Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το βαθμό προετοιμασίας της Ρουμανίας για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2005/2205(INI))
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 16ης και 17ης Δεκεμβρίου 2004,
– έχοντας υπόψη τη συνθήκη προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση που υπέγραψε η Ρουμανία στις 25 Απριλίου 2005,
– έχοντας υπόψη τις τακτικές εκθέσεις της Επιτροπής σχετικά με την πρόοδο την οποία έχει πραγματοποιήσει η Ρουμανία ενόψει της ένταξης, οι οποίες καλύπτουν τα έτη από το 1998 έως το 2004, καθώς και το έγγραφο στρατηγικής της Επιτροπής για την πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί στη διαδικασία διεύρυνσης (COM(2004)0657),
– έχοντας υπόψη όλα τα προηγούμενα ψηφίσματα και όλες τις προηγούμενες εκθέσεις του από την έναρξη της διαδικασίας ένταξης μέχρι σήμερα,
– έχοντας υπόψη τη συνολική έκθεση παρακολούθησης της 25ης Οκτωβρίου 2005, σχετικά με τους βαθμούς προετοιμασίας της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση (COM(2005)0534),
– έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,
– έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A6-0344/2005),
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2000 η Ρουμανία και η Βουλγαρία περιλαμβάνονταν μεταξύ των υποψηφίων προς ένταξη χωρών, μαζί με άλλες χώρες που έκτοτε έχουν γίνει μέλη, ότι η πέμπτη διεύρυνση της Ένωσης δεν ήταν πλήρης και ότι θα πρέπει να ολοκληρωθεί προς το συμφέρον της Ρουμανίας και της Ένωσης και στο πλαίσιο του σεβασμού των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί και από τις δύο πλευρές,
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι με τη Συνθήκη Προσχώρησης ξεκίνησε νέα φάση προς την κατεύθυνση της ένταξης της Ρουμανίας στην Ένωση, ότι η Ρουμανία συμμετέχει πλέον στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Συμβουλίου ως παρατηρητής, καθώς και ότι 35 ρουμάνοι παρατηρητές άρχισαν να λαμβάνουν μέρος στις εργασίες του Κοινοβουλίου στις 26 Σεπτεμβρίου 2005,
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μπορούν να διαπιστωθούν σημαντικές βελτιώσεις από τότε που υποβλήθηκε η τελευταία έκθεση της Επιτροπής,
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε ορισμένους τομείς, η πρόοδος δεν υπήρξε ικανοποιητική και ότι η Ρουμανία πρέπει να λάβει άμεσα μέτρα για να καλύψει τα κενά αυτά, προκειμένου να μπορέσει να προσχωρήσει στην Ένωση την 1η Ιανουαρίου 2007,
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η προοπτική ένταξης λειτουργεί ως ισχυρός καταλύτης για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων, κινητοποιώντας τους διάφορους παράγοντες της πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και αστικής ζωής,
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πραγματική ημερομηνία της ένταξης θα καθοριστεί με βάση τη σύσταση της Επιτροπής, μετά από εμπεριστατωμένη ανάλυση του βαθμού προετοιμασίας της Ρουμανίας,
1. επαναβεβαιώνει ότι η προσχώρηση της Ρουμανίας αποτελεί κοινό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρουμανίας, ο οποίος, μαζί με την προσχώρηση της Βουλγαρίας, θα καταστήσει δυνατή την ολοκλήρωση της πέμπτης διεύρυνσης της Ένωσης που προωθήθηκε από το μεγάλο κίνημα απελευθέρωσης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη·
2. υπενθυμίζει ότι επιθυμία του είναι να ενταχθούν η Ρουμανία και η Βουλγαρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Ιανουαρίου 2007, εφόσον καθεμία από τις δύο χώρες πληροί τους όρους της Συνθήκης Προσχώρησης·
3. υπενθυμίζει την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Προέδρου της Επιτροπής σχετικά με την πλήρη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε οιαδήποτε εξέταση ενεργοποίησης κάποιας από τις ρήτρες διασφάλισης της Συνθήκης Προσχώρησης· σημειώνει ότι το Κοινοβούλιο θα λάβει θέση για τα θέματα αυτά, και ιδίως για τη χρονική στιγμή της προσχώρησης, υπό το πρίσμα της προόδου στην εφαρμογή των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, κυρίως δε των απαιτήσεων για την ιδιότητα του μέλους ως προς το δικαστικό σύστημα και την καταπολέμηση της διαφθοράς, και βάση λεπτομερούς αποτίμησης της κατάστασης από την Επιτροπή την προσεχή άνοιξη· αναμένει, συνεπώς, από την Επιτροπή και τη Ρουμανία να συνεργασθούν στενά με το Κοινοβούλιο στο πλαίσιο αυτό·
4. εκφράζει επίσης την επιθυμία η ένταξη της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας να γίνει αλληλεγγύως, τονίζοντας ότι οι υποψηφιότητες των δύο χωρών πρέπει, σε τελική ανάλυση, να εξετασθούν και να αξιολογηθούν με βάση την αξία τους·
5. υπενθυμίζει ότι η μεταρρυθμιστική προσπάθεια την οποία ζήτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση από τη Ρουμανία είναι προς το συμφέρον των δύο μερών, καθώς δίνει τη δυνατότητα στη Ρουμανία να επωφεληθεί πλήρως από τα πλεονεκτήματα της ένταξης και διασφαλίζει ότι η ένταξη αυτή θα πραγματοποιηθεί υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες·
6. αναγνωρίζει τη σημαντική συμβολή της Ρουμανίας στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής της νοτιοανατολικής Ευρώπης και τον συνεχιζόμενο ρόλο της στην προώθηση της περιφερειακής ασφάλειας και ευημερίας·
7. σημειώνει την αξιολόγηση των προπαρασκευαστικών εργασιών για την ένταξη της Ρουμανίας, η οποία περιέχεται στην έκθεση παρακολούθησης της Επιτροπής, και συμφωνεί με τα συμπεράσματά της.
Στο πλαίσιο αυτό:
‐
χαιρετίζει τις σημαντικές προόδους, ιδίως στους τομείς της ελευθερίας έκφρασης, της δικαιοσύνης, της ένταξης των μειονοτήτων, της προστασίας του παιδιού, της αποκατάστασης περιουσιακών στοιχείων και της πολιτικής ανταγωνισμού·
‐
υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να συνεχισθούν οι προσπάθειες, ιδίως για να περατωθεί η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, να διασφαλισθεί η καλή λειτουργία του δικαστικού συστήματος, να τεθούν σε υγιή και διαφανή βάση οι σχέσεις μεταξύ των πολιτών και των θεσμών, να καταπολεμηθούν η εγκληματικότητα και οι παράνομες διακινήσεις, να υπάρξει πρόοδος ως προς την ένταξη των Ρομά και να ολοκληρωθεί η εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου·
‐
εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με τις συνεχείς αναφορές περιστατικών απάνθρωπης μεταχείρισης από προσωπικό επιβολής του νόμου, περιλαμβανομένης της υπερβολικής χρήσης βίας και της χρήσης βίας που επιφέρει τον θάνατο, όπου πολλά από τα θύματα είναι Ρομά· ζητεί από τη Ρουμανία να βελτιώσει τη δικαστική επανεξέταση τέτοιων υποθέσεων·
‐
εκφράζει την ανησυχία του για τις εμμένουσες καθυστερήσεις σε διάφορους τομείς, όπως η βελτίωση της διοικητικής ικανότητας, η καταπολέμηση της διαφθοράς και η εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου σε ορισμένους τομείς της γεωργίας, στις δημόσιες συμβάσεις και στο περιβάλλον·
8. θεωρεί ως ζήτημα υψίστης προτεραιότητας την καταπολέμηση της διαφθοράς, και ιδίως της υψηλού επιπέδου διαφθοράς, της διαφθοράς σε κάθε επίπεδο της δικαιοσύνης, των αρχών επιβολής του νόμου και της δημόσιας διοίκησης, καθώς και της μεγάλης κλίμακας διαφθοράς, η οποία θα πρέπει να συνεχισθεί με αποφασιστικότητα σε όλα τα επίπεδα, με αυστηρή εφαρμογή του νόμου και με επιτυχείς δικαστικές διώξεις, όπως και με πραγματική συνειδητοποίηση της σοβαρότητας του προβλήματος αυτού και των επιπτώσεών του·
9. επισημαίνει ότι τα εξωτερικά σύνορα της Ρουμανίας θα αποτελούν τμήμα των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
10. εμμένει στην ανάγκη να συνεχιστεί η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος, με την τήρηση των στόχων και του χρονοδιαγράμματος που ορίζονται στο σχέδιο δράσης και με τη διασφάλιση της πραγματικής εφαρμογής τους, μέσω των αναγκαίων οικονομικών και ανθρώπινων πόρων, ιδίως σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση των παράνομων διακινήσεων (και ειδικότερα του λαθρεμπορίου ναρκωτικών και της σωματεμπορίας), καθώς και με την ενίσχυση του οικονομικού ελέγχου·
11. ενθαρρύνει θερμά το ρουμανικό κοινοβούλιο να ψηφίσει αμελλητί τον αναθεωρημένο Ποινικό Κώδικα που πρότεινε η κυβέρνηση, ο οποίος έχει ως στόχο την κατάργηση των διατάξεων εγκληματικής δυσφήμησης και την ευθυγράμμιση του κώδικα με τη νομοθεσία όλων των κρατών μελών της ΕΕ·
12. θεωρεί ότι η ψήφιση του νόμου περί διαμεσολάβησης από το ρουμανικό κοινοβούλιο θα συντελούσε στη μείωση των εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων·
13. υπενθυμίζει επίσης την ανάγκη να ενισχυθούν οι ανθρώπινοι και υλικοί πόροι για την ουσιώδη βελτίωση της διαχείρισης και της ασφάλειας των συνόρων, προκειμένου να καταπολεμηθούν οι παράνομες διακινήσεις και το οργανωμένο έγκλημα και η παράνομη μετανάστευση·
14. διαπιστώνει ότι, παρά τα ενθαρρυντικά οικονομικά αποτελέσματα, η φτώχεια παραμένει πολύ εξαπλωμένη και το επίπεδο διαβίωσης πολύ κατώτερο σε σχέση με το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την αύξηση των προσπαθειών για επίτευξη συνοχής και αλληλεγγύης·
15. θεωρεί ιδιαίτερα επείγουσα ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των θεσμών και να τεθεί σε εφαρμογή ο μηχανισμός δημοσιονομικής διαχείρισης και ελέγχου, προκειμένου οι διατιθέμενες πιστώσεις να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά και με διαφάνεια· εμμένει ιδιαίτερα στην καταβολή συντονισμένων και συνεχών προσπαθειών που πρέπει ακόμα να γίνουν προς την κατεύθυνση της διοικητικής μεταρρύθμισης, η οποία αποτελεί ουσιαστικό τομέα για την επιτυχή εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου·
16. συνιστά η προενταξιακή ενίσχυση για τη γεωργία και την ανάπτυξη της υπαίθρου να εστιάζεται στη δημιουργία εταιρικών σχέσεων για τον προγραμματισμό μιας βιώσιμης ανάπτυξης της υπαίθρου με τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ιδίως δε με τη χρήση της μεθόδου του LEADER "από το ειδικό στο γενικό", η οποία υφίσταται πλέον και για τα προενταξιακά προγράμματα·
17. ζητεί από τη Ρουμανική Κυβέρνηση να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, και ζητεί διαβούλευση με τις γειτονικές χώρες και αυστηρή εφαρμογή των προτύπων στο πνεύμα των υπό εξέταση σχετικών προτάσεων της ΕΕ (π.χ. τη διαχείριση απορριμμάτων από τις εξορυκτικές βιομηχανίες) με ιδιαίτερη προσοχή στα μεγάλης κλίμακας έργα εξόρυξης με σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως στην περίπτωση του Rosia Montana·
18. αναφέρεται στις καταστροφικές συνέπειες των πλημμυρών του καλοκαιριού του 2005, οι οποίες ήταν οι μεγαλύτερες των τελευταίων 100 ετών και οι οποίες έπληξαν προσωρινά πάνω από το 60% της χώρας, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και την πλήρη καταστροφή των σπιτιών πολλών ανθρώπων σε αρκετές περιοχές· ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει τον βαθμό στον οποίο τα κονδύλια προενταξιακής βοήθειας θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ώστε να συνδράμουν εκείνους τους ανθρώπους και τις περιοχές που επλήγησαν σοβαρά από τις πλημμύρες·
19. ζητεί από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να υποστηρίξουν τη ρουμανική κυβέρνηση στην προσπάθειά της να προστατεύσει το μοναδικό περιβάλλον του Δέλτα του Δούναβη, το οποίο αποτελεί τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ και απειλείται σήμερα από τα έργα που έχουν αρχίσει για μια ακόμη φορά οι αρχές της Ουκρανίας στο κανάλι Μπιστρόε·
20. ζητεί από τη Ρουμανία να εγκρίνει και να εφαρμόσει την κτηνιατρική νομοθεσία, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια των τροφίμων και να προληφθεί η μετάδοση των ζωονόσων·
21. τονίζει την ανάγκη να επιταχυνθεί η εφαρμογή του νόμου σχετικά με την αποκατάσταση περιουσιακών στοιχείων·
22. θεωρεί επίσης επείγουσα ανάγκη την εφαρμογή του δικαίου διανοητικής ιδιοκτησίας, προκειμένου να εμποδιστούν η πειρατεία και η απομίμηση·
23. σημειώνει με ικανοποίηση τις βελτιώσεις που πραγματοποιήθηκαν από τις ρουμανικές αρχές στον τομέα της προστασίας του παιδιού και καλεί τη ρουμανική κυβέρνηση να διευθετήσει τις διεθνείς αιτήσεις υιοθεσίας που κατατέθηκαν κατά το μορατόριουμ του Ιουνίου 2001, διασφαλίζοντας πως όλες οι περιπτώσεις θα εξεταστούν υπό το φως της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού και του ρουμανικού νόμου περί του Νομικού Καθεστώτος της Υιοθεσίας, με σκοπό να επιτρέψει τις υιοθεσίες μεταξύ διαφορετικών χωρών, εφόσον τούτο δικαιολογείται και αρμόζει, σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις·
24. επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη να βελτιωθεί η προστασία των προσώπων με μαθησιακές δυσχέρειες και των οποίων οι συνθήκες διαβίωσης και περίθαλψης δεν είναι ακόμη ικανοποιητικές, ιδίως των μειονεκτούντων ατόμων με διανοητικές αναπηρίες και με προβλήματα ψυχικής υγείας, τα οποία διαβιούν σε οικοτροφεία· ζητεί άμεση δράση από τη Ρουμανική Κυβέρνηση, ώστε να διασπασθούν τα μεγάλα ιδρύματα οικοτροφείων για άτομα με αναπηρίες και να ευνοηθεί η λειτουργία μικρότερων οικοτροφείων που θα βασίζονται σε κοινότητα με ουσιαστική χρηματοδοτική στήριξη που θα διαθέσει η Επιτροπή· τονίζει, ωστόσο, τη ζωτική ανάγκη να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την εφαρμογή του νόμου του 2002 περί ψυχικής υγείας και προστασίας των ατόμων με ψυχολογικές διαταραχές·
25. διαπιστώνει ότι η εφαρμογή των νόμων κατά των διακρίσεων και των μέτρων που έλαβε η Ρουμανία υπέρ των Ρομά αποτελεί βήμα προς τα εμπρός, θεωρεί όμως ότι η προσπάθεια για την επίτευξη της ενσωμάτωσής τους, ιδίως με την εφαρμογή πολιτικής μηδενικής ανοχής στον ρατσισμό κατά των Ρομά, καθώς και διασφάλισης καλύτερης πρόσβασης στην ποιοτική εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας, θα πρέπει να συνεχιστεί, λαμβάνοντας μέριμνα για την πλήρη συμμετοχή των μέσων ενημέρωσης στην προσπάθεια αυτή·
26. εκφράζει την απογοήτευσή του για τη συνεχιζόμενη καθυστέρηση στην έγκριση του νόμου για τις μειονότητες· εκφράζει την ανησυχία του διότι εξακολουθούν να υπάρχουν μέτρα διακρίσεων στους εκλογικούς νόμους, τα οποία επαναλαμβάνονται και στο σχέδιο νόμου για τις μειονότητες· εκφράζει την ευχή ο νόμος για τις μειονότητες να εγκριθεί το συντομότερο δυνατό, με σεβασμό των πολιτικών κριτηρίων·
27. επαναλαμβάνει ότι πρέπει να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για την προστασία της ουγγρικής μειονότητας, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της πολιτιστικής αυτονομίας· καλεί τις ρουμανικές αρχές να στηρίξουν πλήρως την ανώτερη εκπαίδευση για την ουγγρική μειονότητα, παρέχοντας τα απαιτούμενα χρηματοδοτικά μέσα·
28. ζητεί από την Επιτροπή να συνεχίσει την παρακολούθηση των προετοιμασιών για την ένταξη με αυστηρότητα και αντικειμενικότητα και να βοηθήσει τις ρουμανικές αρχές να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, φροντίζοντας να παρακολουθεί τις εξελίξεις, όχι μόνον ως προς τις παρεχόμενες δεσμεύσεις αλλά επίσης ως προς την εφαρμογή τους σε τοπικό επίπεδο, στους τομείς στους οποίους ζητήθηκαν αλλαγές στις προηγούμενες εκθέσεις της·
29. επαναλαμβάνει την απαίτησή του να ενημερώνεται τακτικά από την Επιτροπή για τις εργασίες παρακολούθησής της και να συμμετάσχει πλήρως στην τελική απόφαση για την ενδεχόμενη χρήση των ρητρών διασφάλισης·
30. εγκρίνει την προσέγγιση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία η απόφαση για την ενδεχόμενη αναβολή της ημερομηνίας ένταξης θα ληφθεί βάσει των αποτελεσμάτων που θα έχει επιτύχει η Ρουμανία έως την άνοιξη του 2006·
31. επιβεβαιώνει την επιθυμία του, ενισχυόμενη από ισχυρή πολιτική βούληση, να ενταχθεί η Ρουμανία την 1η Ιανουαρίου 2007, υπογραμμίζει όμως ότι η πραγματοποίηση αυτού του σκοπού εξαρτάται πρώτα από την ικανότητα των ρουμανικών αρχών να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της συνθήκης προσχώρησης, ειδάλλως θα τεθούν σε ισχύ οι ρήτρες διασφάλισης·
32. καλεί τις ρουμανικές αρχές να καλύψουν κατά τρόπο ικανοποιητικό τα κενά που διαπιστώθηκαν προκειμένου η προσχώρηση της Ρουμανίας να καταστεί δυνατή σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα·
33. ζητεί από τα κράτη μέλη της Ένωσης που δεν το έχουν ακόμη πράξει, να κυρώσουν το ταχύτερο δυνατόν τη συνθήκη προσχώρησης της Ρουμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση·
34. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών και της Ρουμανίας.