Procedura : 2020/2708(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : RC-B9-0246/2020

Teksty złożone :

RC-B9-0246/2020

Debaty :

Głosowanie :

Teksty przyjęte :

P9_TA(2020)0239

<Date>{14/09/2020}14.9.2020</Date>
<RepeatBlock-NoDocSe> <NoDocSe>B9‑0246/2020</NoDocSe> }
 <NoDocSe>B9‑0249/2020</NoDocSe> }
 <NoDocSe>B9‑0250/2020</NoDocSe></RepeatBlock-NoDocSe> } RC1
PDF 189kWORD 56k

<TitreType>WSPÓLNY PROJEKT REZOLUCJI</TitreType>

<TitreRecueil>złożony zgodnie z art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu</TitreRecueil>


<Replacing>zastępujący tym samym następujące projekty rezolucji:</Replacing>

<TablingGroups>B9‑0246/2020 (GUE/NGL)

B9‑0249/2020 (PPE)

B9‑0250/2020 (Renew)</TablingGroups>


<Titre>w sprawie odbudowy życia kulturalnego w Europie</Titre>

<DocRef>(2020/2708(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Tomasz Frankowski, Michaela Šojdrová, Sabine Verheyen</Depute>

<Commission>{PPE}w imieniu grupy PPE</Commission>

<Depute>Petra Kammerevert</Depute>

<Commission>{S&D}w imieniu grupy S&D</Commission>

<Depute>Laurence Farreng, Stéphane Séjourné, Irena Joveva, Vlad‑Marius Botoş, Ilana Cicurel, Radka Maxová, Monica Semedo, Petras Auštrevičius, Ramona Strugariu, Claudia Gamon, Nicola Danti, Klemen Grošelj, Sylvie Brunet, Frédérique Ries, Izaskun Bilbao Barandica, Marie‑Pierre Vedrenne, Chrysoula Zacharopoulou, Clotilde Armand, Fabienne Keller, Martina Dlabajová, Irène Tolleret</Depute>

<Commission>{Renew}w imieniu grupy Renew</Commission>

<Depute>Niklas Nienaß</Depute>

<Commission>{Verts/ALE}w imieniu grupy Verts/ALE</Commission>

<Depute>Dace Melbārde, Elżbieta Kruk, Andrey Slabakov</Depute>

<Commission>{ECR}w imieniu grupy ECR</Commission>

<Depute>Niyazi Kizilyürek, Alexis Georgoulis</Depute>

<Commission>{GUE/NGL}w imieniu grupy GUE/NGL</Commission>

</RepeatBlock-By>


Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie odbudowy życia kulturalnego w Europie

(2020/2708(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając preambułę oraz art. 2, art. 3 i art. 4 Traktatu o Unii Europejskiej,

 uwzględniając art. 6 i art. 167 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

 uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, w szczególności jego art. 19,

 uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 22,

 uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 maja 2018 r. pt. „Budowa silniejszej Europy: rola polityki dotyczącej młodzieży, edukacji i kultury” (COM(2018)0268),

 uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 maja 2018 r. pt. „Nowy europejski program na rzecz kultury” (COM(2018)0267),

 uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 listopada 2017 r. pt. „Wzmocnienie tożsamości europejskiej dzięki edukacji i kulturze” (COM(2017)0673),

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 grudnia 2016 r. w sprawie spójnej polityki UE dla sektora kultury i sektora kreatywnego[1],

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami[2],

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie turystyki i transportu w roku 2020 i w dalszej przyszłości[3],

 uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1295/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2014–2020) i uchylające decyzje nr 1718/2006/WE, nr 1855/2006/WE i nr 1041/2009/WE(1) (zwane dalej „rozporządzeniem”)[4],

 uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 17, 18, 19, 20 i 21 lipca 2020 r.,

 uwzględniając konkluzje Rady z 15 listopada 2018 r. w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2019–2022 (2018/C 460/10),

 uwzględniając dokument roboczy służb Komisji pt. „Określenie potrzeb Europy w zakresie ożywienia gospodarczego” towarzyszący komunikatowi Komisji z dnia 27 maja 2020 r. pt. „Przyszłość Europy: naprawa i przygotowanie na następną generację” (COM(2020)0456),

 uwzględniając sprawozdanie z 2015 r. pt. „Cultural Heritage Counts for Europe” [„W Europie dziedzictwo kulturowe się liczy”],

 uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że kultura jest dla Unii Europejskiej sektorem strategicznym, gdyż stanowi nie tylko ważny element naszej gospodarki, ale także przyczynia się do istnienia demokratycznych, zrównoważonych, wolnych i inkluzywnych społeczeństw oraz odzwierciedla nasze wspólne europejskie wartości, historię i styl życia;

B. mając na uwadze, że kultura i wolność sztuki znacząco przyczyniają się do witalności społeczeństwa i umożliwiają wszystkim grupom społecznym wyrażanie własnej tożsamości, przyczyniając się do spójności społecznej i dialogu międzykulturowego torujących drogę do coraz ściślejszej Unii Europejskiej;

C. mając na uwadze, że kultura ma nieodłączną wartość jako wyraz człowieczeństwa, demokracji i zaangażowania obywatelskiego, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju;

D. mając na uwadze, że kultura wzmacnia kapitał społeczny społeczeństw, sprzyja obywatelstwu demokratycznemu, wspiera kreatywność, dobrostan i krytyczne myślenie, przyczynia się integracji i spójności oraz promuje różnorodność, równość i pluralizm;

E. mając na uwadze, że uczestnictwo w kulturze zostało uznane za jeden z głównych czynników przyspieszających przemiany społeczne i budowanie odpornych społeczeństw sprzyjających włączeniu społecznemu;

F. mając na uwadze, że kultura, a także sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże są ważnym narzędziem walki z wszelkimi formami dyskryminacji, w tym z rasizmem i ksenofobią, oraz stanowią platformę wolności wypowiedzi;

G. mając na uwadze, że pandemia ujawniła prawdziwą wartość społeczną sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż dla społeczeństwa europejskiego, jak również ich znaczenie gospodarcze; mając na uwadze, że gospodarczy aspekt sektora kultury ma strategiczne znaczenie dla Unii Europejskiej i jej gospodarki, gdyż zapewnia milionom Europejczyków satysfakcjonujące miejsca pracy i zrównoważone finansowanie europejskiej różnorodności, a jednocześnie odzwierciedla nasze europejskie wartości, historię i swobody;

H. mając na uwadze, że europejskie podmioty działające w sektorze kultury i sektorze kreatywnym chronią i promują różnorodność kulturową i językową w Europie oraz przyczyniają się do wzmocnienia tożsamości europejskiej na wszystkich szczeblach; mając na uwadze, że podmioty te stanowią nieocenioną siłę napędową spójności społecznej, zrównoważonego rozwoju i trwałego wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej i jej państwach członkowskich oraz są ważnym źródłem globalnej konkurencyjności;

I. mając na uwadze, że europejski sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże wytwarzają około 4 % europejskiego produktu krajowego brutto, co jest podobną wartością jak w przypadku ICT oraz usług noclegowych i gastronomicznych; mając na uwadze, że w 2019 r. w UE-27 w sektorze kultury zatrudnionych było 7,4 mln osób, co stanowi 3,7 % całkowitego zatrudnienia w UE-27; mając na uwadze, że w 2019 r. odsetek osób samozatrudnionych w dziedzinie kultury w UE-27 był ponad dwukrotnie wyższy od średniej odnotowanej w całej gospodarce[5];

J. mając na uwadze, że według szacunków własnych Komisji sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże, które generują 509 mld EUR wartości dodanej PKB, prawdopodobnie stracą w drugim kwartale 2020 r. 80 % obrotów w wyniku kryzysu związanego z COVID-19 i środków powstrzymujących rozprzestrzenianie się koronawirusa;

K. mając na uwadze, że ponad 300 000 osób w Europie jest zatrudnionych w sektorze dziedzictwa kulturowego, a 7,8 miliona miejsc pracy w Europie jest z nim pośrednio powiązanych; mając na uwadze, że twórcy europejscy w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz w ich branżach są obecnie niedostatecznie reprezentowani w systemach statystycznych;

L. mając na uwadze, że europejski sektor kultury i sektor kreatywny są ze sobą ściśle powiązane i wykazano, że przynoszą korzyści innym sektorom, takim jak turystyka i transport; mając na uwadze, że według Światowej Organizacji Turystyki czterech na dziesięciu turystów wybiera swój cel podróży w oparciu o ofertę kulturalną, a dwie trzecie Europejczyków uważa, że obecność dziedzictwa kulturowego ma wpływ na wybór przez nich miejsca spędzenia wakacji; mając na uwadze, że Europa pozostaje najpopularniejszym kierunkiem turystyki kulturalnej na świecie;

M. mając na uwadze, że zróżnicowany krajobraz kulturalny Europy odczuwa poważne skutki pandemii COVID-19, a wiele podmiotów w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz w ich branżach stoi w obliczu ruiny bez publicznych inwestycji i pomocy; mając na uwadze, że wstrzymanie działalności tego sektora wywarło efekt mnożnikowy na inne sektory takie jak transport, turystyka i edukacja;

N. mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże są sektorami nietypowymi, opartymi na specyficznym modelu gospodarczym, o różnych potrzebach i wielkości, ale składają się głównie z małych podmiotów (MŚP, mikroorganizacje i osoby samozatrudnione), które nie mają wcale dostępu lub jedynie niewielki dostęp do rynków finansowych i często mają nieregularne i mieszane dochody pochodzące z różnych źródeł, takich jak dotacje publiczne, sponsoring prywatny, dochody z widowisk lub prawa autorskie;

O. mając na uwadze, że kryzys związany z pandemią COVID-19 uwypuklił również istniejące wcześniej słabości sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż, w tym niepewne źródła utrzymania artystów i pracowników sektora kultury, a także napięte budżety wielu instytucji kulturalnych;

P. mając na uwadze, że pełne skutki pandemii COVID-19 dla sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż stają się dopiero widoczne, a ogólny średnio- i długoterminowy wpływ nie jest jeszcze znany; mając na uwadze, że ma to wpływ na prawa socjalne artystów i osób zawodowo związanych z kulturą mających prawo do sprawiedliwego wynagrodzenia za swoją pracę, a także na ochronę różnorodności form wyrazu kulturowego;

Q. mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 wywarł już i będzie nadal wywierał trwały negatywny wpływ na produkcję i rozpowszechnianie treści kulturalnych i kreatywnych i związane z tym dochody, a tym samym na europejską różnorodność kulturową;

R. mając na uwadze, że teatry, opery, kina, sale koncertowe, muzea, obiekty dziedzictwa kulturowego i inne obiekty artystyczne były jednymi z pierwszych, które musiały zawiesić działalność ze względu na środki powstrzymujące rozprzestrzenianie się wirusa, i znalazły się wśród ostatnich podmiotów mogących tę działalność wznowić; mając na uwadze, że wiele wydarzeń kulturalnych i artystycznych, takich jak targi, festiwale, koncerty i widowiska, zostało odwołanych lub przesuniętych na dużo późniejszy termin; mając na uwadze, że w przewidywalnej przyszłości środki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wymagane, aby zapobiec nowym ogniskom epidemii, nie pozwolą funkcjonować tym obiektom w pełni;

S. mając na uwadze, że gdy podczas pandemii wielu Europejczyków znalazło się w sytuacji izolacji, dzielenie się treściami kulturowymi i kreatywnymi stało się wsparciem dla wielu obywateli; mając na uwadze, że pojawiło się znacznie więcej możliwości dostępu do treści kulturalnych w internecie, co sprawiło, że treści te stały się bardziej dostępne i często bezpłatne dzięki autorom, artystom, wykonawcom i innym twórcom; mając na uwadze, że fakt ten dodatkowo ogranicza dochody twórców; mając na uwadze, że dostępność treści kulturalnych w internecie nie przełożyła się na wzrost dochodów posiadaczy praw i wykonawców;

T. mając na uwadze, że nierówności w dostępie do infrastruktury cyfrowej ograniczyły podstawowe prawa dostępu do kultury, prawo do uczestnictwa w kulturze oraz prawo do wyrażania sztuki;

U. mając na uwadze, że kolejne wnioski budżetowe dotyczące programu „Kreatywna Europa” w następnych wieloletnich ramach finansowych (WRF), nawet przed kryzysem związanym z COVID-19, wyraźnie nie spełniają oczekiwań sektora ani Parlamentu oraz że Parlament wezwał do niezbędnego podwojenia finansowania tego sektora w porównaniu z poziomem przyznanym w WRF na lata 2014–2020;

V. mając na uwadze, że zmieniony wniosek Komisji w sprawie WRF przewiduje zmniejszenie środków na Europejski Korpus Solidarności o 20 %, środków na program „Kreatywna Europa” o 13 % i środków na program Erasmus+ o 7 % w porównaniu z wnioskiem Komisji w sprawie WRF z 2018 r.; mając na uwadze, że stanowisko Rady Europejskiej przedstawione dnia 17 lipca 2020 r. jest zgodne jedynie z wnioskiem Komisji z 2018 r.; mając na uwadze, że program „Kreatywna Europa” jest jedynym programem UE, który zapewnia bezpośrednie wsparcie sektorowi kultury i sektorowi kreatywnemu i ich branżom w całej Europie; mając na uwadze, że ani inicjatywy, które mają być finansowane w ramach programu „Kreatywna Europa”, ani jego budżet nie zapewniają wymaganego wsparcia z już wykorzystywanego ponad możliwości i niedofinansowanego programu;

W. mając na uwadze, że pandemia stanowi okazję do ponownego przemyślenia przyszłości kultury, a także mając na uwadze, że stworzenie bardziej odpornego ekosystemu kultury wymaga szerszej refleksji na temat przyszłości planety i pilnej reakcji na kryzys klimatyczny;

X. mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia zrównoważenia środowiskowego; mając na uwadze, że sektory te należy nadal odpowiednio finansować, uznać za bezpieczne inwestycje, tak by były gotowe na transformację w dążeniu do gospodarki bezemisyjnej, jak określono w Europejskim Zielonym Ładzie i celach zrównoważonego rozwoju;

1. szczerze solidaryzuje się z wykonawcami, artystami, twórcami, autorami, wydawcami, ich przedsiębiorstwami oraz wszystkimi innymi pracownikami i twórcami z sektora kultury, w tym twórcami amatorskimi, którzy odczuli dotkliwie skutki ogólnoświatowej pandemii COVID-19, i wyraża uznanie dla ich działań i solidarności w trudnych czasach, jakich doświadczają miliony Europejczyków;

2. podkreśla, że odbudowa i rewitalizacja europejskiej polityki kulturalnej po pandemii są ściśle powiązane z innymi wyzwaniami stojącymi przed Unią Europejską i światem, począwszy od kryzysu klimatycznego; jest przekonany, że przyszła polityka kulturalna musi być ściśle powiązana z wyzwaniami społecznymi, a także z transformacją ekologiczną i cyfrową;

3. uważa, że ważne jest, by przeznaczyć znaczną część środków dotyczących odbudowy gospodarczej planowanych przez instytucje europejskie dla sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż, a także by połączyć je z szeroko zakrojonymi i szybkimi działaniami na rzecz europejskich sił kultury i twórczości, co pozwoli im kontynuować działalność w nadchodzących miesiącach i przetrwać te czasy kryzysu, a także stworzy odporność sektora; wzywa państwa członkowskie i Komisję do skoordynowania działań na rzecz wspierania sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż;

4. z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji i Rady Europejskiej na rzecz opracowania planu odbudowy „Next Generation EU”; jest jednak poważnie zaniepokojony faktem, że nie przeznaczono wyraźnie żadnej konkretnej kwoty, z której skorzystałyby bezpośrednio sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże; podkreśla w związku z powyższym, że państwa członkowskie powinny skoncentrować ukierunkowane działania na podmiotach działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz że podmioty te powinny jak najszybciej skorzystać w szerokim zakresie z wszelkich funduszy przeznaczonych na odbudowę;

5. wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeznaczenia dla sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż, stosownie do konkretnych potrzeb, co najmniej 2 % środków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności przeznaczonych na odbudowę; podkreśla, że odsetek ten powinien odzwierciedlać znaczenie sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż dla PKB UE, biorąc pod uwagę, że dają one 7,8 mln miejsc pracy i wytwarzają 4 % PKB; przypomina o potrzebie precyzyjnych programów i planów finansowych mających na celu zapewnienie ciągłości działania w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz ich branżach, a także o konieczności zapewnienia przewidywalności osobom działającym w tej dziedzinie;

6. z zadowoleniem przyjmuje stworzenie REACT-EU jako bezpośredniego planu działania mającego na celu zapewnienie dodatkowego finansowania regionom i sektorom gospodarki, które w znacznym stopniu ucierpiały na skutek kryzysu; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że kulturę uznano za ważny sektor, który poniósł duże straty; wyraża jednak zaniepokojenie, że nie podjęto żadnych środków w celu zadbania o to, by sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże skorzystały z tej inicjatywy; wzywa państwa członkowskie do uznania sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż za sektory strategiczne i priorytetowe w ramach planu odbudowy dla Europy oraz do określenia jasnego budżetu związanego z szybkimi i konkretnymi działaniami na rzecz odbudowy tych sektorów, który przyniesie korzyści wszystkim zainteresowanym stronom, w tym niezależnym artystom, i który ma na celu nie tylko ożywienie gospodarcze, ale również poprawę warunków pracy osób pracujących w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz w ich branżach;

7. ubolewa, że na program „Kreatywna Europa” nie przeznaczono żadnych dodatkowych środków z funduszu „Next Generation EU”, i wzywa do zwiększenia ogólnego budżetu programu „Kreatywna Europa” do 2,8 mld EUR;

8. zwraca się do państw członkowskich o dopilnowanie, by szczegółowe krajowe przepisy społeczne, podatkowe i gospodarcze stosowane zazwyczaj w odniesieniu do podmiotów działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym mogły zostać rozszerzone na czas trwania kryzysu i na okres po jego zakończeniu; zwraca się do państw członkowskich o włączenie MŚP działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz ich branżach do krajowych planów odbudowy na rzecz MŚP, które już wdrażają; zwraca się do państw członkowskich o rozważenie możliwości oferowania wsparcia finansowego z przeznaczeniem na obiekty i wydarzenia kulturalne, podczas gdy wdrażają one nowe środki w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa;

9. wzywa do większej koordynacji w celu określenia najlepszych praktyk i konkretnych rozwiązań, które mogą wspierać sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże w obecnej sytuacji i w przyszłym wznowieniu działalności; z zadowoleniem przyjmuje kampanie #saveEUculture i #double4culturalure, a także wysiłki Komisji na rzecz promowania sektora kultury i sektora kreatywnego i ich branż w ramach kampanii #CreativeEuropeAtHome;

10. z niepokojem zauważa, że sieci bezpieczeństwa socjalnego były często niedostępne dla osób zawodowo związanych z branżą twórczą na podstawie niestandardowych form zatrudnienia; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia dostępu do świadczeń socjalnych wszystkim pracownikom sektora kreatywnego, w tym osobom pracującym na podstawie niestandardowych form zatrudnienia;

11. wzywa Komisję do wprowadzenia w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz w ich branżach na szczeblu UE europejskich ram dotyczących warunków pracy, które odzwierciedlałyby specyfikę sektora i wprowadzałyby wytyczne i zasady w celu poprawy warunków pracy, ze szczególnym uwzględnieniem transgranicznych form zatrudnienia;

12. uważa, że ograniczenia w podróżowaniu nadal utrudniają europejską współpracę kulturalną i mają poważny wpływ na międzynarodową mobilność i widowiska objazdowe, co stanowi ważne źródło dochodów podmiotów działających w dziedzinie kultury; zwraca uwagę, że finansowanie współpracy międzynarodowej oraz międzynarodowych widowisk objazdowych i koprodukcji było często ograniczane, a środki te były przeznaczane na finansowanie działań nadzwyczajnych związanych z pandemią; jest zaniepokojony szkodliwym wpływem tych środków na europejską współpracę kulturalną; apeluje do państw członkowskich o ograniczenie nieuzasadnionych restrykcji w strefie Schengen i wzywa Komisję do opracowania wytycznych dla państw członkowskich dotyczących bezpiecznych transgranicznych widowisk objazdowych oraz wydarzeń i działań kulturalnych odbywających się na żywo;

13. wzywa Komisję do wspierania mobilności artystów, tak by mogli oni dzielić się praktyką i techniką, oraz do zdecydowanego promowania ich integracji na rynku pracy; stanowczo popiera wzajemne równoległe uznawanie kompetencji artystycznych;

14. z zadowoleniem przyjmuje utworzenie europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną (SURE), który ma wspierać środki w zakresie zmniejszonego wymiaru czasu pracy wprowadzone przez państwa członkowskie, w szczególności te dotyczące MŚP i osób samozatrudnionych; uważa, że instrument ten, obejmujący jak największą liczbę podmiotów działających w dziedzinie kultury, w tym autorów, wykonawców, artystów i innych twórców pracujących na własny rachunek, mógłby pozwolić podmiotom działającym w sektorze kultury i sektorze kreatywnym pozostać w ich obszarze działalności, a jednocześnie zrekompensować utratę dochodów i zagwarantować, że wiedza specjalistyczna nie zostanie utracona; wzywa zatem państwa członkowskie do udzielenia odpowiednich gwarancji, aby SURE mógł być szybko operacyjny i dostępny dla wszystkich podmiotów prawnych, w tym podmiotów pozaformalnych w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz w ich branżach;

15. uważa, że obecnej pandemii i jej wpływu na nasze gospodarki nie należy wykorzystywać jako argumentu za dalszym zmniejszaniem krajowych lub europejskich wydatków publicznych na kulturę; podkreśla kluczową rolę programu „Kreatywna Europa” i jego komponentu MEDIA oraz komponentu kulturowego i międzysektorowego w zapewnianiu europejskiej współpracy i odpowiedniej stabilności w sektorze poprzez udostępnienie finansowania UE w drodze projektów z myślą o długoterminowym partnerstwie; wzywa Komisję do uwzględnienia sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż we wszystkich aspektach WRF; przypomina w związku z powyższym, że Parlament zwrócił się o niezbędne podwojenie budżetu przeznaczonego na program „Kreatywna Europa” w następnych WRF, i zdecydowanie potwierdza swoje stanowisko na rzecz wspierania sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż i pracowników; uważa, że sprawą najwyższej wagi jest jak najszybsze sfinalizowanie i przyjęcie programów w celu zapewnienia płynnego przejścia od poprzednich programów; podkreśla, że w przypadku opóźnienia rozpoczęcia nowego okresu finansowania Komisja musi zapewnić środki przejściowe w celu wypełnienia luki między obecnym programem „Kreatywna Europa” a nowym programem;

16. wzywa Komisję do określenia szerokiego wachlarza mieszanych źródeł finansowania, z których może korzystać sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże oraz do jasnego o nich poinformowania; podkreśla, że w tym kontekście wiodącą rolę powinna odgrywać przyszła wspólnota wiedzy i innowacji poświęcona sektorowi kultury i kreatywnemu w ramach Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii; wzywa Komisję do umożliwienia podmiotom sektora kultury i sektora kreatywnego, które prowadzą eksperymenty kulturalne i badania artystyczne oraz wprowadzają w tej dziedzinie innowacje, korzystania z funduszy programu „Horyzont Europa”; ponownie podkreśla potrzebę zwiększenia synergii na szczeblu europejskim przy jednoczesnym promowaniu nowych innowacyjnych i cyfrowych rozwiązań, które mogą pomóc sektorowi w obecnych czasach i w przyszłości;

17. przyznaje, że cyfryzacja ma duże znaczenie dla tworzenia, produkcji, rozpowszechniania i dostępności dzieł kultury i pracy twórczej oraz wzywa Komisję do dalszego określania finansowania na rzecz cyfryzacji europejskich dzieł kultury i do ułatwienia MŚP i organizacjom dostępu do umiejętności cyfrowych i infrastruktury cyfrowej;

18. zwraca uwagę, że większość środków wsparcia opracowanych do tej pory opierała się na pożyczkach, co nie jest zrównoważoną opcją dla wszystkich zainteresowanych stron w ekosystemach kultury; wzywa do znacznego i opartego przede wszystkim na dotacjach wsparcia dla sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż w celu zapewnienia środków utrzymania społecznościom lokalnym;

19. z zadowoleniem przyjmuje nowe środki wsparcia w ramach systemu poręczeń na rzecz sektora kultury i sektora kreatywnego, których celem jest poprawa dostępu MŚP działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz ich branżach do przystępnego finansowania dłużnego; podkreśla potrzebę szerszego udostępnienia tego systemu, aby objąć nim wszystkie państwa członkowskie i regiony oraz MŚP, niezależnie od ich wielkości; wzywa do wzmocnionego wdrażania systemu poręczeń na rzecz sektora kultury i sektora kreatywnego w ramach InvestEU w celu zapewnienia większej elastyczności tym sektorom i ich branżom;

20. wzywa Komisję do dopilnowania, by MŚP działające w sektorze kultury i sektorze kreatywnym mogły korzystać z większego wsparcia w postaci finansowania dłużnego za pośrednictwem przyszłych instrumentów systemu poręczeń w ramach Programu InvestEU na lata 2021–2027;

21. ubolewa, że nie dokonano dalszych postępów w celu umożliwienia organizacjom pozarządowym i mniejszym organizacjom dostępu do zasobów finansowych; zwraca się zatem do państw członkowskich i Komisji o dokonanie przeglądu ich obecnych kryteriów i strategii politycznych w zakresie gwarancji, zwłaszcza w odniesieniu do tych MŚP, które mają wyższy profil ryzyka oraz niewielki lub żaden dostęp do rynków finansowych i które generują wartości niematerialne i prawne;

22. wzywa Komisję do podjęcia działań w celu złagodzenia stale pogarszającego się wpływu kryzysu na sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże w czasach, gdy ciągłe odwoływanie dużych festiwali i wydarzeń kulturalnych ma katastrofalne skutki finansowe, zwłaszcza dla branży muzyki i sztuk widowiskowych oraz dla niezależnych artystów; uważa, że należy stworzyć europejskie platformy cyfrowe poświęcone sztuce widowiskowej, aby w jak największym stopniu dzielić się europejskimi treściami kulturalnymi i produktami twórczymi; domaga się, aby takie platformy były tworzone z myślą o godziwym wynagrodzeniu artystów, twórców i przedsiębiorstw; zwraca się o większe zaangażowanie Parlamentu w określanie, wraz z odpowiednimi podmiotami, rozwiązań wspierających działalność, a w szczególności artystów i twórców, którzy ponieśli straty w związku z odwołaniem dużych festiwali i wydarzeń kulturalnych;

23. wzywa Komisję do ustalenia, czy krajowe metody dystrybucji środków finansowych na cele związane z kulturą są dostępne dla wszystkich twórców oraz czy przydział jest niezależny, wolny od wpływów i sprawiedliwy; wzywa Komisję do opracowania lepszych wskaźników ilościowych i jakościowych w celu zapewnienia wiarygodnego i stałego przepływu danych dotyczących sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż;

24. przypomina państwom członkowskim, że można wykorzystać inne środki, aby pomóc sektorowi kultury i sektorowi kreatywnemu oraz ich branżom w przezwyciężeniu kryzysu, takie jak obniżone stawki VAT na wszystkie dobra i usługi związane z kulturą, lepsza wycena wartości niematerialnych oraz ulgi podatkowe na produkcję kulturalną;

25. podkreśla, że turystyka generuje 10,3 % PKB Unii Europejskiej, z czego ponad 40 % jest związane z ofertą kulturalną; uważa, że stopniowe ożywienie sektora turystyki stanowi okazję do aktywnego promowania europejskiej kultury i dziedzictwa europejskiego, przy jednoczesnym tworzeniu podwalin zrównoważonej turystyki europejskiej; wzywa zatem do uruchomienia rocznego programu waloryzacji kultury i dziedzictwa europejskiego, który odzwierciedlałby europejską różnorodność kulturową; domaga się, aby do projektów wspieranych z funduszy strukturalnych należały w miarę możliwości projekty dotyczące ochrony kultury i twórczości artystycznej; podkreśla istotną wartość dodaną turystyki historycznej i kulturalnej; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wprowadzenia zintegrowanej polityki wspierającej ożywienie tego sektora;

26. uważa, że powinniśmy wykorzystać tę okazję do promowania europejskich treści kulturowych na całym świecie poprzez wspieranie produkcji europejskiej i rozwijanie europejskich sieci nadawczych; wzywa Komisję do współpracy z państwami członkowskimi w celu jak najsprawniejszej transpozycji odpowiednich przepisów, takich jak zmiana dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych[6], dyrektywa w sprawie praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym[7] oraz dyrektywa w sprawie przekazu satelitarnego i retransmisji drogą kablową[8]; podkreśla potencjał branży filmowej i nagrań wideo oraz apeluje o ogólnoeuropejskie partnerstwo mające na celu wspieranie europejskich twórców w tej dziedzinie; podkreśla, że wdrożenie tych dyrektyw i przyszłych wniosków ustawodawczych musi chronić i promować zbiorowe mechanizmy, aby zapewnić odpowiednią ochronę indywidualnych twórców;

27. podkreśla, że ekosystem medialny został osłabiony oraz że szczególnie trudna jest sytuacja lokalnych i regionalnych mediów informacyjnych oraz mediów działających na mniejszych rynkach; uważa, że ponieważ wolne, niezależne i wystarczająco finansowane media są również antidotum przeciwdziałającym rozpowszechnianiu dezinformacji i jej skuteczności, Komisja powinna przedstawić średnio- i długoterminowe strategie w tym zakresie, w tym konkretne inicjatywy wspierające media lokalne i regionalne oraz podmioty działające na małych rynkach; uważa, że należy rozważyć utworzenie funduszu mediów informacyjnych w oparciu o zasadę ceny rynkowej; popiera przyszłe wnioski Komisji dotyczące pakietu aktów prawnych o usługach cyfrowych, zwłaszcza ich nowe i zmienione przepisy dotyczące platform internetowych i reklamy internetowej; jest zdania, że należy zwrócić uwagę na koncentrację własności mediów, która często ogranicza pluralizm i różnorodność wiadomości, a także może mieć negatywny wpływ na rynek informacji; popiera planowany plan działania dotyczący mediów i sektora audiowizualnego oraz jego deklarowane cele zwiększenia konkurencyjności i wspierania transformacji cyfrowej tego sektora;

28. wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania i promowania wolności ekspresji artystycznej, która ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania demokracji i zdrowego wychodzenia społeczeństw z bezprecedensowego kryzysu; podkreśla, że europejskie finansowanie jest ważne dla promowania i utrzymania wolności i różnorodności kulturowej i medialnej; uważa, że sektor kultury i sektor kreatywny oraz ich branże należą do najbardziej dynamicznych sektorów gospodarki, że powinny promować równouprawnienie płci i mogą być silnym katalizatorem zrównoważonego rozwoju i sprawiedliwej transformacji;

29. podkreśla potencjał różnorodności kulturowej w ogólnoświatowych działaniach europejskiego sektora kultury i sektora kreatywnego oraz ich branż, a także wzywa do przyjęcia wyważonego podejścia łączącego szeroką gamę podmiotów z różnych regionów i różnej wielkości; wzywa zatem Komisję do właściwej oceny istniejących programów i działań UE, takich jak znak dziedzictwa europejskiego, oraz do uwzględnienia oceny finansowej, aby umożliwić lepszą komunikację na temat dziedzictwa i szlaków kulturowych, tak by obywatele mogli lepiej zrozumieć działania UE; wzywa Komisję, by przedstawiła propozycję ambitnej, inkluzywnej polityki komunikacyjnej i promocyjnej na rzecz kultury w Europie, która zapewni europejskim treściom kulturalnym, wydarzeniom i obiektom zasięg prawdziwie europejski i ogólnoświatowy;

30. uważa, że środki podejmowane przez państwa członkowskie i Komisję w celu wspierania podmiotów działających w sektorze kultury i kreatywnym w Europie powinny wspierać podmioty i inicjatywy odzwierciedlające różnorodność kulturową i językową Europy, w tym języki mniejszościowe i małe języki;

31. wzywa Komisję do współpracy z Europejskimi Stolicami Kultury w drodze pogłębionego dialogu z organizatorami, aby określić praktyczne rozwiązania i pomóc im w ograniczeniu w jak największej mierze zakłóceń spowodowanych pandemią, w szczególności w przypadku tych miast, którym nadano tytuł w 2020 r. i 2021 r.; podkreśla znaczenie udostępnienia im większej liczby mechanizmów wsparcia i rozwiązań finansowych; przypomina, że ze względu na obecne okoliczności wprowadzono zmiany w kalendarzu Europejskich Stolic Kultury, i wzywa decydentów do oceny możliwości przedłużenia okresu piastowania tytułu przez te miasta, które mają organizować wydarzenia w niedługim czasie;

32. wzywa do wzmożonych wysiłków w celu wykorzystania dynamiki Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego w celu zapewnienie jego długotrwałych efektów politycznych; wzywa Komisję do przyjęcia bardziej zintegrowanego podejścia do dziedzictwa kulturowego, traktującego dziedzictwo materialne, niematerialne, naturalne i cyfrowe jako wzajemnie powiązane i nierozłączne; podkreśla potrzebę ustanowienia stałej platformy, której podstawą będzie zorganizowane społeczeństwo obywatelskie, z myślą o współpracy i koordynacji strategii politycznych dotyczących dziedzictwa kulturowego na szczeblu UE; apeluje również o kompleksowe ramy dla cyfrowego dziedzictwa kulturowego, koncentrujące się w szczególności na digitalizacji istniejącego dziedzictwa i powszechnej dostępności zdigitalizowanego dorobku kulturowego; zwraca w tym względzie uwagę na znaczenie interoperacyjności i norm; wzywa do gruntownego przeglądu zalecenia Komisji z dnia 27 października 2011 r. w sprawie digitalizacji i udostępnienia w Internecie dorobku kulturowego oraz w sprawie ochrony zasobów cyfrowych[9];

33. podkreśla, że w czasie obowiązywania środków izolacji wiele obiektów dziedzictwa kulturowego pozostawiono bez nadzoru i bez odpowiednich środków konserwacji, co spowodowało szkody w tych obiektach, które i tak są już narażone na degradację środowiskową, klęski żywiołowe i zmianę klimatu, a także na nielegalne wykopaliska lub nielegalny handel; podkreśla potrzebę ochrony zatrudnienia w sektorze dziedzictwa kulturowego, wspierania osób zawodowo zajmujących się konserwacją zabytków i ekspertów w dziedzinie dziedzictwa kulturowego oraz wyposażenia ich w środki niezbędne do ochrony obiektów dziedzictwa europejskiego;

34. uważa, że wymiar kulturowy musi stanowić część dialogu z obywatelami, zwłaszcza podczas zbliżającej się konferencji w sprawie przyszłości Europy;

35. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

 

[1] Dz.U. C 238 z 6.7.2018, s. 28.

[2] Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0054.

[3] Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0169.

[4] Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 221.

[6] Dz.U. L 303 z 28.11.2018, s. 69.

[7] Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92.

[8] Dz.U. L 248 z 6.10 1993, s. 15.

[9] Dz.U. L 283 z 29.10 2011, s. 39.

Ostatnia aktualizacja: 16 września 2020Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności