Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2013)0119 – C7–0059/2013),

–  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami (porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r.)(1), a w szczególności jego pkt 28,

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiające Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji(2),

–  uwzględniając procedurę rozmów trójstronnych przewidzianą w pkt 28 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r.,

–  uwzględniając pismo Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A7-0134/2013),

A.  mając na uwadze, że Unia Europejska przy pomocy Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG) opracowała odpowiednie instrumenty ustawodawcze i budżetowe w celu udzielenia dodatkowego wsparcia pracownikom zwolnionym z pracy w wyniku poważnych zmian strukturalnych w handlu światowym oraz z myślą o ułatwieniu im powrotu na rynek pracy,

B.  mając na uwadze, że zakres EFG został rozszerzony o wnioski przedłożone od dnia 1 maja 2009 r. do 30 grudnia 2011 r. i obejmuje również pomoc dla pracowników, których zwolnienie było bezpośrednim skutkiem światowego kryzysu finansowego i gospodarczego,

C.  mając na uwadze, że pomoc finansowa Unii dla zwolnionych pracowników powinna być dynamiczna i powinno się jej udzielać jak najszybciej i jak najskuteczniej, zgodnie ze wspólną deklaracją Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, przyjętą na posiedzeniu pojednawczym w dniu 17 lipca 2008 r., a także przy należytym uwzględnieniu porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r. w odniesieniu do przyjęcia decyzji o uruchomieniu EFG,

D.  mając na uwadze, że Austria złożyła wniosek EGF/2011/010 AT/Austria Tabak o wsparcie finansowe z EFG w następstwie zwolnienia 320 pracowników w przedsiębiorstwie Austria Tabak GmbH oraz u 14 austriackich dostawców i producentów znajdujących się poniżej w łańcuchu dostaw – w tym 270 osób zostało wskazanych jako odbiorcy środków współfinansowanych z EFG – w czteromiesięcznym okresie referencyjnym od dnia 20 sierpnia 2011 r. do dnia 19 grudnia 2011 r.,

E.  mając na uwadze, że złożony wniosek spełnia kryteria kwalifikowalności przewidziane w rozporządzeniu w sprawie EFG,

1.  zgadza się z Komisją, że warunki przewidziane w art. 2 lit. c) rozporządzenia w sprawie EFG zostały spełnione i że Austria w związku z tym ma prawo do pomocy finansowej na mocy wspomnianego rozporządzenia;

2.  z ubolewaniem stwierdza, że władze austriackie przedłożyły wniosek o uruchomienie środków finansowych z EFG w dniu 20 grudnia 2011 r., zaś ocenę tego wniosku Komisja udostępniła w dniu 7 marca 2013 r.; ubolewa nad długim procesem sporządzania oceny trwającym 15 miesięcy; wzywa Komisję do zakończenia etapu oceny i ostatecznego przedstawienia wniosków w sprawie decyzji w pozostałych sprawach zgłoszonych w 2011 r.

3.  zwraca uwagę na fakt, że przyczyną zwolnień pracowników było zamknięcie ostatniego zakładu produkcyjnego przedsiębiorstwa Austria Tabak w powiecie Hainburg in the Bruck an der Leitha (Niederösterreich/Dolna Austria) w wyniku decyzji podjętej przez właściciela – przedsiębiorstwo Japan Tobacco International (JTI)(3); odnotowuje, że wspomniana fabryka papierosów była zamykana stopniowo od drugiej połowy 2011 r. do połowy 2012 r., przy czym łącznie pracę straciło 320 osób;

4.  podkreśla, że zamknięcie Austria Tabak, wówczas drugiego największego pracodawcy w powiecie Bruck an der Leitha, z którym powiązanych było wiele małych przedsiębiorstw, spowodowało, że sytuacja w tym powiecie stała się wyjątkowo trudna; odnotowuje, że we wrześniu 2011 r. liczba ofert pracy spadła niemalże o połowę (- 47 %) w porównaniu z tym samym miesiącem rok wcześniej; jednocześnie w Dolnej Austrii (NUTS II) i na szczeblu krajowym spadek liczby ofert pracy był znacznie niższy (wyniósł odpowiednio - 4 % i - 7 %); ponadto powołuje się na dane statystyczne, które pokazują, że już w latach 2006–2010 przedmiotowy region miał najwyższe wskaźniki bezrobocia spośród siedmiu regionów NUTS III w Dolnej Austrii(4), w związku z czym przeprowadzka do innego regionu nie była łatwym wyborem dla zwolnionych pracowników, jako że wielu z nich zarabiało stosunkowo niewiele; w takiej sytuacji zmiana miejsca zamieszkania może być jeszcze trudniejsza;

5.  przypomina, że na szczeblu NUTS II w kraju związkowym Dolna Austria dochodziło również do innych masowych zwolnień, w związku z którymi przedłożono Komisji wnioski o wsparcie z EFG: w 2009 r. w sektorze metalurgii zwolniono 704 pracowników(5), a w 2010 r. w branżach związanych z sektorem transportu drogowego – 1 274 pracowników(6);

6.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że aby szybko zapewnić wsparcie pracownikom, władze austriackie postanowiły rozpocząć wdrażanie zindywidualizowanych środków w dniu 15 listopada 2011 r., na długo przed tym, zanim zapadła ostateczna decyzja w sprawie przyznania z EFG pomocy na proponowany skoordynowany pakiet;

7.  odnotowuje, że skoordynowany pakiet zindywidualizowanych usług, które mają być współfinansowane, zawiera środki na rzecz powrotu do pracy 270 pracowników, takie jak doradztwo zawodowe, pomoc w znalezieniu pracy, opieka mentorska w zakresie zatrudnienia, różne rodzaje szkoleń i zdobywania kwalifikacji, w tym kształcenie zawodowe w wyższych szkołach technicznych i zawodowych, staże w przedsiębiorstwach, praktyka w zakładach pracy, intensywne wsparcie pracowników, którzy ukończyli 50 rok życia, a także środki finansowe na szkolenia i utrzymanie podczas okresu szkoleń i aktywnego poszukiwania pracy;

8.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że przeprowadzono z partnerami społecznymi konsultacje w sprawie kształtu środków w ramach skoordynowanego pakietu EFG oraz że na różnych etapach wdrażania EFG i w zakresie dostępu do EFG prowadzona była i będzie polityka równości kobiet i mężczyzn oraz zasada niedyskryminacji;

9.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że środki wsparcia z EFG będą przyznawane pracownikom za pośrednictwem fundacji na rzecz zatrudnienia ustanowionej jako część planu socjalnego uzgodnionego z partnerami społecznymi; przypomina, że fundacje na rzecz zatrudnienia to powoływane przez sektorowych partnerów społecznych instytucje, których celem jest udzielanie wsparcia pracownikom w trakcie przemian w przemyśle poprzez działania szkoleniowe zwiększające ich szanse na zatrudnienie; przypomina również, że ten model zapewniania aktywnych działań na rynku pracy okazał się w przeszłości bardzo skuteczny w odniesieniu do reintegracji pracowników na rynku pracy i wykorzystania w tym celu środków z EFG;

10.  wzywa władze austriackie do pełnego wykorzystania wsparcia w ramach EFG oraz do zachęcania jak największej liczby pracowników do skorzystania z tych środków;

11.  z zadowoleniem przyjmuje propozycję skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług i szczegółowe opisy działań przedstawionych we wniosku Komisji; z zadowoleniem przyjmuje również fakt, że proponowane szkolenia powiązane są z przyszłymi perspektywami gospodarczymi i przyszłymi potrzebami regionu w zakresie określonych umiejętności i kwalifikacji;

12.  przypomina, jak ważne jest zwiększenie szans wszystkich pracowników na zatrudnienie poprzez odpowiednie szkolenia oraz uznanie umiejętności i kompetencji zdobytych przez pracownika w trakcie kariery zawodowej; oczekuje, że szkolenia oferowane w ramach skoordynowanego pakietu będą dostosowane nie tylko do potrzeb zwolnionych pracowników, lecz także do faktycznej sytuacji gospodarczej;

13.  zwraca uwagę na świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania przeznaczone dla pracowników szkolących się i poszukujących pracy w kwocie 1 000 EUR miesięcznie (zaplanowane na okres 13 miesięcy – zasiłek dla bezrobotnych ma zostać wstrzymany na ten okres), które będą powiązane ze świadczeniami na rzecz szkoleń w wysokości 200 EUR miesięcznie dla każdego pracownika; przypomina, że wsparcie z EFG powinno być w przyszłości przyznawane głównie na szkolenie i poszukiwanie pracy, a także na programy doradztwa zawodowego, ponadto powinno być ono zawsze uzupełniające i udostępniane równolegle do środków dostępnych dla zwolnionych pracowników na mocy prawa krajowego lub układów zbiorowych;

14.  wyraża ubolewanie, że 4 266 000 EUR z całkowitej wartości pakietu wynoszącej 5 864 615 EUR jest przeznaczone na różne zasiłki finansowe, co stanowi odsetek podobny do odsetka przeznaczonego na ten cel w poprzednich przypadkach; zaleca przeznaczanie w składanych w przyszłości wnioskach o uruchomienie środków proporcjonalnych kwot na środki powiązane ze szkoleniami;

15.  odnotowuje, że informacje na temat skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług, które mają być finansowane z EFG, obejmują dane na temat komplementarności z działaniami finansowanymi z funduszy strukturalnych; ponownie wzywa Komisję do przedstawiania analizy porównawczej tych danych w sprawozdaniach rocznych w celu zapewnienia pełnego przestrzegania obowiązujących przepisów i zapobiegania powielaniu usług finansowanych przez Unię;

16.  zwraca się do zainteresowanych instytucji o podjęcie niezbędnych działań na rzecz poprawy przepisów proceduralnych i budżetowych celem szybszego uruchamiania środków z EFG; docenia ulepszoną procedurę wprowadzoną przez Komisję w następstwie wniosku Parlamentu o przyspieszenie uwalniania dotacji, mającą na celu przedstawianie władzy budżetowej oceny Komisji dotyczącej kwalifikowalności wniosku o wsparcie z EFG równocześnie z wnioskiem o uruchomienie środków; wyraża nadzieję, że w nowym rozporządzeniu w sprawie EFG (2014–2020) zostaną uwzględnione dalsze usprawnienia procedury oraz że uda się osiągnąć większą skuteczność, przejrzystość i widoczność EFG;

17.  przypomina, że instytucje zobowiązały się do zagwarantowania sprawnej i szybkiej procedury przyjmowania decyzji w sprawie uruchomienia środków z EFG, co ma zapewniać jednorazowe, ograniczone w czasie indywidualne wsparcie mające pomóc pracownikom zwolnionym w wyniku globalizacji oraz kryzysu gospodarczego; podkreśla rolę, jaką EFG może odegrać w powrocie zwolnionych pracowników na rynek pracy;

18.  podkreśla, że zgodnie z art. 6 rozporządzenia w sprawie EFG należy zadbać o to, by EFG wspierał powrót na rynek pracy poszczególnych zwolnionych pracowników; ponadto podkreśla, że w ramach pomocy z EFG można współfinansować jedynie aktywne środki na rynku pracy prowadzące do długotrwałego zatrudnienia; ponownie podkreśla, że wsparcie EFG nie zastępuje działań, za podjęcie których – na mocy prawa krajowego lub układów zbiorowych – odpowiedzialne są przedsiębiorstwa, ani środków restrukturyzacji przedsiębiorstw lub sektorów;

19.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w następstwie wniosków Parlamentu w budżecie na rok 2013 ujęto środki na płatności w wysokości 50 000 000 EUR w pozycji budżetowej EFG 04 05 01; przypomina, że EFG stworzono jako odrębny szczególny instrument z własnymi celami i terminami i że w związku z tym zasługuje on na odrębne środki, co pozwoli – w miarę możliwości – uniknąć przesunięć z innych pozycji budżetowych, jak to miało miejsce w przeszłości i co mogłoby stać na przeszkodzie realizacji celów politycznych EFG;

20.  wyraża ubolewanie z powodu decyzji Rady o zablokowaniu przedłużenia odstępstwa związanego z kryzysem, które pozwalało na objęcie pomocą finansową, oprócz pracowników tracących pracę z powodu zmian strukturalnych w handlu światowym, również pracowników zwalnianych w wyniku obecnego kryzysu gospodarczego, a także umożliwiało podwyższenie stopy współfinansowania przez Unię do wysokości 65% kosztów programu w przypadku wniosków złożonych po terminie upływającym dnia 30 grudnia 2011 r.; wzywa Radę do bezzwłocznego przywrócenia tego środka;

21.  zatwierdza decyzję załączoną do niniejszej rezolucji;

22.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącym Rady niniejszej decyzji i zapewnienia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

23.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wraz z załącznikiem Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. C 139 z 14.6.2006, s.1. (2) Dz.U. L 406 z 30.12.2006, s. 1. (3) Przedsiębiorstwo JTI, z siedzibą w Genewie, należy do Japan Tobacco Inc. i jest jedną z największych korporacji tytoniowych na świecie (10,8 % udziału w rynku światowym w 2007 r.), obok państwowego chińskiego przedsiębiorstwa China National Tobacco Corporation (32 % udziału w rynku w 2007 r.), przedsiębiorstwa Philips Morris International (18,7 % udziału w rynku w 2007 r.) i przedsiębiorstwa British American Tobacco (17,1 % udziału w rynku w 2007 r.). Obecnie JTI działa w 120 państwach i zatrudnia 25 tysięcy pracowników. (4) Statistik Austria: Statistisches Jahrbuch 2012. (5) EGF/2010/007 AT/Steiermark-Niederösterreich (Dz.U. L 263 z 7.10.2011., s. 9). (6) EGF/2011/001 AT/Niederösterreich-Oberösterreich (Dz.U. L 317 z 30.11.2011, s. 28).

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, zgodnie z pkt 28 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami (wniosek EGF/2011/010 AT/Austria Tabak z Austrii)

(Tekst tego załącznika nie został powtórzony w tym miejscu, ponieważ odpowiada on końcowej wersji decyzji 2013/276/UE.)