Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2009/2103(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A7-0121/2010

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A7-0121/2010

Συζήτηση :

PV 05/05/2010 - 24
CRE 05/05/2010 - 24

Ψηφοφορία :

PV 06/05/2010 - 7.6
Αιτιολογήσεις ψήφου
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P7_TA(2010)0152

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 355kWORD 145k
Πέμπτη 6 Μαΐου 2010 - Βρυξέλλες Οριστική έκδοση
Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη δράση κατά του καρκίνου: ευρωπαϊκή σύμπραξη
P7_TA(2010)0152A7-0121/2010

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 6ης Μαΐου 2010 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη δράση κατά του καρκίνου: ευρωπαϊκή σύμπραξη (2009/2103(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη δράση κατά του καρκίνου: ευρωπαϊκή σύμπραξη (COM(2009)0291),

–   έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1350/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2007 που αφορά τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης στον τομέα της υγείας για την περίοδο (2008-2013)(1),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Οκτωβρίου 2008 με θέμα «Μαζί για την υγεία: Στρατηγική προσέγγιση της ΕΕ για την περίοδο 2008-2013»(2),

–   έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013)(3),

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη μείωση του άχθους του καρκίνου που εγκρίθηκαν στις 10 Ιουνίου 2008(4),

–   έχοντας υπόψη τη σύσταση 2003/878/ΕΚ του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2003 σχετικά με τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου(5),

–   έχοντας υπόψη τη δήλωσή του της 11ης Οκτωβρίου 2007 σχετικά με την ανάγκη ολοκληρωμένης στρατηγικής για τον έλεγχο του καρκίνου(6),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Απριλίου 2008 σχετικά με την καταπολέμηση του καρκίνου στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση(7),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Οκτωβρίου 2006 σχετικά με τον καρκίνο του μαστού στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση(8),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 5ης Ιουνίου 2003 σχετικά με τον καρκίνο του μαστού στην Ευρωπαϊκή Ένωση(9),

–   έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 646/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη θέσπιση σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του καρκίνου εντός του πλαισίου δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (1996-2000)(10),

–   έχοντας υπόψη την απόφαση 2004/513/ΕΚ του Συμβουλίου της 2ας Ιουνίου 2004 σχετικά με τη σύναψη της σύμβασης-πλαισίου της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας για την καταπολέμηση του καπνίσματος(11),

–   έχοντας υπόψη τον ευρωπαϊκό κώδικα κατά του καρκίνου: τρίτη έκδοση,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση για τον καρκίνο «World Cancer Report 2008» του Διεθνούς Οργανισμού Ερευνών για τον Καρκίνο (IARC),

–   έχοντας υπόψη τη δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ηπατίτιδα C(12),

–   έχοντας υπόψη τη δραστηριότητα και τα συμπεράσματα της διακομματικής κοινοβουλευτικής ομάδας συμφερόντων «Βουλευτές του ΕΚ κατά του καρκίνου» (MAC),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 184 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 35 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης(13),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A7-0121/2010),

Α.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καρκίνος εξαπλώνεται παγκοσμίως με ρυθμούς επιδημίας παρά την πρόοδο της ιατρικής,

Β.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες χώρες έχουν σημειώσει πρόοδο στη μείωση των ποσοστών καρκίνου χάρη στις πολιτικές κατά του καπνίσματος, τη βελτίωση της δευτερογενούς πρόληψης και τη θεραπεία ορισμένων μορφών καρκίνου(14),

Γ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, ο καρκίνος είναι μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου παγκοσμίως και σε αυτόν αποδόθηκε το 13% περίπου όλων των θανάτων που επήλθαν κατά το 2004,

Δ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καρκίνος ήταν η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου το 2006, και ευθύνεται για δύο στους δέκα θανάτους για τις γυναίκες και τρεις στους δέκα θανάτους για τους άνδρες, δηλαδή σε 3,2 περίπου εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ γίνεται διάγνωση της νόσου κάθε χρόνο· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θάνατοι οφείλονται κατά κύριο λόγο στον καρκίνο του πνεύμονα, τον καρκίνο του παχέος εντέρου και τον καρκίνο του μαστού,

Ε.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ερευνών για τον Καρκίνο (IARC), σε έναν στους τρεις Ευρωπαίους γίνεται διάγνωση της νόσου κάποια στιγμή στη ζωή του και ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους πεθαίνει από τη νόσο,

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τις προβλέψεις, το 2010, 3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι θα εμφανίσουν καρκίνο και περίπου 2 εκατομμύρια αναμένεται να πεθάνουν από καρκίνο, και ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις για το 2020 3,4 εκατομμύρια Ευρωπαίοι θα εμφανίσουν καρκίνο και πάνω από 2,1 εκατομμύρια θα πεθάνουν από τη συγκεκριμένη νόσο,

Ζ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συχνότερα είδη καρκίνου διαφέρουν μεταξύ γυναικών και ανδρών, καθώς και ότι οι γυναίκες προσβάλλονται κυρίως από καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του ενδομητρίου, των σαλπιγγών, των ωοθηκών και του αιδοίου, αλλά συχνά επίσης και από καρκίνους του στομάχου και του παχέος εντέρου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συχνότητα του καρκίνου του μαστού αυξάνεται μεταξύ των γυναικών σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, προσβάλλοντας και νεότερες γυναίκες και ότι 275 000 γυναίκες στην ΕΕ προσβάλλονται από καρκίνο του μαστού ετησίως,

Η.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταπολέμηση του καρκίνου θα πρέπει να θεωρείται ουσιαστικό τμήμα της στρατηγικής για την υγεία,

Θ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 30% των καρκίνων είναι δυνατόν να προληφθούν και οι συνέπειές τους να μετριασθούν με την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία και, παράλληλα, ότι η αποτελεσματικότητα των εθνικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου για τις γυναίκες ποικίλλει και εξαρτάται από το ποσοστό κάλυψης του γυναικείου πληθυσμού, την πρόσβαση σε μαστογραφία και την ποιότητα αυτής, τη θεραπεία και άλλους παράγοντες,

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καρκίνος στην παιδική ηλικία, η σημαντικότερη αιτία θανάτου από ασθένεια μεταξύ των νέων, μπορεί να αντιμετωπισθεί επιτυχώς με ποσοστό επιβίωσης 80%,

ΙΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη περιλαμβάνει τόσο την πρωτογενή πρόληψη της επίπτωσης όσο και τη δευτερογενή πρόληψη διαμέσου του προσυμπτωματικού ελέγχου και της έγκαιρης διάγνωσης,

ΙΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποτελεσματική πρωτογενής πρόληψη μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της υγείας μέσω παρεμβάσεων προσανατολισμένων στον πληθυσμό και μέτρων για την ενθάρρυνση υγιεινών τρόπων ζωής,

ΙΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόληψη περιλαμβάνει τόσο την πρωτογενή πρόληψη της επίπτωσης, η οποία μπορεί να επιτευχθεί με τη μείωση της έκθεσης του πληθυσμού σε καρκινογόνους ρύπους στο περιβάλλον, όσο και τη δευτερογενή πρόληψη διαμέσου του προσυμπτωματικού ελέγχου και της έγκαιρης διάγνωσης,

ΙΔ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η πιθανότητα εκδήλωσης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας (του δεύτερου συχνότερου είδους καρκίνου στις γυναίκες μετά τον καρκίνο του μαστού) μπορεί να προληφθεί μέσω κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής, όπως είναι τα προληπτικά εμβόλια κατά καρκινογόνων ιών,

ΙΕ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καρκίνος προκαλείται από πολλούς παράγοντες σε πολλαπλά στάδια και κατά συνέπεια απαιτεί ένα νέο πρότυπο πρόληψης του καρκίνου το οποίο θα εξετάζει σε ισότιμη βάση παράγοντες γενετικούς, επαγγελματικούς, περιβαλλοντικούς και τρόπου ζωής και κατά τρόπο που θα αντικατοπτρίζει τις πραγματικές συνδυαστικές επιπτώσεις των διαφόρων παραγόντων, αντί να εστιάζει σε μεμονωμένα αίτια,

ΙΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες δεν περιλαμβάνουν μόνον τον περιβαλλοντικό καπνό, την ακτινοβολία και την υπερβολική έκθεση σε υπεριώδεις ακτινοβολίες, αλλά επίσης και την έκθεση σε χημικούς ρύπους στις τροφές, στον αέρα, στο έδαφος και στο νερό εξαιτίας, μεταξύ άλλων, των βιομηχανικών διεργασιών, των γεωργικών πρακτικών ή της ύπαρξης τέτοιων ουσιών, για παράδειγμα, σε κατασκευαστικά και καταναλωτικά προϊόντα,

ΙΖ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμφάνιση της νόσου προκύπτει κατά κύριο λόγο ως συνέπεια της έκθεσης των ατόμων σε καρκινογόνους παράγοντες, οι οποίοι υπάρχουν σε αυτά που εισπνέουν, πίνουν και τρώνε ή στους οποίους εκτίθενται στο προσωπικό ή εργασιακό τους περιβάλλον· συνήθειες, όπως η χρήση καπνού, το διαιτολόγιο και τα πρότυπα σωματικής δραστηριότητας –καθώς επίσης και οι επαγγελματικές και περιβαλλοντικές συνθήκες– διαδραματίζουν μείζονα ρόλο στην ανάπτυξη του καρκίνου,

ΙΗ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, τουλάχιστον το 10% των ετήσιων θανάτων που σχετίζονται με τον καρκίνο προκαλούνται άμεσα από την έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες στον χώρο εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση αυτή θα μπορούσε να αποτραπεί, εάν οι καρκινογόνες ουσίες αντικαθίσταντο από λιγότερο επιβλαβείς ουσίες,

ΙΘ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ταχύς ρυθμός αύξησης ορισμένων μορφών καρκίνου, όπως για παράδειγμα ο καρκίνος των όρχεων και το λέμφωμα non-Hodgkin, και η αύξηση των καρκίνων σε παιδιά κατά 1% ετησίως στην Ευρώπη κατά τα τελευταία 20 χρόνια, σύμφωνα με την ΠΟΥ, καταδεικνύουν ότι πρέπει να εμπλέκονται και περιβαλλοντικοί παράγοντες,

Κ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποτελεσματική δευτερογενής πρόληψη, η οποία έχει ως στόχο την έγκαιρη διάγνωση της νόσου, μπορεί επίσης να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της πρόληψης στον τομέα της υγείας αλλά και της βελτίωσης της υγείας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η κάλυψη κατά 100% του πληθυσμού με εξετάσεις προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση κατά 94% και πλέον απολεσθέντων ετών ζωής και για κάθε 152 δοκιμασίες Παπανικολάου, το κέρδος θα ήταν ένας χρόνος ζωής,

ΚΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χημικοί ενδοκρινικοί διαταράκτες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση καρκίνου, για παράδειγμα στον καρκίνο του μαστού ή των όρχεων, και κατά συνέπεια απαιτούν την ανάληψη ειδικής δράσης,

ΚΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας αντιμετωπίζουν μείζονες προκλήσεις όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους και ότι πρώτη μεταξύ αυτών είναι ο αντίκτυπος της γήρανσης του πληθυσμού στις απαιτήσεις σε εργατικό δυναμικό και στις συνολικές δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη· επιπλέον, οι νέες τεχνολογίες, μολονότι αποφέρουν ουσιαστικά οφέλη, απαιτούν επαρκώς καταρτισμένο προσωπικό και ενδεχομένως αυξημένες δαπάνες,

ΚΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η συχνότητα εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, είναι σημαντικά υψηλότερη σε ορισμένους πληθυσμούς μεταναστριών και, ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι τα προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης θα επικεντρώνονται και θα είναι διαθέσιμα σε αυτές τις ομάδες υψηλού κινδύνου,

ΚΔ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η γήρανση του πληθυσμού της Ένωσης είναι ένας από τους λόγους αύξησης του άχθους του καρκίνου σε ολόκληρη την Ένωση και ότι η αύξηση των περιστατικών καρκίνου θα ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στα δημοσιονομικά και στην παραγωγικότητα της ιδιωτικής οικονομίας και ότι κατά συνέπεια η βελτίωση των δεικτών υγείας που συνδέονται με τον καρκίνο θα συνεισφέρει στη βελτίωση και των μακροχρόνιων οικονομικών δεικτών,

ΚΕ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επιπολασμός του καρκίνου συσχετίζεται με την αύξηση της ηλικίας και είναι στενά συνδεδεμένος με τα γηρατειά και υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο ότι με τη γήρανση του πληθυσμού θα αυξηθεί και η συνολική επίπτωση του καρκίνου· η τάση αυτή θα εκδηλωθεί κυρίως μεταξύ των γυναικών μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής από τους άνδρες και, ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι τα προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης δεν θα είναι διαθέσιμα μόνον για τις γυναίκες μέσης ηλικίας αλλά επίσης και για τις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας καθώς και για τις πολύ ηλικιωμένες,

ΚΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι στη Συνθήκη της Λισαβόνας η συντρέχουσα αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών αφορά τις κοινές προκλήσεις για την ασφάλεια στον τομέα της δημόσιας υγείας, όπως η προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας,

ΚΖ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ποσοστά θανάτων από καρκίνο στα νέα κράτη μέλη είναι υψηλότερα από αυτά της ΕΕ των 15,

ΚΗ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΠΟΥ εκτιμά ότι τουλάχιστον το ένα τρίτο όλων των περιπτώσεων καρκίνου είναι δυνατόν να προληφθούν και ότι η πρόληψη είναι η πλέον αποδοτική από άποψη κόστους μακροπρόθεσμη στρατηγική για τον έλεγχο του καρκίνου και ότι εκτιμάται ότι ο καρκίνος θα μπορούσε να προληφθεί με την τροποποίηση ή την αποφυγή παραγόντων υψηλού κινδύνου όπως το κάπνισμα, το υπερβολικό βάρος, η χαμηλή πρόσληψη φρούτων και λαχανικών, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και η κατανάλωση αλκοόλ, οι λοιμώδεις παράγοντες και η έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες και στην ιονίζουσα ακτινοβολία,

ΚΘ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η κακή διατροφή, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η παχυσαρκία, ο καπνός και το αλκοόλ συνιστούν παράγοντες κινδύνου που είναι κοινοί και σε άλλες χρόνιες νόσους, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο διαβήτης τύπου 2 και οι αναπνευστικές νόσοι, και ως εκ τούτου τα προγράμματα για την πρόληψη του καρκίνου θα πρέπει να υλοποιούνται στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου προγράμματος για την πρόληψη των χρόνιων νόσων,

Λ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ήδη από το 1987 οι ειδικοί διαμόρφωσαν τον ευρωπαϊκό κώδικα κατά του καρκίνου ως ένα τεκμηριωμένο μέσο για τη διαχείριση της πρόληψης,

ΛΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι έντονες και απαράδεκτες διαφορές σε ό,τι αφορά την ποιότητα των εγκαταστάσεων για τη θεραπεία του καρκίνου, τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, τις κατευθυντήριες γραμμές για τεκμηριωμένες βέλτιστες πρακτικές, τις εγκαταστάσεις στον τομέα της ακτινοθεραπείας και την πρόσβασης σε αντικαρκινικά φαρμακευτικά σκευάσματα, συγκαταλέγονται μεταξύ των αιτιών που εξηγούν τις μεγάλες διαφορές ως προς την επίτευξη του ποσοστού της πενταετούς επιβίωσης για τα περισσότερα είδη καρκίνου σε όλη την Ευρώπη,

ΛΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανισότητες στον τομέα της υγείας αποτελούν ακόμη συχνό φαινόμενο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μειονεκτούσες κοινότητες αντιμετωπίζουν - λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε πόρους, πληροφορίες και υπηρεσίες - μεγαλύτερο κίνδυνο αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία συγκριτικά με όσους βρίσκονται σε υψηλότερη κοινωνικοοικονομική θέση,

ΛΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καρκίνος μπορεί να μειωθεί και να ελεγχθεί με την εφαρμογή τεκμηριωμένων στρατηγικών για την έγκαιρη διάγνωση και καθοδήγηση ασθενών με καρκίνο,

ΛΔ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι εκτιμάται πως το 25% όλων των θανάτων από καρκίνο στην Ένωση μπορεί να αποδοθεί στο κάπνισμα· λαμβάνοντας υπόψη ότι το κάπνισμα προκαλεί ποσοστό από 80% έως 90% των θανάτων από καρκίνο των πνευμόνων σε παγκόσμιο επίπεδο, και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των νεαρών κοριτσιών που αρχίζουν το κάπνισμα αυξάνεται, με συνεπαγόμενο κίνδυνο μελλοντικής αύξησης των κρουσμάτων καρκίνου του πνεύμονα στις γυναίκες,

ΛΕ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι τα τελευταία 20 έτη η επίπτωση του καρκίνου του ήπατος έχει υπερδιπλασιαστεί και ότι το 2006 καταγράφηκαν 50 300 νέα κρούσματα καρκίνου στην ΕΕ των 27 και 45 771 θάνατοι από τη νόσο, και λαμβάνοντας υπόψη ότι, επιπλέον του υπερβολικού βάρους και της κατανάλωσης αλκοόλ, ποσοστό από 75% έως 85% των κρουσμάτων πρωτογενούς καρκίνου του ήπατος μπορούν να αποδοθούν σε επίμονες λοιμώξεις από ιογενή ηπατίτιδα (Β ή C),

ΛΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει πλέον διαπιστωθεί ότι ο τρόπος ζωής, ιδιαίτερα οι διατροφικές συνήθειες, επηρεάζουν την εμφάνιση όγκων και κατά συνέπεια ότι η διατήρηση μιας καλής διατροφής συμβάλλει στην επιβίωση (τουλάχιστον για ορισμένους τύπους όγκων) και στην ποιότητα της ζωής των ασθενών με καρκίνο,

ΛΖ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένοι καρκίνοι μπορούν να αποφευχθούν και σε γενικές γραμμές η υγεία να βελτιωθεί με την υιοθέτηση υγιεινότερων τρόπων ζωής και λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν μορφές καρκίνου που μπορούν να θεραπευτούν ή των οποίων οι πιθανότητες ίασης μπορούν να αυξηθούν σημαντικά, εάν ανιχνευτούν σε πρόωρο στάδιο,

ΛΗ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καρκίνος είναι επίσης στενά συνδεδεμένος με την οικονομική και κοινωνική θέση και ότι οι παράγοντες που προκαλούν κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου είναι περισσότεροι στις ομάδες με το χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο· επιπλέον, οι ασθενείς στις χαμηλότερες κοινωνικοοικονομικές τάξεις παρουσιάζουν σταθερά χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης από όσους βρίσκονται σε υψηλότερα στρώματα,

ΛΘ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα αποτελεσματικό, τόσο σε σύλληψη όσο και σε διαχείριση, εθνικό πρόγραμμα ελέγχου του καρκίνου μειώνει την επίπτωση του καρκίνου και τη θνησιμότητα, σε ορισμένες περιπτώσεις και κατά ποσοστό άνω του 70%, και βελτιώνει τη ζωή των ασθενών με καρκίνο, ανεξάρτητα από τους τυχόν περιορισμούς που αντιμετωπίζει η εκάστοτε χώρα σε επίπεδο πόρων,

Μ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι μεταξύ των κρατών μελών υφίστανται μεγάλες ανισότητες όσον αφορά την ανάπτυξη, την εφαρμογή και την ποιότητα των σχεδίων ελέγχου του καρκίνου,

ΜΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή, σε εθνικό επίπεδο, αποτελεσματικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου του πληθυσμού –και σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές, εάν ήδη υπάρχουν– βελτιώνει ουσιαστικά την ποιότητα και την προσβασιμότητα του πληθυσμού στον προσυμπτωματικό έλεγχο, στη διάγνωση και στις θεραπευτικές υπηρεσίες, βελτιώνοντας επίσης κατ' αυτόν τον τρόπο τον έλεγχο του καρκίνου,

ΜΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι επί του παρόντος υπάρχουν σημαντικές ποιοτικές διαφορές στο εσωτερικό της ΕΕ όσον αφορά τον προσυμπτωματικό έλεγχο, την έγκαιρη διάγνωση και την παρακολούθηση του καρκίνου· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφορές σχετίζονται κυρίως με την εφαρμογή διαδικασιών για τους σκοπούς της έγκαιρης διάγνωσης, μιας μεθόδου που συντελεί στη μετρήσιμη και αποδοτική από πλευράς κόστους μείωση των επιπτώσεων της νόσου,

ΜΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάρτιση εθνικών μητρώων καρκίνου σε όλα τα κράτη μέλη είναι θεμελιώδους σημασίας για τη διασφάλιση της συγκρισιμότητας των δεδομένων για τον καρκίνο,

ΜΔ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των κοινών μας προσπαθειών,

ΜΕ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ειδίκευση του ιατρού ογκολόγου δεν είναι αναγνωρισμένη σε όλα τα κράτη μέλη και ότι θα πρέπει να διασφαλίζεται διαρκής ιατρική επιμόρφωση,

ΜΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων διασφαλίζονται από την κοινοτική νομοθεσία και, ως αρχή, η ελευθερία της εγκατάστασης συμβάλλει στη διασφάλιση του γεγονότος ότι οι επαγγελματίες του κλάδου της υγείας μετακινούνται εκεί που είναι περισσότερο απαραίτητοι, με άμεσα ωφελούμενους τους ασθενείς και αποφεύγοντας τις πολυάριθμες δυσκολίες που συνεπάγεται η διασυνοριακή μετακίνηση ασθενών,

ΜΖ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η σωματική και ψυχική υγεία είναι στενά συνδεδεμένες και αλληλένδετες και ότι αυτή η αμφίδρομη σύνδεση πολύ συχνά παραβλέπεται κατά τη φροντίδα καρκινοπαθών και άλλων χρηστών των θεραπευτικών υπηρεσιών,

ΜΗ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολυπλοκότητα του καρκίνου απαιτεί την ύπαρξη βελτιωμένης επικοινωνίας μεταξύ ευρέος φάσματος επαγγελματιών στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, και ειδικότερα όσων μετέχουν στην αγωγή ασθενών με καρκίνο, καθώς και ότι η ψυχοκοινωνική και ψυχολογική μέριμνα μπορεί να βελτιώσει το προσδόκιμο ζωής και την ποιότητα της ζωής των καρκινοπαθών,

ΜΘ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, επί του παρόντος, οι καρκινοπαθείς έχουν άνιση πρόσβαση στην ιατρική ενημέρωση και χρειάζεται επειγόντως να έχουν περισσότερες πληροφορίες για κάθε στάδιο της ασθένειάς τους,

1.   χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής για μια ευρωπαϊκή σύμπραξη για τη δράση κατά του καρκίνου για την περίοδο 2009-2013 με σκοπό τη στήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών για την αντιμετώπιση του καρκίνου, με τη δημιουργία ενός πλαισίου για τον καθορισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών, ικανοτήτων και εμπειρογνωμοσύνης στον τομέα της πρόληψης και του ελέγχου του καρκίνου, καθώς και με τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων παραγόντων από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια συλλογική προσπάθεια·

2.   υποστηρίζει ότι η λήψη σθεναρών μέτρων κατά του καρκίνου σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρέχει τη δυνατότητα θέσπισης ενός πλαισίου για συντονισμένη δράση σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο κρατών μελών· η ευρωπαϊκή σύμπραξη για τη δράση κατά του καρκίνου θα πρέπει να συμπληρώνει και να στηρίζεται στις ενέργειες που πραγματοποιούν επί του παρόντος τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα στον τομέα της υγείας και θα πρέπει να επιδιώκει τη δημιουργία συμπράξεων με άλλες υπηρεσίες και τομείς, με στόχο τη διασφάλιση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης όσον αφορά την πρόληψη και τη θεραπεία του καρκίνου·

3.   αναγνωρίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 168 της Συνθήκης ΣΛΕΕ, οι δράσεις στον τομέα της υγείας εμπίπτουν ως επί το πλείστον στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, υπογραμμίζει όμως ότι είναι σημαντικό να καθοριστεί ένας χάρτης πορείας σε κοινοτικό επίπεδο και ενθαρρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλάβουν από κοινού δράσεις, με μια εγκάρσια προσέγγιση, ενσωματώνοντας τον ιατρικό τομέα σε τομείς δράσεις όπως η παιδεία, το περιβάλλον, η έρευνα και οι κοινωνικές υποθέσεις·

4.   τονίζει ότι θα πρέπει να υπάρξει στενότερη συνεργασία με τους εμπλεκόμενους παράγοντες, με τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων σε διεθνές, ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, για μια αντιπροσωπευτική και αποτελεσματική σύμπραξη· η ευρωπαϊκή σύμπραξη για τη δράση κατά του καρκίνου θα πρέπει να συγκεντρώνει εκείνους τους εμπλεκόμενους παράγοντες που ενδιαφέρονται πραγματικά να βελτιώσουν τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας· δεν θα πρέπει να υποτιμάται η δυνατότητα αυτού του βήματος διαλόγου να συμβάλει στην ανάπτυξη και τη διάδοση κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις βέλτιστες πρακτικές· η σύμπραξη θα πρέπει επίσης να καθιερώσει διαύλους επικοινωνίας με άλλα βήματα διαλόγου, όπως το φόρουμ για την πολιτική υγείας της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το έργο που πραγματοποιείται κατά του καρκίνου λαμβάνει δεόντως υπόψη και άλλους προβληματισμούς όπως οι αδικίες στον τομέα της υγείας, οι καθοριστικοί για την υγεία παράγοντες και ο ρόλος των επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, παράγοντες που έχουν όλοι σαφή επίπτωση στον επιπολασμό και τη θεραπεία του καρκίνου·

5.   καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να συνεργαστούν με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο μιας καλά συντονισμένης διοργανικής σύμπραξης προκειμένου να μειωθεί το άχθος του καρκίνου, χρησιμοποιώντας τη νομική βάση που καθορίστηκε στην Συνθήκη της Λισαβόνας για την προστασία της δημόσιας υγείας και την πρόληψη των νόσων· η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει να εξετάσουν τις διάφορες επίσημες και ανεπίσημες δομές που υφίστανται για την πραγματοποίηση διαβουλεύσεων με τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

6.   καλεί την Επιτροπή να καθορίσει τον χαρακτήρα και τις πηγές χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής σύμπραξης για τη δράση κατά του καρκίνου·

7.   τονίζει ότι μια συνολική προσέγγιση για τον καρκίνο καθώς και πολυεπιστημονικές ομάδες μπορούν να εξασφαλίσουν αποτελεσματικότερη παροχή φροντίδας για τους ασθενείς με καρκίνο και ότι η ολοκληρωμένη φροντίδα για τον καρκίνο, που θα λαμβάνει δεόντως υπόψη την ψυχολογική και διανοητική ισορροπία και στήριξη, έχει ζωτική σημασία και πρέπει επίσης να ενθαρρύνεται·

8.   τονίζει ότι πρόκειται να ληφθούν ειδικά μέτρα για τις σπάνιες και λιγότερο συνηθισμένες μορφές καρκίνου, με στόχο να επιταχυνθεί η διάγνωση και να καταστεί η εμπειρογνωμοσύνη περισσότερο διαθέσιμη στα κέντρα αριστείας·

9.   επισημαίνει ότι, δυνάμει της Συνθήκης της Λισαβόνας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία και μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, μπορούν επίσης να θεσπίζουν μέτρα ενθάρρυνσης της προστασίας και της βελτίωσης της υγείας του ανθρώπου·

10.   θεωρεί ότι η επιτυχία της σύμπραξης, λαμβανομένης υπόψη της απουσίας συμπληρωματικής χρηματοδότησης έως το πέρας του ισχύοντος δημοσιονομικού πλαισίου (2013), εξαρτάται από τη βέλτιστη χρήση των διαθέσιμων πόρων·

11.   καλεί τα κράτη μέλη να διαμορφώσουν ολοκληρωμένα προγράμματα κατά του καρκίνου το συντομότερο δυνατόν, καθώς είναι καίρια για την επίτευξη του φιλόδοξου μακροπρόθεσμου στόχου της σύμπραξης για μείωση του άχθους του καρκίνου κατά 15% έως το 2020·

12.   καλεί την Επιτροπή να στηρίξει τις ενέργειές της στα πορίσματα της σύμπραξης κατά του καρκίνου σχετικά με τα σχέδια ελέγχου του καρκίνου και να υποβάλει πρόταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με σχέδια ελέγχου του καρκίνου· καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί ανεξάρτητα επί ετήσιας βάσης την εφαρμογή και την πρόοδο της σύστασης που θα υιοθετηθεί·

13.   υπογραμμίζει ότι η πρόληψη είναι η πλέον αποδοτική από άποψη κόστους λύση, καθώς το ένα τρίτο των καρκίνων μπορούν να προληφθούν, και ενθαρρύνει τη συστηματική και στρατηγική επένδυση περισσότερων πόρων τόσο στην πρωτογενή όσο και στη δευτερογενή πρόληψη· υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης επενδύσεων στην υγεία, ιδιαίτερα μέσω προληπτικών δράσεων· στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο ανάληψης περαιτέρω ενεργειών για τη διασφάλιση ενός περιβάλλοντος βελτίωσης της υγείας, συμπεριλαμβανομένων της λήψης μέτρων όσον αφορά τον καπνό, τη διατροφή και το αλκοόλ και της θέσπισης διατάξεων για τη βελτίωση των ευκαιριών για σωματική δραστηριότητα·

14.   καλεί τη σύμπραξη να διασφαλίσει ότι όλες οι ενέργειες της ομάδας «Προώθηση και Πρόληψη της Υγείας» και της ομάδας «Έρευνα» θα συμπεριλαμβάνουν ένα μέρος σχετικά με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες, ορίζοντας τους τελευταίους όχι μόνο ως περιβαλλοντικό καπνό, ακτινοβολία και υπερβολική έκθεση σε υπεριώδεις ακτινοβολίες αλλά και ως επικίνδυνες χημικές ουσίες στο εσωτερικό και εξωτερικό περιβάλλον, στο οποίο εκτίθενται οι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων των ενδοκρινικών διαταρακτών·

15.   θεωρεί ότι η αντιμετώπιση των «παραγόντων κινδύνου» που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο είναι βασικής σημασίας για την πρόληψη και προτρέπει τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν το ζήτημα αυτό ως θέμα προτεραιότηας·

16.   επισημαίνει ότι υπάρχει αυξανόμενη ανάγκη να δοθεί έμφαση στην ποιότητα ζωής για έναν όλο και μεγαλύτερο αριθμό χρόνιων καρκινοπαθών των οποίων η νόσος δεν μπορεί να θεραπευτεί, μπορεί όμως να σταθεροποιηθεί για αρκετά χρόνια·

17.   τονίζει ότι οι δράσεις για τη μείωση της άνισης κατανομής του άχθους του καρκίνου θα πρέπει να περιλαμβάνουν τη στοχευμένη προαγωγή της υγείας, της δημόσιας παιδείας και των προγραμμάτων πρόληψης, καθώς και τη συλλογή δεδομένων από εθνικά μητρώα καρκίνου βάσει του πληθυσμού και συγκρίσιμων, ολοκληρωμένων και ορθών δεδομένων μητρώου για τον καρκίνο·

18.   καλεί επειγόντως την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη στα οποία παρουσιάζεται υψηλή θνησιμότητα από τον καρκίνο, να μεταρρυθμίσουν τα σχετικά εθνικά τους μητρώα προκειμένου να παρέχονται τα αναγκαία στοιχεία για περισσότερε ενήμερες και εστιασμένες πολιτικές·

19.   προτείνει η σύμπραξη για τον καρκίνο και οι μελλοντικές πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως η αναθεωρημένη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου, εκτός από την προαγωγή της υγείας και την καταπολέμηση του υπερβολικού βάρους και της κατανάλωσης αλκοόλ, να εξετάζουν και ζητήματα πρόληψης και ελέγχου των νόσων που ενδέχεται να εξελιχθούν σε καρκίνο, όπως επί παραδείγματι η πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη της ιογενούς ηπατίτιδας, καθώς και τη θεραπεία αυτών, όπου ενδείκνυται·

20.   τονίζει τον ρόλο του προσυμπτωματικού ελέγχου ως ενός εκ των πλέον σημαντικών μέσων για την καταπολέμηση του καρκίνου· προτρέπει τα κράτη μέλη να επενδύσουν σε προγράμματα για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου και θεωρεί ότι οι πρωτοβουλίες αυτές είναι περισσότερο αποτελεσματικές, όταν είναι διαθέσιμες στο ευρύτερο δυνατό φάσμα ανθρώπων και σε τακτική βάση·

21.   τονίζει ότι θα πρέπει να διεξάγεται ολοκληρωμένη έρευνα (βασική και κλινική) σχετικά με τη χρήση της διατροφής στην πρόληψη του καρκίνου και την αντιμετώπιση της κακής διατροφής που σχετίζεται με τον καρκίνο, καθώς και να εκπονηθούν έγκυρες και ευρείας αποδοχής κατευθυντήριες γραμμές για τη διατροφική υποστήριξη των ασθενών με καρκίνο· ως εκ τούτου, προτρέπει την Επιτροπή να παράσχει χρηματοδότηση για την ανάπτυξη και τεκμηρίωση ολοκληρωμένης έρευνας (βασικής και κλινικής) σχετικά με τη χρήση της διατροφής στην πρόληψη του καρκίνου και την αντιμετώπιση της κακής διατροφής που σχετίζεται με τον καρκίνο, καθώς και για την εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών ευρείας αποδοχής σχετικά με τη διατροφική υποστήριξη των ασθενών με καρκίνο για τους επαγγελματίες που εργάζονται στον τομέα της ιατρικής περίθαλψης σε ολόκληρη την Ευρώπη, και καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την εφαρμογή των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών·

22.   τονίζει ότι ο ευρωπαϊκός κώδικας κατά του καρκίνου θα πρέπει να αναθεωρηθεί και να προωθηθεί ευρύτερα και εντονότερα στην ΕΕ των 27 και ότι θα πρέπει να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες για τα νέα μέλη στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής σύμπραξης για τον καρκίνο·

23.   προτρέπει τα κράτη μέλη να καθιερώσουν μια νομική υποχρέωση για τη δήλωση των περιστατικών καρκίνου, χρησιμοποιώντας τυποποιημένη ευρωπαϊκή ορολογία, με στόχο την παροχή μέσων για την αξιολόγηση της πρόληψης, του προσυμπτωματικού ελέγχου, των προγραμμάτων θεραπείας, των ποσοστών επιβίωσης και της συγκρισιμότητας των δεδομένων από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και, βάσει των πορισμάτων, να παραγάγουν πληροφορίες που θα προορίζονται για το ευρύ κοινό·

24.   τονίζει ότι ο καρκίνος μπορεί να μειωθεί και να ελεγχθεί με την εφαρμογή τεκμηριωμένων στρατηγικών για την έγκαιρη διάγνωση και καθοδήγηση ασθενών με καρκίνο, συμπεριλαμβανομένης της σωστής πληροφόρησης για τη διασφάλιση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τα οφέλη του προσυμπτωματικού ελέγχου για όλους όσοι πρέπει να ωφεληθούν από αυτόν· στο πλαίσιο αυτό, προτρέπει τα κράτη μέλη να εξετάσουν εάν ο προσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου του μαστού για γυναίκες κάτω των 50 και άνω των 69 ετών εξυπηρετεί κάποιον χρήσιμο σκοπό και ζητεί από την Επιτροπή να συγκεντρώσει και να αναλύσει τις πληροφορίες αυτές·

25.   τονίζει την επείγουσα ανάγκη να θεσπισθούν συμπεφωνημένα πρότυπα θεραπευτικής αγωγής για καρκίνους σε παιδιά, που θα εφαρμοσθούν στο σύνολο της ΕΕ των 27·

26.   καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν περισσότερα μέτρα προς αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τις μορφές καρκίνου που πλήττουν συγκεκριμένο φύλο, προκειμένου να αυξήσει τα επίπεδα πρόληψης και να ενθαρρύνει τον προσυμπτωματικό έλεγχο των νόσων αυτών·

27.   καλεί την Επιτροπή να παράσχει χρηματοδότηση σχετικά με την περαιτέρω εξέλιξη των αιματολογικών και ουρολογικών εξετάσεων (αναλύσεις βιοδεικτών) στο πλαίσιο του έβδομου προγράμματος πλαισίου για την έρευνα, δεδομένου ότι αυτοί οι έγκαιροι διαγνωστικοί έλεγχοι συνιστούν πολλά υποσχόμενα εργαλεία για τον προσυμπτωματικό έλεγχο διαφόρων μορφών καρκίνου (καρκίνου του προστάτη, του παχέος εντέρου, των ωοθηκών, του νεφρού και της ουροδόχου κύστης)·

28.   θεωρεί ότι η τρέχουσα χρηματοδότηση FP7 για την καταπολέμηση του καρκίνου θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί με πιο αποτελεσματικό τρόπο, ιδίως με τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των διαφόρων κέντρων έρευνας για τον καρκίνο στην ΕΕ·

29.   καλεί την Επιτροπή να διαδραματίσει πλήρως τον υποστηρικτικό της ρόλο θέτοντας σε εφαρμογή κοινές δράσεις στον τομέα της έρευνας·

30.   ζητεί να αναβαθμιστεί η στήριξη προς την έρευνα για την πρόληψη του καρκίνου, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας των επιπτώσεων των επιβλαβών χημικών ουσιών και περιβαλλοντικών ρύπων, της διατροφής, του τρόπου ζωής, των γενετικών παραγόντων και της αλληλεπίδρασης όλων αυτών, και ζητεί να διερευνηθεί η σύνδεση μεταξύ καρκίνου και πιθανών παραγόντων κινδύνου όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ και οι φαρμακευτικές και συνθετικές ορμόνες που είναι παρούσες στο περιβάλλον·

31.   σημειώνει ότι η Τσεχική Κυβέρνηση δεν έχει επικυρώσει ακόμη τη σύμβαση-πλαίσιο της ΠΟΥ για την καταπολέμηση του καπνίσματος, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 2005 και, ως εκ τούτου, την προτρέπει να το πράξει·

32.   ζητεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, κατά την έρευνα βιοανίχνευσης, στις σημαντικότερες πηγές έκθεσης σε καρκινογόνες ουσίες, ιδιαίτερα: στην κυκλοφορική κίνηση, στις εκπομπές αερίων από τη βιομηχανία, στην ποιότητα του αέρα στις μεγάλες πόλεις και στις απορροές και τα επιφανειακά ύδατα κοντά σε χώρους διάθεσης αποβλήτων·

33.   καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την ταχύτερη ανάληψη δράσης στο πλαίσιο της κοινοτικής στρατηγικής για τους ενδοκρινικούς διαταράκτες·

34.   τονίζει ότι τα πορίσματα των ερευνών θα πρέπει να μεταφραστούν σε συγκεκριμένες δράσεις το συντομότερο δυνατό και ότι η συνεχιζόμενη έρευνα δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την καθυστέρηση της ανάληψης δράσεων ενάντια σε παράγοντες, οι οποίοι είναι γνωστό ή υπάρχουν υποψίες ότι προκαλούν ή προωθούν την εμφάνιση καρκίνου·

35.   καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν πολιτικές με στόχο τη στήριξη των αρχών που είναι ενσωματωμένες στη συνολική στρατηγική της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας για τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και την υγεία, η οποία δρομολογήθηκε το 2004·

36.   θεωρεί ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα σχετικά με τη σύνδεση μεταξύ καρκίνου και φύλου καθώς και συγκεκριμένη, αλλά όχι αποσπασματική, έρευνα σχετικά με την επίδραση του εργασιακού περιβάλλοντος στους καρκίνους·

37.   καλεί την Επιτροπή να προωθήσει με κάθε δυνατό τρόπο την αρχή της πρόληψης τόσο σε ιατρικές πρακτικές όσο και σε υγιεινότερους τρόπους ζωής και να παροτρύνει τα κράτη μέλη να επενδύουν περισσότερους πόρους στην πρόληψη, τόσο στην πρωτογενή (δηλαδή στην πρόληψη ή τη μείωση των παραγόντων που προκαλούν ή προωθούν την εμφάνιση καρκίνου, όπως η έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους) όσο και στη δευτερογενή μέσω του προσυμπτωματικού ελέγχου και της έγκαιρης διάγνωσης·

38.   τονίζει την ανάγκη κατάρτισης μεγάλης κλίμακας ερευνητικών προγραμμάτων με στόχο την ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων για τις επιβλαβείς ουσίες που δεν είναι καρκινογόνες· η καινοτομία θα πρέπει να ενθαρρυνθεί και να οδηγήσει στον σταδιακό αποκλεισμό όλων των επιβλαβών ουσιών, οι οποίες συσσωρεύονται στο ανθρώπινο σώμα ή το περιβάλλον και οι οποίες προκαλούν καρκίνο ή έχουν μεταλλαξιογόνες επιπτώσεις· μακροπρόθεσμα, οι ουσίες αυτές θα πρέπει να αντικατασταθούν στην αγορά·

39.   θεωρεί ότι οι διαδικασίες και τεχνικές έγκαιρης διάγνωσης θα πρέπει να διερευνηθούν ενδελεχέστερα πριν από την ευρεία εφαρμογή τους, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η χρήση και η εφαρμογή τους είναι ασφαλείς και τεκμηριωμένες· ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να οδηγήσει η εν λόγω έρευνα σε αδιαμφισβήτητες και τεκμηριωμένες συστάσεις και κατευθυντήριες γραμμές·

40.   θεωρεί ότι η διαθέσιμη σήμερα χρηματοδότηση για την καταπολέμηση του καρκίνου στην ΕΕ είναι ανεπαρκής για την αναγκαία έρευνα και συντονισμό καθώς και για την παροχή μιας ορθής προληπτικής ενημέρωσης στους πολίτες της ΕΕ·

41.   ενθαρρύνει την Επιτροπή να συμπεριλάβει στις δημοσιονομικές προοπτικές χρηματοδότηση με στόχο την προώθηση της πρόληψης του καρκίνου·

42.   καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ένα ευρωπαϊκό δίκτυο για την πρόληψη στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής σύμπραξης για τον καρκίνο, το οποίο θα εξετάζει όλους τους καθοριστικούς για την υγεία παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των περιβαλλοντικών, ως προς τη σχέση τους με τον καρκίνο·

43.   καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει και να στηρίξει πρωτοβουλίες, οι οποίες θα συγκεντρώνουν ένα ευρύ φάσμα εμπλεκομένων παραγόντων, με στόχο την πρόληψη του καρκίνου μέσω της μείωσης της επαγγελματικής και περιβαλλοντικής έκθεσης σε καρκινογόνες και άλλες συναφείς ουσίες, καθώς και μέσω της προώθησης υγιεινών τρόπων ζωής, επισημαίνοντας κυρίως τους βασικούς παράγοντες κινδύνου, όπως ο καπνός, το αλκοόλ, η παχυσαρκία, η κακή διατροφή, η έλλειψη άσκησης και η έκθεση στον ήλιο, θέτοντας έμφαση πρωτίστως στα παιδιά και τους εφήβους·

44.   υπαγορεύει την ανάγκη αντιμετώπισης των προβλημάτων, τα οποία σχετίζονται με το περιβάλλον και την υγεία και τα οποία έχουν επιπτώσεις στην ανάπτυξη συγκεκριμένων μορφών καρκίνου, σύμφωνα με όσα έχουν καθοριστεί στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για τη σχέση περιβάλλοντος και υγείας για την περίοδο 2004-2010, δηλαδή μέσω της αξιολόγησης των επακόλουθων εθνικών σχεδίων δράσης για τη σχέση περιβάλλοντος και υγείας και μέσω της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί σε κάθε χώρα μπορεί να βοηθήσουν στην προώθηση της ευρωπαϊκής παρέμβασης στον τομέα αυτόν·

45.   υπογραμμίζει ότι η βέλτιστη φροντίδα ασθενών προϋποθέτει μια πολυεπιστημονική προσέγγιση, ότι ο ρόλος του ιατρού ογκολόγου ως διαμεσολαβητή με τον ασθενή είναι καίριος και ότι απαιτούνται εκπαίδευση, σαφή κριτήρια και κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της βέλτιστης κατάρτισης των ιατρών που χορηγούν φάρμακα για την αντιμετώπιση του καρκίνου·

46.   καλεί την Επιτροπή και τη σύμπραξη να επανεξετάσουν τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου ενόψει των τελευταίων επιστημονικών εξελίξεων, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η κατάρτιση μελλοντικών ευρωπαϊκών προγραμμάτων διαπίστευσης/πιστοποίησης στον τομέα του προσυμπτωματικού ελέγχου, της διάγνωσης και της θεραπείας του καρκίνου επί τη βάσει ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών για τη διασφάλιση της ποιότητας, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προγράμματα αυτά θα μπορούσαν επίσης να χρησιμεύσουν και ως παράδειγμα για άλλους τομείς που σχετίζονται με την ιατρική περίθαλψη·

47.   παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν ενημερωτικές εκστρατείες σχετικά με τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου, οι οποίες θα απευθύνονται στο ευρύ κοινό και σε όλους τους παρόχους υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών για τη χρήση των μέτρων πρόληψης ή έγκαιρης διάγνωσης, όπως η οικονομικά συμφέρουσα ενσωμάτωση του ελέγχου για τον ιό ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) στον έλεγχο για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και η καθιέρωση εμβολιασμού για HPV για την προστασία των νεαρών γυναικών από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, και ζητεί από την ευρωπαϊκή σύμπραξη για τον καρκίνο να εξετάσει την αναγκαιότητα ενημέρωσης της σύστασης του Συμβουλίου για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου ώστε να ληφθούν υπόψη στοιχεία για τον αποτελεσματικό προσυμπτωματικό έλεγχο των ανδρών για καρκίνο του προστάτη·

48.   καλεί την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει το υφιστάμενο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου των Ασθενειών (ΕΚΠΕΑ) προσθέτοντας στα καθήκοντά του τις μη μεταδιδόμενες ασθένειες και χρησιμοποιώντας το ως βάση για την έρευνα σε σχέση με τον καρκίνο στην ΕΕ, εντός της οποίας θα μπορούσε να γίνει εκμετάλλευση και ανάλυση όλων των δεδομένων που έχουν ήδη συλλεγεί στα κράτη μέλη προκειμένου να παρασχεθούν στους επιστήμονες και τους ιατρούς οι βέλτιστες πρακτικές και μεγαλύτερη γνώση για την ασθένεια·

49.   χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με μια ευρωπαϊκή σύμπραξη για τη δράση κατά του καρκίνου για την περίοδο 2009-2013 και την πρόταση να μειωθεί το άχθος του καρκίνου με τη θέσπιση προσυμπτωματικού ελέγχου του 100% του πληθυσμού κατά των καρκίνων του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου έως το 2013 και παροτρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τις κατευθυντήριες γραμμές·

50.   καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει έναν χάρτη για την προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών με καρκίνο και των χρόνια νοσούντων στον χώρο εργασίας, προκειμένου να απαιτείται από τις εταιρείες να προβλέπουν τη δυνατότητα για τους ασθενείς να παραμένουν στη θέση τους κατά τη διάρκεια της αγωγής τους και να επιστρέφουν στην αγορά εργασίας μετά την ολοκλήρωση της αγωγής·

51.   καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων να εφαρμόσουν τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και να ενημερώσουν τον κατάλογο των ουσιών που προκαλούν πολύ μεγάλες ανησυχίες, ο οποίος καλύπτει τις καρκινογόνες ουσίες·

52.   καλεί την Επιτροπή, η οποία εργάζεται στο πλαίσιο της σύμπραξης, να ενθαρρύνει και να στηρίξει πρωτοβουλίες, οι οποίες θα επιδιώκουν να εμποδίσουν την εισαγωγή εμπορευμάτων που περιέχουν καρκινογόνες χημικές ουσίες, και να λάβει μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο την εντατικοποίηση των ελέγχων για την ανίχνευση τέτοιων χημικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένων των φυτοφαρμάκων, καθώς μπορεί να υπάρχουν στα τρόφιμα·

53.   σημειώνει ότι η παρηγορητική αγωγή για καρκινοπαθείς στο τελευταίο στάδιο διαφέρει ποιοτικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και ότι το όφελος μπορεί να είναι μεγάλο από την ανταλλαγή καλών πρακτικών και, ως εκ τούτου, καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν και να προωθήσουν την παρηγορητική αγωγή και να θεσπίσουν κατευθυντήριες γραμμές για τη χρήση της·

54.   τονίζει ότι θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για προγράμματα ψυχοκοινωνικής και εργασιακής αποκατάστασης για ασθενείς με καρκίνο, που θα περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων με στόχο την ενημέρωση, τη ζήτηση και την παροχή συμβουλών σχετικά με πιθανές αλλαγές στον τρόπο ζωής και στη συμπεριφορά, την παροχή ψυχολογικής υποστήριξης και ζητήματα κοινωνικής πρόνοιας· υπογραμμίζει τη σημασία της παρακολούθησης και αξιολόγησης της κατάστασης ψυχικής υγείας των ατόμων με καρκίνο·

55.   καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι μελέτες βιοανίχνευσης στον άνθρωπο, οι οποίες πραγματοποιούνται σε επίπεδο ΕΕ, θα λάβουν την απαιτούμενη χρηματοδότηση, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα ανίχνευσης των καρκινογόνων και άλλων συναφών ουσιών με στόχο την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών·

56.   θεωρεί ότι η σύμπραξη πρέπει να φροντίσει για την αποτελεσματική ολοκλήρωση των πρωτοβουλιών που έχουν ήδη αναληφθεί σε σχέση με το συντονισμό της έρευνας για τον καρκίνο και να ενθαρρύνει περισσότερο τις συμπράξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα προκειμένου να δοθούν κίνητρα για την έρευνα και την ανίχνευση, ιδίως όσον αφορά την ιατρική απεικόνιση·

57.   θεωρεί την προτεινόμενη δομή ελλιπή, δεδομένου ότι δεν υπάρχει σαφής προσδιορισμός των στόχων για συγκεκριμένη δράση όπως σε σχέση με τον τρόπο επίτευξης της ενσωμάτωσης των σχεδίων του συνόλου των κρατών μελών στην καταπολέμηση του καρκίνου έως το 2013, και καλεί την Επιτροπή να διορθώσει την έλλειψη αυτή·

58.   ζητεί να διατεθεί υψηλότερη χρηματοδότηση για προγράμματα περιφερειακής πολιτικής και για προγράμματα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου με σκοπό τη διαφώτιση και την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την προστασία κατά του καρκίνου και την πρόληψή του·

59.   καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η κοινοτική νομοθεσία θα περιέχει κίνητρα για τη βιομηχανία και τους ερευνητές προκειμένου να ενθαρρυνθεί η αδιάλειπτη έρευνα και να διασφαλιστεί η παραγωγή νέων φαρμάκων και θεραπειών για την καταπολέμηση και τον έλεγχο του καρκίνου, βασισμένων επί επιστημονικών στοιχείων·

60.   τονίζει ότι είναι σημαντικό να αναθεωρηθεί η οδηγία 2001/20/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Απριλίου 2001, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή ορθής κλινικής πρακτικής κατά τις κλινικές δοκιμές φαρμάκων προοριζόμενων για τον άνθρωπο(15) (οδηγία για τις κλινικές δοκιμές), με στόχο να ενθαρρύνει περισσότερο την ερευνητική προσπάθεια στον τομέα του καρκίνου, εστιάζοντας ιδιαίτερα στον προσυμπτωματικό έλεγχο, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης διάγνωσης, χωρίς ωστόσο να παραβλέπει την επίπτωση των δαπανών που συνεπάγονται για τον μη εμπορικό ερευνητικό τομέα, και να βελτιώσει την πληροφόρηση που είναι διαθέσιμη στους ασθενείς και το ευρύτερο κοινό όσον αφορά τις κλινικές δοκιμές που βρίσκονται σε εξέλιξη ή που έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς·

61.   καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η νομοθεσία της ΕΕ περιλαμβάνει κίνητρα για τους ερευνητές και τη βιομηχανία, με στόχο να αναπτύξουν διατροφικές και άλλες σχετικές με τα φυσικά προϊόντα προσεγγίσεις για την πρόληψη του καρκίνου, οι οποίες θα τεκμηριώνονται μέσω της διατροφογενωμικής και επιγενετικής έρευνας·

62.   επιμένει επίσης στον επείγοντα χαρακτήρα που έχει η καθιέρωση ενός κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας, καθώς και ενός διεθνούς διπλώματος ευρεσιτεχνίας·

63.   καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει, μέσω δικτύων επαγγελματιών στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών στους τομείς της θεραπείας και της φροντίδας, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση στην καλύτερη διαθέσιμη θεραπεία·

64.   καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αναπτύξουν και να ενισχύσουν πρωτοβουλίες που παρέχουν στήριξη προς άτομα αμέσως ή εμμέσως πληττόμενα από τον καρκίνο, ιδίως επικεντρώνοντας την προσοχή στην ανάπτυξη ψυχολογικής φροντίδας και στήριξης των ατόμων αυτών σε όλη την ΕΕ·

65.   καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να χρησιμοποιήσουν όλα τα απαιτούμενα μέσα για τη θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τον κοινό ορισμό της αναπηρίας, ο οποίος καλύπτει τα άτομα που πάσχουν από χρόνιες νόσους ή από καρκίνο και να διασφαλίσουν, εν τω μεταξύ, ότι τα κράτη μέλη εκείνα, τα οποία δεν το έχουν πράξει ακόμη, θα προβούν χωρίς καθυστέρηση στις απαραίτητες ενέργειες, με στόχο να συμπεριλάβουν στους εθνικούς τους ορισμούς για την αναπηρία τα άτομα που ανήκουν στις προαναφερθείσες κατηγορίες·

66.   προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα αντικαρκινικά φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των θεραπειών για τις σπάνιες και λιγότερο συνηθισμένες μορφές καρκίνου, διατίθενται ομοιόμορφα σε όλους τους ασθενείς που τα χρειάζονται σε όλα τα κράτη μέλη· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προβούν σε συγκεκριμένες και συντονισμένες ενέργειες προκειμένου να μειώσουν τις ανισότητες ως προς την πρόσβαση στη θεραπεία και τη φροντίδα κατά του καρκίνου και τα νέα «στοχευμένα» αντικαρκινικά φάρμακα που έχουν κυκλοφορήσει προσφάτως στην αγορά·

67.   αναμένει από τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν καλύτερες πολιτικές ενημέρωσης για τη σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου, προκειμένου να αυξηθούν τα ποσοστά αποδοχής και συμμετοχής μεταξύ όλων των στοχευμένων πληθυσμιακών ομάδων, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στη συμπερίληψη των μειονοτήτων και των κοινωνικοοικονομικά μειονεκτουσών ομάδων·

68.   επισημαίνει ότι οι στόχοι της σύμπραξης για τον καρκίνο είναι μακροπρόθεσμοι και ως εκ τούτου παροτρύνει τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να ενισχύσουν τη δεκαετή αειφορία και βιωσιμότητα της σύμπραξης για τον καρκίνο σε έναν μελλοντικό κοινοτικό προϋπολογισμό για την υγεία· καλεί την Επιτροπή να αξιολογεί, να παρακολουθεί και να καταρτίζει εκθέσεις σε ετήσια βάση σχετικά με την πρόοδο και την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής των συστάσεων από την ευρωπαϊκή σύμπραξη·

69.   θεωρεί ότι η ορθή εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας όσον αφορά τις ουσίες που προκαλούν ή προωθούν την εμφάνιση καρκίνου είναι υψίστης σημασίας για τη δράση κατά του καρκίνου· ως εκ τούτου, καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας για την υγεία των εργαζομένων και να συμβάλει ταχέως και αποφασιστικά στην καθιέρωση ενός ολοκληρωμένου υποψήφιου καταλόγου για τις ουσίες που προκαλούν πολύ μεγάλες ανησυχίες, ως ενδιάμεσου βήματος για την ταχεία ανάληψη αποφάσεων σχετικά με τις ουσίες ΚΜΤ (καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή) στο πλαίσιο των αδειοδοτήσεων βάσει της οδηγίας REACH·

70.   αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 301, 20.11.2007, σ. 3.
(2) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2008)0477.
(3) ΕΕ L 412, 30.12.2006, σ. 1.
(4) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη μείωση του άχθους του καρκίνου, 2876η σύνοδος του Συμβουλίου «Απασχόληση, κοινωνική πολιτική, υγεία και καταναλωτές», Λουξεμβούργο, 10 Ιουνίου 2008.
(5) ΕΕ L 327, 16.12.2003, σ. 34.
(6) ΕΕ C 227 E, 4.9.2008, σ. 160.
(7) ΕΕ C 247 E, 15.10.2009, σ. 11.
(8) ΕΕ C 313 E, 20.12.2006, σ. 273.
(9) ΕΕ C 68 E, 18.3.2004, σ. 611.
(10) ΕΕ L 95, 16.4.1996, σ. 9.
(11) ΕΕ L 213, 15.6.2004, σ. 8.
(12) ΕΕ C 27 E, 31.1.2008, σ. 247.
(13) ΕΕ C 364, 18.12.2000, σ. 1.
(14) Jemal A, Ward E, Thun M (2010) Declining Death Rates Reflect Progress against Cancer (Τα φθίνοντα ποσοστά θανάτων αντικατοπτρίζουν την πρόοδο κατά του καρκίνου). PLoS ONE 5(3): e9584. doi:10.1371/journal.pone.0009584.
(15) ΕΕ L 121, 1.5.2001, σ. 34.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου