Procedura : 2016/2934(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : RC-B8-1232/2016

Teksty złożone :

RC-B8-1232/2016

Debaty :

Głosowanie :

PV 24/11/2016 - 8.13
CRE 24/11/2016 - 8.13
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0456

WSPÓLNY PROJEKT REZOLUCJI
PDF 167kWORD 101k
21.11.2016
PE593.662v01-00}
PE593.664v01-00}
PE593.665v01-00}
PE593.668v01-00}
PE593.672v01-00} RC1
 
B8-1232/2016}
B8-1233/2016}
B8-1234/2016}
B8-1237/2016}
B8-1240/2016} RC1

złożony zgodnie z art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu

zastępujący tym samym projekty rezolucji złożone przez następujące grupy:

Verts/ALE (B8-1232/2016)

S&D (B8-1233/2016)

PPE (B8-1234/2016)

ALDE (B8-1237/2016)

ECR (B8-1240/2016)


w sprawie sytuacji na Białorusi (2016/2934(RSP))


Bogdan Andrzej Zdrojewski, Jacek Saryusz-Wolski, Sandra Kalniete, Cristian Dan Preda, Elmar Brok, Jerzy Buzek, Michael Gahler, David McAllister, Tunne Kelam, Algirdas Saudargas, Jaromír Štětina, Lorenzo Cesa, Lars Adaktusson, Eduard Kukan, Alojz Peterle, Dubravka Šuica, Andrzej Grzyb, Laima Liucija Andrikienė, Andrey Kovatchev, Traian Ungureanu, Fernando Ruas, Julia Pitera, Barbara Kudrycka, Daniel Caspary, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz w imieniu grupy PPE
Clara Eugenia Aguilera García, Nikos Androulakis, Maria Arena, Zigmantas Balčytis, Hugues Bayet, Brando Benifei, José Blanco López, Vilija Blinkevičiūtė, Biljana Borzan, Soledad Cabezón Ruiz, Nicola Caputo, Andrea Cozzolino, Andi Cristea, Viorica Dăncilă, Nicola Danti, Isabella De Monte, Monika Flašíková Beňová, Doru-Claudian Frunzulică, Enrico Gasbarra, Neena Gill, Michela Giuffrida, Sergio Gutiérrez Prieto, Cătălin Sorin Ivan, Liisa Jaakonsaari, Eva Kaili, Miapetra Kumpula-Natri, Krystyna Łybacka, Marlene Mizzi, Alessia Maria Mosca, Victor Negrescu, Vincent Peillon, Pina Picierno, Kati Piri, Miroslav Poche, Liliana Rodrigues, Daciana Octavia Sârbu, Siôn Simon, Tibor Szanyi, Claudia Țapardel, Elena Valenciano, Julie Ward, Carlos Zorrinho, Andrejs Mamikins, Knut Fleckenstein, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Jens Nilsson w imieniu grupy S&D
Charles Tannock, Mark Demesmaeker, Anna Elżbieta Fotyga, Ryszard Antoni Legutko, Ryszard Czarnecki, Tomasz Piotr Poręba, Karol Karski, Angel Dzhambazki, Raffaele Fitto, Ruža Tomašić, Kazimierz Michał Ujazdowski, Marek Jurek, Zdzisław Krasnodębski w imieniu grupy ECR
Petras Auštrevičius, Beatriz Becerra Basterrechea, Izaskun Bilbao Barandica, Dita Charanzová, José Inácio Faria, Marielle de Sarnez, Gérard Deprez, María Teresa Giménez Barbat, Marian Harkin, Ivan Jakovčić, Petr Ježek, Ilhan Kyuchyuk, Louis Michel, Urmas Paet, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Jozo Radoš, Marietje Schaake, Jasenko Selimovic, Pavel Telička, Ramon Tremosa i Balcells, Hilde Vautmans, Paavo Väyrynen, Cecilia Wikström w imieniu grupy ALDE
Heidi Hautala, Rebecca Harms, Igor Šoltes w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji na Białorusi (2016/2934(RSP))  

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje i zalecenia w sprawie Białorusi,

–  uwzględniając wybory parlamentarne, które odbyły się 11 września 2016 r., oraz wybory prezydenckie, które odbyły się 11 października 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie przewodniczącego Delegacji ds. stosunków z Białorusią z dnia 13 września 2016 r. w sprawie ostatnich wyborów parlamentarnych na Białorusi,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych z dnia 12 września 2016 r. w sprawie wyborów parlamentarnych na Białorusi,

–  uwzględniając wstępne oświadczenie OBWE/ODIHR, Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE i Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 12 września 2016 r. w sprawie wyborów parlamentarnych na Białorusi,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Białorusi, zwłaszcza konkluzje z dnia 16 lutego 2016 r. znoszące środki ograniczające wobec 170 osób i trzech białoruskich przedsiębiorstw,

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe OBWE z dnia 28 stycznia 2016 r. w sprawie wyborów prezydenckich na Białorusi, które odbyły się 11 października 2015 r.,

–  uwzględniając liczne deklaracje władz białoruskich zapowiadające, że niektóre z zaleceń OBWE/ODIHR wydanych po wyborach prezydenckich w 2015 r. zostaną wdrożone przed wyborami parlamentarnymi w 2016 roku,

–  uwzględniając uwolnienie w dniu 22 sierpnia 2015 r. przez władze Białorusi sześciu więźniów politycznych oraz wydane w związku z tym oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini oraz komisarza ds. europejskiej polityki sąsiedztwa i negocjacji w sprawie rozszerzenia Johannesa Hahna z dnia 22 sierpnia 2015 r. w sprawie uwolnienia więźniów politycznych na Białorusi,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w swoim sprawozdaniu końcowym w sprawie wyborów prezydenckich na Białorusi w 2015 r. OBWE/ODIHR wraz z Komisją Wenecką Rady Europy opracowały zestaw zaleceń, które powinny zostać wdrożone przez Białoruś przed wyborami parlamentarnymi w 2016 roku;

B.  mając na uwadze, że w ocenie ODIHR władze białoruskie, w celu poprawy stosunków z Zachodem, podjęły działania umożliwiające partiom demokratycznej opozycji łatwiejszą rejestrację niż w przypadku poprzednich wyborów, a zagranicznym obserwatorom zapewniono lepszy dostęp do liczenia głosów;

C.  mając na uwadze, że w dniu 6 czerwca 2016 r. prezydent Białorusi ogłosił wybory do Izby Reprezentantów; mając na uwadze, że wybory te odbyły się w dniu 11 września 2016 r.; mając na uwadze, że akredytacje na obserwacje wyborów otrzymało ponad 827 międzynarodowych obserwatorów oraz 32 100 obywateli; mając na uwadze, że misja OBWE/ODIHR do obserwacji tych wyborów została uruchomiona na zaproszenie białoruskiego ministerstwa spraw zagranicznych;

D.  mając na uwadze, że w ocenie OBWE/ODIHR wybory parlamentarne w 2016 r. zostały dobrze zorganizowane, choć wciąż występuje szereg długotrwałych niedociągnięć systemowych, mi.in. prawne ograniczenia praw politycznych i podstawowych wolności; mając na uwadze, że stwierdzono liczne nieprawidłowości proceduralne oraz brak przejrzystości przy obliczaniu głosów i zestawianiu wyników;

E.  mając na uwadze, że po wielu latach w parlamencie białoruskim zasiadać będą przedstawiciele opozycji demokratycznej; mając na uwadze, że według specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka na Białorusi prawny i administracyjny system leżący u podstaw ograniczeń praw człowieka pozostaje wciąż w niezmienionej postaci; mając na uwadze, że oczekuje się, iż dwóch niezależnych członków parlamentu będzie pełniło rolę prawdziwej opozycji;

F.  mając na uwadze, że od 1994 r. na Białorusi nie odbyły się żadne wolne i uczciwe wybory na podstawie ordynacji wyborczej zgodnej z uznawanymi na szczeblu międzynarodowym standardami OBWE/ODIHR;

G.  mając na uwadze, że w lutym 2016 r. UE w geście dobrej woli zniosła większość środków ograniczających wobec białoruskich urzędników państwowych i podmiotów prawnych, aby zachęcić Białoruś do poprawy sytuacji w zakresie przestrzegania praw człowieka, demokracji i praworządności; mając na uwadze, że w swoich konkluzjach w sprawie Białorusi z dnia 15 lutego 2016 r. Rada podkreśliła potrzebę wzmocnienia współpracy między UE a Białorusią w licznych dziedzinach powiązanych z gospodarką, handlem i udzielaniem pomocy, co stworzyło Białorusi możliwość ubiegania się o finansowanie z EBI i EBOR; mając na uwadze, że podjęto szereg działań na rzecz rozwiązania pewnych istniejących od dawna problemów przed wyborami w 2016 r., mimo że nadal wiele kwestii dotyczących prawnych i proceduralnych ram wyborczych pozostaje nierozwiązanych;

H.  mając na uwadze, że dwie białoruskie grupy obserwacji wyborów, tj. Obrońcy Praw Człowieka na rzecz Wolnych Wyborów oraz Prawo Wyboru 2016 (Right to Choose-2016) potępiły ostatnie wybory, ponieważ nie odpowiadały one wielu kluczowym standardom międzynarodowym i nie odzwierciedlały w wiarygodny sposób woli białoruskich obywateli;

I.  mając na uwadze, że białoruskie grupy obserwacji wyborów zgromadziły konkretne dowody na to, że w całym kraju podejmowano masowe działania mające na celu zawyżenie frekwencji podczas pięciodniowego okresu wczesnego głosowania (w dniach 6–10 września) oraz w dniu wyborów (11 września); mając na uwadze, że jedyny niezależny instytut badania opinii publicznej na Białorusi (NISEPI) zawiesił działalność w wyniku nacisków ze strony rządu, w związku z czym bardzo trudno jest ocenić, jakie są rzeczywiste preferencje polityczne Białorusinów;

J.  mając na uwadze, że część białoruskich sił opozycyjnych w dniu 18 listopada 2015 r. po raz pierwszy zaprezentowała wspólne porozumienie o współpracy mające na celu ich wspólny start w wyborach parlamentarnych w 2016 r.;

K.  mając na uwadze, że pierwsza od 2002 r. oficjalna wizyta Delegacji Parlamentu ds. stosunków z Białorusią miała miejsce w Mińsku w dniach 18–19 czerwca 2015 r.; mając na uwadze, że Parlament Europejski nie utrzymuje obecnie oficjalnych stosunków z parlamentem Białorusi;

L.  mając na uwadze, że Białoruś odegrała konstruktywną rolę w ułatwieniu porozumienia w sprawie zawieszenia broni na Ukrainie;

M.  mając na uwadze, że rosyjska agresja na Ukrainę oraz nielegalna aneksja Krymu pogłębiły obawy społeczeństwa białoruskiego dotyczące destabilizacji sytuacji wewnętrznej w wyniku zmiany władzy; mając na uwadze, że obywatele Białorusi nie porzucili nadziei na przeprowadzenie gruntownych reform i pokojową transformację ich kraju;

N.  mając na uwadze, że w gospodarce Białorusi od ponad 20 lat panuje stagnacja, przy czym główne sektory są wciąż własnością państwa i są objęte administracyjnym systemem nakazów i kontroli; mając na uwadze, że uzależnienie gospodarcze Białorusi od pomocy gospodarczej Rosji jest coraz większe, a wyniki gospodarcze Białorusi należą do najsłabszych wśród państw Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, np. PKB Białorusi w latach 2015–2016 spadł o ponad 30 mld USD;

O.  mając na uwadze, że Białoruś jest jedynym krajem w Europie, w którym wciąż wykonuje się karę śmierci; mając na uwadze, że w dniu 4 października białoruski Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok kary śmierci dla Siarhieja Wostrykaua, co stanowi czwarte utrzymanie w mocy wyroku śmierci w 2016 r. przez białoruski Sąd Najwyższy;

P.  mając na uwadze, że organizacje praw człowieka zwróciły uwagę na nowe metody prześladowania opozycji; mając na uwadze, że władze Białorusi nie zaprzestały stosowania represyjnych praktyk wobec swoich przeciwników politycznych: uczestnicy pokojowych demonstracji nadal podlegają odpowiedzialności administracyjnej, ograniczane są inne prawa obywatelskie i polityczne, a w kraju przybywa nowych więźniów politycznych; mając na uwadze, że władze Białorusi nie podjęły żadnych działań w celu przeprowadzenia systemowych i jakościowych zmian w obszarze praw człowieka, zwłaszcza na szczeblu legislacyjnym;

Q.  mając na uwadze, że poprawa stosunków między UE a Białorusią zależy od spełnienia warunków wstępnych, do których należą: wyraźne zwiększenie wolności słowa i wolności mediów, przestrzeganie praw politycznych zarówno zwykłych obywateli, jak i działaczy opozycji, a także poszanowanie zasad państwa prawa i praw podstawowych; mając na uwadze, że Unia Europejska pozostaje głęboko oddana dalszej obronie praw człowieka na Białorusi, w tym obronie wolności słowa i wolności mediów;

R.  mając na uwadze, że w dniu 25 października 2016 r. Białoruś przyjęła swój pierwszy plan działania w dziedzinie praw człowieka, który został zatwierdzony uchwałą Rady Ministrów; mając na uwadze, że według białoruskich władz plan ten określa główne kierunki działania w celu wdrożenia zobowiązań Białorusi w zakresie praw człowieka;

S.  mając na uwadze, że jednym z celów udziału Białorusi w Partnerstwie Wschodnim oraz w jej organie parlamentarnym – zgromadzeniu Euronest – jest zacieśnienie współpracy między Białorusią a UE; mając na uwadze, że parlament Białorusi nie ma żadnego oficjalnego statusu w Zgromadzeniu Parlamentarnym Euronest;

T.  mając na uwadze, że Białoruś buduje obecnie swoją pierwszą elektrownię jądrową w Ostrowcu przy granicy z UE; mając na uwadze, że każdy kraj rozwijający energetykę jądrową musi bezwzględnie stosować się do międzynarodowych wymogów i standardów w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony środowiska; mając na uwadze, że rząd Białorusi, który ponosi wyłączną odpowiedzialność za bezpieczeństwo obiektów jądrowych na terytorium swojego kraju, musi wypełniać zobowiązania względem swoich obywateli oraz krajów sąsiadujących; mając na uwadze, że u podstawy rozwoju, działania i likwidacji każdego obiektu jądrowego muszą leżeć zasady otwartości i przejrzystości;

1.  pozostaje głęboko zaniepokojony uchybieniami odnotowanymi przez niezależnych obserwatorów międzynarodowych podczas wyborów prezydenckich w 2015 r. i wyborów parlamentarnych w 2016 r.; odnotowuje próby poczynienia postępów, które jednak wciąż są niewystarczające; zwraca uwagę, że w nowo wybranym parlamencie będzie zasiadał jeden przedstawiciel partii opozycyjnej oraz jeden przedstawiciel sektora pozarządowego; uważa jednak, że są to raczej nominacje polityczne niż efekt wyniku wyborów; zauważa, że rozpatrywanie przyszłych wniosków ustawodawczych przedkładanych przez tych dwóch parlamentarzystów będzie papierkiem lakmusowym politycznych zamiarów władz kryjących się za ich wyborem;

2.  wzywa władze Białorusi do bezzwłocznego wznowienia prac nad kompleksową reformą systemu wyborczego w ramach szerszego procesu demokratyzacji i we współpracy z partnerami międzynarodowymi; podkreśla, że zalecenia OBWE/ODIHR powinny zostać wdrożone w odpowiednim czasie przed wyborami samorządowymi, które odbędą się w marcu 2018 r., a wybory te powinny być obserwowane przez obserwatorów krajowych i międzynarodowych; podkreśla, że ma to kluczowe znaczenie dla osiągnięcia upragnionych postępów w stosunkach między UE a Białorusią;

3.  ponownie wzywa władze białoruskie do zadbania o to, aby bez względu na okoliczności przestrzegano zasad demokracji, praw człowieka i podstawowych wolności zgodnie z Powszechną deklaracją praw człowieka oraz międzynarodowymi i regionalnymi instrumentami dotyczącymi praw człowieka ratyfikowanymi przez Białoruś;

4.  wzywa rząd Białorusi do rehabilitacji uwolnionych więźniów politycznych oraz do pełnego przywrócenia im praw obywatelskich i politycznych;

5.  wyraża zaniepokojenie faktem, że od 2000 r. na Białorusi nie zarejestrowano żadnej nowej partii politycznej; apeluje o zniesienie wszelkich ograniczeń w tym zakresie; podkreśla, że wszystkie partie polityczne muszą mieć prawo do prowadzenia nieograniczonej działalności politycznej, zwłaszcza w okresie kampanii wyborczej;

6.  oczekuje od władz zaprzestania prześladowań niezależnych mediów ze względów politycznych; apeluje o odejście od praktyki prowadzenia postępowań administracyjnych i arbitralnego stosowania art. 22.9 ust. 2 kodeksu administracyjnego przeciwko niezależnym dziennikarzom za współpracę z zagranicznymi mediami bez uzyskania akredytacji, gdyż ogranicza to prawo do wolności wypowiedzi i rozpowszechnianie informacji;

7.  apeluje do rządu Białorusi o niezwłoczne uchylenie art. 193/1 kodeksu karnego, który penalizuje organizowanie prac niezarejestrowanych stowarzyszeń i organizacji publicznych oraz uczestnictwo w tych pracach, a także o zezwolenie na pełne, swobodne i nieograniczone funkcjonowanie prawne stowarzyszeń i organizacji publicznych; w szczególności zwraca uwagę Komisji na fakt, że obecnie, w wyniku stosowania art. 193/1 oraz innych środków ograniczających, ponad 150 białoruskich organizacji pozarządowych jest zarejestrowanych na Litwie, w Polsce, w Czechach oraz w innych krajach;

8.  wzywa władze białoruskie do zrewidowania polityki nakładania dużych obciążeń podatkowych na międzynarodowe wsparcie finansowe dla sektora pozarządowego na Białorusi;

9.  wzywa Białoruś – jedyny kraj w Europie, który nadal stosuje karę śmierci i który niedawno wznowił egzekucje – do przyłączenia się do światowego moratorium na wykonywanie kary śmierci, co byłoby pierwszym krokiem do trwałego zniesienia tej kary; przypomina, że kara śmierci jest wyrazem nieludzkiego i poniżającego traktowania, nie ma dowiedzionego skutku odstraszającego i sprawia, że ewentualne błędy sądu stają się nieodwracalne; apeluje o to, by Europejska Służba Działań Zewnętrznych i Komisja nadały zdecydowany priorytet wyżej wymienionym kwestiom w ramach bieżącego dialogu UE–Białoruś dotyczącego praw człowieka; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rada Ministrów Białorusi zatwierdziła plan działania na rzecz wdrożenia zaleceń wydanych przez grupę roboczą Rady Praw Człowieka ONZ ds. powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka, i oczekuje pełnej realizacji tego planu;

10.  apeluje o to, by ESDZ i Komisja kontynuowały i zwiększały wsparcie dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego działających na Białorusi oraz poza jej granicami; podkreśla w tym kontekście potrzebę wspierania wszelkich niezależnych źródeł informacji dla społeczeństwa białoruskiego, w tym przekazów medialnych w języku białoruskim, również z zagranicy;

11.  zauważa, że w styczniu 2014 r. rozpoczęły się negocjacje w sprawie ułatwień wizowych, co ma służyć poprawie kontaktów międzyludzkich i zachęceniu do tworzenia społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla, że Komisja i ESDZ powinny podjąć niezbędne działania w celu przyspieszenia postępów w rej kwestii;

12.  popiera prowadzoną przez UE politykę „krytycznego zaangażowania” wobec władz Białorusi i wyraża gotowość do wniesienia wkładu w tę politykę, również za pośrednictwem Delegacji do spraw stosunków z Białorusią; wzywa Komisję, aby uważnie monitorowała inicjatywy ustawodawcze oraz aby kontrolowała ich wdrażanie; przypomina, że UE musi dbać o to, aby jej zasobów nie wykorzystywano do represjonowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka, niezależnych dziennikarzy i liderów opozycji;

13.  jest zaniepokojony problemami w zakresie bezpieczeństwa, jakie niesie ze sobą budowa białoruskiej elektrowni jądrowej w Ostrowcu, niespełna 50 km od Wilna, stolicy Litwy, i w pobliżu granicy polskiej; podkreśla potrzebę kompleksowego międzynarodowego nadzoru nad realizacją tego projektu w celu zapewnienia jego zgodności z międzynarodowymi wymogami i normami w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony środowiska, w tym z konwencjami ONZ z Espoo i Aarhus; wzywa Komisję, aby poruszyła kwestie bezpieczeństwa i przejrzystości dotyczące budowy tej elektrowni jądrowej w ramach dialogu z Białorusią i Rosją, mając na względzie, że projekt ten jest finansowany przez Rosję i opiera się na technologii opracowanej przez Rosatom, a także aby przedkładała regularne sprawozdania Parlamentowi i państwom członkowskim, zwłaszcza tym sąsiadującym z Białorusią;

14.  przykłada dużą wagę do przystąpienia Białorusi do Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest, zgodnie z aktem ustanawiającym, jak tylko spełnione zostaną warunki polityczne, a także z niecierpliwością oczekuje na to przystąpienie, ponieważ byłoby ono naturalnym przedłużeniem uczestnictwa Białorusi w wielostronnych ramach współpracy w obrębie Partnerstwa Wschodniego;

15.  ponownie podkreśla swoje zobowiązanie do działania na rzecz narodu białoruskiego, do wspierania jego demokratycznych aspiracji i inicjatyw oraz do działania na rzecz zapewnienia temu krajowi stabilnej, demokratycznej i dostatniej przyszłości;

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, Radzie, Komisji, państwom członkowskim, OBWE/ODIHR, Radzie Europy oraz władzom białoruskim.

 

 

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności