciła się do wysokiej przedstawiciel i do Komisji o uruchomienie wszelkiej właściwej pomocy. Aby pomóc w skoordynowaniu pomocy zapewnianej przez państwa członkowskie, uruchomiono europejski mechanizm ochrony ludności.

W bardzo krótkim okresie Unia Europejska zareagowała na kierowane przez rząd Japonii wnioski o pomoc. Unia jest gotowa kontynuować swoją odpowiedź na apele o pomoc humanitarną, wsparcie techniczne i wszelką bardziej wyspecjalizowaną pomoc, którą władze japońskie mogą uznać za właściwą.

W imieniu Rady chciałabym podziękować w szczególności pani komisarz Georgiewej oraz pani wysokiej przedstawiciel za szybką, kompleksową i doskonale skoordynowaną reakcję na tę klęskę. Wysłany do Japonii unijny zespół ochrony ludności ma nasze pełne poparcie. Poszczególne państwa członkowskie również są gotowe wyjść z nader szczodrymi ofertami pomocy.

Należy też wspomnieć, że Rada będzie musiała zbadać makroekonomiczne skutki kryzysu japońskiego. Ministrowie przeprowadzili już wstępną dyskusję w tej sprawie podczas śniadania ECOFIN w dniu 15 marca.

Oczywiście jednym z najważniejszych powodów do obaw jest dla nas wszystkich sytuacja w elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi. Chciałabym podkreślić, że prezydencja węgierska podjęła niezwłoczne działania, biorąc pod uwagę znaczenie tych wydarzeń i możliwe skutki dla Europy, zwłaszcza pod względem zagrożenia jądrowego.

Pilnie zwołaliśmy spotkanie grupy roboczej ds. zagadnień jądrowych oraz nadzwyczajne posiedzenie Rady ds. Energii, aby dokonać oceny sytuacji w Japonii i jej możliwych konsekwencji dla UE oraz rozważyć ewentualną reakcję UE.

Chciałabym podkreślić, że pierwszą reakcją Rady były wyrazy solidarności, współczucia oraz gotowości zapewnienia pomocy humanitarnej i technicznej. Reakcja ta wyrażała też szacunek dla nieustępliwości i odporności społeczeństwa Japonii, zwłaszcza osób nadal zmagających się z sytuacją w Fukushimie.

To dzięki ich nieustępliwości wobec ekstremalnie trudnych warunków możemy obecnie dostrzec promyk nadziei w sytuacji dotyczącej tej elektrowni jądrowej, chociaż nadal jest ona poważna. Obecnie najważniejszym problemem jest wysoki stopień skażenia, jaki zmierzono w pobliżu elektrowni.

Musimy kontynuować nasze wsparcie dla Japonii. Przyczynia się do tego kilka państw członkowskich – czy to w formie dwustronnej, czy to za pomocą różnych mechanizmów koordynacyjnych sterowanych przez Komisję lub Międzynarodową Agencję Energii Atomowej. W trakcie posiedzenia ministrów środowiska węgierskiemu ministrowi rozwoju wsi, panu Sándorowi Fazekasowi, powiedziano, że wydarzenia, do których doszło w elektrowni jądrowej Fukushima, nie niosą obecnie żadnych skutków dla mieszkańców UE. Promieniowanie we wszystkich państwach członkowskich pozostaje na normalnym poziomie, a w stosunku do produktów żywnościowych sprowadzanych z Japonii działają właściwe mechanizmy kontroli. Jednakże wypadek w elektrowni jądrowej Fukushima wymaga skutecznej reakcji ze strony UE.

Z tego wypadku można wyciągnąć pewne wnioski. Wdrażanie i stałe podnoszenie wysokich standardów bezpieczeństwa jądrowego jest najistotniejszym priorytetem władz regulacyjnych i operatorów w UE, ale sama koncepcja stałego ulepszania wymaga, byśmy najpierw wyciągnęli wnioski, chociaż wypadek spowodowały czynniki zewnętrzne, a nie nieprawidłowe funkcjonowanie elektrowni. Kilka państw członkowskich i kilku operatorów przemysłowych podjęło już decyzje o przeprowadzeniu przeglądu bezpieczeństwa elektrowni jądrowych, co należy przyjąć z zadowoleniem.

Po nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Ministrów ds. Energii, które odbyło się 21 marca, węgierski minister ds. rozwoju narodowego, pan Tamás Fellegi, napisał do przewodniczącego Van Rompuya, by poinformować go o propozycji przeprowadzenia testów warunków skrajnych w elektrowniach jądrowych i zachęcenia do tego samego innych krajów, zwłaszcza krajów sąsiadujących. Zakres i warunki testu należałoby ustalić z uwzględnieniem niedawnych wydarzeń i przy pełnym wykorzystaniu dostępnej wiedzy specjalistycznej. Przy uwzględnieniu odmiennych cech szczególnych każdej elektrowni jądrowej, zakres oceny mógłby obejmować następujące najważniejsze zagadnienia: ryzyko powodzi, ryzyko sejsmiczne, systemy rezerwowe i procedury awaryjne.

Przy pełnym zaangażowaniu państw członkowskich Europejska Grupa Organów Regulacyjnych ds. Bezpieczeństwa Jądrowego określi warunki tej oceny, konsultując je z właściwymi zainteresowanymi podmiotami. Chociaż trudno ustalić konkretną datę takiego testu, to jednak jest jasne, że należy go przeprowadzić możliwie jak najwcześniej.

W oczywisty sposób kwestia bezpieczeństwa elektrowni jądrowych nie kończy się na granicach UE. Właśnie dlatego należy zaangażować sąsiadujące kraje trzecie. Ocena powinna dotyczy zarówno istniejących, jak i projektowanych elektrowni, zaś aby włączyć inne kraje, musimy w pełni wykorzystać organizacje i organy międzynarodowe, na przykład Międzynarodową Agencję Energii Atomowej, i inne stowarzyszenia międzynarodowe, jak G-20.

Oczywiście przekaz dla społeczeństwa dotyczący sytuacji w Japonii musi być jasny. W tej kwestii chciałabym zgłosić dwie uwagi. Po pierwsze wiarygodność tej procedury zależy od przejrzystości, z jaką podejdziemy do warunków i wyników tej oceny. Po drugie, bez względu na powagę sytuacji w Japonii nie powinniśmy sprawiać wrażenia, jakoby kwestia bezpieczeństwa jądrowego interesowała nas tylko okazjonalnie i wyłącznie teraz. Trzeba przypomnieć, że już od 25 lat w Europie istnieją ramy prawnie wiążące. Jeżeli chodzi o konkretne kwestie jądrowe, Rada będzie oczywiście pilnie śledzić rozwój sytuacji i w każdym razie wróci do tej sprawy na posiedzeniu czerwcowym.

W kolejnych dniach bieżącego tygodnia Rada Europejska dokona przeglądu obecnej sytuacji w Japonii, będącej następstwem tej tragedii. Nie wątpię, że nasi szefowie państw i rządów będą chcieli wyrazić swoją niesłabnącą solidarność ze społeczeństwem Japonii, co ja obecnie czynię. Unia Europejska nadal będzie gotowa zapewnić wszelką pomoc, na jaką nas stać, by pomóc Japończykom przetrwać te trudne chwile. Jeszcze raz wyrażam uznanie dla ich odwagi i determinacji.

 
  
MPphoto
 

  Günther Oettinger, komisarz (DE) Pani Przewodnicząca, Szanowni Posłowie! W imieniu Unii Europejskiej Komisja przekazała wyrazy solidarności z obywatelami i rządem Japonii. Wyraziliśmy nasze głębokie współczucie. Uważamy, że odwaga i spokój społeczeństwa japońskiego zasługują na nasz najwyższy szacunek i uznanie.

W ramach centrum monitorowania i informacji koordynujemy działania wspierające, aby wystąpić ze wspólną ofertą pomocy ze strony UE. W ramach pierwszego wspólnego unijnego pakietu pomocy 13 państw członkowskich dostarczyło koce, materace, pojemniki na wodę, namioty i urządzenia higieniczne. Czekamy na kolejne propozycje, a w najbliższych dniach – w czwartek, czyli jutro, oraz w piątek – zajmiemy się dostarczeniem pomocy i jej dystrybucją w Japonii. Pani komisarz Georgiewa zjawi się tam osobiście.

Zaproponowaliśmy również naszą pomoc w kompleksie elektrowni jądrowej, ale jak dotąd nie zwrócono się do nas z wnioskiem o nią. W sprawach związanych z energią jądrową pozostajemy w ścisłym kontakcie z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej w Wiedniu, a także pilnie śledzimy, oceniamy i analizujemy sytuację w Japonii pod kątem bezpieczeństwa. Zanim będziemy w stanie ocenić skutki wypadku w elektrowni jądrowej, potrzebujemy więcej informacji. Obecnie zakładamy, że japońscy inżynierowie i technicy oraz rząd Japonii odzyskają kontrolę nad tym zespołem elektrowni jądrowych i uda się uniknąć dalszych zniszczeń na skutek awarii.

Oceniamy, jakie wnioski powinniśmy wyciągnąć z tej sytuacji dla Europy. W tym celu w ubiegły wtorek zorganizowaliśmy konferencję wysokiego szczebla z udziałem wszystkich państw członkowskich, przedsiębiorstw energetycznych będących operatorami elektrowni jądrowych, wszystkich przedsiębiorstw budujących elektrownie jądrowe oraz organów odpowiedzialnych za energetykę jądrową w państwach członkowskich. W poniedziałek odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Rady Ministrów ds. Energii, które zwołał pan minister Fellegi.

Trzeba sobie uświadomić, że co się tyczy elektrowni jądrowych, sytuacja europejskich państw członkowskich i ich stanowiska są bardzo zróżnicowane. Elektrownie jądrowe działają w 14 państwach członkowskich; dla 13 z nich jest to element długofalowej polityki energetycznej, podczas gdy jedno z nich – Niemcy – dąży do wycofania się z korzystania z energii jądrowej. W 13 krajach nie ma elektrowni jądrowych, z czego dwa – Polska i Włochy – obecnie rozważają rozpoczęcie lub powrót do wytwarzania energii jądrowej. Za wyjątkiem energii odnawialnej – gdzie istnieje cel w wysokości 20 % – koszyk energetyczny należy do kompetencji krajowego ustawodawstwa i polityki krajowej. Szanujemy to.

Sytuacja w poszczególnych regionach Europy wygląda bardzo różnie – ogólnie w Europie 30 % energii pochodzi z energetyki jądrowej, przy czym w Austrii ten wskaźnik zbliża się do 0, podczas gdy we Francji wynosi 80 % – ale istnieją dwa wspólne elementy. Pierwszy, do którego wrócimy w trakcie tego roku, to infrastruktura. Bez względu na to, w jakim kierunku pójdzie polityka energetyczna, konieczne jest przyspieszenie rozbudowy infrastruktury w zakresie energii elektrycznej, gazownictwa i magazynowania – tak pod względem jakościowym, jak i ilościowym. Drugi to bezpieczeństwo. Bezpieczeństwo ogólnie instalacji przemysłowych, ogólnie infrastruktury, a w szczególności elektrowni jądrowych to przedmiot wspólnej troski dla dobra pracowników elektrowni, obywateli Europy i dla europejskiej przyrody.

Dlatego proponujemy się zastanowić – uwzględniając dostrzegalne już przyczyny i pojawiające się informacje o przyczynach wypadku w Japonii – czy nie byłoby rzeczą rozsądną i właściwą przeprowadzenie testu bezpieczeństwa – testu warunków skrajnych, inaczej mówiąc nadzwyczajnego testu, opierającego się na wspólnych standardach i kryteriach, w celu dalszego ograniczenia zagrożenia w 143 elektrowniach jądrowych działających w Unii Europejskiej, jak również wobec budowy wszystkich nowych elektrowni w Unii Europejskiej.

Bezpieczeństwo jest korzystne dla wszystkich obywateli, bez względu na to, czy w ich państwie członkowskim zamieszkania funkcjonują elektrownie jądrowe, czy się je planuje, wycofuje się z nich, czy też takie elektrownie nie istnieją. Obejmowałoby to w szczególności takie kryteria, jak powodzie oraz zagrożenia dla funkcjonowania i bezpieczeństwa, trzęsienia ziemi i wiedza uzyskana dzięki Japonii, systemy chłodzenia i ich funkcjonowanie oraz kwestia zasilania i zasilania zapasowego w różnych sytuacjach, by możliwe było utrzymanie chłodzenia za pomocą zasilania i zapasowych jednostek zasilających nawet w razie zagrożenia trzęsieniem ziemi i powodzi. Obejmowałoby to ogólne kryteria dla wszystkich elektrowni jądrowych, jak również szczególne kryteria dla każdego rodzaju projektu, wieku, lokalizacji, zagrożenia sejsmicznego, zagrożenia powodziowego i innych czynników. W takim szczególnym przeglądzie powinno się uwzględnić zagadnienia takie jak katastrofy lotnicze, ataki cybernetyczne i terrorystyczne.

Komisja proponuje państwom członkowskim, że przygotuje i skoordynuje to wspólnie z organami odpowiedzialnymi za energię jądrową. To tylko propozycja, której przyjęcie jest dobrowolne. Państwa członkowskie same odpowiadają za podjęcie decyzji, czy chcą przeprowadzić w Europie ogólny i szczegółowy, wspólny test warunków skrajnych.

Moja przedmówczyni wspomniała o państwach sąsiadujących, które są równie ważne dla naszego bezpieczeństwa; najważniejszym z nich jest Szwajcaria, wraz z Ukrainą, Armenią, Turcją i Rosją. Przeprowadziłem długą rozmowę telefoniczną z ukraińskim ministrem ds. energii. Stwierdził, że z radością wziąłby udział w ewentualnym wspólnym teście warunków skrajnych dla całej Unii Europejskiej – inaczej mówiąc, zgłosił ofertę ze swojej strony. To jasne, że nasze możliwości w zakresie testu warunków skrajnych poza granicami Unii Europejskiej i jej państw członkowskich będą w ogromnej mierze zależeć od tego, czy uda się nam to zorganizować wspólnie w Europie. Jeżeli niektóre państwa członkowskie nie będą chciały wziąć w nim udziału, to oczywiście składając taką propozycję Turcji, Ukrainie, Rosji i Szwajcarii będziemy mieć mniejszy autorytet, niż gdyby wszystkie państwa członkowskie wspólnie zgodziły się, że jest to ważny krok na rzecz bezpieczeństwa.

Dlatego w najbliższych tygodniach opracujemy te kryteria bezpieczeństwa i ucieszymy się, jeżeli będziemy mogli współpracować nie tylko z Parlamentem, ale również z wszystkimi zaangażowanymi w Unii Europejskiej – organizacjami pozarządowymi, przedsiębiorstwami energetycznymi, pracownikami, technikami, inżynierami w elektrowniach – w celu możliwie jak największego dalszego ograniczenia zagrożenia i zwiększenia bezpieczeństwa. Jesteśmy wdzięczni, że prezydent Sarkozy chce się zająć tym całym zagadnieniem na szczycie G-20, dzięki czemu wnioski zostaną wyciągnięte nie tylko w odniesieniu do elektrowni jądrowych w Europie, ale do wszystkich na całym świecie.

Tak wygląda sytuacja z naszej strony. W każdej chwili z radością dostarczymy Parlamentowi, za pośrednictwem jego wyspecjalizowanych komisji, informację dotyczącą dalszego postępowania, co uczyniliśmy już w ostatnich dniach na forum Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii; z niecierpliwością czekamy na podobne wsparcie ze strony Rady Europejskiej, spotykającej się jutro i pojutrze tu, w Brukseli.

 
  
MPphoto
 

  Elmar Brok, w imieniu grupy PPE(DE) Pani Przewodnicząca, Pani Urzędująca Przewodnicząca Rady, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Po raz kolejny przypomniano nam o potędze natury i dostrzegamy ograniczenia ludzkich możliwości, przekonując się, że znajdujemy się na łasce potężnych sił przyrody. W takich chwilach możemy jedynie okazać solidarność z Japończykami – solidarność wyrażaną w naszych myślach i modlitwach, ale również w formie praktycznej pomocy. Kiedy pan komisarz mówi, że udzielamy pomocy, starając się zapewnić ulgę i wspomóc ludzi, to jest to ważny środek nie tylko dlatego, że oznacza bezpośrednie wsparcie, ale również dlatego, że daje pewną otuchę. Wiem też, że robią to nie tylko organizacje państwowe, ale także wielu obywateli Europy gotowych przekazać darowizny, swoje prywatne środki. Tylko w moim rodzinnym mieście, gdzie patronuję tej akcji, w ciągu trzech dni zebrano 50 tysięcy euro, a środki nadal napływają. Tak dzieje się w całej Europie i to świadczy o wysokim poziomie wsparcia.

Jednocześnie powinniśmy się chwilę zastanowić i nie zaczynać od razu pociągać za sznurki w celach związanych z naszą polityką wewnętrzną. Niewątpliwie jednak przyjrzymy się zdobytym doświadczeniom i wnioskom, jakie można wyciągnąć z tej awarii jądrowej, będziemy też musieli przeprowadzić testy warunków skrajnych i mam nadzieję, Panie Komisarzu, że zrobimy to na szczeblu europejskim – gdy bowiem dochodzi do takich wypadków, granice nie mają znaczenia. Musimy zadbać o stworzenie odpowiedniej infrastruktury dla zaistnienia alternatyw oraz o prowadzenie badań w dziedzinie nowych projektów energetycznych, które powinny jednocześnie dotyczyć zagadnień zmiany klimatu, miejsc pracy i konkurencyjności.

Musimy też sobie uświadomić, że odmienną rolę zacznie odgrywać sformułowanie „ryzyko niedające się wykluczyć”. Ludzie nie wierzą już, że przedsiębiorstwa będą przestrzegać wszystkich przepisów i że nie istnieje nic, czego nie dałoby się wyliczyć. Przypadek Japonii zmieni nasz sposób myślenia o tych zagadnieniach i w efekcie będziemy musieli przemyśleć kwestie ryzyka systemowego; zostaną wyciągnięte nowe wnioski, które powinny stać się zaczątkiem nowych rozważań i nowej polityki. Powinniśmy to omówić z potrzebnym w tej sprawie spokojem.

 
  
MPphoto
 

  Marita Ulvskog, w imieniu grupy S&D(SV) Pani Przewodnicząca! Jeden z najbardziej rozwiniętych gospodarczo i technicznie krajów świata popadł w stan kryzysu humanitarnego. To przede wszystkim tragedia dla wszystkich dotkniętych tym osób. Zdjęcia Japonii rozdzierają serce. Musimy udzielić jej wszelkiego wsparcia i pomocy na każdy możliwy sposób. Ta katastrofa pokazuje jednak również, jak bardzo narażone są wszystkie nowoczesne społeczeństwa. To, co wydarzyło się w Japonii, mogło stać się w innym regionie świata – nawet tutaj. Nawet w krajach o niezwykle restrykcyjnych wymogach bezpieczeństwa to bezpieczeństwo może okazać się złudne.

Oczywiście obecnie nie możemy wyobrazić sobie po prostu rezygnacji z energii jądrowej. Z pewnością w Europie część krajów nie dysponuje energią jądrową, choć większość jest od niej w przeważającej mierze lub całkowicie uzależniona. Niektóre kraje budują nowe elektrownie jądrowe, a niektóre je rozbierają. Właśnie w takiej sytuacji się znajdujemy – inaczej mówiąc, różne państwa członkowskie znajdują się w różnej sytuacji pod względem stopnia narażenia, niemniej jednak razem stoimy przed tym problemem i musimy przyjąć długofalowe podejście do naszego zaopatrzenia w energię.

W dość oczywisty sposób musimy przestawić nasze systemy energetyczne, aby ograniczyć ryzyko i jednostronny charakter takich systemów. Powinniśmy podjąć poważne wysiłki na rzecz nadania priorytetu badaniom i rozwojowi oraz inwestycjom w długofalowe, zrównoważone i odnawialne źródła energii, a także ich rozpowszechnianiu. Europa ma w tym zakresie ogromny niewykorzystany potencjał, który należy zestawić z faktem, że budowa nowych elektrowni jądrowych uzależni nas od nich na wiele kolejnych dziesięcioleci – inaczej mówiąc, nowe inwestycje w elektrownie jądrowe są sposobem opóźnienia i zapobieżenia ekspansji energii odnawialnej, sposobem zadłużania się na przyszłość.

Zamiast tego powinniśmy obecnie przeprowadzić poważną debatę w celu zwiększenia celów i ambicji UE w zakresie energii odnawialnej oraz podjąć możliwie jak najszybciej decyzję w sprawie wiążących celów efektywności energetycznej i długofalowego planu zaopatrzenia nas w energię – przestawienia się na energię odnawialną. Dlatego konieczne są wspólne testy warunków skrajnych we wszystkich krajach, ale do tego potrzebne jest podejście długofalowe.

 
  
MPphoto
 

  Lena Ek, w imieniu grupy ALDE Pani Przewodnicząca! Obrazy ogromnego trzęsienia ziemi i tsunami w północno-wschodniej Japonii są przerażające; nasze myśli i serdeczne współczucie kierują się ku tym, którzy stracili domy i bliskich.

Oczywiście z zadowoleniem przyjmujemy pakiet pomocy ze strony UE. W Fukushimie personel nadal pracuje w elektrowni jądrowej, aby zapobiec dalszemu skażeniu promieniotwórczemu, co oczywiście wymaga szczegółowego zbadania w całej Unii Europejskiej – również w Brukseli.

Z zadowoleniem przyjmuję zaproponowane przez Komisję testy warunków skrajnych, ale moim zdaniem należy dodać, że nie możemy poprzestać na przeprowadzeniu testów w oparciu o technologię i geografię. Potrzebujemy dwóch dalszych kroków. Jeden dotyczy kultury bezpieczeństwa, gdzie w oczywisty sposób nie da się przewidzieć różnorodnych zagrożeń. Drugi dotyczy ram instytucjonalnych, w tym nadzoru nad stosunkami między krajowymi organami regulacyjnymi a przedsiębiorstwami jądrowymi. Ponadto władze nie powinny być uprawnione do samodzielnego przeprowadzania audytu u siebie.

Wreszcie przy dokonywaniu oceny skutków katastrofy powinniśmy opierać nasze dyskusje na informacji i wiedzy. Być może konieczne będą kroki radykalne – wydaje mi się, że one konieczne. Ale jedno powinno być oczywiste: musimy zreformować nasze wytwarzanie energii i zamiast tego oprzeć się na energii odnawialnej – i to już teraz.

 
  
MPphoto
 

  Giles Chichester, w imieniu grupy ECR Pani Przewodnicząca! Chciałbym wyrazić uznanie dla stoickiej odporności Japończyków w obliczu tych potężnych sił przyrody. Musimy pamiętać o niezwykłej sile trzęsienia ziemi i tsunami.

Z zadowoleniem przyjmuję zapobiegawcze testy warunków skrajnych w europejskich elektrowniach jądrowych, choć jednocześnie nie możemy zapomnieć, że przemysł jądrowy jest już obecnie najsilniej uregulowany i najbardziej świadomy kwestii bezpieczeństwa na całym świecie, i zwracam tu uwagę na wydane już wcześniej w tym roku oświadczenie Stowarzyszenia Zachodnioeuropejskich Organów Nadzoru Instalacji Jądrowych (WENRA), aby uczynić nowe reaktory jeszcze bezpieczniejszymi od już istniejących. Przydatne byłoby porównanie wyników bezpieczeństwa przemysłu górnictwa węgla, naftowego czy hydroelektrycznego z energetyką jądrową, jeżeli chodzi o wypadki, w których ginęli ludzie.

Pani Przewodnicząca! W tej straszliwej dla Japonii sytuacji widzę promyk nadziei – że odbudowa i odnowa tego kraju, dzięki ogromnym zasobom sektora ubezpieczeniowego, powinna stanowić ważny impuls dla jej gospodarki, co będzie korzystne dla całej reszty świata.

Dziękuję pani minister i panu komisarzowi za ich rozważne przemyślenia, a państwom członkowskim i wszystkim innym chciałbym powiedzieć: proszę obecnie nie wahać się w sprawie energii jądrowej, za bardzo jej potrzebujemy.

 
  
MPphoto
 

  Rebecca Harms, w imieniu grupy Verts/ALE(DE) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Oczywiście ta sytuacja wymaga od nas udzielenia Japonii jak najlepszej pomocy, za pomocą wszystkich dostępnych nam środków. Kraj, który dotknęła tak wielka katastrofa, jak ta, która spotkała Japonię, potrzebuje wszelkiej dostępnej pomocy. A jednak zastanawia mnie beztroska, z jaką wychwalamy pod niebiosa japońskich bohaterów. Sądzę, że nie bierzemy pod uwagę faktu, że ludzie określani przez nas mianem bohaterów lepiej niż ktokolwiek inny wiedzą, że ryzykują życiem i zdrowiem, a wielu spośród tych, którzy walczą ze stopieniem rdzenia w elektrowni w Fukushimie, już teraz z pewnością będzie miało ogromne problemy. Japończycy lepiej niż jakikolwiek inny naród na świecie znają zniszczenia, jakie może spowodować katastrofa jądrowa. W ich historii dominują Hiroszima i Nagasaki. Każde dziecko w Japonii jest świadome skutków rozpadu jądrowego. Powinniśmy o tym pamiętać, kiedy zaczynamy rozmawiać o Japonii. Japończycy lepiej niż ktokolwiek inny zdają sobie sprawę z przerażających skutków nie tylko tej sytuacji, ale również nadchodzącej przyszłości. Być może jedynym narodem poza nimi, uprawnionym do mówienia o tym, są Ukraińcy, którzy przez 25 ostatnich lat byli świadkami destrukcji jednego z regionów swojego kraju.

Moim zdaniem w dyskusjach prowadzonych obecnie w Europie – w przeciwieństwie do tych sprzed 25 lat – należy uwzględnić skutki polityczne, odkrywamy bowiem, że w naszych własnych krajach znajduje się technologia, która może wyrwać się spod kontroli, nie tylko unicestwiając przeszłość pewnych regionów lub niszcząc ich teraźniejszość, ale również podstępnie sięgając w przyszłość wszystkich osób, które mieszkają w pobliżu tych elektrowni, a także żyjących w dalszej okolicy. Nie sądzę, byśmy to czynili mówiąc o testach warunków skrajnych, Panie Komisarzu Oettinger. Musimy być zdecydowanie uczciwsi i przyznać, że w Unii Europejskiej często mieliśmy do czynienia z sytuacjami na granicy stopienia rdzenia jądrowego w wykorzystywanych przez nas elektrowniach. Chciałabym podać Państwu krótką listę: Tihange w Belgii, Civaux we Francji, Philippsburg w Niemczech, Kozłoduj w Bułgarii, Paks na Węgrzech, Brunsbüttel w Niemczech, gdzie doszło do eksplozji wodoru, Forsmark w Szwecji, Barsebäck w Szwecji, Blayais we Francji, Krümmel w Niemczech – to lista najbardziej uderzających przypadków, mających różne przyczyny, do których doszło od czasu Czarnobyla, a w których znaleźliśmy się na granicy stopienia rdzenia.

W jaki sposób mamy zamiar poradzić sobie z faktem, że w każdej działającej u nas elektrowni może dojść do stopienia rdzenia? Czy mamy zamiar osiągnąć to dzięki testom warunków skrajnych? Moim zdaniem te testy mają sens jedynie wówczas, jeżeli doprowadzą do stworzenia planu, w którym określimy, z których elektrowni i określonych zagrożeń mamy zamiar w pierwszej kolejności zrezygnować, kiedy odwrócimy się od tej technologii wysokiego ryzyka. Jeżeli celem tych testów jest uspokojenie społeczeństwa i ponowne zasugerowanie, że w Europie nigdy nie staniemy w obliczu takiej sytuacji, jaką obecnie przeżywa Japonia, to moim zdaniem te testy są błędem. Przy okazji, z dużym zadowoleniem przyjęlibyśmy możliwość wzięcia udziału w podejmowaniu decyzji o tym, kto opracowuje takie testy warunków skrajnych – tej kwestii nie można pozostawić samym operatorom elektrowni jądrowych – a także o tym, kto przeprowadza te testy i je ocenia. Dotychczas odpowiedzialne za to organy zdecydowanie zbyt często przymykały oko na problemy napotykane w elektrowniach europejskich i zgadzały się na istnienie takich elektrowni, które nigdy nie powinny przejść procedury zatwierdzenia, jak to na przykład uczynił EURATOM w przypadkach Belene i Mochowców.

 
  
MPphoto
 

  Bairbre de Brún, w imieniu grupy GUE/NGL(GA) Pani Przewodnicząca! Podobnie jak moi przedmówcy, ja również chciałabym wyrazić kondolencje dla ludzi poszkodowanych tragedią, do której doszło w Japonii, a która nadal trwa. Musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy, by pomóc Japończykom.

Jeżeli chodzi o wnioski, jakie powinniśmy wyciągnąć w Europie, to jasne jest, że kwestia bezpieczeństwa jądrowego jest obecnie najważniejsza. Zwłaszcza jeżeli chodzi o „testy warunków skrajnych”, które mają być przeprowadzone na elektrowniach jądrowych w Europie. Wydarzenia w Japonii mają poważne konsekwencje dla przyszłej polityki energetycznej UE.

Katastrofa humanitarna pokazuje znaczenie dążenia do Europy wolnej od energii jądrowej. Potrzebujemy moratorium na energię jądrową oraz ogromnych inwestycji w zrównoważoną energię odnawialną. Konieczny jest także przegląd systemu regulacyjnego w zakresie bezpieczeństwa jądrowego.

 
  
MPphoto
 

  Fiorello Provera, w imieniu grupy EFD (IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Ja także chciałbym wyrazić współczucie i uznanie dla godności, hartu ducha i jedności okazywanej przez Japończyków w obliczu tak ogromnej i poważnej katastrofy, z jaką świat nieczęsto ma do czynienia. Zachowanie społeczeństwa japońskiego to prawdziwa inspiracja dla wszystkich i zasługuje ono na naszą pomoc.

Z tego wydarzenia należy wyciągnąć wniosek dotyczący konieczności wzmocnienia europejskiego systemu ochrony ludności za pomocą lepiej skoordynowanych działań i większej dostępności ludzi i środków, tak byśmy mogli działać szybko w razie katastrofy.

Odnosząc się do kwestii energii jądrowej – błędem byłoby rozmawianie o tym na fali emocji związanych z obecnymi wydarzeniami; ta kwestia jest zbyt ważna i wymaga omówienia w sposób naukowy. Całkowicie słuszne jest wzmocnienie środków bezpieczeństwa w istniejących elektrowniach i elektrowniach kolejnej generacji, a także demontaż tych, które już są starsze i mniej bezpieczne, musimy jednakże uniknąć wykorzystywania tego tematu przez polityków i przyjąć podejście rozważne i pragmatyczne, o czym mówił pan poseł Brok. Powinniśmy pamiętać, że w tym samym regionie Fukushimy w trakcie trzęsienia ziemi doszło do przerwania zapory wodnej, co spowodowało wiele ofiar śmiertelnych, ale to nie powinno nas skłaniać do rozważenia rezygnacji z zapór czy z budowy nowych, dlatego apeluję o podejście rozważne, ostrożne i otwarte na przyszłość.

 
  
MPphoto
 

  Bruno Gollnisch (NI)(FR) Pani Przewodnicząca! Straszliwa katastrofa, do której doszło w położonym na północnym wschodzie Japonii regionie Tōhoku, wzbudziła naturalnie współczucie i litość ze strony wszystkich Europejczyków. Oprócz tych uczuć musimy oczywiście wziąć udział w działaniach ratowniczych, ponieważ moim zdaniem sytuacja w Japonii jest daleka od stabilizacji. Japonia to wspaniały kraj, niezwykle godny, silny i odważny, świadom swoich obowiązków, ale panująca w nim biurokracja – podobnie jak wszędzie indziej – niesie skutki mogące sparaliżować inicjatywy.

Jeden z wniosków, jakie należy wyciągnąć z tej katastrofy, dotyczy tego, że najskuteczniejszą pomocą nadzwyczajną jest w ostatecznym rachunku ta, która dociera drogą morską. Oczywiście wymaga to istnienia w pobliżu odpowiedniej infrastruktury.

Sytuacja nie została jeszcze ustabilizowana, wiele bezdomnych osób nadal cierpi zimno i głód. Uważamy, że z tej tragedii płyną następujące wnioski: po pierwsze, w końcu zawsze dochodzi do realizacji najgorszego scenariusza. „Titanica” skonstruowano w taki sposób, by był niezatapialny. Mówiono o nim, że „nawet Bóg nie mógłby go zatopić”. A jednak zatonął w trakcie swojego dziewiczego rejsu, pomimo wodoszczelnych grodzi, ponieważ inżynierowie nie sądzili, by mogło dojść do przecieku o tak wielkich rozmiarach.

Cóż, zawsze dochodzi do realizacji najgorszego scenariusza, a trzęsienie ziemi połączone z tsunami było oczywiście najgorszym scenariuszem. Jednakże będą jeszcze inne trzęsienia ziemi; dojdzie do wielkiego trzęsienia ziemi w regionie Kanto, którego nadejścia oczekujemy w każdej chwili. Może do niego dojść w Kalifornii, we Włoszech czy na Karaibach. Dlatego, jak już powiedziano, musimy być na to przygotowani poprzez usprawnienie ochrony ludności.

Drugi i ostatni wniosek to ten, że nie możemy mimo wszystko wpadać w panikę. Nie możemy pozwolić, by jednocześnie mówiono nam, że musimy zrezygnować z energii jądrowej z tego względu, że opad promieniotwórczy jest niebezpieczny, i zarazem że musimy przestać wykorzystywać paliwa kopalne z uwagi na emisję CO2 do atmosfery. Trzeba będzie dokonać wyboru.

 
  
MPphoto
 

  Sandra Kalniete (PPE)(LV) Pani Przewodnicząca! Nieszczęście, jakiego doświadczyli obywatele Japonii, ma ogromny wymiar. Chciałabym, by oficjalnie odnotowano moje najgłębsze współczucie dla rodzin osób, które cierpią i które zginęły, i dla ich bliskich. Godność i opanowanie okazywane przez naród japoński w tej godzinie próby zasługują na najwyższy szacunek i mogą być przykładem dla całego świata. Japonia stoi przed ogromnym zadaniem odbudowy zniszczonych obszarów, co będzie wymagało znacznych nakładów, w tym inwestycji wewnętrznych. Właśnie dlatego wzywam do podjęcia na zaplanowanym na 25 maja szczycie Unia Europejska-Japonia decyzji o rozpoczęciu negocjacji umowy o wolnym handlu między Japonią a Unią Europejską. Taka umowa byłaby korzystna dla obu stron; gwarantowałaby jednakowe warunki dostępu do rynku dla obu partnerów, zarówno w zakresie przepływu towarów i usług, jak i w odniesieniu do produktów rolnych. Umowa o wolnym handlu mogłaby stać się jednym z instrumentów trzeciego otwarcia Japonii, jak to obrazowo określił premier Japonii, pan Kan. Spowodowana przez tsunami awaria w elektrowni jądrowej Fukushima jest przyczyną poważnego zaniepokojenia na całym świecie. Musimy schylić głowy w szacunku i wdzięczności dla tych bohaterów, którzy ryzykując własnym życiem pracują nad ustabilizowaniem sytuacji w reaktorze jądrowym. Doświadczenie obecnie zdobywane przez japońskich inżynierów i specjalistów w dziedzinie energetyki jądrowej w zakresie zapobiegania wypadkom ma wyjątkowy charakter. Świat musi skorzystać z tych doświadczeń. Doświadczenia zdobyte w Fukushimie muszą być wykorzystane w służbie ludzkości, stając się podstawą testowania elektrowni jądrowych i opracowania zaostrzonych kryteriów bezpieczeństwa. Podsumowując, chciałabym jeszcze raz potwierdzić, że Unia Europejska musi uczynić wszystko, co w jej mocy, by pomóc Japonii, będącej jednym z naszych najbliższych partnerów. Dziękuję.

 
  
MPphoto
 

  Nessa Childers (S&D) - Pani Przewodnicząca! W wyniku tragicznych wydarzeń, do których doszło w Japonii 12 dni temu, pojawiły się dwie kwestie. Jedną z nich jest doskonała reakcja Japonii pod względem przygotowań strukturalnych w miastach, szybkiego reagowania jednostek ratunkowych oraz inspirującej wytrwałości okazanej przez społeczeństwo japońskie, która może stanowić wzór dla innych krajów narażonych na trzęsienia ziemi. Jednakże druga kwestia, dotycząca opadu promieniotwórczego w Fukushimie, jest trudniejsza.

Chociaż niewątpliwie Japonia szybko wyciągnie wnioski z tych wydarzeń, to również Europa powinna przyswoić tę lekcję, a w naszej reakcji można wyodrębnić dwa aspekty. Pierwszym jest niewątpliwie zagwarantowanie bezpieczeństwa elektrowni jądrowych działających w UE. Z zadowoleniem przyjmuję plany przeprowadzenia testów i chciałabym podkreślić, że ich efektem powinny być wspólne dla wszystkich państw członkowskich zasady bezpieczeństwa elektrowni jądrowych i magazynowania wysoce toksycznych odpadów promieniotwórczych. Jest to szczególnie istotne w moim okręgu wyborczym – Irlandii Wschodniej. Największy skład takich materiałów znajduje się w elektrowni jądrowej Sellafield w Anglii, zaledwie 280 kilometrów od hrabstwa Louth.

Po drugie, nasza reakcja powinna dotyczyć przyszłości całej energetyki jądrowej. W tym kontekście należy uzgodnić całkowite wstrzymanie budowy nowych elektrowni jądrowych. Dla zapewnienia stałego zaopatrzenia UE w odpowiednią ilość energii konieczna jest też zgoda na inwestycje w wytwarzanie energii odnawialnej oraz zwiększoną efektywność energetyczną.

 
  
MPphoto
 

  Johannes Cornelis van Baalen (ALDE) - Pani Przewodnicząca! Popieram słowa wyrażane przez kolegę i koleżankę z delegacji do spraw stosunków z Japonią – pana posła Gollnischa i panią poseł Kalniete: wyrazy szacunku i współczucia dla Japończyków. Musimy jednak także wyciągnąć wnioski, a to oznacza, że ta potencjalna katastrofa jądrowa powinna mieć również wymiar międzynarodowy. Konieczna jest całkowita przejrzystość. Musimy się dowiedzieć, dlaczego nie zastosowano się do ostrzeżeń Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej; nie przeprowadzono dyskusji o tym ostrzeżeniu. Musimy dowiedzieć się, co się stało.

Zgadzam się ze wszystkimi, którzy mówili, że musimy połączyć nasze wysiłki na rzecz odbudowy. Z tego względu porozumienie o wolnym handlu ma szczególne znaczenie i powinniśmy je możliwie najszybciej przyjąć.

 
  
MPphoto
 

  Mirosław Piotrowski (ECR)(PL) Pani Przewodnicząca! Jako członek delegacji Parlamentu Europejskiego do spraw stosunków z Japonią chciałbym przede wszystkim przekazać wyrazy współczucia i solidarności z narodem japońskim w obliczu tej ogromnej katastrofy, która pochłonęła niemal 10 tysięcy istnień ludzkich, a ponad 16 tysięcy osób uznano za zaginione, a liczby te ciągle się zmieniają. Trzęsienie ziemi i tsunami spowodowały niewyobrażalne zniszczenia. Straty szacowane są już na 300 miliardów dolarów.

Jakkolwiek Japonia nie zwróciła się do Unii Europejskiej o żadną pomoc, to nie możemy pozostać bierni wobec ogromu tej tragedii. Największy niepokój budzą uszkodzenia elektrowni atomowej w Fukushimie. Sytuacja jest, zdaniem niektórych ekspertów, groźna i możliwa jest powtórka skutków Czarnobyla. Deklaracja prezydencji węgierskiej i pani Ashton o pomocy humanitarnej i eksperckiej powinna jak najszybciej zostać wypełniona treścią w ścisłym porozumieniu z rządem Japonii.

 
  
MPphoto
 

  Claude Turmes (Verts/ALE)(DE) Pani Przewodnicząca! Zaledwie 14 dni temu japońskie przedsiębiorstwo Toshiba oraz inne firmy budujące elektrownie jądrowe pisały w swoich broszurach reklamowych, że mają najbezpieczniejsze elektrownie jądrowe na świecie – tyle jeżeli chodzi o twierdzenie, jakobyśmy w Europie mieli zdecydowanie najbezpieczniejsze elektrownie jądrowe.

Uważam, że ten niezwykle poważny i tragiczny wypadek w Japonii powinien jasno pokazać, jak absurdalne jest zrównywanie w dyskusjach o przeciwdziałaniu zmianie klimatu elektrowni jądrowych z farmami wiatrowymi, kwestią efektywności energetycznej czy elektrowniami słonecznymi. Co więcej, ta cała koncepcja technologii niskoemisyjnej jest po prostu błędna. Trzeba wziąć pod uwagę ogólne zagrożenie związane ze wszystkimi rodzajami technologii. Moje pierwsze konkretne pytanie do Pana, Panie Komisarzu, brzmi następująco: czy nie nadszedł już czas, by w energetycznej mapie drogowej do 2050 roku uwzględnić przynajmniej jeden scenariusz pokazujący po prostu, co możemy osiągnąć łącząc 100 % energii odnawialnej z efektywnością energetyczną? Przynajmniej tego mogą oczekiwać obywatele Europy.

W odniesieniu do testów warunków skrajnych chciałbym stwierdzić, że jesteśmy zwolennikami takich testów, ale muszą one mieć obowiązkowy i europejski charakter. Pierwszy test warunków skrajnych przeprowadzany wśród banków został w nadmiernym stopniu zmanipulowany przez władze krajowe, po to by kilka banków zostało z niego zwolnionych. Potrzebowaliśmy drugiej rundy testów warunków skrajnych, by naprawić ten błąd. Drugim kluczowym elementem jest „niezależna wiedza specjalistyczna”. Pani Lauvergeon reprezentująca Arevę i pan Teyssen reprezentujący E.ON, funkcjonariusze EURATOM z Komisji, specjaliści jądrowi z Wiednia oraz w istocie krajowi strażnicy jądrowi – oni wszyscy są stronniczy. Nawet władze krajowe nie przyznają, że opracowane sześć miesięcy temu testy bezpieczeństwa nie są już odpowiednie. Inaczej mówiąc, potrzebujemy niezależnych specjalistów. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że wysłuchają Państwo wyłącznie stronniczych opinii.

Na koniec mam jeszcze jedną uwagę. Zalecałbym ostrożność, Panie Komisarzu Oettinger, kiedy przywołuje Pan postać prezydenta Sarkozy’ego jako wielkiego obrońcy światowego bezpieczeństwa jądrowego. Na Pana miejscu byłbym nieco bardziej powściągliwy.

 
  
MPphoto
 

  Sabine Wils (GUE/NGL)(DE) Pani Przewodnicząca! Japonia nadal stoi w obliczu zagrożenia stopieniem rdzenia jądrowego. Promieniowanie z elektrowni jądrowej w Fukushimie wzrasta dramatycznie. To jeszcze jeden przerażający dowód na to, że niemożliwa jest kontrola energii jądrowej. Właśnie dlatego wzywamy do natychmiastowej rezygnacji z niej. Energia jądrowa napełnia kieszenie przedsiębiorstw energetycznych, ale w razie wypadku to społeczeństwo ponosi jego cenę. Z tego względu UE musi bezzwłocznie postawić operatorom elektrowni jądrowych wymóg uzyskania obowiązkowych ubezpieczeń od odpowiedzialności cywilnej. Konieczne jest odpowiednie zabezpieczenie na wypadek wszystkich szkód dla zdrowia, majątku i innych aktywów we wszystkich państwach członkowskich. Unia Europejska powinna wreszcie zaprzestać wspierania energii jądrowej i wypowiedzieć traktat EURATOM. Miliardy pochodzące z kieszeni podatników nadal przeznacza się na niebezpieczną technologię wysokiego ryzyka, podczas gdy bezpieczne rozwiązania alternatywne, na przykład odnawialne źródła energii, nadal są niedofinansowane.

 
  
MPphoto
 

  Mario Mauro (PPE) - (IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Moim zdaniem poważnym błędem byłoby przekształcenie tej debaty w pewien rodzaj sądu nad zagrożeniami nowoczesności. Musimy przyznać, że nauka i technologia pozwalają nam żyć dłużej i w lepszych warunkach, żyć z pewniejszymi perspektywami i przy uwzględnieniu poprawy warunków bezpieczeństwa żywnościowego, poprawy warunków systemów zabezpieczenia społecznego, poprawy warunków w naszym świecie zorientowanym na przyszłość, właśnie dlatego, że możliwe było zastosowanie i wykorzystanie nauki i technologii.

Oczywiście ten punkt widzenia nie wyklucza zagrożeń, ale te zagrożenia można pokonać, jeżeli będziemy w stanie połączyć siły, by poradzić sobie z problemami, przed jakimi każdego dnia staje społeczność międzynarodowa. W szczególności pan poseł Brok słusznie powiedział, że istnieje aura tajemniczości w naszych stosunkach z rzeczami, które uświadamiają nam, że nie opanowaliśmy wszystkiego, że bez względu na nasz stopień zaawansowania nie znamy odpowiedzi na wszystkie problemy, jakie przyroda stawia przed człowiekiem, i o tym właśnie przypomina nam skala tego trzęsienia ziemi. Bardzo prawdopodobne, że to mniej zaawansowana technologia i nauka nie tak dawno temu, czy też sto lat temu, na przykład w Messynie, spowodowały wydarzenie, w którym pomimo znacznie mniejszej intensywności trzęsienia ziemi zginęło ponad 100 tysięcy osób.

To powinno być dla nas jasnym drogowskazem na przyszłość: nauka i technologia to narzędzia, a by je w najpełniejszym stopniu wykorzystać, potrzeba dobrej polityki. Z tego względu potrzebna będzie dobra polityka, którą wspólnie tworzymy jako instytucje, by stwierdzić, czy aktualnie mamy rozwiązania umożliwiające nam wybiegnięcie w przyszłość poza obecną epokę jądrową, czy też musimy nadal brać pod uwagę te narzędzia w perspektywie długofalowej, by umożliwić potrzebny nam wszystkim dalszy rozwój.

Jednakże dzisiaj wzywa się nas do zupełnie innego kroku, głównie do podjęcia działań uśmierzających ból i realizujących potrzeby ludzi. Nie mówi się o tym wiele w tym Parlamencie, ponieważ wszyscy zajmujemy się politycznymi debatami, których celem jest przeciąganie dyskusji tak naprawdę niemających żadnego związku z tym, co znalazło się w naszym porządku obrad.

 
  
MPphoto
 

  Daciana Octavia Sârbu (S&D)(RO) Pani Przewodnicząca! Zaostrzający się obecnie kryzys w Japonii budzi obawy dotyczące bezpieczeństwa elektrowni jądrowych na całym świecie. Naszym obowiązkiem jest zastanowienie się, na ile odporne i bezpieczne są elektrownie jądrowe budowane na naszym terytorium.

Pochodzę z Rumunii, a obywatele mojego kraju dość słusznie obawiają się o bezpieczeństwo elektrowni jądrowej Cernavodă, zwłaszcza w związku z licznymi pytaniami pojawiającymi się ostatnio w prasie.

Jestem głęboko przekonana, że nie tylko w Rumunii, ale również w wielu innych państwach członkowskich społeczeństwo zastanawia się, czy elektrownie jądrowe byłyby wystarczająco chronione w razie klęski żywiołowej, która mogłaby je dotknąć.

W zeszłym tygodniu Niemcy zdecydowały się przeprowadzić szczegółową kontrolę swoich systemów wytwarzania energii jądrowej. W świetle wydarzeń w Japonii bezwzględnie konieczne jest dokonanie pilnego przeglądu sytuacji w zakresie bezpieczeństwa jądrowego w całej Unii Europejskiej. Wszystkie państwa członkowskie powinny sprawować ścisły i kompletny nadzór nad tymi elektrowniami.

Komisja Europejska powinna nie tylko zapewnić właściwe stosowanie dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa jądrowego, ale również – wspólnie z właściwymi organami w państwach członkowskich – ściśle monitorować stan tych elektrowni.

Tragiczna sytuacja w Japonii po raz kolejny pokazuje nam, że musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy, by stworzyć mechanizmy szybkiego reagowania na katastrofy.

 
  
MPphoto
 

  Charles Goerens (ALDE) - (FR) Pani Przewodnicząca! Chciałbym powiedzieć kilka słów w sprawie Japonii. Po pierwsze, należy uczynić wszystko, by ulżyć cierpieniom obywateli japońskich, którzy zasługują na nasze współczucie i solidarność.

Po drugie, do dwu klęsk żywiołowych – trzęsienia ziemi i tsunami – dochodzi jeszcze trzecia katastrofa, tym razem jądrowa, a zatem antropogeniczna. Wszystko, co powiedziano w tej sprawie, można podsumować jednym słowem: cezura. Tak, stoimy przed zmianą paradygmatu, która sprowadza się do dwóch pytań: co należy zmienić i co możemy zapoczątkować dzięki zmianie w zakresie wytwarzania energii?

Możemy być pewni, że gdyby skończyły się nam paliwa kopalne i energia jądrowa, to bardzo szybko bylibyśmy w stanie uzyskać o wiele precyzyjniejszy obraz potencjału rozwoju odnawialnych źródeł energii. Oczekujemy, że Unia Europejska zmieni swoją strategię w tej dziedzinie. Aby tak się stało, potrzebne są wizja, siła woli i szczegółowy plan działania.

 
  
MPphoto
 

  Bas Eickhout (Verts/ALE) - (NL) Pani Przewodnicząca! Przede wszystkim chciałbym pogratulować doskonałego rozpoczęcia panu komisarzowi Oettingerowi. Miał Pan doprawdy wejście smoka w zeszłym tygodniu, ale od tego czasu wydaje się, że zsuwa się Pan po równi pochyłej. Teraz jednak musi Pan naprawdę zająć się tym problemem i wyjaśnić swoje stanowisko, ponieważ w zeszłym tygodniu stwierdził Pan, że musimy przeprowadzić debatę w sprawie Europy i przyszłości Europy bez energii jądrowej. Nie powtórzył Pan tego od tamtego czasu, chociaż właśnie to powinno być tematem naszej obecnej debaty. Wielokrotnie, w wielu analizach, i to naukowych, pokazywano, że możliwe jest osiągnięcie Pańskich celów ochrony środowiska bez wykorzystywania energii jądrowej. Możliwe jest funkcjonowanie Europy wyłącznie na zrównoważonych źródłach energii. To powinno być przedmiotem naszej dzisiejszej debaty.

Popieranie energii jądrowej lub sprzeciw wobec niej jest kwestią wyboru politycznego. Nie powinniśmy być zmuszani do usprawiedliwiania się, dlaczego jesteśmy przeciwni energii jądrowej. To ci, którzy są jej zwolennikami, powinni przedstawić uzasadnienie. Dlatego testy warunków skrajnych są tak ważne.

Mam do Pana, Panie Komisarzu Oettinger, dwa istotne pytania: po pierwsze, jak mają Państwo zamiar określić kryteria? Jak możemy zagwarantować, że będą one niezależne? Po drugie, co się stanie, jeżeli energia jądrowa nie przejdzie testu warunków skrajnych? Jakie będą wówczas konsekwencje?

 
  
  

PRZEWODNICZY: LIBOR ROUČEK.
Wiceprzewodniczący

 
  
MPphoto
 

  Lena Kolarska-Bobińska (PPE)(PL) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Wszystkich nas bardzo głęboko dotknęły wydarzenia w Japonii. Składamy hołd osobom, które – ryzykując życiem – likwidują skutki jednoczesnego trzęsienia ziemi, tsunami i awarii elektrowni atomowej. Tragedia ta, budząc poruszenie, zapoczątkowała jednocześnie w Europie tę dyskusję, której jesteśmy w tej chwili świadkami, na temat przyszłości energii jądrowej i strategii energetycznej Europy. Myśmy niedawno przyjęli strategię energetyczną dla Europy do roku 2020. W tej chwili podważa się ją jakby, chociaż w tej strategii akceptujemy energię jądrową. Mówimy tam, że ona powinna być po prostu otoczona ścisłymi warunkami bezpieczeństwa. Natomiast jest akceptowalną częścią mieszanki energetycznej różnych krajów.

Wydaje mi się, że ta dyskusja powinna również wzmacniać to, o co prosimy w naszym sprawozdaniu - ściślejszą, europejską współpracę w dziedzinie energii. Dzisiaj musimy wzmocnić nie tylko warunki bezpieczeństwa, ale też Europejską Wspólnotę Energii Atomowej i zmierzać w kierunku europejskiej wspólnoty energetycznej. Komisja Europejska musi naciskać na lepszą współpracę państw i na europeizację polityki jądrowej. Testy obciążeniowe nie powinny być dobrowolne - niektóre kraje zastosują, jak zechcą, inne nie. To musi być częścią budowania właśnie wspólnej polityki dotyczącej energii atomowej.

Warto też postawić na nowe technologie. Cała strategia energetyczna Europy opiera się na decentralizacji i dywersyfikacji. Jeśli tak, to pomyślmy o promowaniu małych i średnich reaktorów jądrowych. Kosztują one mniej, budowane są jako moduły i mogą być w związku z tym łatwiej testowane pod względem bezpieczeństwa. Może ta forma będzie bardziej akceptowalna przez opinię publiczną, ponieważ całkowicie tego typu energii nie wyeliminujemy.

 
  
MPphoto
 

  Zigmantas Balčytis (S&D) - (LT) Panie Przewodniczący! Japonia doświadczyła niewyobrażalnych skutków klęski żywiołowej i awarii jądrowej. Obywatele Litwy aktywnie zbierają środki i na każdy sposób próbują wnieść swój wkład w pomoc dla ofiar w tym kraju. Pamiętamy i zawsze będziemy pamiętać o bolesnych skutkach katastrofy jądrowej w Czarnobylu, które ludność tego regionu nadal odczuwa, nawet po trzech dziesięcioleciach. Katastrofa w Japonii zmusza nas do ponownego dogłębnego rozważenia kwestii bezpieczeństwa jądrowego. Nie potrafimy kontrolować klęsk żywiołowych, zatem powinniśmy przynajmniej zadbać o to, by nie powodowały one dodatkowych i szczególnie bolesnych katastrof jądrowych. Zgadzam się co do konieczności dokonania przeglądu istniejącej infrastruktury i stworzenia nowych możliwości, ale musimy szczegółowo przeanalizować wydarzenia w japońskiej elektrowni jądrowej, szczególnie w kontekście doświadczeń z Czarnobyla. Musimy dojść do wspólnych wniosków i przyjąć środki umożliwiające nam znaczne podniesienie poziomu bezpieczeństwa jądrowego w całej Europie.

 
  
MPphoto
 

  Chris Davies (ALDE) - Panie Przewodniczący! Moje obawy dotyczące przemysłu jądrowego są mniejsze od moich obaw dotyczących zmiany klimatu, i sądzę obecnie, że energia jądrowa ma swoją rolę do odegrania w naszej walce z globalnym ociepleniem. Tak było przed wypadkiem w Japonii i tak jest również teraz. Oczywiście są pewne wnioski, które należy wyciągnąć. Istnieją problemy związane z projektowaniem, nieodpowiednim nadzorem, niedostateczną niezależnością, no i oczywistą kwestią, że nie wolno budować reaktorów jądrowych w strefach, gdzie dochodzi do trzęsień ziemi.

Żyjemy jednak w świecie pełnym zagrożeń; nasze miasta są pełne fabryk chemicznych, z których wszystkie stanowią olbrzymie zagrożenie, ale udaje się nam zarządzać tym ryzykiem – żyjemy z nim. Przez wiele dziesięcioleci byliśmy świadkami straszliwych katastrof kolejowych, ale nie zamykamy z tego powodu linii kolejowych. Wyciągamy wnioski, realizujemy je i zwiększamy bezpieczeństwo. Właśnie to musimy uczynić w odniesieniu do przemysłu jądrowego.

 
  
MPphoto
 

  Romana Jordan Cizelj (PPE) - (SL) Panie Przewodniczący! Jeżeli poważnie myślimy o realizacji naszych celów klimatycznych, to energia jądrowa pozostanie częścią naszego koszyka energetycznego. Właśnie dlatego nasze dyskusje nie mogą mieć charakteru ideologicznego. W pierwszej kolejności potrzebujemy odpowiedzi na liczne pytania, na przykład: co było główną przyczyną wypadku i jak można było mu zapobiec? Czy załamały się systemy zarządzania, wdrażania i nadzoru? Czy w jednej z elektrowni jądrowych panowała niska kultura bezpieczeństwa? Jakie są możliwości bezpieczniejszego magazynowania zużytego paliwa jądrowego? Czy organy regulacyjne były zbyt słabe, by podjąć działania na czas? I tak dalej. Potrzebujemy odpowiedzi na te pytania i wówczas będziemy w stanie podjąć odpowiedzialne działania polityczne.

Co właściwie oznacza podejmowanie odpowiedzialnych działań politycznych? Musimy dojść do porozumienia społecznego w sprawie akceptowalnych technologii, zwłaszcza w zakresie roli elektrowni jądrowych. Musimy zapewnić realizację zasady „bezpieczeństwo jest najważniejsze”. Musimy określić ramy legislacyjne, które zapewniłyby odpowiednie zasoby ludzkie i środki finansowe dla bezpiecznego działania złożonych technologii. Musimy ułatwić rozwój doskonałych i niezależnych zawodów związanych z energią jądrową, ciągłe szkolenie i transfer wiedzy między starszymi a młodszymi pokoleniami. Musimy ocenić kompetencje i niezależność organów regulacyjnych, odgrywających kluczową rolę w zakresie zagwarantowania kultury bezpieczeństwa, oraz zapewnić bezpieczne usuwanie wysoce promieniotwórczych odpadów i zużytego paliwa jądrowego.

Chciałabym wreszcie wspomnieć o wspólnych kryteriach bezpieczeństwa. Dzisiaj wszyscy zgadzamy się, że ich naprawdę potrzebujemy, ale proszę przypomnieć sobie 2009 rok, kiedy omawialiśmy dyrektywę w sprawie bezpieczeństwa jądrowego. Już wtedy Parlament Europejski zatwierdził wspólne kryteria europejskie, których niestety nie zatwierdziła Rada. Wówczas Parlament Europejski dowodził, że to słuszny krok. Dlatego sądzę, że nadszedł najwyższy czas, by przyznać Parlamentowi Europejskiemu szersze uprawnienia w dziedzinie energii jądrowej, i powinniśmy dojść do porozumienia międzyinstytucjonalnego, byśmy mieli prawo współdecydowania.

 
  
MPphoto
 

  Ildikó Gáll-Pelcz (PPE)(HU) Panie Przewodniczący! Po pierwsze chciałabym wyrazić moje głębokie współczucie, po drugie – szacunek dla obywateli Japonii i narodu japońskiego, a po trzecie – mój najwyższy podziw i uznanie dla japońskich bohaterów, którzy w tej chwili pracują w elektrowni. Doszło do tragedii, która zostanie na zawsze zapamiętana w historii Japonii i świata. Dotknięty katastrofą kraj zwrócił się do Unii Europejskiej o pomoc we wstępnej koordynacji pomocy oferowanej przez państwa członkowskie.

Szybka reakcja Komisji była zadowalająca, podobnie jak fakt, że pan komisarz potwierdził, iż wszelka pomoc zostanie udzielona Japonii i prawie pół milionowi osób pozostających w tymczasowych schronieniach po niszczycielskim trzęsieniu ziemi i fali tsunami. Mocno wierzę, że oprócz tego należy uczynić wszystko, co możliwe, by odwrócić skutki katastrofy i odtworzyć warunki życiowe. Jednocześnie chciałabym jednak wyrazić opinię, że wykorzystanie tego rodzaju tragedii i podobnych tragedii przeciwko stosowaniu energii jądrowej jest niewłaściwe. Tym niemniej elektrownie jądrowe muszą być oczywiście wyposażone w największe systemy bezpieczeństwa i być stale monitorowane zgodnie z najostrzejszymi przepisami.

Z zadowoleniem należy przyjąć propozycję Komisji dotyczącą zorganizowania szerokich konsultacji europejskich. Popieram też i uważam za słuszne opracowanie przez Komisję wytycznych, które będą podstawą dobrze funkcjonującego systemu bezpieczeństwa, skoordynowanego na szczeblu europejskim i gwarantującego stałe bezpieczne wytwarzanie energii jądrowej w przyszłości. Zachowanie obywateli Japonii jest doskonałe i może być dla nas wzorem. Mocno wierze, że zasługują oni na wszelkie wsparcie. Dziękuję, Panie Przewodniczący.

 
  
MPphoto
 

  Edit Herczog (S&D)(HU) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Dzisiaj wszyscy jesteśmy po trosze Japończykami. Nawet w obliczu klęski żywiołowej musimy przyznać, że za bezpieczeństwo jądrowe odpowiada człowiek. Planowanie, budowanie, funkcjonowanie, demontaż i – jak obecnie w elektrowni w Fukushimie – radzenie sobie z wypadkami to próba siły ludzkiej wiedzy i poświęcenia. Europejskie testy warunków skrajnych to dla nas ważny krok przy planowaniu na przyszłość tego, co dotąd było niewyobrażalne. Panie Komisarzu! Najlepszym hołdem dla pracowników z Fukushimy będzie włączenie specjalistów europejskich w podejmowanie europejskich decyzji fachowych i politycznych. Należy włączyć tych pracowników sektora jądrowego, których poświęcenie i wiedza są nieodzowne.

Niezwykle istotne jest utrzymanie wiedzy w dziedzinie jądrowej i rozszerzenie jej w średnim okresie, ponieważ to stanowi rzeczywistą gwarancję bezpieczeństwa. Co więcej, chciałabym jeszcze raz zwrócić uwagę na to, co powiedziała pani poseł Ulvskog. Badania i rozwój w sektorze jądrowym muszą przynosić odpowiedzi, lepsze niż dotychczas, w jaki sposób możemy radzić sobie z odpadami promieniotwórczymi i ich stale aktualną sześćdziesięcioletnią historią. Dziękuję za wysłuchanie mnie.

 
  
MPphoto
 

  Paul Rübig (PPE)(DE) Panie Przewodniczący! Chciałbym podziękować panu komisarzowi Oettingerowi za przyjęcie tak poważnego i odpowiedzialnego podejścia do tego zagadnienia.

Powinniśmy zastanowić się, czy nie należałoby podnieść statusu Stowarzyszenia Zachodnioeuropejskich Organów Nadzoru Instalacji Jądrowych (WENRA) do roli europejskiego organu nadzoru dla wszystkich 27 państw członkowskich. Powinniśmy zastanowić się, czy standardy Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) nie powinny stać się prawnie wiążące i czy ten nowy organ nadzoru nie powinien uzyskać prawa nakazania natychmiastowego zamknięcia, jeżeli te standardy nie będą przestrzegane. Powinniśmy pomyśleć też o zmianie traktatu EURATOM, koncentrując się na przepisach dotyczących bezpieczeństwa i zabezpieczeń, jak również na kwestii pokrycia kosztów demontażu i ostatecznego składowania, które obecnie należy rozstrzygnąć.

Moim zdaniem to delikatny temat. Musimy skorzystać z tej szansy tu, w Europie, do wdrożenia niezależnych przeglądów i zastosowania najnowszych standardów, by nie narażać dalej zdrowia ludności.

 
  
MPphoto
 

  David Martin (S&D) - Panie Przewodniczący! Oczywiście z zadowoleniem przyjmuję szybką pomoc, jaką udzieliliśmy Japończykom w potrzebie, a także wyrazy współczucia dla nich, do których się przyłączam. Jednakże nie mogę powstrzymać się od myśli, że szczerość naszych wyrazów solidarności zostanie nieco osłabiona działaniami niektórych spośród naszych państw członkowskich.

Czytając gazety widzę, że rząd hiszpański zalecił, by towary z Japonii były dokładnie badane pod kątem napromieniowania, że rząd holenderski ostrzegł dokerów, by ostrożnie postępowali ze wszystkimi kontenerami z Japonii, że rząd francuski wezwał do sprawdzania wszystkich towarów importowanych, a władze niemieckie domagają się wyrywkowych kontroli wszystkich produktów sprowadzanych z Japonii, w tym samochodów. To towary, które opuściły Japonię na dwa czy trzy tygodnie – a czasami na dwa lub trzy miesiące – przed trzęsieniem ziemi.

Takie działania nie są najlepszym wyrazem solidarności i współczucia, i zwracam się do Rady i Komisji o podjęcie próby porozmawiania z państwami członkowskimi i powiedzenia im, że jeżeli faktycznie chcą wyrazić swoją solidarność, to nie powinny rozpowszechniać takich siejących panikę historyjek.

 
  
MPphoto
 

  Fiona Hall (ALDE) - Panie Przewodniczący! Jestem zaskoczona, że pan komisarz wydaje się być takim optymistą, jeżeli chodzi o odzyskanie panowania nad sytuacją w Fukushimie za kilka dni, kiedy specjaliści jądrowi mówili o tygodniach i miesiącach; w międzyczasie elektrownia nadal emituje promieniowanie, które ciągle przenika do żywności i wody.

Z zadowoleniem przyjmuję apel o przeprowadzenie testów warunków skrajnych, ale testy te nie stanowią odpowiedzi na ważniejsze pytania. Pytanie brzmi: czy chcemy pogodzić się ze wzrastającym ryzykiem energii jądrowej w świecie, w którym zdecydowanie wzrosła częstotliwość złożonych klęsk żywiołowych i nadzwyczajnych zjawisk atmosferycznych? Po prostu nie da się w pełni zagwarantować bezpieczeństwa reaktorów jądrowych w razie jakiejkolwiek katastrofy o znacznej skali, gdzie występuje wiele zaburzeń, gdzie następuje odcięcie dostaw elektryczności, wody, środków komunikacyjnych i dostępu fizycznego. Tak właśnie brzmi pytanie: czy naprawdę chcemy podjąć to ryzyko, kiedy dysponujemy alternatywnymi rozwiązaniami?

 
  
MPphoto
 

  João Ferreira (GUE/NGL)(PT) Panie Przewodniczący! Powinniśmy tutaj wyrazić naszą pełną solidarność z obywatelami Japonii, i wyrażamy również nasze kondolencje dla ofiar klęski, która spadła na ten kraj.

Wiemy, że ta klęska spowodowała poważne awarie w elektrowni jądrowej w Fukushimie, konsekwencji których nadal nie da się w pełni ocenić. Awarie w reaktorach tej elektrowni są wynikiem jednoczesnego wystąpienia wielu mało prawdopodobnych czynników, to prawda; jednakże wystąpiły one jednocześnie i potencjalnie możliwe jest, że to samo stanie się ponownie w innych elektrowniach jądrowych.

Dlatego musimy wyciągnąć ważne wnioski z tego, co dzieje się w Fukushimie. Konieczne jest natychmiastowe przeprowadzenie przeglądu, a jeżeli to konieczne – dostosowanie rezerw w zakresie systemów bezpieczeństwa elektrowni, zwłaszcza w odniesieniu do systemów chłodzenia.

Trzeba przeprowadzić ponowną ocenę lokalizacji istniejących elektrowni jądrowych, zwłaszcza pod kątem zagrożenia trzęsieniami ziemi i ryzyka wystąpienia fali tsunami. Jednakże konieczne jest też wszczęcie w społeczeństwie szerokiej debaty w sprawie zagadnień energetycznych, naszych obecnych i przyszłych potrzeb oraz sposobu ich spełnienia, tak aby w jasny i świadomy sposób stawić czoła zagrożeniom, skutkom, potencjałowi i ograniczeniom różnych źródeł energii.

 
  
MPphoto
 

  Oreste Rossi (EFD) - (IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Przede wszystkim chciałbym wyrazić solidarność z narodem japońskim, który został tak ciężko poszkodowany tą katastrofą. Z zaskoczeniem przyjąłem wiadomość, że japońska technologia nie sprostała wydarzeniom, do których tak często dochodzi w tych regionach. Podtrzymywanie funkcjonowania technologicznie zbędnej elektrowni jądrowej z pewnością nie jest pozbawione znaczenia i to powinno skłonić nas do zastanowienia się nad europejskim programem energetyki jądrowej.

Nie możemy sobie pozwolić na poddanie się strachowi i podejmowanie dzisiaj pośpiesznych decyzji; potrzebujemy ogólnego porozumienia dotyczącego zapewnienia bezpieczeństwa istniejących elektrowni jądrowych i przeglądu tych, które obecnie są w budowie. Europa nie może zrezygnować z udzielenia pomocy Japończykom, nie tylko z uwagi na sytuację nadzwyczajną, ale również z uwagi na prawdopodobny kryzys finansowy, który może być następstwem tego straszliwego, katastrofalnego wydarzenia.

W krótkim okresie należy podjąć działania służące przeciwstawieniu się recesji gospodarczej w Tokio i prawdopodobnym konsekwencjom dla krajów najściślej związanych z Japonią. Nie możemy zapomnieć, że już przed tą katastrofą rząd był słaby i nie dysponował większością w izbie wyższej, co może oznaczać, że wkrótce dojdzie do kryzysu władzy wykonawczej.

 
  
MPphoto
 

  Angelika Werthmann (NI)(DE) Panie Przewodniczący! Na wstępie chciałabym wyrazić współczucie dla wszystkich, których dotknęło to niszczycielskie wydarzenie. Tragiczny wypadek w Japonii doprowadził do katastrofy jądrowej, o której już wszyscy wiemy. Europa zareagowała dość szybko i jednomyślnie, chociaż mamy świadomość – należy mieć nadzieję, że mają ją wszystkie osoby popierające technologie jądrowe – że promieniowanie radioaktywne nie respektuje granic krajów, a przyroda nie przestrzega norm bezpieczeństwa, bez względu na to, jak wysokie by one nie były. Byliśmy świadkami Czarnobyla – nieudanego tak zwanego testu warunków skrajnych – a teraz mamy przypadek Fukushimy. Dla tych, którzy popierają energię jądrową, nadszedł najwyższy czas, by przedłożyć dobrobyt i zdrowie ludzi oraz środowisko naturalne ponad wszelkie interesy finansowe. Powinniśmy zastanowić się nad ogólnoeuropejskim wycofaniem się z niej i wspieraniem odnawialnych źródeł energii.

 
  
MPphoto
 

  Alajos Mészáros (PPE)(HU) Panie Przewodniczący! Fala tsunami po trzęsieniu ziemi w Japonii była bezpośrednią przyczyną awarii w elektrowni jądrowej, która stała się przede wszystkim kwestią bezpieczeństwa dla środowisk zawodowych i społeczeństwa. Właśnie dlatego podjęto właściwą decyzję o poddaniu działających elektrowni jądrowych rygorystycznym testom. Jasne stało się, że potrzebujemy kompleksowej, szczegółowej debaty, aby dojść do racjonalnej decyzji w sprawie przyszłości energii jądrowej. Musimy też mieć świadomość, że po tragicznym wydarzeniu tego typu ludzie zaczną się bardziej niepokoić, i właśnie dlatego trzeba zapewnić dostarczenie obiektywnej i rzetelnej informacji oraz zaostrzyć środki bezpieczeństwa.

Chciałbym jednak podkreślić, że elektrownie jądrowe w Europie podlegają zupełnie innym czynnikom środowiskowym niż w Japonii. Europie nie grozi ryzyko ani tsunami, ani tak potężnego trzęsienia ziemi, dlatego nie należy wyciągać bezpośrednich wniosków z tej ubolewania godnej tragedii. Nasze instalacje są przygotowane na potencjalne zjawiska, które mogą je spotkać, a energia jądrowa może także w przyszłości pozostać integralnym elementem naszych zasobów energetycznych. Na zakończenie chciałbym wyrazić współczucie i szacunek dla naszych japońskich przyjaciół. Dziękuję.

 
  
MPphoto
 

  Günther Oettinger, komisarz(DE) Panie Przewodniczący, Szanowni Posłowie! Z uwagą przysłuchiwałem się Państwa wystąpieniom i chciałbym podziękować za okazany obiektywizm, zarówno w odniesieniu do katastrofy, jak i do jej skutków. Usłyszeliśmy deklaracje solidarności i współczucia, a także oferty pomocy. Nie muszę do tego nic więcej dodawać. To stanowi dla nas zachętę w działaniach podejmowanych przez prezydencję Rady i Komisję.

Ogólnie najważniejszym problemem jest tutaj reagowanie kryzysowe. Jeżeli chodzi o Haiti i Pakistan, a także miejsca, w których wystąpiły inne klęski żywiołowe, to wierzę, że w komunikacie Komisji dotyczącym usprawnionego reagowania kryzysowego, zatwierdzonym przez Radę w grudniu ubiegłego roku, wskazuje się drogę naprzód. Musimy usprawnić współpracę w ramach procedur reagowania kryzysowego na szczeblu europejskim oraz przeznaczyć na to odpowiednie środki finansowe i zasoby ludzkie, jak również skoordynować wysiłki na szczeblu europejskim. Nie mam wątpliwości, że w tym roku pani komisarz Georgiewa przedstawi Parlamentowi i Radzie konkretne propozycje.

Jeżeli chodzi o politykę energetyczną w Europie i wnioski, jakie należy wyciągnąć na podstawie nowych informacji napływających z Japonii, to sądzę, że musimy zacząć od uczciwego przyjrzenia się faktom i realiom. Weźmy przykład rządu Niemiec i jego partii koalicyjnych – a chciałbym przypomnieć Państwu, że należę do jednej z nich. Nasz rząd ogłosił istotną zmianę kierunku. Obecnie w Niemczech wyłączono siedem elektrowni jądrowych. Te działania zostały skrytykowane jako „niedostatecznie wiarygodne” lub jako „typowy przejaw niemieckiego strachu”. Moim zdaniem musimy pamiętać, że warunkiem każdej debaty powinien być szacunek dla odmiennych punktów widzenia. Chciałbym wyrazić swój szacunek dla Parlamentu, który kilka lat temu zdecydowanie poparł włączenie energii jądrowej na stałe do europejskiego koszyka energetycznego, ale który niewątpliwie zaczął ponownie rozważać swoje stanowisko. Po drugie, chciałbym wyrazić swój szacunek dla organów regulacyjnych UE. Bardzo dokładnie ponownie przestudiowałem traktat EURATOM i przyjrzałem się też dyrektywie w sprawie bezpieczeństwa jądrowego, przyjętej dwa lata temu w czerwcu przez Radę i Parlament. W tym drugim dokumencie znalazło się wiele formalnych zaleceń dotyczących powołania różnych organów, obowiązków informacyjnych i sprawozdawczych oraz innych kwestii, ale nie ma w nim praktycznie żadnych konkretnych, merytorycznych zaleceń dotyczących technik budowy czy funkcjonowania, a nawet najogólniejszych specyfikacji.

Jeżeli Parlament zaproponuje dzisiaj rozszerzenie prawodawstwa europejskiego, to jestem praktycznie gotów nie czekać do 2014 roku na sprawozdania państw członkowskich z przedłożeniem Komisji mojego sprawozdania, lecz nalegać, by ta dyrektywa weszła do ustawodawstwa krajowego najpóźniej w lipcu bieżącego roku – byłoby to obowiązkiem państw członkowskich – tak aby wraz z uzyskiwaniem kolejnych informacji z Japonii i z kompleksowych testów warunków skrajnych możliwe było omówienie tu, w Brukseli, wniosku Komisji dotyczącego dalszych konkretnych, merytorycznych wymogów bezpieczeństwa jądrowego raczej w ciągu najbliższego roku, niż w dłuższym okresie.

Powiedziano też, że mam działać w sposób „zdecydowany”. Nie mogę się jednak z tym zgodzić. Przyjmę spójne podejście do tego zagadnienia, pytając, jakie kompetencje w tej mierze przyznali mi europejscy prawodawcy, a jakie nie. Jeśli nawet w obecnej atmosferze słyszę krytykę ze strony niektórych rządów krajowych dotyczącą nadmiernie dramatycznej oceny sytuacji i wniosków, jakie trzeba z niej wyciągnąć, podczas gdy inni twierdzą, że nadszedł czas podjęcia zdecydowanych działań, to wolę przyjąć podejście kompromisowe. Zawsze dobrze czułem się wybierając kompromis. Kiedy jest się krytykowanym przez obie strony, to być może w rzeczywistości podejmuje się właściwe działania.

Za dziesięć lat wiele spośród 143 europejskich elektrowni jądrowych nadal będzie działać, a jeżeli obecne rządy nie zmienią stanowiska, to wiele z nich – choć nie wszystkie – będzie też działać jeszcze w kolejnym dziesięcioleciu. Z tego względu całkowicie zgodne z naszym interesem jest naciskanie na to, aby wprowadzono najwyższe normy bezpieczeństwa, nowe normy i dalsze ograniczenie zagrożeń związanych z tymi elektrowniami jądrowymi, które będą funkcjonować w średnim i długim okresie.

Po drugie, zakładam, że nowe elektrownie jądrowe będą w Europie budowane pod egidą państw członkowskich, ich parlamentów i rządów krajowych. Jeżeli weźmiemy pod uwagę referendum, które ma się odbyć w czerwcu we Włoszech, to możemy dostrzec prawdopodobny rozwój sytuacji, a za wyjątkiem Niemiec żaden z pozostałych 13 krajów, w których działają elektrownie jądrowe, nie zmienił swojej polityki w tej dziedzinie. Dokładnie śledziłem dyskusje na krajowym szczeblu rządów i parlamentów oraz w mediach.

Musimy zrozumieć, że chociaż jest to zagadnienie europejskie, to ma ono również wymiar globalny. W pełni zgodne z naszym interesem jest zapewnienie stosowania najwyższych możliwych norm nie tylko na naszym terytorium, ale również na całym świecie, bo przecież energia jądrowa będzie wykorzystywana na całym świecie jeszcze przez wiele dziesięcioleci. Właśnie z tego względu z zadowoleniem przyjmuję…

(Okrzyki)

Panie Pośle Turmes! Naprawdę bardzo się staram zachować tutaj spokój i obiektywizm. Sugeruję, by uczynił Pan to samo. Kiedy mówi mi Pan, że nie powinienem ufać prezydentowi Sarkozy’emu, to mogę jedynie powiedzieć, że mam pełne zaufanie, iż przedłoży on tę kwestię pod dyskusję na szczycie G-20. Już to jest samo w sobie ogromnym sukcesem: kwestia zostanie omówiona na forum, w którym uczestniczą Amerykanie, Chińczycy, Rosjanie i inne kraje, które już obecnie korzystają z elektrowni jądrowych, planują budowę nowych elektrowni lub zleciły dużym koncernom przemysłowym ich budowę w swoich krajach. Właśnie dlatego uważam, że ponowna ocena ryzyka i ostrzejsze normy bezpieczeństwa są konieczne, bez względu na to, czy jest się zwolennikiem energii jądrowej, czy też jej przeciwnikiem, ponieważ energia jądrowa pozostanie elementem naszej globalnej przyszłości.

(Okrzyki)

Nie czas tu na to, by ponownie wracać do kwestii omówionych w dyskusjach, które toczyły się dwa lata temu. Nie jestem ku temu właściwą osobą. Zapraszam Państwa do przedstawienia Państwa poglądów, kiedy inni będą zabierać głos. Nie sądzę, by zwracali się Państwo z tą kwestią do osoby pełniącej odpowiednie stanowisko.

Chciałbym przejść do kwestii mapy drogowej na rzecz energii do 2050 roku i wygłoszonej tutaj krytyki, że w tym dokumencie w niedostatecznym stopniu wspiera się i finansuje odnawialne źródła energii. W takim razie nie doceniają Państwo mocy własnych rezolucji, chociaż staramy się monitorować i zapewnić przestrzeganie takich decyzji. 20 % energii ze źródeł odnawialnych w zaledwie 9 lat oznacza w rzeczywistości 35 % w kluczowej dziedzinie wytwarzania energii elektrycznej, gdzie przede wszystkim wykorzystuje się te zrównoważone źródła energii. Jesteśmy na dobrej drodze do wytworzenia 35 % energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii – w czym swoją rolę odgrywają państwa członkowskie – a za cztery czy pięć lat odnawialne źródła energii wyprzedzą elektrownie jądrowe i węglowe w wytwarzaniu energii elektrycznej. Oznacza to, że jesteśmy na drodze do uczynienia ze źródeł odnawialnych najważniejszego źródła energii elektrycznej w Europie. Późną wiosną przedstawimy nasze koncepcje i scenariusze dotyczące mapy drogowej na rzecz energii do 2050 roku. Jednakże mamy jeszcze inne ważne daty oprócz roku 2050, który może się wydawać nader odległą perspektywą – mamy też cele pośrednie na lata 2025 i 2030, inaczej mówiąc – na okres wymagający podejmowania już obecnie inwestycji w infrastrukturę i potencjał produkcyjny. Nie chcę teraz składać konkretnych obietnic, ale do 2030 roku z pewnością przekroczymy udział odnawialnych źródeł energii w wysokości 35 %, dochodząc do poziomu powyżej 40 %, a nawet 60 % lub gdzieś pomiędzy nimi. Jeżeli tak się stanie, to nikt nie będzie mógł powiedzieć, że odnawialne źródła energii nie otrzymały wystarczającego wsparcia; już za naszego życia odnawialne źródła energii będą odgrywać decydującą rolę w koszyku energetycznym.

(Wtrącenie przez panią poseł Harms)

Pani Poseł Harms, ja mówię o mapie drogowej na rzecz energii, a Pani – o mapie drogowej dotyczącej CO2. To dwie różne kwestie. Nie obniżyliśmy celów na 2020 rok. Pozostają one na niezmienionym poziomie – 20 % jako cel samodzielny i 30 %, jeżeli inne kraje pójdą w nasze ślady. Tak zawsze wyglądało stanowisko Parlamentu, Rady i Komisji i taką globalną ofertę przedstawiliśmy. Nie było żadnych zmian. Tutaj rozmawiamy o „odnawialnych źródłach energii” i właśnie tutaj powinniśmy osiągnąć ponad 40 %. Z tego względu stworzyliśmy podstawę w celu zapewnienia, by koszyk energetyczny nie był już dłużej sprawą wyłącznie państw członkowskich, ale by państwa członkowskie ponosiły jakieś 50 % odpowiedzialności lub może nieco więcej. Po drugie, przyjęliśmy też wymogi określania zasad subwencjonowania i zapewniania z naszą pomocą środków finansowych i technicznych w państwach członkowskich.

Może być Pan spokojny, Panie Pośle Turmes, że w scenariuszach poważnie przeanalizuje się coś, co proponowało wiele podmiotów, czyli przejście w 100 % na odnawialne źródła energii. Jednakże w takim razie musi Pan przyjrzeć się prawodawstwu, a konkretnie art. 194, w którym stwierdza się, że koszyk energetyczny należy do kompetencji państw członkowskich. Nie traktuję traktatu lizbońskiego jako czegoś niezmiennego. Jednakże określa się w nim warunki moich działań, ustanawiając zakres praw państw członkowskich. Te prawa są zazdrośnie strzeżone, bez względu na to, czy robią to rządy w Berlinie, Luksemburgu, Paryżu czy Londynie.

Na koniec mam jeszcze jedną uwagę. Bardzo uważnie przysłuchiwałem się temu, co mieli do powiedzenia pan poseł Davies i pan poseł Hall. Obaj należą do tej samej partii. Obaj pochodzą z tego samego państwa członkowskiego. A jednak – jak mieliśmy okazję usłyszeć – mają diametralnie odmienne stanowiska. Szanuję to. Kiedy mała partia w dużym kraju może pomieścić tak odmienne opinie, jak wyrażone przez tych dwu szanownych posłów, i kiedy ta sama partia przed wyborami sprzeciwiała się energii jądrowej w swoim kraju, ale może ją zaakceptować teraz, kiedy wybory już się skończyły, to również to szanuję. Jednakże to pokazuje ekologiczny, gospodarczy i polityczny wymiar tego zagadnienia, i właśnie dlatego zawsze będziemy mieć zróżnicowane opinie. Część tego procesu zawsze ma charakter globalny.

 
  
MPphoto
 

  Enikő Győri, urzędująca przewodnicząca Rady (HU) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Szanowni Posłowie! Obiecuję mówić krótko. Moim zdaniem współczucie i zdrowy rozsądek to dwa czynniki, które obecnie powinny kierować naszymi działaniami. Dzięki współczuciu możemy pomóc Japończykom we wszystkim, co jest im potrzebne – możemy ich wysłuchać i podjąć działania tam, gdzie oni również dostrzegają taką potrzebę – a zdrowy rozsądek jest potrzebny, aby podejmować we właściwym czasie odpowiednie decyzje dotyczące naszej przyszłości. Nie powinniśmy decydować o tak ważnej kwestii pod wpływem wydarzeń. Jedno jest pewne, i nikt dzisiaj w tym Parlamencie tego nie kwestionował: ze wszystkich sił musimy dążyć do osiągnięcia możliwie jak najwyższego poziomu bezpieczeństwa.

Ponadto naszym obowiązkiem jest pełne informowanie obywateli, aby mogli oni zrozumieć, o co chodzi w dyskusji oraz kiedy, o czym i w jaki sposób decydujemy. Niezwykle istotne znaczenie ma wyciąganie wniosków i stosowanie ich w praktyce. Powinniśmy przeanalizować wydarzenia bez zbytniej opieszałości czy nadmiernego pośpiechu i bez wydawania oświadczeń, które mogą nie przetrwać próby kilku tygodni czy miesięcy. Jeżeli chodzi o testy warunków skrajnych, to chciałabym jedynie zwrócić uwagę, że obecnie, opierając się na obowiązującym rozporządzeniu, istnieje możliwość ich dobrowolnego przeprowadzenia. Kilkoro z Państwa wspomniało o zmianie podstaw prawnych, obecnie obowiązujących ram, czego – jak mocno wierzę – nie wykluczałaby Rada Europejska. Trzeba dopracować i odpowiednio przedstawić tę propozycję. Pośpiech nie jest potrzebny, ale oczywiście prace muszą się rozpocząć.

Pan komisarz Oettinger zwrócił także uwagę na to, że kwestia koszyka energetycznego należy do kompetencji krajowych. Każde państwo członkowskie suwerennie decyduje, jakich rodzajów energii używa do zaspokojenia swoich potrzeb energetycznych. Połowa państw członkowskich, połowa pod względem skali, korzysta z energii jądrowej. Kiedy będziemy mieć odpowiednią podstawę prawną, uzyskamy możliwość narzucenia wszystkim zobowiązań w zakresie bezpieczeństwa, ale możliwość decyzji i odpowiedzialność za nią leży po stronie państw członkowskich. W każdym razie z zadowoleniem przyjmuję fakt, że Komisja – jak wspomniał pan komisarz Oettinger – będzie w stanie przygotować sprawozdanie do lipca 2011 roku. Na zakończenie chciałabym powiedzieć, że wiele mówimy o badaniach i rozwoju, które są również fundamentem strategii Europa 2020. Naszym zadaniem jest stworzenie w Unii Europejskiej możliwie jak najlepszych warunków do badań i rozwoju. Faktycznie nadal wiele pozostaje do zrobienia w tej dziedzinie. Za pomocą badań i rozwoju powinniśmy znaleźć możliwie jak najbezpieczniejsze i najkorzystniejsze dla środowiska metody wytwarzania energii. Niech nauka służy ludziom i ich jak największemu bezpieczeństwu. Dziękuję bardzo, Panie Przewodniczący.

 
  
MPphoto
 

  Przewodniczący − Otrzymałem jeden projekt rezolucji(1) przedłożony zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu.

Zamykam debatę.

Głosowanie odbędzie się jutro (czwartek, 24 marca 2011 r.).

Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)

 
  
MPphoto
 
 

  János Áder (PPE) , na piśmie(HU) Przede wszystkim pozwolą Państwo że wyrażę najgłębsze kondolencje narodowi japońskiemu i bliskim ofiar, które zginęły w związku z tą wyjątkową klęską żywiołową i awarią przemysłową, do których doszło zaledwie 12 dni temu. Tragedia w Japonii przypomina nam, że wszędzie i w każdej chwili, nawet w Europie, może dojść do klęski żywiołowej i awarii przemysłowej. Pytanie brzmi raczej, kiedy i gdzie do tego dojdzie. Właśnie dlatego uważam, że z punktu widzenia Unii Europejskiej w razie potencjalnej katastrofy przemysłowej istotne znaczenie miałoby dysponowanie odpowiednim mechanizmem finansowym w celu natychmiastowego i skutecznego podjęcia interwencji oraz złagodzenia szkód. Oczywiście bardzo ważne są wysiłki, jakie Unia Europejska podejmuje w zakresie zapobiegania, ale obecnie nie dysponuje ona mechanizmem finansowym, który mógłby sprostać wspomnianym potrzebom. Wystarczy abyśmy sobie wyobrazili, co by się stało, gdyby taka katastrofa spotkała państwo członkowskie znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarczej. Oprócz wstrząsających skutków społecznych i ekologicznych miałoby to przemożny wpływ na budżet takiego kraju, a także na całą gospodarkę europejską. Moim zdaniem właśnie z tego względu Europa potrzebuje nowego systemu ubezpieczeń w razie katastrofy, który opierając się na zasadzie obowiązkowego ubezpieczenia od szkód zapewniłby dodatkowe środki w wysokości 4-5 miliardów euro rocznie ze składek wnoszonych przez potencjalnych zanieczyszczających, aby udzielić szybkiej pomocy finansowej w razie katastrofy przemysłowej. Ponadto płatnicy mogą być również beneficjentami tego systemu dzięki wsparciu, o jakie mogliby wystąpić w formie konkursu o dofinansowanie z niewykorzystanych środków inwestycji z zakresu bezpieczeństwa i ochrony środowiska.

 
  
MPphoto
 
 

  Sergio Berlato (PPE), na piśmie (IT) Wzrastające zapotrzebowanie na energię wymaga dywersyfikacji w zakresie zaopatrzenia ze źródeł energii alternatywnych wobec ropy naftowej, na przykład w postaci odnawialnych źródeł energii słonecznej, wiatrowej i jądrowej.

Moim zdaniem wytwarzanie energii ze źródeł jądrowych nie jest kwestią, którą należy omawiać w tak emocjonalnej atmosferze, jaka panuje obecnie. W istocie obawiam się, że zwyczajowi przeciwnicy energii jądrowej, często finansowani przez przedsiębiorstwa naftowe, spróbują wykorzystać wydarzenia w Japonii do umocnienia zależności energetycznej Włoch od ropy naftowej i jej produktów ubocznych. Każdego roku ponad 8 tysięcy osób we Włoszech i ponad 350 tysięcy w całej Europie umiera w wyniku zanieczyszczeń spowodowanych spalaniem produktów ubocznych ropy naftowej.

Co więcej, jeżeli chodzi o wskazanie możliwych lokalizacji w tym zakresie, to chciałbym podkreślić, że wybór podyktowany jest wytycznymi technicznymi i naukowymi, opracowanymi przez specjalistów, które umożliwią funkcjonariuszom administracji podjęcie najwłaściwszych decyzji w celu zagwarantowania bezpieczeństwa publicznego i przyjaznego dla środowiska zrównoważonego rozwoju . Mam nadzieję, że debaty dotyczące alternatywnych wobec ropy naftowej źródeł energii mogą być prowadzone w sposób obiektywny, zapewniając obywatelom europejskim odpowiednie i dokładne informacje, aby uniknąć łatwej manipulacji, która uczyniłaby nas jeszcze bardziej zależnymi od niestabilnych krajów będących producentami ropy naftowej.

 
  
MPphoto
 
 

  Rareş-Lucian Niculescu (PPE), na piśmie (RO) Podzielam uczucia moich koleżanek i kolegów, którzy wyrazili swoje kondolencje dla Japonii i jej obywateli w obliczu tragedii, która ich spotkała. UE musi poprzeć Japonię za pomocą wszystkich dostępnych jej środków przy inicjowaniu i realizacji programów odbudowy. Pilnie śledziłem debatę, ale muszę powiedzieć, że nie mogę zgodzić się z przekształcaniem takiej tragedii w krucjatę przeciwko energii jądrowej. To tanie i przyjazne dla środowiska źródło energii, a postęp technologiczny sprawi, że będzie coraz bezpieczniejsze. Na przykład równie tragicznym wydarzeniem jest katastrofa lotnicza, nie sądzę jednak, by była ona dla nas wystarczającym powodem, byśmy zaczęli wątpić w korzyści zapewniane przez samoloty i ich bezpieczeństwo. Właściwe rozwiązanie to: „tak” dla testów warunków skrajnych, „tak” dla nadzoru i „nie” dla demonizowania energii jądrowej.

 
  
MPphoto
 
 

  Kristiina Ojuland (ALDE), na piśmie Pani Przewodnicząca! Chciałabym wyrazić moje najszczersze kondolencje dla narodu Japonii, który w ostatnich tygodniach cierpi wskutek straszliwej klęski żywiołowej. Japonia otrzymuje pomoc od Unii Europejskiej, jak również od państw członkowskich. Unia Europejska nadal będzie udzielać wszelkiej pomocy, jaką rząd Japonii uzna za właściwą, by pomóc mu pokonać ten straszliwy kryzys.

Jednakże alarmy w elektrowni jądrowej w Fukushimie wywołały emocjonalną debatę o ogólnym wykorzystywaniu energii jądrowej w Unii Europejskiej. Chciałabym zasugerować wszystkim, by rozważyli na chłodno swoje stanowiska i pamiętali, że używanie samochodów nie zostało zakazane, kiedy irlandzka naukowiec, pani Mary Ward, wypadła z samochodu i została przejechana przez samochód parowy swojego kuzyna w dniu 31 sierpnia 1869 r.

Zamiast tego powinniśmy wyciągnąć wnioski i zwiększyć inwestycje zarówno w bezpieczeństwo jądrowe, jak i w innowacyjne badania. Zasoby paliw kopalnych są ograniczone, a odnawialne źródła energii nadal w ogromnej mierze mają charakter eksperymentalny. Z drugiej strony, energia jądrowa może być naszym rozwiązaniem na przyszłość. Gdyby pierwsi jaskiniowcy bali się ognia, nadal żylibyśmy w epoce kamienia łupanego.

 
  
MPphoto
 
 

  Vladimír Remek (GUE/NGL), na piśmie – (CS) Przede wszystkim chciałbym przyłączyć się do wszystkich, którzy wyrazili współczucie obywatelom Japonii dotkniętym przez niszczycielskie trzęsienie ziemi i falę tsunami. Ta klęska żywiołowa spowodowała wiele tysięcy ofiar ludzkich – to przerażająca strata. Pozbawiła też dalsze dziesiątki tysięcy osób domów, rzeczy osobistych i dobytku, dramatycznie wpływając na ich życie na wiele kolejnych lat. Nie możemy o tym zapomnieć, nawet jeżeli media koncentrują się zamiast tego na kwestiach energii jądrowej. Problemy zniszczonej elektrowni w Fukushimie praktycznie przesłaniają wszystko inne. W związku z alarmistycznymi scenariuszami chciałbym jednak powiedzieć, że bomby atomowe zrzucone na Hiroszimę i Nagasaki nadal stanowią największą katastrofę jądrową w historii. Największym zagrożeniem dla ludzkości jest wojskowy arsenał jądrowy. Pomimo wielu dobrych intencji nadal się on zwiększa, bez stałej i dokładnej kontroli społecznej, którą mamy w przypadku elektrowni jądrowych. Co więcej, po wydarzeniach w Japonii wymogi i normy bezpieczeństwa z pewnością zostaną jeszcze bardziej zaostrzone. Z tego względu musimy utrzymać rozsądne stanowisko, unikając wszelkich pospiesznych czy wręcz histerycznych reakcji na wydarzenia w Japonii. Obecnie nie ma alternatywy wobec energii jądrowej, zapewniającej nam tak bardzo potrzebną, dostępną i bezemisyjną energię. Cieszę się, że Czechy, Finlandia, Francja i inne kraje przyjmują realistyczne podejście do tego zagadnienia. Stanowi to kontrast wobec krajów, gdzie energia jądrowa stała się argumentem w kampanii wyborczej w takim wymiarze, który jest nieomal nieetyczny, jeżeli weźmie się pod uwagę sytuację w Japonii.

 
  
MPphoto
 
 

  Joanna Senyszyn (S&D), na piśmie(PL) Pani Przewodnicząca! Chciałabym poruszyć kwestię sytuacji w Japonii. Pomoc humanitarna dla Japonii jest oczywistą i potrzebną reakcją Unii Europejskiej w odpowiedzi na tragiczną w skutkach katastrofę, która dotknęła ten kraj. Opowiadam się za udzieleniem Japonii i poszkodowanym regionom wszelkiej niezbędnej pomocy (technicznej, administracyjnej i organizacyjnej) oraz finansowego wsparcia. Niezależnie od doraźnej pomocy, należy zastanowić się nad opracowaniem modelu systemowej współpracy z wszystkimi krajami zagrożonymi różnego rodzaju kataklizmami, także nienależącymi do Unii Europejskiej. Zwracam się do odpowiedzialnych służb Komisji oraz Rady o przegląd regulacji w tym zakresie i propozycje wzmocnienia wymiany skutecznych praktyk w zakresie zarządzania kryzysowego.

Coraz częściej, coraz więcej krajów, także Unii Europejskiej, cierpi w wyniku klęsk żywiołowych. Dlatego niezbędna jest stała, wysoko rozwinięta międzynarodowa współpraca. Istotny jest również przegląd istniejących ram prawnych i regulacyjnych dotyczących bezpieczeństwa i ochrony instalacji jądrowych. W tej materii szczególnie zwracam uwagę na dwie rzeczy: nadzór nad pełnym wykonaniem dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa instalacji jądrowych oraz przyjęcie dyrektywy w sprawie odpadów promieniotwórczych.

 
  
MPphoto
 
 

  Debora Serracchiani (S&D), na piśmie (IT) Po trzęsieniu ziemi, do którego doszło 11 marca, konsekwencje kryzysu w Japonii w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i globalnej gospodarki wstrząsnęły Unią Europejską, która już obecnie musi sobie radzić z niestabilnością w Afryce Północnej.

Z zadowoleniem przyjmuję decyzje podjęte na nadzwyczajnym posiedzeniu ministrów ds. energii, zwołanym w celu omówienia skutków wypadku w elektrowni w Fukushimie, i wierzę w determinację państw członkowskich na rzecz przeprowadzenia testów warunków skrajnych w elektrowniach jądrowych w Unii Europejskiej, które należy rozszerzyć na państwa pozaeuropejskie, a zwłaszcza na kraje sąsiadujące. W tym kontekście, a także jeśli weźmiemy należycie pod uwagę przyjętą w niektórych państwach członkowskich decyzję o moratorium jądrowym oraz zbliżający się termin konsultacji społecznych dotyczących rozwoju energetyki, duże znaczenie ma przedstawienie przez Komisję sprawozdania dotyczącego bezpieczeństwa w europejskich elektrowniach jądrowych, które w razie awarii mogą mieć wpływ na sąsiadujące regiony państw członkowskich.

 
  
MPphoto
 
 

  Georgios Stavrakakis (S&D) , na piśmie (EL) Ja również chciałbym ze swej strony wyrazić kondolencje i poparcie dla narodu japońskiego poszkodowanego przez katastrofę wywołaną siejącymi spustoszenie trzęsieniem ziemi i tsunami, które spowodowały tysiące ofiar śmiertelnych i poczyniły na swojej drodze ogromne zniszczenia. Oczywiście nauka i technologia uczyniły wszystko, by pomóc zabezpieczyć zwyczajowo ważne struktury, i naturalnie mamy bardzo restrykcyjne przepisy służące zmniejszeniu ich narażenia; jednakże niedawne straszliwe trzęsienie ziemi i będąca jego efektem katastrofalna fala tsunami, powodujące tysiące ofiar śmiertelnych i zniszczenia na skalę biblijną, a także bardzo poważne uszkodzenie reaktorów jądrowych w Fukushimie to takie wydarzenia, które wymagają rozważenia i zmiany dominującej opinii o bezpieczeństwie elektrowni jądrowych. Konieczne jest ich lokalizowanie i projektowanie na podstawie kryteriów, które pod każdym względem byłyby równie ekstremalne jak zjawiska naturalne, na które mogą być narażone. Naukowcy szacują z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że w średnim i długim okresie może dojść do silnych trzęsień ziemi. Z tego względu politycy pod żadnym pozorem nie powinni planować budowy elektrowni jądrowych w regionach aktywnych sejsmicznie. Istnieją nowoczesne, opłacalne, inteligentne i wydajne sposoby zaspokojenia własnego koszyka energetycznego dla krajów leżących w strefach aktywnych sejsmicznie. W przeciwnym razie mogłoby się wydawać, że życie ludzkie wykorzystuje się jako przeciwwagę dla problemów energetycznych.

 
  
MPphoto
 
 

  Csanád Szegedi (NI), na piśmie(HU) Przede wszystkim chciałbym, w imieniu Jobbik – Ruchu na rzecz Lepszych Węgier – i całego narodu węgierskiego, przekazać kondolencje obywatelom japońskim. Węgrzy zawsze z braterskim przywiązaniem podchodzili do Japończyków, co sprawia, że katastrofa ta jest szczególnie wstrząsająca. Obowiązkiem Unii Europejskiej jest wsparcie narodu japońskiego i trzeba udzielić wszelkiej pomocy, jakiej potrzebuje Japonia. Jednocześnie trzeba wyciągnąć konsekwencje z tej katastrofy, która jasno pokazuje całej ludzkości, że odizolowany od natury globalny świat jest niezwykle wrażliwy. Istnieje węgierskie przysłowie, które mówi, że człowiek mądry uczy się na błędach innych ludzi. Narody Europy muszą wyciągnąć wnioski z tej katastrofy i w możliwie jak największym stopniu wrócić do natury, naturalnej żywności i naturalnych zasobów energii, chroniąc nasze środowisko naturalne dla przyszłych pokoleń.

 
  
MPphoto
 
 

  Vilija Blinkevičiūtė (S&D), na piśmie (LT) Na wstępie chciałabym przekazać narodowi Japonii moje wyrazy współczucia z uwagi na trzęsienie ziemi i tsunami, które dotknęły ten kraj i spowodowały wiele ofiar śmiertelnych. Uwzględniając tragiczny wypadek w elektrowni jądrowej w Fukushimie, będący następstwem trzęsienia ziemi i tsunami, chciałabym wezwać Europę do rozważenia przyszłości energii jądrowej i poszukania innych, alternatywnych sposobów wytwarzania energii. Ponadto nasze oceny skutków tej katastrofy powinny opierać się na informacji i specjalistycznej wiedzy specjalistów i ekspertów, a nowe sposoby wytwarzania energii elektrycznej musimy oceniać z naukowego punktu widzenia. Wydarzenia w Japonii powinny być powodem do zaniepokojenia dla wszystkich państw członkowskich, bez względu na to, czy na ich terytorium działają elektrownie jądrowe, czy też nie, ponieważ w razie wystąpienia podobnej katastrofy promieniowanie byłoby zagrożeniem dla całej Europy. Rosyjskie i białoruskie plany budowy elektrowni jądrowych są obecnie najważniejszym powodem do obaw w państwach Europy Wschodniej, zwłaszcza w krajach bałtyckich. Skutki promieniowania z tych planowanych elektrowni jądrowych powodują jeszcze większe obawy i pojawiają się wątpliwości dotyczące przestrzegania międzynarodowych norm bezpieczeństwa przez kraje sąsiadujące. Chciałabym podkreślić, że bezpośrednio po katastrofie w Japonii Niemcy zamknęły swoje reaktory zbudowane przed 1980 rokiem. Komisarz odpowiedzialny za zagadnienia energii również twierdzi, że Europa powinna w przyszłości dążyć do rezygnacji z elektrowni jądrowych. Z tego względu po przeprowadzeniu oceny potencjalnego zagrożenia Europy promieniowaniem powinniśmy tu, w Parlamencie, omówić ryzyko, jakie stanowią elektrownie jądrowe położone w pobliżu granic zewnętrznych Unii Europejskiej.

 
  
MPphoto
 
 

  Jarosław Leszek Wałęsa (PPE), na piśmie(PL) Niszczycielskie trzęsienie ziemi i tsunami, które nawiedziły Japonię i region Pacyfiku 11 marca 2011 r. zbierając żniwo tysięcy niewinnych istnień to tragedia, która porusza nas wszystkich. Naszym obowiązkiem oprócz przekazania mieszkańcom i rządowi Japonii wyrazów najgłębszej solidarności oraz kondolencji jest pomoc humanitarna, techniczna i finansowa. Cieszę się, że Unia Europejska udzieliła tego istotnego wsparcia niemal natychmiastowo, wykorzystując swoje najlepsze zespoły ratunkowe i doświadczenia w walce z klęskami. Ta pomoc musi pozostać nieprzerwanie kontynuowana do czasu, gdy sytuacja w Japonii ulegnie stabilizacji. Mając na uwadze niepokojący fakt, iż klęska ta doprowadziła do niezwykle poważnego wypadku jądrowego w elektrowni atomowej w Fukuszimie, co stanowi kolejne zagrożenie dla życia i zdrowia, powinniśmy zrewidować i zbadać bezpieczeństwo elektrowni jądrowych na terenie UE. Mimo faktu, iż wypadek w elektrowni w Fukuszimie jest dla nas przestrogą - uważam, że nie powinien wzbudzać paniki i uprzedzenia w stosunku do energii atomowej. Japonia wielokrotnie pomagała narodom europejskim w walce z efektami klęsk, wykorzystując w tym swoje bogate i cenne doświadczenia. Przyszedł czas, kiedy musimy stanąć w tej istotnej roli - jestem przekonany, że taka współpraca nie tylko przyniesie korzyści w doraźnej pomocy dla ofiar, ale również zacieśni nasze stosunki z tak istotnym przyjacielem, jakim jest Japonia.

 
  
MPphoto
 
 

  Joanna Katarzyna Skrzydlewska (PPE), na piśmie(PL) Katastrofalne trzęsienie ziemi, które dotknęło Japonię, niezbicie wskazuje na to, że żaden kraj, nawet bardzo rozwinięty gospodarczo, nie jest w stanie sam poradzić sobie z rozmiarem tragicznych skutków spowodowanych przez tak wielki kataklizm. Naszym obowiązkiem, obok wyrazów współczucia, które przekazujemy dzisiaj wszyscy Japończykom, jest udzielenie pomocy jego ofiarom. Tak nieprzewidywalne zdarzenie, jak to trzęsienie ziemi, które obok tragedii wielu tysięcy jego ofiar spowodowało również ogromne zagrożenie katastrofą nuklearną, pomimo tego, że jego skutki bezpośrednio nas nie dotykają, wymaga od nas byśmy wyciągnęli z niego wnioski. Musimy szczerze odpowiedzieć sobie na pytanie, na ile europejskie elektrownie atomowe przygotowane są na tego typu zdarzenia. Dlatego po to, by uniknąć nawet mało prawdopodobnych, ale jednak możliwych zagrożeń w przyszłości, dla zapewnienia bezpieczeństwa Europejczyków konieczne jest zweryfikowanie zabezpieczeń, jakie są stosowane w elektrowniach atomowych w państwach członkowskich Unii.

 
  
MPphoto
 
 

  Radvilė Morkūnaitė-Mikulėnienė (PPE), na piśmie Nie powinniśmy koncentrować się wyłącznie na bezpieczeństwie jądrowym w UE, ale przyjrzeć się również jej bezpośredniemu otoczeniu. Na granicach UE opracowuje się dwa nowe projekty elektrowni jądrowych z reaktorami eksperymentalnymi: jeden w Obwodzie Kaliningradzkim, a drugi – na Białorusi, 23 kilometry od granicy zewnętrznej UE i zaledwie 50 kilometrów od stolicy Litwy.

Obie lokalizacje wybrano na podstawie nieznanych kryteriów. Brak przejrzystości procedury, nieprawidłowe konsultacje i nieprzekazywanie informacji zainteresowanym krajom sprawiają, że oba projekty są źródłem poważnych obaw. Prace już się rozpoczęły, chociaż międzynarodowa ocena oddziaływania obu projektów na środowisko jest jeszcze daleka od ukończenia.

Co więcej, bezpośrednio po tragedii w Japonii Rosja i Białoruś podpisały porozumienie dające zielone światło budowie elektrowni na Białorusi. Dane z tragedii w Czarnobylu i Fukushimie pokazują, że obszar występowania bezpośrednich skutków promieniotwórczych wynosi 50-55 kilometrów. W razie wypadku bezpośrednio poszkodowana byłaby stolica jednego z państw członkowskich UE. UE powinna zażądać, by te kraje trzecie poważnie potraktowały swoje obowiązki i dokładnie przestrzegały zobowiązań i norm międzynarodowych w dziedzinie energii jądrowej. Mam nadzieję, że na zbliżającym się posiedzeniu Rada Europejska porozumie się co do podjęcia odpowiednich decyzji.

 
  

(1) Patrz protokół.

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności