Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 19ης Φεβρουαρίου 2009 σχετικά με την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού γειτονίας και εταιρικής σχέσης (2008/2236(INI))
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1638/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 2006 για τον καθορισμό γενικών διατάξεων σχετικά με τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού γειτονίας και εταιρικής σχέσης(1) (ΕΜΓΕΣ),
– έχοντας υπόψη την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας (ΕΠΓ) από το 2004, και συγκεκριμένα τις εκθέσεις προόδου της Επιτροπής για την εφαρμογή της ΕΠΓ,
– έχοντας υπόψη τα σχέδια δράσης που εγκρίθηκαν από κοινού με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, την Αίγυπτο, τη Γεωργία, το Ισραήλ, την Ιορδανία, τον Λίβανο, τη Μολδαβία, το Μαρόκο, την Παλαιστινιακή Αρχή, την Τυνησία και την Ουκρανία,
– έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας για τη σύναψη εταιρικής σχέσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, αφετέρου, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 1997, και την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων τον Δεκέμβριο 2008 με στόχο τη σύναψη ανανεωμένης συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας,
– έχοντας υπόψη τις αποφάσεις που εγκρίθηκαν από τα Συμβούλια Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου 2008 για την αποκατάσταση του διαλόγου με τις αρχές της Λευκορωσίας και για την άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών για ηγετικές μορφές για περίοδο έξι μηνών, μετά την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων και ελάσσονες βελτιώσεις στη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση της Βαρκελώνης που εγκρίθηκε κατά την ευρωμεσογειακή διάσκεψη των Υπουργών Εξωτερικών που διεξήχθη στη Βαρκελώνη στις 27 και 28 Νοεμβρίου 1995 και καθιέρωσε ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 20ής Μαΐου 2008 με τίτλο "Διαδικασία της Βαρκελώνης: Ένωση για τη Μεσόγειο" (COM(2008)0319),
– έχοντας υπόψη την αποδοχή της διαδικασίας της Βαρκελώνης: Ένωση για τη Μεσόγειο από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 13ης και 14ης Μαρτίου 2008,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση της Διάσκεψης Κορυφής των Παρισίων για τη Μεσόγειο που διεξήχθη στο Παρίσι στις 13 Ιουλίου 2008,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση για τη διακυβέρνηση, τα έργα και τον περιφερειακό πολιτικό διάλογο, η οποία εγκρίθηκε κατά την υπουργική διάσκεψη της "διαδικασίας της Βαρκελώνης: Ένωση για τη Μεσόγειο" που διεξήχθη στη Μασσαλία στις 3 και 4 Νοεμβρίου 2008,
– έχοντας υπόψη τις ανακοινώσεις της Επιτροπής της 4ης Δεκεμβρίου 2006 για την ενίσχυση της ΕΠΓ (COM(2006)0726), και της 5ης Δεκεμβρίου 2007 (COM(2007)0774) για ισχυρή ΕΠΓ,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Απριλίου 2007 με τίτλο "Συνέργεια του Εύξεινου Πόντου – Νέα πρωτοβουλία περιφερειακής συνεργασίας" (COM(2007)0160) και την ανακοίνωση της Επιτροπής της 19ης Ιουνίου 2008 (COM(2008)0391) σχετικά με την έκθεση για το πρώτο έτος εφαρμογής της εν λόγω πρωτοβουλίας,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Δεκεμβρίου 2008 με τίτλο "Ανατολική εταιρική σχέση" (COM(2008)0823),
– έχοντας υπόψη την επιστολή της Επιτρόπου Benita Ferrero Waldner προς την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων στις 26 Απριλίου 2006,
– έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του για την ΕΠΓ και τη στρατηγική διεύρυνσης της ΕΕ,
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για τις γειτονικές χώρες και περιφέρειες της ΕΕ,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού,
– έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Ανάπτυξης, της Επιτροπής Προϋπολογισμών και της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A6-0037/2009),
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μεταρρύθμιση του 2006 και η συμφωνία για το νέο πλαίσιο εξωτερικής βοήθειας περιελάμβανε τη δέσμευση της Επιτροπής να διεξαγάγει ενδιάμεση αναθεώρηση της εφαρμογής του κανονισμού ΕΜΓΕΣ πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2009 και χορήγησε αυξημένες εξουσίες ελέγχου στο Κοινοβούλιο σε σχέση με την κοινοτική βοήθεια,
B. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2006 η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων συγκρότησε ομάδες εργασίας για το Νότιο ΕΜΓΕΣ και για το Ανατολικό ΕΜΓΕΣ προκειμένου να υπάρξει διαρθρωμένος διάλογος με την Επιτροπή ως προς τα έγγραφα εφαρμγοής, που καθορίζουν το πολιτικό πλαίσιο για την παροχή βοήθειας στο πλαίσιο του Μηχανισμού ΕΜΓΕΣ,
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μετά την έναρξη των τρεχουσών δημοσιονομικών προοπτικών το 2007, ο στόχος του ΕΜΓΕΣ είναι η στήριξη της εφαρμογής της ΕΠΓ και συγκεκριμένα των σχεδίων δράσης της ΕΠΓ, καθώς και της στρατηγικής εταιρικής σχέσης με τη Ρωσική Ομοσπονδία μέσω της στήριξής της για την εφαρμογή των οδικών χαρτών για τους τέσσερις κοινούς χώρους,
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι κύριος στόχος της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας είναι η δημιουργία φιλικού περιβάλλοντος στην εγγύτατη περιφέρεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γειτονικές χώρες χωρίζονται με φυσικό τρόπο σε δύο κατηγορίες: στις νότιες και στις ανατολικές, με διαφορετικούς στόχους και προσεγγίσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο διαχωρισμός αυτός εκφράζεται με τις δυο πρόσφατα προταθείσες πρωτοβουλίες, δηλαδή την "Ένωση για τη Μεσόγειο" και την Ανατολική Εταιρική Σχέση,
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΕΜΓΕΣ έχει επίσης σχεδιαστεί για τη χρηματοδότηση διασυνοριακών και πολυκρατικών προγραμμάτων στην περιοχή του ΕΜΓΕΣ, με στόχο την υποστήριξη, μεταξύ άλλων, πρωτοβουλιών όπως η συνέργεια του Εύξεινου Πόντου, η Ένωση για τη Μεσόγειο και η Ανατολική Εταιρική Σχέση,
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΠΓ παραμένει μία από τις βασικές προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης και προσφέρει σε όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη τη δυνατότητα μεγαλύτερης προσέγγισης με την ΕΕ,
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΠΓ είναι ανεξάρτητη από τη διαδικασία ένταξης, χωρίς ωστόσο να την αποκλείει, και συνιστά ένα βήμα προς την οικονομική και πολιτική προσέγγιση της ΕΕ με τις γειτονικές χώρες,
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισχυρή δημογραφική ανάπτυξη των γειτονικών χωρών της ΕΕ, η οποία έχει ως επακόλουθο την ολοένα και αυξανόμενη αστικοποίηση των πληθυσμών τους, συνιστά καινούρια πρόκληση στην οποία οφείλει να ανταποκριθεί ο ΕΜΓΕΣ,
Γενικές παρατηρήσεις
1. θεωρεί ότι, συνολικά, οι διατάξεις του κανονισμού ΕΜΓΕΣ είναι επαρκείς και κατάλληλες για τους σκοπούς της συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες και με άλλους πολυμερείς οργανισμούς·
2. καλεί την Επιτροπή, μαζί με τις κυβερνήσεις εταίρους, να αναπτύξει περαιτέρω μηχανισμούς για τη διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών και τις τοπικές αρχές, προκειμένου να διασφαλίσει τη μεγαλύτερη συμμετοχή τους στον σχεδιασμό και στην παρακολούθηση της εφαρμογής του ΕΜΓΕΣ και των εθνικών μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων· ζητεί από την Επιτροπή να επισπεύσει τη δημοσίευση των ετήσιων προγραμμάτων δράσης στον ιστότοπό της και να πείσει τις κυβερνήσεις εταίρους να καθιστούν τα εθνικά τους έγγραφα προγραμματισμού διαθέσιμα στο κοινό σε τακτική βάση·
3. καλεί το Συμβούλιο να αναπτύξει από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ευέλικτο και διαφανή μηχανισμό για την παροχή ενημέρωσης σε αυτό το πεδίο και να διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χωρίς καθυστέρηση τα πρακτικά των αποφάσεων που λαμβάνονται·
4. καλεί την Επιτροπή και τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να προωθήσουν προγράμματα αδελφοποίησης μεταξύ πόλεων και περιφερειών και να παράσχουν την κατάλληλη βοήθεια προς το σκοπό αυτό, ώστε να οικοδομηθούν διοικητικές ικανότητες σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο στις γειτονικές χώρες και να προαχθούν τόσο τα προγράμματα ανταλλαγών για την κοινωνία των πολιτών, όσο και τα μικροέργα·
5. εκφράζει την ικανοποίησή του που, στο πλαίσιο του ΕΜΓΕΣ, η Επιτροπή εγκαινίασε το νέο πρόγραμμα CIUDAD που επιτρέπει την υποστήριξη συγκεκριμένων έργων συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών πόλεων και των χωρών της ζώνης που καλύπτει ο ΕΜΓΕΣ· επισημαίνει ότι αυτού του είδους οι πρωτοβουλίες αποτελεί πολύ κατάλληλο μέσον για την ενθάρρυνση του διαλόγου και των διαδικασιών εκδημοκρατισμού· ζητεί επομένως, επ" ευκαιρία της ενδιάμεσης αναθεώρησης του δημοσιονομικού πλαισίου το 2008-2009, την εκταμίευση μεγαλύτερων ποσών για την ενίσχυση των εν λόγω πρωτοβουλιών·
6. είναι της άποψης ότι η προβολή της κοινοτικής βοήθειας θα πρέπει να αυξηθεί μέσω στοχευμένης επικοινωνίας με τα ενδιαφερόμενα μέρη και με το ευρύ κοινό και συνιστά την ανάπτυξη επαφών με την κοινωνία των πολιτών και τις τοπικές αρχές, δεδομένου ότι είναι πλησιέστερες προς τον πολίτη και αντιπροσωπεύουν κατά συνέπεια κατάλληλο και αποτελεσματικό επίπεδο παρέμβασης·
7. ζητεί τα ετήσια προγράμματα δράσης στον τομέα της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων να προωθούνται με πιο φιλόδοξο τρόπο σε συμφωνία με τους στόχους που προβλέπονται στα σχέδια δράσης της ΕΠΓ, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία μεγάλου χάσματος στην κατανομή των κονδυλίων μεταξύ των ανατολικών και των μεσογειακών εταίρων· πιστεύει ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα προκειμένου να πειστούν οι κυβερνήσεις εταίροι να δεσμευθούν ότι θα αναλάβουν δράση σε αυτούς τους τομείς·
8. υπογραμμίζει την ανάγκη καθορισμού σαφών, συγκεκριμένων και μετρήσιμων στόχων σε όλα τα νέα υπό διαπραγμάτευση σχέδια δράσης της ΕΠΓ· υπογραμμίζει την απαραίτητη αλληλεξάρτηση μεταξύ όλων των κεφαλαίων των συγκεκριμένων σχεδίων δράσης, ούτως ώστε να σημειωθεί πρόοδος σε όλα αδιακρίτως τα κεφάλαια· για τον λόγο αυτό, επαναλαμβάνει την έκκλησή του για παγκόσμια πολιτική ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατίας που θα συγκεντρώνει όλα τα υφιστάμενα κείμενα του συγκεκριμένου τομέα·
9. διαπιστώνει ότι, παρά την αυξημένη ευελιξία και απλότητα των κοινοτικών μέσων βοήθειας, όπως καταδείχθηκε ειδικά από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα (EIDHR)(2), οι διαδικασίες και τα χρονοδιαγράμματα στο πλαίσιο του ΕΜΓΕΣ παραμένουν επαχθή για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τις τοπικές αρχές· καλεί την Επιτροπή να διεξαγάγει συγκριτική ανάλυση των διαδικασιών που εφαρμόζονται από άλλους μείζονες δωρητές και να παρουσιάσει τα αποτελέσματα αυτής της ανάλυσης στο Κοινοβούλιο·
10. πιστεύει ότι η τομεακή και γενική δημοσιονομική στήριξη στο πλαίσιο του ΕΜΓΕΣ θα πρέπει να διατεθεί μόνο σε χώρες που είναι σε θέση να την υλοποιήσουν με διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και υπευθυνότητα· καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει την καταλληλότητα της δημοσιονομικής στήριξης σε χώρες που έχουν προβλήματα με τη δημοσιονομική διαχείριση και τις διαδικασίες ελέγχου, και υψηλά επίπεδα διαφθοράς· ζητεί από την Επιτροπή να επιδιώξει τη σωστή ισορροπία μεταξύ ευελιξίας και διαφάνειας στις φάσεις επιλογής, εκτέλεσης και επίβλεψης των προγραμμάτων του ΕΜΓΕΣ·
11. τονίζει την ανάγκη για συγκεκριμένη ανά χώρα προσέγγιση σε σχέση με τις πολιτικές προϋποθέσεις, με σκοπό μεταξύ άλλων την προαγωγή της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης, το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και την ανεξαρτησία των δικαστικών αρχών· θεωρεί ως εκ τούτου ότι πρέπει να δημοσιοποιηθεί και να υποβληθεί στο Κοινοβούλιο εμπεριστατωμένη και εκτενής αξιολόγηση όλων των προγραμμάτων στον τομέα της Δικαιοσύνης που χρηματοδοτούνται μέσω αυτού του μηχανισμού·
12. χαιρετίζει την ενσωμάτωση της διασυνοριακής συνεργασίας στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού ΕΜΓΕΣ ως στρατηγικό εργαλείο για την ανάπτυξη κοινών σχεδίων και την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των χωρών ΕΠΓ και των κρατών μελών· επιμένει, όμως, για την ανάγκη δημιουργίας ειδικών μέσων ώστε να εξασφαλιστεί τακτικός έλεγχος της διαχείρισης και της διαδικασίας εφαρμογής των κοινών επιχειρησιακών προγραμμάτων και στις δύο πλευρές των συνόρων της ΕΕ·
13. καλεί την Επιτροπή να ετοιμάσει λεπτομερή επισκόπηση όλων των κοινών επιχειρησιακών προγραμμάτων που έχουν εγκριθεί για την περίοδο 2007-2013, από κοινού με μία αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο έχουν τηρηθεί οι αρχές της διαφάνειας, αποτελεσματικότητας και εταιρικής σχέσεως όσον αφορά την υλοποίηση των σχεδίων· ενθαρρύνει την Επιτροπή να ετοιμάσει απογραφή των πλέον συχνών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι αρχές διαχείρισης, τόσο στις περιοχές των συνόρων της ΕΕ όσο και στις χώρες ΕΠΓ, με σκοπό να εντοπιστούν οι πλέον κατάλληλες λύσεις για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού·
14. ενθαρρύνει την Επιτροπή να διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών σε ζητήματα διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ προγραμμάτων ΕΠΓ και σχεδίων και των δράσεων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του στόχου της "συνεργασίας ευρωπαϊκών φορέων αυτοδιοίκηση" και σύμφωνα με την ήδη ολοκληρωθείσα κοινοτική πρωτοβουλία Interreg III A· πιστεύει, ειδικότερα, ότι η εκπαίδευση (συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων εκμάθησης των γλωσσών των γειτονικών χωρών) και οι πρωτοβουλίες αδελφοποίησης δημοσίων υπαλλήλων θα πρέπει να προωθηθούν· προτείνει στο πλαίσιο αυτό περιοδικές αναλύσεις για τις βελτιώσεις που επιτεύχθηκαν από απόψεως δυναμικού και θεσμικής οικοδόμησης από τις δύο πλευρές των συνόρων της ΕΕ·
15. υπογραμμίζει τη σημασία της αποσαφήνισης της σχέσης μεταξύ της ΕΠΓ ως πολιτικής πλαισίου, και των περιφερειακών πρωτοβουλιών ΕΠΓ, όπως η συνέργεια του Εύξεινου Πόντου, η Ένωση για τη Μεσόγειο και η μελλοντική Ανατολική Εταιρική Σχέση, καθώς και τη σημασία της βελτίωσης του συντονισμού και της συμπληρωματικότητας των συγκεκριμένων πρωτοβουλιών και των διαφόρων κοινοτικών μέσων βοήθειας· ζητεί βελτιωμένο συγχρονισμό μεταξύ των προγραμμάτων ΕΜΓΕΣ και της χρηματοοικονομικής συνεργασίας που παρέχεται από τα κράτη μέλη και από διεθνείς οργανισμούς·
16. τονίζει την ανάγκη για ενισχυμένη συνεργασία από μέρους των χωρών ΕΜΓΕΣ με τους οργανισμούς της ΕΕ, και για μεγαλύτερες ευκαιρίες υπέρ των χωρών ΕΜΓΕΣ ώστε αυτές να συμμετάσχουν στα κοινοτικά προγράμματα, υπό τον όρο να έχουν επιτευχθεί οι στόχοι των σχεδίων δράσης ΕΠΓ· καλεί την Επιτροπή να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για την ελαχιστοποίηση του χρηματοοικονομικού βάρους που επωμίζονται οι τρίτες χώρες για τη συμμετοχή τους στα συγκεκριμένα κοινοτικά προγράμματα·
17. τονίζει την ανάγκη διαφάνειας σε ό,τι αφορά τις πληρωμές στο πλαίσιο του ΕΜΓΕΣ, ανά χώρα, ανά περιφέρεια και ανά τομέα προτεραιότητας·
18. ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην αυξημένη κινητικότητα, κυρίως μέσω της σύστασης συμπράξεων για κινητικότητα εντός των χωρών ΕΜΓΕΣ, καθώς και στις διαπροσωπικές επαφές, ιδίως στους τομείς της εκπαίδευσης, της έρευνας και της ανάπτυξης, των επιχειρήσεων και του πολιτικού διαλόγου· υποστηρίζει την ανάγκη ανάληψης επείγουσας δράσης για τη μείωση των τελών θεώρησης διαβατηρίων για τους υπηκόους και τους μονίμους κατοίκους όλων των χωρών ΕΜΓΕΣ, με απώτατο σκοπό την κατάργηση των ερωτήσεων·
19. εγκρίνει την προσέγγιση της Επιτροπής για την οικονομική ενοποίηση, η οποία περιλαμβάνει τον στόχο της δημιουργίας βαθιά θεμελιωμένου και συνολικού χώρου ελεύθερων συναλλαγών·
20. σημειώνει ότι παρά τις προσπάθειες κάποιων χωρών ΕΜΓΕΣ να προαγάγουν την ισότητα των φύλων και να αυξήσουν τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή, τα μέτρα αυτά δεν έχουν αποφέρει ακόμη καμία σημαντική βελτίωση στις χώρες της Μεσογειακής Γειτονίας, ούτε και σε ορισμένες χώρες της Ανατολικής Γειτονίας· καλεί την Επιτροπή να ασχοληθεί πιο συστηματικά με τις ανισότητες μεταξύ των δύο φύλων κατά τον προγραμματισμό και την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας και Εταιρικής Σχέσης·
21. υποστηρίζει την προσέγγιση της Επιτροπής στο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας με στόχο τη δημιουργία σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα αμοιβαίως επωφελούς διασυνδεδεμένης και διαφοροποιημένης ενεργειακής αγοράς μεταξύ της ΕΕ και των γειτονικών χωρών· τονίζει, ωστόσο, ότι παράλληλα με την περαιτέρω εναρμόνιση των ενεργειακών πολιτικών και της νομοθεσίας των εταίρων με την πρακτική της ΕΕ και με το κοινοτικό κεκτημένο, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών υποδομών στις χώρες εταίρους·
22. εκφράζει την ικανοποίησή του που η πρόταση της Επιτροπής για την Ανατολική Εταιρική Σχέση περιλαμβάνει τη δημιουργία θεματικών πεδίων (Δημοκρατία, Χρηστή Διακυβέρνηση και Σταθερότητα, Οικονομική Ολοκλήρωση και Σύγκλιση με τις Πολιτικές της ΕΕ, Ενεργειακή Ασφάλεια, Διαπροσωπικές Επαφές) που αντιστοιχούν στους κύριους τομείς συνεργασίας·
23. υπογραμμίζει την ανάγκη να αυξηθεί το χρηματοδοτικό κονδύλιο του ΕΜΓΕΣ προκειμένου η ΕΠΓ να επιτύχει τους ολοένα και πιο φιλόδοξους στόχους της και να στηρίξει τις νέες περιφερειακές της πρωτοβουλίες· ζητεί, όταν γίνει αυτό, να μπορούν να επωφεληθούν τόσο οι μεσογειακές όσο και οι ανατολικές χώρες·
24. ζητεί την αξιολόγηση της παρούσας αποτελεσματικότητας και του αντίκτυπου των δαπανών σε ευρύτερο πλαίσιο, όπως των προγραμμάτων βοήθειας τρίτων χωρών·
25. ζητεί από την Επιτροπή να ετοιμάσει αξιολόγηση του αντίκτυπου που έχει στις χώρες της ΕΠΓ η πολιτική εξωτερικής βοήθειας τρίτων χωρών, ιδίως της Κίνας και της Ρωσίας, και του αντίκτυπου της χρηματοοικονομικής κρίσης σε όλες τις χώρες ΕΜΓΕΣ·
26. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει αυστηρά τις πραγματικές ανάγκες των χωρών στις οποίες παρέχει επί του παρόντος επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια και συναφή συνδρομή, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τα επίπεδα του ΑΕγχΠ και τους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης των δικαιούχων κρατών·
27. ζητεί από τα κράτη μέλη να παράσχουν χρηματοοικονομική στήριξη για το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που προβλέπουν τα σχέδια δράσης της ΕΠΓ, μέσω περαιτέρω συνεισφορών στην Επενδυτική Διευκόλυνση Γειτονίας και σε παρόμοιες πρωτοβουλίες ΕΜΓΕΣ και μέσω ενίσχυσης της διμερούς βοήθειας·
28. υπενθυμίζει ότι, κατά τις διαπραγματεύσεις για τη νομική βάση του ΕΜΓΕΣ, το Κοινοβούλιο εξέφρασε εύλογες ανησυχίες σχετικά με το πώς τα μεσοπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα έγγραφα στρατηγικής και τα εθνικά έγγραφα, που συχνά περιέχουν ενδεικτικά οικονομικά ποσά, θα υπόκειντο σε κοινοβουλευτικό έλεγχο· ζητεί να αξιολογηθεί ο τρόπος με τον οποίο υλοποιήθηκαν αυτές οι ενδεικτικές οικονομικές δεσμεύσεις κατά τα τελευταία δύο χρόνια·
29. εκφράζει, σε αυτό το πλαίσιο, τις ανησυχίες του για το υψηλό επίπεδο των ζητούμενων μεταφορών πιστώσεων του Προϋπολογισμού για το κεφάλαιο 19 08, οι οποίες ήδη συνιστούν σωρευτική αύξηση ύψους 410 εκατομμυρίων ευρώ σε πιστώσεις υποχρεώσεων και ύψους 635 εκατομμυρίων ευρώ σε πιστώσεις πληρωμών για τα έτη 2007 και 2008·
30. διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι οι χώρες που εμπίπτουν στον ΕΜΓΕΣ δικαιούνται να λαμβάνουν δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ)(3), και ότι οι χρηματοδοτικές δραστηριότητες πρέπει να είναι σύμφωνες με τις εξωτερικές πολιτικές της ΕΕ και να τις στηρίζουν, συμπεριλαμβανομένων ειδικών περιφερειακών στόχων· υπενθυμίζει ότι το τρέχον ανώτατο όριο των χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων της ΕΤΕπ για χώρες ΕΜΓΕΣ στην περίοδο 2007-2013 είναι 12,4 δισ. ευρώ, κατανεμημένο σε δύο επιμέρους ενδεικτικά ανώτατα όρια ύψους 8,7 δισ. ευρώ για μεσογειακές χώρες και 3,7 δισ. ευρώ για τις ανατολικές χώρες και τη Ρωσία· ζητεί να γίνει αξιολόγηση από κοινού με την ΕΤΕπ για να διαπιστωθεί ο τρόπος με τον οποίο εκτελούνται αυτού του είδους τα δάνεια·
31. διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ακύρωσε πρόσφατα την αρχική νομική βάση, μετά την αμφισβήτησή της από το Κοινοβούλιο(4), και απεφάνθη ότι σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να ισχύει η διαδικασία της συναπόφασης βάσει των άρθρων 179 και 189α της Συνθήκης ΕΚ· τονίζει ότι η αναθεώρηση του ΕΜΓΕΣ και η έγκριση κανονισμού για την αντικατάσταση της ακυρωθείσας απόφασης του Συμβουλίου περί κοινοτικής εγγύησης στα δάνεια της ΕΤΕπ, πρέπει να γίνουν εκ παραλλήλου, καθώς είναι συμπληρωματικά κείμενα όσον αφορά την πολιτική της ΕΕ έναντι γειτονικών χωρών και πρέπει να αποφευχθούν αντιφατικές ή αντιπαραγωγικές διατάξεις
32. εκφράζει εκ νέου την ανησυχία του σχετικά με τα πιθανά προβλήματα ελέγχου και τον κίνδυνο κατάχρησης των κοινοτικών κονδυλίων όταν η κοινοτική βοήθεια διοχετεύεται μέσω καταπιστευματικών ταμείων στα οποία συμμετέχουν περισσότεροι του ενός δωρητές· τονίζει τη σημασία του χρηστού συστήματος δημόσιων οικονομικών θεμελιωμένου στη διαφάνεια και τον δημοκρατικό έλεγχο· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να αποφύγει τη διοχέτευση κονδυλίων μέσω αυτών των μεσαζόντων, όπου είναι δυνατόν και όπου υπάρχουν καλύτερα και πιο διαφανή μέσα για τη διοχέτευση κονδυλίων αυτού του είδους·
Ειδικές παρατηρήσεις ανά χώρα και ανά περιοχή
33. επισημαίνει την πρόοδο που σημειώθηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της Ένωσης για τη Μεσόγειο· τονίζει, ωστόσο, ότι:
–
η χρηματοδότηση του ΕΜΓΕΣ για οποιαδήποτε πρωτοβουλία ΕΠΓ στα νότια ή στα ανατολικά δεν θα πρέπει να αποβαίνει σε βάρος οποιασδήποτε άλλης πρωτοβουλίας·
–
το Κοινοβούλιο θα πρέπει να ενημερώνεται επαρκώς για τα προγράμματα της Ένωσης για τη Μεσόγειο που χρηματοδοτούνται από τον ΕΜΓΕΣ·
–
όταν χρησιμοποιούνται κονδύλια του ΕΜΓΕΣ, η διαφάνεια άλλων πηγών, περιλαμβανομένης της ιδιωτικής χρηματοδότησης, είναι ιδιαίτερα σημαντική·
34. υπενθυμίζει ότι η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας (ΕΠΓ), κατά το Μεσογειακό σκέλος της, πρέπει να συμπληρώνει τη διαδικασία της Βαρκελώνης, και ότι οι στόχοι της πρέπει να προσδιορισθούν με μεγαλύτερη σαφήνεια, ώστε να ενισχυθεί η Διαδικασία της Βαρκελώνης μέσα από την προαγωγή πολυμερούς περιφερειακής προσέγγισης·
35. θεωρεί ότι, για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των περιφερειακών, πολυμερών και διασυνοριακών έργων στο πλαίσιο του ΕΜΓΕΣ, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο επέκτασης της συμμετοχής σε αυτά τα προγράμματα όλων των νέων εταίρων της Ένωσης για τη Μεσόγειο·
36. είναι της άποψης ότι οι τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις στην ανατολική γειτονιά της ΕΕ αναδεικνύουν τη σημασία της περαιτέρω ανάπτυξης της ΕΠΓ μέσα από καλύτερη προσαρμογή της στις ανάγκες των εταίρων, περιλαμβανομένης της ενισχυμένης παρουσίας της ΕΕ στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου και μεγαλόπνοης Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης· τονίζει την ανάγκη να επισπευστεί, ειδικότερα σε σχέση με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, η ίδρυση ζώνης ελεύθερων συναλλαγών μόλις θα είναι έτοιμες οι χώρες εταίροι, και την ανάγκη να ολοκληρωθούν όσο το δυνατόν συντομότερα οι ενέργειες για την κατάργηση των θεωρήσεων διαβατηρίου με την ΕΕ, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας για την προαγωγή της σταθερότητας και της ευημερίας στην ευρωπαϊκή γειτονιά·
37. προτείνει να δημιουργηθεί, με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κατά τα πρότυπα των Συνελεύσεων "Euromed" και "Eurolat", μία Συνέλευση των Ανατολικών Γειτονικών Χωρών υπό την ονομασία Euroeast, η οποία θα χρησιμεύσει να τεθεί σε εφαρμογή ο ΕΜΓΕΣ στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, δηλαδή στην Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία, τη Μολδαβία την Ουκρανία και τη Λευκορωσία·
38. επισημαίνει ότι οι "παγωμένες" διενέξεις αποτελούν εμπόδιο για την πλήρη ανάπτυξη της ΕΠΓ σε ό,τι αφορά τον Νότιο Καύκασο και ζητεί την ενεργότερη εμπλοκή του Συμβουλίου στην επίλυση των συγκρούσεων·
39. τονίζει ότι απαιτείται μεγαλύτερη εμπλοκή στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, εάν επιθυμεί η ΕΕ να βοηθήσει στην επίλυση ορισμένων εκκρεμών διενέξεων και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των χωρών της περιοχής· πιστεύει ότι η αυξημένη περιφερειακή συνεργασία στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου πρέπει να αποτελεί μια από τις βασικές προτεραιότητες τόσο για την ΕΠΓ όσο και για διάφορες περιφερειακές πρωτοβουλίες που δρομολογεί η ΕΕ· αναμένει με ανυπομονησία την περαιτέρω εφαρμογή της συνέργειας του Εύξεινου Πόντου· ζητεί την ενίσχυση της συνεργασίας με την Τουρκία στον Εύξεινο Πόντο, ενόψει της στρατηγικής σπουδαιότητας και του ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, καθώς και με την Ρωσία, τονίζοντας την ανάγκη να μετέχουν πλήρως οι χώρες αυτές στη διευθέτηση περιφερειακών διενέξεων και στην προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής γειτονίας· υποστηρίζει την άποψη ότι πολλά έργα κοινού συμφέροντος θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στο πλαίσιο αυτό·
40. επικροτεί το ότι η Ανατολική Εταιρική Σχέση προσφέρει σημαντικότερο κίνητρο για τις φιλόδοξες χώρες εταίρους, όπως η Ουκρανία· χαιρετίζει ειδικότερα το νέο Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Οικοδόμησης Θεσμών που αναμένεται ότι θα βελτιώσει τις διοικητικές ικανότητες στους αντίστοιχους τομείς συνεργασίας·
41. θεωρεί, σε αυτό το πλαίσιο, ότι η Ανατολική Εταιρική Σχέση δεν θα πρέπει να εμποδίσει την ένταξη στην ΕΕ όσων γειτονικών χωρών επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση ένταξης βάσει του άρθρου 49 της Συνθήκης ΕΕ·
42. εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής η οποία προβλέπει την οικοδόμηση νέων σχέσεων με τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης βάσει ειδικών για κάθε χώρα συμφωνιών σύνδεσης, που θα ανταποκρίνονται καλύτερα στις προσδοκίες των εταίρων για στενότερη σχέση·
43. εκφράζει την ικανοποίησή του που η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πρότασης για την Ανατολική Εταιρική Σχέση στο πλαίσιο των σχέσεων με τους ανατολικούς εταίρους· εγκρίνει τους βασικούς στόχους της προαναφερθείσας ανακοίνωσης της Επιτροπής, της 3ης Δεκεμβρίου 2008, όπως την άμεση ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων σχετικά με την ένταξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας στην Ενεργειακή Κοινότητα και την αύξηση των πολιτικών επαφών με το Αζερμπαϊτζάν, με στόχο τη σύγκλιση του τελευταίου με την ενεργειακή αγορά της ΕΕ και την ενοποίηση των υποδομών· τονίζει ότι όλες οι χώρες της ΕΠΓ πρέπει να συμπεριληφθούν στα μέτρα ενεργειακής συνεργασίας·
44. εγκρίνει τη δέσμη μέτρων οικονομικής αποκατάστασης και σταθερότητας μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού, η οποία θα παράσχει έως και 500 εκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 2008-2010 για την ανοικοδόμηση της Γεωργίας μετά από καταστροφικό πόλεμο και για τη διασφάλιση της οικονομικής αποκατάστασης των εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων μέχρι την επιστροφή τους στις εστίες και στις περιουσίες τους· υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η βοήθεια θα διατεθεί για την κάλυψη των πλέον επειγουσών αναγκών της Γεωργίας, η κοινοτική χρηματοδότηση θα πρέπει να συνδυαστεί με κατάλληλες προϋποθέσεις και μηχανισμούς επίβλεψης· επισημαίνει ότι η βοήθεια θα πρέπει να διοχετευθεί με στόχο τη στήριξη της μεταρρυθμιστικής ατζέντας όπως αυτή ορίζεται στο σχέδιο δράσης της ΕΠΓ και στα έγγραφα προγραμματισμού του ΕΜΓΕΣ, τα οποία εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά επίκαιρα·
45. τονίζει ότι το χρηματοδοτικό κονδύλιο για τη Λευκορωσία πρέπει να αυξηθεί και η συνεργασία να διευρυνθεί ώστε να καλύπτει τομείς πέρα από την ενέργεια, το περιβάλλον και τη μετανάστευση, με σκοπό να προωθηθεί η πολιτική της αναζωπύρωσης της συνεργασίας που δρομολόγησε το Συμβούλιο τον Σεπτέμβριο του 2008· υπενθυμίζει ότι οι σχέσεις της ΕΕ με τη Λευκορωσία θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την προσήλωση της λευκορωσικής κυβέρνησης στις δημοκρατικές αξίες· υπογραμμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικές πολιτικές προϋποθέσεις και για εγγυήσεις ότι η βοήθεια θα έχει άμεσο θετικό αντίκτυπο στους πολίτες και ότι δεν θα γίνει κατάχρησή της από τις αρχές σε βάρος των πολιτικών τους αντιπάλων· τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να παράσχει ουσιαστικότερη στήριξη στην κοινωνία των πολιτών και στα πολιτικά κόμματα που προασπίζονται τη δημοκρατία·
46. είναι της άποψης ότι η ΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθεί στα εξής ζητήματα κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για νέα συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας ΕΕ-Ρωσίας:
–
μεγαλύτερη ρωσική συνεργασία στον εντοπισμό σαφών προτεραιοτήτων χρηματοδοτικής συνεργασίας, οι οποίες θα οδηγήσουν σε καλύτερο σχεδιασμό και πολυετή προγραμματισμό της βοήθειας·
–
εγγυήσεις ότι κάθε χρηματοδοτική βοήθεια που θα χορηγηθεί στις ρωσικές αρχές θα συμβάλλει στην ενίσχυση των δημοκρατικών προδιαγραφών στη Ρωσική Ομοσπονδία·
–
αυξημένη κοινή ιδιοκτησία των προγραμμάτων που έχουν θεωρηθεί κατάλληλα προς χρηματοδότηση·
o o o
47. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών μελών και των χωρών ΕΜΓΕΣ, στο Συμβούλιο της Ευρώπης, στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη και στην Ευρωμεσογειακή Κοινοβουλευτική Συνέλευση.
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1889/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, για την καθιέρωση χρηματοδοτικού μέσου για την προαγωγή της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου παγκοσμίως (ΕΕ L 386, 29.12.2006, σ. 1).
Απόφαση 2006/1016/EΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2009, για την παροχή εγγύησης της Κοινότητας στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σε περίπτωση ζημιών από δάνεια και εγγυήσεις δανείων που χορηγούνται για σχέδια εκτός της Κοινότητας (ΕΕ L 414, 30.12.2006, σ. 95).
Απόφαση του Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα) της 6ης Νοεμβρίου 2008 στην υπόθεση C-155/07, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως (ΕΕ C 327, 20.12.2008, σ. 2).