Ευρετήριο 
Κείμενα που εγκρίθηκαν
Τρίτη 15 Ιανουαρίου 2013 - Στρασβούργο
Αστική αναβάθμιση ως συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη
 Ρόλος της εδαφικής ανάπτυξης στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή
 Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλληλεγγύης, υλοποίηση και εφαρμογή
 Διοικητικό δικονομικό δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
 Ενημέρωση και διαβούλευση με τους εργαζόμενους, πρόβλεψη και διαχείριση της αναδιάρθρωσης
 Στρατηγική της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής
 Αναπτυξιακές πτυχές των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σε θέματα γενετικών πόρων

Αστική αναβάθμιση ως συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη
PDF 286kWORD 36k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013 σχετικά με τη συμβολή της αστικής αναβάθμισης στην οικονομική ανάπτυξη στο πλαίσιο της πολιτικής της ΕΕ για τη συνοχή (2011/2311(INI))
P7_TA(2013)0001A7-0406/2012

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 174 και 176 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία εδραιώνουν τον στόχο της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, προσδιορίζουν τα διαρθρωτικά χρηματοδοτικά μέσα για την υλοποίησή του και προβλέπουν ότι στόχος του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης είναι να συμβάλει στη διόρθωση των κυριότερων περιφερειακών ανισοτήτων στην Ένωση,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Μαρτίου 2010, με τίτλο «Ευρώπη 2020 - Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 20ής Μαΐου 2010, σχετικά με τη συμβολή της πολιτικής για τη συνοχή στην επίτευξη των στόχων της Λισαβόνας και της ΕΕ 2020(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2010, σχετικά με την επίτευξη πραγματικής εδαφικής, κοινωνικής και οικονομικής συνοχής εντός της ΕΕ - ένας εκ των ων ουκ άνευ όρος για παγκόσμια ανταγωνιστικότητα(2),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 9ης Νοεμβρίου 2010, με τίτλο «Συμπεράσματα της πέμπτης έκθεσης για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή: το μέλλον της πολιτικής για τη συνοχή» (COM(2010)0642),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 23ης Νοεμβρίου 2010, για μια «Ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας: Η ευρωπαϊκή συμβολή στην πλήρη απασχόληση» (COM(2010)0682),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 2010, με τίτλο «Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού: Ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για κοινωνική και εδαφική συνοχή» (COM(2010)0758),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Ιανουαρίου 2011, με τίτλο «Μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους – Εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020» (COM(2011)0021),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 23ης Ιουνίου 2011, σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση και τις μελλοντικές συνέργειες για αυξημένη αποτελεσματικότητα μεταξύ του ΕΤΠΑ και άλλων διαρθρωτικών ταμείων(3),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 8ης Ιουνίου 2011, με τίτλο «ΑΕΠ και πέρα από αυτό: Η μέτρηση της προόδου σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο»(4),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 8ης Ιουνίου 2011, σχετικά με τις «Επενδύσεις στο μέλλον: ένα νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη Ευρώπη χωρίς αποκλεισμούς(5),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 5ης Ιουλίου 2011 σχετικά με την πέμπτη έκθεση της Επιτροπής για τη συνοχή και τη στρατηγική για την πολιτική συνοχής μετά το 2013(6),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 27ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με την απορρόφηση των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής: άντληση διδαγμάτων για τη μελλοντική πολιτική συνοχής της ΕΕ(7),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 2011, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, τα οποία καλύπτονται από το κοινό στρατηγικό πλαίσιο, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (COM(2011)0615),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 2011, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και τον στόχο «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση», και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006 (COM(2011)0614),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1081/2006 του Συμβουλίου (COM(2011)0607),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 2011, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού προγράμματος για την κοινωνική αλλαγή και την καινοτομία (COM(2011)0609),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 15ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού(8),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Ιουλίου 2008, σχετικά με τη «Διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας»(9),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 24ης Μαρτίου 2009 σχετικά με την αστική διάσταση της πολιτικής συνοχής στη νέα προγραμματική περίοδο(10),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με το σχέδιο δράσης για την κινητικότητα στην πόλη(11),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 23ης Ιουνίου 2011, σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για το αστικό περιβάλλον και το μέλλον του στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής(12),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Οκτωβρίου 2005, σχετικά με την αστική διάσταση στο πλαίσιο της διεύρυνσης(13),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 26ης Σεπτεμβρίου 2006, σχετικά με τη θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον(14),

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη της Λειψίας για τις Βιώσιμες Ευρωπαϊκές Πόλεις, ο οποίος εγκρίθηκε κατά την άτυπη υπουργική συνάντηση για την αστική ανάπτυξη και την εδαφική συνοχή, που πραγματοποιήθηκε στις 24 και 25 Μαΐου 2007 στη Λειψία,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση του Τολέδο για την αστική ανάπτυξη, που εγκρίθηκε κατά την άτυπη υπουργική σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στο Τολέδο στις 22 Ιουνίου 2010,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A7-0406/2012),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 80% των ευρωπαίων πολιτών ζει σε αστικό περιβάλλον (το ποσοστό αυτό αυξάνεται περαιτέρω λόγω της επιτάχυνσης των μεταναστευτικών ροών από το αγροτικό στο αστικό περιβάλλον) και εκεί συγκεντρώνονται κυρίως οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και εμφανίζονται οι προκλήσεις που αφορούν την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την ευημερία και την ποιότητα ζωής·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αστικές περιοχές θα πρέπει να καταρτίσουν μεσοπρόθεσμο/μακροπρόθεσμο σχέδιο δράσης στα πεδία της βιώσιμης οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πόλεις αντιπροσωπεύουν την οικονομική, μεταποιητική και επαγγελματική μηχανή, και ταυτόχρονα αποτελούν το πλαίσιο στο οποίο εκδηλώνονται τα κρίσιμα φαινόμενα της προαστιοποίησης, της ανεργίας και, γενικότερα, του κοινωνικού αποκλεισμού και του διαχωρισμού, καθώς και της ρύπανσης του περιβάλλοντος·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ισχυρές αστικές περιοχές έχουν θετική επίδραση επίσης στις υπαίθριες γύρω περιοχές και ότι, ως εκ τούτου, μπορούν να υπάρξουν φαινόμενα μετάδοσης του αντικτύπου τους·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαία η επανεξέταση του περιφερειακού σχεδιασμού για τη μεταβολή της τρέχουσας τάσης προς διαδικασίες εδαφικού διαχωρισμού, οι οποίες οδηγούν σε κοινωνική πόλωση·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διεργασίες αλλαγών που λαμβάνουν χώρα στον αστικό ιστό δημιουργούν προσδοκίες και εντεινόμενα προβλήματα, στα οποία αγωνίζεται να δώσει απαντήσεις η παραδοσιακή δημόσια δράση και, ως εκ τούτου, χρειάζονται καινοτόμοι και ολοκληρωμένοι μηχανισμοί οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κοινωνικο-δημογραφικές μεταβολές σε πολλές πόλεις προκάλεσαν τη μετακίνηση των πληθυσμών από τις κατοικίες τους σε παλαιότερες αστικές περιοχές σε νέους και περισσότερο περιφερειακούς οικισμούς, αστικές περιοχές στις παρυφές των πόλεων ή απλώς σε νέες πόλεις πλησίον μεγάλων πολεοδομικών συγκροτημάτων·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων αποτελεί πρόκληση στις περισσότερες αστικές περιοχές και ότι οι ανισότητες μεταξύ των συνοικιών οφείλονται ενίοτε στις ακατάλληλες στεγαστικές πολιτικές και στην παροχή υπηρεσιών που περιορίζονται στις πιο εύπορες περιοχές·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αναθεώρηση των παραδοσιακών προσεγγίσεων μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την εκκίνηση μιας διαδικασίας αστικού πειραματισμού και σχεδιασμού πορείας, με βάση την επανερμηνεία των δράσεων χωροταξίας, των συλλογικών αναγκών και της συμμετοχής των πολιτών·

1.  επισημαίνει ότι το πρότυπο της τοπικής ανάπτυξης αποτελεί δυνατό σημείο της πολιτικής για τη συνοχή, γιατί κινητοποιεί παράγοντες αποφασιστικής σημασίας, ενθαρρύνει τις βέλτιστες επιλογές όσο το δυνατόν εγγύτερα στους πολίτες, τις κοινές δράσεις και τη λήψη των πλέον συνεπών, αποτελεσματικών και αποδοτικών μέτρων, παρέχοντας επιπλέον μεγάλη προβολή στις κοινοτικές δράσεις ακόμα και σε περιοχές της ΕΕ που αντιμετωπίζουν τις δυσκολότερες προκλήσεις·

2.  ζητεί μια νέα εποχή στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, που να συνδέεται με την εκπόνηση σχεδίου για την προστασία και την αναβάθμιση των αστικών περιοχών το οποίο –τηρώντας την αρχή της επικουρικότητας– να μπορεί να παράσχει την απαραίτητη νομική βάση, να καθορίσει κοινούς στόχους και μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνεργασίες, καθώς επίσης να βελτιστοποιήσει την αξιοποίηση των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής·

3.  ζητεί την ανάληψη δράσεων για την ολοκλήρωση και την ενσωμάτωση υφιστάμενων τμημάτων των πόλεων, συμπεριλαμβανομένων των περιθωριοποιημένων γειτονιών, τη λειτουργική ανάπλαση εγκαταλελειμμένων περιοχών και περιοχών που προορίζονται για αλλαγή χρήσης, την ενίσχυση μέσω μιας δυναμικής αναπτυξιακής διαδικασίας της ελκυστικότητας των τόπων στους οποίους ζουν οι άνθρωποι, και την επιστροφή στις κοινότητες χώρων με ιδιαίτερο συμβολισμό και πλούσιων σε μνήμες, οι οποίοι έχουν χάσει την αρχική τους λειτουργία και έχουν σταδιακά παραμεληθεί, με ταυτόχρονη προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς·

4.  ζητεί την κινητοποίηση πολιτιστικών και οικονομικών πόρων, δίνοντας προτεραιότητα στο ζήτημα της κοινωνικής βιωσιμότητας του αστικού μετασχηματισμού, συμβάλλοντας έτσι στην αστική αλληλεγγύη, την κοινωνική ένταξη και ενσωμάτωση των ευάλωτων και περιθωριοποιημένων ομάδων στις αστικές περιοχές, προκειμένου να αξιοποιηθεί το αναπτυξιακό δυναμικό γνωρίζοντας ότι οι διαδικασίες ανανέωσης και αναβάθμισης των πόλεων ενέχουν πάντοτε τον κίνδυνο απομάκρυνσης των πιο ευάλωτων τμημάτων του πληθυσμού· υπογραμμίζει, ως εκ τούτου, την ανάγκη για στενή συνεργασία με τους κατοίκους από όσο το δυνατόν πιο πρώιμο στάδιο·

5.  επισημαίνει τον βασικό ρόλο που καλούνται να διαδραματίσουν οι αστικές περιοχές όσον αφορά την επίτευξη των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», και επισημαίνει ότι η Ένωση μπορεί να είναι ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο μόνον εάν η πολιτική συνοχής αξιοποιήσει στο έπακρο το αναπτυξιακό δυναμικό όλων των περιφερειών και των αστικών περιοχών της·

6.  απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που προβλέπει τη διασύνδεση του φυσικού-περιβαλλοντικού συστήματος με το ιστορικό-πολιτιστικό και το κοινωνικο-εμπορικό, εξασφαλίζοντας την ανάπτυξη του δικτύου υποδομών, τη βελτίωση των αστικών χώρων και την αύξηση του οικονομικού ιστού, και προωθώντας τη μικτή χρήση της γης, μέσω της ενσωμάτωσης οικιστικών και μη οικιστικών έργων, υλικών υποδομών και άυλων συστημάτων συνδεσιμότητας·

7.  υπογραμμίζει την ανάγκη για νέες μορφές αστικής αναβάθμισης, οι οποίες να επικεντρώνονται στις συλλογικές ανάγκες για δημόσιους χώρους, πράσινο, ελεύθερο χρόνο, πολιτισμό και αθλητισμό·

8.  απαιτεί δυναμικές συμμετοχικού σχεδιασμού και εταιρικές σχέσεις με ενώσεις και πολίτες, ώστε να διασφαλιστεί η απαραίτητη σύνδεση μεταξύ των γενικών πολιτικών και των συγκεκριμένων εδαφικών πεδίων, αναδεικνύοντας τις ιδιαιτερότητες, την ταυτότητα, τη μνήμη και την ιστορία τους και ενισχύοντας την αίσθηση μέλους της κοινότητας και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς·

9.  υπογραμμίζει ότι η αστική αναβάθμιση και η οικονομική αναζωογόνηση είναι στενά συνδεδεμένες, και η αξιοποίηση μιας ελκυστικής τοποθεσίας μπορεί να αποτελέσει παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης· επισημαίνει ότι προς τον σκοπό αυτό, η αστική αναβάθμιση θα πρέπει να αντιστοιχεί σε έναν νέο σχεδιασμό που θα συνδυάζει προσπάθειες προκειμένου να αποκλείεται η αστική υποβάθμιση, να προωθείται η ανάπτυξη των λιγότερο ευνοημένων και περιθωριοποιημένων περιοχών και να στηρίζεται η τοπική οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας, ενώ συγχρόνως θα λαμβάνονται συμπληρωματικά κοινωνικά μέτρα·

10.  ζητεί την ανάληψη αποφασιστικών δράσεων για την καταπολέμηση της μειωμένης ενεργειακής απόδοσης, μέσω της λειτουργικής αναβάθμισης των κτιρίων και με την ανέγερση ενεργειακά αποδοτικότερων οικιστικών μονάδων, μεταξύ άλλων και για τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών· ζητεί τη μείωση των συμφορήσεων, της μόλυνσης και του θορύβου προκειμένου να γίνει η πόλη πιο ανταγωνιστική όσον αφορά τα περιβαλλοντικά προβλήματα·

11.  επισημαίνει ανάγκη για μια στρατηγική προστασίας και ασφάλειας της αστικής κληρονομιάς και των κατοικιών σε περιοχές που έχουν πιστοποιηθεί ως περιοχές υψηλού σεισμικού και υδρογεωλογικού κινδύνου·

12.  τονίζει την ανάγκη να οριστικοποιηθεί η αξιοποίηση των κονδυλίων για τη διασφάλιση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στις δυσλειτουργίες που προκαλούνται εξαιτίας της δημογραφικής εξέλιξης, της προοδευτικής γήρανσης και της συγκέντρωσης του πληθυσμού στις πόλεις· εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι τα έργα στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων μπορούν να βοηθήσουν να παρασχεθούν λύσεις σε σοβαρά προβλήματα και ότι θα πρέπει να εστιάζουν στους ανθρώπους και να αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στις ευάλωτες ομάδες της κοινωνίας, όπως είναι τα παιδιά, οι νέοι, οι γυναίκες και οι ηλικιωμένοι·

13.  επικροτεί τη λήψη μέτρων για την προώθηση της δημιουργίας δικτύων μεταξύ των πόλεων καθώς και την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών· επισημαίνει ότι τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να ενισχυθούν και να επεκταθούν περαιτέρω, ώστε να περιλαμβάνουν λειτουργικές αστικές περιοχές· ζητεί την επέκταση των υφιστάμενων μέσων για τον σκοπό αυτό και τονίζει συγχρόνως ότι τα υπάρχοντα προγράμματα και οι υπάρχοντες φορείς θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν πριν από τη δημιουργία νέων δομών·

14.  επικροτεί το γεγονός ότι τουλάχιστον 5% από τους πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) προβλέπεται να διατεθεί για ολοκληρωμένες δράσεις με σκοπό τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη, η διαχείριση των οποίων θα ανατεθεί στις πόλεις· τονίζει ότι το ποσοστό αυτό αποτελεί τον ελάχιστο στόχο και ότι θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να ενισχυθεί η ανάπτυξη στις λειτουργικές αστικές περιοχές· ζητεί από τα διάφορα επίπεδα των διαχειριστικών αρχών να αξιοποιήσουν τα νέα μέσα, όπως η τοπική ανάπτυξη βάσει κοινοτικών πρωτοβουλιών·

15.  αντιτίθεται στην ακαμψία που συνεπάγεται η υπαγωγή της χρήσης των εν λόγω πόρων στο πλαίσιο των ολοκληρωμένων εδαφικών επενδύσεων (ΟΕΕ)· είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να εφαρμόζουν τις ολοκληρωμένες δράσεις για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη, εκτός των άλλων, και μέσω ενός ειδικού επιχειρησιακού προγράμματος ή ενός άξονα προτεραιότητας·

16.  υπογραμμίζει ότι, ενώ οι αστικές περιοχές μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο ως κέντρα και παράγοντες προώθησης της ανάπτυξης, υπάρχει η ανάγκη της ενσωμάτωσης των τοπικών αναπτυξιακών αναγκών στο ζήτημα των προαστιακών, γειτονικών και αγροτικών περιοχών, με στόχο να προωθηθεί μια σχέση που να μην είναι συγκρουσιακή αλλά συμπληρωματική και συνεργατική, και προκειμένου να αντιμετωπιστεί η προοδευτική απώλεια περιαστικών αγροτικών περιοχών, η οποία οφείλεται στην τάση της αστικής εξάπλωσης και της μετατροπής τους σε περιοχές οικοδόμησης, αναπτύσσοντας συγχρόνως την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες·

17.  ζητεί να ενισχυθεί, π.χ. μέσω της αυξημένης χρήσης τεχνικής βοήθειας, η ικανότητα των οργανισμών τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης και των οικονομικών και κοινωνικών φορέων όσον αφορά τη διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων, στοχεύοντας σε μια πραγματική πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η επίτευξη των στόχων· εκτιμά ότι έχει ουσιώδη σημασία η ανάπτυξη και προώθηση βιώσιμων πολυλειτουργικών δικτύων που να βασίζεται στις βέλτιστες πρακτικές, κατά τρόπο που να ενθαρρυνθεί η δημιουργία ενεργών, ενσωματωμένων αγροτικών-αστικών εταιρικών σχέσεων, με βάση τις ανάγκες των μεμονωμένων περιφερειών·

18.  υπογραμμίζει την ευκαιρία δημιουργίας ενός δικτύου διασύνδεσης των δοκιμαστικών σχεδίων που αφορούν τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη και τα οποία χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ και το νέο πολυετές πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», προκειμένου να εξασφαλιστούν καινοτόμες λύσεις και αναπαραγώγιμες στρατηγικές στον τομέα της αστικής αναβάθμισης·

19.  πιστεύει ότι η εμπειρία του «Συμφώνου των Δημάρχων» μπορεί να αποτελέσει ένα καλό σημείο εκκίνησης περαιτέρω προόδου στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής ΕΕ 2020·

20.  ζητεί ένα βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης της κινητικότητας ενσωματωμένο στον αστικό σχεδιασμό, το οποίο να περιλαμβάνει περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες και την υλοποίηση συστημικών δικτύων υλικοτεχνικής υποστήριξης, προσαρμοσμένων στις ανάγκες της αστικής διανομής των προϊόντων και των υπηρεσιών, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στην ανάγκη για οικολογικές μεταφορές·

21.  πιστεύει ότι η διαχείριση των αποβλήτων συνιστά ένα πρόβλημα που υπερβαίνει το αμιγώς τεχνικό επίπεδο, καθώς έχει αντίκτυπο και σε κοινωνικές πτυχές· ζητεί, επιπλέον, να συνεχίσουν να λαμβάνονται μέτρα για τη διασφάλιση της παροχής ποιοτικών υδάτων και υπηρεσιών βιολογικού καθαρισμού στις πόλεις, καθώς αυτό έχει οφέλη τόσο για το ευρύ κοινό όσο και για το περιβάλλον·

22.  επισημαίνει ότι η αύξηση των χώρων πρασίνου και των αστικών πάρκων συνιστά στοιχείο μεγάλης αξίας για τη φυσική, ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά, συμβάλλει στη ρύθμιση των αρνητικών συνεπειών του μικροκλίματος, στη βελτίωση του ενεργειακού προϋπολογισμού και στην εξοικονόμηση οικονομικών πόρων, αυξάνει τη βιωσιμότητα και την ποιότητα του αστικού περιβάλλοντος και μπορεί να ικανοποιήσει τις κοινωνικές και ψυχαγωγικές ανάγκες·

23.  ελπίζει ότι, κατά τον καθορισμό των μεθόδων αστικής αναβάθμισης, θα δοθεί προτεραιότητα σε υλικά και τεχνικές λύσεις που επιτρέπουν τη δημιουργία προτύπων για την εξοικονόμηση ενέργειας, σύμφωνα με τους στόχους των κοινοτικών πολιτικών·

24.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ C 161 Ε της 31.5.2011, σ. 120.
(2) ΕΕ C 169 Ε της 15.6.2012, σ. 29.
(3) ΕΕ C 390 Ε της 18.12.2012, σ. 27.
(4) ΕΕ C 380 Ε της 11.12.2012, σ. 81.
(5) ΕΕ C 380 Ε της 11.12.2012, σ. 89.
(6) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2011)0316.
(7) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2011)0403.
(8) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2011)0495.
(9) ΕΕ C 294 Ε της 3.12.2009, σ. 42.
(10) ΕΕ C 117 Ε της 6.5.2010, σ. 73.
(11) ΕΕ C 184 Ε της 8.7.2010, σ. 43.
(12) ΕΕ C 390 Ε της 18.12.2012, σ. 10.
(13) ΕΕ C 233 Ε της 28.9.2006, σ. 127.
(14) ΕΕ C 306 Ε της 15.12.2006, σ. 182.


Ρόλος της εδαφικής ανάπτυξης στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή
PDF 392kWORD 43k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013 σχετικά με τη βελτιστοποίηση του ρόλου της εδαφικής ανάπτυξης στην πολιτική συνοχής (2011/2312(INI))
P7_TA(2013)0002A7-0421/2012

Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδιαίτερα τον τίτλο XVIII,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου της 11ης Ιουλίου 2006 περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999(1),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου 2006/702/ΕΚ της 6ης Οκτωβρίου 2006 για τις στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές της Κοινότητας για τη συνοχή(2),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 5ης Ιουλίου 2011 σχετικά με την πέμπτη έκθεση της Επιτροπής για τη συνοχή και τη στρατηγική για την πολιτική συνοχής μετά το 2013(3),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Ιουνίου 2011 σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση και τις μελλοντικές συνέργειες για αυξημένη αποτελεσματικότητα μεταξύ του ΕΤΠΑ και των άλλων διαρθρωτικών ταμείων(4),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Ιουνίου 2011 σχετικά με την «Επένδυση στο μέλλον: ένα νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη Ευρώπη χωρίς αποκλεισμούς»(5),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Ιουνίου 2011 σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για το αστικό περιβάλλον και το μέλλον του στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής(6),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα που ενέκρινε στις 23 Ιουνίου 2011 σχετικά με τον «στόχο 3: μια πρόκληση για την εδαφική συνεργασία – η μελλοντική ατζέντα της διασυνοριακής, διεθνικής και διαπεριφερειακής συνεργασίας»(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 7ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά με την πολιτική συνοχής και περιφερειακή πολιτική της ΕΕ μετά το 2013(8),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 20ής Μαΐου 2010 σχετικά με τη συμβολή της πολιτικής συνοχής στην επίτευξη των στόχων της Λισαβόνας και της ΕΕ 2020(9),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 20ής Μαΐου 2010 σχετικά με την υλοποίηση των συνεργειών των διαθέσιμων πόρων για την έρευνα και την καινοτομία στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1080/2006 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα και ανάπτυξη στις πόλεις και τις περιφέρειες, καθώς και στα κράτη μέλη και την Ένωση(10),

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη που δημοσιεύτηκε από το Κοινοβούλιο με τίτλο «Πολιτική συνοχής μετά το 2013: μια κριτική αξιολόγηση των νομοθετικών προτάσεων»,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Πολωνικής Προεδρίας της 24ης-25ης Νοεμβρίου 2011 σχετικά με την εδαφική διάσταση των πολιτικών της ΕΕ και τη μελλοντική πολιτική συνοχής(11),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 2011, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, τα οποία καλύπτονται από το κοινό στρατηγικό πλαίσιο περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (COM(2011)0615),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής της 6ης Οκτωβρίου 2011στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και τον στόχο «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση», και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006 (COM(2011)0614),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 9ης Νοεμβρίου 2010 με τίτλο «Συμπεράσματα της πέμπτης έκθεσης για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή: το μέλλον της πολιτικής συνοχής» (COM(2010)0642),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά με την επανεξέταση του προϋπολογισμού της ΕΕ (COM(2010)0700) καθώς και τα τεχνικά του παραρτήματα (SEC(2010)7000),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 6ης Οκτωβρίου 2010 με τίτλο «Η περιφερειακή πολιτική συμβάλλει στην έξυπνη ανάπτυξη στο πλαίσιο της Ευρώπης 2020» (COM(2010)0553),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 31ης Μαρτίου 2010 με τίτλο «Πολιτική για τη συνοχή: Στρατηγική έκθεση 2010 σχετικά με την υλοποίηση των προγραμμάτων 2007-2013» (COM(2010)0110),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 2010 με τίτλο «Ευρώπη 2020: στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

–  έχοντας υπόψη την «Ατζέντα για μια μεταρρύθμιση της πολιτικής συνοχής – Μια εδαφική προσέγγιση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και προσδοκιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ανεξάρτητη έκθεση που εκπονήθηκε, κατόπιν αιτήματος της Danuta Hübner, Επιτρόπου Περιφερειακής Πολιτικής, από τον Fabrizio Barca, (Απρίλιος 2009),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ανάπτυξης και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A7-0421/2012),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συνοχής έχει ως στόχο τη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ μέσω της ενίσχυσης της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, και λαμβάνοντας υπόψη ότι υπήρξε αποτελεσματική στην προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μέσω της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ) ορίζει κοινούς κανόνες, οι οποίοι ισχύουν και για τα πέντε ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), Ταμείο Συνοχής, Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ)) τα οποία έχουν σχεδιαστεί για την εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, της αγροτικής πολιτικής και της αλιευτικής πολιτικής·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το κοινό στρατηγικό πλαίσιο εξετάζει μηχανισμούς για την επίτευξη μεγαλύτερου συντονισμού μεταξύ των ταμείων που καλύπτονται από τον ΚΚΔ (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, Ταμείο Συνοχής, ΕΓΤΑΑ, ΕΤΘΑ) και καλύτερης ένταξης των ταμείων που καλύπτονται από τον ΚΚΔ σε άλλους τομείς πολιτικής της ΕΕ·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εδαφική διάσταση είναι μια διατομεακή πτυχή της πολιτικής συνοχής και παρέχει στις ευρωπαϊκές περιφέρειες την ευκαιρία να αξιοποιούν μεμονωμένες εδαφικές δυνατότητες προκειμένου να εργαστούν προς την επίτευξη των στόχων της πολιτικής συνοχής·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εδαφική συνοχή αναγνωρίζεται πλέον από τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως θεμελιώδης στόχος της ΕΕ·

Πρωταρχικό μέλημα: ενίσχυση του εδαφικού στόχου

1.  αναγνωρίζει ένα απλουστευμένο πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης ως αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, με απαραίτητη τη συνεργασία σε κάθε στάδιο σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο κατά τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εκτέλεση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων χρηματοδότησης· ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι αυτό αποτυπώνεται στην ανάπτυξη σαφών και επαρκώς καθορισμένων συμβάσεων εταιρικής σχέσης·

2.  τονίζει τη σημασία του ευρωπαϊκού κώδικα συμπεριφοράς για τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τις τοπικές αρχές κατά τα διάφορα στάδια της προετοιμασίας, εφαρμογής και παρακολούθησης των προγραμμάτων χρηματοδότησης· αναγνωρίζει ότι, για την επίτευξη μιας τέτοιας συνεργασίας, είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται σε όσο το δυνατό πλησιέστερο επίπεδο προς τους πολίτες·

3.  τονίζει το γεγονός ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει συντελεστεί στο θέμα της σύγκλισης στην ΕΕ, εξακολουθούν να υφίστανται αποκλίσεις ( π.χ. σχετικά με την προσβασιμότητα) μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ και συνεχώς διευρύνονται· τονίζει επίσης ότι ο προϋπολογισμός για την πολιτική συνοχής μετά το 2013 πρέπει να διατηρηθεί τουλάχιστον στα σημερινά του επίπεδα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η στήριξη εξακολουθεί να παρέχεται σε περιοχές που έχουν ανάγκη από οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση·

4.  επικροτεί τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με το να εστιασθεί η προσοχή στα μετρήσιμα αποτελέσματα που αποφέρει η πολιτική συνοχής ώστε να αυξηθεί η βιωσιμότητα των επενδύσεων και να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων χρηματοδότησης· επισημαίνει την ανάγκη εστίασης σε ένα σύστημα που βασίζεται στα αποτελέσματα και περιλαμβάνει ευελιξία σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη την απλούστευση, τις προτεραιότητες προγραμματισμού και τις εταιρικές σχέσεις, ώστε τα συστήματα που βασίζονται στα αποτελέσματα να είναι ειδικά προσαρμοσμένα σε κάθε περιφέρεια·

5.  στηρίζει τις συνολικές προτάσεις της Επιτροπής όσον αφορά όλο τον ΚΚΔ για μείωση του διοικητικού φόρτου· επισημαίνει, κατά συνέπεια, το γεγονός ότι οι κανόνες, οι έλεγχοι και η επιλεξιμότητα πρέπει να καθίστανται σαφείς εξαρχής και ότι η επιτυχής απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών μπορεί να επιτευχθεί μέσω μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για την παροχή κονδυλίων·

6.  υπογραμμίζει ότι, κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, είναι σημαντικό να διασφαλισθεί η δέουσα ισορροπία μεταξύ του απαραίτητου ελέγχου της χρήσης των πόρων και της αποτελεσματικότητάς τους·

7.  τονίζει την ανάγκη διασφάλισης μιας ευέλικτης προσέγγισης για τον καθορισμό τοπικών και περιφερειακών στόχων, με τη συμμετοχή, σε όλα τα στάδια, των ενδιαφερομένων πλευρών σε περιφερειακό επίπεδο ώστε να διασφαλιστεί ότι τα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης καλύπτουν τις ανάγκες για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων·

8.  τονίζει ότι η ευελιξία πρέπει να επεκταθεί σε περισσότερες διατάξεις ώστε τα έργα να λειτουργούν με διαφορετικούς πόρους οι οποίοι καλύπτονται από τον ΚΚΔ και ότι η εν λόγω αυξημένη ευελιξία θα συνδράμει στην απλούστευση της υλοποίησης έργων και στην αύξηση των συμπληρωματικών και διατομεακών πτυχών της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης·

9.  επισημαίνει ότι οι στόχοι της εδαφικής συνοχής παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένοι με τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις και αναγνωρίζει ότι η κοινωνική συνοχή, με την εισαγωγή μιας εδαφικής διάστασης στην αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρώπης , μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη των στόχων της Ευρώπης 2020, ιδίως στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και της μείωσης της φτώχειας·

10.  επισημαίνει το γεγονός ότι η χρήση άλλων προγραμμάτων χρηματοδότησης (π.χ. Ορίζοντας 2020), πιθανώς σε ευθυγράμμιση με χρηματοδότηση στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη στις εργασίες για την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής Ευρώπη 2020·

11.  αναγνωρίζει την αυξημένη έμφαση που δίνεται σε πόλεις και αστικές περιοχές ως κινητήριους μοχλούς οικονομικής ανάπτυξης·

12.  επισημαίνει τη σημασία της ενίσχυσης των υφιστάμενων και προώθησης νέων σχέσεων μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών· επισημαίνει ότι προς τούτο απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε πολλαπλά επίπεδα και συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερομένων φορέων σε αγροτικές και αστικές περιοχές και ότι πρέπει να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις με την προώθηση των εταιρικών σχέσεων και δικτύων ώστε να καταστεί δυνατή η συμμετοχή των αγροτικών περιοχών στις ολοκληρωμένες δραστηριότητες μιας δεδομένης λειτουργικής γεωγραφικής οντότητας·

13.  επισημαίνει την ανάγκη αποτελεσματικότερης σύνδεσης των προγραμμάτων εδαφικής συνεργασίας με τις εδαφικές στρατηγικές και υπογραμμίζει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο Ευρωπαϊκός Όμιλος Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ) για την επίτευξη αυτού του σκοπού·

14.  τονίζει ότι, λόγω διαφορών σε ό,τι αφορά το μέγεθος, τους πόρους και τις κοινωνικές και οικονομικές πτυχές των πόλεων και των αστικών περιοχών στην ΕΕ, ο ορισμός αυτών περιοχών πρέπει να αποφασισθεί είτε σε επίπεδο κρατών μελών·

15.  τονίζει ότι η εδαφική συνοχή αφορά επίσης τη συνοχή εντός των εδαφών διασφαλίζοντας, για παράδειγμα, ότι συμβάλλει οικονομικά ολόκληρη η περιοχή και όχι μόνο οι μεγάλες πόλεις και υπογραμμίζει ότι δεν θα πρέπει να παραβλέπονται οι δυνατότητες των μικρών και μεσαίων πόλεων των αγροτικών περιοχών να συνεισφέρουν σημαντικά στην περιφέρεια·

16.  τονίζει ότι απαιτούνται σαφείς και επακριβώς καθορισμένες συμβάσεις εταιρικών σχέσεων προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι διατομεακές πτυχές της εδαφικής συνοχής με γνώμονα την παραγωγή απτών αποτελεσμάτων σε περιφερειακό επίπεδο και την αξιοποίηση του δυναμικού κάθε περιφέρειας· τονίζει ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την εμπλοκή των τοπικών και περιφερειακών φορέων, ώστε όλες οι ενδιαφερόμενες πλευρές να έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν στην προετοιμασία και υλοποίηση των προγραμμάτων· υπογραμμίζει ότι τούτο αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ο στόχος είναι η ενίσχυση των περιοχών που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες προκλήσεις, όπως οι διασυνοριακές, οι ορεινές, οι νησιωτικές και οι εξόχως απόκεντρες περιοχές·

Μεγαλύτερη ολοκλήρωση των ευρωπαϊκών ταμείων για την περίοδο 2014-2020

17.  επικροτεί τις προτάσεις του ΚΚΔ, οι οποίες ενθαρρύνουν τον καλύτερο συντονισμό και την ολοκλήρωση των προγραμμάτων χρηματοδότησης προκειμένου να διασφαλιστεί μεγαλύτερος αντίκτυπος των πόρων και η ισχυρότερη παρουσία της εδαφικής διάστασης της πολιτικής συνοχής στο πλαίσιο για την περίοδο 2014-2020·

18.  τονίζει ότι μια ισχυρότερη και πιο ολοκληρωμένη εδαφική προσέγγιση για τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, σε συνδυασμό με επαρκή ανάπτυξη δυναμικού και συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, τόσο στις αστικές περιοχές όσο και στην ύπαιθρο, αποτελεί θετικό τρόπο να διασφαλίζεται ότι τα κονδύλια διατίθενται για την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων κοινωνικών και οικονομικών προκλήσεων της Ευρώπης·

19.  τονίζει ότι η βελτίωση της εναρμόνισης της πολιτικής συνοχής με άλλους τομείς πολιτικής που περιγράφονται στον ΚΚΔ θα επιτρέψει στις ευρωπαϊκές περιφέρειες να εξακολουθήσουν να αναπτύσσονται οικονομικά αξιοποιώντας η καθεμία τις δικές της δυνάμεις·

20.  παραθέτει ως παράδειγμα το Ουαλικό Γραφείο Ευρωπαϊκών Χρηματοδοτήσεων (ΟΓΕΧ) και την πρόθεσή του να συνενώσει τα ευρωπαϊκά κονδύλια στην Ουαλία δημιουργώντας μια ενιαία «δικτυακή πύλη», η οποία θα επιτρέπει την πρόσβαση σε πληροφορίες για όλα τα κονδύλια που καλύπτονται από τον ΚΚΔ· υπογραμμίζει τη δυνατότητα της «δικτυακής πύλης» του ΟΓΕΧ να περιλαμβάνει μια κοινή πλατφόρμα με ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης, πληρωμών, παρακολούθησης και αξιολόγησης για όλα τα κονδύλια που καλύπτονται από τον ΚΚΔ· τονίζει ότι η προσέγγιση αυτή θα διευκολύνει τον εντοπισμό πιθανών συνεργειών και την ολοκλήρωση των χρηματοδοτικών ροών, εναρμονίζοντας και απλουστεύοντας κατά συνέπεια τη διαδικασία υποβολής αίτησης για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση·

21.  τονίζει ότι, δεδομένων των κοινών χαρακτηριστικών των πόρων που καλύπτονται από τον ΚΚΔ και άλλων προγραμμάτων χρηματοδότησης (π.χ. Ορίζοντας 2020, LIFE+), η αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης μπορεί να ενισχυθεί μέσω της διερεύνησης της ενδεχόμενης ευθυγράμμισης μεταξύ των πόρων αυτών·

Μηχανισμοί για την ολοκλήρωση των ευρωπαϊκών ταμείων

22.  επικροτεί τις προτάσεις για ένα κανονιστικό πλαίσιο με έμφαση στην τοπική και ολοκληρωμένη ανάπτυξη μέσω «της τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων», «των κοινών σχεδίων δράσης» και «της ολοκληρωμένης εδαφικής επένδυσης»·

23.  τονίζει ότι, σε συνέχεια των προτάσεων της Επιτροπής, όλες οι επενδύσεις καλύπτουν τις τοπικές ανάγκες και δεν επικαλύπτονται από άλλα έργα·

24.  ζητεί μια πλήρως ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά τα σχετικά μέσα υλοποίησης (τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων, ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις, κοινά σχέδια δράσης), η οποία θα επιτρέπει στις τοπικές συμπράξεις να επιλέγουν, ανάλογα με τις μεμονωμένες ανάγκες τους, διαφορετικούς συνδυασμούς των εν λόγω μέσων αναλόγως της περιπτώσεως, και παράλληλα να συζητηθεί η δυνατότητα εφαρμογής ενός πιο ευέλικτου μηχανισμού για τη συγκέντρωση πόρων, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες των κρατών μελών και των περιφερειών·

25.  επισημαίνει την ανάγκη να διατηρηθεί όσο το δυνατόν απλούστερη η εφαρμογή του προτεινόμενου μέσου, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο δημιουργίας πρόσθετου διοικητικού φόρτου για τις τοπικές αρχές, καθώς και την ανάγκη ευθυγράμμισης με τους στόχους απλούστευσης·

26.  θεωρεί ότι η θεσμική ικανότητα σε διαφορετικά επίπεδα παρέμβασης αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την εξασφάλιση της επιτυχούς εφαρμογής της εδαφικής προσέγγισης·

27.  επισημαίνει το παράδειγμα της δευτερεύουσας μεταβίβασης αρμοδιοτήτων σε συμβούλια στις Κάτω Χώρες, η οποία περιλαμβάνει τη μεταβίβαση τμημάτων των προγραμμάτων χρηματοδότησης (π.χ. ΕΤΠΑ) από την περιφερειακή αρχή σε οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, με υλοποίηση των δράσεων σε τοπικό επίπεδο για την αντιμετώπιση των τοπικών αναγκών· τονίζει ότι η κατανομή διαχειριστικής ευθύνης στις τοπικές αρχές παρέχει μεγαλύτερες δυνατότητες επίτευξης του καλύτερου συνδυασμού πόρων προσαρμοσμένων στις τοπικές ανάγκες· τονίζει ότι, δεδομένου ότι οι δομές διαχείρισης υφίστανται ήδη σε τοπικό επίπεδο, η εν λόγω προσέγγιση μπορεί να ωφελήσει τη λειτουργία των ολοκληρωμένων εδαφικών επενδύσεων είτε σε τοπικό είτε σε υπό-τοπικό επίπεδο·

Ανάπτυξη με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων (CLLD)

28.  στηρίζει τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με την τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (ΤΑΠΤΚ) ως σημαντική διάταξη του ΚΚΔ, η οποία θα εστιάσει στην ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ όλων των ταμείων που καλύπτονται από τον ΚΚΔ·

29.  θεωρεί ότι το εν λόγω μέσο αποτελεί έναν άριστο τρόπο ενθάρρυνσης της από τη βάση προς την κορυφή συμμετοχής φορέων της τοπικής κοινότητας από διάφορους τομείς οι οποίοι εργάζονται για την επίτευξη βιώσιμων εδαφικών στόχων· επικροτεί, προς αυτή την κατεύθυνση, την ανάληψη περισσότερων δράσεων ανάπτυξης ικανοτήτων, οι οποίες θα βελτιώσουν τη συμμετοχή τόσο των περιφερειακών αρχών όσο και των τοπικών κοινωνικών εταίρων·

30.  αναγνωρίζει την επιτυχία που έχει σημειώσει στο παρελθόν ο ΕΓΤΑΑ ως σημαντικό εργαλείο για την υλοποίηση της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης και πιστεύει ότι μέσω της ΤΑΠΤΚ ο εν λόγω μηχανισμός υλοποίησης μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο στην αντιμετώπιση τοπικών και περιφερειακών προκλήσεων· υποστηρίζει επίσης τη χρήση των ΤΑΠΤΚ (CLLD) με σκοπό την ανάπτυξη των αστικών ζωνών·

31.  ζητεί από την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τις προτάσεις της σχετικά με την ΤΑΠΤΚ στο στάδιο της εφαρμογής προκειμένου να επιτραπεί στους πιθανούς συμμετέχοντες να καθορίσουν πλήρως τον ενδεχόμενο σκοπό, πεδίο εφαρμογής και αποτέλεσμα της ΤΑΠΤΚ· αναμένει την έκδοση ενός οδηγού όσον αφορά την ΤΑΠΤΚ για τις διαχειριστικές αρχές·

32.  αναγνωρίζει την πρόοδο που σημειώθηκε από το 2007 με τη συνεργασία των Τοπικών Ομάδων Δράσης Αλιείας με τις Ομάδες Τοπικής Δράσης του Leader (ΟΤΔ) ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η μελλοντική ΤΑΠΤΚ μπορεί να συνδυάσει πόρους σε τοπικό επίπεδο με πόρους που καλύπτονται από τον ΚΚΔ· επισημαίνει το παράδειγμα των 11 τοπικών συμπράξεων στη Δανία, οι οποίες χρησιμοποιούν τόσο το ΕΓΤΑΑ (Leader) όσο και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας (Άξονας 4) για τη χρηματοδότηση έργων που χρησιμοποιούν το ίδιο σύστημα υλοποίησης και την ίδια διοίκηση·

33.  υπογραμμίζει την ανάγκη εξέτασης παραδειγμάτων όπως η ολοκληρωμένη χρήση των κονδυλίων των ΕΓΤΑΑ και ΕΤΑ μέσω της τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (CLLD) κατά την μελλοντική περίοδο προγραμματισμού ως τρόπου ανάπτυξης συνεργειών μεταξύ όλων των ταμείων που καλύπτονται από τον ΚΚΔ·

Κοινά σχέδια δράσης

34.  στηρίζει τις προτάσεις του ΚΚΔ για τη θέσπιση κοινών σχεδίων δράσης ώστε να επιτραπεί η χρηματοδότηση ομάδων έργων από περισσότερα του ενός επιχειρησιακά προγράμματα·

35.  αναγνωρίζει τα κοινά σχέδια δράσης ως ένα θετικό βήμα προς τη διαχείριση βάσει των αποτελεσμάτων, σύμφωνα με έναν από τους πρωταρχικούς στόχους της πολιτικής συνοχής μετά το 2013·

36.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι τα εν λόγω μέσα αναπτύσσονται παράλληλα με την ΤΑΠΤΚ (CLLD ) προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ΤΑΠΤΚ θα εξελιχθεί σε κάτι περισσότερο από ένα απλό στρατηγικό εργαλείο για την ανάπτυξη ικανοτήτων σε τοπικό επίπεδο, παρά να αποτελεί έναν μεμονωμένο αναπτυξιακό στόχο, ενώ συγχρόνως θα προωθεί, μεταξύ άλλων, την κοινωνική ένταξη και την καταπολέμηση της φτώχειας·

37.  ζητεί αποσαφήνιση όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής και την ολοκλήρωση των κοινών σχεδίων δράσης και σχετικά με το εάν θα χρησιμοποιηθούν για την υλοποίηση του συνόλου ή μόνο τμημάτων των προγραμμάτων·

38.  αναγνωρίζει ότι τα κοινά σχέδια δράσης μπορεί να αποτελέσουν μια πολύ αποτελεσματική μορφή βοήθειας, καθώς και ένα μέσο ισορροπημένης ένταξης των νέων στην αγορά εργασίας· επισημαίνει εντούτοις ότι πρέπει να αποφευχθούν οι χρονοβόρες διαδικασίες λήψης αποφάσεων και διοικητικές διαδικασίες·

Ολοκληρωμένη εδαφική επένδυση (ΟΕΕ)

39.  επικροτεί τις προτάσεις για ΟΕΕ, οι οποίες μπορούν να παράσχουν την ευκαιρία σε πόλεις να καλύψουν τις ιδιαίτερες ανάγκες τους αντλώντας χρηματοδότηση από περισσότερους του ενός άξονες προτεραιότητας για την εφαρμογή επιχειρησιακών προγραμμάτων με ολοκληρωμένο τρόπο·

40.  επικροτεί την περαιτέρω αποσαφήνιση όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής των ΟΕΕ και το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί το μέσο σε μη αστικές και ιδίως σε περι-αστικές περιοχές, εάν καλύπτει τις τοπικές ανάγκες, μέσω της χρήσης όλων των πόρων που καλύπτονται από τον ΚΚΔ· τονίζει ότι πρέπει να διασφαλισθεί η συνοχή των ΟΕΕ μέσω βιώσιμων περιφερειακών στρατηγικών ώστε να βελτιωθεί η οικονομική και κοινωνική συνοχή, όχι μόνο μεταξύ των περιφερειών αλλά και μεταξύ των αστικών και μη περιοχών εντός των περιφερειών·

41.  επισημαίνει το παράδειγμα ενός προτεινόμενου μοντέλου για ΟΕΕ από την περιοχή Greater Manchester, το οποίο συγκεντρώνει τη χρηματοδότηση από όσο το δυνατόν περισσότερες σχετικές πηγές προκειμένου να αξιοποιηθεί καλύτερα η επένδυση· επισημαίνει το γεγονός ότι η εξέλιξη του εν λόγω μοντέλου είναι συνεχής και μπορεί ενδεχομένως να χρησιμοποιηθεί για να στηρίξει μια στρατηγική η οποία θα αποφέρει πολλά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη στην πόλη και την ευρύτερη περιοχή· τονίζει ότι η προτεινόμενη ΟΕΕ θα εντάξει τις προτεραιότητες του ΕΤΠΑ στα μέτρα του ΕΚΤ και ότι, δεδομένης της αυξημένης εστίασης του ΕΤΠΑ στις ΜΜΕ και την καινοτομία, υπάρχει πιθανότητα η ΟΕΕ να δημιουργήσει στο μέλλον συνδέσμους με τα έργα του προγράμματος Ορίζοντας 2020·

Χρηματοδοτικά μέσα

42.  επικροτεί τις προτάσεις της Επιτροπής για μεγαλύτερη χρήση, και επέκταση του πεδίου εφαρμογής, των χρηματοδοτικών μέσων μέσω της δημιουργίας πιο απλών και κατανοητών κανόνων, ώστε να διασφαλιστεί αυξημένη αποτελεσματικότητα και στα πέντε ταμεία που καλύπτονται από τον ΚΚΔ·

43.  επισημαίνει τη δυνατότητα των χρηματοδοτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων των μικροπιστώσεων, να δημιουργήσουν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης για μεγάλο αριθμό φορέων, ώστε να συμπληρωθούν οι παραδοσιακές μέθοδοι χρηματοδότησης· τονίζει ότι στο μελλοντικό χρηματοδοτικό πλαίσιο τα χρηματοδοτικά μέσα θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποσπούν χρηματοδοτήσεις από ιδιωτικούς φορείς και να προσφέρουν ευελιξία στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες ώστε να προσαρμόζουν τους τομεακούς στόχους και τις μεθόδους εφαρμογής στις ιδιαίτερες ανάγκες τους·

44.  τονίζει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα, ως μηχανισμοί που επιτρέπουν τη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, οργανισμών του δημόσιου τομέα και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, πρέπει επίσης να προωθηθούν ως μέσο ανάπτυξης μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στη χρηματοδότηση.

Ένταξη των ταμείων που καλύπτονται από τον ΚΚΔ σε άλλες πολιτικές και μέσα της ΕΕ

45.  επικροτεί τις προτάσεις του κοινού στρατηγικού πλαισίου για τις συμβάσεις εταιρικής σχέσης όσον αφορά τον σχεδιασμό ενδεχόμενης ευθυγράμμισης μεταξύ των πόρων του ΚΣΠ και άλλων χρηματοδοτικών προγραμμάτων, όπως το πρόγραμμα πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία (πρώην ΠΠ7, νυν Ορίζοντας 2020), το πρόγραμμα LIFE+ ή η διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη»·

46.  αναγνωρίζει ότι, ενώ τα προγράμματα χρηματοδότησης όπως το Ορίζοντας 2020 εστιάζουν κυρίως στην αριστεία, τα διαρθρωτικά ταμεία έχουν σημειώσει επιτυχία στο παρελθόν σε ρόλο «ανάπτυξης ικανοτήτων» παρέχοντας χρηματοδότηση για την ανάπτυξη επιχειρήσεων και οργανισμών, οι οποίοι στη συνέχεια έγιναν εταίροι σε έργα του ΠΠ7 ή του προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία·

47.  τονίζει ότι βάσει των υφιστάμενων συνεργειών μεταξύ των ταμείων του ΚΣΠ και του προγράμματος Ορίζοντας 2020 και τα δύο μέσα θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν στις εργασίες για την επίτευξη συμπληρωματικών θεματικών στόχων·

Απασχόληση και κοινωνικές πτυχές

48.  τονίζει ότι η πολιτική για την απασχόληση και η κοινωνική πολιτική είναι καίριας σημασίας για μια βιώσιμη και κοινωνικά ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη και μπορούν να συμβάλουν σε μεγάλο βαθμό στη μείωση των περιφερειακών αποκλίσεων, βελτιώνοντας το επίπεδο ευημερίας όλων των πολιτών και παρέχοντάς τους ίσες ευκαιρίες·

49.  υπογραμμίζει ότι στην καταπολέμηση της φτώχειας συμπεριλαμβάνεται η καταπολέμηση του αποκλεισμού και ότι οι αραιοκατοικημένες αγροτικές περιοχές ή οι αγροτικές περιοχές με γηράσκοντα πληθυσμό καλούνται να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της πτώσης των ιατρικών δημογραφικών στοιχείων, η οποία θα μπορούσε να αντισταθμιστεί από τη βελτίωση της προσβασιμότητας στις ευρυζωνικές τεχνολογίες και από την προώθηση της τηλεϊατρικής·

50.  θεωρεί ότι η εδαφική προσέγγιση πρέπει να λειτουργήσει ως αποτελεσματικός μηχανισμός για τη στήριξη των ΜΜΕ με σκοπό τη δημιουργία νέων βιώσιμων θέσεων απασχόλησης και τη δρομολόγηση ή ανάπτυξη προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης· πιστεύει ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα που στοχεύει στη μεγέθυνση και στην απασχόληση καθώς και στην αξιοποίηση του δυναμικού μπορεί να λειτουργήσει διαπερνώντας τα διοικητικά εδαφικά σύνορα, καλεί δε τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τις υφιστάμενες συνθήκες για νέους επιχειρηματίες, ώστε να αξιοποιηθεί καλύτερα το υψηλό δυναμικό τους για τη δημιουργία νέων βιώσιμων θέσεων απασχόλησης·

51.  υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να δημιουργηθούν ισχυρές συνέργειες μεταξύ της πολιτικής για τη συνοχή και άλλων ευρωπαϊκών πολιτικών, με στόχο τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητάς της στην αντιμετώπιση των υφιστάμενων προκλήσεων στους τομείς της απασχόλησης και των κοινωνικών θεμάτων·

52.  επισημαίνει ότι η εδαφική συνεργασία και οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές θα μπορούσαν να αποτελέσουν χρήσιμα μέσα για τον προσδιορισμό και την καταπολέμηση περιφερειακών αποκλίσεων, όπως είναι η πρόσβαση στην εκπαίδευση και την απασχόληση, καθώς και για την προώθηση της σύγκλισης μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών·

53.  πιστεύει ότι η εθελοντική κινητικότητα των εργαζομένων και των νέων πτυχιούχων στην ΕΕ θα μπορούσε να αποτελέσει λύση για τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού στις περιφερειακές και τοπικές αγορές εργασίας και παροτρύνει τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να την αξιοποιήσουν με αποδοτικότερο τρόπο για την προώθηση της εδαφικής ανάπτυξης και συνοχής·

54.  θεωρεί θεμελιώδους σημασίας τον συντονισμό των δράσεων που υποστηρίζονται από το ΕΚΤ σε διαφορετικά επίπεδα πολιτικής, ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η υιοθέτηση αποτελεσματικής εδαφικής προσέγγισης· θεωρεί αναγκαίο ειδικότερα να συνδεθούν οι εκπαιδευτικές υπηρεσίες και υποδομές με τις ανάγκες της τοπικής αγοράς εργασίας·

55.  πιστεύει ότι είναι ιδιαίτερης σημασίας η προώθηση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο ενός ουσιαστικού και αποτελεσματικού μακρόπνοου σχεδιασμού εδαφικής ανάπτυξης μέσω και της ενίσχυσης της αξιοπρεπούς και βιώσιμης απασχόλησης, στην κατεύθυνση πρόληψης και καταπολέμησης της φτώχειας και της ανεργίας·

o
o   o

56.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 25.
(2) ΕΕ L 291 της 21.10.2006, σ. 11.
(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2011)0316.
(4) ΕΕ C 390 E της 18.12.2012, σ. 27.
(5) ΕΕ C 380 E της 11.12.2012, σ. 89.
(6) ΕΕ C 390 E της 18.12.2012, σ. 10.
(7) ΕΕ C 390 E της 18.12.2012, σ. 18.
(8) ΕΕ C 371 E της 20.12.2011, σ. 39.
(9) ΕΕ C 161 Ε της 31.5.2011, σ. 120.
(10) ΕΕ C 161 E της 31.5.2011, σ. 104.
(11) Συμπεράσματα της πολωνικής προεδρίας σχετικά με την εδαφική διάσταση των πολιτικών της ΕΕ και τη μελλοντική πολιτική συνοχής «Προς μια ολοκληρωμένη, εδαφικά διαφοροποιημένη και θεσμικά ευφυή απάντηση στις προκλήσεις της ΕΕ», 24-25 Νοεμβρίου 2011, Poznań.


Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλληλεγγύης, υλοποίηση και εφαρμογή
PDF 355kWORD 33k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013 σχετικά με την υλοποίηση και εφαρμογή του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2012/2075(INI))
P7_TA(2013)0003A7-0398/2012

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 175, 212 και 222 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης(1),

–  έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία της 7ης Νοεμβρίου 2002 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία συμπληρώνει τη διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999 για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού(2),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με το μέλλον του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COM(2011)0613),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του 2010 της Επιτροπής σχετικά με το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COM(2011)0694),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής με τίτλο «Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ετήσια έκθεση 2008 και Έκθεση σχετικά με την εμπειρία που αποκτήθηκε κατόπιν εξαετούς εφαρμογής του νέου μέσου» (COM(2009)0193),

–  έχοντας υπόψη τη θέση του της 18ης Μαΐου 2006 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης(3),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με τίτλο «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με το μέλλον του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης»(4),

–  έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 3/2008 «Το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης: πόσο ταχύ, αποτελεσματικό και ευέλικτο είναι;»(5),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A7-0398/2012),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΣΛΕΕ ορίζει στο άρθρο 222 ότι η Ένωση και τα κράτη μέλη της ενεργούν από κοινού και με πνεύμα αλληλεγγύης, εάν ένα κράτος μέλος πληγεί από φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή ή δεχθεί τρομοκρατική επίθεση·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΤΑΕΕ) είναι το κύριο μέσο για την επίδειξη της αλληλεγγύης της Ένωσης, παρέχοντας σημαντική χρηματοδοτική στήριξη στα κράτη μέλη ή τις περιφέρειες που έχουν πλήττονται από σοβαρές καταστροφές·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ, εφόσον κρίνεται απαραίτητη η ενεργοποίησή του, θεωρείται ευρέως ένα από τα πιο ικανοποιητικά μέσα που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς αποτελεί την πιο σαφή, αποφασιστική και σημαντική έκφραση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς τους πολίτες της οι οποίοι αντιμετωπίζουν μια δύσκολη κατάσταση·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομοθετική πρόταση του 2005 για θέσπιση νέου κανονισμού όσον αφορά το Ταμείο Αλληλεγγύης έτυχε ευρείας στηρίξεως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αλλά δεν έγινε δεκτή από την πλειοψηφία των κρατών μελών και εν τέλει αποσύρθηκε από την Επιτροπή·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρέχουσα κρίση υποχρεώνει τα κράτη μέλη και την ΕΕ να μην προβαίνουν σε υπερβολικές δαπάνες·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σειρά εκθέσεων(6) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο ισχύων κανονισμός για το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ πρέπει να τροποποιηθεί, με κύριο στόχο να αυξηθεί η ευελιξία του και να βελτιωθεί η αποδοτικότητά του, με την επιφύλαξη πάντοτε της αρχής της επικουρικότητας·

Εφαρμογή του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης

1.  υπογραμμίζει τη σημασία του Ταμείου Αλληλεγγύης της ΕΕ ως κύριου μέσου που θα επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να ανταποκρίνεται στην περίπτωση σοβαρής καταστροφής που πλήττει επικράτεια της Ένωσης ή χώρες που διαπραγματεύονται την προσχώρησή τους στην ΕΕ·

2.  επιμένει ότι, παρ’ όλο ο ρόλος του εκτιμάται θετικά από την πλευρά των πολιτών, πρέπει να βελτιωθεί η λειτουργία του, κατά τρόπο ώστε να καταστεί πιο ευέλικτο και να ενισχυθεί το κύρος του, με στόχο τη βελτίωση της αξιοπιστίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τους πολίτες της·

3.  υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης που παρέχεται στα κράτη μέλη από το Ταμείο Αλληλεγγύης της ΕΕ, προκειμένου να μειωθεί η επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά κατά την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που προκαλούνται από μεγάλη καταστροφή και που συχνά υπερβαίνουν τις δυνάμεις τους·

4.  εκτιμά ότι ο χρόνος που απαιτείται σήμερα για την ενεργοποίηση του ταμείου είναι απαράδεκτα μεγάλος και για τον λόγο αυτό εκφράζει την ανάγκη να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και η ταχύτητα των διοικητικών διαδικασιών που απαιτούνται για την ενεργοποίησή του και οι οποίες, εξαιτίας της αναγκαίας παρέμβασης τριών ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων προς έγκρισή τους, καθυστερούν και παρατείνουν υπερβολικά τον χρόνο που απαιτείται για να την ενίσχυση των κρατών μελών που πλήττονται από κάποια καταστροφή, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτό τα αναμενόμενα αποτελέσματα·

5.  υπογραμμίζει ότι η πλειοψηφία των αιτήσεων (63 %) υποβλήθηκε στην ιδιαίτερη κατηγορία «περιφερειακές καταστροφές» και ότι το 66 % εξ αυτών απορρίφθηκε μετά την αξιολόγησή τους από την Επιτροπή·

6.  εκτιμά ότι, στην περίπτωση που οι καταστροφές θεωρείται ότι έχουν «βραδεία εξέλιξη», οι ισχύουσες διατάξεις του υπό εξέταση κανονισμού θέτουν νομικές και πρακτικές δυσκολίες για την ενεργοποίησή του, ως εκ τούτου ζητεί να εξετάσει η Επιτροπή μήπως μπορεί να δείξει μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την προθεσμία που ορίζεται για την υποβολή αιτήσεων, ώστε να δίνεται μεγαλύτερη προσοχή στη διασφάλιση της δυνατότητας να καλύπτονται τέτοιες ζημίες από το ΤΑΕΕ·

Συστάσεις για τη βελτίωση του ΤΑΕΕ

7.  επικροτεί την απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την ανάγκη αναθεώρησης του παρόντος κανονισμού του ΤΑΕΕ με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας και της αποδοτικότητάς του· συμφωνεί με την Επιτροπή ότι, λόγω της τρέχουσας οικονομικής κρίσης, η προτεινόμενη κανονιστική τροποποίηση δεν πρέπει να επιφέρει πρόσθετη επιβάρυνση στον προϋπολογισμό ούτε της Ένωσης ούτε των κρατών μελών·

8.  επισημαίνει ότι πρέπει να συνεχίσει να εφαρμόζεται η αρχή ότι αυτός που προκαλεί ζημίες πληρώνει, ώστε η χρήση του ΤΑΕΕ να μην απαλλάσσει τους υπευθύνους μιας καταστροφής από τις ευθύνες τους·

9.  εκτιμά ότι η αντίθεση ορισμένων κρατών μελών με αιτιολογικό τον φόβο ότι ορισμένες σημαντικές αλλαγές στη νομική βάση αυτού του μέσου θα επιφέρουν μεγαλύτερες οικονομικές δαπάνες είναι αδικαιολόγητη και έχει περιορίσει την προσαρμογή του κανονισμού του 2002 σε ορισμένες διασαφηνίσεις αλλά και την προσπάθεια να βελτιωθεί η αποδοτικότητά του· επισημαίνει ότι, δυστυχώς, από τη δημιουργία του και μετά, οι καταστροφές στις περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκαν σημαντικά σε αριθμό, φύση, σοβαρότητα και ένταση·

10.  επικροτεί, ωστόσο, το γεγονός ότι η απλή εισαγωγή ορισμένων προσαρμογών στον παρόντα κανονισμό θα επιτύχει σημαντικές βελτιώσεις στη λειτουργία του, διατηρώντας την υπόσταση και τον χαρακτήρα του και καθιστώντας τον κυρίως ένα ευκίνητο και αποτελεσματικό μέσο που μπορεί να παρέχει τάχιστα βοήθεια στους πολίτες που πλήττονται από ένα φαινόμενο το οποίο επηρεάζει εις βάθος τις συνθήκες ζωής και την ευημερία τους·

11.  διερωτάται εάν ένας πιο σαφής και ακριβής ορισμός της έννοιας «καταστροφή» θα μπορούσε να συμβάλει στην άμβλυνση του σκεπτικισμού από πολλά κράτη μέλη, τα οποία αντιτίθενται στη ριζική μεταρρύθμιση του εν λόγω ενωσιακού μέσου·

Μείωση του απαιτούμενου χρόνου για την παροχή ενίσχυσης

12.  εμμένει στην ανάγκη να απλοποιηθούν επειγόντως οι γραφειοκρατικές διαδικασίες που απαιτούνται για την κινητοποίηση του εν λόγω ενωσιακού μέσου, ούτως ώστε να μειωθεί ο χρόνος που μεσολαβεί από την καταστροφή έως τη στιγμή που το οικείο κράτος μέλος ή περιοχή λαμβάνει ενισχύσεις, οι οποίες μερικές φορές καθυστερούν περισσότερο από έναν χρόνο· υπενθυμίζει, εντούτοις, ότι το εν λόγω μέσο δεν δημιουργήθηκε για την ταχεία αντιμετώπιση αλλά για την αναχρηματοδότηση των επιχειρήσεων έκτακτης ανάγκης που χρηματοδοτούνται αρχικά από τις δημόσιες αρχές της οικείας χώρας·

13.  επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής να συμβάλει στην απλούστευση των διαδικασιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να μειωθούν οι καθυστερήσεις· υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να αναλύσουν τις διοικητικές διαδικασίες τους, να εντοπίσουν και να εξαλείψουν τυχόν αιτίες καθυστερήσεων που μπορούν να φέρουν προσκόμματα στην ταχεία ενεργοποίηση της βοήθειας προς τις πληγείσες περιοχές·

14.  καλεί τα κράτη μέλη να συνεργάζονται στενά με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές σε όλα τα στάδια της εφαρμογής, ώστε να εξασφαλίζουν ότι η βοήθεια της Ένωσης θα είναι επί τόπου ορατή και αποτελεσματική και να προωθούν βιώσιμες λύσεις·

15.  θεωρεί ενδιαφέρουσα και επίκαιρη την πρόταση της Επιτροπής σε σχέση με τη συγχώνευση των αποφάσεων επιχορήγησης και των συμφωνιών εφαρμογής μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, αφ’ ής στιγμής το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν καταστήσει διαθέσιμους τους δημοσιονομικούς πόρους, δεδομένου ότι κάτι τέτοιο θα επιτρέψει την εξοικονόμηση χρόνου και, κατά συνέπεια, την πιο ταχεία ανταπόκριση·

16.  εκτιμά ότι, λόγω της αβεβαιότητας και του απροβλέπτου ως προς τον αριθμό και τη σοβαρότητα των καταστροφών που μπορεί να ενσκήψουν, το ΤΑΕΕ θα πρέπει να παραμένει, όπως συμβαίνει σήμερα, εκτός ενωσιακού προϋπολογισμού και να ενεργοποιείται όταν αυτές συμβαίνουν·

17.  συμφωνεί με την άποψη ότι η καθιέρωση της δυνατότητας να δίνεται προκαταβολή ευθύς ως το πληγέν κράτος υποβάλει αίτηση ενίσχυσης αποτελεί μία ακόμη βιώσιμη επιλογή για να επιταχυνθεί η διαδικασία της διάθεσης ενίσχυσης προς τις χώρες που έχουν πληγεί από μείζονα καταστροφή, συμφωνεί δε ότι αυτό θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του ΤΑΕΕ· εκτιμά ότι, εάν ληφθεί τέτοια απόφαση, οι προκαταβολές θα πρέπει να αποτελούν σταθερό ποσοστό της συνολικής ζητούμενης ενίσχυσης και ότι, σε περίπτωση που η αίτηση δεν γίνεται δεκτή, θα πρέπει να επιστρέφονται στα ενωσιακά ταμεία·

Μεγαλύτερη σαφήνεια όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής και τους ορισμούς

18.  καλεί την Επιτροπή να ορίσει με σαφήνεια το πεδίο εφαρμογής και τον χώρο κάλυψης του Ταμείου, εξαλείφοντας κάθε ενδεχόμενη νομική αβεβαιότητα σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του και προλαμβάνοντας καταστάσεις κατά τις οποίες κράτη μέλη θα υποβάλλουν αίτηση λόγω πιέσεως από τους πολίτες τους, παρότι γνωρίζουν ότι η αίτησή τους δεν θα γίνει δεκτή·

19.  εκφράζει την άποψη ότι, εάν μια καταστροφή προκαλεί «επικαλυπτόμενες επιδράσεις», οι «παράπλευρες» ζημίες πρέπει να συνεχίσουν να υπάγονται στο Ταμείο, εφόσον επηρεάζουν σημαντικά την κοινωνικοοικονομική δομή μιας περιοχής·

20.  τονίζει την ανάγκη να οριστεί κατά τρόπο σαφή και απλό τι είναι καταστροφή σε περιφερειακό επίπεδο και να αποσαφηνιστεί η επιλεξιμότητα των καταστροφών που προκύπτουν σε περιφερειακό επίπεδο, με τη θέσπιση απλού και αντικειμενικού κριτηρίου που θα επιτρέπει την εξομοίωσή τους με τις υπόλοιπες καταστροφές και την εξάλειψη κάθε δυνατότητας ερμηνείας κερδοσκοπικού χαρακτήρα και κάθε αμφιβολίας μεταξύ των αιτούντων σχετικά με την επιλεξιμότητά τους·

21.  εκτιμά ότι το κριτήριο που βασίζεται στο ελάχιστο όριο εισοδήματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βασικό γενικό κριτήριο για όλους τους τύπους καταστροφών· τονίζει ότι, στην περίπτωση που τεθεί ως δείκτης για τον καθορισμό της επιλεξιμότητας μίας καταστροφής περιφερειακής διάστασης, πρέπει να προσαρμοστεί έτσι, ώστε να ευθυγραμμίζεται με το επίπεδο του περιφερειακού ΑΕγχΠ του τελευταίου έτους για το οποίο διατίθενται επίσημοι αριθμοί, κατά τρόπο ώστε να εφαρμόζεται ένας προκαθορισμένος συντελεστής στάθμισης που θα περιλαμβάνει τις ποσοτικώς μη προσδιορίσιμες απώλειες όσον αφορά το εισόδημα, καθώς και τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις που συνήθως συνοδεύουν μια περιφερειακή καταστροφή και οι οποίες πολύ συχνά υπερβαίνουν τα έσοδα που έχουν συνυπολογιστεί·

22.  εκφράζει την άποψη ότι το ελάχιστο όριο της ζημίας του 1,5% του περιφερειακού ΑΕγχΠ στο επίπεδο NUTS 2(7), που προτείνεται για τον καθορισμό της επιλεξιμότητας μιας περιφερειακής καταστροφής, θα διασαφηνίσει τις απαιτήσεις σχετικά με την επιλεξιμότητα ή μη τυχόν αίτησης για ενεργοποίηση του Ταμείου, τονίζει ωστόσο ότι, καθώς θα προκύπτει έτσι ουσιαστικά το ίδιο αποτέλεσμα με αυτό που δίνουν τα υπάρχοντα κριτήρια για τις περιφερειακές καταστροφές, σχεδόν όλες αυτές οι περιφερειακές καταστροφές θα εξακολουθούν να μην είναι επιλέξιμες· επιμένει, ως εκ τούτου, ότι ένα τόσο υψηλό ελάχιστο όριο δεν θα δώσει την απάντηση που προσδοκούν οι πολίτες και, επομένως, δεν θα αποφευχθεί η απογοήτευση των θυμάτων μιας καταστροφής, τα οποία, αντιθέτως, θα εξακολουθήσουν να επικρίνουν τη δράση της Ένωσης και την έλλειψη ευαισθησίας προς τους πολίτες της·

23.  υπενθυμίζει ότι η πρόληψη καταστροφών διαδραματίζει μείζονα ρόλο στις πολιτικές της Ένωσης και συνιστά τον οικονομικότερο τρόπο για να μειωθεί το ευάλωτο έναντι των καταστροφών· υπογραμμίζει ότι οι περιοχές της ΕΕ πρέπει να κάνουν συνεκτική χρήση όλων των διαφορετικών ευκαιριών χρηματοδότησης για βιώσιμη πρόληψη των καταστροφών·

24.  τονίζει ότι πρέπει να είναι σαφές ότι η ξηρασία θα εξακολουθήσει να θεωρείται επιλέξιμος για το ΤΑΕΕ τύπος καταστροφής, με στόχο τη μείωση των κοινωνικοοικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων της ξηρασίας σύμφωνα με την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα, λαμβανομένου πάντα υπόψη ότι πρόκειται για ένα μακροχρόνιο διαρθρωτικό πρόβλημα, που δεν μπορεί να συμβαδίζει εύκολα με τις καθορισμένες προθεσμίες υποβολής αίτησης και έχει σοβαρές επιπτώσεις στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη των περιοχών που πλήττονται· επιμένει, ως εκ τούτου, ότι σε περίπτωση σοβαρής ξηρασίας ή άλλων καταστροφών με βραδεία εξέλιξη, πρέπει να θεσπιστούν ειδικές διατάξεις που θα ορίζουν την ημερομηνία της πρώτης ενέργειας των αρχών για την αντιμετώπιση της καταστροφής, επιτρέποντας έτσι την ταχεία και νομικά σαφή ανταπόκριση·

25.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και να προσαρμόσει τα κριτήρια προκειμένου το ΤΑΕΕ να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει τις μεσογειακές φυσικές καταστροφές, οι οποίες, εξαιτίας εν μέρει της κλιματικής αλλαγής, αποτελούν τα τελευταία χρόνια τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές στην επικράτεια της Ένωσης·

26.  υπενθυμίζει ότι το ΕΤΑ δεν καλύπτει όλες τις ζημίες που απορρέουν από μια φυσική καταστροφή και για τον λόγο αυτό πρέπει, σε μία μελλοντική πρόταση κανονισμού, να περιγράφονται δεόντως ποιες είναι οι ζημίες που καλύπτονται από το συγκεκριμένο μέσον·

27.  επισημαίνει ότι, με τα υπάρχοντα μέσα, η κατάλληλη ανταπόκριση, σε επίπεδο ΕΕ, σε σοβαρές ανθρωπογενείς κρίσεις είναι εξαιρετικά δύσκολη, όπως αποδείχθηκε σε περιπτώσεις βιομηχανικών ατυχημάτων ή σοβαρής κρίσης στον τομέα της δημόσιας υγείας, και είναι απαραίτητο, όταν ενσκήπτουν αυτές οι κρίσεις, η Ένωση να διαθέτει τα κατάλληλα μέσα για να προσφέρει κατάλληλη ανταπόκριση·

28.  υπενθυμίζει ότι είναι απαραίτητη η συμπληρωματικότητα του ΤΑΕΕ με άλλα δημοσιονομικά μέσα, όπως τα διαρθρωτικά ταμεία, για ανταπόκριση σε καταστάσεις φυσικής καταστροφής, ώστε να αξιοποιείται η δημιουργία συνεργειών με τέτοιους μηχανισμούς και με συνδεόμενα με αυτούς προγράμματα·

29.  τονίζει ότι στο επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-2020 οι περιφέρειες πρέπει να διαθέτουν επαρκή ευελιξία και να μπορούν να ανακατανέμουν τους πόρους που έχουν εκχωρηθεί σε αυτές, προκειμένου να αυξάνουν, εάν το κρίνουν αναγκαίο και σκόπιμο, τους πόρους που διατίθενται σε περίπτωση καταστροφής, ζητεί δε από την Επιτροπή να αναθεωρήσει τον ισχύοντα κανονισμό εγκαίρως εν όψει της νέας χρηματοδοτικής περιόδου·

o
o   o

30.  αναθέτει στον πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή καθώς και στα εθνικά κοινοβούλια.

(1) ΕΕ L 311 της 14.11.2002, σ. 3.
(2) ΕΕ C 283 της 20.11.2002, σ. 1.
(3) ΕΕ C 297 E της 7.12.2006, σ. 331.
(4) ΕΕ C 181 της 21.6.2012, σ. 52.
(5) ΕΕ C 153 της 18.6.2008, σ. 1.
(6) Ειδική Έκθεση αριθ. 3/2008 του Ελεγκτικού Συνεδρίου· Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2010· Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης – ετήσια έκθεση 2008 και έκθεση σχετικά με την εμπειρία που αποκτήθηκε κατόπιν εξαετούς εφαρμογής του νέου μέσου· Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών –Το μέλλον του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(7) Ονοματολογία της Eurostat εδαφικών ενοτήτων για στατιστικά στοιχεία, περιφερειακό επίπεδο 2: βασικές περιφέρειες για την εφαρμογή περιφερειακών πολιτικών.


Διοικητικό δικονομικό δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
PDF 404kWORD 37k
Ψήφισμα
Παράρτημα
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με το διοικητικό δικονομικό δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2012/2024(INL))
P7_TA(2013)0004A7-0369/2012

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 298 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 41 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προβλέπει ότι το δικαίωμα χρηστής διοίκησης αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2000 σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας, και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών(1),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2001 για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής(2),

–  έχοντας υπόψη την εκτεταμένη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει αναγνωρίσει ένα σύνολο γενικών αρχών διοικητικού δικαίου με βάση τις συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Σεπτεμβρίου 2001 σχετικά με την ειδική έκθεση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά την εξέταση ιδίας πρωτοβουλίας για την ύπαρξη Κώδικα Καλής Διοικητικής Συμπεριφοράς στα διάφορα κοινοτικά θεσμικά όργανα και οργανισμούς και τη δυνατότητα πρόσβασης του κοινού σε αυτόν(3),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 2000/633/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ της Επιτροπής της 17ης Οκτωβρίου 2000 για την τροποποίηση του εσωτερικού της κανονισμού με την προσάρτηση ενός κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για το προσωπικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις σχέσεις του με το κοινό(4),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου/ Ύπατου Εκπροσώπου για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας της 25ης Ιουνίου 2001 σχετικά με κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το προσωπικό της στις υπηρεσιακές τους επαφές με το κοινό(5),

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης CM/Rec(2007)7 προς τα κράτη μέλη σχετικά με τη χρηστή διοίκηση, που εκπονήθηκε στις 20 Ιουνίου 2007,

–  έχοντας υπόψη τις «Αρχές της δημόσιας διοίκησης για τους υπαλλήλους της ΕΕ», οι οποίες εκδόθηκαν από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή στις 19 Ιουνίου 2012,

–  έχοντας υπόψη την έρευνα που πραγματοποιήθηκε κατά παραγγελία της σουηδικής κυβέρνησης από τον σουηδικό οργανισμό δημόσιας διοίκησης σχετικά με τις αρχές χρηστής διοίκησης στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης(6),

–  έχοντας υπόψη τα ενημερωτικά σημειώματα που παρουσιάστηκαν στη διάσκεψη για το διοικητικό δίκαιο της ΕΕ που διοργανώθηκε από το Τμήμα Πολιτικής της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων του Κοινοβουλίου και από το Πανεπιστήμιο της Λεόν (Λεόν, 27-28 Απριλίου 2011),

–  έχοντας υπόψη τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στο έγγραφο εργασίας σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση και τις μελλοντικές προοπτικές του διοικητικού δικαίου της ΕΕ που παρουσιάστηκε από την ομάδα εργασίας για το διοικητικό δίκαιο της ΕΕ στην Επιτροπή Νομικών Θεμάτων στις 22 Νοεμβρίου 2011,

–  έχοντας υπόψη την αξιολόγηση ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας του διοικητικού δικονομικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που παρουσίασε η Μονάδα Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας στην Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων στις 6 Νοεμβρίου 2012,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 42 και 48 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Αναφορών (A7-0369/2012),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, με την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πολίτες έρχονται ολοένα και πιο άμεσα αντιμέτωποι με τη δημόσια διοίκηση της Ένωσης χωρίς να απολαμβάνουν πάντοτε τα αντίστοιχα δικονομικά δικαιώματα βάσει των οποίων θα μπορούσαν να κινηθούν εναντίον της στις περιπτώσεις που οι εν λόγω ενέργειες μπορεί να αποδειχτούν αναγκαίες,

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολίτες δικαιούνται να αναμένουν από τη διοίκηση της Ένωσης υψηλό επίπεδο διαφάνειας, αποτελεσματικότητας, ταχείας εκτέλεσης και ικανότητας ανταπόκρισης, είτε υποβάλλουν μια τυπική καταγγελία είτε ασκούν το δικαίωμα υποβολής αναφοράς σύμφωνα με τη Συνθήκη, καθώς και την παροχή πληροφοριών που θα υποδεικνύουν τις υπάρχουσες δυνατότητες για περαιτέρω δράση σχετικά με την υπόθεσή τους,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ισχύοντες κανόνες και οι ισχύουσες αρχές της Ένωσης για τη χρηστή διοίκηση έχουν διασκορπιστεί σε ένα ευρύ φάσμα πηγών: στο πρωτογενές δίκαιο, στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο παράγωγο δίκαιο, στο μη δεσμευτικό δίκαιο και στις μονομερείς δεσμεύσεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το γεγονός ότι η Ένωση δεν διαθέτει συνεκτικό και ολοκληρωμένο σύνολο κωδικοποιημένων κανόνων διοικητικού δικαίου δεν διευκολύνει τους πολίτες στην κατανόηση των διοικητικών τους δικαιωμάτων που απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο,

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ισχύοντες εσωτερικοί κώδικες δεοντολογίας των διαφόρων θεσμικών οργάνων έχουν περιορισμένη ισχύ, διαφέρουν μεταξύ τους και δεν είναι νομικά δεσμευτικοί,

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στο προαναφερθέν ψήφισμά του της 6ης Σεπτεμβρίου 2001, πεπεισμένο ότι ο ίδιος κώδικας ορθής διοικητικής συμπεριφοράς πρέπει να ισχύει για όλα τα θεσμικά όργανα, τους οργανισμούς και τις υπηρεσίες της Ένωσης, το Κοινοβούλιο ενέκρινε με τροποποιήσεις τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Ορθής Διοικητικής Συμπεριφοράς που συντάχθηκε από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή,

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στο ίδιο ψήφισμα το Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση κανονισμού η οποία να περιέχει κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς βάσει του άρθρου 308 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως επισημάνθηκε από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, τούτο θα συμβάλει στην εξάλειψη της σύγχυσης που προκύπτει επί του παρόντος από την παράλληλη ύπαρξη διαφορετικών κωδίκων για τα περισσότερα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης, θα διασφαλίσει ότι τα θεσμικά όργανα και οι οργανισμοί εφαρμόζουν τις ίδιες βασικές αρχές στις σχέσεις τους με τους πολίτες και θα υπογραμμίσει τη σημασία των αρχών αυτών, τόσο για τους πολίτες όσο και για τους υπαλλήλους,

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι ενέργειες της Ένωσης πρέπει να συνάδουν με τις αρχές του κράτους δικαίου στο πλαίσιο αυστηρής διάκριση των εξουσιών,

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το θεμελιώδες δικαίωμα στη χρηστή διοίκηση το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει πλέον νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα ως πρωτογενές δίκαιο,

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κανόνες χρηστής διοίκησης προάγουν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία,

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα πιεστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση συνίσταται στην έλλειψη εμπιστοσύνης εκ μέρους των πολιτών, γεγονός το οποίο μπορεί να πλήξει τη νομιμότητά της· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να παρέχει στους πολίτες ταχείες, σαφείς και πειστικές απαντήσεις προκειμένου να διασκεδάζει τις ανησυχίες τους,

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κωδικοποίηση της αρχής της παροχής υπηρεσιών - και συγκεκριμένα της αρχής σύμφωνα με την οποία η διοίκηση πρέπει να προσπαθεί να καθοδηγεί, να βοηθά, να εξυπηρετεί και να στηρίζει τους πολίτες, να ενεργεί με τη δέουσα ευγένεια, και κατά συνέπεια να αποφεύγει τις αδικαιολόγητα επαχθείς και χρονοβόρες διαδικασίες, εξοικονομώντας έτσι χρόνο και κόπο, τόσο για πολίτες όσο και για δημόσιους λειτουργούς- θα συμβάλλει στην εκπλήρωση των θεμιτών προσδοκιών των πολιτών και θα συνεπάγεται οφέλη τόσο για τους πολίτες όσο και για τη διοίκηση από άποψη βελτιωμένων υπηρεσιών και αυξημένης αποδοτικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενημέρωση σχετικά με το δικαίωμα όλων των πολιτών της Ένωσης σε χρηστή διοίκηση πρέπει να ενισχυθεί, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων τις σχετικές υπηρεσίες και τα δίκτυα πληροφόρησης της Επιτροπής,

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, με βάση τις συστάσεις της ομάδας κρατών κατά της διαφθοράς (GRECO) του Συμβουλίου της Ευρώπης, μία σαφής και δεσμευτική δέσμη διατάξεων για τη διοίκηση της Ένωσης θα εξέπεμπε θετικό μήνυμα στο πλαίσιο της καταπολέμησης της διαφθοράς στις δημόσιες διοικήσεις,

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα βασικό σύνολο αρχών χρηστής διοίκησης είναι επί του παρόντος ευρέως αποδεκτό από τα κράτη μέλη,

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομολογία του Δικαστηρίου έχει καταρτίσει παγιωμένες διαδικαστικές αρχές οι οποίες διέπουν τις διαδικασίες των κρατών μελών για τα κοινοτικά θέματα και οι οποίες θα πρέπει κατά μείζονα λόγο να ισχύουν στην άμεση διοίκηση της Ένωσης,

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το ευρωπαϊκό διοικητικό δικονομικό δίκαιο θα βοηθούσε την διοίκηση της Ένωσης να χρησιμοποιήσει το δυναμικό της στην εσωτερική οργάνωση για να διευκολύνει και να προωθήσει τις υψηλότερες προδιαγραφές διοίκησης,

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα ευρωπαϊκό διοικητικό δικονομικό δίκαιο θα ενισχύσει τη νομιμότητα της Ένωσης και θα αυξήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη διοίκηση της Ένωσης,

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα ευρωπαϊκό διοικητικό δικονομικό δίκαιο θα μπορούσε να ενθαρρύνει την αυθόρμητη σύγκλιση των εθνικών διοικητικών δικαίων, όσον αφορά τις γενικές διαδικαστικές αρχές και τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών έναντι της διοίκησης, και κατά συνέπεια να ενισχύσει τη διαδικασία της ολοκλήρωσης,

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το ευρωπαϊκό διοικητικό δικονομικό δίκαιο θα μπορούσε να προωθήσει τη συνεργασία και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των εθνικών διοικήσεων και της διοίκησης της Ένωσης, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που θέτει το άρθρο 298 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας έχει παράσχει στην Ένωση την κατάλληλη νομική βάση για τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού διοικητικού δικονομικού δικαίου,

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομοθετική δράση που ζητείται στο ψήφισμα αυτό πρέπει να βασίζεται σε λεπτομερείς εκτιμήσεις επιπτώσεων, οι οποίες, μεταξύ άλλων, θα προσδιορίζουν ποσοτικά το κόστος των διοικητικών διαδικασιών,

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή θα πρέπει να προβεί σε επαρκή διαβούλευση με όλους τους σχετικούς παράγοντες, και θα πρέπει να αξιοποιήσει ιδίως τις ειδικές γνώσεις και την εμπειρογνωμοσύνη του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή δεδομένου ότι σε αυτόν υποβάλλονται οι καταγγελίες των πολιτών σχετικά με παραβάσεις που διαπράττονται στους κόλπους των θεσμικών οργάνων και των οργανισμών της Ένωσης,

1.  ζητεί από την Επιτροπή να του υποβάλει, με βάση το άρθρο 298 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρόταση κανονισμού για ευρωπαϊκό διοικητικό δικονομικό δίκαιο, ακολουθώντας τις λεπτομερείς συστάσεις του παραρτήματος του παρόντος ψηφίσματος·

2.  επιβεβαιώνει ότι οι συστάσεις αυτές σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και την αρχή της επικουρικότητας·

3.  φρονεί ότι η παρούσα πρόταση δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις·

4.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα καθώς και τις συνοδευτικές λεπτομερείς συστάσεις στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο, στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, καθώς και στα κοινοβούλια και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΖΗΤΟΥΜΕΝΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Σύσταση 1 (σχετικά με τον στόχο και το πεδίο εφαρμογής του προς έγκριση κανονισμού)

Στόχος του κανονισμού πρέπει να είναι η διασφάλιση του δικαιώματος στη χρηστή διοίκηση μέσω μιας ανοιχτής, αποτελεσματικής και ανεξάρτητης διοίκησης βάσει ενός ευρωπαϊκού διοικητικού δικονομικού δικαίου.

Ο κανονισμός πρέπει να ισχύει για τα θεσμικά όργανα, τους οργανισμούς, τα γραφεία και τις υπηρεσίες της Ένωσης («διοίκηση της Ένωσης») στις σχέσεις τους με το κοινό. Το πεδίο εφαρμογής του ως εκ τούτου πρέπει να περιορίζεται στην άμεση διοίκηση.

Ο κανονισμός πρέπει να κωδικοποιεί τις θεμελιώδεις αρχές της χρηστής διοίκησης και να ρυθμίζει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθεί η διοίκηση της Ένωσης κατά τον χειρισμό μεμονωμένων υποθέσεων στις οποίες ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο αποτελεί το ένα μέρος, και άλλων καταστάσεων όπου ένα άτομο έχει άμεση ή προσωπική επαφή με τη διοίκηση της Ένωσης.

Σύσταση 2 (σχετικά με τη σχέση μεταξύ κανονισμού και τομεακών πράξεων)

Ο κανονισμός πρέπει να περιλαμβάνει ένα καθολικό σύνολο αρχών και να θεσπίζει μια διαδικασία η οποία να ισχύει ως ελάχιστος κανόνας («de minimis») σε περιπτώσεις όπου δεν υφίσταται lex specialis.

Οι εγγυήσεις που παρέχονται σε πρόσωπα στις τομεακές πράξεις δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να παρέχουν λιγότερη προστασία από αυτές που προβλέπονται στον κανονισμό.

Σύσταση 3 (σχετικά με τις γενικές αρχές που πρέπει να διέπουν τη διοίκηση)

Ο κανονισμός πρέπει να κωδικοποιεί τις ακόλουθες αρχές:

–  Αρχή της νομιμότητας: η διοίκηση της Ένωσης ενεργεί σύμφωνα με το δίκαιο και εφαρμόζει τους κανόνες και τις διαδικασίες που ορίζονται στη νομοθεσία της Ένωσης. Οι διοικητικές εξουσίες βασίζονται στο δίκαιο και το περιεχόμενό τους είναι σύμφωνο με αυτό.

Οι λαμβανόμενες αποφάσεις και τα εγκρινόμενα μέτρα δεν είναι σε καμία περίπτωση αυθαίρετα και δεν κατευθύνονται από σκοπούς που δεν βασίζονται στο δίκαιο ή δεν υποκινούνται από το κοινό συμφέρον.

–  Αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης: η διοίκηση της Ένωσης αποφεύγει κάθε αδικαιολόγητη διάκριση μεταξύ ατόμων με βάση την ιθαγένεια, το φύλο, τη φυλή, το χρώμα, την εθνοτική ή κοινωνική προέλευση, τη γλώσσα, τις θρησκευτικές, πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό.

Πρόσωπα ευρισκόμενα στην ίδια κατάσταση τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης. Διαφορές στη μεταχείριση δικαιολογούνται μόνο λόγω αντικειμενικών χαρακτηριστικών του συγκεκριμένου θέματος.

–  Αρχή της αναλογικότητας: η διοίκηση της Ένωσης λαμβάνει αποφάσεις που επηρεάζουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των προσώπων μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο και στον βαθμό που απαιτείται για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου.

Κατά τη λήψη αποφάσεων, οι υπάλληλοι διασφαλίζουν τη δίκαιη ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων των ιδιωτών και του γενικού συμφέροντος. Συγκεκριμένα, δεν επιβάλλουν υπερβολικά διοικητικά ή οικονομικά βάρη σε σχέση με το αναμενόμενο όφελος.

–  Αρχή της αμεροληψίας: η διοίκηση της Ένωσης είναι αμερόληπτη και ανεξάρτητη. Απέχει από κάθε αυθαίρετη πράξη η οποία έχει δυσχερείς επιπτώσεις σε πρόσωπα και από κάθε προνομιακή μεταχείριση για οποιονδήποτε λόγο.

Η διοίκηση της Ένωσης ενεργεί πάντα προς το συμφέρον της Ένωσης και για το κοινό καλό. Καμία πράξη δεν κατευθύνεται από προσωπικό (συμπεριλαμβανομένου του οικονομικού), οικογενειακό ή εθνικό συμφέρον ή από πολιτικές πιέσεις. Η διοίκηση της Ένωσης διασφαλίζει τη δίκαιη ισορροπία μεταξύ διαφόρων τύπων συμφερόντων των πολιτών (επιχειρηματικών, καταναλωτικών και άλλων).

–  Αρχή της συνέπειας και των θεμιτών προσδοκιών: η διοίκηση της Ένωσης είναι συνεπής στη συμπεριφορά της και ακολουθεί τη συνήθη διοικητική της πρακτική, η οποία κοινοποιείται. Στην περίπτωση που υπάρχουν βάσιμοι λόγοι απομάκρυνσης από τη συνήθη αυτή διοικητική πρακτική σε μεμονωμένες περιπτώσεις, πρέπει να παρέχεται έγκυρη αιτιολόγηση για την απομάκρυνση αυτή.

Οι θεμιτές και εύλογες προσδοκίες που ενδέχεται να έχουν ορισμένα πρόσωπα δεδομένου του τρόπου με τον οποίο η διοίκηση της Ένωσης έχει ενεργήσει στο παρελθόν γίνονται σεβαστές.

–  Αρχή του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής: η διοίκηση της Ένωσης σέβεται την ιδιωτική ζωή των προσώπων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001.

Η διοίκηση της Ένωσης δεν επεξεργάζεται προσωπικά δεδομένα για αθέμιτους σκοπούς και δεν διαβιβάζει τέτοιου είδους δεδομένα σε μη εξουσιοδοτημένα τρίτα μέρη.

–  Αρχή της δικαιοσύνης: η αρχή αυτή πρέπει να τηρείται ως βασική δικαιϊκή αρχή που είναι απαραίτητη για τη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και προβλεψιμότητας στις σχέσεις μεταξύ μεμονωμένων ατόμων και της διοίκησης.

–  Αρχή της διαφάνειας: η διοίκηση της Ένωσης είναι ανοικτή. Τεκμηριώνει τις διοικητικές διαδικασίες και τηρεί κατάλληλα αρχεία της εισερχόμενης και εξερχόμενης αλληλογραφίας, των εγγράφων που παραλαμβάνονται και των αποφάσεων και των μέτρων που λαμβάνονται. Κάθε συμβολή από συμβουλευτικές ομάδες και ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να δημοσιοποιείται.

Αιτήσεις για πρόσβαση σε έγγραφα αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τα όρια που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1049/2001.

–  Αρχή της αποδοτικότητας και της παροχής υπηρεσιών: οι ενέργειες της διοίκησης της Ένωσης διέπονται από τα κριτήρια της αποδοτικότητας και της παροχής δημόσιας υπηρεσίας.

Οι υπάλληλοι συμβουλεύουν το κοινό ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί ένα θέμα που εμπίπτει στην αρμοδιότητά τους.

Όταν λάβουν μια αίτηση για ένα θέμα για το οποίο δεν είναι υπεύθυνοι, κατευθύνουν το άτομο που υποβάλλει την αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία.

Σύσταση 4 (σχετικά με τους κανόνες που διέπουν τις διοικητικές αποφάσεις)

Σύσταση 4.1: σχετικά με την έναρξη της διοικητικής διαδικασίας

Οι διοικητικές αποφάσεις μπορούν να λαμβάνονται από τη διοίκηση της Ένωσης με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήσεως ενδιαφερόμενου μέρους.

Σύσταση 4.2: σχετικά με την απόδειξη παραλαβής

Η παραλαβή αιτήσεων για μεμονωμένες αποφάσεις βεβαιώνεται γραπτώς, με μια ένδειξη της προθεσμίας για τη λήψη της εν λόγω απόφασης. Οι συνέπειες ενδεχόμενης αποτυχίας λήψης αποφάσεως εντός της προθεσμίας (διοικητική σιωπή) επισημαίνονται.

Σε περίπτωση εσφαλμένης αιτήσεως, η απόδειξη παραλαβής ορίζει προθεσμία για τη διόρθωση του σφάλματος ή για την προσκόμιση τυχόν εγγράφου που λείπει.

Σύσταση 4.3: σχετικά με την αμεροληψία των διοικητικών αποφάσεων

Κανένας υπάλληλος δεν συμμετέχει σε διοικητική απόφαση στην οποία έχει οικονομικό συμφέρον.

Τυχόν σύγκρουση συμφερόντων αναφέρεται από τον εμπλεκόμενο υπάλληλο στον ή στην ιεραρχικά αμέσως ανώτερο/η, ο οποίος/η οποία δύναται να λάβει την απόφαση να εξαιρεθεί ο εν λόγω υπάλληλος από τη διαδικασία, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες της υπόθεσης.

Ένας ενδιαφερόμενος πολίτης δύναται να ζητήσει την εξαίρεση ενός υπαλλήλου από τη λήψη τυχόν απόφασης η οποία θα επηρεάσει τα προσωπικά συμφέροντα του εν λόγω πολίτη. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται γραπτώς και αναφέρει τους λόγους στους οποίους βασίζεται. Ο αμέσως ανώτερος ιεραρχικά του υπαλλήλου λαμβάνει απόφαση αφού ακούσει τον εμπλεκόμενο υπάλληλο.

Πρέπει να οριστούν κατάλληλες προθεσμίες για την αντιμετώπιση συγκρούσεων συμφερόντων.

Σύσταση 4.4: σχετικά με το δικαίωμα ακρόασης

Τα δικαιώματα υπεράσπισης πρέπει να γίνονται σεβαστά σε όλα τα στάδια της διαδικασίας. Εάν η διοίκηση της Ένωσης λάβει μια απόφαση η οποία επηρεάζει άμεσα τα δικαιώματα ή τα συμφέροντα προσώπων, δίνεται στα εν λόγω πρόσωπα η ευκαιρία να εκφράσουν τις απόψεις τους γραπτώς ή προφορικώς πριν από τη λήψη της απόφασης, και εάν κριθεί απαραίτητο ή εάν το επιλέξουν τα ίδια, με τη συνδρομή ατόμου δικής τους επιλογής.

Σύσταση 4.5: σχετικά με το δικαίωμα κάθε ατόμου να έχει πρόσβαση στον προσωπικό του φάκελο

Χορηγείται πλήρης πρόσβαση σε ενδιαφερόμενο μέρος το οποίο επιθυμεί να δει τον φάκελό του ή τον φάκελό της. Το ενδιαφερόμενο μέρος πρέπει να καθορίζει ποια μη εμπιστευτικά έγγραφα είναι σημαντικά.

Σύσταση 4.6: σχετικά με τις προθεσμίες

Οι διοικητικές αποφάσεις λαμβάνονται εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και χωρίς καθυστέρηση. Οι προθεσμίες καθορίζονται στον αντίστοιχο κανόνα που διέπει κάθε συγκεκριμένη διαδικασία. Όπου δεν ορίζεται προθεσμία, το χρονικό διάστημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τους τρεις μήνες από την ημερομηνία της απόφασης έναρξης της διαδικασίας, εάν ξεκίνησε αυτεπαγγέλτως, ή από την ημερομηνία υποβολής της αιτήσεως του ενδιαφερόμενου μέρους.

Εάν δεν είναι δυνατόν να ληφθεί απόφαση εντός της προθεσμίας για αντικειμενικούς λόγους, όπως η ανάγκη να παρασχεθεί χρόνος για τη διόρθωση εσφαλμένης αιτήσεως, ο περίπλοκος χαρακτήρας των εγειρόμενων θεμάτων, η υποχρέωση αναστολής της διαδικασίας εν αναμονή της απόφασης τρίτου μέρους, κ.λπ., το ενδιαφερόμενο πρόσωπο ενημερώνεται σχετικά και η απόφαση λαμβάνεται το συντομότερο δυνατόν.

Σύσταση 4.7: σχετικά με τη μορφή των διοικητικών αποφάσεων

Οι διοικητικές αποφάσεις είναι γραπτές και συντάσσονται με σαφή, απλό και κατανοητό τρόπο. Συντάσσονται στη γλώσσα επιλογής του παραλήπτη, με την προϋπόθεση ότι αποτελεί μία από τις επίσημες γλώσσες της Ένωσης.

Σύσταση 4.8: σχετικά με την υποχρέωση αιτιολόγησης

Οι διοικητικές αποφάσεις πρέπει να αναφέρουν σαφώς τους λόγους στους οποίους βασίζονται. Πρέπει να επισημαίνουν τα σχετικά γεγονότα και τη νομική βάση τους.

Πρέπει να περιλαμβάνουν ξεχωριστή αιτιολόγηση. Εάν τούτο δεν καθίσταται δυνατόν λόγω του γεγονότος ότι παρόμοιες αποφάσεις αφορούν μεγάλο αριθμό προσώπων, θα επιτρέπονται τυποποιημένες ανακοινώσεις. Σε αυτήν την περίπτωση, ωστόσο, ξεχωριστή αιτιολόγηση πρέπει να παρασχεθεί σε τυχόν πολίτη που θα την αιτηθεί ρητώς.

Σύσταση 4.9: σχετικά με την κοινοποίηση των διοικητικών αποφάσεων

Οι διοικητικές αποφάσεις που επηρεάζουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα μεμονωμένων ατόμων θα κοινοποιούνται γραπτώς στο ενδιαφερόμενο άτομο ή στα ενδιαφερόμενα άτομα, αμέσως μετά την έγκρισή τους.

Σύσταση 4.10: σχετικά με την αναφορά των διαθέσιμων ένδικων μέσων

Οι διοικητικές αποφάσεις δηλώνουν σαφώς –όπου προβλέπεται από το δίκαιο της Ένωσης– ότι η έφεση είναι δυνατή και περιγράφουν τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί για την υποβολή της έφεσης αυτής, καθώς και το όνομα και τη διεύθυνση του γραφείου του ατόμου ή του τμήματος στο οποίο πρέπει να υποβληθεί η έφεση και η προθεσμία για την υποβολή της.

Όπου κρίνεται απαραίτητο, στις διοικητικές αποφάσεις αναφέρεται η δυνατότητα έναρξης δικαστικών διαδικασιών και/ή υποβολής καταγγελίας στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή.

Σύσταση 5 (σχετικά με την επανεξέταση και τη διόρθωση ιδίων αποφάσεων)

Ο κανονισμός πρέπει να χορηγεί τη δυνατότητα στη διοίκηση της Ένωσης να διορθώνει τυπογραφικά, αριθμητικά ή παρόμοια λάθη σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή με δική της πρωτοβουλία ή έπειτα από αίτηση του ενδιαφερόμενου προσώπου.

Πρέπει να συμπεριληφθούν διατάξεις σχετικά με τη διόρθωση των διοικητικών αποφάσεων για άλλους λόγους, οι οποίες θα κάνουν σαφή διάκριση μεταξύ της διαδικασίας που θα ακολουθείται για την αναθεώρηση των εγκριθέντων αποφάσεων που επηρεάζουν αρνητικά τα συμφέροντα ενός προσώπου και αυτών που ωφελούν το πρόσωπο αυτό.

Σύσταση 6 (σχετικά με τη μορφή και τη δημοσιότητα που θα δοθεί στον κανονισμό)

Ο κανονισμός πρέπει να καταρτιστεί με σαφή και συνοπτικό τρόπο και να γίνεται εύκολα κατανοητός από το κοινό.

Πρέπει να δημοσιευθεί αρμοδίως στις ιστοσελίδες κάθε θεσμικού οργάνου, οργανισμού, γραφείου και υπηρεσίας της Ένωσης.

(1) ΕΕ L 8 της 12.1.2001, σ. 1.
(2) ΕΕ L 145 της 31.5.2001, σ. 43.
(3) ΕΕ C 72 E της 21.3.2002, σ. 331.
(4) ΕΕ L 267 της 20.10.2000, σ. 63.
(5) ΕΕ C 189 της 5.7.2001, σ. 1.
(6) http://www.statskontoret.se/upload/Publikationer/2005/200504.pdf.


Ενημέρωση και διαβούλευση με τους εργαζόμενους, πρόβλεψη και διαχείριση της αναδιάρθρωσης
PDF 638kWORD 62k
Ψήφισμα
Παράρτημα
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά με την ενημέρωση και τη διαβούλευση με τους εργαζομένους, την πρόβλεψη και τη διαχείριση των αναδιαρθρώσεων (2012/2061(INL))
P7_TA(2013)0005A7-0390/2012

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 9 και 151 και το άρθρο 153 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 14, 27 και 30 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη την αξιολόγηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας ενός μέτρου της Ένωσης σχετικά με την ενημέρωση και τη διαβούλευση με τους εργαζομένους, την πρόβλεψη και τη διαχείριση της διαδικασίας αναδιάρθρωσης, που πραγματοποιήθηκε από τη Μονάδα Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και διαβιβάστηκε στην Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων στις 19 Νοεμβρίου 2012(1),

–  έχοντας υπόψη τη «Διαχείριση της αλλαγής - Τελική έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου για την οικονομική και κοινωνική επίδραση της βιομηχανικής αλλαγής, όπως εκπονήθηκε από τη σύνοδο κορυφής για την απασχόληση στο Λουξεμβούργο, το Νοέμβριο 1997»(2),

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση 92/443/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 1992 σχετικά με την προώθηση της συμμετοχής των εργαζομένων στα κέρδη και στα αποτελέσματα των επιχειρήσεων (συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο)(3),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2157/2001 του Συμβουλίου της 8ης Οκτωβρίου 2001 περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας(4),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 98/59/ΕΚ του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1998 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τις ομαδικές απολύσεις(5),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2000 για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία(6),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/23/ΕΚ του Συμβουλίου της 12ης Μαρτίου 2001 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, σχετικά με τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβιβάσεων επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων ή επιχειρήσεων(7),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/86/ΕΚ του Συμβουλίου της 8ης Οκτωβρίου 2001 για τη συμπλήρωση του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων(8),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2002/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 2002 περί θεσπίσεως γενικού πλαισίου ενημερώσεως και διαβουλεύσεως των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα(9),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/72/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 2003 για τη συμπλήρωση του καταστατικού του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων(10),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Απριλίου 2004 σχετικά με τις δημόσιες προσφορές εξαγοράς(11),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2005/56/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Οκτωβρίου 2005, για τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών εταιριών(12),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 6ης Μαΐου 2009 για τη θέσπιση μιας ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης ή μιας διαδικασίας σε επιχειρήσεις και ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας με σκοπό να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι και να ζητείται η γνώμη τους(13),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 31ης Μαρτίου 2005 σχετικά με την «Αναδιάρθρωση και την απασχόληση: Πρόβλεψη και πλαισίωση των αναδιαρθρώσεων για την ανάπτυξη της απασχόλησης: ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (COM(2005)0120) και τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 14ης Δεκεμβρίου 2005(14),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ατζέντα κοινωνικής πολιτικής (COM(2005)0033),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 2010/707/ΕΕ του Συμβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2010 περί θεσπίσεως κατευθυντηρίων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών(15),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ολοκληρωμένη βιομηχανική πολιτική για την εποχή της παγκοσμιοποίησης - Η ανταγωνιστικότητα και η βιωσιμότητα τίθενται στο επίκεντρο» (COM(2010)0614),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προς μια Πράξη για την Ενιαία Αγορά» (COM(2010)0608),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας» (COM(2010)0682),

–  έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με την «Αναδιάρθρωση και πρόβλεψη της αλλαγής: τα διδάγματα από την πρόσφατη εμπειρία» (COM(2012)0007),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 2011 για την ενδιάμεση αξιολόγηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής 2007-2012 σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία(16),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Στοχεύοντας σε μια ανάκαμψη με άφθονες θέσεις απασχόλησης» (COM (2012)0173),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Μαΐου 2005 σχετικά με την Ατζέντα της Κοινωνικής Πολιτικής για την περίοδο 2006-2010(17),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 25ης Απριλίου 2012 με θέμα «Συνεταιρισμοί και αναδιάρθρωση»(18) ,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαΐου 2007 σχετικά με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στον τομέα της ενημέρωσης και της διαβούλευσης με τους εργαζομένους(19),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Μαρτίου 2011 σχετικά με μια βιομηχανική πολιτική για την εποχή της παγκοσμιοποίησης(20),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 20ής Σεπτεμβρίου 2011 με τίτλο «Χάρτης Πορείας για μια αποδοτική, από πλευράς πόρων, Ευρώπη» (COM(2011)0571),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 8ης Μαρτίου 2011 με τίτλο «Χάρτης πορείας για τη μετάβαση σε μια ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών επιπέδων ανθρακούχων εκπομπών το 2050» (COM(2011)0112),

–  έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα των ερευνών που διεξήγαγε το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβιώσεως και Εργασίας,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 42 και 48 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A7-0390/2012),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αναδιάρθρωση δεν αποτελεί νέο φαινόμενο αλλά μια πρακτική που ακολουθείται όλο και πιο συχνά λόγω των οικονομικών προκλήσεων και λαμβάνοντας υπόψη ότι, τα τελευταία έτη, έχει κερδίσει μεγαλύτερο έδαφος, έχει λάβει διάφορες μορφές, παρουσιάζει έξαρση σε ορισμένους τομείς ενώ χρησιμοποιείται και σε νέους τομείς, με απρόβλεπτες επιπτώσεις στον οικονομικό και κοινωνικό ιστό των κρατών μελών·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση που άρχισε το 2008 επιβάλλει στις εταιρίες και στους εργαζομένους τους να προβούν στις αναγκαίες αλλαγές προκειμένου να προστατευτούν η ανταγωνιστικότητα και οι θέσεις εργασίας, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η κρίση έχει επιδεινωθεί σημαντικά λόγω της κερδοσκοπίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα, επιταχύνοντας απότομα τον ρυθμό αλλαγής, και αυξάνοντας, συνεπώς, ανησυχητικά τις πιέσεις στους εργαζόμενους, στις επικράτειες και στις κυβερνήσεις για δομικές προσαρμογές·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω των ριζικά τροποποιημένων οικονομικών στρατηγικών, κατά τα τελευταία 30 χρόνια έχει συντελεστεί μαζική ανακατανομή πλούτου από την πραγματική οικονομία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα· και λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να βελτιωθεί η κατάσταση εκείνων που παράγουν όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες, αλλά σηκώνουν μόνοι τους όλο το βάρος της οικονομικής κρίσης·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αναδιάρθρωση απασχολεί τους ενδιαφερόμενους φορείς μόνο σε μεταγενέστερο στάδιο, συνήθως όταν εξετάζεται το ενδεχόμενο απολύσεων·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά την αναδιάρθρωση, αυτό που έλκει μεγαλύτερη προσοχή είναι οι άμεσες και ευχερώς αντιληπτές επιπτώσεις στην απασχόληση, ενώ δεν εξακριβώνεται και δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς ο αρνητικός αντίκτυπος στις συνθήκες εργασίας και στην υγεία των εργαζομένων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολλοί και διάφοροι ενδιαφερόμενοι που εμπλέκονται στη διαδικασία αναδιάρθρωσης είναι απομονωμένοι και σπανίως συνεργάζονται σε μακροπρόθεσμη βάση·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως επισημαίνεται σταθερά στα πρόσφατα έγγραφα πολιτικής της Επιτροπής, ιδιαίτερα στην ανακοίνωση σχετικά με την στρατηγική «Ευρώπη 2020» και τη βιομηχανική πολιτική της 28ης Οκτωβρίου 2010, «Η καλύτερη πρόβλεψη και διαχείριση της αναδιάρθρωσης θα βοηθήσει τους εργαζομένους και τις εταιρίες να προσαρμοστούν στη μετάβαση που επιβάλλεται από την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και από τον εκσυγχρονισμό και τη διαρθρωτική προσαρμογή». […] «Η διοίκηση και οι εκπρόσωποι των εργαζομένων είναι οι βασικοί παράγοντες που πρέπει να συμφωνήσουν σχετικά με τις στρατηγικές αναδιάρθρωσης σε επίπεδο εταιρίας. Την αναδιάρθρωση αυτή πρέπει να συνοδεύουν παρεμβάσεις πολιτικής για την αποφυγή κοινωνικών συγκρούσεων και την προαγωγή νέων δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας, ελαχιστοποιώντας έτσι τις μαζικές απολύσεις και την παρακμή ολόκληρων περιφερειών ή τη μετεγκατάσταση ολόκληρων βιομηχανιών, με την ενθάρρυνση της οικονομικής ανασυγκρότησης και τη επαγγελματικής μετάβασης»·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κρίση έχει οδηγήσει σε νέα οικονομική διακυβέρνηση σε ενωσιακό επίπεδο, μέσω επισκόπησης της ανάπτυξης ανά έτος και ανά εξάμηνο, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η ίδια η νέα οικονομική διακυβέρνηση δύναται να οδηγήσει σε αναδιαρθρώσεις και ως εκ τούτου απαιτεί τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται η έγκαιρη προετοιμασία των εργαζομένων με σκοπό τη μετάβαση προς μια οικονομία που αξιοποιεί αποδοτικά τους πόρους και είναι οικολογική, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη προσφέρει τεράστιες δυνατότητες απασχόλησης, πλην όμως συνοδεύεται από την ανάγκη αναδιάρθρωσης των μη βιώσιμων τομέων και εταιριών·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θέσεις εργασίας που απωλέσθηκαν ήταν σχεδόν διπλάσιες από τις θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στο τρίτο τρίμηνο του 2011, με την ανακοίνωση σημαντικών αναδιαρθρώσεων σε στρατηγικά πεδία αυτή η τάση είναι πιθανό να αυξηθεί·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότερες από 6,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας χάθηκαν στους τομείς των κατασκευών και της μεταποίησης μεταξύ του 2008 και του 2011·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα κράτη μέλη, στα οποία κατά τη διάρκεια της κρίσης έχουν πραγματοποιηθεί σχετικά λίγες απολύσεις, διαθέτουν πολύ καλά ανεπτυγμένα συστήματα εργασιακών σχέσεων, τα οποία παρέχουν στους εργαζόμενους και στους εκπροσώπους τους, συγκριτικά, πολλά δικαιώματα διαβούλευσης, ενημέρωσης και συμμετοχής, που οδήγησαν σε συλλογικές επιχειρηματικές συμφωνίες, οι όροι των οποίων βασίζονται σε νόμους και συλλογικές συμβάσεις·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως αναφέρεται στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης: παρουσίαση της ολοκληρωμένης απάντησης της Ένωσης στην κρίση «οι θετικές εξαγωγικές επιδόσεις ορισμένων κρατών μελών δείχνουν ότι η επιτυχία στις παγκόσμιες αγορές εξαρτάται από ευρύτερους παράγοντες, όπως η εξειδίκευση του τομέα, η καινοτομία και τα επίπεδα δεξιοτήτων, που ενισχύουν την πραγματική ανταγωνιστικότητα»· λαμβάνοντας υπόψη ότι, εν μέσω κρίσης, οι επιχειρήσεις σε ορισμένα κράτη μέλη έχουν υιοθετήσει μια μακροπρόθεσμη προσέγγιση και έχουν καταβάλει κάθε προσπάθεια ώστε να μην απολύσουν τους καλά εκπαιδευμένους και πολύ έμπειρους εργαζομένους τους·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιχειρήσεις της Ένωσης δύσκολα θα σημειώσουν επιτυχίες στις παγκόσμιες αγορές προσφέροντας απλά χαμηλότερες τιμές από τους ανταγωνιστές τους, αλλά θα επιτύχουν αναπτύσσοντας καλά προϊόντα, διαδικασίες και υπηρεσίες·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στους εργαζόμενους που απασχολούνται σε μη βιώσιμους κλάδους θα πρέπει να παρέχεται βοήθεια και κατάρτιση ώστε να πραγματοποιήσουν τη μετάβαση στις πράσινες θέσεις εργασίας·

ΙΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ορθές πρακτικές -οι οποίες μπορούν να συλλεχθούν ιδιαίτερα από τη ΔΟΕ ως συνέπεια της κρίσης- υπάρχει κίνδυνος να αγνοηθούν και να μην αξιοποιηθούν σε μελλοντικές κρίσεις, λαμβάνοντας, συνεπώς, υπόψη ότι πρέπει να μελετηθούν και να τεκμηριωθούν από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης οι εν λόγω ορθές πρακτικές, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν και στην περίπτωση της αναδιάρθρωσης·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην ανακοίνωση της για μια Ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας της 23ης Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή επίσης αναγνωρίζει ότι «η προσαρμοστικότητα και η ανάληψη πρωτοβουλιών κατά την αλλαγή θέσεων εργασίας ή επαγγελμάτων μπορεί να παρεμποδιστούν από την ανασφάλεια καθώς οι μεταβάσεις φέρουν τον πιθανό κίνδυνο της ανεργίας, των χαμηλότερων μισθών και της κοινωνικής ανασφάλειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θετικές μεταβάσεις στην επαγγελματική σταδιοδρομία των ατόμων είναι, συνεπώς, ουσιαστικές για τη συνεχή προσαρμογή, διατηρώντας και αυξάνοντας την απασχολησιμότητα ενώ ταυτόχρονα παρέχεται ασφάλεια για τα άτομα και ρευστότητα στις αγορές εργασίας.»·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις περιπτώσεις αναδιάρθρωσης στις οποίες οι απολύσεις είναι αναπόφευκτες, συνήθως βρίσκονται στο στόχαστρο περισσότερο οι ευάλωτες κατηγορίες εργαζομένων μεταξύ των οποίων οι νέοι και οι ηλικιωμένοι εργαζόμενοι, σε σχέση με τις άλλες ηλικιακές ομάδες, παρόλο που αυτό συνιστά διάκριση λόγω ηλικίας σύμφωνα με τη σχετική ενωσιακή νομοθεσία·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προς μια Πράξη για την Ενιαία Αγορά», «η απογοήτευση που αισθάνονται ορισμένοι σε σχέση με την εσωτερική αγορά εξηγείται, επίσης, από την αντίληψη ότι οι διαδοχικές ελευθερώσεις πραγματοποιούνται εις βάρος των κεκτημένων κοινωνικών δικαιωμάτων διαφόρων οικονομικών φορέων.»· «Η συνθήκη της Λισαβόνας και η επιβεβαίωση της έννοιας της »κοινωνικής οικονομίας της αγοράς με υψηλό βαθμό ανταγωνιστικότητας« ως ένας από τους βασικούς στόχους της, απαιτούν από την Ένωση να υιοθετήσει μια πληρέστερη θεώρηση για την ενιαία αγορά. Οι οικονομικές ελευθερίες και οι ελευθερίες συλλογικών δράσεων πρέπει να συναρμόζονται. Η αναζωογόνηση του διαλόγου μεταξύ κοινωνικών εταίρων είναι αναγκαία και μπορεί να οδηγήσει σε νομοθεσία »από και για« τους κοινωνικούς εταίρους όπως προβλέπεται ρητά στη συνθήκη της Λισαβόνας· »Διαχωριζόμενες από τις καθαρά εκ των υστέρων προσεγγίσεις της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι στρατηγικές πρόληψης βοήθησαν τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους τους να αποφύγουν εργασιακές διενέξεις μέσω προορατικής διαχείρισης των αναδιαρθρώσεων. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση της οικονομικής επιτυχίας και κοινωνική επιταγή, δεδομένου ότι καθιστά δυνατή τη νέα ανακατανομή πόρων προς αναδυόμενους τομείς, και παρέχει στους εργαζόμενους νέες ευκαιρίες όταν οι θέσεις εργασίας τους βρίσκονται σε κίνδυνο.«· λαμβάνοντας υπόψη ότι μια πράξη της Ένωσης για την αναδιάρθρωση θα επέτρεπε να οικοδομηθεί ένα περιβάλλον βασιζόμενο στην αμοιβαία εμπιστοσύνη·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βάθυνση της ενιαίας αγοράς οδηγεί στην ενίσχυση του ανταγωνισμού που μπορεί με τη σειρά της να οδηγήσει σε αναδιαρθρώσεις· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι η Ένωση πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για την εν λόγω διαδικασία μέσω της καθιέρωσης ενός πλαισίου με σκοπό τον μετριασμό των κοινωνικών επιπτώσεων ·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι «Οι προσανατολισμοί που χρησιμεύουν ως αναφορά σχετικά με το θέμα της διαχείρισης της αλλαγής και των κοινωνικών της συνεπειών» που συνέταξαν οι κοινωνικοί εταίροι τον Οκτώβριο 2003 δεν έχουν, ωστόσο, ακολουθηθεί από κάποιο νομοθετικό μέτρο, παρόλο που έχουν ακολουθηθεί από δύο κύκλους σεμιναρίων σε εθνικό επίπεδο που διοργανώθηκαν από τους κοινωνικούς εταίρους στο πλαίσιο των πολυετών προγραμμάτων εργασίας τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω προσανατολισμοί παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι, όχι μόνο για τις οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων σε εθνικό και τομεακό επίπεδο αλλά, κυρίως, για τις εταιρείες και τους αντιπροσώπους των εργαζομένων τους· λαμβάνοντας υπόψη, ωστόσο, ότι θα ήταν εξαιρετικά σημαντική η έγκαιρη και αποτελεσματική τήρηση των αρχών που ορίζονται στους εν λόγω προσανατολισμούς και οι οποίες προκύπτουν επίσης από πολλές άλλες μελέτες και εκθέσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι, καθώς, στον εν λόγω τομέα, οι εταιρείες συνήθως αντιδρούν εκ των υστέρων αντί εκ των προτέρων, επεμβαίνουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε πολύ όψιμα στάδια, και δεν εμπλέκουν εξωτερικούς φορείς που θα μπορούσαν να συμβάλουν στον μετριασμό των κοινωνικών επιπτώσεων με επαρκή ή με έγκαιρο τρόπο·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή έχει αναζητήσει συγκεκριμένες συνεισφορές σχετικά με τον τρόπο της περαιτέρω ανάπτυξης της πολιτικής σε αυτόν τον τομέα μέσω της Πράσινης Βίβλου σχετικά με την Αναδιάρθρωση και πρόβλεψη της αλλαγής: τα διδάγματα από την πρόσφατη εμπειρία, όπου και η παραδοχή ότι «η τεχνολογική αλλαγή και η καινοτομία μπορεί να επιβάλλουν στις εταιρείες και στο εργατικό δυναμικό στρατηγικές προσαρμογής, αλλά υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η καινοτομία, σε συνδυασμό με την έρευνα και την εκπαίδευση μπορεί να αποτελέσει έναν αποτελεσματικό τρόπο για να εξέλθει η Ευρώπη από την κρίση»·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνεταιρισμοί διαχειρίζονται την αναδιάρθρωση με κοινωνικά υπεύθυνο τρόπο, και ότι το συγκεκριμένο συνεταιριστικό μοντέλο διαχείρισης που βασίζεται στη συνιδιοκτησία, τη δημοκρατική συμμετοχή και τον έλεγχο από τα μέλη, καθώς και η ικανότητα των συνεταιρισμών να βασίζονται σε δικούς τους οικονομικούς πόρους και σε δικά τους δίκτυα υποστήριξης, τους καθιστά πιο ευέλικτους και καινοτόμους όταν καλούνται να διαχειριστούν τις αναδιαρθρώσεις σε βάθος χρόνου, αλλά και να δημιουργήσουν νέες επιχειρήσεις·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις προαναφερθείσες ισχυρές δηλώσεις, η Επιτροπή έχει δώσει απογοητευτικές απαντήσεις στα ψηφίσματα του Κοινοβουλίου σχετικά με την ενημέρωση, τη διαβούλευση και την αναδιάρθρωση, που επισημαίνουν την ανάγκη για επείγοντα και συγκεκριμένα βήματα σε αυτόν τον τομέα, καθώς και στα αιτήματα που προέρχονται από άλλους σχετικούς οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το παρόν ψήφισμα δεν θίγει τις υποχρεώσεις ενημέρωσης που προκύπτουν από άλλη νομοθεσία της Ένωσης και από άλλη εθνική νομοθεσία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, εφόσον προβλέπεται από τη νομοθεσία της Ένωσης και από τις εθνικές νομοθεσίες, οι διαδικασίες ενημέρωσης πρέπει να χρησιμοποιούνται πλήρως για την υλοποίηση των συστάσεων που προβλέπονται στο παρόν ψήφισμα·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το παρόν ψήφισμα δεν θίγει τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από το εθνικό δίκαιο και αφορούν την προστασία της απασχόλησης και τον τερματισμό της απασχόλησης·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης, υφίστανται επί του παρόντος σημαντικές διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών όσον αφορά τις ευθύνες των εργοδοτών απέναντι στους εργαζομένους· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπήρξαν δύο διαβουλεύσεις με τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους την τελευταία δεκαετία·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σωστή και αποτελεσματική ενημέρωση και διαβούλευση όσον αφορά την αναδιάρθρωση προϋποθέτει ότι τα σχετικά μέτρα λαμβάνονται αρκετούς μήνες πριν από τη προτεινόμενη αναδιάρθρωση, ότι αφορούν και τις εξαρτημένες εταιρίες και ότι οδηγούν στην άμεση δημιουργία προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης, συνεισφέροντας κατ’ αυτό τον τρόπο στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και της Ένωσης, στέλνοντας ταυτόχρονα ένα μήνυμα ασφάλειας και διαφάνειας στους πολίτες της Ένωσης και στους επενδυτές σε μια περίοδο κρίσης·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εταιρίες που αδυνατούν να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες συνθήκες δεν θα μπορέσουν μακροπρόθεσμα να συμβαδίσουν με τους ανταγωνιστές· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιχειρήσεις, οι εργαζόμενοι και οι κλάδοι είναι συνήθως εκείνοι που γνωρίζουν καλύτερα τις δικές τους ανάγκες για αναδιάρθρωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε κράτος μέλος υφίσταται διαφορετικούς τύπους διαδικασιών αναδιάρθρωσης που έχουν διαφορετικές συνέπειες για το καθένα·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή, με σκοπό να βοηθήσει τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις να προβλέπουν τις αλλαγές με πιο αποτελεσματικό τρόπο, προέβη σε εμπεριστατωμένες έρευνες και αναλύσεις, τόσο για το ίδιο το φαινόμενο των αναδιαρθρώσεων όσο και για την εποπτεία των τομέων δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένης μιας σειράς μελετών πάνω στις αλλαγές που αναμένονται στον τομέα της απασχόλησης από σήμερα έως το 2020(21)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω ανάλυση προοπτικών διεξήχθη σε συνεργασία με ανεξάρτητους ερευνητές, με τους κοινωνικούς εταίρους και με άλλα θεσμικά όργανα της Ένωσης, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και με οργανισμούς και φορείς της Ένωσης, όπως το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο της Αλλαγής(22) του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας, και το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση(23)·

1.  καλεί την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να υποβάλει το συντομότερο δυνατό και μετά από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, πρόταση νομικής πράξης σχετικά με την ενημέρωση και τη διαβούλευση με τους εργαζομένους, την πρόβλεψη και τη διαχείριση των αναδιαρθρώσεων, ακολουθώντας τις λεπτομερείς συστάσεις που διατυπώνονται στο επισυναπτόμενο Παράρτημα·

2.  επιβεβαιώνει ότι οι συστάσεις αυτές σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και την αρχή της επικουρικότητας· επιβεβαιώνει επίσης ότι οι συστάσεις σέβονται την αρχή της αναλογικότητας, την επιχειρηματική ελευθερία και το δικαίωμα στην ιδιοκτησία·

3.  επιβεβαιώνει τη σημασία ενός ισχυρού κοινωνικού διαλόγου που βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και την επιμερισμένη ευθύνη, ως το καλύτερο μέσο για την εξεύρεση συναινετικών λύσεων και κοινών προσεγγίσεων για την πρόβλεψη, πρόληψη και διαχείριση των διαδικασιών αναδιάρθρωσης.

4.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσον είναι αναγκαίο να ληφθούν μέτρα σε ενωσιακό επίπεδο για την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων των εταιρειών, προκειμένου να αποφευχθεί κάθε είδους κατάχρηση που συνεπάγεται ζημία, ιδιαίτερα για τους εργαζομένους·

5.  καλεί την Επιτροπή να διαβεβαιώσει ότι οι απολύσεις θα αποτελούν την τελευταία λύση μετά από εξέταση όλων των πιθανών εναλλακτικών λύσεων, χωρίς να αποδυναμώνεται η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων·

6.  εκτιμά ότι η ζητούμενη πρόταση δεν θα έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις·

7.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα και τις επισυναπτόμενες λεπτομερείς συστάσεις στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΖΗΤΟΥΜΕΝΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

   έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και κυρίως το άρθρο 153 παράγραφος 1 στοιχείο ε), εκτιμά ότι η νομική πράξη που πρόκειται να εκδοθεί πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

Σύσταση 1

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1.  Κατά την πρόβλεψη, προετοιμασία και διαχείριση των αναδιαρθρώσεων, οι εταιρίες, οι αντιπρόσωποι των εργαζομένων, οι δημόσιες αρχές και οι άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς, ο καθένας με την ιδιαίτερή του ιδιότητα και αρμοδιότητα, και σε μια χρονική στιγμή που κρίνεται κατάλληλη υπό το πρίσμα των διαφορετικών τους ευθυνών, ενεργούν με πνεύμα συνεργασίας, με βάση την έγκαιρη και σφαιρική ενημέρωση και διαβούλευση, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι οι εν λόγω διαδικασίες αποσκοπούν στην παράλληλη προστασία των συμφερόντων των εταιριών όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ιδίων και των εργαζομένων τους.

2.  Προκειμένου η αναδιάρθρωση να είναι οικονομικά επιτυχημένη και κοινωνικά υπεύθυνη, απαιτείται να ενσωματωθεί σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική που στοχεύει στη διασφάλιση και την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας της εταιρίας. Προϋποθέτει επίσης την τοποθέτηση των ανθρώπινων πόρων στο επίκεντρο της στρατηγικής ανάπτυξης των εταιριών.

3.  Κατά την επιλογή των εργαζομένων προς απόλυση, οι εργοδότες τηρούν τη νομοθεσία κατά των διακρίσεων, ιδίως στον τομέα των διακρίσεων λόγω ηλικίας.

4.  Η πρόβλεψη, προετοιμασία και διαχείριση της αλλαγής πραγματοποιείται στο πλαίσιο της ενίσχυσης του κοινωνικού διαλόγου και με στόχο την προώθηση της αλλαγής με τρόπο συμβατό με τη διατήρηση των στόχων προτεραιότητας της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης, καθώς και με την υγεία των εργαζομένων.

5.  Υπάρχει ανάγκη πρόβλεψης, προώθησης και βελτίωσης των μέτρων σχετικά με την κατάσταση των εταιριών και την πιθανή ανάπτυξη των συνθηκών απασχόλησης και εργασίας, ιδιαίτερα όπου αυτές μπορεί να απειλούνται.

6.  Η αναδιάρθρωση διευκολύνεται και ο αντίκτυπός της αμβλύνεται όταν οι εταιρίες αναπτύσσουν διαρκώς τις δεξιότητες και τις ικανότητες των εργαζομένων τους, αυξάνοντας έτσι την απασχολησιμότητά τους και την εσωτερική και εξωτερική κινητικότητά τους.

7.  Οι ευπροσάρμοστες εταιρείες και το προσαρμοστικό εργατικό δυναμικό αναπτύσσουν, σε συνεργασία με εκπροσώπους των εργαζομένων, περιφερειακές και τοπικές αρχές και άλλους σχετικούς οργανισμούς, μηχανισμούς πρόβλεψης και μακροπρόθεσμου προγραμματισμού των αναγκών απασχόλησης και δεξιοτήτων. Αναγνωρίζουν το δικαίωμα κάθε εργαζομένου να επωφελείται από την κατάλληλη κατάρτιση. Οι εργαζόμενοι αναγνωρίζουν ότι η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση είναι απαραίτητες για την ενίσχυση της απασχολησιμότητάς τους.

8.  Οι διαδικασίες αναδιάρθρωσης έχουν επιπτώσεις πέρα από την περίμετρό μίας μόνο εταιρίας, καθώς οι εταιρίες λειτουργούν ολοένα και περισσότερο σε δίκτυα, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη σύστασης πολυμερών φόρουμ για συζήτηση σχετικά με κοινωνικά θέματα.

9.  Οι καλές πρακτικές αναδιάρθρωσης απαιτούν προετοιμασία το νωρίτερο δυνατό, που ξεκινούν μόλις διαπιστωθεί η ανάγκη για αναδιάρθρωση ώστε να είναι εφικτή η αποφυγή ή η μείωση στο ελάχιστο των οικονομικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών και εδαφικών επιπτώσεων.

10.  Αναγνωρίζεται ευρέως ότι κάθε εγχείρημα αναδιάρθρωσης, ιδίως εάν είναι μεγάλων διαστάσεων και προκαλεί σημαντικό αντίκτυπο, θα πρέπει να συνοδεύεται από επεξήγηση και αιτιολόγηση προς τους ενδιαφερόμενους φορείς, η οποία θα αφορά την επιλογή των προβλεπόμενων μέτρων σε σχέση με τους καθορισθέντες στόχους και τις εναλλακτικές λύσεις, θα σέβεται την πλήρη και κατάλληλη συμμετοχή των εκπροσώπων των εργαζομένων σε όλα τα επίπεδα, και θα καταρτίζεται εγκαίρως ώστε να μπορούν οι ενδιαφερόμενοι φορείς να προετοιμαστούν για τις διαβουλεύσεις, προτού η εταιρία λάβει απόφαση.

11.  Για τη λήψη σοβαρών μέτρων με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων της αναδιάρθρωσης απαιτείται από τις εταιρίες να προβλέπουν τις απολύσεις ως έσχατη λύση και μόνο αφού έχουν εξεταστεί όλες οι πιθανές εναλλακτικές επιλογές ή/και έχουν εφαρμοστεί πιθανά επικουρικά μέτρα.

12.  Η ενεργή συνεργασία και βοήθεια των δημόσιων αρχών στο αντίστοιχο επίπεδο στην προετοιμασία και διαχείριση κατά την εφαρμογή των μέτρων αναδιάρθρωσης συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην οικονομική ανασυγκρότηση και στην αποφυγή των απολύσεων. Θα πρέπει επίσης να εμπλέκονται οι τοπικοί οικονομικοί παράγοντες, ιδίως οι ΜΜΕ που εξαρτώνται από την εταιρία που υποβάλλεται σε αναδιάρθρωση λόγω της ιδιότητάς τους ως προμηθευτών ή υπεργολάβων της εταιρίας.

13.  Τα υφιστάμενα συστήματα χρηματοδοτικής υποστήριξης που διοχετεύονται μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) ή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών προοπτικών 2014-2020, δεν πρέπει να αντικαταστήσουν τα κίνητρα σε εθνικό επίπεδο που βασίζονται στην πρόβλεψη, την προετοιμασία και την υπεύθυνη διαχείριση. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ) πρέπει να συνεχίσει, με ενισχυμένη δυναμικότητα, να ενεργεί κατά τρόπο δραστικό, προσωρινό και κατευναστικό.

14.  Είναι σημαντικό οι εταιρίες, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, να δημιουργήσουν εργαλεία για την τακτική αξιολόγηση και υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις δραστηριότητές τους που αφορούν την πρόβλεψη αναδιάρθρωσης, στο πλαίσιο των εθνικών νομοθεσιών και πρακτικών.

15.  Το νέο σημείο εστίασης της οικονομικής διακυβέρνησης είναι η δημοσιονομική εξυγίανση και, στο πλαίσιο αυτό, η συρρίκνωση των δημοσίων δαπανών συνιστά απειλή για τις δυνατότητες μετριασμού των αρνητικών συνεπειών των αναδιαρθρώσεων.

16.  Κάθε διάταξη της Ένωσης θα πρέπει να καλύπτει τις ιδιωτικές και δημόσιες εταιρείες ή ομίλους εταιρειών, σύμφωνα με την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία ή/και τις συλλογικές συμβάσεις. Σε κάθε περίπτωση η διάταξη θα πρέπει να καλύπτει τα μέτρα αναδιάρθρωσης των μεγάλων εταιρειών και ομίλων εταιρειών, γεγονός που συνεπάγεται ότι θίγεται είτε σημαντικός αριθμός εργαζομένων είτε σημαντικό ποσοστό του προσωπικού αυτών των εταιρειών, σε περιορισμένο χρονικό διάστημα.

17.  Το πλαίσιο της Ένωσης για την πρόβλεψη, προετοιμασία και διαχείριση της αλλαγής και της αναδιάρθρωσης θα πρέπει να ενθαρρύνει και να δίνει προτεραιότητα στη συμφωνία μεταξύ της εταιρίας και των εκπροσώπων των εργαζομένων της σε τοπικό επίπεδο. Μόνο ελλείψει τέτοιας συμφωνίας θα ισχύουν οι πρότυποι κανόνες.

Σύσταση 2 σχετικά με τον στόχο

1.  Ο σκοπός είναι να προωθηθεί και να διευκολυνθεί η ενημέρωση και η διαβούλευση για την οικονομική αλλαγή και να βελτιωθεί ο τρόπος με τον οποίο οι εταιρίες, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, οι δημόσιες αρχές και άλλοι σχετικοί ενδιαφερόμενοι φορείς σε όλη την Ένωση, ο καθένας φέροντας διαφορετική ευθύνη σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας αναδιάρθρωσης, προβλέπουν, προετοιμάζουν και διαχειρίζονται με κοινωνικά και οικολογικά υπεύθυνο τρόπο την εταιρική αναδιάρθρωση.

2.  Για το σκοπό αυτό, οι εταιρίες και οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, κατά την αντιμετώπιση της αναδιάρθρωσης, με πνεύμα συνεργασίας, αναγνωρίζουν ότι οι διαδικασίες αυτές στοχεύουν στην προστασία τόσο των συμφερόντων των εταιριών όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητά τους όσο και των συμφερόντων των εργαζομένων τους, όσον αφορά τις κοινωνικές, υγειονομικές και εργασιακές συνθήκες καθώς και τις συνθήκες απασχόλησης.

Σύσταση 3 σχετικά με τους ορισμούς και το πεδίο εφαρμογής

1.  Για τους σκοπούς της παρούσας πράξης:

   α) ως «εταιρίες» νοούνται οι ιδιωτικές και δημόσιες εταιρείες ή όμιλοι εταιριών, σύμφωνα με την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία ή/και τις συλλογικές συμβάσεις.
   β) ως «εξαρτημένες εταιρείες» νοούνται οι εταιρείες και επιχειρήσεις σε κατάσταση ουσιαστικής εξάρτησης από τις ανωτέρω λόγω υπεργολαβίας, σύμβασης προμήθειας και άλλα·
   γ) ως «εκπρόσωποι εργαζομένων» νοούνται αυτοί που προβλέπονται από την εθνική νομοθεσία ή/και πρακτική·
   δ) ως «συμβάσεις» νοούνται οι συμβάσεις που συνάπτονται στο αντίστοιχο επίπεδο (ευρωπαϊκό, εθνικό, τομεακό, περιφερειακό ή σε επίπεδο εταιρείας) μεταξύ, αφενός, των εκπροσώπων των εταιρειών ή/και οργανώσεών τους, και, αφετέρου, των εκπροσώπων των εργαζομένων με την αρμοδιότητα να συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή/και πρακτική ή σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται από τις αρμόδιες συνδικαλιστικές οργανώσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο·
   ε) ως «εργαζόμενοι» νοούνται οι εργαζόμενοι των εταιριών, ανεξάρτητα από το είδος της σύμβασης εργασίας·
   στ) ως «δημόσιες αρχές» νοούνται οι φορείς της δημόσιας διοίκησης στο αντίστοιχο επίπεδο όπως προσδιορίζονται από τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών υπηρεσιών απασχόλησης·
   ζ) ως «μέτρο αναδιάρθρωσης» νοείται κάθε αλλαγή που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών για τις ομαδικές απολύσεις ή για τις μεταβιβάσεις επιχειρήσεων·
   η) ως «απασχολησιμότητα» νοείται η δυνατότητα που έχει ο εργαζόμενος, ανάλογα με τις δεξιότητες, την πείρα και την κατάρτισή του, να αποκτήσει ή να αλλάξει θέση εργασίας·
   θ) η «ενημέρωση και διαβούλευση» ορίζεται σύμφωνα με τη σχετική ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία στον τομέα αυτό·

2.  Κάθε πράξη της Ένωσης θα πρέπει να καλύπτει τις ιδιωτικές και δημόσιες εταιρίες ή ομίλους εταιριών, σύμφωνα με την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία ή/και τις συλλογικές συμβάσεις. Σε κάθε περίπτωση η διάταξη θα πρέπει να καλύπτει τα μέτρα αναδιάρθρωσης των μεγάλων εταιρειών και ομίλων εταιρειών, γεγονός που συνεπάγεται ότι θίγεται είτε σημαντικός αριθμός εργαζομένων είτε σημαντικό ποσοστό του προσωπικού αυτών των εταιρειών, σε περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Σύσταση 4 σχετικά με τον μακροπρόθεσμο στρατηγικό προγραμματισμό, την προσαρμοστικότητα και την απασχολησιμότητα

1.  Κάθε μέτρο αναδιάρθρωσης ενσωματώνεται σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική που στοχεύει στη διασφάλιση και την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας της εταιρίας με σκοπό την προώθηση πνεύματος καινοτομίας, αναγνωρίζοντας παράλληλα το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις οι εταιρίες αναγκάζονται να αναδιαρθρωθούν λόγω απρόβλεπτων αλλαγών στις συνθήκες της αγοράς ή λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων.

2.  Η μακροπρόθεσμη στρατηγική περιλαμβάνει στόχους οικονομικής ανάπτυξης καθώς και στόχους ανθρώπινων πόρων, απασχόλησης και δεξιοτήτων που είναι εστιασμένοι στην ανάπτυξη, σε σταθερή βάση, των δεξιοτήτων και ικανοτήτων του εργατικού δυναμικού προκειμένου να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα της εταιρίας και η ικανότητά της για προσαρμογή, καθώς και για να αυξηθεί η απασχολησιμότητα των εργαζομένων, να καταστούν πιο εύκολες οι μετακινήσεις των εργαζομένων και να ενισχυθεί η εσωτερική και εξωτερική κινητικότητά τους.

3.  Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη παρέχουν κίνητρα στις εταιρίες προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση κάθε εργαζόμενου σε προγράμματα κατάρτισης έτσι ώστε να αντιμετωπίζονται εγκαίρως οι αλλαγές που απαιτούνται εντός της εταιρίας όσον αφορά τις θέσεις εργασίας. Οι εργαζόμενοι αναγνωρίζουν ότι η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση είναι απαραίτητες για την ενίσχυση της απασχολησιμότητάς τους και αποδέχονται τις σχετικές προσφορές κατάρτισης.

4.  Τα προτεινόμενα προγράμματα κατάρτισης αποτελούν ουσιαστική επένδυση σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα ανεξαρτήτως της ηλικίας του εργαζομένου. Τα εν λόγω προγράμματα αφορούν κυρίως ανάγκες που προκύπτουν από τις βιομηχανίες αιχμής, τις νέες τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας, τη μετάβαση προς μια πράσινη οικονομία ή την υγειονομική περίθαλψη, και γενικότερα, από τους τομείς που είναι πιο αποδοτικοί για την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής ΕΕ 2020.

Σύσταση 5 σχετικά με την πρόβλεψη αναγκών απασχόλησης και δεξιοτήτων

1.  Οι εταιρίες χαράσσουν, σε διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα αμοιβαία τους δικαιώματα και υποχρεώσεις, και κατά περίπτωση με τις δημόσιες αρχές και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς, στρατηγικές ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων προσαρμοσμένες στις ατομικές τους ανάγκες και αναπτύσσουν μηχανισμούς που προβλέπουν και προγραμματίζουν τις μελλοντικές ανάγκες στους τομείς της απασχόλησης και των δεξιοτήτων.

2.  Για το σκοπό αυτό, οι εταιρείες θεσπίζουν, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων φορέων:

   α) μηχανισμούς για τη μακροπρόθεσμη στρατηγική στον τομέα των ποσοτικών και ποιοτικών αναγκών απασχόλησης και δεξιοτήτων που συνδέονται με την καινοτομία και τις στρατηγικές ανάπτυξης και που λαμβάνουν υπόψη την προβλεπόμενη εξέλιξη, είτε θετική είτε αρνητική, της οικονομίας, της απασχόλησης, των δεξιοτήτων και των συνθηκών εργασίας, καθώς και μηχανισμών για τον καθορισμό των υπαρχόντων επιπέδων δεξιοτήτων των μεμονωμένων εργαζομένων·
  β) πολυετή σχέδια ανάπτυξης της απασχόλησης, των δεξιοτήτων και των συνθηκών εργασίας που καλύπτουν τους πλέον σημαντικούς τομείς, για παράδειγμα:
   τον καθορισμό και την πρόβλεψη των αναγκών ικανοτήτων και προσόντων·
   την υποστήριξη στη δημιουργία νοοτροπίας μάθησης που θα βοηθήσει τους εργαζομένους να εγγραφούν σε κατάλληλο πρόγραμμα κατάρτισης·
   την τακτική ατομική αξιολόγηση δεξιοτήτων που οδηγεί σε ατομικούς χάρτες κατάρτισης·
   τις τακτικές αξιολογήσεις συνθηκών εργασίας, ιδιαίτερα όσον αφορά την οργάνωση της εργασίας·
   τα ατομικά προγράμματα κατάρτισης με ποσοτικούς στόχους·
   τον ετήσιο προϋπολογισμό κατάρτισης·
   τους ατομικούς λογαριασμούς κατάρτισης·
   τα εσωτερικά και εξωτερικά προγράμματα κατάρτισης·
   τις άδειες απουσίας για σκοπούς κατάρτισης·
   τα συγκεκριμένα μέτρα κατάρτισης για την αντιμετώπιση προβλημάτων που έχουν εντοπισθεί.

3.  Σε κάθε εργαζόμενο προσφέρεται δεδομένος αριθμός ωρών κατάρτισης ανά έτος που καθορίζεται από τη νομοθεσία ή τη συλλογική σύμβαση. Ωστόσο, οι ανάγκες κατάρτισης πρέπει να καθορίζονται κυρίως μέσω αξιολόγησης δεξιοτήτων, ώστε να ελέγχεται η διατήρηση της απασχολησιμότητάς τους.

4.  Οι ανάγκες κατάρτισης των μεμονωμένων εργαζόμενων πρέπει να επανεξετάζονται τακτικά και να καθορίζονται οι κατάλληλες λύσεις κατάρτισης, όπου είναι απαραίτητο.

5.  Οι διατάξεις των παραγράφων 1 έως 3 δεν αφορούν τις εταιρίες και τους εργαζόμενους που καλύπτονται από σύμβαση που έχει συναφθεί στο αντίστοιχο επίπεδο και με τα ενδιαφερόμενα μέρη, σχετικά με τις διαδικασίες για την πρόβλεψη δεξιοτήτων ή την εκτίμηση των αναγκών απασχόλησης και δεξιοτήτων.

6.  Όποτε είναι δυνατό και ενδεδειγμένο, οι εταιρείες:

   α) αναπτύσσουν τους μηχανισμούς και τα σχέδια που ορίζονται στην παράγραφο 2 σε στενή συνεργασία με εξωτερικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων περιφερειακών αρχών, πανεπιστημίων και άλλων παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης, τεχνολογικών ιδρυμάτων·
   β) συμμετέχουν ή συμβάλλουν σε παρατηρητήρια εξωτερικής απασχόλησης και δεξιοτήτων, σε εταιρικές σχέσεις, δίκτυα και άλλες σχετικές πρωτοβουλίες στη συγκεκριμένη περιοχή ή/και στον συγκεκριμένου τομέα, σε κέντρα καινοτομίας και οργανισμούς ανάπτυξης·

7.  Οι πρακτικές ρυθμίσεις εφαρμογής θα αποτυπώνονται σε συμφωνία που θα συναφθεί μεταξύ των ενδιαφερομένων.

8.  Οι εξαρτημένες εταιρίες ενημερώνονται σχετικά με τις αλλαγές και τα σχέδια που προβλέπονται στην παράγραφο 2. Οι εργαζόμενοί τους μπορούν να καλύπτονται από αυτούς τους μηχανισμούς και τα σχέδια έπειτα από αίτηση της εξαρτημένης εταιρείας, εφόσον υπάρχουν δικαιολογημένοι λόγοι ότι οι μηχανισμοί και τα σχέδια αυτά απαιτούνται ή είναι χρήσιμα για τη δική τους προσαρμογή και ανάπτυξη. Αυτό δεν αποκλείει για τις εξαρτημένες εταιρίες τη δυνατότητα να αναπτύξουν δικούς τους μηχανισμούς.

Σύσταση 6 σχετικά με την έγκαιρη προετοιμασία

1.  Εκτός από τις περιπτώσεις όπου η αναδιάρθρωση προκαλείται από απρόβλεπτα ή ξαφνικά συμβάντα, πριν από κάθε μέτρο αναδιάρθρωσης, κυρίως όταν ενδέχεται να έχει σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις, προηγείται η κατάλληλη προετοιμασία με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς, ανάλογα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους, προκειμένου να αποφευχθούν ή να μετριαστούν οι οικονομικές, κοινωνικές και τοπικές επιπτώσεις.

2.  Η αναδιάρθρωση εν γένει προκαλείται από εξαιρετικές περιστάσεις που προκύπτουν από μεταβολές στις αγορές ή εξελίξεις στην τεχνολογία. Όταν εμφανίζονται αυτές οι εξαιρετικές περιστάσεις, είναι προς το συμφέρον όλων των ενδιαφερομένων να συμμετέχουν έγκαιρα η διοίκηση και οι εργαζόμενοι σε συζητήσεις, σύμφωνα με τις απαιτήσεις ως προς την ενημέρωση και τη διαβούλευση της ισχύουσας νομοθεσίας της Ένωσης.

3.  Κάθε προτεινόμενο μέτρο αναδιάρθρωσης πρέπει να αναλύεται πλήρως στους εκπροσώπους των εργαζομένων, οι οποίοι θα ενημερώνονται με τέτοιον τρόπο σχετικά με την προτεινόμενη αναδιάρθρωση ώστε να μπορούν να προβαίνουν σε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση και να προετοιμάζονται για τη διενέργεια διαβουλεύσεων, όπου είναι αναγκαίο.

4.  Η προετοιμασία αυτή πραγματοποιείται το νωρίτερο δυνατό και ξεκινάει αμέσως μόλις αρχίσει να εξετάζεται η ανάγκη αναδιάρθρωσης, ακολουθώντας τις μεθόδους και τις διαδικασίες οι οποίες συμφωνήθηκαν κατόπιν διαπραγμάτευσης σε τομεακό, περιφερειακό ή, ενδεχομένως, σε εταιρικό επίπεδο. Εκτός από τις εξαιρετικές περιπτώσεις που αναφέρονται στην ως άνω παράγραφο 1, πραγματοποιείται εντός ενός χρονικού πλαισίου που επιτρέπει την ουσιαστική διαβούλευση με όλους τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς και τη λήψη μέτρων προκειμένου να αποφευχθούν ή να μειωθούν στο ελάχιστο οι δυσμενείς επιπτώσεις της από οικονομική, κοινωνική και τοπική άποψη.

5.  Οι τοπικοί οικονομικοί παράγοντες, και πιο συγκεκριμένα οι εταιρείες και οι εργαζόμενοί τους που βρίσκονται σε κατάσταση εξάρτησης από την εταιρεία που υποβάλλεται σε αναδιάρθρωση, θα πρέπει να ενημερώνονται επίσης από την αρχή σχετικά με την προτεινόμενη αναδιάρθρωση.

6.  Η διαφάνεια και η ενημέρωση των εργαζομένων την κατάλληλη χρονική στιγμή σχετικά με την κατάσταση της εταιρίας είναι κρίσιμης σημασίας έτσι ώστε αυτοί να μπορούν να συμμετέχουν στην αναδιάρθρωση και στις διαδικασίες πρόβλεψης της αλλαγής. Οι εργαζόμενοι πρέπει να συμμετέχουν στις συζητήσεις σε πρώιμο στάδιο έτσι ώστε να λαμβάνουν μέρος στις διαδικασίες αναδιάρθρωσης της εταιρίας ή προγραμματισμού της ενδεχόμενης εξαγοράς της εταιρίας, αν η τελευταία παύσει να λειτουργεί.

7.  Ζητείται στο πλαίσιο κάθε αναδιάρθρωσης να τίθεται σε προτεραιότητα το ζήτημα των επιπτώσεων που συνεπάγονται οι απολύσεις ενώ παράλληλα οι εταιρίες να δεσμεύονται με σαφή και διαφανή τρόπο όσον αφορά την απασχόληση.

Σύσταση 7 σχετικά με την ενημέρωση και διαβούλευση όσον αφορά τις επιχειρηματικές αποφάσεις

1.  Κάθε μέτρο αναδιάρθρωσης, ειδικά όταν ενδέχεται να έχει σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στην απασχόληση συνοδεύεται από έγκαιρη επεξήγηση και αιτιολόγηση προς τους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς προτού ληφθεί οποιοδήποτε πρακτικό μέτρο, ανεξαρτήτως του εάν το μέτρο αναδιάρθρωσης πρόκειται να εφαρμοστεί με βάση είτε μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους και απαιτήσεις είτε βραχυπρόθεσμους περιορισμούς και εάν η απόφαση σχετικά με την αναδιάρθρωση λαμβάνεται από την εταιρία ή από όμιλο που ελέγχει την εταιρία.

2.  Τα μέτρα που προβλέπονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν το λόγο της επιλογής των μέτρων που προβλέπονται με σκοπό την επίτευξη των στόχων, μετά την αξιολόγηση των άλλων πιθανών επιλογών, υπό το πρίσμα όλων των εμπλεκόμενων συμφερόντων.

3.  Οι εταιρίες ενημερώνουν από την αρχή τις δημόσιες αρχές και τους εκπροσώπους των εργαζομένων στο αντίστοιχο επίπεδο, ιδιαίτερα στο τοπικό επίπεδο, σε εύθετο χρόνο, και τις εμπλέκουν όσο το δυνατό περισσότερο στην εφαρμογή της διαδικασίας αναδιάρθρωσης.

4.  Οι τοπικοί οικονομικοί παράγοντες, και πιο συγκεκριμένα οι εταιρίες και οι εργαζόμενοί τους που βρίσκονται σε κατάσταση εξάρτησης από την εταιρία που υποβάλλεται σε αναδιάρθρωση, ενημερώνονται επίσης το συντομότερο δυνατό σχετικά με τη διαδικασία αναδιάρθρωσης.

5.  Η διάταξη αυτή δεν ισχύει σε περίπτωση που η ενημέρωση των εκπροσώπων των εργαζομένων και η διαβούλευση με αυτούς ρυθμίζεται με αντίστοιχο τρόπο σε εθνικό επίπεδο.

Σύσταση 8 σχετικά με την ελαχιστοποίηση του εσωτερικού κοινωνικού κόστους μέσω ενός κοινωνικού προγράμματος

1.  Όταν παρουσιαστεί η ανάγκη αναδιάρθρωσης, οι εταιρίες εξετάζουν το ενδεχόμενο απολύσεων μόνο ως την έσχατη λύση και μόνο αφού έχουν εξετάσει όλες τις πιθανές εναλλακτικές επιλογές και έχουν προσδιοριστεί και εφαρμοστεί, όπου είναι δυνατόν, επικουρικά μέτρα.

2.  Πιο συγκεκριμένα, οι εταιρίες θα εξετάζουν όλες τις σχετικές επιλογές ως εναλλακτικές και θα συμμετέχουν σε διάλογο με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς ενδιαφερόμενους φορείς με στόχο να προσπαθήσουν να τους συνδέσουν με τη λύση για τις απολύσεις, για παράδειγμα:

   α) σταδιακή εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων με την πάροδο του χρόνου·
   β) μείωση της εντατικοποίησης της εργασίας·
   γ) προσωρινή ή μακροπρόθεσμη μείωση του χρόνου εργασίας ή αναδιοργάνωση·
   δ) επαναδιαπραγμάτευση των συνθηκών εργασίας·
   ε) εσωτερική ή εξωτερική ανακατανομή εντός του ομίλου εταιρειών ή ακόμα και σε άλλες εταιρείες που δεν ανήκουν στον ίδιο όμιλο·
   στ) εσωτερική ανάθεση των εξωτερικών δραστηριοτήτων·
   ζ) αποχωρήσεις έπειτα από διαπραγμάτευση· και
   η) φυσικές αποχωρήσεις.

3.  Όταν δεν είναι εφικτή η αποφυγή των απολύσεων ή όταν οι απολύσεις αποτελούν μέρος του πακέτου που θα εφαρμοστεί στο πλαίσιο των εναλλακτικών επιλογών, οι εταιρίες, με τη συνδρομή τοπικών αρχών και δημόσιων/ιδιωτικών υπηρεσιών απασχόλησης, συμβάλλουν στην παροχή στους εμπλεκόμενους εργαζομένους της κατάλληλης για την περίσταση βοήθειας με στόχο την ενίσχυση της απασχολησιμότητάς τους και την γρήγορη επανένταξή τους στην αγορά εργασίας με βιώσιμο τρόπο.

4.  Κατά παρέκκλιση από τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τη νομοθεσία της ΕΕ και την εθνική νομοθεσία και τις πρακτικές, οι εταιρίες προβλέπουν τα ακόλουθα μέτρα για την απασχολησιμότητα εφόσον αποδειχθούν απαραίτητα ή χρήσιμα για τον περιορισμό των επιπτώσεων του μέτρου:

   παροχή πληροφοριών στους εργαζόμενους που απειλούνται με απόλυση ή έχουν απολυθεί σχετικά με την αγορά εργασίας, τα δικαιώματά τους και τους όρους που έτυχαν διαπραγμάτευσης κατά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης·
   δημιουργία μονάδων ανακατανομής ή/και κινητικότητας·
   κατάρτιση και επανακατάρτιση·
   εξατομικευμένος επαγγελματικός προσανατολισμός·
   βοήθεια στην αναζήτηση εργασίας, συμπεριλαμβανομένης μετ’ αποδοχών άδειας για αναζήτηση εργασίας·
   δίκαιη αποζημίωση·
   διευκόλυνση της δημιουργίας ατομικών επιχειρήσεων και συνεταιρισμών, καθώς και διαφόρων μορφών οικονομικής συμμετοχής·
   παρακολούθηση, επιτήρηση και παροχή συμβουλών με στόχο την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων της διαδικασίας αναδιάρθρωσης σε σωματικό και ψυχο-κοινωνικό επίπεδο τόσο για τους εργαζομένους που έχουν απολυθεί, εάν υπάρχουν, όσο και για εκείνους που παραμένουν·
   χορήγηση δικαιωμάτων επαναπρόσληψης στους απολυμένους εργαζομένους·
   διευκόλυνση της μεταβίβασης επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων και στους εργαζομένους υπό τη μορφή συνεταιρισμού·
   ενδεχομένως, παροχή ψυχοκοινωνικής στήριξης.

Σύσταση 9 σχετικά με τις συμφωνίες για τη διαχείριση των διαδικασιών αναδιάρθρωσης

1.  Οι εταιρίες και οι εκπρόσωποι των εργαζομένων τους θα πρέπει να διαπραγματεύονται τις συλλογικές συμβάσεις, ώστε να καλύπτουν τα ζητήματα που προκύπτουν από την προτεινόμενη αναδιάρθρωση, όπου είναι αναγκαίο.

2.  Οι διατάξεις των συστάσεων 6 και 7 δεν αφορούν τις εταιρίες και τους εργαζόμενους που καλύπτονται από σύμβαση που έχει συναφθεί στο αντίστοιχο επίπεδο και με τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τις διαδικασίες και τους μηχανισμούς για την προετοιμασία, τη διαχείριση με κοινωνικά υπεύθυνο τρόπο και την ελαχιστοποίηση του εσωτερικού κοινωνικού κόστους των μέτρων αναδιάρθρωσης.

Σύσταση 10 σχετικά με την ελαχιστοποίηση των εξωτερικών οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων

1.  Όταν ένα μέτρο αναδιάρθρωσης έχει σοβαρές τοπικές επιπτώσεις οι εταιρίες επιδιώκουν να αναπτύξουν συμπληρωματικότητα και συνέργειες μεταξύ των προπαρασκευαστικών ενεργειών και των ενεργειών όλων των άλλων παραγόντων, ώστε να μεγιστοποιούνται οι ευκαιρίες επαναπρόσληψης των εργαζομένων, με στόχο την ενθάρρυνση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής αναδιάρθρωσης και την ανάπτυξη νέων βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων που δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας μέσω της σύναψης συμβάσεων μεταξύ εταιριών που ασκούν παρόμοια δραστηριότητα ή βρίσκονται στην ίδια γεωγραφική περιοχή με στόχο την επαναπρόσληψη απολυθέντων εργαζομένων.

2.  Για τον σκοπό της παραγράφου 1, οι εταιρίες ενημερώνουν τις περιφερειακές ή τοπικές αρχές και άλλους αρμόδιους φορείς για τα μέτρα που εκπονούνται σύμφωνα με τη σύσταση 8. Συμμετέχουν ή/και συμβάλλουν σε κάθε επιχειρησιακή ομάδα ή δίκτυο που δημιουργείται σε περιφερειακό ή κλαδικό επίπεδο για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων του μέτρου.

3.  Εφόσον καταστεί αναγκαίο και σε συμφωνία με τις εθνικές ή περιφερειακές απαιτήσεις, οι εταιρίες σχεδιάζουν και εφαρμόζουν στρατηγικές που αποσκοπούν στην αποκατάσταση ή/και επαναδιάθεση βιομηχανικών χώρων που ενδεχομένως εγκαταλειφθούν, ως περιβαλλοντικό μέτρο, αποτελώντας έτσι μέσο για την προσέλκυση νέων δραστηριοτήτων και τρόπο απορρόφησης μέρους των θέσεων εργασίας που χάθηκαν.

4.  Τα μέτρα που αναφέρονται στη σύσταση 8 θα καλύπτουν, στο βαθμό που είναι εφικτό, τους εργαζομένους των εταιριών που είναι εξαρτημένες. Οι εξαρτημένες εταιρίες και οι εργαζόμενοί τους ενημερώνονται για τα εν λόγω μέτρα εφόσον αυτές οι πληροφορίες απαιτούνται ή είναι χρήσιμες για τη δική τους προσαρμογή και για τη διαχείριση της διαδικασίας αναδιάρθρωσης στο εσωτερικό των εν λόγω εταιριών.

Σύσταση 11 σχετικά με τη δημόσια υποστήριξη

1.  Τα κράτη μέλη θα διασφαλίζουν επίσης ότι οι δημόσιες αρχές και όλοι οι φορείς, ανάλογα με τις αρμοδιότητές τους, παρέχουν τη βοήθεια ή τις συμβουλευτικές υπηρεσίες που απαιτούνται από αυτούς για τη διευκόλυνση της ομαλής διαδικασίας αναδιάρθρωσης ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις.

2.  Οι δημόσιες αρχές και οι υπηρεσίες απασχόλησης σε διάφορα επίπεδα παρεμβαίνουν στην πρόβλεψη και διαχείριση με τους εξής τρόπους:

   α) Προώθηση του διαλόγου, του συντονισμού και της συνεργασίας των εξωτερικών ενδιαφερόμενων φορέων
   β) Υποστήριξη της πρόβλεψης των διαδικασιών και πιο συγκεκριμένα των μέτρων αναδιάρθρωσης με στόχο την άμβλυνση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεών τους.

3.  Οι δημόσιες αρχές και οι υπηρεσίες απασχόλησης συνδράμουν ή παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες, σε στενή συνεργασία με τις οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων στο αντίστοιχο επίπεδο, στους μηχανισμούς για το μακροπρόθεσμο προγραμματισμό και τα πολυετή σχέδια των αναγκών απασχόλησης και δεξιοτήτων που αναπτύσσονται εντός των εταιριών, κυρίως όσον αφορά την οργάνωση της αξιολόγησης των δεξιοτήτων όλων των εμπλεκόμενων εργαζομένων

4.  Στις περιοχές που επηρεάζονται από δομικές αλλαγές, οι δημόσιες αρχές θα πρέπει ενδεχομένως να εξετάζουν, σε στενή συνεργασία με τις οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων στο αντίστοιχο επίπεδο, τα εξής:

   α) δημιουργία μόνιμων φορέων, δικτύων ή παρατηρητηρίων για την πρόβλεψη των διαδικασιών αλλαγής και την δωρεάν αξιολόγηση δεξιοτήτων δίνοντας προτεραιότητα σε επί μακρόν ανέργους·
   β) προώθηση τοπικών συμφωνιών για την απασχόληση με στόχο να ευνοηθεί η δημιουργία και προσαρμογή της απασχόλησης, καθώς και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και να προσελκυστούν επενδύσεις με κάθε μέσο, λαμβάνοντας υπόψη τον τοπικό ιστό των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων·
   γ) προώθηση ή δημιουργία μηχανισμών για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων στην αγορά εργασίας, μεταξύ άλλων μέσω της δικτύωσης των εταιριών και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών·
   δ) εφαρμογή δράσεων κατάρτισης που ωφελούν τις μικρές και μεσαίες εταιρίες και τους εργαζομένους τους και υποστήριξη του διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ αυτών και των μεγάλων εταιρειών·
   ε) υποστήριξη της περιφερειακής απασχόλησης και της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής αναδιάρθρωσης·
   στ) ενθάρρυνση της χρήσης καινοτόμων τεχνολογιών κυρίως στο πλαίσιο της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Σύσταση 12 σχετικά με την οικονομική υποστήριξη

1.  Με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των εταιριών που απορρέουν από τη νομοθεσία της Ένωσης, τις εθνικές νομοθεσίες ή πρακτικές, οι δημόσιες αρχές παρέχουν, στο μέτρο του δυνατού, οικονομική στήριξη καθώς και άλλους πόρους υποστήριξης για μέτρα απασχολησιμότητας τα οποία ευνοούν τους εργαζομένους των εταιριών που υποβάλλονται σε αναδιάρθρωση, εφόσον είναι αναγκαία ή κατάλληλη αυτού του είδους η υποστήριξη για να μπορέσουν να εισέλθουν πάλι γρήγορα στην αγορά εργασίας.

2.  Σύμφωνα με τους κανόνες που τα διέπουν, τα Ταμεία της Ένωσης, και πιο συγκεκριμένα το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη ολοκληρωμένων δράσεων για την πρόβλεψη και την προετοιμασία για την αναδιάρθρωση, καθώς και για την παροχή βοήθειας στους εργοδότες προκειμένου να προσαρμοστούν στην αλλαγή για τους σκοπούς των παραγράφων 1 και 2.

3.  Χωρίς να αντικαθιστούν καμία υποχρέωση των κρατών μελών ή των εργοδοτών που απορρέει από το δίκαιο της Ένωσης, τις εθνικές νομοθεσίες ή πρακτικές, και σύμφωνα με τους κανόνες που το διέπουν, το ΕΤΠ μπορεί να αποβεί χρήσιμο για την παροχή οικονομικής στήριξης για την ταχεία επανένταξη απολυθέντων εργαζομένων στην αγορά εργασίας.

Σύσταση 13 σχετικά με τον προσδιορισμό των αρμόδιων δημόσιων αρχών

Τα κράτη μέλη προσδιορίζουν τις δημόσιες αρχές, σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, που είναι αρμόδιες για τους σκοπούς της παρούσας πράξης.

Σύσταση 14

1.  Οι εταιρίες δημιουργούν εργαλεία για την τακτική αξιολόγηση και υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις πρακτικές τους για την αναδιάρθρωση, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και, κατά περίπτωση, με τους εξωτερικούς οργανισμούς που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία.

2.  Τα κράτη μέλη συνεργάζονται με το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας παρέχοντας στατιστικά στοιχεία σχετικά με τα μέτρα αναδιάρθρωσης.

3.  Το παρόν πλαίσιο δεν θίγει κατά κανένα τρόπο τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το δίκαιο της ΕΕ στον τομέα της συμμετοχής των εργαζομένων. Τα κράτη μέλη δύνανται να θεσπίζουν ή να διατηρούν διατάξεις που είναι ευνοϊκότερες για την προστασία της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

4.  Το παρόν πλαίσιο δεν θίγει κατά κανένα τρόπο τυχόν υποχρεώσεις προστασίας της απασχόλησης που συνδέονται με την καταβολή αποζημιώσεων σε περίπτωση λήξης της εργασιακής σχέσης. Η εφαρμογή του δεν συνιστά σε καμία περίπτωση λόγο για την υποβάθμιση του επιπέδου προστασίας κατά των διακρίσεων που ήδη παρέχουν τα κράτη μέλη.

5.  Κάθε κράτος μέλος προβλέπει, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και σύμφωνα με τις συνθήκες και τους περιορισμούς που προβλέπονται από την εθνική νομοθεσία, ότι οι εταιρίες δεν είναι υποχρεωμένες να παράσχουν πληροφορίες όταν η φύση τους είναι τέτοια που, σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια, η διαβίβαση των πληροφοριών αυτών θα προκαλούσε σοβαρή ζημιά στη λειτουργία τους ή θα μπορούσε να είναι επιζήμια για αυτές. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέψουν ότι η εν λόγω απαλλαγή υπόκειται σε προηγούμενη διοικητική ή δικαστική άδεια.

6.  Τα κράτη μέλη προβλέπουν ότι οι εκπρόσωποι των εργαζομένων και κάθε άλλο άτομο που έχει πρόσβαση στις πληροφορίες που τους έχουν παρασχεθεί ρητά ως αποτέλεσμα της παρούσας πράξης δεν θα είναι εξουσιοδοτημένοι να τις αποκαλύπτουν αν τους έχουν παραδοθεί ως εμπιστευτικές σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και πρακτική.

7.  Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποκλείουν τις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τη νομοθεσία της Ένωσης από το όφελος των δημόσιων ενισχύσεων που προέρχονται από τους εθνικούς προϋπολογισμούς.

8.  H παράγραφος 7 δεν αποκλείει με κανέναν τρόπο τη χρήση κονδυλίων που προέρχονται από το γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τους εθνικούς προϋπολογισμούς για το άμεσο όφελος των εργαζομένων των εταιριών που αναφέρονται στην εν λόγω παράγραφο.

(1) http://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/empl/dv/eava_info_of_workers_with_annexes_/eava_info_of_workers_with_annexes_en.pdf
(2) ΕΕ C 258 της 10.09.1999, σ. 1.
(3) ΕΕ L 245 της 26.8.1992, σ. 53.
(4) ΕΕ L 294 της 10.11.2001, σ. 1.
(5) ΕΕ L 225 της 12.8.1998, σ. 16.
(6) ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σ. 16.
(7) ΕΕ L 82 της 22.3.2001, σ. 16.
(8) ΕΕ L 294 της 10.11.2001, σ. 22.
(9) ΕΕ L 80 της 23.3.2002, σ. 29.
(10) ΕΕ L 207 της 18.8.2003, σ. 25.
(11) ΕΕ L 142 της 30.4.2004, σ. 12.
(12) ΕΕ L 310 της 25.11.2005, σ. 1.
(13) ΕΕ L 122 της 16.5.2009, σ. 28.
(14) ΕΕ C 65 της 17.3.2006, σ. 58.
(15) ΕΕ L 308 της 24.11.2010, σ. 46.
(16) Kείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2011)0589.
(17) ΕΕ C 117 Ε της 18.5.2006, σ. 256.
(18) ΕΕ C 191 της 29.6.2012, σ. 24.
(19) ΕΕ C 76 Ε της 27.3.2008, σ. 138.
(20) ΕΕ C 199 Ε της 7.7.2012, σ. 131.
(21) SEC(2008)2154. Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, Η συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αναδιάρθρωση και την απασχόληση.
(22) Το 2001 εφαρμόστηκε μια από τις προτάσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων Gyllenhammar Expert Group. Τούτο περιελάμβανε την ίδρυση Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης της αλλαγής (EMCC) εντός του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας στο.Δουβλίνο. Το EMCC διαχειρίζεται ιδιαίτερα το Ευρωπαϊκό Εποπτικό Όργανο Αναδιαρθρώσεων (ERM), το οποίο συλλέγει πληροφορίες σχετικά με επιχειρήσεις αναδιάρθρωσης ορισνένης κλίμακας.
(23) ΕΕ L 406 της 30.12.2006, σ. 1.


Στρατηγική της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής
PDF 473kWORD 80k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής (2012/2026(INI))
P7_TA(2013)0006A7-0408/2012

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Μαΐου 2012 σχετικά με τη θαλάσσια πειρατεία(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιανουαρίου 2009 σχετικά με την κατάσταση στο Κέρας της Αφρικής(2),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2010 σχετικά με την ετήσια έκθεση του 2008 για την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας(3),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Μαΐου 2011 σχετικά με την ετήσια έκθεση του 2009 για την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας(4),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Σεπτεμβρίου 2012 σχετικά με την ετήσια έκθεση του Συμβουλίου προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας(5),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με το Κέρας της Αφρικής, και πιο συγκεκριμένα το στρατηγικό πλαίσιο που περιλαμβάνεται στο παράρτημα των συμπερασμάτων αυτών,

–  έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας και το έγγραφο του Ύπατου Εκπροσώπου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, της 14ης Μαρτίου 2008, με τίτλο «Αλλαγή του Κλίματος και Διεθνής Ασφάλεια»,

–  έχοντας υπόψη την τελική έκθεση της αποστολής παρακολούθησης εκλογών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τις εκλογές στην Αιθιοπία στις 23 Μαΐου 2010,

–  έχοντας υπόψη την έγκριση συντάγματος για τη Σομαλία από 825 μέλη της Εθνικής Συντακτικής Συνέλευσης την 1η Αυγούστου 2012· έχοντας υπόψη τις δημοκρατικές εκλογές για την ανάδειξη νέου Προέδρου της Σομαλίας που διεξήχθηκαν στις 11 Σεπτεμβρίου 2012 στο πλαίσιο της μεταπολιτευτικής διαδικασίας,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 2011 και της 23ης Ιουλίου 2012 σχετικά με την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας,

–  έχοντας υπόψη τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με την κατάσταση στη Σομαλία, και ιδιαίτερα την απόφαση 2067(2012),

–  έχοντας υπόψη την Αποστολή της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία (AMISOM), το Στρατηγικό Δόγμα της 5ης Ιανουαρίου 2012 για την εγκαθίδρυση της παρουσίας της στους τέσσερις τομείς και την απόφαση 2036(2012) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών με την οποία ζητεί από την Αφρικανική Ένωση να αυξήσει τον αριθμό των δυνάμεων της AMISOM από 12 000 στο μέγιστο των 17 731 ένστολου προσωπικού, αποτελούμενου από στρατεύματα και προσωπικό εκπαιδευμένων αστυνομικών μονάδων,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 1820(2008) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του ΟΗΕ, της 25ης Ιανουαρίου 2011, και τις 25 προτάσεις που υποβλήθηκαν από τον Jack Lang, Ειδικό Σύμβουλο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ επί νομικών θεμάτων που άπτονται της πειρατείας στα ανοικτά της Σομαλίας· έχοντας υπόψη τις σχετικές μεταγενέστερες εκθέσεις του Jack Lang, μεταξύ των οποίων και την έκθεση της 15ης Ιουνίου 2011 σχετικά με τις τεχνικές διαδικασίες για τη σύσταση ειδικευμένων αντιπειρατικών δικαστηρίων στη Σομαλία και την έκθεση του Γενικού Γραμματέα, της 20ής Ιανουαρίου 2012, για τα ειδικευμένα αντιπειρατικά δικαστήρια στη Σομαλία και σε άλλα κράτη της περιοχής,

–  έχοντας υπόψη την κοινή στρατηγική Αφρικής-ΕΕ,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Ανάπτυξης (A7-0408/2012),

A.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κέρας της Αφρικής είναι μία από τις πλέον επισιτιστικά ανασφαλείς περιοχές στον κόσμο και οι εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν στην περιοχή υποσιτίζονται και κινδυνεύουν από λιμό· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή περιλαμβάνει χώρες που συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων με τα χαμηλότερα επίπεδα υγείας στον κόσμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόκειται επίσης για μία από τις φτωχότερες περιοχές του κόσμου και μεταξύ εκείνων με το μεγαλύτερο έλλειμμα διακυβέρνησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανασφάλεια και ιδίως η επισιτιστική ανασφάλεια έχουν οδηγήσει σε έντονες ανθρωπιστικές κρίσεις στην περιοχή· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεθνής κοινότητα δεν κατόρθωσε να λάβει προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ανθρώπινης ασφάλειας, της ξηρασίας και της πείνας στην περιοχή·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιοχή διαθέτει μακρά ιστορία συγκρούσεων και υπάρχει σχέση μεταξύ συγκρούσεων, φτώχειας και υπανάπτυξης· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί βιώσιμη ανάπτυξη σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από εντάσεις, ένοπλες συγκρούσεις και ασταθείς κρατικούς θεσμούς, ενώ ταυτόχρονα η φτώχεια και η υπανάπτυξη λειτουργούν ως παράγοντες πρόκλησης διενέξεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση στην περιοχή, όπου οι περίοδοι έντονης ξηρασίας αποτελούν ήδη ολοένα συχνότερο φαινόμενο·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παρατεταμένη αστάθεια στο Κέρας της Αφρικής έχει επιπτώσεις στην ασφάλεια των γειτονικών χωρών και ολόκληρης της ηπείρου και, λόγω των τρομοκρατικών δικτύων στην περιοχή, μπορεί να επηρεάσει και την ασφάλεια άλλων περιοχών, όπως η Ευρώπη, η Αραβική Χερσόνησος και η Νότια Ασία·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο φαύλος κύκλος της ανασφάλειας, της αστάθειας, της φτώχειας και της κακοδιαχείρισης μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και με επιτυχία μόνο μέσω μιας ολοκληρωμένης, ολιστικής προσέγγισης, προσανατολισμένης στη βιώσιμη ανάπτυξη των χωρών της περιοχής· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι στο Κέρας της Αφρικής καταδεικνύεται η σχέση ανάπτυξης-ασφάλειας, δεδομένου ότι αποτελεί περιοχή όπου η εγκληματική δραστηριότητα, και ιδίως η τρομοκρατία και η πειρατεία, ευδοκιμεί λόγω της εξαιρετικής ένδειας και της κακής διακυβέρνησης ή της απουσίας κρατικής διακυβέρνησης·

E.  λαμβάνοντας υπόψη το τριπλό ευρωπαϊκό και γενικότερο διεθνές ενδιαφέρον για την κατάσταση της ασφάλειας στο Κέρας της Αφρικής, που σχετίζεται με: πρώτον, την απειλή της διεθνούς τρομοκρατίας και τη διοχέτευση προς τρομοκρατικές οργανώσεις των κερδών από πειρατεία και απαγωγές· δεύτερον, την οικονομική απειλή κατά του διεθνούς εμπορίου και την ανάγκη διευκόλυνσης της ασφαλούς διέλευσης των πλοίων· και τρίτον, την ανάγκη να παρασχεθεί συνδρομή στον ΟΗΕ για την επίτευξη των στόχων του, όπως, παραδείγματος χάριν, για την προστασία των πλοίων του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος στην περιοχή·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η δέσμευση της ΕΕ απέναντι στην περιοχή θεμελιώνεται τόσο στη γεωστρατηγική της σημασία όσο και στην επιθυμία στήριξης του πληθυσμού στο Κέρας της Αφρικής και άρσης των συνθηκών φτώχειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι για να γίνει αυτό και να επιτευχθεί διαρκής ειρήνη, η ΕΕ έχει δεσμευτεί να στηρίξει τις προσπάθειες τόσο σε περιφερειακό επίπεδο - π.χ. μέσω της Διακυβερνητικής Αρχής για την Ανάπτυξη (ΔΑΑ) και της Αφρικανικής Ένωσης (ΑΕ) - όσο και σε εθνικό επίπεδο για την εδραίωση της ειρήνης και της δικαιοσύνης με βάση τις αρχές της αποφυγής των διακρίσεων, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΔΑΑ εξακολουθεί να αποτελεί ανεπαρκώς διαμορφωμένο μέσο ενίσχυσης της συνεργασίας, της ολοκλήρωσης και της ασφάλειας σε περιφερειακό επίπεδο· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαίο να διαδραματίσει η ΔΑΑ κεντρικό ρόλο στην αρχιτεκτονική πολιτικής και ασφάλειας στο Κέρας της Αφρικής καθώς και στην πρόληψη των συγκρούσεων και την πολιτική και οικονομική ολοκλήρωση στην περιοχή, σε μια προσπάθεια να δεσμευθούν και να συνδεθούν οι χώρες της περιοχής σε ένα κοινό πολιτικό και οικονομικό πρόγραμμα δράσης·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια συνεχής ζώνη ανασφάλειας και αστάθειας εκτεινόμενη από τον Ατλαντικό Ωκεανό μέχρι τον Ινδικό Ωκεανό θα έδινε επίσης νέα ένταση στις δραστηριότητες λαθρεμπορίου ναρκωτικών μέσω του Νότιου Ατλαντικού και στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, καθώς και στη διακίνηση όπλων και την εμπορία ανθρώπων, ανοίγοντας νέες οδούς διακίνησης και παρέχοντας δυνατότητες λαθρεμπορίου ναρκωτικών προς την Ευρώπη και την Αραβική Χερσόνησο·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ κρατών για τους φυσικούς πόρους στην περιοχή, και δη τα ορυκτά καύσιμα και το νερό, και ο ανταγωνισμός για την παροχή υποδομών πρόσβασης στους λιμένες για τα κράτη παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και πρόσβασης στη θάλασσα από μεσόγεια κράτη, θα μπορούσε να τροφοδοτήσει περαιτέρω εντάσεις στην περιοχή και να οδηγήσει σε χρόνια αστάθεια·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μακροχρόνια και βιώσιμη σταθερότητα στο Κέρας της Αφρικής μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ισχυρούς και αξιόπιστους δημοκρατικούς θεσμούς, κράτος δικαίου και σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως της ελευθερίας της έκφρασης, καθώς και με καλύτερες οικονομικές προοπτικές για την κοινωνία γενικότερα·

ΙΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει καίρια σημασία η ενεργός προώθηση θυλάκων σταθερότητας στην περιοχή, η αντιμετώπιση της φτώχειας και η προώθηση της οικονομικής ανάκαμψης ως μέσου ανασυγκρότησης αποδιαρθρωμένων κρατών· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν μπορεί να υπάρξει ασφάλεια χωρίς ανάπτυξη και ανάπτυξη χωρίς ασφάλεια·

ΙΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η βίαιη εξέγερση της Al-Shabaab, η έλλειψη κρατικής διακυβέρνησης στη Σομαλία, ο κίνδυνος από τις συνεχείς πειρατικές δραστηριότητες έξω από τις ακτές της Σομαλίας, οι εντάσεις και οι κίνδυνοι συγκρούσεων μεταξύ Σουδάν και Νότιου Σουδάν, οι επιρρεπείς σε συγκρούσεις περιφέρειες του Αμπιέι και του Νταρφούρ, η μεταβατική πολιτική περίοδος στην Αιθιοπία μετά τον θάνατο του πρωθυπουργού Μέλες Ζενάουι, οι εντάσεις μεταξύ Αιθιοπίας, Ερυθραίας και Σομαλίας, οι εντάσεις μεταξύ Ερυθραίας και Τζιμπουτί και οι τρομοκρατικές δραστηριότητες του Αντιστασιακού Στρατού του Κυρίου (LRA), συμβάλλουν στο να αποτελεί το Κέρας της Αφρικής μία από τις πλέον επιρρεπείς σε συγκρούσεις περιοχές στον κόσμο, με αποτέλεσμα φοβερή ανθρώπινη δυστυχία, εσωτερικές μετατοπίσεις πληθυσμών, επιδείνωση των ανθρωπιστικών κρίσεων και παρεμπόδιση της βιώσιμης κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου·

ΙΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι καθώς ο αγώνας κατά της Al-Shabaab στη Σομαλία προχωρά σταδιακά, υπάρχει αυξανόμενος κίνδυνος οι τρομοκρατικές δραστηριότητες και η αποσταθεροποίηση να μετακινηθούν σε άλλα μέρη της Σομαλίας ή πέραν αυτής, σε μέρη της Αφρικής που δεν πλήττονταν προηγουμένως·

ΙΔ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνέχιση της πολιτικής αστάθειας και των συγκρούσεων στη Σομαλία έχει ουσιαστικά καταστρέψει κάθε προοπτική βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης στην περιοχή· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη σταθερών δημοκρατικών και οικονομικών προοπτικών για τον πληθυσμό, ιδίως τους νέους, σε συνδυασμό με την έλλειψη δημοκρατίας, κράτους δικαίου, διακυβέρνησης και ανθρώπινης ασφάλειας, παρέχει γόνιμο έδαφος για την ενθάρρυνση των εγκληματικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της πειρατείας και του λαθρεμπορίου ναρκωτικών, και συντηρεί τρομοκρατικές ομάδες, όπως η Al-Shabaab· εκτιμώντας ότι έχει καίρια σημασία να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα αυτά κατά τρόπο ολοκληρωμένο, με τη χρήση όλων των μέσων εξωτερικής δράσης της ΕΕ, και να συμπληρωθεί η δράση αυτή με τη θέσπιση εξειδικευμένων δικαστηρίων εναντίον της πειρατείας στη Σομαλία, μόλις η χώρα αυτή αποκτήσει βιώσιμες κρατικές δομές·

ΙΕ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση (ΜΟΚ) της Σομαλίας δεν κατόρθωσε να δημιουργήσει μια σταθερή δημόσια διοίκηση χωρίς διακρίσεις, ικανή να προωθήσει τη συναίνεση μεταξύ των συμμετεχόντων της που προέρχονται από διάφορα εθνοτικά και πολιτικά υπόβαθρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η νέα κυβέρνηση της Σομαλίας πρέπει να υποστηριχθεί πλήρως από τη διεθνή κοινότητα, ώστε να είναι σε θέση να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα και να αποκαταστήσει μια διατηρήσιμη πολιτική, δημοκρατική, εθνοτική και κοινωνική σταθερότητα·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αλιευτικά σκάφη από πολλές χώρες επωφελήθηκαν από το χάος στη Σομαλία προκειμένου να ψαρεύουν στη σομαλική ναυτική ζώνη 200 μιλίων ήδη από το 1990, υπονομεύοντας τις συνθήκες διαβίωσης των Σομαλών ψαράδων·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), υπάρχουν πάνω από ένα εκατομμύριο Σομαλοί πρόσφυγες διασκορπισμένοι στο Κέρας της Αφρικής, κυρίως στην Κένυα και την Αιθιοπία, και 1,3 εκατομμύρια εκτοπισμένοι στο εσωτερικό της Σομαλίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εσωτερικές συγκρούσεις, η τρομοκρατία της Al-Shaabab και οι αλλεπάλληλες περίοδοι ξηρασίας αποτελούν τους βασικούς λόγους της εξόδου και εκτοπισμού πληθυσμών στη Σομαλία, επηρεάζοντας έντονα ολόκληρη την περιοχή·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 20 Αυγούστου 2012 έλαβαν χώρα δύο γεγονότα εξαιρετικής σημασίας για την περιοχή: αφενός, ο θάνατος του πρωθυπουργού της Αιθιοπίας, Meles Zenawi και, αφετέρου, η συγκρότηση του πρώτου επίσημου κοινοβουλίου της Σομαλίας μετά από περισσότερο από δύο δεκαετίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ορκωμοσία του νέου κοινοβουλίου και οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Προέδρου της Σομαλίας, Hassan Sheikh Mohamud, που διεξήχθησαν στις 10 Σεπτεμβρίου 2012, αποτέλεσαν ιστορική στιγμή και σημαντικό βήμα για την ειρήνη και την ασφάλεια στη χώρα και έδειξαν ότι η κατάσταση στη Σομαλία δεν είναι μη αναστρέψιμη·

ΙΘ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αιθιοπία, το Τζιμπουτί, η Κένυα και η Ουγκάντα έχουν παράσχει στρατιωτική και πολιτική υποστήριξη στις προσπάθειες σταθεροποίησης στην περιοχή, κυρίως μέσω της αποστολής της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία (AMISOM), καταβάλλοντας έτσι προσπάθειες για μια βιώσιμη λύση για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή με αφρικανική προέλευση και υπό αφρικανική ηγεσία, με την ενεργό υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αφρικανική Ένωση αποτελεί πολύτιμο εταίρο για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή·

Κ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ασφάλεια και η στρατιωτική κατάσταση στη Σομαλία παραμένουν επικίνδυνες και απρόβλεπτες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποστολή AMISOM κατάφερε να απωθήσει την ισλαμιστική παραστρατιωτική οργάνωση Al Shabaab και ανέπτυξε δύναμη 100 ανδρών στην Μπαϊντόα· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόσφατα η Κένυα παρενέβη στρατιωτικά στη νότια και κεντρική Σομαλία αλλά δεν μπόρεσε να καταφέρει αποφασιστικό πλήγμα στην Al Shabaab· λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Φεβρουάριο του 2012 οι εθνικές ένοπλες δυνάμεις της Αιθιοπίας επενέβησαν στις περιοχές Χιράαν και Μπέυ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η οργάνωση Human Rights Watch έχει αναφέρει παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων, βασανισμούς, αυθαίρετες συλλήψεις και ομαδικές εκτελέσεις, καθώς και παράνομα αντίποινα κατά αμάχων από τις αιθιοπικές δυνάμεις και παραστρατιωτικές ομάδες πιστές στη Μεταβατική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η γειτονική Ερυθραία έχει κατηγορηθεί από την ομάδα παρακολούθησης κυρώσεων του ΟΗΕ για την παροχή οπλισμού, εκπαίδευσης και οικονομικής στήριξης στην Al Shabaab, κατά παράβαση του εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το τέλος της κρίσης στη Σομαλία, παρότι εξαρτάται από τη σταθερότητα που θα προσφέρουν οι επιχειρήσεις της Αφρικανικής Ένωσης στη χώρα, μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της διατήρησης και της υποστήριξης της κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας, πράγμα που σημαίνει ότι τα εμπλεκόμενα μέρη στις στρατιωτικές επιχειρήσεις θα έχουν επίσης σημαντική ευθύνη όσον αφορά την παροχή στήριξης στις τοπικές αρχές, με όλα τα απαραίτητα μέσα, για την περίοδο μετά την παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων·

ΚΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διεθνείς στρατιωτικές αποστολές δεν μπορούν από μόνες τους να δημιουργήσουν συνθήκες ασφάλειας, σταθερότητας και βιώσιμης ειρήνης, αν δεν συνοδεύονται από προγράμματα για την ανάπτυξη της δημοκρατίας·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο θάνατος του πρωθυπουργού Meles Zenawi μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στη χώρα και στην ευρύτερη περιοχή, παρέχοντας την ευκαιρία στη νέα ηγεσία να ανοίξει τον πολιτικό χώρο, να καταργήσει καταπιεστικούς νόμους και να συμμετάσχει σε έναν πολιτικό διάλογο χωρίς αποκλεισμούς για μια δημοκρατική μεταπολίτευση· λαμβάνοντας υπόψη ότι μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση ευρείας αντιπροσώπευσης στην Αιθιοπία είναι ο μοναδικός τρόπος πρόληψης της διασποράς της αστάθειας, του ριζοσπαστισμού και της αναταραχής στη χώρα, που απειλούν τον ρόλο της Αιθιοπίας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Μαΐου του 2010, το επαναστατικό δημοκρατικό μέτωπο των αιθιοπικών λαών (EPRDF) έλαβε 545 από τις 547 έδρες, γεγονός που οδήγησε την αποστολή παρακολούθησης εκλογών της ΕΕ στη διαπίστωση ότι οι εκλογές δεν κάλυπταν τα διεθνή πρότυπα·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αιθιοπία παίρνει από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερη εξωτερική βοήθεια από ό,τι οποιαδήποτε άλλη αφρικανική χώρα·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, έπειτα από 20 χρόνια ανεξαρτησίας υπό την εξουσία του προέδρου Isaias Afewerki, η Ερυθραία συγκαταλέγεται στις πλέον καταπιεστικές και κλειστές χώρες στον κόσμο, με εξαιρετικά χαμηλές επιδόσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με φυλακίσεις, βασανιστήρια και εκτελέσεις των πολιτών της· λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 5 Ιουλίου 2012 το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε ένα ψήφισμα που καταδικάζει κατηγορηματικά τις διαρκείς και ευρέως διαδεδομένες και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις αρχές της Ερυθραίας, τους σοβαρούς περιορισμούς της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης και τη διά της βίας στρατολόγηση πολιτών επ’ αόριστον, διορίζοντας επίσης έναν Ειδικό Εισηγητή για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ερυθραία, με στόχο την άρση της απομόνωσης της χώρας και τη διεξαγωγή ερευνών και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις παραβιάσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σουηδοερυθραίος πολίτης Dawit Isaak παραμένει χωρίς επικοινωνία σε φυλακή της Ερυθραίας, χωρίς δίκη, εδώ και 11 χρόνια·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 26 Σεπτεμβρίου 2012 οι πρόεδροι του Σουδάν και του Νότιου Σουδάν υπέγραψαν μια πολυαναμενόμενη συμφωνία συνεργασίας, η οποία καθιστά δυνατή την επανεκκίνηση της ροής πετρελαίου από τον Νότο μέσω του Βορρά, την αποστρατιωτικοποίηση της προστατευτικής ζώνης κατά μήκος των συνόρων, την επανεκκίνηση του διασυνοριακού εμπορίου και την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών και από τις δύο πλευρές· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δύο χώρες δεν έχουν συμφωνήσει ακόμη για το καθεστώς του Αμπιέι και άλλων διαφιλονικούμενων περιοχών·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Νότιο Σουδάν αντιμετωπίζει σοβαρές πολιτικές και οικονομικές προκλήσεις καθώς και προκλήσεις ασφαλείας, κυρίως όσον αφορά τη διεθνοτική βία και την έλλειψη σταθερών δομών διακυβέρνησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο εν εξελίξει αφοπλισμός των πολιτών, η λεγόμενη «Επιχείρηση αποκατάστασης της ειρήνης», που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2012 για την αντιμετώπιση της βίας στο κρατίδιο Τζονγκλέι, έχει οδηγήσει σε καταγγελλόμενες παραβιάσεις από τις ένοπλες δυνάμεις εις βάρος πολιτών·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί η ειρήνευση στο Νταρφούρ, τη δυτική περιφέρεια του Σουδάν, και στα νότια κρατίδια του Νότιου Κορντοφάν και του Κυανού Νείλου· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξακολουθούν να καταγγέλλουν αδιάκριτους βομβαρδισμούς σε περιοχές άμαχου πληθυσμού από κυβερνητικές δυνάμεις, εξωδικαστικές εκτελέσεις, αυθαίρετες συλλήψεις, μαζικές λεηλασίες και καταστροφές ιδιοκτησίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεχιζόμενη βία έχει πυροδοτήσει την εμφάνιση μιας μακροχρόνιας και ανησυχητικής ανθρωπιστικής κρίσης·

Λ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στους πληθυσμούς για την αντιμετώπιση των επειγουσών ανθρωπιστικών αναγκών εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα στις χώρες του Κέρατος της Αφρικής·

ΛΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να χορηγήσει ανθρωπιστική βοήθεια συνολικού ύψους 158 εκατομμυρίων EUR στους πληθυσμούς θύματα της ξηρασίας που πλήττει τις χώρες του Κέρατος της Αφρικής·

ΛΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη διεθνή διάσκεψη δωρητών που πραγματοποιήθηκε στην Αντίς Αμπέμπα, τα βασικά κράτη μέλη της Αφρικανικής Ένωσης δεσμεύτηκαν να χορηγήσουν περίπου 350 εκατομμύρια δολάρια υπέρ των χωρών που έχουν πληγεί από την ξηρασία·

ΛΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κέρας της Αφρικής, και ιδιαίτερα η Σομαλία, πλήγηκε από μεγάλο λιμό λόγω της ξηρασίας, που προκάλεσε σοβαρή ανθρωπιστική κρίση η οποία έπληξε πάνω από 12 εκατομμύρια ανθρώπους στην περιοχή, μεταξύ των οποίων πάνω από 7,5 εκατομμύρια στη Σομαλία· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο λιμός δεν προκάλεσε μόνο τον θάνατο πολλών ανθρώπων, ιδιαίτερα παιδιών, αλλά και μεγάλο κύμα προσφύγων προς τις γειτονικές Κένυα και Αιθιοπία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή αύξησε την ανθρωπιστική βοήθειά της από 9 εκατομμύρια EUR το 2008 σε 46 εκατομμύρια EUR το 2009, έκτοτε όμως έχει μειώσει τη βοήθεια σε 35 εκατομμύρια EUR το 2010 και 30 εκατομμύρια EUR το 2011· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε την ανθρωπιστική βοήθεια σε 77 εκατομμύρια EUR μόνο μετά την καταστροφική ξηρασία το καλοκαίρι του 2011·

ΛΔ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η σημαντική βελτίωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στην περιοχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με όλους τους υπόλοιπους στόχους που επιδιώκει η Ένωση στο Κέρας της Αφρικής και, άρα, κάθε βιώσιμη επίλυση των ποικίλων συγκρούσεων που μαστίζουν την περιοχή πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τις ανάγκες των εκτοπισμένων στο εσωτερικό της χώρας, τη συνεχιζόμενη προσφυγική κρίση και τα αίτιά της όπως τη διαρθρωτική επισιτιστική ανασφάλεια, τις συγκρούσεις και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με ιδιαίτερη εστίαση στις πλέον ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες όπως οι γυναίκες και τα παιδιά·

ΛΕ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι στους σημαντικούς χορηγούς και πολιτικούς παράγοντες της περιοχής περιλαμβάνονται όχι μόνο παραδοσιακοί πολιτικοί και αναπτυξιακοί παράγοντες όπως η ΕΕ, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και διεθνείς οργανώσεις όπως τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ) και η Παγκόσμια Τράπεζα, αλλά και η Τουρκία, η Αίγυπτος, οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και ιδιαίτερα το Κατάρ, καθώς και ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κίνα διαδραματίζει καίριο ρόλο στην προώθηση της ανάπτυξης των υποδομών και των οικονομικών δυνατοτήτων στο Κέρας της Αφρικής, παρέχοντας δάνεια με ευνοϊκούς όρους που δεν εξαρτώνται από την υλοποίηση αποτελεσματικών μεταρρυθμίσεων εκ μέρους των χωρών και αποτελούν συχνά το κίνητρο για προνομιούχο πρόσβαση σε φυσικούς πόρους και πρόσβαση στην αγορά των χωρών αυτών·

ΛΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι ο βασικός πάροχος διεθνούς και ανθρωπιστικής βοήθειας στο Κέρας της Αφρικής καθώς και ότι συμβάλλει στην ανάπτυξη και στην ασφάλεια της εν λόγω περιοχής τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα·

ΛΖ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος για το εμπόριο και τις μεταφορές είναι η βασική οδός προς τη σταθεροποίηση και την ανάπτυξη στην περιοχή, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα·

ΛΗ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η παράνομη πώληση ελεφαντοστού έχει καταστεί μία από τις σημαντικότερες πηγές εισοδήματος των παραστρατιωτικών οργανώσεων όπως η Al –Shabaab, καθώς και των επίσημων στρατιωτικών δυνάμεων, λόγω της τεράστιας αύξησης της ζήτησης στις ασιατικές χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τη σύμβαση για το διεθνές εμπόριο αγρίων ειδών πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση (CITES), τα επίπεδα λαθροθηρίας ελεφάντων είναι τα χειρότερα της δεκαετίας και οι καταγεγραμμένες κατασχέσεις ελεφαντοστού βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από το 1989·

ΛΘ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με έκθεση του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UΝΕP), μεγάλος αριθμός παράνομων φορτίων τοξικών αποβλήτων, το περιεχόμενο των οποίων διαρρέει, ποντίστηκαν κατά μήκος των ακτών της Σομαλίας με πλήρη περιφρόνηση της υγείας του τοπικού πληθυσμού και της διατήρησης του περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, τα απόβλητα που απορρίπτονται στη θάλασσα προέρχονται εν μέρει από την ΕΕ και προξενούν μη αναστρέψιμη βλάβη στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον στην περιοχή, γεγονός που συνιστά κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

Μ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει απομάκρυνση και από τους οκτώ αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας στην περιοχή και πρόοδος μπορεί να επιτευχθεί κατά την τριετία που απομένει μέχρι την προθεσμία του 2015 μόνο εάν επιδειχθεί αποφασιστική πολιτική βούληση·

ΜΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η έλλειψη λογικής και ο πολιτικός εξτρεμισμός επικρατούν σε καταστάσεις αθλιότητας και λιμού· λαμβάνοντας υπόψη ότι, δεκατέσσερις μήνες μετά την επίσημη δήλωση από την πλευρά των Ηνωμένων Εθνών για τον πρώτο λιμό του 21ου αιώνα, που εμφανίστηκε στο Κέρας της Αφρικής, η ανθρωπιστική κατάσταση έχει σχετικά βελτιωθεί, συνεχίζει όμως να παραμένει κρίσιμη·

ΜΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει οπισθοδρόμηση όσον αφορά την πρόοδο για τη μείωση της φτώχειας στο Κέρας της Αφρικής, λόγω της επισιτιστικής κρίσης και της κρίσης στον τομέα των καυσίμων, σε συνδυασμό με την παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση και τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής·

ΜΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Μάρτιο του 2012 ο Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών για τη Διατροφή και τη Γεωργία (FAO) υπολόγισε ότι περισσότερα από οκτώ εκατομμύρια άτομα χρειάζονται βοήθεια στο Κέρας της Αφρικής, εκ των οποίων 3,2 εκατομμύρια στην Αιθιοπία, 2,5 εκατομμύρια στη Σομαλία, 2,2 εκατομμύρια στην Κένυα και 180 000 στο Τζιμπουτί· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι το 2011 η περιοχή υπέστη τη μεγαλύτερη ξηρασία των τελευταίων 60 ετών, γεγονός που επηρέασε πάνω από 13 εκατομμύρια ανθρώπους, εκ των οποίων εκατοντάδες χιλιάδες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ δεκάδες χιλιάδες απεβίωσαν·

ΜΔ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το έργο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στο Κέρας της Αφρικής, που αγωνίζεται για τη δικαιοσύνη και την καταπολέμηση της ατιμωρησίας, παρακωλύεται από κάποιες μεμονωμένες χώρες της περιοχής·

ΜΕ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, προκειμένου να συνεχίσει το έργο της όσον αφορά την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και να επενδύσει στην ικανότητα αποκατάστασης στη Σομαλία, την Κένυα και την Αιθιοπία, η Unicef χρειάζεται συνολικά 273 εκατομμύρια δολάρια για το 2012, από τα οποία, έως τα τέλη του περασμένου Ιουλίου, είχε λάβει μόνο το 33 %·

Γενικό πλαίσιο

1.  επικροτεί τη στρατηγική της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής και ιδίως την ολοκληρωμένη προσέγγιση η οποία βασίζεται στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που αφορούν την ασφάλεια και τη σταθερότητα με την επιβολή του νόμου και την εξασφάλιση δίκαιων δικαστικών διαδικασιών, όπου πρέπει να περιλαμβάνονται μηχανισμοί και διαδικασίες επιβολής του νόμου, καθώς και ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα, καταπολεμώντας παράλληλα τα αίτια των προβλημάτων αυτών, ιδίως με τη χρήση αναπτυξιακών και ανθρωπιστικών στρατηγικών στη βάση σαφών στόχων· ζητεί την πλήρη εφαρμογή του στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής και υποστηρίζει τους πέντε άξονές της που αφορούν:

τονίζει τη σημασία της προώθησης βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και μείωσης της φτώχειας, με την ικανοποίηση των βασικών αναγκών του πληθυσμού·

   i) την οικοδόμηση δημοκρατικών, ισχυρών και υπεύθυνων πολιτικών δομών σε όλες τις χώρες που ανήκουν στο Κέρας της Αφρικής·
   ii) τη συνεργασία με τις χώρες της περιοχής και περιφερειακούς και διεθνείς παράγοντες και οργανισμούς για την επίλυση των διενέξεων, μεταξύ άλλων με την καταπολέμηση των βαθύτερων αιτίων τους·
   iii) τη διασφάλιση του ότι η υφιστάμενη ανασφάλεια στην περιοχή δεν θα απειλήσει την ασφάλεια άλλων γειτονικών κρατών ή περιφερειών·
   iv) τη στήριξη των προσπαθειών για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και τη μείωση της φτώχειας·
   v) τη στήριξη της περιφερειακής πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας·

2.  τονίζει ότι οποιαδήποτε βιώσιμη λύση στις πολυάριθμες διενέξεις στην περιοχή μπορεί να πετύχει μόνον εάν εδραιώνει τις αρχές της καλής γειτονίας υπερβαίνοντας την αντιπαλότητα και τις συνοριακές διαφορές, της μη παρέμβασης, της συνεργασίας μεταξύ των κρατών, της βιώσιμης ανάπτυξης με ισότιμη και δίκαια πρόσβαση στους πόρους και με οικονομικές ευκαιρίες για όλους αδιακρίτως· επισημαίνει ότι αυτό απαιτεί μεταρρυθμιστικές προσπάθειες για την οικοδόμηση ειρήνης, τη μεσολάβηση και τη συμφιλίωση, καθώς και το τέλος της ατιμωρησίας, σε συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, και πλήρη σεβασμό της διεθνούς ανθρωπιστικής νομοθεσίας (μεταξύ άλλων όσον αφορά την ανεμπόδιστη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας στον πληθυσμό) και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· επισημαίνει ότι η Ένωση, σε στενή συνεργασία με τους περιφερειακούς φορείς, πρέπει να συμμετάσχει στην υποστήριξη αυτών των διαδικασιών, καταπολεμώντας τη διάδοση φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού και διευκολύνοντας την αποστράτευση, τον αφοπλισμό και την επανένταξη των πρώην μαχητών, αλλά τονίζει ότι, εντέλει, οι ίδιοι οι λαοί του Κέρατος της Αφρικής είναι οι μοναδικοί παράγοντες που μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα στην περιοχή να πετύχει βιώσιμη ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία, καθώς και υπεύθυνη διακυβέρνηση και κράτος δικαίου·

3.  επικροτεί τον διορισμό ειδικού εντεταλμένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕΕΕ) για το Κέρας της Αφρικής, όπως ζητήθηκε από το Κοινοβούλιο στο προαναφερθέν ψήφισμά του της 10ης Μαΐου 2007 σχετικά με το Κέρας της Αφρικής· καλεί την ΥΕ/ΑΕ και την Επιτροπή να υποστηρίξουν ενεργά το έργο του ΕΕΕΕ, παρέχοντάς του επαρκείς οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους καθώς και άμεση πρόσβαση σε δομές και αποστολές ΚΠΑΑ, όπως και σε δομές πολιτικής και προγράμματα αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας της Επιτροπής· υπενθυμίζει ότι στο ψήφισμά του το Κοινοβούλιο ζήτησε από τον ΕΕΕΕ για το Κέρας της Αφρικής να υποβάλλει τακτικές εκθέσεις στο Κοινοβούλιο· επικροτεί εν προκειμένω τις τακτικές εκθέσεις του ΕΕΕΕ για το Κέρας της Αφρικής προς το Κοινοβούλιο και τον καλεί να συνεχίσει τον διάλογο και την ανταλλαγή απόψεων με τους βουλευτές του ΕΚ σε τακτή βάση· επικροτεί επίσης τον διορισμό ΕΕΕΕ για το Σουδάν και το Νότιο Σουδάν· θεωρεί ότι προκειμένου να εξασφαλισθεί πλήρης διαβούλευση και συντονισμός της δράσης, θα πρέπει να ζητείται τακτικά η γνώμη των δύο ειδικών εντεταλμένων από τις αρμόδιες υπηρεσίες προγραμματισμού των χρηματοπιστωτικών μηχανισμών εξωτερικής δράσης της ΕΕ, και οι εν λόγω εντεταλμένοι θα πρέπει να παρέχουν τακτικά στις υπηρεσίες αυτές συμβουλές πολιτικού και στρατηγικού χαρακτήρα· επισημαίνει την αξία του τακτικού διαλόγου και του συντονισμού μεταξύ των δύο ΕΕΕΕ και των επικεφαλής των αντιπροσωπειών της ΕΕ στην περιοχή·

4.  είναι της γνώμης ότι θα μπορούσαν να επενδυθούν περισσότεροι πόροι στη ΔΑΑ προκειμένου να προωθηθεί σύστημα χρηστής διακυβέρνησης, καθώς και αποτελεσματικός πολιτικός διάλογος και μηχανισμοί οικοδόμησης συναίνεσης σε όλα τα κράτη μέλη της και μεταξύ των κρατών μελών της· καλεί την ΕΕ να διευκολύνει τον ρόλο αυτόν συμμετέχοντας περισσότερο στη διαδικασία οικοδόμησης των εσωτερικών τους ικανοτήτων· υπενθυμίζει ότι θα έχει μέγιστη σημασία η προώθηση ενός περιφερειακού θεσμικού πλαισίου για τον διάλογο και τον συντονισμό μεταξύ των χωρών της περιοχής, με ιδιαίτερη έμφαση στην Αιθιοπία, την Κένυα και την Ουγκάντα που, ως οι βασικοί παράγοντες στην περιοχή, θα πρέπει να συνεχίσουν να συντονίζουν τις προσπάθειές τους και να επιδιώκουν κοινούς στόχους· υπενθυμίζει ακόμα ότι η ΔΑΑ θα μπορούσε να παράσχει ένα επαρκές πλαίσιο διαλόγου και συντονισμού σχετικά με την εκμετάλλευση ζωτικών φυσικών πόρων, όπως το νερό·

5.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο παροχής βοήθειας και στήριξης σε όλες τις αφρικανικές χώρες που έχουν δεσμευτεί από στρατιωτική άποψη για τη διατήρηση της ειρήνης στις χώρες του Κέρατος της Αφρικής και ιδίως στη Σομαλία·

6.  επικροτεί την απόφαση της ΕΕ να παράσχει επιπλέον υποστήριξη στην AMISOM, ώστε να έχει τη δυνατότητα να εκπληρώσει την εντολή της και να πετύχει συνολική δύναμη 17 731 ανδρών, σύμφωνα με την εξουσιοδότηση των Ηνωμένων Εθνών·

7.  πιστεύει ότι τα αποτελέσματα της Αποστολής της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία (AMISOM) όσον αφορά την καταπολέμηση της Al-Shabaab, όπως η ανάκτηση του ελέγχου του Kismayo, επιβεβαιώνουν τη στρατηγική σημασία της υποστήριξης της Αφρικανικής Ένωσης· τονίζει, συνεπώς, τη σημασία της προώθησης της διαδικασίας οικοδόμησης θεσμών και ικανοτήτων και χρηστής διακυβέρνησης, που ξεκίνησε η ΑΕ, καθώς και των δυνατοτήτων απόκρισής της, ιδίως σε επίπεδο διαχείρισης κρίσεων και σε στρατιωτικό επίπεδο· χαιρετίζει τη δημιουργία μιας αντιπροσωπείας της ΕΕ στην ΑΕ με έδρα στην Αντίς Αμπέμπα·

8.  ζητεί, επειγόντως, βοήθεια για τα δικαστικά και σωφρονιστικά συστήματα των χωρών που έχουν συνεργαστεί με την ΕΕ όσον αφορά τη μεταφορά υπόπτων για πειρατεία (Κένυα, Σεϋχέλλες και Μαυρίκιος), καθώς και στήριξη των αρχών της Σομαλίας ώστε να διασφαλισθεί ότι διαθέτουν τη δικαστική ικανότητα και τις δέουσες νομικές διαδικασίες, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, και ιδίως το διεθνές δίκαιο περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε να μπορούν να χειρίζονται τους πειρατές και τους μαχητές της Al-Shabaab που συλλαμβάνονται· υπογραμμίζει, ταυτόχρονα, τη σημασία που έχει η προσφορά στους συλλαμβανόμενους πειρατές μιας ευκαιρίας επανόρθωσης και κοινωνικής επανένταξης·

9.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, παρά τη βοήθεια που χορηγεί η ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου στην περιοχή, τις συμφωνίες μεταφοράς που έχει συνάψει η Ένωση με τρίτες χώρες (Κένυα, Σεϋχέλλες, Μαυρίκιος), τις διμερείς συμφωνίες επαναπατρισμού των καταδικασμένων πειρατών μεταξύ των Σεϋχελλών, της Πουντλάνδης και της Σομαλιλάνδης καθώς και τα διάφορα διεθνή νομικά πλαίσια, πολλοί πειρατές και άλλοι εγκληματίες παραμένουν ασύλληπτοι, ή, εάν συλληφθούν, συχνά αφήνονται ελεύθεροι ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων ή πολιτικής βούλησης για τη δίωξή τους·

10.  χαιρετίζει θερμά την έκθεση του ΟΗΕ της 25ης Ιανουαρίου 2011 στην οποία επισημαίνονται οι 25 προτάσεις που υποβλήθηκαν από τον Jack Lang, Ειδικό Σύμβουλο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ επί νομικών θεμάτων που άπτονται της πειρατείας στα ανοικτά της Σομαλίας· εκφράζει επίσης την ικανοποίησή του για τις σχετικές μεταγενέστερες εκθέσεις του Jack Lang, όπως η έκθεση της 15ης Ιουνίου 2011 σχετικά με τις διαδικασίες για τη σύσταση ειδικών αντιπειρατικών δικαστηρίων στη Σομαλία και η έκθεση του Γενικού Γραμματέα, της 20ής Ιανουαρίου 2012, για τα ειδικά αντιπειρατικά δικαστήρια στη Σομαλία και σε άλλα κράτη της περιοχής· καλεί την ΥΕ/ΑΕ, τον ΕΕΕΕ και τους τρεις επικεφαλής αποστολών και αντιπροσωπειών να αντιμετωπίσουν ως ζήτημα προτεραιότητας τις προτάσεις του Jack Lang και να καταρτίσουν μια στρατηγική σχετικά με τη συμβολή της ΕΕ στη διεθνή προσέγγιση όσον αφορά την ποινική δικαιοσύνη στην επικράτεια της Σομαλίας·

11.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς τα κράτη μέλη να διερευνήσουν, σε συνεργασία με την Europol και την Interpol, τις ροές χρήματος και να κατάσχουν τα χρήματα που κατεβλήθησαν ως λύτρα στους πειρατές, δεδομένου ότι υπάρχουν ενδείξεις πως τα χρήματα αυτά ενδέχεται να έχουν διοχετευτεί σε τραπεζικούς λογαριασμούς παγκοσμίως, περιλαμβανομένων τραπεζών στην Ευρώπη, καθώς και να εντοπίσουν και να εξαρθρώσουν τα δίκτυα του οργανωμένου εγκλήματος που λυμαίνονται τα κέρδη από τις ενέργειες αυτές· ζητεί από το Συμβούλιο να διευκολύνει την περαιτέρω συνεργασία της EU NAVFOR με την Europol και την Interpol·

12.  καλεί όλες τις χώρες της περιοχής να συνεργαστούν με το ΔΠΔ και υπενθυμίζει τη δεσμευτική υποχρέωση όσων έχουν υπογράψει και κυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης· επικροτεί επίσης τις πρόσφατες εξελίξεις στο ΔΠΔ, που επέτρεψαν τη διεξαγωγή ερευνών σε κράτη που δεν έχουν υπογράψει ή κυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης·

13.  καλεί τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παραμείνουν δραστήρια και να επαγρυπνούν ως προς την πολιτική μετάβαση που ξεκινά στην Αιθιοπία και ως προς την πρόοδο που αρχίζει να σημειώνεται στη Σομαλία στην κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού·

14.  θεωρεί σκόπιμο να αξιοποιηθεί η ευκαιρία που παρουσιάζεται με το άνοιγμα της διαδοχής του αποθανόντος πρωθυπουργού της Αιθιοπίας Meles Zenawi, ο οποίος απεβίωσε στις 20 Αυγούστου 2012, με την εκλογή του νέου Σομαλού προέδρου, και με την εγγύτητα των κοινοβουλευτικών εκλογών της Κένυας το 2013, με στόχο:

   i) την εργασία για την προώθηση του σεβασμού των συνταγματικών κανόνων, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ισότητας των φύλων μέσω της συνεργασίας και του διαλόγου με τους εταίρους στο Κέρας της Αφρικής,
   ii) τη συνέχιση των εργασιών σχετικά με τη ανάπτυξη θεσμών, την οικοδόμηση της δημοκρατίας και τον εκδημοκρατισμό,
   iii) την παρακολούθηση της συνέχειας που δίδεται στις συστάσεις της αποστολής παρατήρησης εκλογών και την παροχή υποστήριξης για την υλοποίησή τους όπου ενδείκνυται,
   iv) την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου σε επίπεδο χώρας και περιφερειακό επίπεδο, και τη συνέχιση της έγερσης ζητημάτων περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων, ανάλογα με την περίπτωση, των εξωδικαστικών εκτελέσεων, των αυθαίρετων συλλήψεων και φυλακίσεων, καθώς και της καταπολέμησης της ατιμωρησίας, και
   v) τη στήριξη μιας ανεξάρτητης κοινωνίας των πολιτών που θα είναι σε θέση να διατυπώνει κοινωνικά θεματολόγια·

15.  εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι κατά τη λήξη της προθεσμίας που προκαθορίζεται στον χάρτη πορείας του Συμβουλίου Ειρήνης και Ασφάλειας της ΑΕ, όπως επικυρώθηκε με την απόφαση 2046(2012) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, είχε επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Σουδάν και του Νότιου Σουδάν σχετικά με τα αποθέματα πετρελαίου· ευελπιστεί ότι με την εν λόγω συμφωνία θα διευθετηθεί, μεταξύ άλλων, οριστικά και το ταχύτερο δυνατό, το πρόβλημα της διέλευσης του πετρελαίου του Νότιου Σουδάν·

Πλαίσιο της πολιτικής για την ασφάλεια

16.  επικροτεί τη σημαντική συμβολή της επιχείρησης EU NAVFOR ATALANTA στην προσπάθεια καταπολέμησης της πειρατείας και βελτίωσης της ασφάλειας στη θάλασσα, στα ανοικτά της Σομαλίας· υπογραμμίζει τον ρόλο της όσον αφορά την προστασία στα ναυλωμένα από το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα πλοία που μεταφέρουν βοήθεια στη Σομαλία, καθώς και προμήθειες προς την αποστολή της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία (AMISOM), και σε άλλα ευάλωτα πλοία· επικροτεί την απόφαση του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 2012, για παράταση της EU NAVFOR ATALANTA ως τον Δεκέμβριο του 2014 και διεύρυνση της εντολής της ώστε να στοχεύει τις επιχειρησιακές βάσεις των πειρατών στην ξηρά· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την υποστήριξη της EU NAVFOR ATALANTA με επαρκή σκάφη επιτήρησης και περιπολίας, καθώς τα τωρινά οφέλη στον αγώνα κατά της πειρατείας είναι αναστρέψιμα, και να προσφέρουν τα μέσα για να συνεχίσει η διεθνής κοινότητα να καταδιώκει τους πειρατές, τους χρηματοδότες και τα δίκτυά τους, αναγνωρίζοντας πάντως ότι τα αποτελεσματικότερα αντιπειρατικά μέτρα είναι τα μέτρα προστασίας επί του σκάφους που εισήγαγαν οι ναυτιλιακές εταιρείες· επικροτεί, στο πλαίσιο αυτό, τις πρόσφατες προτροπές της ναυτικής βιομηχανίας για τη ρύθμιση των ιδιωτικών εταιρειών ασφάλειας στη θάλασσα και καλεί τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, τα κράτη σημαίας και τη ναυτική βιομηχανία να συνεργαστούν για την περαιτέρω ανάπτυξη και εφαρμογή σαφών, συνεκτικών και υποχρεωτικών διεθνών προτύπων όσον αφορά τη χρήση ιδιωτικού ένοπλου προσωπικού ασφαλείας επί των πλοίων και για να εξασφαλίσουν ότι οι ιδιωτικές εταιρείες ασφάλειας στη θάλασσα θα δραστηριοποιούνται σε πλήρη συμμόρφωση με τα εν λόγω πρότυπα·

17.  επισημαίνει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ της EU NAVFOR και των λοιπών διεθνών αποστολών που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, κυρίως τη χερσαία επιχείρηση AMISOM, και θεωρεί ότι οι καλές σχέσεις και η στενή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών, αποτελούν τα βασικά στοιχεία για τη διασφάλιση της σταθερότητας στη Σομαλία· επαναλαμβάνει ότι η επιχείρηση EU NAVFOR ATALANTA και η επιχείρηση Ocean Shield του ΝΑΤΟ μπορούν να αποτρέψουν και να καταστείλουν την πειρατεία μόνο αν εφαρμοστεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική στο Κέρας της Αφρικής, και ιδίως στη Σομαλία, για την αντιμετώπιση των λόγων που ωθούν τους Σομαλούς στην πειρατεία και την εγκληματική δραστηριότητα για την εξασφάλιση εισοδήματος· επισημαίνει ότι η τρέχουσα αντιπειρατική αποστολή του ΝΑΤΟ με την ονομασία επιχείρηση Ocean Shield διεξήγαγε με επιτυχία δύο μικρότερες αντιπειρατικές επιχειρήσεις από τον Οκτώβριο του 2008 για την προστασία των πλοίων του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (ΠΕΠ)·

18.  επικροτεί την απόφαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, της 12ης Δεκεμβρίου 2011, για τη θέσπιση πρωτοβουλίας οικοδόμησης περιφερειακών ναυτικών δυνατοτήτων, με την ονομασία EUCAP Nestor, και με σκοπό την ενίσχυση των ναυτικών και δικαστικών ικανοτήτων και της εκπαίδευσης των δυνάμεων της ακτοφυλακής και των δικαστών, σε διαβούλευση και με τη συναίνεση των τοπικών κοινοτήτων σε πέντε χώρες στο Κέρας της Αφρικής και στον δυτικό Ινδικό Ωκεανό· καλεί όλα τα κράτη μέλη να στελεχώσουν άμεσα τη νέα αποστολή με το αρμόδιο πολιτικό και στρατιωτικό προσωπικό· ζητεί στενό συντονισμό με άλλες πρωτοβουλίες, περιλαμβανομένων του σχεδίου MARSIC της ΕΕ, που εντάσσεται στο πρόγραμμα για τις κρίσιμες οδούς θαλάσσιων μεταφορών και λαμβάνει χορηγία από τον μηχανισμό σταθερότητας, καθώς και του περιφερειακού προγράμματος θαλάσσιας ασφάλειας MASE (Maritime Security Programme) των χωρών της Ανατολικής και Νότιας Αφρικής και της περιοχής του Ινδικού Ωκεανού, που υποστηρίζεται από την ΕΕ, τα οποία αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της πειρατείας στην ξηρά και την ενίσχυση των δικαστικών ικανοτήτων όσον αφορά τη σύλληψη, τη μεταφορά, την κράτηση και τη δίωξη υπόπτων πειρατείας· θεωρεί ότι μόνο με την ενίσχυση των ικανοτήτων παράκτιας ασφάλειας των χωρών της περιοχής, με την αντιμετώπιση, στην ξηρά, των βαθύτερων αιτίων της πειρατείας και με την ενθάρρυνση της τήρησης των βέλτιστων πρακτικών διαχείρισης για τη ναυτιλία και τη βελτίωση των προδιαγραφών του κλάδου της ασφάλειας στη θάλασσα θα μπορέσει η διεθνής κοινότητα να επιτύχει τον στόχο της σταθερότητας και της ασφάλειας και, συνεπώς, να μειώσει τις ναυτικές περιπολίες στην περιοχή·

19.  επικροτεί την απόφαση του Ιουλίου του 2011 για παράταση και επαναπροσδιορισμό της εντολής της εκπαιδευτικής αποστολής της ΕΕ (EUTM) με βάση στην Ουγκάντα· ζητεί, εντούτοις, καλύτερες διαδικασίες επιλογής, παρακολούθησης της συμπεριφοράς και αξιοπιστίας όλων των νεοσυλλέκτων που εκπαιδεύονται από την EUTM, προκειμένου να διασφαλιστεί η μη αποδοχή στο πρόγραμμα ανηλίκων και ατόμων που πρόσκεινται σε παραστρατιωτικές ομάδες, η ενσωμάτωσή τους στις ένοπλες δυνάμεις της Σομαλίας και η άμεση κοινοποίηση και διερεύνηση τυχόν λιποταξιών· ζητεί επίσης από την ΕΕ να αναλάβει ρόλο στον μηχανισμό στενής παρακολούθησης της διαδικασίας πληρωμών για την εκπαίδευση των δυνάμεων, ούτως ώστε να διασφαλισθεί ότι φτάνουν στους προβλεπόμενους δικαιούχους τους και δημιουργούν κίνητρα, αίσθηση καθήκοντος και δέσμευση, διασφαλίζοντας έτσι την ικανότητά των μελλοντικών δυνάμεων ασφαλείας της Σομαλίας να αναλάβουν τα καθήκοντά τους·

20.  υπογραμμίζει την ανάγκη στενού στρατηγικού συντονισμού μεταξύ όλων των φορέων που σχετίζονται με την ασφάλεια, και ιδίως της EU NAVFOR ATALANTA, της EUTM Somalia και της EUCAP Nestor, καθώς και του ΝΑΤΟ (Επιχείρηση Ocean Shield), της καθοδηγούμενης από τις ΗΠΑ ειδικής ομάδας CTF-151, των Ηνωμένων Εθνών και της AMISOM· σημειώνει ότι υπάρχουν διεθνείς συντονιστικοί μηχανισμοί, όπως η ομάδα για την καταπολέμηση της πειρατείας στα ανοιχτά της Σομαλίας (CGPCS), που εδρεύει στη Νέα Υόρκη, και ο μηχανισμός Shared Awareness and Deconfliction (SHADE) στο Μπαχρέιν· επικροτεί, συνεπώς, την απόφαση του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 2012, για την ενεργοποίηση, για μια αρχική περίοδο δύο ετών, του κέντρου επιχειρήσεων της ΕΕ, με στόχο τον συντονισμό και την αύξηση των συνεργειών μεταξύ των τριών αποστολών ΚΠΑΑ στο Κέρας της Αφρικής, καθώς και των δομών που εδρεύουν στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της στρατηγικής για το Κέρας της Αφρικής και σε συνεργασία με τον ειδικό εντεταλμένο της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής·

21.  επισημαίνει ότι υπάρχουν σημάδια που δείχνουν ότι ο Αντιστασιακός Στρατός του Κυρίου (LRA) μπορεί να διευρύνει την εμβέλειά του, προσελκύοντας περισσότερες χώρες στον αγώνα και θέτοντας περισσότερα παιδιά σε κίνδυνο· υπενθυμίζει ότι ο αγώνας κατά του LRA και η καταδίωξη του ηγέτη του LRA Joseph Kony εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη χρηματοδότηση, τον εξοπλισμό και την υλικοτεχνική υποστήριξη των ΗΠΑ· καλεί την ΕΕ να συντονιστεί με τις ΗΠΑ για τυχόν συμπληρωματική βοήθεια που ενδέχεται να χρειαστεί στον αγώνα κατά του LRA υπό την αιγίδα της Αφρικανικής Ένωσης·

22.  καταγγέλλει τη μη εφαρμογή των κανονισμών της CITES· καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να προωθήσουν τη θέσπιση ενός συστήματος πιστοποίησης και ελέγχου των εισαγωγών ελεφαντοστού στην ΕΕ παρόμοιου με την πετυχημένη διαδικασία Kimberly·

Ενίσχυση της ολοκληρωμένης προσέγγισης

23.  χαιρετίζει τη στρατηγική της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής, η οποία περιλαμβάνει όχι μόνο πολιτική ασφαλείας και ανθρωπιστική πολιτική, αλλά και μια πιο μακρόπνοη αναπτυξιακή πολιτική και τον απώτερο σκοπό της επίτευξης των ΑΣΧ· υπογραμμίζει τη σημασία του εν λόγω πιο μακροπρόθεσμου οράματος της αναπτυξιακής πολιτικής και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συντονίσουν τις πολιτικές τους στο πλαίσιο αυτό και να εφαρμόσουν έναν κοινό προγραμματισμό για τις διάφορες χώρες και για την περιοχή συνολικά, το συντομότερο δυνατόν·

24.  πιστεύει ότι ένα σταθερό και ασφαλές Κέρας της Αφρικής θα είχε θετικές επιπτώσεις, σε πολιτικό επίπεδο και σε επίπεδο ασφάλειας, πέρα από την περιοχή, καθώς και στις επενδύσεις και στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών στον Ινδικό Ωκεανό· θεωρεί, ωστόσο, ότι πρέπει να ξεκινήσει ένας προβληματισμός σε επίπεδο G-20 σχετικά με τις στρατηγικές προώθησης της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή και σχετικά με τον συντονισμό για την παροχή των απαραίτητων οικονομικών πόρων για την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης· επισημαίνει εν προκειμένω τη θετική εμπειρία της διάσκεψης για τη Σομαλία που διεξάχθηκε στο Λονδίνο τον Φεβρουάριο του 2012 και ενθαρρύνει την Ύπατη Εκπρόσωπο/Αντιπρόεδρο να εξετάσει τη δυνατότητα διεξαγωγής μιας παρόμοιας διάσκεψης το 2013·

25.  πιστεύει ότι το Κέρας της Αφρικής πρέπει επίσης να θεωρείται ότι έχει μεγάλο οικονομικό δυναμικό, ιδίως στον μεταλλευτικό και γεωργικό τομέα· καλεί, συνεπώς, το Συμβούλιο, την Επιτροπή, την ΕΥΕΔ και την ΕΤΕπ, σε συντονισμό με άλλους πολυμερείς χορηγούς και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, να εντοπίσουν έργα κοινού ενδιαφέροντος για τις χώρες της περιοχής, τα οποία θα μπορούσαν να προωθήσουν τη συνεργασία και τη θετική αλληλεξάρτηση, π.χ. στους τομείς του ενεργειακού εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και των φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των υδάτων· τονίζει τη σημασία του διασυνοριακού εμπορίου, της πρόσβασης στις διεθνείς αγορές, των λιμενικών υποδομών και της παροχής επαρκών οδών πρόσβασης στους λιμένες για τις μεσόγειες χώρες, ως ζωτικά στοιχεία για τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη του Κέρατος της Αφρικής· ζητεί από την Επιτροπή να πραγματοποιήσει διεξοδική ανάλυση της οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής διάστασης και αντίκτυπου των πρακτικών μίσθωσης γης σε τρίτες χώρες στο Κέρας της Αφρικής και να προτείνει πιθανές στρατηγικές και μηχανισμούς διασφάλισης·

26.  εκτιμά ότι η ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της πειρατείας, όσον κι αν είναι απαραίτητα, δεν πρέπει να θέσουν σε δεύτερο πλάνο την απόλυτη ανάγκη να υποστηριχτεί κατά προτεραιότητα η εκρίζωση της φτώχειας στην περιοχή, ιδίως εφόσον η ΕΕ οφείλει σύμφωνα μάλιστα με τις ίδιες την ιδρυτική της συνθήκη (άρθρο 208 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ), κατά την εφαρμογή των πολιτικών που μπορούν να επηρεάσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να λαμβάνει υπόψη τους στόχους της αναπτυξιακής συνεργασίας, στην πρώτη σειρά των οποίων περιλαμβάνονται η μείωση και η εκρίζωση της φτώχειας· παρατηρεί ότι όλες οι χώρες του Κέρατος της Αφρικής είναι αναπτυσσόμενες χώρες και ότι – με εξαίρεση το Σουδάν και το Νότιο Σουδάν που δεν έχουν υπογράψει τη συμφωνία του Κοτονού – έχουν λάβει στο πλαίσιο αυτό αναπτυξιακή βοήθεια ύψους δύο δισ. EUR (εκ των οποίων 644 εκατ. αποκλειστικά για την Αιθιοπία) για ενδεικτικά εθνικά και περιφερειακά προγράμματα στο πλαίσιο του 10ου ΕΤΑ (2008-2013)· επισημαίνει ότι κατά την ίδια περίοδο και πάντα στο πλαίσιο του 10ου ΕΤΑ, η περιοχή της Ανατολικής Αφρικής, της Μεσημβρινής Αφρικής και του Ινδικού Ωκεανού λαμβάνουν ποσό ύψους 619 εκατ. EUR, που προορίζεται εν μέρει για τη Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη (IGAD), με σκοπό την εκρίζωση της φτώχειας στις χώρες της περιοχής και για να βοηθηθούν να επιτύχουν τους αναπτυξιακούς στόχους της Χιλιετίας· υπενθυμίζει, τέλος, ότι το μέσον της αφρικανικής ειρηνευτικής διευκόλυνσης, επιμέρους όργανο του ΕΤΑ, στηρίζει χρηματοδοτικά την AMISOM·

27.  είναι της άποψης ότι η ΕΕ, ως κυριότερος σε παγκόσμιο επίπεδο χορηγός αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή (κράτη μέλη και Ευρωπαϊκή Επιτροπή), εν μέρει χάρη στη συγκέντρωση των διπλωματικών της δραστηριοτήτων στην ΕΥΕΔ και τον ειδικό εντεταλμένο της ΕΕ, στην επιτυχή έκβαση της επιχείρησης ATALANTA και στην παρουσία στην περιοχή διπλωματικών και στρατιωτικών δυνάμεων ορισμένων κρατών μελών, θα μπορούσε να πράξει περισσότερα για την εκρίζωση της ενδημικής φτώχειας στην περιοχή και των υπαρχόντων θυλάκων αναρχίας και ανομίας·

28.  κρίνει ότι δεν θα πρέπει να περάσει ανεκμετάλλευτη η ευκαιρία που προσφέρει η εκλογή, στις 10 Σεπτεμβρίου 2012, του νέου προέδρου της Σομαλίας Hassan Sheikh, για να ενεργοποιηθεί, με τη βοήθεια του στρατηγικού πλαισίου για το Κέρας της Αφρικής και με τη στήριξη του ειδικού εντεταλμένου της ΕΕ, της ΕΥΕΔ, των διπλωματικών αρχών και της Αφρικανικής Ένωσης, η εδραίωση ομαλών διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων μεταξύ της Αντίς Αμπέμπα και της Ερυθραίας, καθώς και η επίλυση της κρίσης της Σομαλίας, δεδομένου ότι τούτο θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα στην ανάπτυξη ολόκληρης της περιοχής· παρατηρεί ότι η περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, που περιβάλλει το Κέρας της Αφρικής κατά μήκος των δυτικών συνόρων αποτελεί επίσης μία από τις πλέον ασταθείς περιοχές στον κόσμο, με χώρες σε κατάσταση μεγάλης υπανάπτυξης, που μαστίζονται από ένοπλες συγκρούσεις –λ.χ. η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ)– έως και πολέμους με μία ή περισσότερες γειτονικές χώρες –λ.χ. οι εντάσεις μεταξύ της ΛΔΚ και της Ρουάντα, που αποτελεί τμήμα, με την ευρύτερη έννοια, του Κέρατος της Αφρικής–· τονίζει ότι κατά την εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για το Κέρας της Αφρικής δεν πρέπει να παραβλεφθούν ενδεχόμενες επιπτώσεις της στην επίσης αναγκαία ανάπτυξη των γειτονικών περιοχών (και συγκεκριμένα την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, την Κεντρική Αφρική και τη Μεσημβρινή Αφρική).

29.  εκφράζει την ικανοποίησή του, τόσο από πλευράς περιφερειακής αναπτυξιακής βοήθειας όσο και ανθρωπιστικής βοήθειας, για το νέο πρόγραμμα για το Κέρας της Αφρικής που πρότεινε η Επιτροπή το 2012, γνωστό με την ονομασία SHARE (Στήριξη της ανθεκτικότητας στο Κέρας της Αφρικής), που φιλοδοξεί να αποτελέσει μέσο που θα συνδέει την βραχυπρόθεσμη αναπτυξιακή βοήθεια με τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, ώστε να σπάσει ο φαύλος κύκλος των κρίσεων που πλήττουν την περιοχή· στηρίζει αμέριστα την Επιτροπή στην προσπάθειά της να ενισχύσει τη σύνδεση μεταξύ αναπτυξιακής βοήθειας, αποκατάστασης και ανάπτυξης (ΣΑΑΑ: Σύνδεση Αρωγής, Αποκατάστασης και Ανάπτυξης)· ζητεί από την ΕΕ να καταβάλλει προσπάθειες μέσω του προγράμματος αυτού για την παροχή διάφορων ευκαιριών διαβίωσης και για την καλύτερη πρόσβαση στις αγορές και την ενημέρωση, με στόχο την τόνωση των εισοδημάτων των νοικοκυριών των ποιμένων, των αγροτών, των παραποτάμιων, παράκτιων, αστικών και περιαστικών πληθυσμών, για τη βελτίωση της πρόσβασης στις βασικές κοινωνικές υπηρεσίες, και να προσπαθήσει να προσφέρει αξιόπιστα και προβλέψιμα επίπεδα στήριξης για τους πληθυσμούς που αντιμετωπίζουν χρόνιους και εποχιακούς κινδύνους·

30.  επικροτεί το νέο πρόγραμμα SHARE της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση των χωρών του Κέρατος της Αφρικής έναντι των διαφόρων απειλών με τις οποίες έρχονται αντιμέτωπες· τονίζει, ωστόσο, ότι το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να εναρμονιστεί με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Σαχέλ, το οποίο αντιμετωπίζει τις ίδιες προκλήσεις (τρομοκρατία, ναρκωτικά, κλιματική αλλαγή, συρροή προσφύγων και εκτοπισμένων κ.λπ.)·

31.  εκτιμά ότι είναι απαραίτητη η παροχή στήριξης στους τομείς της γεωργίας, της νομαδικής κτηνοτροφίας και της κτηνοτροφίας στις χώρες του Κέρατος της Αφρικής και επικροτεί τα σημαντικά επιτεύγματα των ΜΚΟ στους εν λόγω τομείς·

32.  καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προωθήσει όλα τα προγράμματα που αφορούν την πρόσβαση στο νερό, καθώς πρόκειται για κοινό αγαθό της ανθρωπότητας και η πρόσβαση σε αυτό αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα, και να στηρίξει τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που ευνοούν την πρόσβαση στο πόσιμο νερό·

33.  επαναλαμβάνει ότι η συνδρομή της ΕΕ προς το Κέρας της Αφρικής πρέπει, όποτε είναι δυνατόν, να μην παίρνει τη μορφή άμεσης δημοσιονομικής στήριξης, αλλά να χορηγείται για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων βάσει σαφών δεικτών απόδοσης· θεωρεί ότι, όταν η συνδρομή πρέπει να λαμβάνει τη μορφή δημοσιονομικής στήριξης, αυτή θα πρέπει να εξαρτάται από την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων· πιστεύει ότι τα προγράμματα που απευθύνονται στη στήριξη της στρατηγικής της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής πρέπει να μπορούν να επωφεληθούν από τον συνδυασμό πόρων, ότι η χρηματοδότηση των εν λόγω προγραμμάτων, δηλαδή, πρέπει να είναι ανοικτή σε άλλους διεθνείς χορηγούς βάσει σαφών κοινών προτύπων ώστε να διευκολύνεται μια συντονισμένη, ενιαία προσέγγιση από όλους τους χορηγούς και η ελαχιστοποίηση του κινδύνου αντικρουόμενων προσεγγίσεων ή αλληλεπικάλυψης· πιστεύει ότι, κατά παρόμοιο τρόπο, η ΕΕ πρέπει να είναι σε θέση να συμμετάσχει στη χρηματοδότηση προγραμμάτων τρίτων μερών στην περιοχή, υπό τον όρο ότι μπορεί να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση με τους κανόνες για την παροχή οικονομικής βοήθειας από την ΕΕ προς τρίτες χώρες·

34.  καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να συνεχίσουν να παρέχουν ουδέτερη, αμερόληπτη και ανεξάρτητη ανθρωπιστική βοήθεια σε ευάλωτους πληθυσμούς και να στηρίζουν τις χώρες της περιοχής όσον αφορά την ενίσχυση των εθνικών τους ικανοτήτων μέσω στρατηγικών μείωσης του κινδύνου καταστροφών και προγραμμάτων μακροπρόθεσμης αναπτυξιακής συνεργασίας στους τομείς της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση ξηρασίας, της γεωργίας, της αγροτικής ανάπτυξης και της επισιτιστικής ασφάλειας·

35.  τονίζει ότι αν και η επισιτιστική κρίση στο Κέρας της Αφρικής (όπως και στο Σαχέλ) έχει τις ρίζες της στις επανειλημμένες ξηρασίες, στις κακές σοδειές και στην αύξηση των τιμών, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι, εκτός από αυτές τις συγκυριακές αιτίες (παρότι η ξηρασία μπορεί πλέον να θεωρείται διαρθρωτικού χαρακτήρα), υπάρχουν και άλλες ιδιαίτερα σημαντικές αιτίες, όπως η αποδιάρθρωση των κοινοτήτων και η υπερβολική προώθηση της εξαγωγής γεωργικών προϊόντων εις βάρος της επισιτιστικής κυριαρχίας και της γεωργίας προς οικεία κατανάλωση και πώληση στις εγχώριες αγορές·

36.  επισημαίνει ότι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών αποτελεί σταθερό θεμέλιο της συνεργασίας της Ένωσης με τρίτες χώρες εταίρους· εκφράζει, συνεπώς, βαθιά ανησυχία για τις καταγγελίες αυθαίρετων συλλήψεων, κακομεταχείρισης κρατουμένων και βίας κατά διαδηλωτών, καθώς και κατασταλτικών μέτρων κατά της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένης της λογοκρισίας και της αυθαίρετης κράτησης δημοσιογράφων και ακτιβιστών, που έλαβαν χώρα σε ολόκληρη την περιοχή· καλεί όλες τις αρχές στις χώρες του Κέρατος της Αφρικής να σέβονται αυτές τις θεμελιώδεις αρχές και να προβούν σε άνευ όρων απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων·

37.  εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για την αρπαγή γης στην Αφρική, που υπονομεύει την τοπική διατροφική ασφάλεια και συμβάλλει στην αύξηση της πείνας· καλεί τις κυβερνήσεις του Κέρατος της Αφρικής και την ΕΕ να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις που έχει η τρέχουσα εξαγορά καλλιεργήσιμης γης στη φτώχεια που επικρατεί στην ύπαιθρο και τον λιμό· καλεί επειγόντως την Επιτροπή να εντάξει το θέμα της αρπαγής της γης στο πλαίσιο του πολιτικού της διαλόγου με τις αναπτυσσόμενες χώρες, προκειμένου να υπάρξει πολιτική συνέπεια·

38.  εκφράζει την ανησυχία του για την εικαζόμενη παράνομη απόρριψη αποβλήτων από εταιρείες της ΕΕ και εγκληματικά δίκτυα· υπενθυμίζει ότι η παράνομη απόρριψη αποβλήτων αποτελεί μείζον πρόβλημα για τους Σομαλούς που ζουν κατά μήκος της ακτογραμμής· καλεί την ΥΕ/ΑΕ και την Επιτροπή να διεξαγάγουν επειγόντως έρευνα, μέσω ανεξάρτητου φορέα, η οποία θα περιλαμβάνει τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων και δειγμάτων και, ανάλογα με την έκβαση της έρευνας, να εξετάσουν το ενδεχόμενο ανάληψης νομικών ενεργειών, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης από ευρωπαϊκές εταιρείες, κράτη μέλη της ΕΕ και την ΕΕ·

39.  αναγνωρίζει ότι είναι ζωτικής σημασίας να εξακολουθήσει να υπάρχει ανεξάρτητη και αμερόληπτη ανθρωπιστική βοήθεια προς το σύνολο του πληθυσμού που επηρεάζεται από τις συγκρούσεις στο Κέρας της Αφρικής και να συνεχιστεί η παροχή επαρκούς χρηματοδότησης, ιδίως στη Σομαλία· τονίζει ότι τυχόν περιορισμός της βοήθειας θα μπορούσε να επιφέρει νέα ανθρωπιστική κρίση για τους Σομαλούς· τονίζει την ανάγκη, εκτός από την ανθρωπιστική βοήθεια, να προωθηθούν προσπάθειες όπως η πρωτοβουλία «Στήριξη της ανθεκτικότητας στο Κέρας της Αφρικής (SHARE)» της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα και να βελτιωθεί το βιοτικό επίπεδο του τοπικού πληθυσμού·

40.  τονίζει ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως των γυναικών, των παιδιών, των ΛΟΑΔ και των θρησκευτικών μειονοτήτων, έχουν παραμεληθεί επί μακρόν στην περιοχή και επισημαίνει ότι ο ισλαμικός φανατισμός έχει εξαπλωθεί σε περιοχές του Κέρατος της Αφρικής και απειλεί τις ελευθερίες των μειονοτήτων·

41.  υπογραμμίζει τη σημασία της ευρωπαϊκής υποστήριξης της κοινωνίας των πολιτών· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συντονίσουν τη στήριξη προς την κοινωνία των πολιτών τόσο στο εσωτερικό της κάθε χώρας όσο και σε διασυνοριακό και περιφερειακό επίπεδο·

42.  τονίζει τη σημασία συνέχισης της προσφοράς βοήθειας προς το Νότιο Σουδάν με σκοπό τη δημιουργία και τη διατήρηση μιας αποτελεσματικής κοινωνίας των πολιτών· πιστεύει ακράδαντα ότι το νέο μέσο για την προαγωγή της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου θα πρέπει να περιλαμβάνει ad hoc κονδύλια χρηματοδότησης για το Κέρας της Αφρικής· πιστεύει ότι πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο επέκτασης του Ταμείου για τη Δημοκρατία σε χώρες του Κέρατος της Αφρικής·

Σουδάν και Νότιο Σουδάν

43.  χαιρετίζει τις συμφωνίες στις οποίες κατέληξαν το Σουδάν και το Νότιο Σουδάν για τη συνέχιση των εξαγωγών πετρελαίου και την αποστρατιωτικοποίηση των συνόρων και καλεί τις δύο χώρες να σεβαστούν τις συμφωνίες αυτές· καλεί την κάθε μία από τις χώρες αυτές να σταματήσει να υποθάλπει ή να υποστηρίζει ανταρτικές ομάδες της άλλης· καλεί τα δύο μέρη να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση των μεταξύ τους συνόρων, ώστε να αποφύγουν νέες συγκρούσεις που θα έθεταν σε κίνδυνο την πρόσφατη συμφωνία, και συνιστά στους δύο ηγέτες να συνεχίσουν το συντομότερο δυνατόν τις συνομιλίες για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με το καθεστώς του Αμπιέι και άλλων διαφιλονικούμενων περιοχών, σύμφωνα με τον χάρτη πορείας της ΑΕ και την απόφαση αριθ. 2046 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών· συγχαίρει την ομάδα υψηλού επιπέδου του πρώην Προέδρου Mbeki, η οποία χρηματοδοτείται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, για τα επιτυχή αποτελέσματά της στο πλαίσιο των προσπαθειών διαπραγμάτευσης και διαμεσολάβησης μεταξύ του Σουδάν και του Νότιου Σουδάν με την αρωγή της Αφρικανικής Ένωσης· καλεί τον ΕΕΕΕ για το Σουδάν και το Νότιο Σουδάν να συντονίσει τη δράση του με τους επικεφαλής των αντιπροσωπειών στο Σουδάν και το Νότιο Σουδάν, ώστε να διασφαλισθεί ότι η συμμετοχή, οι πολιτικές προσπάθειες και η βοήθεια της ΕΕ θα διατηρήσουν πολύ υψηλό βαθμό προβολής·

44.  επικροτεί τα μνημόνια συμφωνίας που υπέγραψαν χωριστά η κυβέρνηση του Σουδάν και το Απελευθερωτικό Κίνημα του Σουδάν (Βόρειο) μαζί με τον ΟΗΕ, την Αφρικανική Ένωση και τον Αραβικό Σύνδεσμο, ώστε να καταστεί δυνατή η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στους άμαχους πληθυσμούς των κρατών του Γαλάζιου Νείλου και του Νότιου Κορντοφάν·

45.  εκφράζει την ανησυχία του για την επανάληψη των βιαιοτήτων στην περιφέρεια Τζονγκλέι στο Νότιο Σουδάν, οι οποίες υπονομεύουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την αποκατάσταση της ειρήνης και της ασφάλειας στην περιοχή· τίθεται υπέρ της διεξαγωγής έρευνας όπως ζητεί η αποστολή του ΟΗΕ στο Νότιο Σουδάν και ζητεί να τιμωρηθούν οι υπαίτιοι των βιαιοτήτων· καλεί την κυβέρνηση του Νότιου Σουδάν

τονίζει τη σημασία της διαρκούς βοήθειας της ΕΕ προς το Νότιο Σουδάν με στόχο την παροχή της δυνατότητας οικοδόμησης ικανοτήτων για τη δημόσια διοίκηση και τις αρχές επιβολής του νόμου του Νότιου Σουδάν, τη δημιουργία και διατήρηση μιας πραγματικής κοινωνίας των πολιτών και την προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης· καλεί την ΕΕ να ασκήσει πιέσεις για την κύρωση σημαντικών διεθνών συνθηκών περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Νότιο Σουδάν και να βοηθήσει τις αρχές της χώρας για την εφαρμογή τους· καταδικάζει τις καταγγελλόμενες περιπτώσεις κακομεταχείρισης αμάχων από τις στρατιωτικές δυνάμεις στο πλαίσιο της διαδικασίας αποστρατιωτικοποίησης και καλεί την κυβέρνηση του Νότιου Σουδάν να διενεργήσει ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με τα περιστατικά αυτά, ούτως ώστε να τιμωρηθούν οι εμπλεκόμενοι στρατιώτες και να αποζημιωθούν τα θύματα·

   i) να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την ενίσχυση του διεθνούς και του εθνικού πλαισίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κυρίως μέσω της επαναβεβαίωσης των υποχρεώσεών της δυνάμει των διεθνών συνθηκών περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων των οποίων ήταν συμβαλλόμενο μέρος το Σουδάν κατά την ανεξαρτησία του Νοτίου Σουδάν, αποσύροντας παράλληλα τυχόν σχετικές επιφυλάξεις, και να γίνει συμβαλλόμενο μέρος, χωρίς επιφυλάξεις, σε άλλες σημαντικές διεθνείς συνθήκες περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
   ii) να ορκίσει αμέσως τα μέλη της Επιτροπής Διερεύνησης της κρίσης στο κρατίδιο Τζονγκλέι και να τους παράσχει τους απαραίτητους πόρους για να διενεργήσουν ανεξάρτητη, πλήρη και αμερόληπτη έρευνα·
   iii) να επιβάλει αμέσως επίσημο μορατόριουμ στις εκτελέσεις, στην προοπτική της κατάργησης της θανατικής ποινής, και να μετατρέψει όλες τις θανατικές καταδίκες σε ποινές φυλάκισης·

46.  καταδικάζει απερίφραστα κάθε πράξη βίας που διαπράττεται εις βάρος πολιτών κατά παράβαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Σουδάν· καλεί επιτακτικά την ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα να συμφωνήσουν σε μια ενιαία προσέγγιση για την αντιμετώπιση της προστασίας των πολιτών και τον τερματισμό των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως στο Νταρφούρ, το Νότιο Κορντοφάν και τον Κυανό Νείλο· καλεί την κυβέρνηση του Σουδάν και το Λαϊκό Απελευθερωτικό Κίνημα του Σουδάν – SPLM (βόρειο Σουδάν) να ξεκινήσουν χωρίς καθυστέρηση άμεσες συνομιλίες για να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με την πλήρη παύση των εχθροπραξιών και την επίτευξη πολιτικής διευθέτησης βάσει της συμφωνίας-πλαισίου της 28ης Ιουνίου 2011, όπως ορίζεται στην απόφαση αριθ. 2046 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών· τονίζει τη σημασία της διατήρησης των διεθνών παραγόντων στις περιοχές συγκρούσεων και καλεί επιτακτικά τις σουδανικές αρχές να διασφαλίσουν την ασφάλειά τους, όπως και την ασφάλεια των αμάχων· υπενθυμίζει τις αρμοδιότητες ενισχυμένης υποστήριξης και συνεργασίας της ΕΕ και των κρατών μελών με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο σχετικά με την εφαρμογή των ενταλμάτων σύλληψης των Ahmad Muhammad Harun, Ali Muhammad Ali Abd-Al-Rahman, Abdel Rahim Mohammed Hussein και του προέδρου Omar Hassan Ahmad Al Bashir·

47.  εκφράζει την ανησυχία του για την επιδείνωση των συνθηκών υγείας για τους πρόσφυγες του Σουδάν, που εκτιμώνται στους 170 000, από τους οποίους οι περισσότεροι είναι παιδιά, στα 4 στρατόπεδα της περιφέρειας του Άνω Νείλου και στο στρατόπεδο της περιφέρειας Ενότητας, λόγω της έξαρσης των λοιμώξεων, των περιπτώσεων διάρροιας και της ελονοσίας, κατάσταση που επιδεινώνεται λόγω του υποσιτισμού·

48.  καταδικάζει την παροχή κάθε είδους στήριξης, είτε αυτή προέρχεται από το Σουδάν είτε από το Νότιο Σουδάν, σε οποιαδήποτε ένοπλη ομάδα που δεν ανήκει στον τακτικό τους στρατό·

Σομαλία

49.  λαμβάνει υπό σημείωση την έκβαση των προεδρικών εκλογών που διεξήχθησαν στις 20 Αυγούστου 2012 στη Σομαλία· καλεί όλους τους πολιτικούς παράγοντες στη Σομαλία να δεσμευτούν για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ως το μοναδικό μέσο εξόδου από τον φαύλο κύκλο της φτώχειας, της υπανάπτυξης και της ανασφάλειας· τονίζει ότι το τέλος της εντολής της μεταβατικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης συνιστά καίρια δοκιμή των δυνατοτήτων της Σομαλίας να κινηθεί προς ένα λειτουργικό κράτος, καθώς και της ικανότητάς της να οικοδομήσει ισχυρούς δημοκρατικούς και πλήρως αντιπροσωπευτικούς θεσμούς· θεωρεί ότι θα είναι καίριο να διευκολυνθεί ο χωρίς αποκλεισμούς πολιτικός διάλογος στη Σομαλία και να προωθηθούν οι διαδικασίες οικοδόμησης συναίνεσης για την υποστήριξη της νέας κυβέρνησης της Σομαλίας· καλεί τη νέα ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τον πρόεδρο Hassan Sheikh Mohamud να εργαστούν για τη συμφιλίωση του λαού της Σομαλίας μέσω της αξιοποίησης της συμφωνίας του Garowe για την ίδρυση του νέου ομοσπονδιακού κράτους και την έναρξη της μακράς αλλά σημαντικής διαδικασίας επίτευξης ειρήνης, ασφάλειας και δημοκρατίας για όλους τους Σομαλούς·

50.  χαιρετίζει την πρόσφατη ορκωμοσία του πρώτου επίσημου κοινοβουλίου της Σομαλίας έπειτα από περισσότερα από 20 χρόνια και ευελπιστεί ότι το γεγονός αυτό θα αποτελέσει το πρώτο βήμα για τη μετάβαση σε μια πιο αντιπροσωπευτική κοινοβουλευτική δημοκρατία· σημειώνει το γεγονός ότι η ποσόστωση 30 % για τις γυναίκες στο Κοινοβούλιο καλύφθηκε σχεδόν τελείως και υπενθυμίζει ότι για να πετύχει οποιαδήποτε προσπάθεια επίλυσης διενέξεων και οικοδόμησης της ειρήνης, πρέπει να διασφαλιστεί η ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής·

51.  χαιρετίζει την ολοκλήρωση της μεταπολίτευσης στη Σομαλία ως μια ευκαιρία για ανανέωση· χαιρετίζει το έργο των υπογραφόντων του χάρτη πορείας, των Παραδοσιακών Πρεσβυτέρων, της Εθνικής Συντακτικής Συνέλευσης, του νέου Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής Τεχνικής Επιλογής για τον ρόλο τους στη λήξη της μεταβατικής περιόδου· χαιρετίζει τη δέσμευση του απερχόμενου προέδρου σχετικά με τη στήριξη και τη συνεργασία με τον πρόεδρο Hassan Sheikh Mohamud· καλεί επιτακτικά όλους τους πολιτικούς παράγοντες στη Σομαλία να συνεργαστούν με τις νέες αρχές· επιδοκιμάζει την άποψη του προέδρου Hassan Sheikh για τη Σομαλία και την πρόθεσή του να διασφαλίσει τη δημιουργία ευρέων θεσμών διακυβέρνησης χωρίς αποκλεισμούς, τη σταθεροποίηση, το κράτος δικαίου και τη χρηστή διακυβέρνηση, την οικονομική ανάκαμψη, την οικοδόμηση της ειρήνης και τη συμφιλίωση, την παροχή δημόσιων υπηρεσιών και τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ της Σομαλίας και του υπόλοιπου κόσμου· τον καλεί να τηρήσει τη δέσμευσή του για διαφανή και υπεύθυνη διακυβέρνηση, για την καταπολέμηση της διαφθοράς σε όλα τα επίπεδα και για τη διασφάλιση διαλόγου χωρίς αποκλεισμούς και τη συγκρότηση αντιπροσωπευτικών και υπεύθυνων θεσμικών οργάνων σε εθνικό, περιφερειακό, επαρχιακό και τοπικό επίπεδο, σύμφωνα με το Προσωρινό Σύνταγμα της Σομαλίας·

52.  καλεί την ΥΕ/ΑΕ και τον ΕΕΕΕ για το Κέρας της Αφρικής να επανεξετάσουν με κριτικό βλέμμα την ειρηνευτική διαδικασία του Τζιμπουτί και να εξετάσουν το ενδεχόμενο να αποστείλουν μια ομάδα μεσολαβητών τα μέλη της οποίας θα τυγχάνουν της εμπιστοσύνης ευρέος φάσματος των παραγόντων της Σομαλίας, περιλαμβανομένων των ενώσεων γυναικών, και θα είναι σε θέση να συγκεντρώσουν μεγάλη ποικιλία παραγόντων της Σομαλίας στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων· καλεί την ΥΕ/ΑΕ να κινήσει μια διαδικασία για τους Σομαλούς παράγοντες της κοινωνίας των πολιτών, εντός και εκτός της χώρας, που θα επιτρέψει μια τακτική και διαρκή συζήτηση σχετικά με τις πιθανές λύσεις στα πολιτικά προβλήματα της χώρας· καλεί την ΥΕ/ΑE να συνενώσει τις δύο αυτές διαδικασίες λαμβάνοντας ως παράδειγμα την επιτυχή ειρηνευτική διαδικασία από το 2000 έως το 2005 στο Σουδάν·

53.  επικροτεί την πρόσφατη ειρηνευτική πρωτοβουλία της κυβέρνησης της Σομαλίας, που προσφέρει θέσεις εργασίας σε αμάχους και εκπαίδευση για τους λιποτάκτες αντάρτες της Al Shabaab· επικροτεί επίσης την πρόσφατη έγκριση ενός φιλόδοξου συντάγματος που υπόσχεται ίσα δικαιώματα για «όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως φύλου, θρησκείας, κοινωνικής ή οικονομικής κατάστασης, πολιτικού φρονήματος, φυλής, αναπηρίας, απασχόλησης, γέννησης ή διαλέκτου», κηρύττει παράνομο τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων και συγκροτεί μια Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης· εκφράζει, ωστόσο, την ανησυχία του για το γεγονός ότι, σε μια χώρα που μαστίζεται εδώ και δεκαετίες από αιματηρές διαμάχες, το νέο σύνταγμα δεν πραγματεύεται το ζήτημα του καταμερισμού της εξουσίας και των πόρων μεταξύ του κέντρου και των περιφερειών και ζητεί στενότερη συνεργασία με τις νέες αρχές για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών·

54.  καλεί τις αρχές της Σομαλίας να δώσουν προτεραιότητα στην ανάπτυξη θεσμών και την επείγουσα συγκρότηση υπεύθυνης, διαφανούς και ενιαίας αστυνομίας, γεγονός που θα εδραιώσει την εμπιστοσύνη του πληθυσμού στη νέα κυβέρνηση· επικροτεί, εν προκειμένω, την πολύτιμη συμβολή της EUTM Σομαλίας στη συγκρότηση των δυνάμεων ασφαλείας της χώρας· εκφράζει την εμπιστοσύνη του στη διαρκή υποστήριξη των κρατών μελών προς το έργο της αποστολής ΚΠΑΑ, που πασχίζει να μεταδώσει τον σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δυναμική των φύλων και το κράτος δικαίου στον στρατό της Σομαλίας· επισημαίνει ότι η ανάπτυξη σταθερών, υπεύθυνων και χωρίς αποκλεισμούς θεσμών στη Σομαλία πρέπει να εκτείνεται πέρα από τις δυνάμεις ασφαλείας, ότι τα θεσμικά όργανα πρέπει να τελούν υπό την ηγεσία Σομαλών και να ανήκουν στη Σομαλία προκειμένου να καταστεί η χώρα βιώσιμο κράτος·

55.  τονίζει ότι οι βιώσιμες και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικές δομές και ένα σύστημα επιμερισμού των εσόδων από τη μελλοντική εκμετάλλευση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου μεταξύ των περιφερειών και σε ομοσπονδιακό επίπεδο, προς όφελος ολόκληρης της χώρας, θα έχουν ουσιαστική σημασία για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Σομαλίας ως λειτουργούντος ομοσπονδιακού κράτους· καλεί τη διεθνή κοινότητα να μην επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος συγκεντρώνοντας τη βοήθεια στα ομοσπονδιακά θεσμικά όργανα στο Μογκαντίσου εις βάρος των περιφερειών της Σομαλίας, που μπορούν να διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο στην αποκεντρωμένη παροχή βασικών υπηρεσιών και σταθερότητας στον πληθυσμό· καλεί την ΕΕ να κινητοποιήσει όλους τους διαθέσιμους πόρους, όσο διαρκεί το σημερινό «παράθυρο ευκαιρίας», για την υποστήριξη των περιφερειακών φορέων στη Σομαλία, στη ζωτικής σημασίας διαδικασία δημοκρατικής μεταπολίτευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη· ενθαρρύνει, λόγω των πρόσφατων πολιτικών εξελίξεων και των εξελίξεων στον τομέα της ασφάλειας στη Σομαλία, τα κράτη μέλη και την ΥΕ/ΑΕ, σε στενή συνεργασία με τις νόμιμες αρχές της χώρας, την Αφρικανική Ένωση (ΑΕ) και τη Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη (ΔΑΑ), καθώς και την κυβέρνηση των ΗΠΑ, να εξετάσουν το ενδεχόμενο μιας αποστολής μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας, μόλις το επιτρέψει η κατάσταση εκεί·

56.  αναγνωρίζει ότι η ειρήνη στη Σομαλία πρέπει να αποτελεί διαδικασία από κάτω προς τα πάνω· τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει πως η στρατηγική της επιτρέπει την επαρκή στήριξη των τοπικών προσπαθειών για την οικοδόμηση της ειρήνης και την επίλυση διαφορών, ώστε να καθίστανται εθνική και περιφερειακή προτεραιότητα· υπενθυμίζει επίσης ότι η τοπική νομιμότητα θα συμβάλει στη δημιουργία κυβερνητικών θεσμών στη Σομαλία, που θα προσφέρουν μακροπρόθεσμες προοπτικές σταθερότητας·

57.  υπενθυμίζει ότι η Αφρικανική Ένωση έχει αναπτύξει στη Σομαλία την AMISOM, μια στρατιωτική αποστολή με εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η οποία αναζητεί απεγνωσμένα χώρες που να συνεισφέρουν περαιτέρω στη στρατιωτική της δύναμη·

58.  υπογραμμίζει την ανάγκη να διαδραματίσει η Ένωση, σε στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρικανική Ένωση, σημαντικό ρόλο για το μέλλον της Σομαλίας·

59.  παροτρύνει τη διεθνή κοινότητα, σε συνεργασία με την ΔΕΕΣ και τον Ερυθρό Σταυρό, να δημιουργήσει και να αναπτύξει το συντομότερο δυνατό στη Σομαλία κέντρα υγείας καθώς και παροχής υπηρεσιών κατ’ οίκον περίθαλψης και θεραπευτικής σίτισης·

60.  επικροτεί τη δημιουργία του Ταμείου Σταθερότητας σε τοπικό επίπεδο, το οποίο αποσκοπεί στον συντονισμό της διεθνούς βοήθειας στις προσφάτως απελευθερωθείσες και προσβάσιμες ζώνες στον νότο της Σομαλίας·

61.  εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι, μόλις από τον Δεκέμβριο του 2011, 13 δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης σκοτώθηκαν σε περιοχές της Σομαλίας που ελέγχονται από την κυβέρνηση και δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος όσον αφορά τη διαλεύκανση των υποθέσεων αυτών· υπογραμμίζει τη σημασία της διασφάλισης της ελευθερίας της έκφρασης και καλεί επιτακτικά τη νέα κυβέρνηση και τον πρόεδρο να εγκρίνουν μέτρα για την παροχή καλύτερης προστασίας στους δημοσιογράφους και τη διεξαγωγή αξιόπιστων ερευνών σχετικά με αυτούς τους φόνους·

62.  καλεί την ΕΕ και όλους τους περιφερειακούς και διεθνείς εταίρους να εκμεταλλευτούν στο έπακρο την ευκαιρία που παρέχεται με τη νέα κυβέρνηση στη Σομαλία η οποία, σε συνδυασμό με την διαφαινόμενη ελάττωση της πίεσης της Al-Shaabab στη χώρα, παρέχει τη δυνατότητα να αρχίσει μια νέα πολιτική εποχή στη Σομαλία· τονίζει, συνεπώς, ότι η διεθνής κοινότητα, και ιδίως η ΕΕ, πρέπει να είναι έτοιμη να παράσχει υποστήριξη στις νόμιμες και δημοκρατικές αρχές στον τομέα της οικοδόμησης θεσμικών ικανοτήτων, της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας, της αποστράτευσης, του αφοπλισμού και της επανένταξης, και να στηρίξει την κοινωνία των πολιτών· καλεί την ΥΕ/ΑΕ να διασφαλίσει ότι η δράση της ΕΕ στη Σομαλία ενθαρρύνει μια ελεύθερη και ανοικτή κοινωνία που σέβεται και τηρεί τα ανθρώπινα δικαιώματα, και ιδίως τα δικαιώματα των γυναικών και των μειονοτήτων, αφήνει περιθώρια χειραφέτησης των γυναικών και διασφαλίζει την ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών σε όλους τους τομείς της κοινωνίας·

63.  υπογραμμίζει το πολύ θετικό παράδειγμα της Σομαλιλάνδης, που κατέδειξε την ικανότητά της για ανάπτυξη και εδραίωση των δημοκρατικών, οικονομικών και διοικητικών της δομών για διάστημα άνω των είκοσι ετών καθώς και για τη δημιουργία μιας βιώσιμης δημοκρατικής διαδικασίας· διαπιστώνει ότι η Σομαλιλάνδη έχει μέχρι στιγμής επιδείξει ιδιαίτερη επιτυχία κατά την εδραίωση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην επικράτειά της και κατά τη συνεργασία για την καταπολέμηση της πειρατείας και της τρομοκρατίας· εκφράζει, ωστόσο, την ανησυχία ότι, σε περίπτωση που ανασυνταχθεί η Al-Shabaab στις ορεινές μεθοριακές περιοχές της, η Σομαλιλάνδη ενδέχεται να καταστεί ευάλωτη· τονίζει, ως εκ τούτου, ότι έχει ουσιαστική σημασία να υποστηριχθεί η Σομαλιλάνδη στον αγώνα της κατά της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης της οικονομικής διαφοροποίησης και της οικοδόμησης ικανοτήτων για την απασχόληση των νέων ώστε να περιοριστεί η στρατολόγηση των νέων· επισημαίνει πόσο σημαντική είναι για τη Σομαλιλάνδη η προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της περιοχής, ως μέσου αντιμετώπισης της ριζοσπαστικοποίησης περιοχών της επικράτειάς της που διακρίνονται από αστάθεια· καλεί την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ να υποστηρίξουν τη Σομαλιλάνδη στην ενίσχυση των αναπτυξιακών της προοπτικών και την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής της σταθερότητας· τονίζει ότι κατά την αναζήτηση λύσης για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και ασφάλεια στη Σομαλία, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί το θετικό παράδειγμα της σταθερότητας της Σομαλιλάνδης·

64.  επικροτεί την ένθερμη δήλωση υποστήριξης της Ύπατης Εκπροσώπου/Αντιπροέδρου για τους νέους ομοσπονδιακούς θεσμούς της Σομαλίας, κατά τη διάρκεια της μικρής συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών για τη Σομαλία, που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη και, πιο συγκεκριμένα, τη δέσμευσή της για μια τετραετή διαδικασία εδραίωσης των νέων ομοσπονδιακών θεσμικών οργάνων και της περιφερειακής διοίκησης, καθώς και για την πραγματοποίηση μιας διεθνούς διάσκεψης για τη Σομαλία το 2013· καλεί τη Σομαλιλάνδη και τις άλλες ομοσπονδιακές οντότητες να διαδραματίσουν ολοκληρωμένο και υποστηρικτικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τη νομική και πολιτική τους σχέση με τα νέα ομοσπονδιακά θεσμικά όργανα της Σομαλίας, με στόχο την επίτευξη ενός βιώσιμου, σταθερού και ευημερούντος ομοσπονδιακού κράτους της Σομαλίας·

Αιθιοπία και Ερυθραία

65.  επισημαίνει τον καίριο ρόλο της Αιθιοπίας για την πολιτική και οικονομική σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής· σημειώνει ότι στον πρώτο λόγο του, ο Hailemariam Desalegn, ο νέος πρωθυπουργός της Αιθιοπίας, τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα, για τη συμβολή στην ανάπτυξη μιας δημοκρατικής κουλτούρας και απόλυτου σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα· θεωρεί ότι η νέα αιθιοπική κυβέρνηση δίνει τη δυνατότητα να συζητήσει η Αιθιοπία όλα τα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος ή ανησυχίας, περιλαμβανομένων εκείνων όπου ενδέχεται να υπήρχε διάσταση απόψεων στο παρελθόν, και τονίζει τη σημασία της υποστήριξης της Αιθιοπίας στην πορεία της προς ένα νέο δημοκρατικό σύστημα, μέσω διαλόγου και συνεργασίας· υποστηρίζει την Αιθιοπία στον αγώνα της κατά της τρομοκρατίας, αλλά τονίζει ότι ο αγώνας αυτός πρέπει να διεξάγεται στο πλαίσιο του απόλυτου σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων·

66.  ελπίζει ότι, υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Hailemariam Desalegn, που ανέλαβε καθήκοντα στις 21 Σεπτεμβρίου 2012, η Αιθιοπία θα προχωρήσει σε μια διαδικασία γνήσιας δημοκρατικής μεταπολίτευσης, ώστε να υλοποιήσει το ισχυρό δημοκρατικό δυναμικό της, βάζοντας τέρμα στις παρεμβάσεις στη θρησκευτική ελευθερία και στις αστικές ελευθερίες· καλεί την ΕΥΕΔ, τον ειδικό εκπρόσωπο της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής και τον ειδικό εκπρόσωπο της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα να θέσουν στην Αιθιοπία το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως ζήτημα προτεραιότητας, ούτως ώστε η χώρα να εκμεταλλευθεί την ευκαιρία της συνεχιζόμενης πολιτικής μεταβολής για να πραγματοποιήσει μια γνήσια δημοκρατική μεταπολίτευση, θεμελιωμένη στην καίρια σημασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης και της πλήρους αναγνώρισης της ελευθερίας έκφρασης· καλεί την ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα να παραμείνουν σε επαγρύπνηση και να συνεχίσουν να αντιδρούν δραστήρια στη μεταπολίτευση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Αιθιοπία, να προωθήσουν την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών και να συνδέσουν την πολιτική, στρατιωτική και αναπτυξιακή βοήθεια με συγκεκριμένες δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες πρέπει να περιλαμβάνουν την απελευθέρωση όλων των κρατουμένων συνείδησης, όπως του Eskinder Nega και άλλων δημοσιογράφων, αγωνιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μελών της αντιπολίτευσης, την αποδοχή ειδικών εισηγητών του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα με απρόσκοπτη πρόσβαση σε όλες τις περιοχές και τις εγκαταστάσεις κράτησης, την κατάργηση ή τροποποίηση του νόμου για τις φιλανθρωπικές οργανώσεις και τους συλλόγους, καθώς και του αντιτρομοκρατικού νόμου, και την επιστροφή των εξόριστων μελών της αντιπολίτευσης· καλεί την ΕΕ να βρει καινοτόμους και ασφαλείς τρόπους για την παροχή οικονομικής και πολιτικής βοήθειας στην αγωνιζόμενη κοινωνία των πολιτών στην Αιθιοπία και να συμμετάσχει σε στενό διάλογο με τα εξόριστα και μη μέλη της αντιπολίτευσης·

67.  διαπιστώνει ότι αυτή τη στιγμή δεν υφίστανται στην Αιθιοπία ούτε ανεξάρτητη δικαιοσύνη ούτε ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, εξαιτίας μιας συντονισμένης εκστρατείας με στόχο την αποδυνάμωση και την παρεμπόδιση των δικαστών, τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης, τον εκφοβισμό της αντιπολίτευσης και τη φίμωση των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

68.  επισημαίνει ότι πολλοί δημοσιογράφοι έχουν εκδιωχθεί με τη χρήση του αντιτρομοκρατικού νόμου του 2009· καταγγέλλει την πρόσφατη εκστρατεία δικαστικών αγωγών που οδήγησαν το Ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο να καταδικάσει ερήμην τον ιστολόγο Elias Kifle σε ισόβια κάθειρξη και να επιβάλει στον Wubishet Taye, βοηθό αρχισυντάκτη τοπικής εφημερίδας, καθώς και την αρθρογράφο Reeyot Alemn, δεκατέσσερα χρόνια κάθειρξης· επικροτεί, ωστόσο, το γεγονός ότι δόθηκε πρόσφατα χάρη στους σουηδούς δημοσιογράφους Martin Schibbye και Johan Persson, μετά τον θάνατο του πρωθυπουργού Meles Zenawi· προτρέπει τους νέους κυβερνήτες να εφαρμόσουν τα ίδια κριτήρια σε όσους έχουν καταδικαστεί αυθαίρετα·

69.  τονίζει τις μεγάλες δυνατότητες του έργου του φράγματος του Κυανού Νείλου (Grand Renaissance Blue Nile Dam) στην περιοχή Benishangul-Gumuz της Αιθιοπίας για την παραγωγή καθαρής ενέργειας και την οικονομική ανάπτυξη ολόκληρης της περιοχής· υποστηρίζει τη διεθνή ομάδα εμπειρογνωμόνων που συγκροτήθηκε μεταξύ της Αιθιοπίας, του Σουδάν και της Αιγύπτου για το εν λόγω έργο και ζητεί στενότερη συνεννόηση σχετικά με τον επιμερισμό των υδάτινων πόρων του Νείλου και της ενέργειας που παράγεται από το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο που συνδέεται με το φράγμα·

70.  καλεί την κυβέρνηση της Αιθιοπίας να εγκρίνει επίσημα τις αποφάσεις οριοθέτησης από την Επιτροπή Συνόρων μεταξύ Ερυθραίας και Αιθιοπίας ως τελικές και δεσμευτικές, σύμφωνα με τις αποφάσεις 1907(2009) και 2023(2011) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και τα σχετικά ψηφίσματα της ΑΕ και της ΔΑΑ· καλεί, συνεπώς, την κυβέρνηση της Ερυθραίας να συμφωνήσει να συμμετάσχει σε διάλογο με την Αιθιοπία, προκειμένου να εξετασθεί η διαδικασία απεμπλοκής των στρατιωτικών δυνάμεων από τα σύνορα και επιτόπιας χάραξης των συνόρων, σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής Οριοθέτησης, έχοντας υπόψη τη σημασία της διατήρησης της ενότητας των κοινοτήτων, καθώς και η εξομάλυνση των σχέσεων με την Αιθιοπία, μεταξύ άλλων με το εκ νέου άνοιγμα των συνόρων· καλεί τη διεθνή κοινότητα να συνεργαστεί με την Ερυθραία και να υπερασπιστεί τα συμφέροντα και τις ανάγκες του λαού της Ερυθραίας, ασκώντας παράλληλα πιέσεις στο καθεστώς και τον στρατό ώστε να καταστεί δυνατή η είσοδος διεθνών οργανώσεων στην Ερυθραία, να γίνουν προετοιμασίες για τις από καιρό αναμενόμενες εκλογές και να ανοίξει ο πολιτικός ορίζοντας στη χώρα· επισημαίνει ότι κάθε βοήθεια της ΕΕ που δεν επιδιώκει ανθρωπιστικούς στόχους θα πρέπει να εξαρτάται αυστηρά από τη δέσμευση των αρχών της Ερυθραίας ότι θα διευκολύνουν τη μετάβαση προς τη δημοκρατία και τη βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, με τη χρήση διαφανών και χειροπιαστών σημείων αναφοράς, καθώς και τις στοιχειώδεις ανάγκες του λαού της Ερυθραίας· καλεί την Ερυθραία να απόσχει από την παροχή οποιασδήποτε στήριξης προς ένοπλες ομάδες που υπονομεύουν την ειρήνη και τη συμφιλίωση στη Σομαλία και γενικότερα τη σταθερότητα της περιοχής· ζητεί ελευθερία του λόγου, του Τύπου και θρησκευτική ελευθερία, καθώς και ελεύθερες και δίκαιες εκλογές και δημοκρατία στη χώρα· ζητεί την άμεση απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, συμπεριλαμβανομένου του φυλακισμένου δημοσιογράφου Dawit Isaac ο οποίος κρατείται χωρίς δίκη εδώ και πάνω από 4 000 ημέρες·

o
o   o

71.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, στην ΕΥΕΔ, στα κράτη μέλη της ΕΕ, στον ειδικό εντεταλμένο της ΕΕ για το Σουδάν, τον ειδικό εντεταλμένο της ΕΕ για το Κέρας της Αφρικής, την κυβέρνηση της Τουρκίας, το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών, το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, την Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης, το Παναφρικανικό Κοινοβούλιο, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια της Διακυβερνητικής Αρχής για την Ανάπτυξη (ΔΑΑ) και τις αρχές της Σομαλιλάνδης.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2012)0203.
(2) ΕΕ C 46 Ε της 24.2.2010, σ. 102.
(3) ΕΕ C 349 Ε της 22.12.2010, σ. 51.
(4) ΕΕ C 377 Ε της 7.12.2012, σ. 35.
(5) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2012)0334.


Αναπτυξιακές πτυχές των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σε θέματα γενετικών πόρων
PDF 405kWORD 40k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013 σχετικά με τις αναπτυξιακές πτυχές των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για τους γενετικούς πόρους: οι επιπτώσεις στη μείωση της φτώχειας στις αναπτυσσόμενες χώρες (2012/2135(INI))
P7_TA(2013)0007A7-0423/2012

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη σύμβαση του 1992 για τη βιολογική ποικιλότητα (ΣΒΠ),

–  έχοντας υπόψη το επισυναπτόμενο στη ΣΒΠ πρωτόκολλο της Ναγκόγια του 2010 σχετικά με την πρόσβαση στους γενετικούς πόρους και τη δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους,

–  έχοντας υπόψη τη διεθνή συνθήκη σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία του 2001,

–  έχοντας υπόψη τη συνθήκη συνεργασίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας του 2002,

–  έχοντας υπόψη τη διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών, η οποία εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση στις 13 Σεπτεμβρίου 2007,

–  έχοντας υπόψη τη σύμβαση για τους αυτόχθονες και νομαδικούς πληθυσμούς της ΔΟΕ (αριθ. 169),

–  έχοντας υπόψη τη διεθνή σύμβαση για την προστασία των νέων ποικιλιών φυτών, όπως αναθεωρήθηκε στη Γενεύη στις 19 Μαρτίου 1991,

–  έχοντας υπόψη τη συμφωνία του ΠΟΕ του 1995 για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου,

–  έχοντας υπόψη τη διεθνή συνθήκη σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία του 2002 και το πλαίσιο του ΠΟΥ του 2011 σχετικά με τους ιούς της γρίπης,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 6ης Ιουλίου 1998 για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 7ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά με τους στρατηγικούς στόχους της ΕΕ ενόψει της 10ης Συνόδου της Διάσκεψης των Συμβαλλομένων Μερών στη Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (ΣΒΠ), που συνήλθε στη Ναγκόγια (Ιαπωνία) από τις 18 έως τις 29 Οκτωβρίου 2010(2),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών με τίτλο «Η ασφάλεια ζωής μας, το φυσικό μας κεφάλαιο: στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020» (COM(2011)0244),

–  έχοντας υπόψη τις δραστηριότητες και τις εκθέσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής της Παγκόσμιας Οργάνωσης για τη Διανοητική Ιδιοκτησία, τους γενετικούς πόρους, τις παραδοσιακές γνώσεις και τη λαϊκή παράδοση,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της συνεδρίασης της ομάδας τεχνικών και νομικών εμπειρογνωμόνων για τις παραδοσιακές γνώσεις που συνδέονται με τους γενετικούς πόρους στο πλαίσιο του διεθνούς καθεστώτος πρόσβασης και συμμετοχής στα οφέλη, UNEP/CBD/WG-ABS/8/2, 2009,

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη που ζήτησε η Επιτροπή Ανάπτυξης του Κοινοβουλίου με τίτλο «Δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί γενετικών πόρων και η καταπολέμηση της φτώχειας» (2011),

–  έχοντας υπόψη τη σύμβαση Ramsar για τους υγρότοπους του 1971,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του 1973 για το διεθνές εμπόριο των απειλούμενων με εξάλειψη αγρίων ειδών πανίδας και χλωρίδας (CΙΤΕS),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ανάπτυξης και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου και Επιτροπής Νομικών Θεμάτων (Α7-0423/2012),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 70% του φτωχού πληθυσμού του πλανήτη που κατοικεί σε αγροτικές και αστικές περιοχές εξαρτάται άμεσα από τη βιοποικιλότητα για την επιβίωση και την ευημερία του·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κύριοι στόχοι της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα (ΣΒΠ) είναι η προώθηση της διατήρησης και βιώσιμης χρήσης της βιοποικιλότητας και η αντιμετώπιση των εμποδίων στη χρήση της·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πάροχοι γενετικών πόρων (ΓΠ) και οι κάτοχοι συναφών παραδοσιακών γνώσεων (ΠΓ) συχνά ανήκουν σε αναπτυσσόμενες χώρες, πλούσιες σε βιοποικιλότητα·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εθνικές νομοθεσίες για την πρόσβαση και συμμετοχή στα οφέλη (ΠΣΟ), που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας της ΣΒΠ, προέκυψαν ως απάντηση στις πρακτικές βιοδιερεύνησης και βιοπειρατείας·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κοινός ορισμός της βιοπειρατείας είναι η βιομηχανική πρακτική της ιδιωτικοποίησης και κατοχύρωσης με διπλώματα ευρεσιτεχνίας των παραδοσιακών γνώσεων ή γενετικών πόρων αυτοχθόνων πληθυσμών, χωρίς έγκριση των χωρών προέλευσης ή την παροχή αποζημίωσης σε αυτές·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΣΒΠ και το Πρωτόκολλο Ναγκόγια υποχρεώνει τα άτομα που αναζητούν βιολογικούς πόρους να εξασφαλίζουν «συναίνεση μετά από ενημέρωση» των χωρών προέλευσης και να καταλήγουν σε «αμοιβαίως συμφωνηθέντες όρους» με τις χώρες αυτές ή τις γηγενείς και τοπικές κοινότητες σε σχέση με τις παραδοσιακές γνώσεις σε συνδυασμό με τους γενετικούς πόρους, και να μοιράζονται τα οφέλη της βιοδιερεύνησης με τις χώρες και τις κοινότητες αυτές·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το εξελισσόμενο καθεστώς πρόσβασης και συμμετοχής στα οφέλη (ΠΣΟ) δυνάμει της ΣΒΠ λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον ΠΟΕ και τη συμφωνία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (ΠΟΕ-TRIPS), την Παγκόσμια Οργάνωση Διανοητικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΔΙ), τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), τη διεθνή σύμβαση για την προστασία των νέων ποικιλιών φυτών (UPOV), και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ)·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διακυβέρνηση της ΠΣΟ αντικατοπτρίζεται επίσης σε ορισμένα μέσα σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, μεταξύ άλλων την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948, το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα του 1996 και το Διεθνές Σύμφωνο για τα οικονομικά, κοινωνικά και μορφωτικά δικαιώματα·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 27 παράγραφος 3 στοιχείο β) της συμφωνίας του ΠΟΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (TRIPS) δίνει το δικαίωμα στις κυβερνήσεις να αποκλείουν από τη δυνατότητα κατοχύρωσης με διπλώματα ευρεσιτεχνίας φυτά, ζώα και «βασικές» βιολογικές διεργασίες, ενώ οι μικροοργανισμοί και οι μη βιολογικές και μικροβιολογικές διεργασίες είναι επιλέξιμες για κατοχύρωση με διπλώματα ευρεσιτεχνίας·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βιοποικιλότητα παρέχει ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών οικοσυστήματος, όπως τα τοπικά ύδατα, η παροχή τροφής, τα υλικά για τη διατήρηση των μέσων βιοπορισμού και η ρύθμιση του κλίματος· και λαμβάνοντας υπόψη ότι η υποβάθμιση του περιβάλλοντος δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση ευρέος φάσματος ειδών και γενετικών πόρων ως βάσης για την επισιτιστική ασφάλεια και τη βιώσιμη γεωργική ανάπτυξη·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεθνής συνθήκη σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία (ITPGR), η οποία αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), στοχεύει στη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση των φυτογενετικών πόρων για τα τρόφιμα και τη γεωργία και στη δίκαιη και ισότιμη κατανομή των οφελών που προκύπτουν από τη χρήση τους, σύμφωνα με τη ΣΒΠ·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέλη του ΟΟΣΑ στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε γενετικούς πόρους από το εξωτερικό ειδικά για τις καλλιέργειες, οπότε η διεθνής συνεργασία για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση γενετικών πόρων αποκτά ουσιώδη σημασία·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με εκτιμήσεις τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού εξαρτώνται από φυτικά παραδοσιακά φάρμακα και ότι κατά προσέγγιση το ήμισυ των συνθετικών φαρμάκων προέρχονται από τη φύση·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες διεθνείς συμβάσεις και συμφωνίες εξετάζουν το ζήτημα των παραδοσιακών γνώσεων, μεταξύ άλλων η Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (ΣΒΠ), η διεθνής συνθήκη σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία (ITPGR), η διακήρυξη των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων πληθυσμών (DRIPS), η σύμβαση της Unesco για την προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 8 στοιχείο ι) της ΣΒΠ υποχρεώνει τα συμβαλλόμενα μέρη να σέβονται, να προστατεύουν και να διατηρούν τις παραδοσιακές γνώσεις και να «ενθαρρύνουν την ισόρροπη κατανομή των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από τη χρησιμοποίηση» αυτών των γνώσεων·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών του 2007 επιβεβαιώνει το δικαίωμα διατήρησης, ελέγχου, προστασίας και ανάπτυξης των παραδοσιακών γνώσεών τους·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2009, η Γενική Συνέλευση της ΠΟΔΙ έδωσε την εντολή στη διακυβερνητική επιτροπή της (IGC) να αναπτύξει ένα διεθνές μέσο για την προστασία των γενετικών πόρων, των παραδοσιακών γνώσεων και της λαϊκής παράδοσης·

I.Γενετική ποικιλότητα και ΑΣΧ

1.  υπενθυμίζει την άμεση σύνδεση μεταξύ της προστασίας της βιοποικιλότητας και της επίτευξης των ΑΣΧ, και ιδίως του πρώτου ΑΣΧ που εστιάζει στην εξάλειψη της έσχατης ένδειας και της πείνας: τονίζει τη σημασία της υγιεινής βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων για τη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία στο πλαίσιο μιας βιώσιμης αναπτυξιακής προοπτικής·

2.  επισημαίνει ότι η ΣΒΠ διαφέρει σημαντικά από άλλες διεθνείς περιβαλλοντικές συνθήκες, διότι αποδίδει έναν ακριβή και εξέχοντα ρόλο στα ζητήματα της ορθότητας, της ισότητας και της δικαιοσύνης στο πλαίσιο της διατήρησης και χρήσης της βιοποικιλότητας·

3.  υπογραμμίζει το γεγονός ότι, μολονότι δεν υπάρχει γενικά αποδεκτός ορισμός του όρου «βιοπειρατεία», ο όρος αυτός μπορεί να αναφέρεται στην κατάχρηση ή/και την παράνομη εξασφάλιση εμπορικού οφέλους από τη χρήση παραδοσιακών γνώσεων και γενετικών πόρων και τονίζει ότι πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την αποσαφήνιση και την παγίωση της νομικής ορολογίας, ιδιαίτερα με σκοπό τον ορισμό του όρου «βιοπειρατεία» με βάση έγκυρα στοιχεία·

4.  τονίζει τις προκλήσεις που θέτουν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (ΔΠΙ) επί γενετικών πόρων και παραδοσιακών γνώσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες όσον αφορά την πρόσβαση στα φάρμακα, την παραγωγή γενόσημων φαρμάκων και την πρόσβαση των αγροτών σε σπόρους· τονίζει, αντίστοιχα, ότι η εμπορική πολιτική της ΕΕ σχετικά με τα ΔΠΙ πρέπει να είναι συνεπής με τον στόχο της συνοχής της αναπτυξιακής πολιτικής, όπως ορίζεται στη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

5.  υπενθυμίζει ότι η ΣΒΠ και το πρωτόκολλο της Ναγκόγια αποτελούν το βασικό πλαίσιο διακυβέρνησης της πρόσβασης και συμμετοχής στα οφέλη (ΠΣΟ)· επισημαίνει ότι η διακυβέρνηση σχετικά με τα ΔΠΙ, τους γενετικούς πόρους και τη μείωση της φτώχειας αφορά επίσης τον ΠΟΕ, τον ΟΤΓ (FAO), τον ΠΟΥ και την Παγκόσμια Οργάνωση Διανοητικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΔΙ), με αποτέλεσμα να εγείρονται προκλήσεις όσον αφορά τη διασφάλιση συνεκτικής προσέγγισης στο πλαίσιο της υποστήριξής τους προς το καθεστώς της ΣΒΠ· επιμένει ότι οι ανωτέρω διεθνείς οργανισμοί πρέπει να υποστηρίζουν και να μην αντίκεινται στο καθεστώς της ΣΒΠ·

6.  αναγνωρίζει για άλλη μια φορά τα καθοριστικής σημασίας επιτεύγματα όσον αφορά τη διεθνή προστασία των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων λαών έναντι των γενετικών και λοιπών πόρων τους και των παραδοσιακών γνώσεων που συνδέονται με αυτούς, δικαιώματα που κατοχυρώνονται στη διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών, στη Σύμβαση αριθ. 169 της ΔΟΕ, στο άρθρο 8 παράγραφος Ι της ΣΒΠ και στο Πρωτόκολλο της Ναγκόγια· εκφράζει την ανησυχία του για την γενετική υποβάθμιση η οποία συμβαίνει ως αποτέλεσμα της σχεδόν αποκλειστικής κυριαρχίας στην αγορά βιομηχανικά παραχθέντων σπόρων, δηλαδή σπόρων που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, σε βάρος παραδοσιακών ποικιλιών σπόρων·

Γεωργία και υγεία

7.  υπενθυμίζει την ανάγκη για ευρύ φάσμα γενετικών πόρων για τη διατροφή και τη γεωργία (ΓΠΔΓ) με σκοπό τη διασφάλιση της παροχής καλύτερων υπηρεσιών οικοσυστήματος· τονίζει ότι η χρήση ΓΠΔΓ είναι σημαντική για την επισιτιστική ασφάλεια, τη γεωργική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής·

8.  τονίζει ότι η επίτευξη του πρώτου ΑΣΧ εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τον τρόπο διαχείρισης των γεωργικών οικοσυστημάτων· υπογραμμίζει, σε αυτό το πλαίσιο, ότι ενώ η μείωση του αρνητικού αντικτύπου που ενδέχεται να έχει η γεωργία στο περιβάλλον απαιτεί ευρύ φάσμα γενετικής ποικιλότητας των καλλιεργειών για τη διασφάλιση της παροχής καλύτερων υπηρεσιών οικοσυστήματος, η ποικιλότητα των καλλιεργειών δίνει τη δυνατότητα, ιδίως σε φτωχούς γεωργούς και σε κατόχους μικρών αγροτικών εκμεταλλεύσεων να διαφοροποιούν τη διατροφή και το εισόδημά τους· τονίζει επίσης ότι η γενετική ποικιλότητα των καλλιεργειών παρέχει ανθεκτικότητα στην αλλαγή του κλίματος·

9.  υπενθυμίζει ότι οι άγριες ποικιλίες καλλιεργούμενων φυτών που είναι σημαντικές για την επισιτιστική ασφάλεια των κρατών μελών της ΕΕ απαντώνται ευρέως στις αναπτυσσόμενες χώρες· ζητεί από την ΕΕ, στο πλαίσιο της σύμβασης για την προστασία των νέων ποικιλιών φυτών (UPOV), να μην υποστηρίξει τη θέσπιση νομοθεσίας η οποία μπορεί να δημιουργήσει εμπόδια στην εξάρτηση των γεωργών από τους σπόρους συγκομιδής, καθώς κάτι τέτοιο θα συνιστούσε παραβίαση του δικαιώματος στην τροφή στις αναπτυσσόμενες χώρες·

10.  υπενθυμίζει ότι η «εξαίρεση των γεωργών», δυνάμει της σύμβασης UPOV, είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς επιτρέπει στους γεωργούς να αποθηκεύουν σπόρους που προέρχονται από νέες ποικιλίες και να τους σπέρνουν εκ νέου για τους συνήθεις επισιτιστικούς σκοπούς (ενισχύοντας έτσι την επισιτιστική ασφάλεια)· ωστόσο, εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, παρότι το συμφέρον των αναπτυσσόμενων χωρών υπαγορεύει τη διατήρηση και την επέκταση των εξαιρέσεων από τα δικαιώματα των δημιουργών νέων ποικιλιών, τα δικαιώματα των γεωργών έχουν αποδυναμωθεί μέσω των αλλεπάλληλων μεταρρυθμίσεων της σύμβασης UPOV·

11.  σημειώνει ότι ο FAO έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στην ανάπτυξη εξειδικευμένων καθεστώτων ΠΣΟ που αφορούν τα τρόφιμα και τη γεωργία· καλεί την ΕΕ να στηρίξει τα αιτήματα των αναπτυσσόμενων χωρών για τη διασφάλιση κατάλληλης συμμετοχής στα οφέλη σε κάθε νέο τομεακό μηχανισμό/μέσο στο πλαίσιο του FAO καθώς και για τη διασφάλιση της συνέπειας και την ενίσχυση της συνέργειας με τη ΣΒΠ και το Πρωτόκολλο της Ναγκόγια·

12.  υπενθυμίζει ότι οι γενετικοί πόροι, μεταξύ άλλων με τη μορφή φαρμακευτικών προϊόντων φυτικής προελεύσεως, συνεισφέρουν σημαντικά στην Ε&Α στον τομέα των φαρμάκων και στην πρόσβαση στα φάρμακα· επαναλαμβάνει ότι τα ΔΠΙ δεν πρέπει να παρεμποδίζουν την πρόσβαση σε οικονομικώς προσιτά φάρμακα, ιδίως εάν αυτά τα ΔΠΙ αφορούν γενετικούς πόρους που προέρχονται από αναπτυσσόμενες χώρες·

13.  καλεί την ΕΕ να μην πιέζει τις αναπτυσσόμενες χώρες, και ιδίως τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) να αποδέχονται μέσω διμερών συμφωνιών εκτεταμένα πρότυπα πνευματικής ιδιοκτησίας, για παράδειγμα σχετικά με τους σπόρους και τα φάρμακα, σύμφωνα με τη συνοχή της πολιτικής της ΕΕ υπέρ της ανάπτυξης (PCD)·

14.  επισημαίνει ότι η καταπολέμηση της βιοπειρατείας συνεπάγεται την εφαρμογή και αναβάθμιση των υφιστάμενων συμφωνιών πολυμερούς πρόσβασης και συμμετοχής στα οφέλη στους τομείς της γεωργίας και της υγείας, όπως η διεθνής συνθήκη σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία – για παράδειγμα μέσω της εξέτασης νέων τρόπων συγκέντρωσης πόρων για το ταμείο συμμετοχής στα οφέλη – ή η διακυβερνητική διάσκεψη του ΠΟΥ για την ετοιμότητα σχετικά με την πανδημία γρίπης·

15.  είναι της άποψης ότι οι μελλοντικές διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες με σκοπό την εναρμόνιση, και ιδιαίτερα αυτές που αφορούν το φάσμα των εξαιρέσεων και των περιορισμών των δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας, απαιτούν προσεκτικό έλεγχο υπό το πρίσμα της ανάπτυξης, με σκοπό την επίτευξη συνολικής ισότητας για τη δημόσια υγεία σύμφωνα με το πνεύμα της εφαρμογής της παραγράφου 6 της δήλωσης της Ντόχα σχετικά με τη Συμφωνία TRIPS, προστατεύοντας την τοπική γνώση και, όσον αφορά τα δικαιώματα των καλλιεργητών φυτών, εξασφαλίζοντάς τους την πρόσβαση στους σπόρους·

ΙΙ.  Δικαιώματα αυτοχθόνων και τοπικών κοινοτήτων στις παραδοσιακές γνώσεις

16.  σημειώνει ότι ως παραδοσιακές γνώσεις νοούνται οι γνώσεις που κατέχουν συγκεκριμένες αυτόχθονες και παραδοσιακές κοινότητες και τις οποίες μοιράζονται πολλά τμήματα της κοινωνίας μιας συγκεκριμένης περιοχής ή χώρας· επισημαίνει ότι οι παραδοσιακές γνώσεις περιλαμβάνουν 'άυλες αξίες' και ότι η διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς έχει όντως πρωταρχική σημασία σε όλες τις εκφάνσεις της μεταξύ άλλων κοινωνικές, θρησκευτικές, πολιτισμικές αξίες και αισθητική αξία του τοπίου·

17.  επισημαίνει ότι τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού εξαρτώνται από φυτικά παραδοσιακά φάρμακα· θεωρεί επομένως ότι λόγω της βιοπειρατείας υφίστανται ισχυροί λόγοι για την προστασία των παραδοσιακών γνώσεων, ιδίως όταν συνδέονται με γενετικούς πόρους που έχουν οικονομική αξία για τη βιομηχανία·

18.  επισημαίνει τον κίνδυνο της αξιολόγησης των παραδοσιακών γνώσεων μόνο από εμπορική άποψη· σημειώνει ότι το υφιστάμενο πλαίσιο ΔΠΙ δεν καλύπτει ένα τόσο ετερογενές σύνολο, όπως είναι οι κάτοχοι παραδοσιακών γνώσεων· τονίζει, ως εκ τούτου, την ανάγκη ορισμού ενός sui generis διεθνούς καθεστώτος ΔΠΙ, το οποίο θα διαφυλάσσει τα ποικίλα συμφέροντα των τοπικών κοινοτήτων και θα αντικατοπτρίζει το εθιμικό δίκαιο κ.λπ.·

19.  σημειώνει με ανησυχία ότι στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κάτοχοι παραδοσιακών γνώσεων περιλαμβάνονται η παρακολούθηση και η επιβολή, ήτοι η αποκάλυψη των παραβιάσεων και η έγκαιρη προσφυγή σε ένδικα μέσα· εκφράζει τη λύπη του σε αυτό το πλαίσιο για το γεγονός ότι οι παραδοσιακές γνώσεις που σχετίζονται με τους γενετικούς πόρους δεν καλύπτονται από κανένα εκ των μέτρων παρακολούθησης του Πρωτοκόλλου της Ναγκόγια, καθώς δεν υφίσταται υποχρέωση δημοσιοποίησης στο «σημείο ελέγχου» των πληροφοριών σχετικά με τις παραδοσιακές γνώσεις που χρησιμοποιούνται ενώ το διεθνώς αναγνωρισμένο πιστοποιητικό συμμόρφωσης δεν καλύπτει παραδοσιακές γνώσεις που σχετίζονται με γενετικούς πόρους, γεγονός το οποίο περιορίζει τις δυνατότητες εντοπισμού περιπτώσεων βιοπειρατείας που αφορούν τέτοιες παραδοσιακές γνώσεις· θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να παράσχει στις παραδοσιακές γνώσεις τουλάχιστον το ίδιο επίπεδο προστασίας με αυτό των γενετικών πόρων κατά την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Ναγκόγια·

20.  τονίζει ότι οι κανονισμοί που θεσπίζονται για την προστασία των γενετικών πόρων και των σχετικών παραδοσιακών γνώσεων πρέπει να συμμορφώνονται με τις διεθνείς δεσμεύσεις που έχουν ληφθεί για την προαγωγή και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων πληθυσμών όπως διαφυλάσσονται μέσω της διακήρυξης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών του 2007 (UNDRIP) και της Σύμβασης της ΔΟΕ του 1989 περί των ιθαγενών λαών και των λαών με φυλετική συγκρότηση (αριθ. 169)·

21.  αναγνωρίζει το ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει το σύστημα δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην προώθηση της καινοτομίας, της μεταφοράς και της διάδοσης τεχνολογίας προς το κοινό όφελος των ενδιαφερομένων, των προμηθευτών, των κατόχων και των χρηστών γενετικών πόρων, των παραγώγων τους και των παραδοσιακών γνώσεων που συνδέονται μαζί τους, κατά τρόπο που να συμβάλλει στη συλλογική ευημερία και την ανάπτυξη, υπογραμμίζοντας ωστόσο την ανάγκη να αποφευχθούν οι αρνητικές συνέπειες των ΔΔΙ και του συστήματος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που θα μπορούσαν να υποστούν οι εγχώριες κοινότητες κατά την εφαρμογή των παραδοσιακών τους γνώσεων, των νόμων, των πρακτικών και του συστήματος γνώσεών τους και στην ικανότητά τους να χρησιμοποιούν, να αναπτύσσουν, να δημιουργούν και να προστατεύουν τη γνώση τους σε σχέση με τους γενετικούς πόρους· τονίζει ότι, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, οι συμβάσεις μεταξύ των μερών θα μπορούσαν να θεωρηθούν από τους εγχώριους πληθυσμούς ή τις τοπικές κοινότητες ως πιο εφαρμόσιμη λύση για να μοιράζονται τα οφέλη και να προστατεύονται τα συμφέροντά τους με ταυτόχρονη προστασία του περιβάλλοντος και πρόληψη κοινωνικών και οικονομικών ζημιών, για παράδειγμα μέσω ρητρών διασφάλισης·

ΙΙΙ.  Αντιμετώπιση της βιοπειρατείας– η μελλοντική πορεία

22.  επισημαίνει ότι η βιοπειρατεία μπορεί να αποδοθεί στην έλλειψη εθνικών κανονισμών και μηχανισμών επιβολής στις αναπτυσσόμενες χώρες καθώς και στην έλλειψη μηχανισμού συμμόρφωσης στις αναπτυγμένες χώρες, ο οποίος διασφαλίζει ότι οι γενετικοί πόροι αποκτήθηκαν σύμφωνα με τις προϋποθέσεις για συναίνεση μετά από ενημέρωση και για αμοιβαίως συμφωνηθέντες όρους που συνάδουν με την εθνική νομοθεσία για την ΠΣΟ των χωρών παρόχων· επιδοκιμάζει, σε αυτό το πλαίσιο, το σχέδιο κανονισμού που υποβλήθηκε από την Επιτροπή και έχει ως στόχο την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Ναγκόγια σχετικά με την πρόσβαση στους γενετικούς πόρους και τη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους· επιμένει επίσης στη σημασία της παροχής αποτελεσματικών μηχανισμών προσφυγής σε περιπτώσεις διαφορών και πρόσβασης στη δικαιοσύνη·

23.  υπενθυμίζει ότι η αποτελεσματική εφαρμογή του πρωτοκόλλου εξαρτάται από δράσεις που πρέπει να αναληφθούν τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις ανεπτυγμένες χώρες· σημειώνει ότι η κατάρτιση νομοθεσίας ΠΣΟ στις αναπτυσσόμενες χώρες αποτελεί προϋπόθεση για την υποχρέωση των χωρών χρηστών να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις για συναίνεση μετά από ενημέρωση· επισημαίνει, εντούτοις, ότι το εν λόγω αίτημα συνιστά πραγματική πρόκληση για αυτές τις χώρες, καθώς απαιτεί την οικοδόμηση σημαντικής νομικής και θεσμικής ικανότητας·

24.  τονίζει ότι οι στόχοι της ΣΒΠ θα επιτευχθούν μόνο εάν εξασφαλιστεί δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να ζητήσουν την ταχεία επικύρωση του πρωτοκόλλου της Ναγκόγια με σκοπό την καταπολέμηση της βιοπειρατείας και την ενίσχυση της δικαιοσύνης και της ισότητας στην ανταλλαγή γενετικών πόρων· επισημαίνει τον ρόλο της αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΕ στο πλαίσιο της παροχής βοήθειας στις αναπτυσσόμενες χώρες για την οικοδόμηση νομικής και θεσμικής ικανότητας σχετικά με ζητήματα πρόσβασης και συμμετοχής στα οφέλη· πιστεύει ότι πρέπει να παρασχεθεί στήριξη στις αναπτυσσόμενες χώρες για την ανάπτυξη βάσεων δεδομένων παραδοσιακών γνώσεων και για την κατανόηση των συστημάτων υποβολής αιτήσεων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας·

25.  επαναλαμβάνει, στο πλαίσιο του ψηφίσματός του της 10ης Μαΐου 2012 σχετικά με την κατοχύρωση των κατ’ ουσία βιολογικών διεργασιών με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας(3), ότι μία υπέρ το δέον ευρεία προστασία της δημιουργίας σπόρων μέσω διπλώματος ευρεσιτεχνίας μπορεί να παρεμποδίσει την καινοτομία και την πρόοδο, προς ζημία των μικρομεσαίων δημιουργών, καθώς θα εμποδίζει την πρόσβασή τους στους γενετικούς πόρους·

Βελτίωση των απαιτήσεων όσον αφορά τις βάσεις δεδομένων και τη δημοσιοποίηση σχετικά με τους γενετικούς πόρους και τις παραδοσιακές γνώσεις

26.  εφιστά την προσοχή στην πρόταση που υποβλήθηκε από τις αναπτυσσόμενες χώρες για έναν δεσμευτικό κανονισμό που θα απαιτεί από τους αιτούντες δίπλωμα ευρεσιτεχνίας: α) να δημοσιοποιούν την πηγή και προέλευση των γενετικών πόρων και των παραδοσιακών γνώσεων που χρησιμοποιούνται σε εφευρέσεις, β) να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία συναίνεσης μετά από ενημέρωση των αρμόδιων αρχών στη χώρα πάροχο και γ) να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία δίκαιης και ισότιμης συμμετοχής σε οφέλη που να πιστοποιείται μέσω διεθνούς πιστοποιητικού προέλευσης·

27.  εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη σαφών στατιστικών στοιχείων σχετικά με τη βιοπειρατεία και την κατάχρηση και καλεί την ΕΕ να διεξαγάγει περαιτέρω έρευνες και να δημοσιοποιήσει πληροφορίες στον εν λόγω τομέα για τη διόρθωση αυτής της κατάστασης· τονίζει επίσης ότι απαιτούνται καλύτερα δεδομένα σχετικά με τον αριθμό και το περιεχόμενο των συμβάσεων ΠΣΟ· θεωρεί ότι για τη συλλογή των δεδομένων αυτών πρέπει να δημιουργηθεί ένα σύστημα κοινοποιήσεων και βάσης δεδομένων μέσω του μηχανισμού διαλογής της ΣΒΠ·

28.  πιστεύει ότι ένα δεσμευτικό μέσο αποτελεί τον ασφαλέστερο τρόπο εφαρμογής μέτρων σχετικών με τη βιοποικιλότητα στο σύστημα ΔΠΙ από τις χώρες χρήστες· ζητεί τη λήψη μέτρων ώστε να εξαρτηθεί η χορήγηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας από τη συμμόρφωση με την υποχρεωτική δημοσιοποίηση της προέλευσης οιωνδήποτε γενετικών πόρων/παραδοσιακών γνώσεων κατά την υποβολή αίτησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας· τονίζει ότι μια τέτοια δημοσιοποίηση πρέπει να περιλαμβάνει αποδεικτικά στοιχεία για το ότι οι εν λόγω γενετικοί πόροι/παραδοσιακές γνώσεις έχουν αποκτηθεί σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες (δηλαδή μετά από ενημερωμένη συναίνεση και αμοιβαίως συμφωνηθέντες όρους)·

29.  τονίζει ότι ένα διεθνές μέσο που περιλαμβάνει απαιτήσεις δημοσιοποίησης και δημιουργίας βάσεων δεδομένων για την προστασία των γενετικών πόρων δεν αντικαθιστά έναν αποτελεσματικό μηχανισμό πρόσβασης και συμμετοχής στα οφέλη σε εθνικό επίπεδο·

30.  θεωρεί ότι η άμεση κοινοποίηση από χρήστες εταιρειών που χρησιμοποιούν γενετικούς πόρους ή σχετικές παραδοσιακές γνώσεις, η χρήση πιστοποιητικών συμμόρφωσης και η διερεύνηση επιλογών επίλυσης διαφορών εντός και εκτός της εθνικής δικαιοδοσίας μπορεί επίσης να συνεισφέρει αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση ενδεχόμενων υποθέσεων βιοπειρατείας·

31.  εκτιμά ότι ένα σαφές και συνεκτικό σύστημα δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας μπορεί να συντελέσει στη δημιουργία γνώσεων και στη διάδοσή τους στις αναπτυσσόμενες χώρες, προς όφελος της τοπικής επιχειρηματικότητας, της έρευνας, της εκπαίδευσης και στην ανακούφιση της φτώχειας·

Επιδίωξη ενός συνεκτικού συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης

32.  επιμένει ότι η συμφωνία TRIPS του ΠΟΕ πρέπει να είναι συμβατή με τη ΣΒΠ και το Πρωτόκολλο της Ναγκόγια και, ως εκ τούτου, θεωρεί σημαντικό να θεσπιστούν υποχρεώσεις δημοσιοποίησης της προέλευσης των γενετικών πόρων στο πλαίσιο των διαδικασιών χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, και συνεπώς να δοθεί η δυνατότητα ελέγχου του κατά πόσον αποκτήθηκαν νομίμως σύμφωνα με τη συναίνεση μετά από ενημέρωση και τους αμοιβαία συμφωνηθέντες όρους·

33.  τονίζει ότι τέτοιες απαιτήσεις μπορούν να θεσπιστούν μέσω τροποποίησης της συμφωνίας TRIPS του ΠΟΕ ή στο πλαίσιο της ΠΟΔΙ, στο πλαίσιο των υπό εξέλιξη συζητήσεων σχετικά με τη δημιουργία νέου διεθνούς νομικού μέσου ή νομικών μέσων για την αποτελεσματική προστασία των γενετικών πόρων, των παραδοσιακών γνώσεων και της λαϊκής παράδοσης· ζητεί από την ΕΕ, ιδιαίτερα, να υποστηρίξει, σύμφωνα με την ΣΒΠ, το αίτημα των αναπτυσσόμενων χωρών για την τροποποίηση της συμφωνίας TRIPS του ΠΟΕ μέσω της εισαγωγής ενός νέου άρθρου 29α σχετικά με τη δημοσιοποίηση της προέλευσης των γενετικών πόρων ή/και σχετικών παραδοσιακών γνώσεων σύμφωνα με το Πρωτόκολλο της Ναγκόγια· επιδοκιμάζει ως πρώτο βήμα το γεγονός ότι η πρόταση κανονισμού της ΕΕ σχετικά με την πρόσβαση σε γενετικούς πόρους και τη συμμετοχή στα οφέλη προβλέπει υποχρεωτική απαίτηση να δημοσιοποιείται η προέλευση οιωνδήποτε γενετικών πόρων και σχετικών παραδοσιακών γνώσεων·

34.  καλεί την Επιτροπή να αναθέσει στους διαπραγματευτές που διαθέτει στους κόλπους της διακυβερνητικής επιτροπής της ΠΟΔΙ και του συμβουλίου που είναι επιφορτισμένο με την αναθεώρηση της συμφωνίας TRIPS, να λάβουν το Πρωτόκολλο της Ναγκόγια ως σημείο εκκίνησης και να επικεντρώσουν το ενδιαφέρον τους κατά τις διαπραγματεύσεις στην εναρμόνιση μεταξύ του νομικού πλαισίου της ΣΒΠ(4) και του πρωτοκόλλου της Ναγκόγια, του ΠΟΔΙ, της TRIPS, της ITPGRFA(5) και της UPOV(6), καθώς επίσης και της UNCLOS(7) όσον αφορά τους θαλάσσιους γενετικούς πόρους, αφετέρου· επισημαίνει ότι η συμφωνία TRIPS αποκλείει κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου τις Λιγότερο Αναπτυγμένες Χώρες(8)· τονίζει ότι αυτή η προσέγγιση πρέπει να διαφυλαχθεί σε σχέση με τυχόν αναθεωρήσεις που μπορούν να προέρχονται από τη διαδικασία CBD-Ναγκόγια·

35.  επιδοκιμάζει τις πρωτοβουλίες που δεν έχουν αυστηρά εμπορικό χαρακτήρα, όπως είναι ο Παγκόσμιος Φορέας Πληροφοριών για την Βιοποικιλότητα (ΒΔΠΒ) ο οποίος προωθεί την ελεύθερη και ανοικτή πρόσβαση σε δεδομένα βιοποικιλότητας μέσω της διεθνούς συνεργασίας μεταξύ διαφόρων κυβερνήσεων, οργανισμών και άλλων διεθνών φορέων·

36.  σημειώνει το έργο της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Διανοητική Ιδιοκτησία και τους Γενετικούς Πόρους της Παγκόσμιας Οργάνωσης Διανοητικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΔΙ) και τάσσεται υπέρ της λήψης παρόμοιων μέτρων και της χρήσης συνεπών ορισμών σε επίπεδο ΕΕ·

o
o   o

37.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 213 της 30.7.1998, σ. 13.
(2) ΕΕ C 371 Ε της 20.12.2011, σ. 14.
(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2012)0202.
(4) Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα.
(5) Διεθνής Συνθήκη σχετικά με τους φυτογενετικούς πόρους για τη διατροφή και τη γεωργία.
(6) Διεθνής Ένωση για την Προστασία των Νέων Ποικιλιών Φυτών.
(7) Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
(8) Άρθρο 66.1 της TRIPS· απόφαση του Συμβουλίου για την TRIPS, 29 Νοεμβρίου 2005.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου