Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 listopada 2007 r. z w sprawie stosowania dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich
Parlament Europejski,
– uwzględniając art. 2, 6, 13 i 29 Traktatu o Unii Europejskiej;
– uwzględniając art. 6, 19 i 45 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej ("Karta Praw Podstawowych"),
– uwzględniając dyrektywę 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich(1),
– uwzględniając konwencję ramową w sprawie praw mniejszości narodowych, przygotowaną w ramach Rady Europy,
– uwzględniając rezolucje Parlamentu Europejskiego w sprawie swobodnego przemieszczania się osób, walki z dyskryminacją, a zwłaszcza swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie sytuacji Romów w Unii Europejskiej(2),
– uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że swobodne przemieszczanie się stanowi podstawową i niezbywalną wolność przyznaną obywatelom Unii przez traktaty i kartę praw podstawowych oraz że jest ono jednym z filarów obywatelstwa europejskiego;
B. mając na uwadze, że z tego powodu dyrektywa 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się, mimo iż przewiduje możliwość wydalenia obywatela Unii przez państwo członkowskie, ujmuje tę możliwość w ściśle określonych granicach w celu zagwarantowania podstawowych wolności,
C. mając na uwadze, że bezpieczeństwo i wolność stanowią podstawowe prawa i że celem Unii jest zapewnienie swoim obywatelom wysokiego poziomu bezpieczeństwa w ramach przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości,
D. mając na uwadze, że zorganizowana przestępczość i handel ludźmi stanowią wyzwanie w wymiarze ponadnarodowym i że wolne przemieszczanie się w przestrzeni europejskiej opiera się także na wzmocnieniu współpracy sądowej i policyjnej na szczeblu europejskim w zakresie dochodzenia i ścigania przy wsparciu Eurojustu i Europolu;
E. mając na uwadze, że poszanowanie praw wszystkich państw członkowskich stanowi podstawowy warunek współistnienia i integracji społecznej w Unii, że każda jednostka ma obowiązek przestrzegania prawa Unii Europejskiej oraz prawa obowiązującego w państwie członkowskim, w którym przebywa; mając na uwadze, że odpowiedzialność karna ma zawsze charakter indywidualny oraz że obywatele Unii, oprócz praw i wolności przyznanych im w Traktacie, muszą także wypełnić formalności wynikające ze stosowania tych praw, w szczególności prawa europejskiego lub przepisów obowiązujących w przyjmującym ich państwie członkowskim,
F. mając na uwadze, że wszystkie przepisy krajowe winny przestrzegać zasady i przepisy określone dyrektywą 2004/38/WE,
G. mając na uwadze, że walka z wszelkimi przejawami rasizmu i ksenofobii oraz z każdą formą dyskryminacji należy do podstawowych zasad, na których opiera się Unia Europejska,
H. mając na uwadze, że zgodnie z zasadą niestosowania dyskryminacji ze względu na przynależność państwową wszyscy obywatele Unii i członkowie ich rodzin przebywający z własnego wyboru i legalnie w danym państwie członkowskim powinni być tam traktowani na równi z obywatelami tego państwa,
I. mając na uwadze, że Romowie są nadal obiektem dyskryminacji i nadużyć na terytorium Unii Europejskiej oraz że integracja, włączenie społeczne i ochrona tej mniejszości niestety nadal stanowią niezrealizowane cele,
J. mając na uwadze agresję i brutalne zabójstwo kobiety w Rzymie, o które oskarża się obywatela rumuńskiego,
K. mając na uwadze rasistowską agresję wymierzoną w obywateli rumuńskich, która nastąpiła po tym wydarzeniu,
L. oczekując, że osoby publiczne powstrzymają się od składania oświadczeń, które mogą być rozumiane jako zachęta do napiętnowania pewnych społeczności,
M. mając na uwadze wspólną inicjatywę premiera Rumunii i włoskiego przewodniczącego Rady oraz wspólne pismo, które wystosowali do przewodniczącego Komisji w sprawie mniejszości romskiej,
1. wyraża współczucie w związku z zabójstwem Giovanny Reggiani, które miało miejsce w Rzymie 31 października 2007 r. i składa kondolencje rodzinie zmarłej;
2. podkreśla wartość swobody przemieszczania się osób jako podstawowej zasady Unii Europejskiej, będącej nieodłączną częścią obywatelstwa europejskiego i podstawowym elementem rynku wewnętrznego;
3. podkreśla cel uczynienia z Unii Europejskiej i jej społeczności przestrzeni, w której każdy może żyć, mając gwarancję wysokiego poziomu bezpieczeństwa, wolności i sprawiedliwości;
4. przypomina, że dyrektywa 2004/38/WE ujmuje możliwość wydalenia obywatela Unii w ściśle określonych granicach i przewiduje w szczególności:
– w art.
27, że państwa członkowskie mogą ograniczyć swobodę przemieszczania się i pobytu, kierując się wyłącznie względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego, oraz że na względy te nie można się powoływać do celów gospodarczych; wszelkie środki muszą być proporcjonalne i opierać się wyłącznie na indywidualnym zachowaniu danej osoby, a żadnym wypadku nie na względach ogólnej prewencji;
– w art.
28, że przed podjęciem decyzji o wydaleniu konieczna jest ocena, tak aby uwzględnić sytuację osobistą danej osoby, zwłaszcza długość jej pobytu, wiek, stan zdrowia, sytuację rodzinną i ekonomiczną oraz integrację w przyjmującym państwie członkowskim;
– w art.
30, że należy zawiadomić osobę zainteresowaną o decyzji o jej wydaleniu w sposób umożliwiający zrozumienie treści i skutków decyzji, że należy szczegółowo przedstawić osobie zainteresowanej wszystkie motywy decyzji, powiadomić o sądzie lub organie administracji, do którego można złożyć środek odwoławczy, jak również o terminie złożenia takiego środka oraz odpowiednio o ostatecznym terminie opuszczenia terytorium kraju, przy czym termin ten nie może być krótszy niż jeden miesiąc;
– w art.
31, że osoby zainteresowane mają dostęp do środków odwoławczych na drodze sądowej i administracyjnej w przyjmującym państwie członkowskim, służących zaskarżeniu wydanej wobec nich decyzji o wydaleniu, że mają prawo do złożenia wniosku o zawieszenie wykonania tej decyzji, który to wniosek należy uwzględnić poza wyraźnie określonymi wyjątkami;
– w art.
36, że sankcje przewidziane przez państwa członkowskie muszą być skuteczne i proporcjonalne;
–
w punkcie 16 preambuły i w art. 14, możliwość wydalenia, jeżeli obywatel stanowi nieracjonalne obciążenie dla systemu pomocy społecznej, stwierdzając jednocześnie, że potrzebna jest szczegółowa analiza indywidualnych przypadków i że w żadnym razie ten jeden warunek nie może uzasadniać automatycznego wydalenia;
5. podkreśla, że prawodawstwo krajowe musi w każdym przypadku ściśle respektować te granice i gwarancje, w tym dopuszczać odwołanie od wydalenia na drodze sądowej oraz korzystanie z prawa do obrony, oraz że wszelkie wyjątki określone w dyrektywie 2004/38/WE należy interpretować w sposób zawężający; przypomina, że zbiorowe wydalenia są zakazane przez Kartę Praw Podstawowych oraz Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;
6. przyjmuje z zadowoleniem wizytę premiera Rumunii we Włoszech oraz wspólną deklarację Romano Prodiego i Călina Popescu-Tăriceanu; wyraża poparcie dla apelu przewodniczącego Rady i premiera o zaangażowanie Unii Europejskiej na rzecz integracji społecznej mniej uprzywilejowanej ludności oraz współpracy państw członkowskich w zakresie zarządzania przepływami ludności, zwłaszcza poprzez programy rozwoju i pomocy społecznej włączone do funduszy strukturalnych;
7. zwraca się do Komisji o niezwłoczne przedstawienie wyczerpującej oceny wdrażania dyrektywy 2004/38/WE i jej należytej transpozycji przez państwa członkowskie oraz propozycji zgodnie z art. 39 tej dyrektywy;
8. bez uszczerbku dla kompetencji Komisji zobowiązuje swoją komisję przedmiotowo właściwą, aby do dnia 1 czerwca 2008 r. dokonała we współpracy z parlamentami krajowymi oceny problemów w zakresie transpozycji tej dyrektywy, tak aby rzucić światło na najlepsze praktyki oraz środki, które mogłyby prowadzić do dyskryminacji wśród obywateli europejskich,
9. zwraca się do państw członkowskich, aby przezwyciężyły wahania i przystąpiły do sprawniejszego wzmacniania instrumentów współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych na szczeblu Unii Europejskiej, tak aby zagwarantować skuteczną walkę z przestępczością zorganizowaną i handlem ludźmi – zjawiskami o wymiarze ponadnarodowym – przy jednoczesnym zapewnieniu jednolitych ram zabezpieczeń proceduralnych;
10. odrzuca zasadę odpowiedzialności zbiorowej i stanowczo podkreśla potrzebę walki z wszelkimi przejawami rasizmu i ksenofobii oraz z każdą formą dyskryminacji i piętnowania ze względu na narodowość i pochodzenie etniczne, zgodnie z wymogami Karty Praw Podstawowych;
11. przypomina Komisji o pilnej potrzebie przedstawienia wniosku w sprawie dyrektywy horyzontalnej przeciw wszelkiej dyskryminacji, o której mowa w art. 13 traktatu WE, zgodnie z programem legislacyjnym i programem prac Komisji na 2008 r.;
12. uważa, że ochrona praw Romów i ich integracja stanowi wyzwanie dla całej Unii Europejskiej, i zwraca się do Komisji, aby podjęła niezwłoczne działania, opracowując globalną strategię integracji społecznej Romów, przy wykorzystaniu w szczególności dostępnych linii budżetowych oraz funduszy strukturalnych dla wsparcia władz krajowych, regionalnych i lokalnych w wysiłkach celem zadbania o integrację społeczną Romów;
13. zachęca do ustanowienia sieci organizacji zajmujących się integracją społeczną Romów oraz usprawnieniem środków na rzecz powiększania wiedzy o prawach i obowiązkach wspólnoty romskiej, włączając w to wymianę najlepszych wzorców; uznaje w tym względzie za bardzo ważną ścisłą i rozbudowaną współpracę z Radą Europy;
14. uważa, że ostatnie wypowiedzi wiceprzewodniczącego Komisji, Franco Frattiniego, dla prasy włoskiej przy okazji tragicznych wydarzeń w Rzymie są sprzeczne z duchem i literą dyrektywy 2004/38/WE, do przestrzegania której jest on w pełni zobowiązany;
15. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich Unii Europejskiej.