Index 
 Vorige 
 Volgende 
 Volledige tekst 
Procedure : 2008/2035(INI)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus : A6-0365/2008

Ingediende teksten :

A6-0365/2008

Debatten :

Stemmingen :

PV 09/10/2008 - 7.4
Stemverklaringen
Stemverklaringen
Stemverklaringen

Aangenomen teksten :

P6_TA(2008)0466

Aangenomen teksten
PDF 169kWORD 84k
Donderdag 9 oktober 2008 - Brussel
Intensievere bestrijding van zwartwerk
P6_TA(2008)0466A6-0365/2008

Resolutie van het Europees Parlement van 9 oktober 2008 over "Intensievere bestrijding van zwartwerk" (2008/2035(INI))

Het Europees Parlement,

–   gezien de mededeling van de Commissie van 24 oktober 2007, getiteld "Intensievere bestrijding van zwartwerk" (COM(2007)0628),

–   onder verwijzing van zijn resolutie van 21 september 2000 inzake de mededeling van de Commissie over zwartwerk(1),

–   gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, goedgekeurd in de Raad van 22 april 1999, betreffende een gedragscode ter verbetering van de samenwerking tussen de autoriteiten van de lidstaten bij de bestrijding van grensoverschrijdende uitkerings- en premiefraude in de sociale zekerheid en zwartwerk, en met betrekking tot de grensoverschrijdende terbeschikkingstelling van werknemers(2),

–   gelet op Richtlijn 1999/85/EG van de Raad van 22 oktober 1999 tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG wat de mogelijkheid betreft om bij wijze van experiment op arbeidsintensieve diensten een verlaagd BTW-tarief toe te passen(3),

–   gezien de mededeling van de Commissie van 14 januari 2003, getiteld "De toekomst van de Europese werkgelegenheidsstrategie (EWS): "Een strategie voor volledige werkgelegenheid en beter werk voor allen'" (COM(2003)0006),

–   gelet op de Beschikkingen 2003/578/EG(4) en 2005/600/EG(5) van de Raad van 22 juli 2003 en van 12 juli 2005 betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten en in het bijzonder richtsnoer nr. 9 en 21,

–   gezien de resolutie van de Raad over het omzetten van zwartwerk in reguliere arbeid(6),

–   gezien de mededeling van de Commissie van 25 januari 2006 aan de Europese Voorjaarsraad, getiteld "Tijd voor een hogere versnelling, het nieuwe partnerschap voor groei en werkgelegenheid" (COM(2006)0030),

–   gelet op Beschikking 2006/702/EG van de Raad van 6 oktober 2006 betreffende communautaire strategische richtsnoeren inzake cohesie(7),

–   gezien de mededeling van de Commissie van 8 februari 2006, getiteld "Verslag over het functioneren van de overgangsregelingen als vastgesteld in het Toetredingsverdrag van 2003 (periode 1 mei 2004 - 30 april 2006)" (COM(2006)0048),

–   onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 mei 2007 inzake bevordering van waardig werk voor iedereen(8),

–   onder verwijzing naar zijn resolutie van 11 juli 2007 over de modernisering van het arbeidsrecht om de uitdagingen van de 21e eeuw(9) het hoofd te bieden,

–   onder verwijzing naar zijn resolutie van 26 oktober 2006 over de toepassing van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers(10),

–   gezien het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van sancties voor werkgevers van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen (COM(2007)0249),

–   onder verwijzing naar zijn resolutie van 29 november 2007 over de gemeenschappelijke beginselen inzake flexizekerheid(11),

–   gezien de mededeling van de Commissie van 24 oktober 2007 over de resultaten van de openbare raadpleging over het Groenboek van de Commissie "De modernisering van het arbeidsrecht met het oog op de uitdagingen van de 21e eeuw" (COM(2007)0627),

–   gezien de geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid (2008-2010) (COM(2007)0803),

–   gezien de agenda van Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) over waardig werk,

–   gezien de fundamentele arbeidsnormen van de IAO, de conventies en aanbevelingen van de IAO over arbeidsbeheer en arbeidsinspectie, die een internationale standaard zijn voor de waarborging van de toepassing van de wettelijke bepalingen inzake werkomstandigheden en bescherming van werknemers,

–   gelet op Conventie nr. 143 van de IAO inzake arbeidsmigranten (1975) en de aanvullende bepalingen van de IAO inzake arbeidsmigranten, die voorzien in noodzakelijke en gepaste maatregelen om een einde te maken aan clandestiene immigratie met als doel het zoeken naar arbeid en aan illegale arbeid door migranten, en anderzijds gezien de bepalingen waarin bestuursrechtelijke, civiele en strafrechtelijke sancties zijn vastgesteld ter zake van illegale arbeid door arbeidsmigranten,

–   gezien de aanbeveling van de Raad van 22 december 1995 inzake de harmonisatie van de middelen ter bestrijding van illegale immigratie en illegale arbeid(12),

–   gezien de aanbeveling van de Raad van 27 september 1996 inzake de bestrijding van illegale tewerkstelling van onderdanen van derde landen(13)

–   gezien de conclusies van de informele vergadering van ministers van Werkgelegenheid en Sociale zaken in Berlijn, 18-20 januari 2007, inzake "goed werk",

–   gezien het verslag van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (EUROFOUND) over de bestrijding van zwartwerk in de Europese Unie(14),

–   gelet op artikel 136 en 145 van het EG-verdrag,

–   gelet op artikel 45 van zijn reglement,

–   gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie economische en monetaire zaken, de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A6-0365/2008),

A.  A overwegende dat zwartwerk een complex verschijnsel is, dat nog steeds toeneemt in verschillende lidstaten, door de invloed die het ondergaat van een breed scala aan economische, sociale, institutionele en culturele factoren,

B.   overwegende dat zwartwerk een zorgwekkend en aanhoudend verschijnsel is op de Europese arbeidsmarkten, dat de economieën van de lidstaten en de financiële duurzaamheid van het Europese sociaal model kan beïnvloeden door de economische groei en het begrotings- en sociaal beleid te dwarsbomen, overwegende voorts dat dit verschijnsel tot concurrentieverstoringen op de interne markt leidt doordat het oneerlijke concurrentie creëert ten opzichte van andere lidstaten en bedrijven,

C.   overwegende dat zwartwerk een van de voornaamste factoren is die bijdragen tot sociale dumping en daarom ook een van de belangrijkste vraagstukken is in de modernisering van het communautaire arbeidsrecht,

D.   overwegende dat onverzekerd werk leidt tot oneerlijke concurrentie tussen verzekerde en onverzekerde werknemers, met als gevolg verdere uitholling van de rechten van de werknemer,

E.   overwegende dat zwartwerk vooral voorkomt in arbeidsintensieve sectoren zoals de landbouw, bouw, huishoudelijke schoonmaakwerkzaamheden, hotels en restaurants, en dat arbeidsonzekerheid en ongunstige loonomstandigheden kenmerkend zijn voor deze sectoren,

F.   overwegende dat zwartwerk onder meer wordt bevorderd door industriële reorganisatie in onderaannemingsketens waardoor het aantal zelfstandigen - die soms zwart werken - groeit,

G.   overwegende dat zwartwerk verder wordt bevorderd door een grote mate van werkloosheid, armoede en tijdelijke en onzekere werkgelegenheid, aangezien in een dergelijk klimaat werknemers gedwongen worden om afstand te doen van verzekeringen of andere rechten,

H.   overwegende dat er een verband kan zijn tussen illegale immigratie en zwartwerk en dat dit nog een reden is waarom lidstaten en de Commissie een gemeenschappelijke aanpak moeten blijven overwegen ten aanzien van immigratie en de mogelijkheid van het openen van meer legale migratieroutes in de Unie voor onderdanen van derde landen die willen werken,

I.   overwegende dat immigranten, of in ieder geval degenen die zich in een illegale situatie bevinden, een grotere kans lopen om zwartwerker te worden en te werken onder onzekere voorwaarden,

J.   overwegende dat ingezetenen van derde landen die illegaal werken in een extra kwetsbare positie verkeren omdat zij waarschijnlijk naar hun land van herkomst teruggestuurd worden, als zij worden betrapt,

K.   overwegende dat veel lidstaten geconfronteerd worden met chronische tekorten aan werknemers die bepaald, vaak ongeschoold, werk kunnen en willen doen, bijvoorbeeld in de landbouw of tuinbouw sector,

L.   overwegende dat veel huishoudelijk personeel zwartwerk verricht en dat velen van hen arbeidsmigrant zijn en zich in een illegale situatie bevinden, en dat sommigen van hen het slachtoffer zijn van exploitatieve mensenhandel en gedwongen tewerkstelling,

M.   overwegende dat zwartwerk leidt tot verminderde belastingopbrengsten, de financiering van sociale zekerheidsstelsels ondermijnt en bovendien de capaciteit van de lidstaten beperkt om de sociale diensten uit te breiden,

N.   overwegende dat verzekeringsfondsen door zwartwerk waardevolle bronnen van inkomsten mislopen,

O.   overwegende dat arbeiders die betrokken zijn bij zwartwerk geen sociale, ziekte- en ongevallenverzekering hebben, waardoor zij worden blootgesteld aan grote risico's en financiële schade,

P.   overwegende dat bij zwartwerken niet gecontroleerd kan worden of de noodzakelijke veiligheids- en gezondheidsbescherming op de werkvloer wordt nageleefd, en werknemers aldus worden blootgesteld aan grote gezondheidsrisico's en werkgevers hun aansprakelijkheid ontlopen,

Q.   overwegende dat voor een doeltreffende bestrijding van zwart en illegaal werk het noodzakelijk is om de toezichthoudende en sanctiemechanismen te versterken met behulp van de gecoördineerde inzet van de arbeidsinspectie, de belastingdiensten en sociale partners,

R.   overwegende dat zwartwerk negatieve implicaties heeft voor alle pijlers van de strategie van Lissabon: volledige werkgelegenheid, kwaliteit en productiviteit van arbeid, sociale cohesie,

1.   verwelkomt de door de Commissie gehanteerde benadering en vraagt ook om een hernieuwde strijd tegen het zwartwerk en de ondergrondse economie, die, zij het in verschillende mate per lidstaat, de economie schaden, arbeiders onbeschermd laten, schadelijk zijn voor de consument, drukken op de belastingopbrengsten en leiden tot oneerlijke concurrentie tussen ondernemingen;

2.   spreekt zijn grote zorg uit over de omvang van zwartwerk, met een percentage van 20% of meer van het BBP in een aantal lidstaten;

3.   doet een beroep op de lidstaten om prikkels tot regulier werk te verbeteren, zoals het verhogen van de belastingvrije voet van het inkomen en, voor werkgevers, het verlagen van de niet-loonkosten die zijn verbonden met legale tewerkstelling;

4.   is ingenomen met het initiatief van de Commissie dat op het niveau van de Unie politieke prioriteit geeft aan zwartwerk, dat ingrijpende maatregelen eist op gemeenschaps- en nationaal niveau;

5.   spoort de lidstaten aan voort te gaan met de hervormingen van de belasting- en socialezekerheidssystemen, en zo de belastingdruk op de werknemers te verminderen;

6.   stelt echter de moeilijkheden vast om de voor zwartwerk vastgestelde communautaire politieke richtsnoeren concreet te maken in duidelijk gedefinieerde juridisch-institutionele instrumenten die elke lidstaat in concrete maatregelen zou kunnen vertalen;

7.   vestigt de aandacht op de sterke asymmetrie tussen de instrumenten die de Gemeenschap kan gebruiken voor het implementeren van beleid inzake bevordering van de kwaliteit van arbeid en de instrumenten die toegepast worden voor het implementeren van beleid dat een vrije markt moet waarborgen;

8.   is van mening dat actie om zwartwerk te bestrijden een veelomvattende aanpak vereist die zaken omvat die betrekking hebben op het monitoren en controleren van het economische en institutionele referentiekader en sectoriële en territoriale ontwikkeling en gezamenlijke actie inhoudt op verschillende niveaus en de deelname van alle belanghebbenden (overheidsinstanties, sociale partners, bedrijven en werknemers);

9.   vestigt de aandacht op het verband tussen vertraagde economische en productieve ontwikkeling en de verbreiding van zwartwerk; is van mening dat actie om zwartwerk te bestrijden moet worden opgenomen in het economisch en werkgelegenheidsbeleid van de strategie van Lissabon; is bovendien van mening dat, om zeker te stellen dat de strategie om zwartwerk aan te pakken doeltreffend is en positieve resultaten oplevert, nauwkeurig onderzoek moet worden uitgevoerd om de beslissende macro-economische factoren en de relatie tussen markten, productiemodellen en wijdverbreid zwartwerken te analyseren;

10.   vraagt derhalve om een meer operationele en ingrijpende communautaire actie in het kader van bestrijding van zwartwerk om te voorkomen dat de modernisering van het arbeidsrecht in de Unie alleen bij een simpele uitspraak blijft, maar vertaald wordt in efficiënte en kwalitatief hoogwaardige maatregelen, en om te garanderen dat kwaliteitsverbetering van alle arbeidsplaatsen kan worden bereikt in overeenstemming met de doelstelling van "waardig werk";

11.   is van mening dat het uitroeien van zwartwerk in hoge mate afhangt van de doeltreffendheid van arbeidsnormen en belasting- en sociale zekerheidsvoorschriften, die de middelen van, en de acties ondernomen door, de verschillende nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor die zaken moeten stimuleren en de coördinatie en de informatiestroom die tussen hen wordt uitgewisseld moeten verbeteren;

12.   vraagt om een strategie voor de bestrijding van zwartwerk die stoelt op een sterke en efficiënte coördinatie en bestuurlijke samenwerking tussen de wetshandhavingsinstanties, de arbeidsinspectiediensten en sociale partners, de socialezekerheidsinstellingen en de belastingdiensten;

13.   onderstreept dat zwartwerk in de nationale wetgevingen op verschillende wijzen wordt gedefinieerd en dat een gemeenschappelijke definitie voor alle lidstaten bij zou dragen aan betrouwbare statistische gegevens over de omvang ervan; merkt in dit kader op dat de definitie in het rapport van de Commissie, waarin onderscheidt wordt gemaakt tussen legale en illegale activiteiten, gebruikt kan worden als uitgangspunt, onverminderd het feit dat de omvang van het verschijnsel in kwaliteit en kwantiteit per lidstaat verschilt;

14.   wijst erop dat de maatregelen die zijn ingevoerd om zwartwerk te bestrijden ook licht zullen werpen op onregelmatigheden met betrekking tot reguliere werkverhoudingen gebaseerd op legale contracten;

15.   dringt bij de lidstaten aan op betere handhaving van de bestaande arbeidswetgeving en arbeidsnormen voor het bestrijden van zwartwerk; is van oordeel dat de Unie een grotere rol zou moeten spelen bij het bevorderen van meer en betere samenwerking en coördinatie tussen nationale arbeidsinspecteurs en sociale inspecteurs;

16.   merkt op dat het uitbannen van de informele economie niet kan worden verwezenlijkt zonder dat er passende stimuleringsmechanismen worden ingevoerd; is van mening dat de lidstaten in de context van het scorebord van Lissabon verslag moeten doen van de resultaten die worden behaald door het terugdringen van de informele economie;

17.   vraagt aan de Commissie voorstellen te doen tot vaststelling van algemeen aanvaarde methodes om de omvang van zwartwerk te kunnen meten, gebaseerd op een rooster van gegevens uitgesplitst in gender en sector, gezien de significant verschillende mate waarin mannen en vrouwen zijn betrokken bij zwartwerk in vele sectoren, en de daaruit voortvloeiende indirecte effecten op de betalingskloof tussen mannen en vrouwen;

18.   benadrukt dat het van essentieel belang is om op communautair niveau een platform op te richten dat in nauwe samenwerking met de lidstaten de nodige informatie zal inwinnen, met het doel een betrouwbare gegevensbank aan te leggen, die de situatie van zwartwerk in de Unie in kaart brengt, waarbij rekening wordt gehouden met de genderdimensie en vooral de situatie van de vrouw;

19.   beklemtoont dat vrouwen weliswaar bij zwartwerk niet oververtegenwoordigd zijn, maar dat hun aandeel in een aantal sectoren van "traditioneel vrouwelijke" beroepen, zoals bijvoorbeeld de huishoudelijke diensten, de horeca en de gezondheidszorg, die gekenmerkt worden door lage scholing, minder werkzekerheid, lage beloning en geringe of zelfs ontbrekende sociale zekerheid veel hoger is dan dat van mannen, waardoor zij zeer vaak in een bijzonder kwetsbare positie terechtkomen;

20.   vraagt de Commissie om de oprichting in overweging te nemen van een gegevensbank waarin de verschillende benaderingen en methodologieën die worden gebruikt om zwartwerk te meten worden vastgelegd door lidstaten, met als doel het bevorderen van het delen van de beste praktijken en het uitwisselen van kennis en het beoordelen van de haalbaarheid en de overdraagbaarheid van de genomen maatregelen;

21.   vraagt de Commissie om beleid te ontwikkelen dat algemene en sectoriële maatregelen bevat om zwartwerk tegen te gaan, waaraan de sociale partners volledig deelnemen en waarin bijzondere aandacht wordt besteed aan de meest getroffen sectoren zoals hotels, restaurants, landbouw, huishoudelijke werkzaamheden en de bouw; vestigt de aandacht van de Commissie en de lidstaten op de specifieke situatie van de sector huishoudelijke werkzaamheden, waarin een significante concentratie is van vrouwen die onderdanen zijn van derde landen, en in veel gevallen geen legale ingezetenen zijn van de Unie;

22.   stelt vast dat zwartwerk kan worden voorkomen door erkenning van nationale normen en voorwaarden voor veiligheid op het werk in bilaterale en trilaterale overeenkomsten tussen lidstaten en tussen de sociale partners, en dat dit zou worden ondersteund door samenwerking en uitwisseling van informatie tussen de sociale partners;

23.   vraagt de lidstaten om zwartwerk financieel minder aantrekkelijk te maken door te garanderen dat hun belasting- en sociale beschermingsstelsels zo eenvoudig, transparant en toegankelijk mogelijk zijn, in combinatie met doeltreffend beleid gericht op het creëren van méér banen;

24.   vraagt de Commissie om de lidstaten een kaderstatuut voor te stellen voor de echtgenoten of gezinsleden die in familiebedrijven werken, dat hun verplichte aansluiting bij de sociale zekerheid zou garanderen zoals reeds bepleit in zijn resolutie van 21 februari 1997 over de situatie van medewerkende echtgenoten van zelfstandig werkenden(15);

25.   onderstreept dat het huishouden op zich al functioneert als een familiebedrijf en dat de erkenning van atypisch gezinswerk en de integratie ervan in een socialezekerheidsstelsel in overweging moeten worden genomen;

26.   denkt dat bij elke hervorming van economisch beleid, belasting en socialebeschermingsstelsels van lidstaten de voornaamste oorzaken van zwartwerk moeten worden opgenomen en meegewogen;

27.   vraagt aan de lidstaten om het omzetten van zwartwerk in formele arbeidscontracten sterk te prikkelen, en is van mening dat atypische contracten in dit verband een rol kunnen spelen om enerzijds mensen uit het circuit van illegaal werk te halen en anderzijds de stabiliteit van werk te vergroten;

28.   vraagt aan de lidstaten om strenge straffen in te stellen voor werkgevers die ondanks de prikkels die worden gegeven, gebruik blijven maken van zwartwerk;

29.   moedigt de lidstaten aan om gebruik te maken van de hun ter beschikking staande beleidsinstrumenten en preventief optreden en sancties te combineren met als doel om zwartwerk in geregeld werk om te zetten, en om waar mogelijk het gebruik van de instrumenten te coördineren teneinde meer samenhang in heel de interne markt te bereiken;

30.   neemt kennis van de belangrijke rol die de sociale partners in veel lidstaten spelen bij de bestrijding van zwartwerk en vraagt de Commissie en de lidstaten meer steun en aanmoediging te geven aan werkgeversorganisaties en vakbonden in deze strijd; neemt met bezorgdheid kennis van het feit dat arbeiders die zwartwerk doen vaak merken dat ze niet beschermd worden door belangrijke gezondheids- en veiligheidswetgeving en wetgeving inzake minimumlonen en dat ze niet de mogelijkheid hebben lid te worden van een vakbond; vraagt in het bijzonder om betere handhaving van bestaande minimumloonwetgeving in iedere lidstaat en dringt er bij die lidstaten die momenteel geen waardig minimumloon hebben op aan te overwegen er een te ontwikkelen in samenwerking met sociale partners en overeenkomstig de nationale praktijken;

31.   vraagt, op basis van ervaring en in bepaalde lidstaten, om evaluatie en bevordering van nieuwe categorieën van reguliere arbeid, in samenwerking met de sociale partners, zodat personen die zwartwerken de mogelijkheid hebben hun situatie te regulariseren, overeenkomstig de beste regulerende praktijken van het moment die hun doeltreffendheid hebben bewezen;

32.   wijst op de formule van de dienstencheques die in België, Duitsland en Frankrijk bestaat, waarmee gezinnen tegen een lagere prijs hulp in de huishouding kunnen inhuren, terwijl belastingen en sociale premies via deze dienstencheques worden betaald;

33.   is ervan overtuigd dat bij het omzetten van zwart werk in regulier werk altijd verplicht belasting afgedragen moet worden, ervan uitgaande dat de lidstaten maatregelen zouden kunnen nemen om het verrichten van de nodige betalingen door werkgevers te vergemakkelijken;

34.   vraagt de lidstaten een sectorspecifieke benadering te overwegen bij hun beleidsmaatregelen ten aanzien van het legaliseren van zwartwerk;

35.   verwelkomt het initiatief van de Commissie om die lidstaten voor het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te dagen die nog steeds de automatische erkenning van in de nieuwe lidstaten behaalde kwalificaties niet hebben geïntroduceerd in de nationale wetgeving; roept de lidstaten op om hun verplichtingen onmiddellijk na te komen;

36.   vraagt aan de lidstaten die ten behoeve van het vrije verkeer van werknemers in de Europese Unie overgangsregelingen hebben ingevoerd hun arbeidsmarkt open te stellen voor werknemers uit de nieuwe lidstaten, gezien het feit dat beperkingen - zelfs van gedeeltelijke aard - van de toegang tot de arbeidsmarkt niet alleen haaks staan op de grondbeginselen van de Unie en de Europese geest, maar er ook toe leiden dat eerder de toevlucht wordt genomen tot zwartwerk en territoriale onevenwichtigheden in de hand werken; is in dit verband van oordeel dat het essentieel is om het principe van gelijke bejegening van werknemersrechten te waarborgen en oneerlijke concurrentie en sociale dumping tegen te gaan;

37.   stelt vast dat zwartwerk in het geval van werknemers die gebruik maken van het vrij verkeer van werknemers, het gevolg kan zijn van gebrek aan kennis van de voorschriften, en roept daarom de lidstaten op om openbare campagnes te voeren om werknemers en werkgevers beter van het probleem bewust te maken;

38.   overweegt dat een vereenvoudiging of vermindering van administratiekosten en -procedures, met name voor het midden- en kleinbedrijf, het gebruik van zwartwerk zou verminderen en commerciële activiteiten in de Unie zal bevorderen;

39.   roept de relevante nationale autoriteiten op het gebruik van e-overheid en online registratie te stimuleren en goede praktijken uit te wisselen met als doel de kosten en de complexiteit van registratie- en administratieve procedures voor ondernemingen en met name voor het midden- en kleinbedrijf, te beperken, bijvoorbeeld door het aantal belastingformulieren te verminderen, en door middel van enkelvoudige gegevensinvoer, enkelvoudige betalingsfiches en éénloketdiensten;

40.   is van mening dat doeltreffende controle- en sanctiemechanismen rechtstreeks ter plekke moeten worden ingesteld en dat de lidstaten de noodzakelijke speelruimte moeten krijgen om het zwartwerkvolume binnen de perken te houden;

41.   uit de eis dat contractpartijen medeverantwoordelijk gesteld worden voor eventuele onregelmatigheden ten aanzien van afdrachten van toeleveranciers met wie zij een direct onderaannemingscontract hebben;

42.   benadrukt dat de omvang van het zwartwerk in onderaannemingsketens verminderd kan worden door middel van nationale bepalingen die van opdrachtgevers en bouwheren verantwoordelijk en eerlijk optreden eisen;

43.   vraagt de lidstaten, sociale partners en andere belangrijke actoren op de arbeidsmarkt om maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) en andere soortgelijke benaderingen ter te bevorderen om zwartwerk te bestrijden;

44.  44 roept de lidstaten op in de strijd tegen zwartwerk en fiscale uitholling gebruik te maken van vernieuwende methoden op basis van specifieke indicators en benchmarks voor de verschillende bedrijfssectoren; vraagt de Commissie in diezelfde strijd de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten te ondersteunen;

45.   herinnert eraan dat een uitsluitend repressief beleid, tenzij het gevolgd wordt door een betere coördinatie tussen de lidstaten, ertoe kan leiden dat zwartwerk zich concentreert in de minst gestructureerde landen en in de minst gereguleerde economieën;

46.   is een sterk voorstander van de sluiting van "overeenkomsten" op regionaal, nationaal en lokaal niveau die een zich ontwikkelend en sectorieel antwoord verschaffen op zwartwerk en maatregelen aanmoedigen die zorgen voor doeltreffende oplossingen ten voordele van de maatschappij als geheel;

47.   dringt er in dit kader op aan dat de Commissie een "handvest voor zwartwerk" presenteert aan de lidstaten en de sociale en economische partners die betrokken zijn bij de bestrijding van zwartwerk, gericht op de progressieve openbaring van zwartwerk; is van oordeel dat zo'n handvest zou moeten voorzien in een beperkte overgangsperiode, waarin er geen sancties zijn, maar aan het eind waarvan evenwel mechanismen met strengere sancties in werking zouden treden;

48.   vindt dat harder moet worden opgetreden tegen alle ondernemingen die zwartwerkers in dienst hebben, onafhankelijk van waar hun activiteit wordt uitgeoefend, en merkt op dat de de situatie verbeterd zou kunnen worden door de toepassing van het Kaderbesluit 2005/214/JBZ van de Raad van 24 februari 2005 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op geldelijke sancties(16);

49.   eist een strengere en doeltreffendere naleving van het arbeidsrecht en de geldende normen op dit gebied, als een middel ter bevordering van de agenda van waardig werk en de toepassing van gemeenschapsrecht, in het bijzonder van Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten(17), vanaf de eerste dag van de terbeschikkingstelling, op basis van een overeenkomende interpretatie van de richtlijn die de huidige trend omkeert naar het interpreteren ervan op een manier die de behandeling van werknemers naar beneden aanpast in de richting van minimale basisnormen;

50.   vraagt de Europese Commissie om Richtlijn 96/71/EG te herzien, en vooral om de administratieve samenwerking en uitwisseling van informatie tussen de nationale overheden (arbeidsinspectie, belastingsdiensten en sociale verzekeringsinstellingen) te verbeteren, om daarmee zwartwerk te voorkomen en tegen te gaan;

51.   is voorstander van nauwere banden tussen nationale arbeidsinspecties en van maatregelen om uitwisseling van de beste praktijken op communautair niveau te stimuleren als antwoord op zwartwerk;

52.   doet een beroep op de lidstaten om strengere inspectieprocedures en stringentere controles in te voeren, omdat deze losser zijn geworden in een aantal landen;

53.   hoopt dat de Europese Unie een grotere rol kan spelen in het bevorderen van een betere samenwerking en coördinatie tussen de arbeidsinspecties door meer economische en technologische middelen beschikbaar te stellen aan de inspectiediensten, door de maatregelen te versterken die de arbeidsinspectiediensten in staat stellen samen te werken en door ontwikkeling van ICT-systemen voor gezamenlijk gebruik, in overeenstemming met de gegevensbeschermingswetgeving; vraagt de Commissie in dit verband een onderzoek te verrichten naar de haalbaarheid van een permanente communautaire structuur voor grensoverschrijdende samenwerking voor de inspanningen van de lidstaten gericht op bestrijding van zwartwerk;

54.   pleit voor een betere samenwerking en uitwisseling van informatie tussen de lidstaten ten einde een beter inzicht te krijgen in het verschijnsel zwartwerk, en voor vermelding van behaalde en niet behaalde resultaten;

55.   vraagt de Commissie om na te gaan hoe de regelingen die door Richtlijn 2006/123/EG van 12 december 2006 van het Europees parlement en de Raad betreffende de diensten op de interne markt(18) ingevoerd zijn, waaronder ook de enige aanspreekpunten, dienstig en doeltreffend kunnen zijn in de strijd tegen zwartwerk;

56.   is ingenomen met de oprichting van een Comité op hoog niveau dat de lidstaten ondersteuning moet bieden bij het ontwikkelen en uitwisselen van goede praktijken op het gebied van controle en verbetering van de wetgeving inzake ter beschikking gestelde werknemers;

57.   staat positief tegenover een sterkere reactie op onverzekerd werk en maatregelen om samenwerking en uitwisseling van standpunten en de beste praktijken van vakbonden in de EU aan te moedigen;

58.   is van mening dat werkgevers, werknemers, potentiële gebruikers van zwartwerk en alle sociale organisaties meer bewust gemaakt dienen te worden van de risico's en kosten van zwartwerk en van de voordelen van het uitbannen van dat werk of het omzetten ervan in legaal werk;

59.   roept de Commissie en de lidstaten op een informatiecampagne te starten die gericht is op werkgevers en werknemers en bedoeld is om aandacht te vragen voor de geldende minimale communautaire regelgeving en de nadelige effecten die zwartwerk heeft op de overheidsfinanciën, de nationale socialezekerheidsstelsels, eerlijke concurrentie, economische prestaties en de positie van de werknemers zelf;

60.   pleit voor permanente campagnes op communautair, nationaal en lokaal niveau inzake preventie van zwartwerk , met informatie-uitwisseling en bewustwordingsinitiatieven, waarin door de sociale partners, overheden, kamers van koophandel en centra voor werkgelegenheid, scholen, lokale besturen en de verschillende monitoring- en handhavingssystemen nauw samengewerkt wordt;

61.   is van mening dat dergelijke permanente campagnes de verschillende maatregelen moeten ondersteunen, teneinde een cultuur van legaliteit te creëren, de kwaliteit van arbeid en een cultuur van ondernemingen die zich aan de wet houden te bevorderen, en vraagt de lidstaten, de bevoegde nationale autoriteiten en de structuren van de burgermaatschappij om hun inspanningen te bundelen en omstandigheden te scheppen van intolerantie ten opzichte van zwartwerk en de publieke opinie daarvan te veranderen;

62.   benadrukt dat lidstaten meer overheidsmiddelen moeten toekennen voor bewustmakingsprojecten, onder meer uit het Europees Sociaal Fonds en het communautaire programma voor werkgelegenheid en maatschappelijke solidariteit - PROGRESS; stelt voor dat bij bewustmakingsacties de nadruk komt te liggen op sancties, kosten, de risico's van zwartwerk en de voordelen van legitiem werk, aangezien dergelijke bewustmakingsacties in overeenstemming zijn met de belangrijkste doelstellingen van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid; roept de sociale partners op in dat proces een actieve rol te spelen;

63.   roept op tot ondertekening door alle lidstaten van de Internationale Conventie inzake de bescherming van de rechten van arbeidsmigranten en hun gezinsleden;

64.   is van mening dat, ter bestrijding van het verschijnsel zwartwerk, programma-instrumenten moeten worden ingevoerd op lokaal en communautair niveau die zowel sociaal-economische steun en ontwikkelingsmaatregelen mogelijk maken, alsook monitoring en handhaving mogelijk maken;

65.   vraagt de Commissie te onderzoeken of de strijd tegen zwartwerk kan worden geflankeerd met financiële maatregelen voor steun aan regionale en lokale plannen;

66.   verzoekt de Commissie voor de lidstaten een proefinstrument tot stand te brengen dat geïnspireerd is op de bestaande beste praktijken in bepaalde lidstaten en op modellen zoals het model dat ontwikkeld is door het project 2 Plus in Luxemburg (medegefinancierd door het Europees Sociaal Fonds in het kader van het programma Doelstelling 3) dat tot doel heeft zwartwerk in te dijken door het oninteressant te maken, door middel van:

   een vergaande vereenvoudiging van de administratieve formaliteiten voor de werkgever, terwijl verzekerd wordt dat de werknemers door de sociale zekerheid gedekt zijn,
   een aantrekkelijk fiscaal regime voor de werkgever, met name het in mindering brengen van de kosten die onder meer betrekking hebben op nabijheidswerk,
   een fiscale vrijstelling voor elk werk dat geleverd wordt voor een loon dat lager ligt dan een door de lidstaat vast te stellen bedrag;

67.   oordeelt dat het wenselijk zou zijn de mogelijkheid te onderzoeken en te beoordelen of voor het bestrijden van het verschijnsel zwartwerk gebruik gemaakt zou kunnen worden van steunmaatregelen van de staat die zijn vrijgesteld van aanmelding, door de begrippen "scheppen van banen" en "scheppen van reguliere arbeidsplaatsen"; merkt op dat zwartwerk geen echt werk is en dat bijgevolg de financiële prikkel om deze om te zetten in een reguliere arbeidsplaats kan worden aangemerkt als "steunmaatregel voor het scheppen van banen";

68.   herinnert eraan dat de meestal zwakkere positie van vrouwen op de arbeidsmarkt vaak het gevolg is van het feit dat zij de zorg voor het gezin op zich nemen, waardoor de toegang tot de officiële arbeidsmarkt bemoeilijkt wordt en het aannemen van slecht betaald werk of zwartwerk wordt bevorderd, hetgeen een schending vormt van het recht op waardig werk, een recht dat met klem wordt verdedigd door de Internationale Arbeidsorganisatie, met name voor huisvrouwen, illegale migrantenvrouwen en vrouwen die soms een slecht betaalde baan met zwartwerk combineren; wijst op de negatieve gevolgen die hieruit voortvloeien voor de loopbaanontwikkeling en de pensioenvooruitzichten van vrouwen maar ook voor de goede werking van de arbeidsmarkt en de betaalbaarheid van de socialezekerheidsstelsels;

69.   meent dat maatregelen waardoor moederschapsverlof en ouderschapsverlof als arbeidstijd kunnen worden erkend en betaald, de negatieve gevolgen van de gezinsverplichtingen zouden opvangen en bijdragen tot de loopbaanontwikkeling van vrouwen maar ook tot een goede werking van de arbeidsmarkt;

70.   eist financiering van onderzoeksprojecten op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk alsmede promotionele activiteiten die preventie en verspreiding van een cultuur van gezondheid en veiligheid op de werkvloer tot doel hebben, met een speciale vermelding van bedrijfstakken waar een hogere kans op ongevallen bestaat, waar overigens het meeste zwartwerk voorkomt; is van mening dat de relatie tussen ongevallen op het werk en illegaal werk moet worden onderzocht op basis van de gegevens over dodelijke ongelukken;

71.   is van mening dat een goed scholingsbeleid een eerste stap is in de bestrijding van zwartwerk;

72.   beveelt een vergelijk op nationaal, regionaal en lokaal vlak aan, met medewerking van maatschappelijke organisaties en werkgeversorganisaties, dat naar een verbintenis streeft om toezicht te houden op zwartwerk en het stap voor stap te elimineren.

73.   is ingenomen met de inspanningen van de Commissie om sancties in te voeren tegen de werkgevers van illegaal verblijvende ingezetenen van derde landen, maar betreurt het uitblijven van maatregelen tegen de uitbuiting van legaal in de Unie verblijvende ingezetenen van derde landen;

74.   benadrukt het significante effect op zwartwerk van het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad dat sancties tegen werkgevers omvat die beroep doen op diensten van onderdanen van derde landen die illegaal in de Europese Unie verblijven, en uit zijn bezorgheid over het feit dat repressieve maatregelen worden ingevoerd voordat een gemeenschappelijk referentiekader van regels en beleid inzake wettelijke toegang tot de arbeidsmarkt is opgesteld;

75.   neemt nota van de vooruitgang in het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende één enkele aanvraagprocedure voor een gecombineerde vergunning voor onderdanen van derde landen om op het grondgebied van een lidstaat te verblijven en te werken en betreffende een gemeenschappelijk pakket rechten voor werknemers uit derde landen die legaal in een lidstaat verblijven (COM(2007)0638), maar betreurt de lange weg die nog te gaan is om de rechten van artikelen 27 tot en met 34 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie te waarborgen;

76.   verzoekt de lidstaten om maatregelen te nemen om de bijzondere kwetsbaarheid van immigranten die zwartwerk verrichten te verminderen;

77.   is van mening dat de tewerkstelling van immigranten in een illegale situatie een complex probleem is dat grootschalige transversale maatregelen vereist en niet alleen kan worden opgelost door het opleggen van sancties aan werkgevers; is in het bijzonder van mening dat hierbij de IAO-richtsnoeren dienen te worden nageleefd inzake ondersteuning van arbeidsmigranten om te trachten zeker te stellen dat hun rechten worden geëerbiedigd;

78.   is van mening dat de bestrijding van zwartwerk een omvattende aanpak vergt, waarin rekening wordt gehouden met de noodzakelijke bescherming en bevordering van de rechten van geïmmigreerde werknemers, of zij nu een legale status hebben of niet, die worden uitgebuit door werkgevers;

79.   is van mening dat zwartwerk verricht door illegale immigranten alleen efficiënt bestreden kan worden als er kanalen voor legale immigratie worden geopend, om ervoor te zorgen dat de Unie beschikt over de arbeidskrachten uit derde landen die zij nodig heeft, zowel hoog gekwalificeerde als minder gekwalificeerde arbeidskrachten;

80.   is van mening dat de bestrijding van de groeiende informele economie en in het bijzonder het bestrijden van de uitbuiting van illegale arbeidsmigranten niet alleen gebaseerd moet zijn op een beleid inzake uitzetting, maar tevens op instrumenten en mechanismen die de uitbuiting van arbeidsmigranten moeten voorkomen en bestrijden en die de fundamentele mensenrechten erkennen en eerbiedigen;

81.   vraagt alle lidstaten dringend om het Verdrag van de Raad van Europa tegen mensenhandel te ondertekenen en te ratificeren;

82.   verzoekt de lidstaten de geëigende wetgevingsmaatregelen te initiëren of aan te scherpen om immigranten die het slachtoffer zijn van uitbuiting aan te moedigen hun situatie aan te geven, hetgeen vooral ook zou helpen zwartwerk doeltreffender te bestrijden;

83.   is voorstander van gecombineerde financiële, fiscale en arbeidsinspectieprocedures ter bestrijding van zwartwerk;

84.   roept de Commissie op om in de strijd op Gemeenschapsniveau tegen de informele economie bestuurlijke samenwerking en de uitwisseling van goede praktijken te bevorderen.

85.   verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.

(1) PB C 146 van 17.5.2001, blz. 102.
(2) PB C 125 van 6.5.1999, blz. 1.
(3) PB L 277 van 28.10.1999, blz. 34.
(4) PB L 197 van 5.8.2003, blz. 13.
(5) PB L 205 van 6.8.2005, blz. 21.
(6) PB C 260 van 29.10.2003, blz. 1.
(7) PB L 291 van 21.10.2006, blz. 11.
(8) PB C 102 E van 24.4.2008, blz. 321.
(9) PB C 175 E van 10.7.2008, blz. 401.
(10) PB C 313 E van 20.12.2006, blz. 452.
(11) Aangenomen teksten, P6_TA(2007)0574.
(12) PB C 5 van 10.1.1996, blz. 1.
(13) PB C 304 van 14.10.1996, blz. 1.
(14) http://www.eurofound.europa.eu/pubdocs/2008/13/en/1/ef0813en.pdf.
(15) PB C 85 van 17.3.1997, blz. 186.
(16) PB L 76 van 22.3.2005, blz. 16.
(17) PB L 18 van 21.1.1997, blz 1.
(18) PB L 376 van 27.12.2006, blz. 36.

Juridische mededeling - Privacybeleid