Full text 
Tuesday, 17 December 2019 - Strasbourg Revised edition

10. EU disability strategy post 2020 (debate)
Video of the speeches

  Der Präsident. – Als nächster Punkt der Tagesordnung folgt die Aussprache über die Erklärung der Kommission zur Strategie der EU zugunsten von Menschen mit Behinderungen für die Zeit nach 2020 (2019/2975(RSP)).

Ich möchte Sie daran erinnern, dass Sie sowohl in üblicher Weise wie auch mithilfe des elektronischen Systems um die Möglichkeit zu spontanen Wortmeldungen sowie zur Verwendung der blauen Karte ersuchen können. Gebrauchsanleitungen liegen am Eingang zum Plenarsaal aus.


  Helena Dalli, Member of the Commission. – Mr President, addressing the rights of persons with disabilities is essential for this Commission. The ratification by the EU of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities: we have all taken the legal and political commitment to implement it, and you can be assured that the Commission remains fully committed to its implementation. I have the mandate to work closely with all Commissioners to mainstream disability in all EU policy areas during this College’s mandate. According to the latest figures available to the Commission, approximately 100 million persons in Europe have a disability. They represent a very important share of the EU population, and they must by no means be left behind.

The current European Disability Strategy 2010—2020 is the European Union’s main instrument for implementing the UN Convention. Our future policy will pursue the same objective. In my view, the fact that we have a long—term strategy has proven to be essential. Proposing a new strategy for the next decade is certainly an option when evaluating the current one and considering the next steps.

Such a follow—up initiative should build on the values enshrined in our Treaties and contribute to the implementation of the European Pillar of Social Rights, as well as of the Sustainable Development Goals. The Commission is currently carrying out an external evaluation of the implementation of the current strategy. This is in line with the ‘evaluate first’ principle of our Better Regulation Agenda. In consequence, the precise follow-up will be defined and agreed only once this evaluation is finalised by mid—2020.

To improve coordination within the Commission and to mainstream the equality dimension – including disability – into all relevant EU policies, we have set up an Equality Task Force. We are committed to consult with the European Parliament and to take into account the two reports it adopted these last years. We will, of course, consult with all relevant stakeholders, in particular with persons with disabilities and the organisations that represent them.

For instance, the European Economic and Social Committee unanimously adopted a valuable contribution to the debate just last week, and we are carefully studying those recommendations. On the basis of a thorough review of our European Disability Strategy, we will propose how best to move forward on implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD) and disability mainstreaming. Our future disability policies will also have to take into account the changes affecting our societies. There are new challenges and also new opportunities. In this respect, I recall that the United Nations Convention recognises that women and girls with disabilities are subjected to multiple discrimination and calls on state parties to ensure the full and equal enjoyment by them of all human rights and fundamental freedoms.

To this end, the future gender equality strategy announced by President von der Leyen in her political guidelines will pay particular attention to groups facing multiple disadvantage, including women with disabilities. Digitalisation and accessibility legislation have allowed us to lift some important barriers, but many hurdles still remain for people with disabilities, and in some cases, new barriers have appeared which need to be addressed.

The fact that we are evaluating our current strategy does not prevent us from making further progress now. We already use – and will keep using – all tools available to achieve progress across Europe. Areas such as personal assistance or accessible and inclusive education are a primary responsibility of the Member States. However, the Commission is committed to keeping on working together with the Member States and supporting them in their endeavours. The European Semester and EU funds can be used for this purpose. European structural and investment funds already support the deinstitutionalisation and development of community-based services for persons with disabilities in the Member States.

For the future programming period, having a national framework for implementing the United Nations Convention is proposed by the Commission as a pre-condition for receiving funding from any of the funds covered by the Common Provisions Regulation. This condition needs to be met throughout the entire 2021-2027 period when implementing the funds. It also cemented the importance of promoting independent living and moving from institutional care to family- and community-based care.

The Commission is also working with the Member States to ensure the correct transposition of the European Accessibility Act. A first informal meeting with the Member States took place on 22 November 2019. More meetings are planned in the months to come. I now look forward to hearing your views on our future policies on disability.


  Στέλιος Κυμπουρόπουλος, εξ ονόματος της ομάδας PPE. – Κύριε Πρόεδρε, ευχαριστώ τον κύριο Επίτροπο για την απάντηση και ευχαριστώ το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα που υποστήριξε την προσπάθεια να βάλουμε αυτό το πολύ σοβαρό θέμα στην ημερήσια διάταξη. Κανένα ίδρυμα, καμία παράδοση, καμία δύναμη στον κόσμο δεν μπορεί να σταματήσει τη δίψα μας για ανθρώπινη αξιοπρέπεια, για πραγματική ελευθερία. Και στα ιδρύματα, δεν μιλάμε απλά για πεταμένα λεφτά, μιλάμε για πεταμένες ανθρώπινες ζωές. Άνθρωποι στοιβαγμένοι και δεμένοι, χωρίς φροντίδα, επειδή κάπως έτσι το συνηθίσαμε. Αξιοπρέπεια είναι να επαναστατείς κατά της αδιαφορίας που γίνεται συνήθεια. Να μη δέχεσαι να πετιέται η ανθρώπινη ζωή, όπως και να εξεγείρεσαι κατά της διαφθοράς και της εκμετάλλευσης. Αξιοπρέπεια είναι να τιμάμε όλους τους συμπολίτες μας. Το μεγάλο ζητούμενο δεν είναι τα περισσότερα χρήματα. Σύμφωνα με δημοσίευμα της New York Times, οι εταιρείες που προσλαμβάνουν ανάπηρους εργαζόμενους παρουσιάζουν κατά μέσο όρο 23% υψηλότερη κερδοφορία, καθώς η ανάγκη μας να προσπαθούμε πάντα να αντιμετωπίζουμε τα κοινωνικά εμπόδια μας κάνει καινοτόμους.

Σας καλώ να συμφωνήσουμε όλοι στα βασικά: η ιδρυματοποίηση αποτελεί παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων «made in EU», μια φυλακή χρηματοδοτούμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ας σταματήσουμε τη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων τώρα. Όλα τα ιδρύματα παρουσιάζουν μια λιγότερο ή περισσότερο άσχημη εικόνα. Η πραγματικότητα σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Ελλάδα, ακόμα και στις Βρυξέλλες είναι αποκαρδιωτική. Η Χάρτα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που προηγήθηκε της Σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες ορίζει ότι όλοι οι πολίτες, ανάπηροι και μη, πρέπει να μπορούν να επιλέγουν τη ζωή τους ως ελεύθεροι άνθρωποι, ως ισότιμοι πολίτες. H ανεξάρτητη διαβίωση είναι δυνατή σε μια κοινωνία με πρόσβαση στην εκπαίδευση, στην υγεία, στην εργασία, στην ελευθερία των επιλογών. Είναι σημαντικό να μην μένουμε μόνο στις διακηρύξεις αλλά να εξασφαλίζουμε ότι σε όλες τις πολιτικές υπάρχει και εφαρμόζεται ρήτρα για την αναπηρία.

Μπορεί η Επιτροπή να ορίσει τις επενδύσεις για ένταξη και προσβασιμότητα ως προτεραιότητα σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ; Θεωρείτε ότι εντάσσονται στο νέο όραμά μας για τη Νέα Πράσινη Συμφωνία οι πρωτοβουλίες για την προσβασιμότητα; Μπορεί η νέα Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι θα προωθήσει ενεργά τη μετάβαση στον «προσωπικό βοηθό», μέσα από την προώθηση βέλτιστων πρακτικών και μέσα από τη συνολική μεταφορά των κονδυλίων που προορίζονται για τα ιδρύματα; Επιπλέον, μπορούμε να εξασφαλίσουμε ενιαία αγορά εργασίας για τους ανάπηρους ανθρώπους; Σας ευχαριστώ και προσβλέπω στις απαντήσεις σας.


  Agnes Jongerius, namens de S&D-Fractie. – Voorzitter, Commissaris, sommige mensen moeten in het leven over veel meer hordes heen dan anderen. Wanneer je een arbeidsbeperking hebt, is het parcours dat je moet afleggen veel zwaarder. Ik vind daarom dat het onze taak is om in de nieuwe Europese strategie inzake handicaps daadwerkelijk gelijke kansen te creëren voor iedereen. Iedereen verdient immers een eerlijke kans op een baan.

Als je in een rolstoel zit of een visuele beperking of een bepaalde stoornis hebt, word je vaak onderschat. Ik wil graag van de Commissie weten hoe ze daar verandering in denkt te gaan brengen.

Het is bekend dat de Nederlandse overheid achterblijft bij het bedrijfsleven wat de werving van mensen met een handicap betreft. Hoe zit dat eigenlijk in Europa? Als de Europese Unie als werkgever het goede voorbeeld geeft, dan is dat overal op de arbeidsmarkt mogelijk. Iedereen moet zonder belemmeringen aan de samenleving kunnen deelnemen. Daar moeten we wat mij betreft in het nieuwe actieplan op inzetten.


  Abir Al-Sahlani, för Renew-gruppen. – Herr talman! Tack för ordet och tack till alla ledamöter som har lyft den här frågan, så att den inte glöms bort. Och tack till kommissionären för att du är här och ska försöka besvara våra frågor och funderingar. Denna strategi handlar till kärnan om just mänskliga rättigheter – mänskliga rättigheter för alla i EU, mänskliga rättigheter som är tillgängliga. En av de viktiga punkterna i skapandet av tillgängliga samhällen är att se över implementeringen av funktionsrättskonventionen. Det är hög tid att se över den, om än kanske lite sent.

Låt mig påminna om att 100 miljoner européer, EU-medborgare, väntar på att deras mänskliga rättigheter ska bli tillgodosedda. I dag lever många européer utan möjlighet till riktigt deltagande i samhället, bland annat vad gäller arbetsmarknaden, kultur, studier och inte minst allmänna val, och inte, inte minst valet till detta parlament. Det är ovärdigt världens enda union av demokratier att valet till dess folkvalda församling inte är tillgängligt för alla dess medborgare. Våra medborgare som har en normbrytande funktionalitet har inte samma möjlighet att delta i valet till Europaparlamentet. Därför är min intention att verka för en resolution som gör valet till Europaparlamentet 2024 tillgängligt för alla, och här hoppas jag på stöd från mina kollegor i Europaparlamentet.

En kommande strategi måste fokusera just på tillgängligheten till arbetsmarknaden, antidiskrimineringslagstiftning, utbildning för unga, personliga assistans och deltagande i demokratin. Jag undrar hur kommissionären tänker se till att detta blir av. Slutligen måste det givetvis betonas av de organisationer som representerar denna grupp i samhället måste vara med i både framtagandet och implementeringen av en sådan agenda. För återigen, det är långt bättre att inkludera dem det berör samt att prata med, och inte bara om, de här människorna, de här 100 miljoner européerna.


  Katrin Langensiepen, im Namen der Verts/ALE-Fraktion. – Herr Präsident, liebe Kolleginnen und Kollegen! Nach fast zehn Jahren hat die EU es immer noch nicht geschafft, die UN-Behindertenrechtskonvention umzusetzen.

Täglich wird in der EU gegen die Menschenrechte von Menschen mit Behinderung verstoßen. Um ihnen gleichwertige Teilhabe am gesellschaftlichen Leben zu garantieren, müssen wir mutiger und konsequenter werden. Eine Fortsetzung der aktuellen Strategie reicht daher nicht.

Wir fordern, dass die Kommission für die Zeit nach 2020 eine ambitioniertere Strategie für alle Handlungsfelder vorstellt und klare, verbindliche Ziele mit festgelegten Zeitrahmen setzt. Wir brauchen dafür ein starkes Monitoring mit entsprechenden Indikatoren und ausreichend finanzielle Mittel. Dabei müssen Menschen mit Behinderungen in Gesetzgebung und Monitoring eingebunden werden. Nur so machen wir uns bei der Umsetzung der UN-BRK ehrlich.

Außerdem müssen wir die Rechte von Menschen mit Behinderung konsequent in alle Politikfelder mainstreamen und intersexuelle Diskriminierung endlich angehen. So auch in der neuen Strategie für Gleichstellung von Männern und Frauen. Frauen und Mädchen mit Behinderungen sind besonders oft Opfer von Missbrauch. Wir müssen ihre Rechte auf sexuelle Selbstbestimmung und das Recht auf Familie verteidigen, aber sie auch vor Gewalt schützen.

Gestern hat das Parlament meiner Anfrage zugestimmt, einen Entschließungsantrag hinzuzufügen, über den im Februar abgestimmt werden soll. Vielen Dank dafür.

Ich appelliere an die Kommission, unsere Vorschläge ernst zu nehmen und bei der Erarbeitung der neuen Strategie miteinzubeziehen.


  Gianantonio Da Re, a nome del gruppo ID. – Signor Presidente, onorevoli colleghi, l'articolo 26 della Carta dei diritti fondamentali dell'Unione europea stabilisce che l'Unione riconosce e rispetta il diritto delle persone con disabilità di beneficiare di misure intese a garantire l'autonomia e l'inserimento sociale e professionale e la partecipazione della vita in comunità.

Ebbene, nel descrivere le priorità della Commissione europea, la Presidente von der Leyen non una sola volta ha pronunciato la parola disabilità, triste considerazione e constatazione che ben ci dice quale posto occupano le persone disabili nella scala delle priorità della Commissione.

Le statistiche e le cifre sulla disabilità sono sconfortanti. La disabilità in Europa riguarda circa 80 milioni di persone, che spesso non hanno la possibilità di partecipare pienamente alla vita sociale ed economica a causa delle barriere comportamentali ed ambientali. Entro il 2020 si prevede che un quinto della popolazione europea presenterà qualche forma di disabilità dovuta anche all'invecchiamento della popolazione.

Questi dati ci dicono che l'Unione europea deve fare di più per le persone con disabilità e l'attenzione verso di loro deve diventare una priorità. Se vogliamo creare una società veramente inclusiva è necessaria una volontà politica determinata. Lasciar perdere gli slogan inutili e puntare sull'obiettivo con azioni concrete. Vanno pertanto aumentati gli strumenti finanziari a favore delle persone con disabilità, delle loro famiglie, delle associazioni di volontariato, in particolare delle strutture dove esse operano.

Infine, deve essere migliorata l'accessibilità delle persone disabili all'informazione, in modo che possano esercitare appieno i propri diritti di cittadini europei. È un dovere morale della Commissione europea prestare più attenzione alle fasce più deboli della nostra società, soprattutto il rispetto per le loro persone e per le famiglie che purtroppo hanno questo problema.


  Lucia Ďuriš Nicholsonová, za skupinu ECR. – Vážený pán predsedajúci, prognózy hovoria, že po roku 2020 budú ľudia s postihnutím tvoriť až jednu pätinu populácie. Máme dohovor OSN, máme stratégie a napriek tomu nájdeme v členských štátoch až priepastné rozdiely. Súčasnej stratégii jednoznačne chýba monitorovanie jej implementácie, chýbajú nám dáta.

Ja vám teraz poviem, ako vyzerá taký človek, taký život človeka s postihnutím na Slovensku. Už po narodení sa hazarduje s jeho potenciálom, pretože nám úplne zlyháva včasná intervencia. Po chybnej alebo neskorej diagnostike začína zaostávať za svojimi rovesníkmi z vyspelejších krajín. Až polovica detí so špeciálnymi potrebami sa u nás vzdeláva oddelene od svojich rovesníkov a to aj vtedy, keď ich postihnutie umožňuje, aby navštevovali bežnú základnú školu. Na slovenských uliciach kvôli bariéram takmer nevidieť ľudí s postihnutím. Ak chce vozíčkar cestovať vlakom, musí to ponižujúco hlásiť železniciam deň vopred. Až 7 ľudí z 10 so zdravotným postihnutím je na Slovensku úplne vylúčených z trhu práce. A to stále hovoríme len o tých, ktorí neskončili v katastrofálnych veľkokapacitných zariadeniach, ktoré sme už dávno mali premeniť na komunitné služby.

Plánovaná stratégia po roku 2020 musí pamätať na to, že máme akútny nedostatok porovnateľných dát a nedostatočnú implementáciu. Veľmi veľa štátov vykazuje na papieri povrchné zlepšenia, ktoré prispievajú k falošným štatistikám, ktorými sa my potom uspokojujeme. Musíme sa posunúť od všeobecných odporúčaní a zabrániť zneužívaniu európskych fondov na projekty, ktoré odporujú cieľom stratégie. Pre zdravotne postihnutých z takých krajín, ako je Slovensko, je veľmi dôležité, aby sme presadili spoločný európsky preukaz ľudí s postihnutím a aby sme zjednotili diagnostiky postihnutí.


  José Gusmão, em nome do Grupo GUE/NGL. – Senhor Presidente, a mudança de paradigma na abordagem dos problemas dos cidadãos com deficiência exige passarmos de um modelo de institucionalização para um modelo de vida independente, de um modelo de segregação para um modelo de direitos, mas exige também fiscalização em todas as políticas que são implementadas a partir da União Europeia.

É preciso saber, ter a certeza, que o financiamento às políticas de vida independente não vai servir nos Estados-Membros para perpetuar modelos de institucionalização e segregação, como continua a acontecer em muitos Estados-Membros. E é preciso também assegurar que todo o financiamento europeu para todas as infraestruturas e serviços cumpre regras de acessibilidade, ou seja, que não acrescenta a todas as barreiras que os cidadãos com deficiência já têm que enfrentar na sua vida.

E é preciso ainda lidar com duas outras questões: a primeira, a definição de pobreza e os riscos agravados de pobreza que enfrentam os cidadãos com deficiência, que têm que ser abordados numa estratégia global de combate à pobreza e, finalmente, vencer a discriminação que continua a existir nas políticas e ...

(O Presidente retira a palavra ao orador)


  Chiara Gemma (NI). – Signor Presidente, onorevoli colleghi, come ha ricordato la commissaria Dalli, la strategia sulla disabilità sta per concludersi in un contesto in cui ci sono ancora oltre 100 milioni di cittadini disabili che quotidianamente sperimentano barriere che ostacolano la loro vita indipendente.

Per la prossima strategia dobbiamo pretendere obiettivi molto più ambiziosi. Quali sono allora le azioni concrete sul principio numero 17 del pilastro europeo dei diritti sociali dedicato all'inclusione delle persone con disabilità che si intendono intraprendere? Bisogna adottare senza indugi un regolamento rigoroso per la gestione del Fondo sociale europeo Plus, migliorando radicalmente le condizioni dei cittadini disabili anche nel mondo del lavoro.

Ricordo che Eurostat fotografa una realtà in cui solo il 50 % degli uomini e il 45 % delle donne ha un'occupazione. Nel quadro disegnato dalla garanzia europea per l'infanzia dobbiamo rilanciare le priorità dei bambini disabili, garantendo pari opportunità di accesso all'istruzione tradizionale con un sostegno adeguato alle loro esigenze. Un intervento che deve andare ben oltre i confini europei, come ho ricordato a Panama durante i lavori della delegazione EuroLat, dove ho richiesto una discussione sul tema dell'educazione inclusiva.

Infine, voglio sottolineare l'importanza di portare a completa realizzazione il progetto della Carta europea della disabilità, sul quale mi sto battendo in prima persona, uno strumento che deve essere adottato da tutti gli Stati membri e che potrà garantire i servizi sociali anche quando ci si trasferisce in un altro paese. ...

(Il Presidente ritira la parola all'oratrice)


  Cindy Franssen (PPE). – Voorzitter, Commissaris, in de afgelopen tien jaar zijn heel wat stappen gezet voor personen met een handicap. Op het niveau van beleid heeft zich een verschuiving voorgedaan van beleid dat zich beperkt tot het zorgaspect naar beleid dat volwaardige deelname aan de samenleving tot doel heeft. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap en de Europese toegankelijkheidswet, waaraan onder leiding van voormalig Europees commissaris Marianne Thyssen is gewerkt.

Toch is er nog heel wat werk aan de winkel en moeten de prioriteiten voor de volgende strategie duidelijk worden vastgesteld. Zo moet worden gestreefd naar de volledige tenuitvoerlegging van het VN-Verdrag en de Europese toegankelijkheidswet. Ook moet ervoor worden gezorgd dat zowel de reguliere arbeidsmarkt als de sociale economie inclusief is voor mensen met een beperking. De aanwending van het Europees Sociaal Fonds werd in dit verband reeds aangehaald.

Tot slot betekent volwaardige deelname ook zelf keuzes kunnen maken met betrekking tot individuele zorgbehoeften. Het is daarom belangrijk de Europese coördinatie van het assistentiebudget in de nieuwe strategie op te nemen. We zijn namelijk pas een volwaardige samenleving als er sprake is van integrale inclusie in alle facetten van het leven.


  Heléne Fritzon (S&D). – Herr talman! Tack fru kommissionär för ert anförande! Nästa år, 2020, förväntas över 100 miljoner européer ha en funktionsnedsättning, bland annat beroende på att EU:s befolkning blir allt äldre. Den nuvarande strategin har haft betydelse och en positiv inverkan. Och tillsammans med allt det arbete som görs nationellt i våra medlemsstater så måste vi fortsätta kampen för ett jämlikt samhälle.

Människors olika bakgrund eller förutsättningar ska inte få avgöra möjligheten till delaktighet, och det återstår en hel del utmaningar. För trots att personer med funktionsnedsättning har rätt att arbeta på samma villkor som alla andra så är tillträdet till arbetsmarknaden fortfarande begränsat. Sysselsättningsgraden är betydligt lägre för personer med funktionsnedsättning. Vi ser samma sak inom utbildning. Det är viktigt för våra barn att man får en inkluderande utbildning av hög kvalitet.

Vi ser också att det finns en större risk för personer med funktionsnedsättning att drabbas av fattigdom och socialt utanförskap. Inte minst drabbar detta kvinnor. Så vi måste jobba mer aktivt med de här frågorna. Vi måste ersätta den nuvarande strategin med en ny och kraftfull strategi. För mig som socialdemokrat handlar det om att forma ett samhälle där alla får möjlighet att vara delaktiga.


  Radka Maxová (Renew). – Pane předsedající, strategie pro osoby se zdravotním postižením 2020 se blíží ke konci a pokusme se tedy nyní vytvořit novou, ambicióznější, která by dokázala implementovat veškeré cíle Úmluvy o právech osob se zdravotním postižením. Tuto úmluvu podepsaly a ratifikovaly všechny členské státy, což je velký závazek.

Osoby se zdravotním postižením by měly být chápány jako naprosto rovnocenné, zvláště bychom měli přihlížet k právům žen a dětí se zdravotním postižením, jak o tom hovořila paní komisařka. Velkým problémem je stále přístupnost budov, a to včetně úřadů, kulturních a dalších institucí. Když už je řeč o přístupnosti budov, je vhodné zmínit i usnadnění pohybu pro osoby se zdravotním postižením. Vhodné by bylo rovněž usilovat o jednotnou úpravu slevy z dálničních poplatků pro osoby se zdravotním postižením v rámci schengenského prostoru, bezbariérovost dopravních prostředků ve veřejné dopravě či jednotný průkaz osob se zdravotním postižením. Vzděláváním a začleňováním osob se zdravotním postižením výrazně přispějeme ke snížení jejich...

(Předsedající odebral řečnici slovo.)


  Tilly Metz (Verts/ALE). – Herr Präsident, liebe Kolleginnen und Kollegen! Natürlich muss die jetzige Strategie zugunsten von Menschen mit einer Behinderung evaluiert werden. Aber jetzt steht schon fest: Wir brauchen eine neue, wir brauchen eine stärkere Strategie für die Periode nach 2020 – eine Strategie, die sich wirkungsvoll in allen Bereichen einbringt: Schule, Beruf, Freizeit, Gesundheit, Sexualität, Familie, und die auch bei allen betroffenen EU-Bürgern und -Bürgerinnen ankommt.

Wir reden hier nicht von Luxusproblemen oder von Wohltätigkeit, wo es weder Zeitdrang noch Zwang gibt. Gleichberechtigung und selbstbestimmtes Leben sind kein Luxus, eingeschränkte Bewegungsfreiheit und ein erhöhtes Armutsrisiko, Vereinsamung sind keine kleinen Probleme! Hier geht es um essenzielle Menschenrechte von über 100 Millionen Menschen, und es ist jetzt schon klar, dass wir auch in der Europäischen Union da noch viel zu tun haben. Die Kommission braucht auch nicht die Bewertung von Experten abzuwarten, um jetzt schon zuzuhören und nicht über, sondern mit Menschen mit einer Behinderung zu reden.


  Bogdan Rzońca (ECR). – Panie Przewodniczący! Od lat bardzo blisko współpracuję z osobami z niepełnosprawnością. Wiem, że podjęcie pracy zarobkowej przez osobę z niepełnosprawnością jest najlepszym zwieńczeniem leczenia oraz żmudnej, wieloletniej rehabilitacji, a utrzymanie takiej pracy to kolejne wyzwanie dla tych osób. Pracodawcy osiągający co najmniej 50-procentowy wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych i tworzący im przyjazne środowisko pracy mogliby: mieć prawo do takiej samej pomocy publicznej, jaką małym i średnim przedsiębiorstwom gwarantują art. 17–30 rozporządzenia Komisji z dnia 17 czerwca 2014 roku, w tym między innymi pomoc inwestycyjną, na usługi doradcze, na udział w targach, na dostęp do finansowania ryzyka, na rozpoczęcie działalności, na koszty rozpoznania, na działalność badawczo-rozwojową i innowacyjną.

Mam nadzieję, że wszyscy tu rozumiemy sytuację osób niepełnosprawnych i będziemy starać się, by ta strategia była dla nich realistyczna i jak najlepsza.


  Isabella Adinolfi (NI). – Signor Presidente, onorevoli colleghi, cosa significa essere una persona con disabilità nell'Unione europea oggi? Quali opportunità e prospettive si hanno? Il presente non è proprio roseo: dei 100 milioni di disabili in Europa, una persona su due è disoccupata, due su tre non hanno completato l'istruzione terziaria o equivalente e sempre due su tre sono a rischio povertà.

Di parole ne spendiamo tantissime, ma poi nei fatti che cosa siamo disposti a fare per cambiare la situazione? Ve lo chiedo perché anche nel recente passato, quando abbiamo discusso del Trattato di Marrakech, qui in quest'Aula, abbiamo dovuto superare enormi difficoltà affinché il trattato fosse ratificato, perché la discussione ricadeva sempre e soltanto sugli interessi economici di pochi. La base da cui partire per cambiare le cose per me è proprio questa: smettere di pensare soltanto all'economia, ma pensare ai diritti delle persone.

Detto ciò, ci prepariamo a gettare le basi della strategia dell'Unione europea sulla disabilità per il post-2020 e quindi, a mio avviso, è necessario un riesame completo di tutte le normative e le politiche dell'Unione europea per garantire la piena armonizzazione con le disposizioni della Convenzione delle Nazioni Unite.

È necessario garantire che ogni progetto finanziato dall'Unione europea preveda tra i suoi punti l'accessibilità. Questo è anche un modo per informare ed educare su questi temi ed è necessario coinvolgere in questo processo le organizzazioni più rappresentative.

Il compito di quest'Aula è quello di garantire ad ogni cittadino una vita piena e priva di qualunque tipo di discriminazione.


  Rosa Estaràs Ferragut (PPE). – Señor presidente, cien millones de europeos están esperando que la comisaria dé un paso al frente y plantee la nueva Estrategia Europea sobre Discapacidad. Hemos tenido una Estrategia, 2010-2020, que ha tenido luces y sombras. Ha habido un Acta Europea de Accesibilidad. No contempló este Acta el tema del transporte en su totalidad, el tema del turismo, el tema del entorno accesible, el tema de las microempresas. Tenemos una oportunidad para corregirlo.

La comisaria nos ha dicho que ha creado un grupo de trabajo. Yo lo que le pido es día y hora. Porque la nueva Estrategia Europea sobre Discapacidad, con el tema de que tenemos que hacer un balance de la antigua, no puede demorarse más.

Necesitamos la nueva Estrategia, porque es la única manera, la única herramienta que tenemos para que se cumpla de verdad la Convención sobre los Derechos de las Personas con Discapacidad. Para que sepamos lo que es accesible y lo que no. Y cuando algo no sea accesible, encararlo y eliminarlo. Necesitamos la nueva Estrategia Europea sobre Discapacidad para poder tener una educación inclusiva de verdad, con presupuesto real, con ajustes razonables en el trabajo. Necesitamos datos. Nos faltan datos. Usted ha hablado de las mujeres. No tenemos datos desglosados de cuántas personas con discapacidad hay en Europa, cuántas mujeres, cómo podemos evaluarlo y por eso lo que le pido es que...

(el presidente retira la palabra a la oradora).


  Vilija Blinkevičiūtė (S&D). – Ačiū, Pirmininke. Komisare Dalli, sveikinu ir tikiuosi, kad negalios aspektas tikrai bus svarbus visuose Komisijos darbuose. Manau, kad vienas didžiausių ES strategijos dėl negalios iki 2020 m. laimėjimų, tai praeitais metais priimtas Europos prieinamumo aktas. Todėl kalbėdami apie ES strategiją iki 2030 m., mes privalome užtikrinti tinkamą šio prieinamumo akto nuostatų perkėlimą ir realų įgyvendinimą valstybėse narėse. Taip pat turime užtikrinti, kad per ateinantį dešimtmetį būtų pilnai garantuotas prieinamumas ir kitose viešųjų paslaugų srityse. Pavyzdžiui, švietimo, įsidarbinimo, sveikatos priežiūros paslaugų prieinamumas būtinas. Taip pat būsimoje strategijoje būtina pilnai įgyvendinti socialinio ramsčio nuostatas, kad mūsų žmonės su negalia turėtų tinkamas socialines garantijas užtikrinančias orų gyvenimą ir paslaugas, leidžiančias jiems dalyvauti visuomenės gyvenime ir darbo rinkoje.


  Dragoş Pîslaru (Renew). – Domnule președinte, există o sută de milioane de persoane cu dizabilități pe teritoriul european, iar 840 000 dintre acestea se află în România. Să nu uităm că pentru ei dezbatem astăzi aici și că trebuie să demonstrăm prin fapte că suntem vocea lor. Este nevoie de o nouă strategie care să ia în calcul lecțiile trecute și să ne angajăm ca în următorii zece ani să sprijinim în practică toate drepturile așa cum sunt prevăzute în Convenția ONU privind drepturile persoanelor cu dizabilități, pentru a le garanta accesul și integrarea în societate.

O strategie a Comisiei trebuie să aibă cel puțin trei puncte. Primul punct: asigurarea accesului în societate a persoanelor cu dizabilități prin măsuri integrate privind educația, sănătatea, locuirea, mobilitatea și accesibilitatea serviciilor publice. Apoi, investiții în oportunități pentru ca persoanele cu dizabilități să aibă o viață cât mai independentă și activă, mai ales privind accesul și integrarea pe piața muncii. Și, în sfârșit, egalitate, o legislație antidiscriminatorie consolidată, care să asigure sentimentul de integrare în societatea europeană și că drepturile lor ca cetățeni europeni sunt respectate.


  Kim Van Sparrentak (Verts/ALE). – Mr President, the disability strategy of the past 10 years has led to several initiatives to establish better rights for people with disabilities, but to ensure full inclusion of people with disabilities in our societies we need to continue these efforts and work harder to create an inclusive European Union. We need to make it easier for people with disabilities to access the labour market, not only by creating work spaces that are accessible, but also by making the process to find a job inclusive for everyone. Maybe even more important, we need to make sure that having a disability doesn’t affect your income.

That is why I call upon the Commission that when this initiative for a fair minimum wage comes to the table, it will cover all workers and make sure that discriminatory minimum wages for people with disabilities are prohibited in all Member States. For people who are not able to enter the labour market because of their disability, we need to ensure a proper minimum income in order to turn around the high poverty rates amongst people with disabilities.


  Patryk Jaki (ECR). – Panie Przewodniczący! Chciałem zapytać, kiedy Unia Europejska zacznie przeznaczać na osoby niepełnosprawne chociaż promil takich wydatków jak chociażby na nowe polityki, takie jak na przykład ostatnio „zielona polityka”, na którą – jak słyszymy – mamy wydać setki miliardów euro? Kiedy chociaż promil tych środków zostanie wydany na osoby niepełnosprawne? Na ich aktywizację zawodową, na ich edukację, również na to, jak niepełnosprawni mają sobie poradzić na starość, kiedy zostają już seniorami i kiedy mają duże problemy z opieką? To są fundamentalne pytania.

Ponadto chciałem zapytać, jak Unia Europejska ma zamiar chronić osoby niepełnosprawne, które znajdują się w zaawansowanej ciąży i które w wielu krajach mają prawo być usuwane tylko dlatego, że są niepełnosprawne, w momencie, w którym często są już zdolne do samodzielnego życia? Czy mamy w tym zakresie politykę, która również uwzględniałaby pojęcie tolerancji? Czy my naprawdę chcemy tolerować osoby niepełnosprawne?


  Dennis Radtke (PPE). – Herr Präsident, Frau Kommissarin, liebe Kolleginnen und Kollegen! Etwa jeder fünfte Mensch in der EU hat mit einer Behinderung zu kämpfen.

Deswegen ist eine neue Strategie für Menschen mit Behinderung absolut unerlässlich. Vor allen Dingen, wenn wir es ernst meinen mit der Umsetzung der Säule der sozialen Rechte, wo auch die Rechte von behinderten Menschen ein ganz wesentlicher Bestandteil sind. Deswegen denke ich, dass diese Anfrage zur mündlichen Beantwortung an die Kommission ein Auftakt – ein wichtiger Beitrag – zu dieser Debatte sein kann, die da zu führen ist mit Blick auf die Frage: Was können wir mehr tun, um behinderte Menschen in den ersten Arbeitsmarkt zu integrieren, um den sozialen Arbeitsmarkt zu stärken? Aber auch: Wie können wir die Angehörigen dieser Menschen unterstützen? Denn es ist nicht nur für die Menschen selbst eine Herausforderung, sondern auch für die Angehörigen.

Ich bin ganz sicher, dass wir als EVP bei diesem Prozess eine ganz wichtige Rolle spielen, weil für uns als Christdemokraten jeder Mensch den gleichen Wert hat, ob er behindert ist oder nicht behindert ist. Das darf nicht nur in Sonntagsreden gelten, sondern muss sich auch in praktischer Politik zeigen.


  Milan Brglez (S&D). – Gospod predsednik, nova strategija je odlična priložnost za odpravljanje ovir za invalidne osebe in zato, da se zagotovi njihova boljša socialna vključenost. Že po konvenciji Združenih narodov o pravicah invalidov tudi invalidom ne glede na stopnjo invalidnosti pripadajo vse človekove pravice v največji možni meri. Zato je treba se usmeriti v zagotavljanje kakovosti življenja, za izboljšanje njihove oskrbe in za čim večjo samostojnost, torej od institucionalnega varstva je torej treba preiti v varstvo oziroma v življenje znotraj manjših bivanjskih skupnosti.

Znotraj tega je največja ovira revščina, ker ravno to, da nimajo dostopa do zaposlitve, pomeni tudi večje tveganje socialne izključenosti in težave z mobilnostjo invalidov, na kar opozarja tudi evropska mreža za neodvisno življenje. Tako dostop do institucij je neprilagojen kot tudi mobilnost med državami. Zato, kot pravim, je ključna večja socialna vključenost invalidov.


  Jane Brophy (Renew). – Mr President, under the European Disability Strategy, many actions have been taken to promote equality for people with disabilities, but not enough was achieved. What stands out with the 5 million EU citizens with autism is their lack of opportunity for education and employment. People with autism face many challenges, starting with a lack of family and community support. Many end up in institutions. They face high levels of school exclusion and university dropout. Less than 10% of people with autism are in employment, mostly in low-paid jobs – far lower than for other disabilities. We must combat this inequality stigma and prejudice. Any future strategy must ensure support in our communities and help for families to raise children with autism at home. Sadly, my country will not be part of the next EU disability strategy. I hope that any strategy that my country adopts will at least match that of the EU.


  Λουκάς Φούρλας (PPE). – Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, συζητούμε την στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αναπηρία μετά το 2020, με την σκέψη ότι ένας στους έξι πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει κάποιας μορφής αναπηρία. Η αναπηρία είναι, κυρίως, θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν υπάρχουν άτομα με αναπηρίες αλλά άνθρωποι με ψυχή και ανάγκες. Θέλαμε να είμαι σαφής προς την Επιτροπή για το τι ζητάμε. Ζητάμε πλήρη υλοποίηση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ανθρώπων με Αναπηρίες, πλήρη συμμετοχή σε όλους τους τομείς της ζωής, με αξιοπρέπεια. Αυτό που απαιτούμε είναι να μην υπάρχει σε καμία γωνιά της Ευρώπης ούτε ένας άνθρωπος ο οποίος, λόγω της αναπηρίας του, δεν μπορεί να κάνει όλα όσα κάνουν οι άλλοι συμπολίτες του.


  Brando Benifei (S&D). – Signor Presidente, onorevoli colleghi, attuare integralmente la Convenzione delle Nazioni Unite sui diritti delle persone con disabilità, questo è l'obiettivo che la Commissione europea deve porsi per redigere la strategia europea per la disabilità post-2020, che sia in linea anche con il pilastro sociale e con gli obiettivi di sviluppo sostenibile.

Il lavoro fatto finora è meritevole, dall'atto europeo di accessibilità alla revisione della normativa sugli appalti pubblici, ma è ancora insufficiente. Dobbiamo fare di più per la libertà di movimento con politiche dei trasporti inclusive, maggiore portabilità dei servizi, promozione della vita indipendente, deistituzionalizzazione.

Dobbiamo migliorare le politiche di accesso al mercato del lavoro e la lotta contro le discriminazioni multiple. Il prossimo bilancio europeo deve riflettere queste priorità e anche l'organizzazione interna della Commissione europea deve rispecchiare la trasversalità delle politiche per l'inclusione delle persone con disabilità. La Commissione ha in mano i risultati della sua consultazione pubblica e il percorso è delineato.

Ricordiamoci che quando parliamo di diritti delle persone con disabilità parliamo di diritti umani universali.


  Chrysoula Zacharopoulou (Renew). – Monsieur le Président, Madame la Commissaire, elles sont 46 millions d’Européennes, et elles sont invisibles ou presque, parce qu’elles sont handicapées et parce qu’elles sont femmes: c’est la double peine. Les inégalités et les discriminations qu’elles vivent au quotidien sont multiples: des préjugés qui peuvent être un obstacle à une scolarisation normale, des difficultés à trouver un emploi et à mener une carrière, des obstacles pour accéder au service des soins de santé, un suivi insuffisant en matière de santé sexuelle et reproductive, sans oublier que ces femmes sont plus exposées à la violence physique et sexuelle.

Madame la Commissaire, pour construire une société européenne inclusive, il est fondamental que cette nouvelle stratégie intègre une dimension des genres intersectionnelle. Nous aurons besoin de données pour apporter des réponses concrètes et améliorer leur qualité de vie. Nos concitoyennes ne demandent pas davantage de droits, elles demandent simplement les mêmes droits.


  Frances Fitzgerald (PPE). – Mr President, by next year, 2020, it is estimated that one in five Europeans will have a disability, totalling 120 million people. It is therefore imperative that we continue to take action to ensure that those one—in—five people have the opportunity to contribute to our society in the most meaningful way.

This will not be action, let’s remember, for a small proportion of the population, but rather for every fifth person that you see on the street or sit next to on the bus, for all Europeans therefore – people with disabilities, their families, their friends, our communities – I would urge the Commission to ensure that a new EU disability strategy is in place at the end of 2020 and to ensure a smooth transition between the two strategies.

We know that the current strategy is wide ranging, covering many areas including training, healthcare and so on, but really this is no good if there are not the resources in place. We need to provide the resources as negotiations on the post-2020 MF continue, so we have a unique opportunity to earmark the kind of funding that is necessary. We must ensure that every personal and societal opportunity is given.

(The President cut off the speaker)


  Manuel Pizarro (S&D). – Senhor Presidente, a Estratégia Europeia para a Deficiência 2010-2020 revelou-se um instrumento para contribuir para a melhoria da vida de milhões de cidadãos da Europa com as mais variadas limitações. Temos que reconhecer esses avanços, mas temos também que reconhecer que há ainda muitos problemas para ultrapassar, velhos problemas, como o acesso ao mercado laboral, e novos problemas, como a transição para a vida adulta, a aspiração de uma vida independente e o envelhecimento.

São problemas que necessitam de uma resposta efetiva, humanizada e inovadora. E por isso me parece tão importante o compromisso da Comissão com a definição de uma nova estratégia europeia e gostava de ouvir um maior compromisso por parte da Sra. Comissária nessa matéria.

Temos que dar um passo em frente rumo a uma sociedade que integre plenamente estes cidadãos, num contexto de igualdade e de liberdade plenas. E precisamos de o fazer com o envolvimento das pessoas e das organizações que as representam. As pessoas com deficiência têm que ter uma voz central neste processo.


  Róża Thun und Hohenstein (PPE). – Panie Przewodniczący! Janina Ochojska (tutaj jest jej miejsce, ale nie ma jej dzisiaj z nami, bo walczy z rakiem) prosiła mnie, żeby zwrócić państwu uwagę na ważny aspekt dyskusji, którą właśnie toczymy. W naszym społeczeństwie żyje wiele osób z niepełnosprawnością intelektualną. Dla nich potrzebne są systemy wsparcia w podejmowaniu zatrudnienia na otwartym rynku pracy, tak zwane zatrudnienie wspomagane, oraz mieszkalnictwo wspierane, przy stałym lub okresowym wsparciu wykwalifikowanego trenera. Unia Europejska powinna ten temat włączyć do swojej nowej strategii i również przeznaczyć na to środki. Ważne jest, aby każdy obywatel mógł dokonać wyboru najlepszej dla siebie drogi rozwoju i funkcjonowania w społeczeństwie stosownie do swoich możliwości.

Systemy orzekania o niepełnosprawności w krajach Unii są niejednolite, a każde państwo stosuje własne kryteria. Należy koniecznie podjąć pilne działania mające na celu ujednolicenie systemu orzekania o niepełnosprawności.


  Marianne Vind (S&D). – Hr. formand! EU’s handicapstrategi udløber nu, men vi har stadig udfordringer med beskæftigelsen for Europas 80 millioner handicappede. Kun 47 % af Europas handicappede er i job. Det betyder meget for ens livskvalitet at have kollegaer at stå op til hver dag, og det har betydning for ens økonomi at have et job.

Undersøgelser viser, at arbejdsgivernes villighed til at ansætte en medarbejder falder enormt, hvis der skal ændres noget på arbejdspladsen, også selv om det er småændringer som fleksible arbejdstider eller hjælperedskaber.

Når arbejdspladserne ikke er rummelige, fratages millioner muligheden for et arbejdsliv, og risikoen for fattigdom bliver større. Der kommer ikke flere rummelige arbejdspladser ved, at handicappede får mindsteløn, hvilket jeg ellers hører mange foreslå som en løsning. Alle med specialistkompetencer skal selvfølgelig lønnes for det, også handicappede. Alt andet er ydmygende.

Den nye strategi for handicapområdet skal være en samlet indsats for det arbejdsliv, vi ønsker for alle i Europa.


  Λευτέρης Χριστοφόρου (PPE). – Κύριε Πρόεδρε, η στήριξη και η προστασία των ατόμων με αναπηρίες πρέπει να γίνει υπόθεση όλων μας και πρωτίστως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία οφείλει να αναλάβει αποφασιστική δράση. Όμως και εμείς εδώ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οφείλουμε να αποτελέσουμε την ασπίδα των ατόμων με αναπηρίες αλλά και την φωνή των 100 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρωπαϊκή Ένωση που αντιμετωπίζουν τέτοιο ζήτημα. Η κουλτούρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και ο ευρωπαϊκός μας πολιτισμός δεν επιτρέπουν και δεν ανέχονται διακρίσεις σε βάρος ατόμων με αναπηρίες. Μηδενική ανοχή στις διακρίσεις εις βάρος ατόμων με αναπηρίες. Ταυτόχρονα, θέλω να τονίσω ότι δεν πρέπει να υπάρχει ούτε ένας συνάνθρωπός μας που ανήκει σε αυτή την κατηγορία και που δεν θα λαμβάνει τουλάχιστον το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Δεν θα μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεισφέρει ούτε ένα ευρώ για έργα στα κράτη-μέλη τα οποία δεν προνοούν, για έργα που δεν είναι συμβατά με την προσβασιμότητα των αναπήρων. Και πρέπει, επιτέλους, να γίνει πραγματικότητα η «Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα», να γίνει αναγκαστική και υποχρεωτική για όλες τις χώρες μέλη. Γιατί μόνο με υποχρεωτικές ρυθμίσεις θα μπορέσουμε πραγματικά να είμαστε υπερήφανοι για το έργο μας για τα άτομα με αναπηρίες.


  Alex Agius Saliba (S&D). – Kummissarju Dalli, ninsab ferm kuntent illi dan huwa l-ewwel dibattitu tiegħek fil-Parlament Ewropew bħala Kummissarju responsabbli mill-ugwaljanza. Il-Konvenzjoni [Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem] hija dokument bi kliem u b'ħafna drittijiet, dokument sabiħ ħafna. Però jekk ma jiġix implimentat f'kull Stat Membru u anke abbażi Ewropea, dan id-dokument ma jkunx jiswa' lanqas il-karta li jkun miktub fuqha.

Għalhekk, dan huwa dibattitu importanti ħafna li juri wkoll l-impenn li dan il-Parlament għandu sabiex ikun vuċi soda għall-persuni b'diżabilità fl-Unjoni Ewropea. Fl-Ewropa fejn għandna aktar minn 100 miljun persuna b'diżabilità illi jeħtieġu minna illi nkunu vuċi waħda u unita fuq livell Ewropew.

Is-sena 2020 daqt magħna u għaldaqstant l-istrateġija kurrenti waslet fi tmiemha wkoll. Jekk irridu li mmexxu 'l quddiem politika li twassal biex nies b'diżabilità jipparteċipaw b'mod sħiħ u ekwu fis-soċjetà tagħna, għandna bżonn strateġija ġdida mġedda u b'aġenda aktar ambizzjuża f'dan ir-rigward.


  Leszek Miller (S&D). – Panie Przewodniczący! Szanowna Pani Komisarz! Strategia, nad którą dzisiaj dyskutujemy, ma na celu promowanie Europy bez barier, wzmocnienie pozycji osób niepełnosprawnych tak, aby mogły one w pełni korzystać ze swoich praw i bez przeszkód uczestniczyć w życiu społecznym i gospodarczym. Ocena obowiązywania strategii przez ostatnie dziesięć lat jest niewątpliwie pozytywna i dlatego uważam, że powinna być ona kontynuowana, po niezbędnych zmianach oczywiście, także po roku 2020.

Chciałbym jednak zwrócić uwagę na pewien aspekt. Do chwili obecnej Unia nie zdecydowała się na harmonizację statusu osoby niepełnosprawnej i uprawnień związanych z niepełnosprawnością. W konsekwencji przyznanie stopnia niepełnosprawności w jednym kraju Unii nie oznacza automatycznego uznania za osobę niepełnosprawną w innym państwie członkowskim. Uważam, że sytuacja ta może prowadzić do naruszania podstawowych zasad unijnego porządku prawnego, równego traktowania i niedyskryminacji oraz swobodnego przepływu osób. Komisja powinna zatem rozważyć podjęcie w tym zakresie stosownych działań legislacyjnych i zwracam się z tym wnioskiem do pani komisarz.


  Sandra Pereira (GUE/NGL). – Senhor Presidente, são precisas medidas concretas que defendam as pessoas com deficiência e que lhes deem o direito a uma vida independente. Para isso, a mobilidade, a acessibilidade, a informação e a inclusão têm de deixar de ser uma mera lista de boas intenções para passarem a ser uma realidade.

Defendemos que o acesso ao trabalho com direitos é fundamental na superação das desigualdades e na integração das pessoas com deficiência. Os Estados devem promover medidas que incentivem a sua integração no mercado de trabalho, nomeadamente através de políticas públicas de formação e de emprego, adequando a legislação laboral e a regulação dos horários de trabalho às suas necessidades e especificidades, dando particular atenção à proteção da gravidez e maternidade no caso das mulheres com deficiência.

Mesmo em situação de dependência, as pessoas têm de ter direitos e esses direitos passam também pelos direitos dos cuidadores, quando existem, e pela existência de uma rede pública humanizada e acessível que dê apoio aos cuidadores informais e às pessoas cuidadas. É isto que defendemos.


  Der Präsident. – Wir kommen nun zu den spontanen Wortmeldungen.

Ich muss Ihnen leider mitteilen, dass ich mehr als drei Mal so viele Wortmeldungen habe, als wir Zeit innerhalb dieser Aussprache vorgesehen haben. Ich bitte deshalb um Verständnis, dass ich nur sechs Kollegen berücksichtigen werde.

Spontane Wortmeldungen


  Romana Tomc (PPE). – Gospod predsednik, zaskrbljena sem zaradi mnogih invalidov, katerih glas zastopam tukaj v Evropskem parlamentu. Izteka se strategija do leta 2020, nove pa še nimamo. Res je, da poteka evalvacija, vendar zamujamo, zato bi morali s tem pohiteti, in imam občutek, da za mnoge skupine v naši družbi skrbimo bolje, kot skrbimo za invalide.

Zaskrbljena sem tudi za stanje v moji državi, kjer še vedno nimamo urejene dolgotrajne oskrbe, kar seveda bistveno vpliva na kakovost življenja vseh invalidov, pa seveda tudi na kakovost življenja njihovih družin. Invalidi so pogosto izključeni in ogroženi zaradi revščine, ampak ne trpijo samo oni, trpijo kot rečeno tudi njihove družine.

V Evropi dajemo denar za mnoge projekte in nobenega razloga ni, da ga ne bi tudi našli tudi za invalide. Še bolj kot to pa je pomembno, da jih vključimo in jih priznavamo kot enakopravne člane naše družbe. Naj bo evropska strategija vzgled strategijam v ostalih državah članicah.


  Julie Ward (S&D). – Mr President, the 2020 Europe strategy set out five ambitious targets, including unemployment, education, and fighting poverty and social exclusion. Yes, we have progressed overall, but not nearly enough for the disability community who, quite frankly, are fed up of waiting to be treated equally in all areas of life. We must be more ambitious and more inclusive. The 2020 strategy target was 75% employment rate in the EU. However, across the EU about 47% of persons with disabilities are now employed, compared with 72% of persons without disabilities. Meanwhile, 68.1% of the EU population with a disability would have been at risk of poverty without social benefits, allowances or pensions.

The new agenda must mainstream disability in all EU policies and laws and push for social acceptance of people with disabilities as part of human diversity by fighting all forms of discrimination and stigmatisation. I finally want to pay tribute to the work of the European Network on Independent Living, whose members demand quite rightly...

(The President cut off the speaker)


  Izaskun Bilbao Barandica (Renew). – Señor presidente, comisaria, la Unión necesita una nueva estrategia sobre discapacidad y también propiciar un cumplimiento más intenso en los Estados miembros de objetivos y rendiciones de cuentas. En esta nueva estrategia apuesto por situar la autonomía personal como primer objetivo, lo que implica un mejor acceso de este colectivo al mercado laboral. Insisto en reivindicar más participación de ciudades y regiones porque esta estrategia se ejecuta desde abajo.

Pido más apoyo para la economía social, desde la que se emprenden la mayor parte de las iniciativas para crear empleo protegido. Defiendo que redoblen los controles para que cumplan y cubran todas las plazas que en la Administración pública y la empresa privada se reservan para personas con discapacidad.

La acción combinada de estos factores ha propiciado que en el País Vasco el desempleo entre las personas con discapacidad haya bajado hasta el 16 %. Solo uno de cada tres discapacitados trabaja en centros especiales. El resto están en el mercado ordinario.


  Kateřina Konečná (GUE/NGL). – Pane předsedající, strategie na léta 2010 až 2020 měla velký potenciál pro začleňování zdravotně postižených do politik Evropské unie, ale přiznejme si, selhala. Zdravotně postižení nejsou dnes uspokojivě zapojeni ani do strategií, jako je Evropa 2020, do Evropského semestru či do ESF, ERDF nebo Erasmu. To už se prostě nemůže opakovat.

Nová strategie musí zohledňovat dva trendy vývoje Evropské unie. To je stárnutí populace a digitalizace. V případě zdravotního postižení ve stáří se běžné problémy těchto osob totiž ještě násobí.

Taktéž se v minulém období zapomnělo na lidi s mentálním onemocněním či jiným psychosociálním postižením. Tito lidé se bohužel ocitli na okraji zájmu evropských institucí. Na vině jsou také všemožná úsporná opatření aplikovaná v minulé dekádě členskými státy.

Abych to shrnula, Komisi čeká spousta práce, ve které by se měla především řídit doporučeními Výboru OSN pro práva osob se zdravotním postižením. Nevymýšlejme vymyšlené, dělejme to, co můžeme.


  Mairead McGuinness (PPE). – Mr President, Commissioner, since 2005 we have battled in this Parliament to stop EU funding going to build institutions and I know there is a concern that some people regard smaller institutions as the answer. They are not. I would like you to pay very close attention to that.

Secondly, when we are banning things in Europe and we are banning plastic straws, I know that my citizens with a disability need plastic straws. So we should be very careful in our move for a more sustainable Europe not to disadvantage the already disadvantaged. Straws should be available as normal for those who need them. They are not – and should not – be regarded as a medical device.

My last comment: I want to give a shout-out to two organisations in Ireland. One called Walk, because they walk with, and in the shoes of those with a disability; they give them dignity and they find them work with businesses and they do a great job. Secondly, locally to my own area, I want to mention Prosper Meath. They have created videos and, if you watch those, you will understand how it is for people with disabilities. I’ll send you links.


  Tudor Ciuhodaru (S&D). – Domnule președinte, recunosc că nu credeam că o să îmi dați cuvântul, dar vă mulțumesc, pentru că sunt medic, medic de urgență, și nu o dată am tratat astfel de pacienți și vreau să fie lucrurile foarte clare. Avem o politică extrem de ambițioasă, avem o evaluare corectă a numărului de cetățeni la nivel european, dar pentru a asigura într-adevăr acel standard european de calitate pentru fiecare persoană cu dizabilități trebuie fonduri.

Cred că pe acest standard european de calitate în sănătate de care vă tot vorbesc, ar trebui să dezvoltăm programe speciale din fondurile de coeziune, prin care să dăm șansa fiecărui cetățean european ce are o problemă, o dizabilitate, să aibă acces egal la educație, la sănătate, la tot ceea ce este viața lui de fiecare zi, pentru că altfel putem vorbi frumos, sunt declarații extraordinare, putem face strategii, dar vă reamintesc că multe țări nu își vor putea permite să asigure aceste lucruri.

Iar dacă le lăsăm pe subsidiaritate, îmi pun marea problemă că această strategie va mai avea multe de pierdut. Eu cer pentru fiecare cetățean european cu dizabilități să ne gândim la o astfel de situație, iar acel pilon social să devină viitorul fiecărui cetățean cu dizabilități.


(Ende der spontanen Wortmeldungen)


  Der Präsident. – Ich bedauere wirklich nochmals, dass ich so viele Kollegen nicht drannehmen konnte. Ich weise darauf hin, dass es Kollegen, die nicht bei den spontanen Wortmeldungen berücksichtigt wurden, einmal pro Plenartagung möglich ist, dies zu Protokoll zu geben, und die Rede wird dann ganz normal ins Protokoll aufgenommen.


  Helena Dalli, Member of the Commission. – Mr President, I would like to thank all the honourable Members for their contributions to this debate. I have taken note of all your very valid comments, and I can say that we are very much on the same page and I appreciate each and every remark. I also look forward to links which you may have; we are not reinventing the wheel. I think we shall emulate all projects which have been a success. So thank you for your contributions.

I will reiterate what I told the European Disability Forum (EDF) and what I also told the Disability Intergroup of this Parliament: that I will do nothing about you without you. I think it is of the essence that, when we are working in the area of disability, whatever we do, we do it with people who have the knowledge and also with people who have disabilities. So rest assured that the process will be all-inclusive.

This debate also shows once more the relevance and the necessity to promote equality and better inclusion of persons with disabilities in our societies. EU legislation, funds and social policy have increasingly provided important rules, tools and means for supporting persons with disabilities, and the Commission is committed to fulfil its role as a focal point of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities. I assure you that this commitment is a top priority for the Commission and for me personally. We will use all input received today, and also input received from stakeholders, to further improve our approach to disability and propose an appropriate follow-up to our current strategy. We will also take into account the reports adopted by this Parliament. They represent a great contribution to this process. These reflections will also feed into the Commission’s reflections on the future action plan for implementation of the European Pillar of Social Rights.

I am sure that I can count on your support to further strengthen European disability policy. We need to bring it to the degree of ambition and protection that EU citizens expect from the EU in this area of policy. So thank you all for your contributions.


  Der Präsident. – Die Aussprache ist geschlossen.

Die Abstimmung findet in einer späteren Tagung statt.

Schriftliche Erklärungen (Artikel 171 GO)


  Caterina Chinnici (S&D), per iscritto. – La Carta dei diritti fondamentali dell'UE vieta ogni forma di discriminazione fondata sulla disabilità, e afferma il diritto delle persone con disabilità all'autonomia, all'inserimento sociale e professionale e alla partecipazione alla vita della comunità. La Strategia europea 2010-2020 ha rappresentato un importante strumento in questa direzione, ma le diseguaglianze nei confronti delle persone disabili ancora persistono: la differenza occupazionale è troppo elevata; il tasso di abbandono scolastico è doppio rispetto alla media generale, più alto è il rischio di povertà. Ancora troppe sono le barriere che ostacolano le esigenze di vita quotidiana, anche le più elementari, delle persone con handicap. E le diseguaglianze colpiscono anche i bambini, i più vulnerabili, la cui protezione impegna tutti noi. A loro va garantita assistenza specifica, perché non subiscano alcuna forma di discriminazione. Per la prima volta c'è un Commissario all'Uguaglianza, il cui compito è di rafforzare l'impegno dell'UE per inclusione ed uguaglianza, e di assicurare l'applicazione da parte dell'UE della Convenzione ONU sui diritti delle persone con disabilità. Occorre allora che, per il post 2020, l'UE elabori una strategia più ambiziosa ponendosi come forza trainante dell'azione degli Stati membri nel garantire dignità, eguaglianza e piena attuazione dei diritti delle persone con disabilità.


  Josianne Cutajar (S&D), bil-miktub. – Irrid infaħħar kif din l-istrateġija bejn l-2010 u 2020 bidlet il-mod kif nittrattaw id-diżabilità – minn kwistjoni medika għal waħda soċjali li waslitna biex inħarsu d-drittijiet tal-individwu ħalli nassiguraw li s-soċjetà tkun inklussiva u tagħti biżżejjed spazju lil kulħadd jimraħ, indipendentement mill-impediment mentali jew fiżiku li persuna jista' jkollha.

Mill-bidu ta' din l-istrateġija sal-lum, fl-Ewropa rajna l-firxa ta' servizzi pprovduti tikber, l-attenzjoni għall-aċċessibilità l-aktar fiżika tiżdied, u s-servizzi edukattivi pprovduti lil persuni b'diżabilità ta' kull età, jitjiebu. Sostnuti anke b'liġijiet b'saħħithom, miżuri differenti ttieħdu biex nilħqu l-għan ta' soċjetà ugwali. Dan saħħaħ id l-Ewropa biex niġġieldu d-diskriminazzjoni fuq il-post tax-xogħol u fil-kundizzjonijiet tal-impjieg u fuq kollox ta aktar opportunità biex persuni b'diżabilità jipparteċipaw b'mod aktar sħiħ fil-komunità. Konvinta li fiż-żmien li ġej, l-aktar meta nilleġiżlaw bil-qawwa kontra d-diskriminazzjoni fil-forom kollha tagħha, inkomplu nwessgħu l-kunċett ta' aċċessibilità, inkluż billi anke s-servizzi l-aktar neċessarji jsiru aktar aċċessibbli ekonomikament għal kull min jiġi bżonnhom biex id-diżabilità ma tibqax aktar tpoġġi familji fir-riskju tal-faqar.

F'perjodu fejn qed naraw kif se nagħmlu l-aqwa użu mid-diġitalizzazzjoni biex intejbu l-kwalità tal-ħajja tagħna, jeħtieġ mhux biss nassiguraw inklużjoni diġitali imma rridu naraw x'opportunitajiet ġodda kapaċi jinħolqu għal persuni b'diżabilità permezz tat-teknoloġiji ġodda kemm fid-dinja tax-xogħol, divertiment u servizzi.


  Jarosław Duda (PPE), na piśmie. – Z satysfakcją i nadzieją przyjmuję podjęcie przez Komisję rzeczowego dialogu z Parlamentem na temat nowej Europejskiej Strategii Niepełnosprawności. Dwa lata temu IV Europejski Parlament Osób Niepełnosprawnych przyjął manifest dotyczący nowej strategii. Środowisko osób niepełnosprawnych niecierpliwie czeka na nową, ambitną Agendę Praw Niepełnosprawnych na kolejne 10 lat!

W Europie żyje dziś ponad 100 milionów osób z niepełnosprawnościami i liczba ta wzrasta. Miliony niepełnosprawnych Europejczyków chcą bez przeszkód uczyć się, pracować, uczestniczyć w życiu publicznym, podróżować, prowadzić niezależne życie. Wyjście naprzeciw tym oczekiwaniom jest dla Europy nie tylko zobowiązaniem, ale koniecznością. Europa potrzebuje potencjału społecznego, ekonomicznego, intelektualnego tej grupy obywateli.

Dostępność powszechnej edukacji dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami i odpowiednie wsparcie dla nauczycieli są kluczowe, aby nie ograniczać szans na dalszy rozwój. Obowiązek racjonalnego dostosowania miejsca pracy, a także wspieranie środkami europejskimi kształcenia i doskonalenia zawodowego osób niepełnosprawnych, przechodzenia od zależności od zasiłków do zatrudnienia na otwartym rynku pracy to najlepszy sposób na przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu i ubóstwu. Konieczne jest wprowadzenie europejskich standardów dostępności, zwłaszcza w transporcie, oraz satysfakcjonujące uregulowanie praw niepełnosprawnych pasażerów i powszechne wprowadzenie Europejskiej Karty Osoby Niepełnosprawnej.

Bardzo liczę na to, że nowa Komisja Europejska uczyni z budowania włączającej, dostępnej Europy swój priorytet.


  Maria Grapini (S&D), în scris. – Doamnă comisară, având în vedere că strategia pentru persoanele cu handicap nu a dus efectele scontate și ținând cont că 1/5 din cetățenii din UE au un handicap, vă propun ca strategia post-2020 să fie cu măsuri mult mai eficiente.

Este nevoie să realizați o analiză amănunțită ca să știm câți copii, adolescenți, persoane în vârstă sunt cu o dizabilitate. Apoi este nevoie să avem un buget suficient pentru această categorie de persoane, pentru creșterea incluziunii, accesul la piața muncii, mobilitatea, dar și buget pentru intervențiile de specialitate pentru a corecta dizabilitățile, acolo unde se poate, în special la copii.

Doamnă comisară, problema persoanelor cu dizabilități trebuie tratată sistematic și, dacă ne gândim că peste 135 de miliarde de euro este evaziunea pe TVA, anual, am putea ca, prin măsuri de combatere a fraudei, să avem acești bani pentru programe dedicate acestor persoane care au dreptul la viață ca toți cetățenii europeni. Discutați cu asociațiile persoanelor cu dizabilități din toate statele membre și veți avea oglinda realității!


  Elisabetta Gualmini (S&D), per iscritto. – Quest'anno ricorre il decimo anniversario dall'entrata in vigore del Trattato di Lisbona, l'ultimo trattato che i Paesi dell'Unione europea hanno approvato per avvicinare l'Europa ai cittadini e ai loro bisogni. Il Trattato di Lisbona ha sancito che i valori della dignità umana, della libertà, dell'uguaglianza e della solidarietà sono centrali al progetto europeo, e di questo dovremmo essergliene tutti grati. Inoltre, a seguito del Trattato, il Parlamento è diventato un'istituzione fondamentale nel processo legislativo dell'Unione europea. Finalmente, da dieci anni a questa parte, i rappresentanti direttamente eletti dai cittadini sono una voce che a Bruxelles non si può ignorare. Ma, come abbiamo visto negli ultimi anni, bisogna fare ancora di più per raggiungere i cittadini europei e dare loro le risposte di cui hanno bisogno di fronte agli enormi cambiamenti economici, sociali e culturali. La conferenza sul futuro dell'Europa sarà un passo in avanti per capire come l'Unione può fare di più per mettersi al servizio delle persone in Europa. Credo che i cittadini, votando in massa alle scorse elezioni europee, abbiano dato un segnale chiaro di partecipazione che deve essere accolto dalle nostre Istituzioni.


  Krzysztof Hetman (PPE), na piśmie. – Na osoby z niepełnosprawnościami zwykło się patrzeć jak na biernych adresatów polityk pomocowych. Większość z nich są to jednak osoby w wieku produkcyjnym, które chcą aktywnie uczestniczyć w rynku pracy i życiu społecznym, nie mają jednak stworzonych możliwości – wciąż borykają się z barierami fizycznymi i administracyjnymi, a także z dyskryminacyjną postawą części pracodawców.

Wykluczenie osób z niepełnosprawnościami ma jednak swoją ogromną cenę – ILO szacuje, że jest to nawet od 1 do 7 procent PKB danego kraju. Dlatego jestem zdania, iż nowa strategia Unii Europejskiej w sprawie niepełnosprawności po 2020 r. powinna koncentrować się na usuwaniu tych barier. Rozwój nowych technologii i zmieniające się warunki i formy zatrudnienia stwarzają ogromny potencjał do włączenia osób z niepełnosprawnościami, trzeba jednak elementy te dobrze wykorzystać. Zmiany powinny zacząć się na jak najwcześniejszym etapie edukacji.

Bardzo też liczę na to, iż nowa strategia, jako jeden z priorytetów, obejmie także pełne wdrożenie europejskiego aktu w sprawie dostępności, w partnerstwie Komisji, krajów członkowskich, sektora prywatnego i organizacji pozarządowych.


  Karol Karski (ECR), na piśmie. – Celem nowej strategii na rzecz osób niepełnosprawnych powinno być zwiększenie możliwości korzystania przez nie w pełni ze swoich praw i uczestnictwa w życiu społecznym i w gospodarce europejskiej, zwłaszcza dzięki jednolitemu rynkowi. Należy przypomnieć, że jednym z priorytetów nowej Komisji Europejskiej jest Europejski Filar Praw Socjalnych, który mówi wprost o równych szansach, a w punkcie 17 – o integracji osób niepełnosprawnych. Osoby niepełnosprawne mają prawo do otrzymywania wsparcia dochodu, które zapewnia godne życie, do usług, które pozwolą im na uczestnictwo w rynku pracy i w życiu społecznym, a także do środowiska pracy dostosowanego do ich potrzeb. Wciąż wiele jest do zrobienia, chociażby w zakresie poprawy dostępności, dlatego cieszę się, że rząd Prawa i Sprawiedliwości w Polsce stworzył specjalny program społeczny w tym zakresie. Mam nadzieję, że nowa strategia będzie dobrą kontynuacją kończącej się Europejskiej Strategii w Sprawie Niepełnosprawności na lata 2010–2020.


  Ádám Kósa (PPE), írásban. – Első parlamenti ciklusom alatt előadóként dolgoztam a 2010–2020 közötti időszakra vonatkozó európai fogyatékosságügyi stratégiáról szóló jelentésen, amely a fogyatékossággal élő személyek mobilitására és befogadására helyezte a hangsúlyt. A stratégia az elmúlt tíz évben beváltotta a hozzá fűzött reményeket, és sok millió fogyatékossággal élő európai számára tette élhetőbbé a mindennapokat. Az elmúlt időszakban olyan nagyszerű eredményeket értünk el, mint pl. az európai akadálymentesítési jogszabály elfogadása vagy a weboldalak akadálymentesítése, de nem állhatunk meg az úton, mert még nagyon sok a tennivaló.

Az évtized eközben rohamos változásokat hozott más területen is: a digitalizáció egyszerre kihívás és nagyszerű eszköz, amely tovább segítheti a fogyatékossággal élő személyek integrációját. Feltétlenül szükséges, hogy a 2020 utáni időszakra egy határozott, komplex, végrehajtható fogyatékosságügyi stratégiánk legyen, amely a fogyatékossággal élők jogairól szóló ENSZ-egyezménnyel és a fenntartható fejlődési célokkal teljes összhangban reagál az új kihívásokra, és még komplexebb szemléletmóddal valósítja meg a fogyatékossággal élő személyek társadalmi befogadását. Fontos az is, hogy a monitorozással megbízott testület finanszírozását megoldjuk. A horizontális irányelv ügyében is új megközelítést kell alkalmazni: megengedhetetlen, hogy a fogyatékossággal élőkkel szembeni diszkriminációk tilalmát nem lehet jogszabályba ültetni más csoportokkal kapcsolatos dilemmák miatt.


  Janina Ochojska (PPE), na piśmie. – Dla osób z niepełnosprawnościami niezwykle istotną kwestią jest dostosowanie infrastruktury, tak aby stworzyć dogodne warunki, dzięki którym będą mogli funkcjonować niezależnie. Dotyczy to także osób z niepełnosprawnością intelektualną, które są w stanie funkcjonować jak wszyscy inni obywatele i pełnić wiele ról społecznych.

W wielu krajach członkowskich UE przeważającą formą rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnością intelektualną są zamknięte-chronione ośrodki. Dotyczy to zarówno miejsc, w których mieszkają i pracują osoby z niepełnosprawnościami. Jest to sytuacja dyskryminująca i ograniczająca możliwości funkcjonowania tych osób w społeczeństwie.

Alternatywą dla tej sytuacji jest organizowanie systemów wsparcia osób z niepełnosprawnością intelektualną w podejmowaniu zatrudnienia na otwartym rynku pracy, tzw. ‘zatrudnienie wspomagane’ oraz ‘mieszkalnictwo wspierane’ przy stałym lub okresowym wsparciu wykwalifikowanego trenera. Unia Europejska powinna przeznaczyć odpowiednie środki na promocję i tworzenie wyżej wymienionych systemów wsparcia. Celem jest osiągniecie zwiększenia dostępności systemów opiekuńczych i systemów wsparcia tak, aby każdy obywatel mógł dokonać wyboru najlepszej dla siebie drogi rozwoju i funkcjonowania w społeczeństwie, stosownie do swoich możliwości.

Ponadto, w prawie wspólnotowym brak jest regulacji prawnej dotyczącej wzajemnego traktowania orzeczeń o niepełnosprawności wydanych w innym kraju Wspólnoty – każde państwo stosuje własne kryteria. Należałoby wiec podjąć pilne działania mające na celu ujednolicenie systemu orzekania o niepełnosprawności.


  Valdemar Tomaševski (ECR), raštu. – ES strategija dėl negalios yra labai svarbi daugeliui Europos gyventojų. Norėčiau atkreipti Parlamento ir Komisijos dėmesį į kelis klausimus. Europos Sąjungoje kas šeštas žmogus turi nuo lengvo iki sunkaus lygio neįgalumą, o tai reiškia, kad apie 80 milijonų europiečių dėl aplinkos kliūčių ir požiūrio negali visapusiškai dalyvauti socialiniame ir ekonominiame gyvenime. O žmonių su negalia skurdo lygis yra 70 procentų didesnis nei Europos vidurkis, taip pat dėl ribotų galimybių įsidarbinti. Taigi strategijos tikslas turi būti neįgaliųjų gyvenimo kokybės gerinimas ir diskriminacijos bei socialinės atskirties naikinimas. Visuomenės, užtikrinančios visišką šių žmonių socialinę įtrauktį, sukūrimas taip pat atneš naujų galimybių Europos rinkos ir ekonomikos plėtrai. Šiame dokumente primenama, kad Europos Sąjunga ir valstybės narės yra atsakingos už neįgaliųjų socialinės ir ekonominės padėties gerinimą. Tai yra labai svarbus įsipareigojimas. Pagal Jungtinių Tautų neįgaliųjų teisių konvenciją asmenys su negalia yra tie, kurie turi ilgalaikį fizinį, psichinį, intelekto ar jutimo sutrikimą, kuris gali trukdyti jiems visapusiškai ir veiksmingai dalyvauti visuomenės gyvenime. Todėl Europos strategijoje turėtų būti apibrėžti veiksmai ir mechanizmai, kurių reikia norint įgyvendinti JT konvenciją Europos Sąjungoje, kad neįgalieji nepatirtų socialinės atskirties.

Last updated: 20 February 2020Legal notice - Privacy policy