Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Ιανουαρίου 2008 σχετικά με την κατάσταση στην Κένυα
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
- έχοντας υπόψη την προκαταρκτική δήλωση της Αποστολής Παρατηρητών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις εκλογές στην Κένυα, της 1ης Ιανουαρίου 2008,
- έχοντας υπόψη τη Δήλωση της Προεδρίας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τις προσπάθειες διαμεσολάβησης της Αφρικανικής Ένωσης στην Κένυα, της 11ης Ιανουαρίου 2008,
- έχοντας υπόψη τον Αφρικανικό Χάρτη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Λαών του 1981 και τον Αφρικανικό Χάρτη περί Δημοκρατίας, Εκλογών και Διακυβέρνησης του 2007,
- έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Αφρικανικής Ένωσης του 2002 σχετικά με τις αρχές που διέπουν τις δημοκρατικές εκλογές στην Αφρική,
- έχοντας υπόψη τη Δήλωση Αρχών για τη Διεθνή Παρακολούθηση Εκλογών και τον Κώδικα Συμπεριφοράς των Διεθνών Εκλογικών Παρατηρητών, που εγκρίθηκαν πανηγυρικά στα Ηνωμένα Έθνη στις 27 Οκτωβρίου 2005,
- έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφετέρου, η οποία υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 ("Συμφωνία Κοτονού") και τροποποιήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 25 Ιουνίου 2005, ιδίως δε τα άρθρα 8 και 9 της συμφωνίας αυτής,
- έχοντας υπόψη το άρθρο 103, παράγραφος 4, του Κανονισμού του,
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Κένυα στις 27 Δεκεμβρίου 2007 συμμετείχαν υποψήφιοι για το προεδρικό αξίωμα από εννέα κόμματα, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος Μουάι Κιμπάκι με το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (PNU) και ο Ραλία Οντίνγκα, ηγέτης της Πορτοκαλί Δημοκρατικής Κίνησης (ODM),
B. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, η ODM και το PNU, κατέλαβαν 43 και 99 έδρες, αντίστοιχα, από το σύνολο των 210 του εθνικού κοινοβουλίου,
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προεδρικές εκλογές του 2007 στην Κένυα δεν πληρούσαν τα βασικά διεθνή και περιφερειακά πρότυπα δημοκρατικών εκλογών, ενώ ακολούθησαν βίαιες συγκρούσεις που είχαν αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους περισσότεροι από 600 άνθρωποι,
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (OCHA), οι πολιτικές βιαιότητες που ακολούθησαν τις εκλογές, είχαν ως αποτέλεσμα τη μετακίνηση 250 000 ατόμων και έπληξαν περίπου 400 000 - 500 000 Κενυάτες, ιδίως στις πόλεις Eldoret, Kericho και Kisumu,
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρέχουσα πολιτική κρίση έχει τις ρίζες της κυρίως στην ένταση στους κόλπους του πρώην Εθνικού Συνασπισμού του Ουράνιου Τόξου (NARC) που κέρδισε τις εκλογές στην Κένυα το 2000 και στο πλαίσιο του οποίου ο Μουάι Κιμπάκι και ο Ραλία Οντίνγκα είχαν συμφωνήσει να μοιραστούν την εξουσία, συμφωνία που δεν τηρήθηκε όμως,
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συστάσεις που διατύπωσε το 2002 η αποστολή εκλογικών παρατηρητών της ΕΕ δεν ελήφθησαν επαρκώς υπόψη, συμπεριλαμβανομένων και αυτών σχετικά με το μέγεθος και τα όρια των εκλογικών περιφερειών για τις γενικές εκλογές, καθώς επίσης και η σύσταση ότι η θητεία των μελών της Εκλογικής Επιτροπής της Κένυας (ΕΕΚ) πρέπει να παραταθεί έως και έξι μήνες μετά τη διενέργεια των γενικών εκλογών, προκειμένου να ενισχυθεί η ανεξαρτησία και ο επαγγελματισμός της εν λόγω εκλογικής επιτροπής,
Ζ. επισημαίνοντας ότι η ατμόσφαιρα της προεκλογικής εκστρατείας του 2007 χαρακτηρίστηκε από ισχυρή πολιτική πόλωση μεταξύ των στρατοπέδων Κιμπάκι και Οντίνγκα, που δημιούργησε τεταμένη ατμόσφαιρα στις αντίστοιχες εθνοτικές ομάδες,
Η. εκτιμώντας ότι αυτές οι προεδρικές εκλογές πρόδωσαν τις ελπίδες και τις προσδοκίες του κενυατικού λαού, ο οποίος συμμετείχε πρόθυμα στην εκλογική διαδικασία ψηφίζοντας μαζικά, ειρηνικά και υπομονετικά,
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι έντονες διπλωματικές προσπάθειες, μεταξύ των οποίων και η μεσολαβητική αποστολή του προέδρου της Αφρικανικής Ένωσης και προέδρου της Γκάνα, Τζον Κόφι Αγκιέκουμ Κουφουόρ, καθώς και οι προσπάθειες που κατέβαλαν τέσσερις τέως πρόεδροι, απέτυχαν να επιλύσουν την πολιτική κρίση,
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 8 Ιανουαρίου 2008 ο Μουάι Κιμπάκι όρισε μονομερώς 17 μέλη του υπουργικού συμβουλίου του, προτού ολοκληρωθεί η διεθνής διαμεσολάβηση, προκαταλαμβάνοντας έτσι μια τρικομματική διαπραγμάτευση και ωθώντας το ODM στην επανάληψη των μαζικών διαδηλώσεων,
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, έγινε ευρέως σεβαστή η ελευθερία της έκφρασης και η ελευθερία του συνέρχεσθαι και συνεταιρίζεσθαι· λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη ότι η προεκλογική εκστρατεία σημαδεύτηκε επίσης από πολιτικές και εθνοτικές αντιπαραθέσεις που συνέβαλαν στη δημιουργία ασταθούς κατάστασης στις παραμονές των εκλογών,
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεθνής κοινότητα δεν έδωσε επαρκή προσοχή στις υποκείμενες αυτές εθνοτικές εντάσεις και πρέπει, συνεπώς, να λάβει υπόψη το θέμα αυτό σε κάθε μελλοντική διαμεσολαβητική προσπάθεια για την επίλυση της σημερινής κρίσης στην Κένυα,
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕΚ είχε την εποπτεία των υλικοτεχνικών και τεχνικών πτυχών των εκλογών, βελτίωσε την πρόσβαση στα εκλογικά τμήματα και εκπαίδευσε το προσωπικό που διενήργησε τις εκλογές,
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΚΚ δεν επέδειξε ωστόσο τη δέουσα αμεροληψία, διαφάνεια και εμπιστευτικότητα που αποτελούν προϋποθέσεις για μια δημοκρατική εκλογή, γεγονός που αντικατοπτρίστηκε στις μη αξιόπιστες διαδικασίες ορισμού των μελών της,
ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι παρατηρητές της αποστολής της ΕΕ έγιναν ευμενώς δεκτοί από τις αρμόδιες αρχές στα εκλογικά τμήματα όπου η ψηφοφορία διεξήχθη με τάξη,
P. ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι παρατηρητές της αποστολής της ΕΕ δεν είχαν ωστόσο παρόμοια πρόσβαση στα τμήματα διαλογής και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η έλλειψη διαφάνειας και κατάλληλων διαδικασιών ασφαλείας υπονόμευσαν σοβαρά την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων των προεδρικών εκλογών,
ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένα εκλογικά τμήματα η συμμετοχή υπερέβη το 90%, ενώ η ΕΚΚ εξέφρασε αμφιβολίες όσον αφορά τα εκτός πραγματικότητας υψηλά αυτά στοιχεία,
ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποστολή παρατηρητών της ΕΕ κατέληξε ότι, σε γενικές γραμμές, η εκλογική διαδικασία πριν από τη διαλογή διεξήχθη κανονικά και ότι οι βουλευτικές εκλογές κρίνεται ότι, σε γενικές γραμμές, διεξήχθησαν επιτυχώς,
ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποστολή παρατηρητών της ΕΕ συμπέρανε ωστόσο πως η διαδικασία καταμέτρησης των προεδρικών εκλογών δεν ήταν αξιόπιστη και, κατά συνέπεια, εξέφρασε αμφιβολίες όσον αφορά την ακρίβεια των αποτελεσμάτων,
Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο για την Προστασία των Υπερασπιστών των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, έχουν διατυπωθεί απειλές εναντίον των μελών της Πρωτοβουλίας Κενυατών για την Ειρήνη με Αλήθεια και Δικαιοσύνη (KPTJ), ενός συνασπισμού ανεξάρτητων ΜΚΟ που σχηματίσθηκε μετά τις εκλογές με σκοπό την καταγγελία της εκλογικής νοθείας και την προστασία της ελευθερίας του λόγου και του συνεταιρίζεσθαι στη χώρα,
ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κένυα έχει αναλάβει δεσμεύσεις για το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών, και για μια δημοκρατία που βασίζεται στο κράτος δικαίου και στη διακυβέρνηση με διαφάνεια και λογοδοσία, εντός του πλαισίου της συμφωνίας Κοτονού,
1. καταδικάζει την τραγική απώλεια ανθρώπινων ζωών και την επικρατούσα κρίσιμη ανθρωπιστική κατάσταση και καλεί επειγόντως τις αρμόδιες αρχές και τους ενδιαφερόμενους να κάνουν ό,τι μπορούν για να επαναφέρουν την ειρήνη στη Δημοκρατία της Κένυας και να διασφαλίσουν το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αρχών του κράτους δικαίου·
2. υιοθετεί τα συμπεράσματα που υπέβαλε η αποστολή εκλογικών παρατηρητών της ΕΕ στην προκαταρκτική της δήλωση·
3. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, παρά τις επιτυχημένες σε γενικές γραμμές κοινοβουλευτικές εκλογές, τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών δεν μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστα λόγω της πληθώρας καταγγελιών για εκλογικές παρατυπίες·
4. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ο Μουάι Κιμπάκι διόρισε μονομερώς υπουργικό συμβούλιο, γεγονός που έδρασε άκρως υπονομευτικά για τις μεσολαβητικές προσπάθειες·
5. καλεί τον Μουάι Κιμπάκι να σεβασθεί τις δημοκρατικές υποχρεώσεις της χώρας του, που απορρέουν από το Σύνταγμα της Κένυας, τον Αφρικανικό Χάρτη Δικαιωμάτων των Ανθρώπων και των Λαών και τον Αφρικανικό Χάρτη περί Δημοκρατίας, Εκλογών και Διακυβέρνησης του 2007, και να συμφωνήσει στην ανεξάρτητη εξέταση της καταμέτρησης των ψήφων των προεδρικών εκλογών· καλεί επίσης τις αρχές της Κένυας να διευκολύνουν την εξέταση αυτή, ώστε να διορθωθεί η κατάσταση και οι υπαίτιοι των εκλογικών παρατυπιών να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους·
6. καλεί τις αρχές της Κένυας να εγγυηθούν, σε κάθε περίσταση, τη φυσική και ψυχολογική ακεραιότητα των μελών της KPTJ, καθώς και όλων των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, και να θέσουν τέρμα σε όλες τις πράξεις παρενόχλησης εις βάρος των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κένυα·
7. καλεί επειγόντως και τις δύο πλευρές να αναλάβουν απτή επανορθωτική δράση μέσω διαπραγματεύσεων· στηρίζει, στο πλαίσιο αυτό, τις περαιτέρω προσπάθειες διαμεσολάβησης από ομάδα παλαιμάχων αφρικανών πολιτικών, υπό την ηγεσία του Κόφι Ανάν, πρώην Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών·
8. καλεί την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Επιτροπή να παρακολουθούν στενά τη μεσολαβητική αποστολή του Κόφι Ανάν και, αν χρειασθεί, να εξασφαλίσουν την άμεση συνέχιση των μεσολαβητικών προσπαθειών από μια υψηλού επιπέδου αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενδεχομένως στο πλαίσιο μιας κοινής πρωτοβουλίας ΕΕ-ΑΕ· καλεί την Επιτροπή να προσφέρει στις κενυατικές αρχές κάθε αναγκαία τεχνική και οικονομική υποστήριξη, στη διαδικασία για την ανεξάρτητη διερεύνηση των προεδρικών εκλογών, καθώς και για τη λήψη των μέτρων που θα κριθούν αναγκαία για τη διόρθωση της κατάστασης·
9. χαιρετίζει το γεγονός ότι το νεοεκλεγέν κοινοβούλιο έδειξε την ανεξαρτησία του με την εκλογή του κ. Kenneth Otiato Marende ως προέδρου του, και υπογραμμίζει τον αποφασιστικό ρόλο που θα διαδραματίσει το νεοεκλεγέν κοινοβούλιο στην αποκατάσταση των πολιτικών ελευθεριών στην Κένυα·
10. ζητεί συγκεκριμένα μέτρα για την ίδρυση μιας πραγματικά αμερόληπτης Εκλογικής Επιτροπής, έτσι ώστε στο μέλλον να μπορεί καλύτερα να διοργανώνει ελεύθερες και δίκαιες εκλογές·
11. επισημαίνει τη δήλωση του Σαμουέλ Κιβουίτου, προέδρου της Εκλογικής Επιτροπής της Κένυας, ο οποίος διαχώρισε τη θέση του από τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών που δημοσιεύθηκαν στα μέσα ενημέρωσης και ζήτησε τη διενέργεια ανεξάρτητης έρευνας σχετικά με τις καταγγελίες για νοθεία·
12. ζητεί να προκηρυχθούν νέες προεδρικές εκλογές, σε περίπτωση που αποδειχθεί αδύνατη η αξιόπιστη επανακαταμέτρηση των ψήφων των προεδρικών εκλογών από ανεξάρτητο όργανο·
13. εκφράζει τη λύπη του για τη χαμένη ευκαιρία που πρόσφεραν οι προεδρικές εκλογές του 2007 προκειμένου να εδραιωθεί και να αναπτυχθεί περαιτέρω η εκλογική και η ευρύτερη δημοκρατική διαδικασία·
14. ζητεί από την ηγεσία των πολιτικών κομμάτων να αναλάβουν την ευθύνη για την αποτροπή της περαιτέρω βίας στη χώρα, να επιδείξουν την προσήλωσή τους στο κράτος δικαίου και να διασφαλίσουν το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
15. ανησυχεί έντονα για τις κοινωνικές επιπτώσεις της τρέχουσας οικονομικής κρίσης και για τις αρνητικές συνέπειες στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της χώρας, καθώς και για τις οικονομικές επιπτώσεις που θα έχουν στις γειτονικές χώρες οι οποίες εξαρτώνται κατά πολύ από τις υποδομές της Κένυας και των οποίων η ανθρωπιστική κατάσταση υπονομεύεται από την κρίση αυτή·
16. καλεί την κενυατική Κυβέρνηση και την Επιτροπή να μεριμνήσουν για ταχεία ανθρωπιστική βοήθεια στους εσωτερικούς πρόσφυγες και να προσφέρουν όλο το αναγκαίο προσωπικό ανθρωπιστικής βοήθειας·
17. καλεί τις αρμόδιες αρχές να διασφαλίσουν την ελεύθερη και ανεξάρτητη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης και να αποκαταστήσουν αμέσως τις ζωντανές ραδιοτηλεοπτικές συνδέσεις·
18. εκφράζει τη λύπη του για την εκταμίευση της ενίσχυσης από τον προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης προς την κυβέρνηση Κιμπάκι αμέσως μετά τις εκλογές, η οποία μπορεί να παρερμηνευτεί ως πολιτικά μεροληπτική, και ζητεί να ανασταλεί η καταβολή κάθε περαιτέρω οικονομικής ενίσχυσης στην κυβέρνηση της Κένυας, έως ότου εξευρεθεί πολιτική λύση στην παρούσα κρίση·
19. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, την Κυβέρνηση της Κένυας, τους Συμπροέδρους της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ και στους Προέδρους της Επιτροπής και του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Αφρικανικής Ένωσης.