Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την έκθεση δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για το έτος 2003 (2004/2187(INI))
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τα άρθρα 266 και 267 της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕ), και το προσαρτημένο στη Συνθήκη πρωτόκολλο περί του καταστατικού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων,
– έχοντας υπόψη την απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων της 15ης Μαΐου 1996 για τη διεξαγωγή ετήσιας συζήτησης σχετικά με τις δανειοδοτικές προτεραιότητες, την ετήσια έκθεση και τους μελλοντικούς προσανατολισμούς της ΕΤΕ, στο πλαίσιο της αρμόδιας επιτροπής,
– έχοντας υπόψη την έκθεση δραστηριοτήτων του ομίλου ΕΤΕ για το 2003, το σχέδιο δραστηριοτήτων 2004-2006, την ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων για το 2003, τις ετήσιες εκθέσεις της Επιτροπής Ελέγχου της ΕΤΕ για το οικονομικό έτος 2003 και τις απαντήσεις της διευθύνουσας επιτροπής, καθώς και την ακρόαση του Προέδρου της ΕΤΕ από την αρμόδια επιτροπή στις 23 Νοεμβρίου 2004,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση της 2ας Ιουνίου 2004 σχετικά με τη διαχείριση στην ΕΤΕ,
– έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην ετήσια έκθεσή του για το 2003,
– έχοντας υπόψη τη συμφωνία συνεργασίας Επιτροπής-ΕΤΕ, που συνήφθη τον Ιανουάριο του 2000,
– έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας της 23ης και 24ης Μαρτίου 2000, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Γκέτεμποργκ της 15ης και 16ης Ιουνίου 2001 και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου 2003,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 22ας Απριλίου 2004 σχετικά με την έκθεση δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για το έτος 2002(1),
– έχοντας υπόψη το άρθρο 112, παράγραφος 2, και το άρθρο 45 του Κανονισμού του,
– έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (A6-0032/2005),
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΤΕ είναι δημόσια τράπεζα που συστάθηκε από τη Συνθήκη ΕΚ με σκοπό να αποτελέσει το κύριο χρηματοδοτικό όργανο για την επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω των επενδύσεών της και των επενδύσεων που διευκολύνει· ότι η συμβολή της ΕΤΕ σε αυτούς τους στόχους επιβεβαιώθηκε από τα Συμβούλια της Λισαβόνας και του Γκέτεμποργκ· ότι τα Συμβούλια αυτά χάραξαν τις ευρείες γραμμές αυτών των στόχων, ήτοι μια οικονομία της οποίας η ανταγωνιστικότητα θα βασίζεται στη γνώση και στην κοινωνική συνοχή, και που θα συμμορφώνεται με τους τοπικούς και διεθνείς περιβαλλοντικούς περιορισμούς,
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τα Συμβούλια αυτά, η Ένωση έθεσε ως στόχο να γίνει η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο, στην οποία η βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη οδηγεί σε περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, σταθερότερη κοινωνική συνοχή και συμμόρφωση προς τους περιβαλλοντικούς περιορισμούς· ότι ο στόχος αυτός συνεπάγεται σημαντικές επενδύσεις· ότι αναγνωρίζεται η σημασία του ρόλου της ΕΤΕ, ιδίως για την εφαρμογή της "Πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη'· ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει υπογραμμίσει επίσης την όλως ιδιαίτερη σημασία που έχει η χρηματοδότηση με ίδιους πόρους του κεφαλαίου κινδύνου, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ΜΜΕ και του ανθρώπινου κεφαλαίου,
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υφίστανται ουσιαστικές διαφορές όσον αφορά τη ζήτηση και τη χορήγηση πιστώσεων προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στα διάφορα κράτη μέλη,
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δάνεια που χορηγήθηκαν το 2003 ανέρχονταν σε 46,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 37,3 δισ. ευρώ (80%) για τα κράτη μέλη της Ένωσης, 5,7 δισ. ευρώ για τις προσχωρήσασες και τις υπό ένταξη χώρες και 3,6 δισ. ευρώ για τις χώρες εταίρους, συγκεκριμένα δε 2,1 δισ. ευρώ για τις χώρες της ευρωμεσογειακής εταιρικής σχέσης και 0,5 δισ. ευρώ για τις χώρες ΑΚΕ και τις ΥΧΕ, ενώ το 40% αυτών των δανείων διοχετεύθηκε μέσω ενδιάμεσων τραπεζών,
Ε. εκτιμώντας ότι η σημασία της ΕΤΕ στη θεσμική δομή της Ένωσης και ο όγκος των πιστώσεων που διαχειρίζεται και διευκολύνει, ορισμένες από τις οποίες προέρχονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, δικαιολογούν τον διάλογο που διατηρεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή, καθώς και την αξιολόγηση από το Ελεγκτικό Συνέδριο (όσον αφορά τους πόρους της Ένωσης) και από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης,
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΤΕ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην κινητοποίηση άλλων πηγών χρηματοδότησης, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και τον επιμερισμό των κινδύνων, ιδίως μέσω μηχανισμών κεφαλαίου επιχειρηματικού κινδύνου και της χορήγησης εγγυήσεων,
1. συγχαίρει την ΕΤΕ για την έκθεση δραστηριοτήτων της για το έτος 2003, καθώς και για τη γενική βελτίωση της διαφάνειας της ενημέρωσης που διαθέτει στο κοινό, και εκφράζει την ικανοποίησή του για την ποιότητα των σχέσεων που έχουν αναπτυχθεί με την ΕΤΕ·
Στόχοι
2. καλεί την ΕΤΕ να συνεχίσει ενεργά να στηρίζει την υλοποίηση της στρατηγικής που ορίσθηκε από τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισαβόνας και του Γκέτεμποργκ, ιδίως μέσω της "πρωτοβουλίας Καινοτομία 2010", και να υποστηρίζει επίσης την πρωτοβουλία για την ανάπτυξη, μέσω της χρηματοδότησης προγραμμάτων υποδομής και σχεδίων έρευνας και ανάπτυξης και της διευκόλυνσης της προσέλκυσης δημόσιων και ιδιωτικών πόρων· συνιστά στην ΕΤΕ να συνεργασθεί στενότερα με την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τον καθορισμό κανόνων προληπτικής εποπτείας που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη των σχετικών δανείων, χωρίς να διακυβευθεί η δυνατότητα υποστήριξης του δημόσιου χρέους των κρατών μελών·
3. ενθαρρύνει την ΕΤΕ να δώσει προτεραιότητα στη χρηματοδότηση των διευρωπαϊκών δικτύων· υποστηρίζει την ΕΤΕ στην απόφασή της να επενδύσει περισσότερο στον τομέα των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και να καταστήσει την πρόληψη των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου ουσιώδες στοιχείο στην επιλογή των σχεδίων που υποστηρίζει·
4. συγχαίρει την ΕΤΕ για την ανάπτυξη των δανείων προς τις μικρές επιχειρήσεις· καλεί την ΕΤΕ να δώσει επίσης προσοχή στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας και των "τοπικών υπηρεσιών" οι οποίες, δεδομένης της δημογραφικής εξέλιξης, έχουν μεγάλη σημασία για τη διασφάλιση ενός βέλτιστου ποσοστού συμμετοχής στον ενεργό βίο και ενός βέλτιστου επιπέδου κοινωνικής συνοχής·
5. καλεί την ΕΤΕ να βελτιώσει τη χορήγηση δανείων προς τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στα κράτη μέλη εκείνα που υστερούν όσον αφορά τα δάνεια της ΕΤΕ, έτσι ώστε να μειωθούν οι σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών·
6. επισύρει την προσοχή στο διεθνές έτος των Ηνωμένων Εθνών για τις μικροπιστώσεις και ενθαρρύνει την ΕΤΕ να το συμπεριλάβει στον προγραμματισμό της για το 2005·
7. ενθαρρύνει την ΕΤΕ να εγκρίνει σύνολο επακριβών κανόνων που να καθορίζουν τα ποσοτικά κριτήρια αξιολόγησης των σχεδίων που της υποβάλλονται, καθώς και τη συστηματική εξέταση των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται, έτσι ώστε να εκτιμάται η πραγματική συνεισφορά που πραγματοποιείται στη στρατηγική της Λισαβόνας·
8. αναγνωρίζει τον οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο που έχουν οι δραστηριότητες της ΕΤΕ σε σχέση με την ανάπτυξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και την απασχόληση· καλεί ωστόσο την ΕΤΕ να αυξήσει τον αντίκτυπό της βελτιώνοντας τις διοικητικές δομές για την πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε κεφάλαιο επιχειρηματικού κινδύνου και ενθαρρύνοντας την πρόσβαση τοπικών και περιφερειακών χρηματοδοτικών εταίρων στις δραστηριότητές της·
Κριτήρια και αξιολόγηση
9. συγχαίρει την ΕΤΕ για την πρόοδο που έχει επιτελέσει τα τελευταία χρόνια στον επιλεκτικό καθορισμό των σχεδίων που υποστηρίζει, στο πλαίσιο των στόχων της Ένωσης· την καλεί να προσδιορίσει τα κριτήριά της και να προβεί σε συστηματική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων σε σύγκριση με τους στόχους·
10. ζητεί επειγόντως να μειωθούν οι υψηλές διοικητικές επιβαρύνσεις που επιβάλλονται στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, έτσι ώστε αυτές να μπορούν να επωφεληθούν περισσότερο από τα κεφάλαια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων· ζητεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πρωτοβουλία Καινοτομία 2010 και να μειωθεί το κατώτατο όριο για σχέδια στο συγκεκριμένο πλαίσιο·
11. αναγνωρίζει την επιθυμία της ΕΤΕ να συνεισφέρει στη στρατηγική της Λισαβόνας· υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων μέσω της πρωτοβουλίας Καινοτομία 2010 και καλεί την ΕΤΕ να εδραιώσει τον ρόλο της ως χρηματοδοτικής κινητήριας δύναμης του εκσυγχρονισμού της Ένωσης, ιδίως με υποστήριξη της επιστημονικής έρευνας και, ειδικότερα, των κλάδων υψηλής τεχνολογίας·
12. καλεί την ΕΤΕ, όποτε παρεμβαίνει εκτός της Ένωσης, να προσδιορίσει τα κριτήρια των εκτός ΕΕ παρεμβάσεών της πέρα από την πολύ γενική εντολή της Επιτροπής, λαμβάνοντας ως βάση τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη συνεργασία και τις συστάσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας και άλλων αναπτυξιακών τραπεζών·
13. υποστηρίζει τις προσπάθειες της ΕΤΕ να βελτιστοποιήσει τη συνεργασία της με την Επιτροπή μέσω μιας κοινής ομάδας εργασίας· συνιστά την επισημοποίηση αυτής της συνεργασίας και την επέκτασή της και στο ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·
14. καλεί την ΕΤΕ να διενεργήσει πιο εμπεριστατωμένη έρευνα σχετικά με την πραγματική συμβολή των επενδύσεων της Ένωσης και της ΕΤΕ στην περιφερειακή ανάπτυξη και να θεσπίσει κατάλληλους δείκτες, όπως συνιστά και το δικό της τμήμα αξιολόγησης των χρηματοδοτήσεων·
15. συνιστά στην ΕΤΕ να συνεχίσει να προσδιορίζει καλύτερα τα κριτήρια τελικής χορήγησης των συνολικών της δανείων και την καλεί να αναπτύξει διαφανή διαδικασία ελέγχου και αξιολόγησης της χρήσης των δανείων αυτών από τις ενδιάμεσες τράπεζες, η οποία θα επιτρέπει ιδίως να εξακριβώνεται ότι η ποιότητα των δανείων της ΕΤΕ ωφελεί πραγματικά τους τελικούς παραλήπτες· πιστεύει ότι η ΕΤΕ πρέπει να αναλάβει ενεργό ρόλο στην παρακολούθηση και, όπου είναι αναγκαίο, στη βελτίωση της προώθησης και χορήγησης των συνολικών δανείων·
16. καλεί το Ελεγκτικό Συνέδριο να εξασφαλίσει ότι οι όροι που τίθενται στα δάνεια που χορηγεί η ΕΤΕ και οι επιδοτήσεις τις οποίες λαμβάνει εντολή να διαθέσει σε διάφορα σχέδια, δεν οδηγούν στο να επωφελούνται ορισμένοι αποδέκτες έμμεσα από αδικαιολόγητες επιδοτήσεις τη στιγμή που θα μπορούσαν να εξεύρουν χρηματοδότηση από την αγορά· παροτρύνει την ΕΤΕ να επιτρέψει την πλήρη πρόσβαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το θέμα αυτό, συμπεριλαμβανομένων, όπου αρμόζει, εμπορικών πληροφοριών εμπιστευτικού ή ευαίσθητου εμπορικού χαρακτήρα·
Διαφάνεια και ευθύνη
17. συγχαίρει την ΕΤΕ για την πρόοδο που έχει επιτελέσει στον διάλογο με τους πολίτες και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) καθώς και για τη δημοσίευση των εκθέσεών της για το περιβάλλον και για την κοινωνική αξιολόγηση των σχεδίων της στις αναπτυσσόμενες χώρες·
18. συνιστά τη διεξαγωγή ειδικής εκστρατείας πληροφόρησης σχετικά με τις δραστηριότητες της ΕΤΕ η οποία να απευθύνεται στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στα νέα κράτη μέλη·
19. επικροτεί θερμά τις προτάσεις για διαφάνεια που υιοθετήθηκαν από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΤΕ στις 15 Ιουνίου 2004· είναι διατεθειμένο να συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία διαβούλευσης, που προβλέπεται σε αυτήν την έκθεση, σε σχέση με την εφαρμογή της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την πρόσβαση στην πληροφόρηση, τη συμμετοχή του κοινού στην διαδικασία για την λήψη των αποφάσεων και την πρόσβαση στην δικαιοσύνη επί θεμάτων περιβάλλοντος (Σύμβαση του Aarhus)· υπογραμμίζει τη σημασία της συνεκτίμησης των αιτημάτων που θα διατυπωθούν στο πλαίσιο αυτής της διαβούλευσης από τα θεσμικά όργανα και τις ΜΚΟ·
20. φρονεί ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στη βελτίωση του λογιστικού ελέγχου της ΕΤΕ, σύμφωνα με τις συστάσεις των ετησίων εκθέσεων της Επιτροπής Ελέγχου και τις συστάσεις της μονάδας αξιολόγησης των χρηματοδοτήσεων, ενώ πιστεύει ότι θα πρέπει να συμμετάσχει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην εξέλιξη αυτή·
21. επιδοκιμάζει, σε σχέση με τις επαναλαμβανόμενες κατηγορίες στον Τύπο για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων στο επίπεδο της διοίκησής της ΕΤΕ, τις διευκρινίσεις που παρέσχε η ΕΤΕ στο θέμα αυτό, μετά την εκ μέρους της αρμόδιας επιτροπής της έγκριση της προαναφερθείσας έκθεσης (Α6-0032/2005)· δέχεται με ικανοποίηση τις αλλαγές των καταστατικών και του εσωτερικού κανονισμού της ΕΤΕ, που πραγματοποιήθηκαν μετά την 1η Μαΐου 2004 στο θέμα της διακυβέρνησης, επ'ευκαιρία της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τα δέκα νέα κράτη μέλη· εγκρίνει τη δημοσίευση στην ιστοσελίδα της ΕΤΕ όλων των κωδίκων· συμπεριφοράς που εφαρμόζονται στα όργανα λήψης αποφάσεων της Τράπεζας·
22. ζητεί από την ΕΤΕ να συνεχίσει να υποβάλλει κάθε χρόνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο κοινό γραπτή σύνοψη των μέτρων που ελήφθησαν για να βελτιωθεί ο τρόπος λειτουργίας της, σύμφωνα με το προαναφερθέν ψήφισμα που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 22 Απριλίου 2004, αναγνωρίζει δε ότι, στο μεταξύ, υπάρχει ανάγκη να συνεχιστεί η διερεύνηση των μέσων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να βελτιωθεί ο εποπτικός έλεγχος της ΕΤΕ, όσον αφορά τόσο την χρησιμοποίηση των κεφαλαίων της όσο και τα κεφάλαια που της διατίθενται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης·
o o o
23. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στην ΕΤΕ.