Indeks 
 Poprzedni 
 Następny 
 Pełny tekst 
Procedura : 2006/2015(INL)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A6-0218/2006

Teksty złożone :

A6-0218/2006

Debaty :

Głosowanie :

PV 06/07/2006 - 6.3
CRE 06/07/2006 - 6.3
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P6_TA(2006)0305

Teksty przyjęte
PDF 284kWORD 96k
Czwartek, 6 lipca 2006 r. - Strasburg
Ochrona europejskich pracowników opieki zdrowotnej przed zakażeniami krwiopochodnymi
P6_TA(2006)0305A6-0218/2006
Rezolucja
 Załącznik

Rezolucja Parlamentu Europejskiego zawierające zalecenia dla Komisji w sprawie ochrony europejskich pracowników opieki zdrowotnej przed zakażeniami krwiopochodnymi wynikającymi ze zranień igłą (2006/2015(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 192 akapit drugi Traktatu WE,

–   uwzględniając art. 39, 45 i 168 Regulaminu,

–   uwzględniając dyrektywę Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków promocji poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w pracy(1),

–   uwzględniając dyrektywę Rady 89/655/EWG z dnia 30 listopada 1989 r. dotyczącą minimalnych wymagań w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia pracowników podczas używania przez nich sprzętu w pracy(2),

–   uwzględniając dyrektywę 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w pracy(3),

–   uwzględniając komunikat Komisji w sprawie zastosowania w praktyce przepisów dyrektyw dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy (COM(2004)0062),

–   uwzględniając Sprawozdanie o konkurencyjności europejskiej w 2004 r. (SEC(2004)1397),

–   uwzględniając komunikat Komisji w sprawie dostosowywania się do zmian w pracy i do zmian społecznych: nowa strategia Wspólnoty w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa w pracy 2002-2006 (COM(2002)0118),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie promowania zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy(4),

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A6-0137/2006),

–   uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A6-0218/2006),

A.   mając na uwadze, że zranienia igłą mogą prowadzić do potencjalnie śmiertelnego zakażenia ponad 20 wirusami, w tym wirusem zapalenia wątroby typu B, zapalenia wątroby typu C oraz HIV/AIDS, stanowiąc poważny problem w dziedzinie zdrowia publicznego,

B.   mając na uwadze wzrost liczby przypadków zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu B, zapalenia wątroby typu C oraz HIV, a także informacje udzielone w ramach programu ds. zwalczania AIDS Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNAIDS), z których wynika, że na całym świecie ponad 40 milionów osób zakażonych jest wirusem HIV, a ponad 5 milionów wirusowym zapaleniem wątroby typu C,

C.   mając na uwadze, że niezależne badania dowiodły, iż większości zranień igłą można uniknąć poprzez poprawę sytuacji w zakresie szkoleń, lepsze warunki pracy oraz użycie bezpiecznych narzędzi medycznych,

D.   mając na uwadze, że istniejące prawodawstwo wspólnotowe chroniące pracowników opieki zdrowotnej przed zranieniami igłą okazało się nieskuteczne w praktyce,

E.   mając na uwadze, że istnieje poważny brak personelu pielęgniarskiego oraz że przeprowadzone we Francji i w Wielkiej Brytanii badania wykazały, iż główną przyczyną nieatrakcyjności wspomnianego zawodu jest codzienne ryzyko związane z wykonywaną pracą; mając na uwadze, że sprawozdanie Komisji z roku 2004 w sprawie konkurencyjności europejskiej w 2004 r. uznaje pogłębiający się brak pracowników opieki zdrowotnej za powód do szczególnego niepokoju w Unii Europejskiej,

F.   mając na uwadze, że Komisja wciąż udzielała niezadowalających odpowiedzi na pytania kierowane przez różnych posłów do Parlamentu Europejskiego, w których podkreślili oni potrzebę podjęcia pilnych i konkretnych kroków na rzecz ochrony pracowników opieki zdrowotnej,

G.   mając na uwadze konieczność przypomnienia Komisji, że działanie takie zgodne będzie z inicjatywą na rzecz lepszych uregulowań prawnych, w tym zmiany przepisów, które okazały się nieskuteczne;

H.   mając na uwadze, iż wielokrotnie - ostatnio we wspomnianej powyżej rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 24 lutego 2005 r., wzywającej do dokonania rewizji dyrektywy 2000/54/WE w sposób umożliwiający objęcie ryzyka związanego z pracą z igłami i ostrymi narzędziami medycznymi - zwracano uwagę Komisji na zaniepokojenie zagrażającym życiu ryzykiem zawodowym, na które narażeni są pracownicy opieki zdrowotnej w przypadku użycia zakażonych igieł,

I.   mając na uwadze, iż nie przygotowuje się obecnie żadnego projektu w rozumieniu art. 39 ust. 2 Regulaminu, ponad 12 miesięcy po złożeniu przez Parlament wniosku o usprawnienia legislacyjne, choć w okresie tym pracownicy opieki zdrowotnej UE doznali szacunkowo około miliona dodatkowych możliwych do uniknięcia zranień igłą, przy czym niektóre z tych zranień prowadzą do potencjalnie śmiertelnego zakażenia wywołanego wirusami krwiopochodnymi, a wiele innych przysparza pracownikom opieki zdrowotnej i ich rodzinom - niepewnym faktu, czy zostali zakażeni i czy zagraża to ich życiu - wielu miesięcy obaw;

1.   zwraca się do Komisji o przedłożenie Parlamentowi, w ciągu trzech miesięcy od daty przyjęcia niniejszej rezolucji na podstawie art. 137 i 251 Traktatu, wniosku legislacyjnego dotyczącego dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2000/54/WE;

2.   stwierdza, że model stosowany do tej pory w Niemczech w połączeniu z doświadczeniami Hiszpanii może służyć za podstawę wniosku legislacyjnego,

3.   zwraca się do Komisji o opracowanie jednolitych norm UE w zakresie przygotowywania sprawozdań i rejestracji przypadków związanych ze zranieniami igłą;

4.   stwierdza, że zalecenia te nie naruszają zasady pomocniczości oraz podstawowych praw obywateli;

5.   wyraża przekonanie, że wnioskowany projekt nie będzie miał konsekwencji finansowych;

6.   zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji oraz towarzyszących jej szczegółowych zaleceń Komisji i Radzie.

(1) Dz.U. L 183 z 29.6.1989, str. 1.
(2) Dz.U. L 393 z 30.12.1989, str. 13.
(3) Dz.U. L 262 z 17.10.2000, str. 21.
(4) Dz.U. C 304 E z 1.12.2005, str. 400.


ZAŁĄCZNIK DO PROJEKTU REZOLUCJI:

SZCZEGÓŁOWE ZALECENIA DOTYCZĄCE TREŚCI WNIOSKOWANEGO PROJEKTU

1.  INFORMACJE OGÓLNE

1.1  Do zranienia pracownika opieki zdrowotnej igłą dochodzi wtedy, gdy skóra zostaje przypadkowo nakłuta igłą potencjalnie zakażoną krwią pacjenta. Zakażone igły mogą przenosić ponad dwadzieścia niebezpiecznych krwiopochodnych czynników patogennych, w tym wirusa zapalenia wątroby typu B, wirusa zapalenia wątroby typu C i wirusa HIV. Do większości zranień dochodzi u pielęgniarek i lekarzy, ale także inni członkowie personelu medycznego, tacy jak personel pomocniczy, tj. pracownicy zajmujący się utrzymaniem czystości, pracownicy pralni oraz niżsi rangą pracownicy, są również narażeni na znaczne ryzyko zakażenia.

1.2  Około 10 % pracowników Unii Europejskiej jest zatrudnionych w sektorze zdrowia i opieki społecznej, przy czym znaczny procent stanowią osoby zatrudnione w szpitalach. Sprawia to, iż opieka zdrowotna jest jednym z największych sektorów zatrudnienia w Europie. W sektorze zdrowia i opieki społecznej odnotowano o 30% większą liczbę wypadków przy pracy niż przeciętna liczba w pozostałych sektorach zatrudnienia w UE(1). Wysokie miejsce na liście zagrożeń zajmuje narażenie na działanie czynników biologicznych, w szczególności wirusa HIV oraz wirusów zapalenia wątroby typu B i typu C.

1.3  Przezskórne zranienie ostrymi przedmiotami, których światło jest wypełnione krwią, jest głównym sposobem, w jaki pracownicy opieki zdrowotnej zakażają się krwiopochodnymi i potencjalnie śmiertelnymi chorobami podczas wykonywania zawodu. Szacuje się, że w Europie dochodzi rocznie do miliona zranień igłą(2).

1.4  Procedury wysokiego ryzyka obejmują pobieranie krwi, kaniulację dożylną oraz przezskórne umieszczenie igieł. Niewielkie ilości krwi mogą prowadzić do zakażeń potencjalnie zagrażających życiu. Ryzyko infekcji uzależnione jest od rozmaitych czynników, takich jak stan infekcji u pacjenta, stopień zakażenia pacjenta wirusem, odporność pracownika, głębokość rany, ilość przeniesionej krwi, czas upływający od momentu zranienia do momentu dezynfekcji rany, a także dostępność i stosowanie profilaktyki poekspozycyjnej.

1.5  Do zakażeń tych dochodzi znacznie częściej w placówkach opieki zdrowotnej, niż u ogółu społeczeństwa(3).

1.6  Ryzyko zapalenia wątroby typu B można ograniczyć stosując szczepienie, a prowadzona wkrótce po narażeniu na kontakt z czynnikami patogennymi profilaktyka może ograniczyć ryzyko przeniesienia wirusa HIV. W przypadku zapalenia wątroby typu C takie działania nie są jednak pomocne.

1.7  Badania pokazują, że wprowadzenie bezpiecznych narzędzi może znacznie ograniczyć liczbę zranień igłą. Niezależnie od tego jednak liczba zranień igłą może zostać również wyraźnie zmniejszona poprzez regularne szkolenia i środki organizacyjne. Dlatego oprócz używania bezpiecznego sprzętu należy zwrócić uwagę na środki organizacyjne, takie jak określone procedury pracy, szkolenia i instrukcje dla pracowników, a także podwyższanie stopnia świadomości wysokiego ryzyka związanego z niektórymi czynnościami(4).

2.  OBOWIĄZUJĄCE PRZEPISY

2.1  Dyrektywa 2000/54/WE (siódma dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) zawiera postanowienia mające na celu ochronę pracowników przed ryzykiem wynikającym z narażenia na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy. Szczególnie istotne w tym kontekście są następujące zapisy:

   - czynniki biologiczne podzielono na cztery grupy zgodnie ze stopniem ryzyka wystąpienia zakażenia (art. 2);
   - w przypadku wykonywania jakiejkolwiek czynności, podczas której może wystąpić ryzyko narażenia na działanie czynników biologicznych, pracodawca zobowiązany jest do przeprowadzenia oceny ryzyka (art. 3);
   - jeżeli uniknięcie narażenia na ryzyko nie jest technicznie możliwe, należy ograniczyć ryzyko do najniższego koniecznego poziomu umożliwiającego odpowiednie zadbanie o zdrowie i bezpieczeństwo zainteresowanych pracowników. Obejmuje to indywidualne działania ochronne, opracowanie planów awaryjnych oraz planów bezpiecznego gromadzenia, magazynowania i unieszkodliwiania odpadów (art. 6);
   - należy ustalić procedury pobierania, magazynowania i przetwarzania próbek pochodzenia ludzkiego lub zwierzęcego (art. 8);
   - w placówkach ochrony zdrowia i w placówkach weterynaryjnych należy podjąć odpowiednie działania w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa zainteresowanych pracowników (art. 5);

2.2  W tym kontekście zastosowanie znajduje również dyrektywa Rady 89/655/EWG dotyczącą minimalnych wymagań w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia pracowników podczas stosowania przez nich sprzętu w pracy (druga szczegółowa dyrektywa w rozumieniu artykułu 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG). Art. 3 nakłada na pracodawcę obowiązek:

   - zapewnienia odpowiedniego sprzętu, którego zastosowanie umożliwi wykonywanie pracy i nie będzie zagrażało zdrowiu i bezpieczeństwu pracowników;
   - zwrócenia uwagi na specyficzne warunki pracy i ryzyko związane ze stosowaniem danego sprzętu;
   - podjęcia działań zmierzających do ograniczenia ryzyka.

Pracownikom powinno się ponadto udzielać informacji i szkolić ich w zakresie stosowania sprzętu oraz związanego z tym ryzyka (artykuły 6 i 7).

3.  KONIECZNOŚĆ WPROWADZENIA ROZWIĄZAŃ LEGISLACYJNYCH

3.1  Mimo iż obowiązujące przepisy powinny teoretycznie dotyczyć ryzyka zranień igłą, w praktyce tak nie jest. Komunikat Komisji w sprawie praktycznego zastosowania dyrektyw dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa w pracy (COM(2004)0062) odnosi się szczególnie do problemów związanych z sektorem publicznym obejmującym szpitale.

3.2  Wytyczne, organizacja kampanii zwiększających świadomość społeczną oraz inne inicjatywy nielegislacyjne mogą jedynie częściowo przyczynić się do poprawy sytuacji, powinny jednak być stosowane jako środki pomocnicze do dyrektyw.(5).

3.3.  Sprawozdanie w sprawie konkurencyjności europejskiej w 2004 r. uznaje zwiększający się brak pracowników opieki zdrowotnej za powód do niepokoju w całej Europie. Istnieje wiele powodów, dla których kariera zawodowa w sektorze opieki zdrowotnej nie jest uznawana za atrakcyjną, nie bez znaczenia jest jednak zagrożenie bezpieczeństwa w miejscu pracy związane z wykonywanym zawodem.

4.  KONSEKWENCJE FINANSOWE

4.1  Przeprowadzono wiele niezależnych badań dotyczących krótko i długoterminowych korzyści wynikających z inwestycji w bezpieczniejsze praktyki oraz bezpieczniejszy sprzęt medyczny w celu zapobiegania zranieniom igłami. Z każdego z nich wynika, że ogólnie uda się uzyskać oszczędności ekonomiczne(6).

5.  POSTANOWIENIA SZCZEGÓŁOWE

5.1  Do dyrektywy 2000/54/WE powinny zostać dodane następujące przepisy:

Art. 2 lit ca)

"ostry sprzęt medyczny" powinien obejmować igły posiadające kanał wewnętrzny (jak te wchodzące w skład strzykawek, lancety, specjalistyczny sprzęt do pobierania próbek krwi, tzw."motylki", i katetery dożylne), igły używane do zakładania szwów, skalpele oraz inne narzędzia medyczne służące do cięcia."

Art. 15 ust. 1 lit ca)

"ryzyko zranienia igłą i innym ostrym sprzętem medycznym zanieczyszczonym krwią."

Art. 15, ust. 2 a (nowy)

"Bezpieczne narzędzia do ochrony przed zranieniem wskutek cięcia lub ukłucia nie mogą stanowić zagrożenia dla pacjentów. Bez uszczerbku dla postanowień ustępu 2 i przy udziale odpowiedzialnych lekarzy, w placówkach ochrony zdrowia i w placówkach weterynaryjnych należy dążyć do podejmowania następujących działań prewencyjnych w celu ochrony pracowników przed zranieniami igłami i innym ostrym sprzętem medycznym:

(a) w miarę możliwości należy używać pewnych i skutecznych systemów w celu maksymalnego ograniczenia stosowania kaniulacji, np. kaniuli do długotrwałych wlewów dożylnych;

(b) w oparciu o wyniki analizy ryzyka należy dążyć do skutecznego i celowego wprowadzania bezpiecznego sprzętu, o ile taki istnieje, w obszarach o szczególnie wysokim ryzyku wypadków lub infekcji, biorąc pod uwagę stosunek kosztów do korzyści;

(c) należy dokonać zmian w praktykach związanych z ryzykiem zranienia igłą w sposób pozwalający na uczynienie ich bezpieczniejszymi oraz należy wyeliminować praktykę ponownego umieszczania igieł w osłonkach;

(d) wszystkich pracowników, a szczególnie tych wykonujących kaniulację, należy szkolić w zakresie bezpiecznego użycia i bezpiecznego usuwania igieł oraz innego ostrego sprzętu medycznego do odpowiednich pojemników przeznaczonych na ostre narzędzia, a także w zakresie właściwego zamykania odpadów w tych pojemnikach;

(e) jeżeli pojemnik na ostre narzędzia medyczne nie znajduje się w bezpośredniej bliskości miejsca użycia igły, pracownik powinien mieć przy sobie jednorazowy pojemnik, który zostanie wyrzucony do pojemnika na odpady szpitalne, aby zapobiec zanieczyszczeniu w przypadku zaplamienia krwią;

(f) w miejscu pracy powinno się udostępnić pisemne wskazówki oraz, jeżeli to konieczne, wywiesić instrukcje dotyczące procedur postępowania w razie wypadku lub incydentu związanego z igłami lub innym ostrym sprzętem medycznym;

(g) reakcja i postępowanie w razie wypadku lub incydentu powinny być skuteczne i obejmować profilaktykę prowadzoną wkrótce po na rażeniu na kontakt z czynnikami patogennymi;

(h) wszystkich pracowników mających kontakt z igłami oraz innym ostrym sprzętem medycznym powinno się szczepić przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B."

(i) przypadki zranienia spowodowane igłą lub ostrym sprzętem medycznym należy dokumentować w osobnym rejestrze;

(j) Komisja sprawdza w terminie do [4 lata po wejściu w życie poprawek do dyrektywy 2000/54/WE proponowanych w niniejszej rezolucji], czy wprowadzenie sprzętu bezpiecznego rzeczywiście miało miejsce zgodnie z postanowieniem ust. 2a litera b). Należy sprawdzić, w jakim stopniu obowiązek wprowadzenia takiego sprzętu w obszarach o zwiększonym ryzyku infekcji spowodował zmniejszenie liczby zranień i infekcji i czy należy włączyć inne obszary w zakres niniejszego artykułu." Dokonywana ocena związana jest również z identyfikacją sprzętu najbardziej wydajnego i akceptowalnego z punktu widzenia personelu.

Artykuł22

ustęp 1 a (nowy)

Przepisy, o których mowa w artykule 15 ustęp 1 litera ca) i ustęp 2 a wchodzą w życie dwa lata po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;"

(1) Zob. COM(2002)0118.
(2) a) EPINet Data Dee May RGN, DMS, badanie przeprowadzone w okresie lipiec 2000 r. - czerwiec 2001 r. b) Surveillance of Occupational Exposures in Italy the SIROH program, Gabriella De Carli, Vincent Puro, Vincenzo Puro, Giuseppe Ippolito, and the SIROH group, SIROH, 6 – 2002. c) EPINet Spain, 1996 – 2000 Hermandez – Navarette MJ, Arribas – Llorent JL, Campins Marti M, Garcia de Codes Ilario.d) Risk of Hepatitis C Virus Transmission following Percutaneous Exposure in Healthcare Workers, 2003 – G De Carli, V Puro, G Ippolito, and the Studio Italiano Rischio Occupazionale da HIV (SIROH) Group.
(3) a) (University of Wuppertal) Hofmann F, Kralj N, Beie M. Needle stick injuries in healthcare - frequency, causes and preventive strategies. Gesundheitswesen, maj 2002, 64(5), str. 259-66. b) Schroebler S., Infektionsrisiko durch Nadelstichverletzungen für Beschäftigte im Gesundheitsdienst, inDokumentationsband über die 40. Jahrestagung der Gesellschaft für Arbeitsmedizin und Umweltmedizin e.V., Rindt-Druck, Fulda 2000; fortgeführt und ergänzt, persönliche Mitteilung.
(4) a) Advances in Exposure Prevention; vol. 3, no. 4; Libourne study GERES, wrzesień 2001.b) Mendelson MH, Chen LBY, Finkelstein LE, Bailey E, Kogan G. Evaluation of a Safety IV Catheter Using the Centers for Disease Control and Prevention (CDC) National Surveillance System for Hospital Healthcare Workers Database. In IV odbywająca się co dziesięć lat Międzynarodowa Konferencja na temat zakażeń wewnątrzszpitalnych i zakażeń związanych z opieką zdrowotną, 5-9 marca, Atlanta, Georgia. c) Four-year surveillance from the Northern France network' American Journal of Infection Control. październik 2003, 31 (6), str. 357-63. Tarantola A, Golliot F, Astagneau P, Fleury L, Brucker G, Bouvet E; CCLIN Paris-Nord Blood and Body Fluids (BBF) Exposure Surveillance Taskforce.d) Louis N, Vela G, Groupe Projet. Évaluation de l'efficacité d'une mesure de prevention des accidents d'exposition au sang au cours du prèlévement de sang veineux. Bulletin Épidémiologique Hebdomadaire 2002, 51, str. 260-261.e) Younger B, Hunt EH, Robinson C, McLemore C. Impact of a Shielded Safety Syringe on Needlestick Injuries Among Healthcare Workers. Infection Control and Hospital Epidemiology, 1992, 13, str. 349-353.f) Abiteboul D, Lolom I, Lamontagne F, Tarantola A, Deschamps JM, Bouve Et, and the GERES group. GERES (Groupe d'étude sur le risque d'exposition des soignants aux agents infectieux). AES : Peut on se protéger ? Enquête multicentrique sur les AES des infimier(e)s de Médecine et réanimation. GERES Day, Hospital Bichat, czerwiec 2002, Paryż.
(5) Na przykład sprawozdanie TRBA 250 (Wymogi techniczne z zakresu czynników biologicznych) opublikowane w Niemczech w październiku 2003 r. i zawierające wyszczególnienie konkretnych zaleceń w sprawie zapobiegania zranieniom ostrym sprzętem medycznym, w tym stosowania technologii medycznych, obejmujących zabezpieczanie igieł. Celem sprawozdania TRBA 250 jest między innymi ograniczenie infekcji spowodowanych zranieniem igłą. Z tego powodu poza wprowadzeniem bezpiecznych systemów za odpowiednie uznaje się również stosowanie procedur alternatywnych, które gwarantują bezpieczne wykonanie kaniulacji. Regulamin w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy (BGR) może stanowić pomoc dla przedsiębiorstw w tym zakresie. Jeżeli dostosują się one do opisanych tutaj standardów technicznych, mogą założyć, że spełniły wymagania rozporządzenia dotyczącego substancji biologicznych ("efekt zakładany", "efekt zgodności"). Ponieważ wymogi sformułowane są w formie regulaminu technicznego, w którym stosuje się raczej termin "powinien", niż określa wymogi obowiązkowe, ich praktyczny wpływ jest niewielki.
(6) a) A. Wittmann, F. Hofmann, B. Neukirch, Ch. Thürmer, N. Kralj, S. Schroebler, K. Gasthaus; "Blood-borne viral infections: causes, risks and prevention strategies", Bergische Universität Wuppertal , maj 2005.b) US General Accounting Office, Impact assessment regarding Needlestick Safety and Prevention Act; 17 listopada 2000.c) Evaluation of the Efficacy of a Measure to Prevent Accidental Needlestick Injuries by Using Safety.Needles for Venous Blood.Louis Nicole (1), Vela Gilles (2) and the Project Group Cellule d'Hygiène [Hygiene Unit], Centre Hospitalier 06401 – Cannes cedex Département d'Ergonomie [Department of Ergonomics], Centre Hospitalier Cannes. d) 2004 Center for Disease Control Sharps Safety Workbook, USA - Cost of Needlestick Injuries.

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności