Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2012/2032(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A7-0248/2012

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A7-0248/2012

Συζήτηση :

PV 10/09/2012 - 28
CRE 10/09/2012 - 28

Ψηφοφορία :

PV 11/09/2012 - 10.7
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P7_TA(2012)0310

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 398kWORD 120k
Τρίτη 11 Σεπτεμβρίου 2012 - Στρασβούργο
Ενίσχυση της αλληλεγγύης εντός της ΕΕ στον τομέα του ασύλου
P7_TA(2012)0310A7-0248/2012

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Σεπτεμβρίου 2012 σχετικά με την ενίσχυση της αλληλεγγύης εντός της ΕΕ στον τομέα του ασύλου (2012/2032(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 67 παράγραφος 2, το άρθρο 78 και το άρθρο 80 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 2ας Δεκεμβρίου 2011, προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, για την ενίσχυση της αλληλεγγύης εντός της ΕΕ στον τομέα του ασύλου – Ένα θεματολόγιο της ΕΕ για τη βελτίωση της κατανομής των ευθυνών και την αύξηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης (COM(2011)0835),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο – ένας χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην υπηρεσία των πολιτών – το πρόγραμμα της Στοκχόλμης(1),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 6ης Απριλίου 2005, προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος πλαισίου για την αλληλεγγύη και τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών κατά την περίοδο 2007-2013 (COM(2005)0123),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της 8ης Μαρτίου 2012 σχετικά με κοινό πλαίσιο για ειλικρινή και έμπρακτη αλληλεγγύη προς τα κράτη μέλη των οποίων τα συστήματα ασύλου αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες πιέσεις, μεταξύ άλλων, λόγω μικτών μεταναστευτικών ροών, κατά την 3151η σύνοδο του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων,

–  έχοντας υπόψη τις διεθνείς και ευρωπαϊκές πράξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μεταξύ άλλων ειδικότερα τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Καθεστώς των Προσφύγων, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΑΔ) και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής «ο Χάρτης»),

–  έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής, της 6ης Ιουνίου 2007, σχετικά με το μέλλον του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου (COM(2007)0301),

–  έχοντας υπόψη το Σχέδιο πολιτικής της Επιτροπής για το άσυλο, της 17ης Ιουνίου 2008: μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της προστασίας σε όλη την ΕΕ (COM(2008)0360),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/55/ΕΚ, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων(2),

–  έχοντας υπόψη το 18μηνο πρόγραμμα του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2011, όπως καταρτίστηκε από την πολωνική, τη δανική και την κυπριακή Προεδρία,

–  έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού της 15ης Νοεμβρίου 2011 περί δημιουργίας του Ταμείου Ασύλου και Μετανάστευσης (COM(2011)0751),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A7-0248/2012),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευθεί να ολοκληρώσει τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου (ΚΕΣΑ) το 2012·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλληλεγγύη έχει αναγνωριστεί εξ αρχής ως ουσιαστική συνιστώσα και κατευθυντήρια αρχή του ΚΕΣΑ, καθώς και ότι συνιστά βασική αρχή του ενωσιακού δικαίου σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη μοιράζονται τόσο τα οφέλη όσο και τα βάρη με ισότιμο και δίκαιο τρόπο·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλληλεγγύη πρέπει να συμβαδίζει με την ευθύνη, και ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα συστήματα ασύλου τους είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις προδιαγραφές που καθορίζονται από τη διεθνή και την ευρωπαϊκή νομοθεσία, μεταξύ άλλων σε εκείνες της σύμβασης της Γενεύης του 1951 για τους πρόσφυγες και στο συμπληρωματικό της πρωτόκολλο του 1967, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα δικαιώματα του Ανθρώπου, και τον Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή στήριξης κατά τη διεξαγωγή των διαδικασιών ασύλου όπως εκφράζεται με την αποτελεσματική αλληλεγγύη και την δίκαια επιμερισμένη ευθύνη πρέπει να εκλαμβάνεται ως ένα μέσο που συνδράμει τα κράτη μέλη ώστε να εκπληρώνουν την υποχρέωσή τους να παρέχουν προστασία στα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας και βοήθειας σε τρίτες χώρες που υποδέχονται τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων, προκειμένου να ενισχυθεί ο κοινός χώρος προστασίας στο σύνολό του·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρόλο που είναι υποχρεωτικό να εξετάζονται σε εξατομικευμένη βάση οι επί μέρους αιτήσεις χορήγησης ασύλου, εφόσον η από κοινού εξέταση πρόκειται να οδηγήσει σε κοινές αποφάσεις, είναι απαραίτητο να επιδεικνύεται ο δέων σεβασμός στις κοινές αντιλήψεις της ΕΕ περί ασφαλούς χώρας προέλευσης και ασφαλών τρίτων χωρών, με παράλληλη τήρηση των όρων και εγγυήσεων που περιλαμβάνονται στη θέση του Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση της 6ης Απριλίου 2011 σχετικά με την πρόταση αναθεωρημένης οδηγίας της Επιτροπής για τις διαδικασίες ασύλου.

Εισαγωγή

1.  επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής για την ενίσχυση της αλληλεγγύης εντός της ΕΕ στον τομέα του ασύλου, που ζητεί την υλοποίηση της αλληλεγγύης και της κατανομής των αρμοδιοτήτων με απτά μέτρα, και από τα κράτη μέλη να ανταποκριθούν στην ευθύνη τους να διασφαλίζουν ότι τα δικά τους συστήματα ασύλου πληρούν τόσο τις διεθνείς όσο και τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές·

2.  τονίζει τον κεντρικό ρόλο και τον οριζόντιο αντίκτυπο της αλληλεγγύης και του επιμερισμού των ευθυνών κατά τη σύσταση ενός ΚΕΣΑ· επαναλαμβάνει την ανάγκη να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και ενιαία εφαρμογή του κεκτημένου της Ένωσης στον τομέα του ασύλου καθώς και η επιβολή της νομοθεσίας, ώστε να εξασφαλίζονται υψηλά επίπεδα προστασίας·

3.  υπενθυμίζει ότι το δικαίωμα στη διεθνή προστασία συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα που περιλαμβάνεται στο διεθνές δίκαιο και στο δίκαιο της Ένωσης και συμπληρώνεται από μια σειρά πρόσθετων δικαιωμάτων και αρχών, όπως η αρχή της μη επαναπροώθησης, το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια, η απαγόρευση των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης, η προστασία των γυναικών από τη βία και από κάθε μορφή διάκρισης, το δικαίωμα ένδικης προστασίας και το δικαίωμα στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή·

4.  υπογραμμίζει ότι η αρχή της αλληλεγγύης και του επιμερισμού των αρμοδιοτήτων κατοχυρώνεται στις Συνθήκες και ότι ένα αποτελεσματικό πλαίσιο αλληλεγγύης περιλαμβάνει, τουλάχιστον, το καθήκον εκ μέρους των οργάνων και οργανισμών της ΕΕ και των κρατών μελών να συνεργάζονται για την εξεύρεση τρόπων υλοποίησης αυτής της αρχής· πιστεύει ότι η αλληλεγγύη δεν εξαντλείται στις σχέσεις των κρατών μελών μεταξύ τους, αλλά απευθύνεται επίσης στους αιτούντες άσυλο και τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας·

5.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι μολονότι ο αριθμός των αιτούντων άσυλο αυξήθηκε κατά το 2011, η τελευταία δεκαετία συνολικά χαρακτηρίστηκε από σημαντική μείωση του αριθμού αιτήσεων χορήγησης ασύλου στην ΕΕ· τονίζει ότι ορισμένα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν δυσανάλογο αριθμό αιτήσεων ασύλου σε σύγκριση με άλλα, λόγω διαφόρων παραγόντων συμπεριλαμβανομένων και των γεωγραφικών τους χαρακτηριστικών, και ότι οι αιτήσεις ασύλου είναι ανομοιόμορφα κατανεμημένες στις διάφορες χώρες της ΕΕ· υπενθυμίζει ότι το 2011 δέκα κράτη μέλη δέχθηκαν ποσοστό μεγαλύτερο του 90% των αιτήσεων ασύλου, ότι έως το καλοκαίρι του 2011 μόλις 227 δικαιούχοι διεθνούς προστασίας μετεγκαταστάθηκαν εντός της ΕΕ από τη Μάλτα σε έξι άλλα κράτη μέλη, και ότι το 2011 στο σύνολο της ΕΕ, μόλις 4 125 πρόσφυγες επανεγκαταστάθηκαν σε μόλις δέκα κράτη μέλη, αντιστοιχώντας σε περίπου 6,6% του συνόλου των ατόμων που μετεγκαταστάθηκαν το εν λόγω έτος· τονίζει ότι έχει καίρια σημασία να εντοπισθούν αυτές οι ανισότητες, μεταξύ άλλων με τη σύγκριση απόλυτων αριθμητικών στοιχείων με δείκτες ικανότητας και ότι τα κράτη που δέχονται τις περισσότερες αιτήσεις ασύλου πρέπει να ενισχύονται ιδιαίτερα από την ΕΕ, τόσο από διοικητικής όσο και από οικονομικής άποψης·

6.  τονίζει ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο προστασίας για τους αιτούντες άσυλο και τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, και ότι δεν μπορούν να ληφθούν σταθερές αποφάσεις περί ασύλου, εάν δεν αντιμετωπιστούν οι αναντιστοιχίες όσον αφορά τις αιτήσεις ασύλου με την ικανότητα απορρόφησης του εκάστοτε κράτους μέλους από τεχνική και διοικητική άποψη και εάν τα μέτρα στήριξης που ισχύουν στα κράτη μέλη είναι ακατάλληλα προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι κυμαινόμενες ροές αιτούντων άσυλο·

7.  επαναλαμβάνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν την εφαρμογή δίκαιων και αποτελεσματικών συστημάτων ασύλου προκειμένου να ανταποκρίνονται στις κυμαινόμενες ροές αιτούντων άσυλο· είναι της άποψης ότι μολονότι ο αριθμός των αιτήσεων ασύλου δεν είναι σταθερός, υπάρχουν ενδείξεις ότι συγκεκριμένα σημεία εισόδου στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ συνιστούν θερμές εστίες και στα οποία ευλόγως εικάζεται ότι μπορεί να υποβάλλεται μεγάλος αριθμός αιτήσεων· ζητεί μέτρα που θα τονώσουν την ετοιμότητα των συστημάτων ασύλου των κρατών μελών που βρίσκονται στα βασικά σημεία εισόδου της ΕΕ, ως ένδειξη έμπρακτης αλληλεγγύης·

8.  τονίζει ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να επιβάλλουν και να εφαρμόζουν πλήρως τόσο το δίκαιο της ΕΕ όσο και τις διεθνείς υποχρεώσεις τους στον τομέα του ασύλου· σημειώνει ότι τα κράτη μέλη στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις στο πλαίσιο του ΚΕΣΑ από ό,τι εκείνα χωρίς εξωτερικά σύνορα και επομένως χρήζουν διαφορετικών μορφών υποστήριξης προκειμένου να εκτελούν επαρκώς τα αντίστοιχα καθήκοντα τους· επισημαίνει ότι το άρθρο 80 της ΣΛΕΕ ζητεί την ενεργοποίηση των υφιστάμενων μέτρων καθώς και την ανάπτυξη νέων μέτρων στήριξης των εν λόγω κρατών μελών όποτε απαιτείται·

9.  ζητεί τη βελτιστοποίηση της χρήσης των υφιστάμενων μέτρων, καθώς και την ανάπτυξη νέων στοχευμένων μέτρων και εργαλείων για την αντιμετώπιση των διαρκώς μεταβαλλόμενων προκλήσεων με ευελιξία, αλλά και αποτελεσματικότητα· η εν λόγω βελτιστοποίηση είναι ιδιαίτερα επίκαιρη δεδομένης της οξείας χρηματοπιστωτικής κρίσης που πλήττει την ΕΕ και η οποία επιβαρύνει περαιτέρω τις προσπάθειες των κρατών μελών να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις διαδικασίες για το άσυλο, ιδιαίτερα στην περίπτωση των κρατών μελών που δέχονται δυσανάλογα μεγάλους αριθμούς αιτούντων άσυλο·

10.  σημειώνει ότι υπό το πρίσμα των αυξανόμενων αναγκών όσον αφορά τους πρόσφυγες σε παγκόσμιο επίπεδο, η συνεργασία με τρίτες χώρες στο πλαίσιο των πολιτικών για το περιβάλλον και την ανάπτυξη μπορεί να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στην οικοδόμηση σχέσεων που διέπονται από αλληλεγγύη·

11.  υπογραμμίζει τη σημασία της συλλογής, ανάλυσης και θέσης στη σωστή τους διάσταση αξιόπιστων, ακριβών, συνολικών, συγκρίσιμων και ενημερωμένων ποσοτικών και ποιοτικών στοιχείων, ώστε να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται τα μέτρα και να είναι εφικτή η άρτια κατανόηση των ζητημάτων που σχετίζονται με το άσυλο· ενθαρρύνει, συνεπώς, τα κράτη μέλη να παράσχουν στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για θέματα Ασύλου (EASO) και στην Επιτροπή στοιχεία σχετικά με τα ζητήματα ασύλου, πέρα από τα στοιχεία που προβλέπονται από τον κανονισμό σχετικά με τα στατιστικά στοιχεία για τη μετανάστευση και τον κανονισμό για την EASO· όλα τα στοιχεία πρέπει, οσάκις είναι δυνατό, να αναλύονται ανά φύλο·

12.  εκφράζει λύπη για την αύξηση της ξενοφοβίας και του ρατσισμού και για τις αρνητικές και αβάσιμες υποθέσεις σχετικά με τους αιτούντες άσυλο και τους πρόσφυγες, φαινόμενα που συνοδεύουν την κοινωνικοοικονομική ανασφάλεια στην ΕΕ· συνιστά στα κράτη μέλη να προβούν σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης σχετικά με την πραγματική κατάσταση των αιτούντων άσυλο και των δικαιούχων διεθνούς προστασίας·

Πρακτική συνεργασία και τεχνική βοήθεια

13.  τονίζει ότι η ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για θέματα Ασύλου (EASO) έχει τη δυνατότητα να προαγάγει τη στενότερη πρακτική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών ώστε να μειωθούν οι σημαντικές αποκλίσεις στις πρακτικές στον τομέα του ασύλου, με στόχο τη διαμόρφωση καλύτερων και δικαιότερων συστημάτων ασύλου στην ΕΕ· πιστεύει ότι η εν λόγω πρακτική και ενεργητική συνεργασία πρέπει να συμβαδίζει με μια νομοθετική εναρμόνιση των ευρωπαϊκών πολιτικών ασύλου·

14.  υπενθυμίζει την ανάγκη να παρέχει η EASO τεχνική υποστήριξη και ειδική εμπειρογνωμοσύνη στα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας για το άσυλο, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών και την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να χρησιμοποιεί η Επιτροπή τις πληροφορίες που συλλέγονται από την EASO ώστε να εντοπίζει πιθανές ελλείψεις στα συστήματα ασύλου των κρατών μελών· οι συναφείς πληροφορίες που συλλέγονται από την EASO δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 439/2010 έχουν συνάφεια και στο πλαίσιο του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης, ετοιμότητας και διαχείρισης κρίσεων που θα ενταχθεί στον τροποποιημένο κανονισμό του Δουβλίνου· υπογραμμίζει τη σημασία της τακτικής υποβολής εκθέσεων και της κατάρτισης σχεδίων δράσης για την προαγωγή στοχευμένων λύσεων και συστάσεων για τη βελτίωση του ΚΕΣΑ και την αποκατάσταση πιθανών ελλείψεων· σημειώνει ιδιαίτερα τον ρόλο της Υπηρεσίας στον συντονισμό και την υποστήριξη της κοινής δράσης ώστε να συνδράμει τα κράτη μέλη των οποίων τα συστήματα ασύλου και οι εγκαταστάσεις υποδοχής δέχονται ισχυρές πιέσεις, με μέτρα που περιλαμβάνουν την απόσπαση υπαλλήλων στα εν λόγω κράτη μέλη και την ανάπτυξη ομάδων εμπειρογνωμόνων σε θέματα ασύλου, κοινωνικών λειτουργών και διερμηνέων που μπορούν να κινητοποιούνται γρήγορα σε καταστάσεις κρίσης· υπενθυμίζει ότι ο αντίκτυπος του έργου της EASO θα εξαρτηθεί από την προθυμία των κρατών μελών να κάνουν πλήρη χρήση των δυνατοτήτων της·

15.  καλεί την EASO, λαμβάνοντας υπόψη τα καθήκοντά της καθώς και τον περιορισμένο προϋπολογισμό, τους περιορισμένους πόρους και την περιορισμένη εμπειρία της, να βελτιστοποιήσει τους διαθέσιμους πόρους της αναπτύσσοντας στενό διάλογο και συνεργασία με διεθνείς οργανώσεις και με την κοινωνία των πολιτών, με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συγκέντρωση γνώσεων στον τομέα του ασύλου, τη συλλογή δεδομένων, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, την ανάπτυξη συνολικών κατευθυντήριων γραμμών για τα ζητήματα του φύλου στον τομέα του ασύλου, την ανάπτυξη της κατάρτισης και τη σύσταση ομάδων που θα απαρτίζονται από εμπειρογνώμονες, άτομα που ασχολούνται με τις αιτήσεις χορήγησης ασύλου και διερμηνείς, οι οποίες θα μπορούν να κινητοποιηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα για να παράσχουν βοήθεια· συνιστά επίσης στην EASO να διασφαλίσει την ευρεία εκπροσώπηση των οργανώσεων που συμμετέχουν στο συμβουλευτικό φόρουμ·

16.  τονίζει ότι οι δραστηριότητες της EASO θα πρέπει να εστιάζουν τόσο σε μακροπρόθεσμους στόχους πρόληψης όσο και σε βραχυπρόθεσμα μέτρα αντίδρασης, ώστε να υπάρξει επαρκής ανταπόκριση ανά περίπτωση· θεωρεί επομένως ότι μολονότι η EASO θα πρέπει να στηρίζει τα μέτρα οικοδόμησης ικανοτήτων για τα όχι επαρκώς ανεπτυγμένα ή τα δυσλειτουργικά συστήματα ασύλου, θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και στα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες ή δυσανάλογες πιέσεις· τονίζει εν προκειμένω τον καίριο ρόλο των ομάδων ειδικών για το άσυλο προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο φόρτος εργασίας και οι συσσωρευμένες αιτήσεις λόγω καθυστερήσεων, παρέχοντας κατάρτιση, αναλαμβάνοντας τη διαχείριση έργων, παρέχοντας συμβουλές και συνιστώντας συγκεκριμένα μέτρα, καθώς και εποπτεύοντας και εφαρμόζοντας μέτρα παρακολούθησης·

17.  σημειώνει το επιχειρησιακό σχέδιο για την υποστήριξη του ελληνικού συστήματος ασύλου και τη βελτίωση της κατάστασης των αιτούντων άσυλο και των δικαιούχων διεθνούς προστασίας στην Ελλάδα· υπογραμμίζει ότι παρά τη σχετική πρόοδο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες τόσο από την ΕΕ όσο και από τις ελληνικές αρχές ώστε να βελτιωθεί το σύστημα ασύλου και να διασφαλίζεται ο πλήρης σεβασμός των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο· υπενθυμίζει ότι τα μέτρα για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος αποκλείουν τη διάθεση εθνικών πόρων για πρόσληψη περαιτέρω υπαλλήλων, και συνιστά την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, δεδομένου ότι μια αρχή αρμόδια για το άσυλο που θα λειτουργεί εύρυθμα είναι απαραίτητη ώστε να είναι σε θέση η Ελλάδα να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο του διεθνούς και του ενωσιακού δικαίου·

18.  σημειώνει τη σύσταση της Επιτροπής και του Συμβουλίου σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της EASO και του Frontex, και τονίζει ότι η πλήρης και άμεση εφαρμογή της στρατηγικής θεμελιωδών δικαιωμάτων του Frontex συνιστά προϋπόθεση εκ των ων ουκ άνευ για κάθε συνεργασία τέτοιου είδους στο πλαίσιο της διεθνούς προστασίας, με τον ορισμό μεταξύ άλλων αρμόδιου για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τη σύσταση ενός συμβουλευτικού φόρουμ με την κοινωνία των πολιτών και προσκαλώντας τις διεθνείς οργανώσεις να συμμετέχουν στις δραστηριότητές του ως παρατηρητές για τα ανθρώπινα δικαιώματα· τονίζει ότι κάθε πιθανή συνεργασία θα πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της τήρησης των προτύπων που καθορίζονται από ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες βελτιώνοντας ως εκ τούτου στην πράξη την ποιότητα της προστασίας που παρέχεται στους αιτούντες άσυλο· καλεί, συνεπώς, την EASO να υποστηρίξει το Frontex στο πλαίσιο των υποχρεώσεών της σχετικά με την πρόσβαση στη διεθνή προστασία, ιδίως την αρχή της μη επαναπροώθησης· τονίζει ότι τα μέτρα διαχείρισης των συνόρων θα πρέπει να εφαρμόζονται με τρόπο ευαίσθητο ως προς τους χρήζοντες προστασίας·

19.  αναγνωρίζει την ανάγκη τακτικής αναθεώρησης της εντολής της EASO, ώστε να διασφαλίζεται επαρκής ετοιμότητα αντίδρασης στις διάφορες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα συστήματα ασύλου· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι δράσεις που αναλαμβάνει η EASO εξαρτώνται από την καλή θέληση των κρατών μελών, προτείνει να εξεταστεί το ενδεχόμενο θέσπισης διαρθρωτικών εγγυήσεων εντός της εντολής της EASO ώστε να διασφαλίζεται η παροχή πρακτικής συνεργασίας και τεχνικής βοήθειας εφόσον απαιτείται·

Οικονομική αλληλεγγύη

20.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες που παρέχονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων (ΕΤΠ) όσον αφορά την ανάληψη στοχευμένων δράσεων για τη βελτίωση των συστημάτων ασύλου· συνιστά στα κράτη μέλη να αναλάβουν δράση για την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως οι δυσκίνητες γραφειοκρατικές διαδικασίες, οι καθυστερήσεις στην απορρόφηση και τα προβλήματα ρευστότητας, ώστε να διασφαλίζεται μια αποτελεσματική και ταχεία κατανομή των πόρων·

21.  υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι θα κάνουν πλήρη χρήση των ευκαιριών που διατίθενται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες και να διασφαλίσουν ότι μπορούν να εκταμιευτούν όλα τα κατανεμημένα κονδύλια ούτως ώστε οι κύριοι των έργων να μην αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εκτέλεση των χρηματοδοτούμενων έργων·

22.  επικροτεί τη σύσταση, από το 2014, ενός απλούστερου και περισσότερο ευέλικτου Ταμείου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση (ΤΑΜ), το οποίο θα αντικαταστήσει το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τους Πρόσφυγες, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης Υπηκόων Τρίτων Χωρών και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επιστροφής, και υπογραμμίζει την ανάγκη διάθεσης επαρκών πόρων για την υποστήριξη της προστασίας των δικαιούχων διεθνούς προστασίας και των αιτούντων άσυλο· τονίζει, εν προκειμένω, τη σημασία της συμπερίληψης εγγυήσεων στο πλαίσιο του ΤΑΜ ώστε να αποτρέπεται η υπέρμετρη διάθεση πόρων σε έναν μόνο τομέα πολιτικής εις βάρος του συνολικού ΚΕΣΑ· θεωρεί απαραίτητο, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κατανομής πόρων στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων για το ΠΔΠ 2014-2020, να διατεθούν επίσης επαρκείς πόροι για την προστασία των συνόρων, προκειμένου να επιτυγχάνεται μεγαλύτερη αλληλεγγύη και σε αυτόν τον τομέα· υπενθυμίζει ότι πάντοτε πρέπει να υπάρχουν επαρκείς πόροι για τη χρηματοδότηση μέτρων διεθνούς προστασίας και αλληλεγγύης για τα κράτη μέλη·

23.  τονίζει ότι είναι απαραίτητο να προβλεφθεί η επαρκής ευελιξία και η εύκολη κινητοποίηση του Ταμείου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση καθώς και η ταχεία πρόσβαση σε αυτό, ούτως ώστε να καθίσταται δυνατή η άμεση και κατάλληλη ανταπόκρισή του στις απροσδόκητες πιέσεις ή καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που επηρεάζουν ένα ή περισσότερα κράτη μέλη· προτείνει εν προκειμένω, όπου απαιτείται, τη διατήρηση ως αποθεματικού ορισμένου ποσοστού των πιστώσεων του ΤΑΜ που έχουν εγγραφεί στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης για μέτρα που αποσκοπούν να συνδράμουν τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν και να επιβάλλουν πλήρως το υφιστάμενο κεκτημένο της ΕΕ στον τομέα του ασύλου και να συμμορφωθούν προς όλες τις διεθνείς υποχρεώσεις σε αυτόν τον τομέα·

24.  επικροτεί τους διαλόγους για ζητήματα πολιτικής εσωτερικών υποθέσεων με επιμέρους κράτη μέλη όσον αφορά τη χρήση από αυτά των πόρων που προηγούνται των πολυετών προγραμμάτων· υπογραμμίζει τη σημασία ενός συμμετοχικού διαβήματος για την επίτευξη βέλτιστων αποτελεσμάτων, και συνιστά την ενίσχυση της αρχής της εταιρικής σχέσης με τη συμπερίληψη της κοινωνίας των πολιτών, των διεθνών οργανώσεων, των τοπικών και περιφερειακών αρχών, καθώς και των ενδιαφερόμενων μερών, εφόσον η επιτόπια εμπειρία τους είναι θεμελιώδης για τη θέσπιση ρεαλιστικών προτεραιοτήτων και την ανάπτυξη βιώσιμων προγραμμάτων· η συνεισφορά τους υπό το πρίσμα της ανάπτυξης, υλοποίησης, παρακολούθησης και αξιολόγησης των στόχων και των προγραμμάτων είναι συνεπώς σημαντική και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από τα κράτη μέλη·

25.  υπογραμμίζει τη σημασία του επιμερισμού των οικονομικών αρμοδιοτήτων στον τομέα του ασύλου, και συνιστά τη δημιουργία μηχανισμού που θα διαθέτει επαρκείς πόρους για την υποδοχή μεγαλύτερου αριθμού αιτούντων άσυλο και δικαιούχων διεθνούς προστασίας, είτε σε απόλυτους αριθμούς είτε αναλογικά, και την παροχή βοήθειας προς εκείνα τα κράτη μέλη που διαθέτουν λιγότερο ανεπτυγμένα συστήματα ασύλου· θεωρεί ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για τον εντοπισμό και τον ποσοτικό προσδιορισμό του πραγματικού κόστους της υποδοχής και της διεκπεραίωσης αιτήσεων ασύλου· καλεί, επομένως, την Επιτροπή να εκπονήσει μελέτη για την αξιολόγηση των πόρων που θα πρέπει να διατεθούν ανάλογα με την ευθύνη που φέρει κάθε κράτος μέλος βάσει δεικτών όπως: ο αριθμός των πρώτων αιτήσεων ασύλου, ο αριθμός των θετικών αποφάσεων χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας, ο αριθμός των προσφύγων που επανεγκαταστάθηκαν ή μετεγκαταστάθηκαν, ο αριθμός των αποφάσεων και επιχειρήσεων επιστροφής, και ο αριθμός των συλληφθέντων παράνομων μεταναστών·

26.  συνιστά στα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τα οικονομικά κίνητρα που παρέχονται από το ΤΑΜ για τις δραστηριότητες μετεγκατάστασης, αναγνωρίζοντας τη σημασία της χρηματοδοτικής βοήθειας μέσω του ταμείου και της τεχνικής βοήθειας μέσω της EASO· προτείνει τη θέσπιση τομέων προτεραιότητας για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και την παροχή ουσιαστικότερης χρηματοδοτικής βοήθειας στα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετάσχουν σε πρωτοβουλίες μετεγκατάστασης, ώστε να ελαφρυνθεί το συναφές οικονομικό κόστος·

27.  πιστεύει ότι η σύσταση ενός σαφέστερου και αποτελεσματικότερου συστήματος οικονομικών κινήτρων για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν σε δραστηριότητες μετεγκατάστασης και οι προορατικές στρατηγικές που στοχεύουν στη βελτίωση των υποδομών των εθνικών συστημάτων ασύλου θα επιδράσει σε μακροπρόθεσμο επίπεδο θετικά στη σύγκλιση των προτύπων εντός της ΕΕ και στην ποιότητα του ΚΕΣΑ·

28.  επικροτεί την ενδεχόμενη αύξηση της συνεισφοράς της Επιτροπής έως το 90 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών για έργα που διαφορετικά δεν θα είχαν υλοποιηθεί· θεωρεί ότι τα έργα που χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή θα πρέπει να παράγουν σαφή προστιθέμενη αξία· τονίζει ότι η χρηματοδότηση της ΕΕ δεν πρέπει επ' ουδενί να υποκαταστήσει τους εθνικούς προϋπολογισμούς για τις πολιτικές ασύλου·

29.  υπογραμμίζει τα προβλήματα που συνδέονται με τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων, όσον αφορά τα εμπόδια στην πρόσβαση σε ακριβείς πληροφορίες και χρηματοδότηση, τον καθορισμό ρεαλιστικών και ειδικά προσαρμοσμένων στόχων και την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων παρακολούθησης· συνιστά τη θέσπιση εγγυήσεων για την αποφυγή των αλληλεπικαλύψεων, τη σαφή κατανομή της χρηματοδότησης και τη διεξοδική εξέταση της προστιθέμενης αξίας των δραστηριοτήτων καθώς και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων·

30.  τονίζει τη σημασία της αυστηρής εποπτείας όσον αφορά τη χρήση και διαχείριση των πόρων, βάσει συγκεκριμένων ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών και κριτηρίων, προκειμένου να αποφεύγεται η ανορθολογική κατανομή ανθρώπινων και οικονομικών πόρων και να διασφαλίζεται η τήρηση των καθορισμένων στόχων· επικροτεί, εν προκειμένω, τη σύσταση κοινού συστήματος αξιολόγησης και παρακολούθησης·

31.  προτρέπει τα κράτη μέλη, με τη βοήθεια της Επιτροπής, να διασφαλίσουν την πλήρη αξιοποίηση των υφιστάμενων δυνατοτήτων αλληλοσυμπλήρωσης μεταξύ άλλων διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και άλλα διαρθρωτικά ταμεία, ώστε να εξευρεθεί μια ολιστική προσέγγιση στη χρηματοδότηση των πολιτικών που σχετίζονται με το άσυλο·

Κατανομή των αρμοδιοτήτων

32.  επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής να προβεί σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση του συστήματος του Δουβλίνου το 2014, εξετάζοντας τον αντίκτυπό του σε νομικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του αντικτύπου στην κατάσταση των γυναικών που αιτούνται άσυλο· θεωρεί ότι απαιτείται περαιτέρω προβληματισμός ως προς την ανάπτυξη ενός δίκαιου μηχανισμού επιμερισμού των αρμοδιοτήτων προκειμένου να καθορίζεται ποιο κράτος μέλος θα πρέπει να είναι υπεύθυνο για τη διεκπεραίωση αιτήσεων ασύλου, πράγμα που θα επέτρεπε την παροχή ταχείας και αποτελεσματικής πρακτικής υποστήριξης στα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και επωμίζονται δυσανάλογα βάρη·

33.  θεωρεί ότι ο κανονισμός του Δουβλίνου, ο οποίος διέπει την κατανομή των αρμοδιοτήτων όσον αφορά τις αιτήσεις ασύλου, επιβαρύνει δυσανάλογα τα κράτη μέλη που αποτελούν σημεία εισόδου στην ΕΕ, και δεν προβλέπει τη δίκαιη κατανομή των αρμοδιοτήτων στον τομέα του ασύλου μεταξύ των κρατών μελών· επισημαίνει ότι το σύστημα του Δουβλίνου, όπως έχει εφαρμοστεί μέχρι τώρα, σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από διαφορετικά συστήματα ασύλου και ανεπαρκή επίπεδα εφαρμογής του κεκτημένου στον τομέα του ασύλου, έχει οδηγήσει στην άνιση μεταχείριση των αιτούντων άσυλο στην ΕΕ, με αρνητικό παράλληλα αντίκτυπο στην οικογενειακή επανένωση και στην κοινωνική ένταξη· τονίζει, επίσης, τις ελλείψεις του από άποψη αποδοτικότητας και σχέσης κόστους/οφέλους, δεδομένου ότι περισσότερες από τις μισές συμφωνημένες μεταφορές δεν πραγματοποιούνται ποτέ και ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικός αριθμός πολλαπλών αιτήσεων· ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι αιτούντες άσυλο που επιστρέφονται σε κάποιο κράτος μέλος δυνάμει του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ δεν τυγχάνουν δυσμενούς μεταχείρισης απλώς και μόνο επειδή είναι μεταφερθέντες στο πλαίσιο του Δουβλίνου ΙΙ·

34.  τονίζει ότι η συναφής νομολογία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία υπονόμευσης της λογικής του συστήματος του Δουβλίνου· θεωρεί ότι ενώ παρέχει μια απάντηση σε μεμονωμένες περιπτώσεις, η νομολογία δεν καταφέρνει να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες που παρουσιάζονται κατά την εφαρμογή του κεκτημένου σχετικά με το άσυλο· αναγνωρίζει την ανάγκη να διασφαλίσουν τα κράτη μέλη τη συμμόρφωση των συστημάτων ασύλου στους ενωσιακούς και διεθνείς κανόνες και επικροτεί, επομένως, τις προσπάθειες να συμπεριληφθούν πρόσθετα κριτήρια στον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙ, ώστε να μετριασθούν οι ανεπιθύμητες επιπτώσεις του συστήματος· πιστεύει ότι στις συζητήσεις για τον προσδιορισμό των αρμόδιων κρατών μελών θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη ήδη αντιμετωπίζουν δυσανάλογες πιέσεις και ότι ορισμένα συστήματα ασύλου είναι μερικώς ή πλήρως δυσλειτουργικά·

Από κοινού διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου

35.  θεωρεί πολύ σημαντικό τον περαιτέρω διάλογο όσον αφορά τον επιμερισμό των αρμοδιοτήτων σχετικά με τους αιτούντες άσυλο και τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, που θα αφορά μεταξύ άλλων τη χρήση εργαλείων, όπως η από κοινού διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου (εφεξής «από κοινού διεκπεραίωση») και τα προγράμματα μετεγκατάστασης·

36.  θεωρεί ότι η από κοινού διεκπεραίωση θα μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για την αλληλεγγύη και τον επιμερισμό σε διάφορες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όπου τα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν σημαντικές ή ξαφνικές εισροές αιτούντων άσυλο ή όπου υπάρχει σημαντικός όγκος συσσωρευμένων αιτήσεων λόγω καθυστερήσεων ο οποίος επιβραδύνει και υπονομεύει τη διαδικασία για το άσυλο εις βάρος των αιτούντων άσυλο· η από κοινού διεκπεραίωση θα μπορούσε να αποτρέψει ή να διορθώσει προβλήματα σχετικά με την ικανότητα, να μειώσει την επιβάρυνση και το κόστος που συνεπάγεται η διεκπεραίωση αιτήσεων ασύλου, να επισπεύσει τη διαδικασία διεκπεραίωσης των αιτήσεων και να διασφαλίσει έναν δικαιότερο επιμερισμό των αρμοδιοτήτων διεκπεραίωσης αιτήσεων ασύλου· τονίζει ότι η από κοινού διεκπεραίωση προϋποθέτει σαφή επιμερισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ των εμπλεκομένων κρατών μελών, ώστε να αποφεύγεται η μετατόπιση των αρμοδιοτήτων, και ότι τα κράτη μέλη παραμένουν αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων· σημειώνει ότι αυτό θα πρέπει να συμπληρώνεται από ένα σύστημα διασφάλισης πιο ισότιμου επιμερισμού αρμοδιοτήτων μετά τη διεκπεραίωση των αιτήσεων·

37.  επικροτεί τη μελέτη σκοπιμότητας που εκπόνησε η Επιτροπή για τη διερεύνηση των νομικών και πρακτικών επιπτώσεων της από κοινού διεκπεραίωσης στην επικράτεια της Ένωσης, δεδομένου ότι χρειάζονται διευκρινίσεις σχετικά με μια σειρά ζητημάτων·

38.  επισημαίνει ότι η από κοινού διεκπεραίωση δεν συνεπάγεται απαραίτητα κοινή απόφαση, αλλά θα μπορούσε να περιλαμβάνει υποστήριξη και κοινή διεκπεραίωση όσον αφορά άλλα ζητήματα της διαδικασίας ασύλου, όπως η ταυτοποίηση, η προπαρασκευή των πρωτοβάθμιων διαδικασιών, οι συνεντεύξεις ή η αξιολόγηση της πολιτικής κατάστασης στη χώρα προέλευσης·

39.  τονίζει ότι η από κοινού διεκπεραίωση θα πρέπει να παρέχει προστιθέμενη αξία όσον αφορά την ποιότητα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, διασφαλίζοντας και διευκολύνοντας δίκαιες, αποτελεσματικές και ταχείες διαδικασίες· υπογραμμίζει το γεγονός ότι η βελτίωση των διαδικασιών για το άσυλο εξ αρχής (επικέντρωση στην αρχή της διαδικασίας/«frontloading») μπορεί να μειώσει τη διάρκεια και το κόστος της διαδικασίας, ωφελώντας κατά συνέπεια τόσο τους αιτούντες άσυλο όσο και τα κράτη μέλη·

40.  τονίζει ότι ένα σύστημα από κοινού διεκπεραίωσης θα πρέπει να σέβεται πλήρως τα δικαιώματα των αιτούντων και να περιέχει ισχυρές εγγυήσεις ως προς αυτό· επιμένει ότι η από κοινού διεκπεραίωση δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιείται για την επίσπευση της διαδικασίας ασύλου εις βάρος της ποιότητάς της· είναι της άποψης ότι η από κοινού διεκπεραίωση θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα αποτελεσματικότερες διαδικασίες για το άσυλο, επίσης προς όφελος του αιτούντα άσυλο, δεδομένου ότι λόγω των αυξημένων διοικητικών ικανοτήτων θα μπορούσε να αναγνωριστεί ταχύτερα η ανάγκη προστασίας του ενδιαφερόμενου·

41.  θεωρεί ότι η EASO θα μπορούσε να διαδραματίσει πολύτιμο ρόλο για τη συγκρότηση, την κατάρτιση και τον συντονισμό ομάδων υποστήριξης για το άσυλο που θα παρέχουν βοήθεια, συμβουλές και συστάσεις για τις πρωτοβάθμιες διαδικασίες·

42.  συνιστά τα προβλεπόμενα συστήματα για την από κοινού διεκπεραίωση να θεσπίσουν προτεραιότητες όσον αφορά τις επιλογές σχετικά με τη χρήση και συνεργασία των συναφών αρχών, και όχι όσον αφορά τη μεταφορά αιτούντων άσυλο·

43.  συνιστά στην EASO να ενθαρρύνει, να διευκολύνει και να συντονίσει τις ανταλλαγές πληροφοριών και τις λοιπές δραστηριότητες που σχετίζονται με την από κοινού διεκπεραίωση·

Μετεγκατάσταση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας και των αιτούντων άσυλο

44.  τονίζει ότι τα προγράμματα επανεγκατάστασης στην ΕΕ και μετεγκατάστασης εντός της ΕΕ συνιστούν συμπληρωματικά μέτρα για την ενίσχυση της προστασίας των αιτούντων άσυλο και των δικαιούχων διεθνούς προστασίας, εκφράζοντας αλληλεγγύη τόσο στο εσωτερικό της ΕΕ όσο και προς τα έξω·

45.  τονίζει ότι, υπό ορισμένες συνθήκες, η μετεγκατάσταση δικαιούχων διεθνούς προστασίας και αιτούντων άσυλο συνιστά μία από τις πλέον απτές μορφές αλληλεγγύης και μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά σε ένα δικαιότερο ΚΕΣΑ· τονίζει ότι ενώ επίσης αποτελεί σαφή έκφραση της δέσμευσης υπέρ της διεθνούς προστασίας και της προαγωγής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μέχρι σήμερα λιγοστά κράτη μέλη έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες μετεγκατάστασης·

46.  τονίζει τη σημασία σχεδίων, όπως το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μετεγκατάσταση από τη Μάλτα (Eurema) και η επέκταση αυτού, στο πλαίσιο του οποίου δικαιούχοι διεθνούς προστασίας έχουν μετεγκατασταθεί και μετεγκαθίστανται από τη Μάλτα σε άλλα κράτη μέλη, και τάσσεται υπέρ της ανάπτυξης περισσότερων πρωτοβουλιών τέτοιου είδους· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το εν λόγω σχέδιο δεν ήταν όσο επιτυχές αναμενόταν, λόγω της διστακτικότητας των κρατών μελών να συμμετάσχουν· καλεί τα κράτη μέλη να συμμετάσχουν πιο ενεργά στο σχέδιο Eurema με πνεύμα αλληλεγγύης και επιμερισμού αρμοδιοτήτων· επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής να προβεί σε διεξοδική αξιολόγηση του σχεδίου Eurema και να υποβάλει πρόταση για ένα μόνιμο μηχανισμό της ΕΕ για τη μετεγκατάσταση·

47.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει, στη νομοθετική της πρόταση για ένα μόνιμο και αποτελεσματικό μηχανισμού μετεγκατάστασης εντός της ΕΕ, τη δυνατότητα χρήσης μιας κλείδας κατανομής της ΕΕ για τη μετεγκατάσταση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας, με βάση κατάλληλους δείκτες σχετικούς με τις ικανότητες υποδοχής και ενσωμάτωσης των κρατών μελών, όπως το ΑΕΠ, ο πληθυσμός και η εδαφική έκταση των κρατών μελών και το ύψιστο συμφέρον και οι προοπτικές κοινωνικής ένταξης των δικαιούχων· η εν λόγω κλείδα κατανομής της ΕΕ πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για τα κράτη μέλη των οποίων το εθνικό σύστημα ασύλου δέχεται ιδιαίτερες και δυσανάλογες πιέσεις ή σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης· υπογραμμίζει ότι μετεγκατάσταση θα εξαρτάται πάντοτε από τη συναίνεση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας και ότι η θέσπιση κλείδας κατανομής της ΕΕ θα πρέπει να γίνει με την επιφύλαξη της υποχρέωσης έκαστου κράτους μέλους να εφαρμόζει και να επιβάλλει το υφιστάμενο κεκτημένο της ΕΕ στον τομέα του ασύλου, όσον αφορά τη θεμελίωση του δικαιώματος προστασίας, τις συνθήκες υποδοχής και τις διαδικαστικές εγγυήσεις και να συμμορφώνεται προς όλες τις διεθνείς υποχρεώσεις σε αυτόν τον τομέα·

48.  καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει ισχυρές διαδικαστικές εγγυήσεις και σαφή κριτήρια στην πρότασή της για ένα μόνιμο πρόγραμμα της ΕΕ για τη μετεγκατάσταση, ώστε να διασφαλισθεί το συμφέρον των δυνητικών δικαιούχων, καθώς και για να μειωθεί η μεταναστευτική πίεση που ασκείται στα κράτη μέλη τα οποία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα στις μεταναστευτικές ροές. Συνιστά την εξ αρχής συμμετοχή της κοινότητας υποδοχής, της κοινωνίας των πολιτών και των τοπικών αρχών στις πρωτοβουλίες μετεγκατάστασης·

49.  υπογραμμίζει ότι μολονότι η μετεγκατάσταση μπορεί να παράσχει μόνιμες λύσεις για τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας και να αποφορτίσει τα συστήματα ασύλου των κρατών μελών, δεν θα πρέπει να επιφέρει μετατόπιση των αρμοδιοτήτων· επιμένει ότι η μετεγκατάσταση θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς δεσμεύσεις από τα κράτη μέλη που επωφελούνται από αυτήν, ότι θα αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα κενά προστασίας στα συστήματα ασύλου τους και ότι θα εγγυηθούν υψηλά επίπεδα προστασίας για τα άτομα που παραμένουν στα κράτη μέλη αποστολής όσον αφορά τις συνθήκες υποδοχής, τις διαδικασίες για το άσυλο και την ένταξη·

50.  επικροτεί την παροχή δυνατοτήτων χρηματοδότησης στο πλαίσιο του ΤΑΜ, για τη μετεγκατάσταση αιτούντων άσυλο, και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να συμμετέχουν σε εθελοντικές πρωτοβουλίες, σεβόμενα παράλληλα τα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο και την ανάγκη συγκατάθεσής τους· καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει κατά πόσο είναι εφικτό να αναπτυχθεί ένα σύστημα της ΕΕ για τη μετεγκατάσταση των αιτούντων άσυλο, εξετάζοντας, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα να βασιστεί αυτό σε μια κλείδα κατανομής της ΕΕ που θα λαμβάνει υπόψη αντικειμενικά επαληθεύσιμα κριτήρια, όπως το ΑΕΠ, ο πληθυσμός και η εδαφική έκταση των κρατών μελών καθώς και το ύψιστο συμφέρον και τις προοπτικές κοινωνικής ένταξης των αιτούντων άσυλο· ένα τέτοιο πρόγραμμα θα μπορούσε να εφαρμοστεί ως μέτρο αλληλεγγύης σε καταστάσεις όπου ο αριθμός των αιτούντων άσυλο είναι δυσανάλογα υψηλός σε σχέση με την ικανότητα του συστήματος ασύλου ενός κράτους μέλους ή σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης·

51.  υπενθυμίζει την εντολή της EASO όσον αφορά την προώθηση της μετεγκατάστασης δικαιούχων διεθνούς προστασίας μεταξύ των κρατών μελών, και ζητεί από την υπηρεσία να οικοδομήσει την ικανότητά της για ενεργό υποστήριξη των προγραμμάτων και δραστηριοτήτων μετεγκατάστασης σε στενή συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, μέσω ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών και μέσω δραστηριοτήτων συντονισμού και συνεργασίας·

52.  σημειώνει ότι η Επιτροπή έχει επισημάνει ότι εξετάζει πάντα το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του μηχανισμού της οδηγίας για προσωρινή προστασία, όποτε συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις, ιδιαίτερα σε περίπτωση μαζικής εισροής ή επικείμενης μαζικής εισροής εκτοπισθέντων που δεν μπορούν να επιστρέψουν μόνιμα και με ασφάλεια στην χώρα προέλευσής τους· καλεί την Επιτροπή να καταστήσει δυνατή την ενεργοποίηση της εν λόγω οδηγίας ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η εκάστοτε εισροή συνιστά μαζική εισροή για τουλάχιστον ένα κράτος μέλος και όχι μόνο όταν συνιστά μαζική εισροή για την ΕΕ στο σύνολό της·

Η αμοιβαία εμπιστοσύνη στον πυρήνα ενός ανανεωμένου συστήματος διακυβέρνησης

53.  επιμένει ότι η αμοιβαία εμπιστοσύνη βασίζεται σε μια από κοινού κατανόηση των ευθυνών· τονίζει ότι η συμμόρφωση με το δίκαιο της ΕΕ συνιστά απαραίτητο στοιχείο για να υπάρξει εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών·

54.  τονίζει ότι εάν τα κράτη μέλη συμμορφωθούν προς τις υποχρεώσεις τους σχετικά με τα νόμιμα και θεμελιώδη δικαιώματα, θα ενισχυθεί τόσο η εμπιστοσύνη όσο και η αλληλεγγύη·

55.  τονίζει τη σημασία της διασφάλισης ισχυρών θεμελίων για την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών, εφόσον αυτή συνδέεται ουσιαστικά με την ανάπτυξη του ΚΕΣΑ και την πραγματική και έμπρακτη αλληλεγγύη·

56.  αναγνωρίζει ότι μολονότι η συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις περί διεθνούς προστασίας ενισχύει την αμοιβαία εμπιστοσύνη, τούτο δεν έχει απαραίτητα ως αποτέλεσμα την ενιαία εφαρμογή των κανόνων, δεδομένου ότι η ερμηνεία και η εφαρμογή της διεθνούς και της ενωσιακής νομοθεσίας περί ασύλου εξακολουθεί να ποικίλει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, όπως καθίσταται σαφές από την πρόσφατη νομολογία του ΕΔΑΔ και του ΔΕΕ σχετικά με τον κανονισμό του Δουβλίνου· τονίζει ότι είναι ευθύνη της Επιτροπής και των δικαστηρίων να παρακολουθούν και να αξιολογούν την εφαρμογή των κανόνων για το άσυλο σύμφωνα προς το διεθνές και το ενωσιακό δίκαιο·

57.  πιστεύει ότι οι μηχανισμοί έγκαιρης προειδοποίησης που έχουν θεσπιστεί για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση αναδυόμενων προβλημάτων πριν οδηγήσουν σε κρίσεις μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο· θεωρεί εντούτοις ότι θα πρέπει να προβλέπονται και συμπληρωματικές λύσεις ώστε να αποφεύγεται η παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και να διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία των συστημάτων ασύλου·

58.  τονίζει ότι ενώ μεν οι διαδικασίες επί παραβάσει θα πρέπει να χρησιμοποιούνται αμεσότερα ώστε να εφιστάται η προσοχή στις ευθύνες των κρατών μελών και στην αδυναμία τους να συμμορφωθούν προς το υφιστάμενο κεκτημένο στον τομέα του ασύλου, θα πρέπει να συνοδεύονται από προληπτικά μέτρα, επιχειρησιακά σχέδια και μηχανισμούς εποπτείας, ώστε να παράγονται αποτελέσματα· υπογραμμίζει τη σημασία των τακτικών αξιολογήσεων, του εποικοδομητικού διαλόγου και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, ως θεμελιωδών στοιχείων που είναι πιθανότερο να οδηγήσουν σε θετικές εξελίξεις στα συστήματα ασύλου όπου εντοπίζονται ελλείψεις· κατά συνέπεια, μπορούν να εφαρμοστούν διάφορες μορφές χρηματοδοτικής και πρακτικής συνδρομής ώστε να εφαρμοστεί με κατάλληλο και ορθό τρόπο η ευρωπαϊκή νομοθεσία σε θέματα ασύλου·

59.  διαπιστώνει ότι το σύστημα του Δουβλίνου βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και ότι η εφαρμογή του ισοδυναμεί με αμοιβαία αναγνώριση των απορριπτικών αποφάσεων μεταξύ των κρατών μελών, δεδομένου ότι μια αίτηση ασύλου μπορεί να εξεταστεί μόνο μία φορά εντός της ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει ανακοίνωση σχετικά με ένα πλαίσιο για τη μεταφορά της προστασίας των δικαιούχων διεθνούς προστασίας και την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων για το άσυλο έως το 2014, σύμφωνα με το σχέδιο δράσης για την εφαρμογή του προγράμματος της Στοκχόλμης·

60.  υπογραμμίζει ότι η διαχείριση της μετανάστευσης μπορεί να αυξήσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τα μέτρα αλληλεγγύης μόνο εάν συνδυαστεί με μια προσέγγιση ευαίσθητη ως προς τους χρήζοντες προστασίας, στο πλαίσιο της οποίας τα μέτρα διαχείρισης των συνόρων θα εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων των προσφύγων και των ατόμων που ζητούν διεθνή προστασία·

61.  τονίζει ότι οι εγκρίσεις εισόδου και εξόδου διέπονται από καθεστώτα θεώρησης και ότι οι εν λόγω κανόνες εισόδου και εξόδου δεν περιορίζουν με κανέναν τρόπο τη νομική υποχρέωση για παροχή πρόσβασης στο άσυλο·

62.  υπενθυμίζει τη δέσμευση της Επιτροπής να διευκολύνει την ομαλή άφιξη στην ΕΕ ατόμων που χρήζουν προστασίας, και καλεί αυτή να διερευνήσει νέες προσεγγίσεις όσον αφορά την πρόσβαση στις διαδικασίες για το άσυλο· επικροτεί, εν προκειμένω, τη δέσμευση της Επιτροπής να εγκρίνει έως το 2013 ανακοίνωση «σχετικά με νέες προσεγγίσεις όσον αφορά την πρόσβαση σε διαδικασίες ασύλου που θα απευθύνονται στις κύριες χώρες διέλευσης'·

o
o   o

63.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στα κοινοβούλια των κρατών μελών και στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

(1) ΕΕ C 285 Ε της 21.10.2010, σ. 12.
(2) ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου