Nós Imeachta : 2020/2585(RSP)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : O-000017/2021

Téacsanna arna gcur síos :

O-000017/2021 (B9-0017/2021)

Díospóireachtaí :

PV 10/06/2021 - 13
CRE 10/06/2021 - 13

Vótaí :

Téacsanna arna nglacadh :


Ceisteanna Parlaiminteacha
PDF 65kWORD 12k
17 Márta 2021
O-000017/2021
Ceist i gcomhair freagra ó bhéal  O-000017/2021
ar an gCoimisiún
Riail 136
Lucia Ďuriš Nicholsonová, Rosa Estaràs Ferragut, Pierfrancesco Majorino, Jordi Cañas, Stefania Zambelli, Katrin Langensiepen, José Gusmão
thar ceann an Choiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta
 Freagra sa suí iomlánach 
 Ábhar: An tUathachas agus fostaíocht chuimsitheach

Is míchumas casta é an t-uathachas a mhaireann ar feadh an tsaoil agus mbíonn éifeachtaí éagsúla aige ar gach duine a bhfuil sé air nó uirthi. Meastar go bhfuil cúig mhilliún duine san Eoraip ar speictream an uathachais(1). Déantar ardleibhéal idirdhealaithe i ngach gné den saol ar dhaoine a bhfuil uathachas orthu, gan beann ar a riachtanais tacaíochta, lena n-áirítear san oideachas agus sa ghairmoiliúint, rud as a dtagann drochthorthaí fostaíochta. Bíonn tionchar díréireach ag an dífhostaíocht ar dhaoine a bhfuil uathachas orthu, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil leibhéal oideachais os cionn an mheáin acu(2). Tá a ráta fostaíochta níos lú ná 10 %(3), i bhfad faoi bhun an ráta 47 % i gcás daoine atá faoi mhíchumas agus 72 % i gcás daoine nach bhfuil faoi mhíchumas. Is minic iad tearcfhostaithe, ag obair i bpoist fhorbhásacha agus/nó i bpoist ghearrthéarmacha le pá an-íseal, go minic in institiúidí agus i suíomhanna do dhaoine éislinneacha, agus iad go mór i mbaol bochtaineachta agus eisiamh sóisialta. Tá siad fágtha le níos lú deiseanna oideachais agus fostaíochta de dheasca na paindéime, mar gheall ar iad a bheith ag fágáil go luath, a bheith briste as a bpoist, agus mar gheall ar sheirbhísí tacaíochta agus idirghabhálacha fianaisebhunaithe a bheith curtha ar fionraí. Maidir lena gceart páirt iomlán a ghlacadh sa tsochaí ar bhonn comhionann le daoine eile, agus i ndáil leis an Straitéis nua um Míchumais(4), an Treoir maidir le Comhionannas Fostaíochta(5), Colún Eorpach an Phlean Gníomhaíochta um Chearta Sóisialta, Spriocanna Forbartha Inbhuanaithena na Náisiún Aontaithe agus Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas, ba mhaith leis an gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta na ceisteanna seo a leanas a chur ar an gCoimisiún:

1. Cad a dhéanfaidh an Coimisiún chun feabhas a chur ar na deiseanna d’fhorbairt phearsanta agus ar na torthaí fostaíochta a bhíonn ag daoine a bhfuil uathachas orthu, go sonrach maidir le cosaint faoi chreataí dlíthiúla lena gcumhdaítear slándáil shóisialta, dálaí oibre, pá íosta agus neamh-idirdhealú in institiúidí; tacaíocht atá saincheaptha don duine aonair agus speisialaithe san oideachas agus san oiliúint, agus san aistriú idir iad sin agus an fhostaíocht; cineálacha cur chuige saincheaptha don duine aonair chun riachtanais a shainaithint agus feabhas a chur ar infhostaitheacht (lena n-áirítear le nósanna imeachta earcaíochta modhnaithe agus cúrsaí oiliúna fianaisebhunaithe d’fhostóirí), chun fostaíocht ardcháilíochta agus chuimsitheach le pá comhionann a áirithiú, mar a bhíonn ar fáil do dhaoine nach bhfuil faoi mhíchumas, mar aon le cóiríocht réasúnta; úsáid na teicneolaíochta cúnta; agus úsáid cistí AE sa chomhthéacs sin?

2. Cad a dhéanfaidh an Coimisiún go nithiúil chun bailiú agus faireachán sonraí imdhealaithe ardcháilíochta a fheabhsú agus a áirithiú maidir le staid fostaíochta na ndaoine a bhfuil uathachas orthu, lena n-áirítear na daoine siúd a bhfuil riochtaí sláinte eile orthu i dteannta an uathachais, daoine atá faoi mhíchumais eile agus daoine in institiúidí agus i suíomhanna do dhaoine éislinneacha?

3. Cad iad na bearta nithiúla atá sé beartaithe ag an gCoimisiún a dhéanamh chun cáilíocht saoil, éagsúlacht staide agus riachtanais na ndaoine atá ar speictream an uathachais a chur san áireamh, mar aon le héifeachtaí na paindéime agus éifeachtaí an idirdhealaithe thrasnaigh a dhéantar ar na daoine sin i réimsí, i measc cinn eile, an oideachais, na tithíochta, na fostaíochta, na cosanta sóisialta agus an chuimsithe shóisialta, agus chun a áirithiú go dtabharfaidh na Ballstáit aghaidh ar a riachtanais shonracha, agus Straitéis an Aontais Eorpaigh um Míchumas á cur chun feidhme acu?

Curtha síos: 17.3.2021

Spriocdháta i gcomhair freagra: 18.6.2021

(1)Meastúcháin ina bhfuil sé ráite go bhfuil uathachas ar dhuine amháin as gach 100 duine, cf. Elsabbagh, M. et al, ‘Global Prevalence of Autism and Other Pervasive Developmental Disorders’, Autism Research, Iml. 5, Uimh. 3, 2012; Fombonne, E. et al, ‘Prevalence of Autism Spectrum Disorders in a Total Population Sample’, The American Journal of Psychiatry, Iml. 168, Uimh. 9, 2011; Autism and Developmental Disabilities Monitoring Network, ‘Prevalence of Autism Spectrum Disorders – Autism and Developmental Disabilities Monitoring Network, 14 Sites, United States, 2008’, Morbidity and Mortality Weekly Report: Surveillance Summaries, Iml. 61, Uimh. 3, 2012; Mattila et al 2011; Saemundsen, E. et al, ‘Prevalence of autism spectrum disorders in an Icelandic birth cohort’, BMJ Open, 2013; Baird, G. et al, ‘IQ in children with autism spectrum disorders: data from the Special needs and Autism Project (SNAP)’, Psychological Medicine, Iml. 41, Uimh. 3, 2011.
(2)Riedel, A. et al, ‘Well Educated Unemployed – On Education, Employment and Comorbidities in Adults with High-Functioning Autism Spectrum Disorders in Germany’, Psychiatrische Praxis, Iml. 43, Uimh. 1, 2016.
(3)Tá an cur i láthair a thug Autism-Europe don Choiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta i bParlaimint na hEorpa an 5 Samhain 2019 le fáil anseo: https://www.autismeurope.org/wp-content/uploads/2019/11/presentation_employment_autism_final2.pptx.pdf
(4)Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas, 2021-2030 (COM(2021)0101.
(5)Treoir 2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta le haghaidh na córa comhionainne san fhostaíocht agus sa tslí bheatha,IO L 303, 2.12.2000, lch. 16.
Teanga bhunaidh na ceiste: EN
An nuashonrú is déanaí: 22 Márta 2021Fógra dlíthiúil - Beartas príobháideachais