Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 30 kwietnia 2015 r. - StrasburgWersja ostateczna
Zawieszenie stosowania nadzwyczajnych środków handlowych w odniesieniu do Bośni i Hercegowiny ***I
 Zabójstwa studentów w Kenii przez ugrupowanie terrorystyczne Al-Szabab
 Niszczenie obiektów kultury przez ISIS/DAISZ
 Sytuacja na Malediwach
 Sprawozdanie z postępów Albanii w 2014 r.
 Sprawozdanie z postępów Bośni i Hercegowiny w 2014 r.
 Sprawozdanie roczne Europejskiego Banku Inwestycyjnego za 2013 r.
 Expo 2015 w Mediolanie: „Wyżywić planetę: energia do życia”
 Sytuacja w Nigerii
 Sprawa Nadii Sawczenko
 Sytuacja w obozie dla uchodźców Jarmuk w Syrii
 Uwięzienie działaczy na rzecz prac człowieka i praw pracowniczych w Algierii

Zawieszenie stosowania nadzwyczajnych środków handlowych w odniesieniu do Bośni i Hercegowiny ***I
PDF 609kWORD 98k
Poprawki przyjete przez Parlament Europejski w dniu 30 kwietnia 2015 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1215/2009 wprowadzające nadzwyczajne środki handlowe dla krajów i terytoriów uczestniczących w procesie stabilizacji i stowarzyszania Unii Europejskiej lub powiązanych z tym procesem oraz zawieszającego jego stosowanie w odniesieniu do Bośni i Hercegowiny (COM(2014)0386 – C8-0039/2014 – 2014/0197(COD))(1)
P8_TA(2015)0177A8-0060/2015

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 2
(2)  Rozporządzenie (WE) nr 1215/2009 nie przewiduje żadnej możliwości tymczasowego zawieszenia przyznawania wyjątkowych środków handlowych w przypadku poważnych i systematycznych naruszeń podstawowych praw człowieka oraz zasad demokracji i praworządności przez jej beneficjentów. Właściwe jest wprowadzenie takiej możliwości, aby umożliwić podejmowanie sprawnych interwencji w przypadku poważnego i systematycznego naruszania podstawowych zasad dotyczących praw człowieka, demokracji i praworządności w jednym z krajów i terytoriów uczestniczących w procesie stabilizacji i stowarzyszenia Unii Europejskiej lub powiązanych z tym procesem.
(2)  Rozporządzenie (WE) nr 1215/2009 nie przewiduje żadnej możliwości tymczasowego zawieszenia przyznawania wyjątkowych środków handlowych w przypadku poważnych i systematycznych naruszeń podstawowych praw człowieka oraz zasad demokracji i praworządności przez jej beneficjentów. Właściwe jest wprowadzenie takiej możliwości, aby umożliwić podejmowanie sprawnych interwencji w przypadku poważnego i systematycznego naruszania podstawowych zasad dotyczących praw człowieka, demokracji i praworządności w jednym z krajów i terytoriów uczestniczących w procesie stabilizacji i stowarzyszenia Unii Europejskiej lub powiązanych z tym procesem. Poszanowanie zasad demokratycznych, praworządności i praw człowieka oraz ochrona mniejszości są niezbędne, aby poczynić postępy w procesie przystąpienia.
Poprawka 2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 5
(5)   Od początku procesu stabilizacji i stowarzyszenia zawarto układy o stabilizacji i stowarzyszeniu z wszystkimi zaangażowanymi krajami Bałkanów Zachodnich z wyjątkiem Bośni i Hercegowiny oraz Kosowa3. W czerwcu 2013 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji w sprawie układu o stabilizacji i stowarzyszeniu z Kosowem.
(5)   Od początku procesu stabilizacji i stowarzyszenia zawarto układy o stabilizacji i stowarzyszeniu z wszystkimi zaangażowanymi krajami Bałkanów Zachodnich z wyjątkiem Bośni i Hercegowiny oraz Kosowa3. W maju 2014 r. zakończono negocjacje w sprawie układu o stabilizacji i stowarzyszeniu z Kosowem, a układ parafowano w lipcu 2014 r.
______________
_______________
3 Użycie tej nazwy nie ma wpływu na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości na temat ogłoszenia przez Kosowo niepodległości.
3 Użycie tej nazwy nie ma wpływu na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości na temat ogłoszenia przez Kosowo niepodległości.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7
(7)   Jednakże Bośnia i Hercegowina nie zgodziła się jeszcze na dostosowanie koncesji handlowych przyznanych na mocy umowy przejściowej w celu uwzględnienia preferencyjnej tradycyjnej wymiany handlowej między Chorwacją a Bośnią i Hercegowiną w ramach Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA). W przypadku gdyby do czasu przyjęcia niniejszego rozporządzenia umowa w sprawie dostosowania koncesji handlowych określonych w układzie o stabilizacji i stowarzyszeniu oraz w umowie przejściowej nie została podpisana i nie rozpoczęto jej tymczasowego stosowania przez Unię Europejską i Bośnią i Hercegowinę, preferencje przyznane Bośni i Hercegowinie powinny zostać zawieszone z dniem 1 stycznia 2016 r. Po podpisaniu i rozpoczęciu tymczasowego stosowania przez Bośnię i Hercegowinę oraz Unię Europejską umowy w sprawie dostosowania koncesji handlowych określonych w umowie przejściowej, preferencje te powinny zostać przywrócone.
(7)   Jednakże Bośnia i Hercegowina nie zgodziła się jeszcze na dostosowanie koncesji handlowych przyznanych na mocy umowy przejściowej w celu uwzględnienia preferencyjnej tradycyjnej wymiany handlowej między Chorwacją a Bośnią i Hercegowiną w ramach Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA). W przypadku gdyby do czasu przyjęcia niniejszego rozporządzenia umowa w sprawie dostosowania koncesji handlowych określonych w układzie o stabilizacji i stowarzyszeniu oraz w umowie przejściowej nie została podpisana i nie rozpoczęto jej tymczasowego stosowania przez Unię Europejską i Bośnią i Hercegowinę, preferencje przyznane Bośni i Hercegowinie powinny zostać zawieszone z dniem 1 stycznia 2016 r. Po podpisaniu i rozpoczęciu tymczasowego stosowania przez Bośnię i Hercegowinę oraz Unię Europejską umowy w sprawie dostosowania koncesji handlowych określonych w umowie przejściowej, preferencje te powinny zostać przywrócone. Władze Bośni i Hercegowiny powinny wraz z Komisją podwoić swoje wysiłki, aby wypracować – przed dniem 1 stycznia 2016 r. oraz w zgodzie z umową przejściową – wzajemnie akceptowane rozwiązanie, zwłaszcza w odniesieniu do handlu transgranicznego.
Poprawka 4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7 a (nowy)
(7a)  Niezbędne jest uwzględnienie stałych postępów zainteresowanych krajów i terytoriów Bałkanów Zachodnich na drodze do członkostwa w Unii Europejskiej, a także przystąpienia Chorwacji do Unii i wynikającej stąd potrzeby dostosowania umowy przejściowej z Bośnią i Hercegowiną. W tym kontekście konieczne jest również wzięcie pod uwagę jednoznacznego zobowiązania Unii na rzecz europejskiej perspektywy dla Bośni i Hercegowiny, o czym jest mowa w konkluzjach Rady do Spraw Zagranicznych z dnia 15 grudnia 2014 r. W konkluzjach tych ponownie zwrócono uwagę na potrzebę ugruntowania przez politycznych przywódców Bośni i Hercegowiny reform niezbędnych z uwagi na integrację z UE w pracy wszystkich odpowiednich instytucji, a także na potrzebę zapewnienia skutecznego funkcjonowania wszystkich szczebli władzy rządowej, aby Bośnia i Hercegowina mogła przygotować się do przyszłego członkostwa w UE.
Poprawka 5
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Motyw 7 b (nowy)
(7b)  Unia Europejska jest nadal gotowa wspierać europejskie perspektywy Bośni i Hercegowiny i oczekuje od przywódców politycznych tego kraju realizacji reform na rzecz wspierania sprawnych instytucji, jak również zapewnienia równych praw trzem narodom tworzącym to państwo oraz wszystkim obywatelom Bośni i Hercegowiny.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – punkt - 1 (nowy)
Rozporządzenie (WE) nr 1215/2009
Motyw 14 a (nowy)
(-1) dodaje się następujący motyw:
„(14a) W celu zagwarantowania należytego demokratycznego nadzoru nad stosowaniem tego rozporządzenia Komisji należy przekazać uprawnienia do przyjmowania aktów na podstawie art. 290 TFUE w związku z niezbędnymi zmianami i dostosowaniami technicznymi w załączniku I i II wynikającymi ze zmiany kodów CN i podpodziałów TARIC, w związku z niezbędnymi zmianami wynikającymi z przyznania preferencji handlowych w ramach innych ustaleń zawartych między Unią a krajami i terytoriami objętymi niniejszym rozporządzeniem, a także w związku z zawieszeniem korzyści przysługujących na mocy tego rozporządzenia w przypadku nieprzestrzegania warunku skutecznej współpracy administracyjnej w celu zapobiegania nadużyciom, warunku przestrzegania zasad praw człowieka i praworządności oraz warunku podejmowania skutecznych reform gospodarczych i angażowania się we współpracę regionalną. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Komisja powinna udostępnić pełne informacje i dokumentację dotyczącą jej posiedzeń z ekspertami krajowymi w ramach prowadzonych przez nią prac dotyczących opracowywania i wdrażania aktów delegowanych. W związku z tym Komisja, w oparciu o najlepsze praktyki wypracowane podczas wcześniejszych doświadczeń w innych dziedzinach polityki, powinna zadbać o odpowiednie zaangażowanie Parlamentu Europejskiego w celu stworzenia mu jak najlepszych warunków do wykonywania w przyszłości uprawnień kontrolnych w odniesieniu do aktów delegowanych.”.
Poprawka 7
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – punkt 1 a (nowy)
Rozporządzenie (WE) nr 1215/2009
Artykuł 2 – ustęp 3
(1a)  artykuł 2 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
3.   W przypadku nieprzestrzegania przez kraj lub terytorium ust. 1 lub 2 Komisja może, za pomocą aktów wykonawczych, zawiesić w całości lub w części, uprawnienia do korzyści wynikających z niniejszego rozporządzenia dla danego kraju lub terytorium. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 4.
3.   W przypadku nieprzestrzegania przez kraj lub terytorium ust. 1 lit. a) lub b) Komisja może, za pomocą aktów wykonawczych, zawiesić w całości lub w części uprawnienia do korzyści wynikających z niniejszego rozporządzenia dla danego kraju lub terytorium. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 4.
Poprawka 8
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – punkt 1 b (nowy)
Rozporządzenie (WE) nr 1215/2009
Artykuł 7 – litera c (nowa)
(1b)  w art. 7 dodaje się punkt w brzmieniu:
c)  całkowite lub częściowe zawieszenie uprawnień danego kraju lub terytorium do korzyści wynikających z niniejszego rozporządzenia, jeżeli kraj ten lub terytorium nie przestrzega warunków określonych w art. 2 ust. 1 lit. c) i d) oraz w art. 2 ust. 2 niniejszego rozporządzenia.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – punkt 1 c (nowy)
Rozporządzenie (WE) nr 1215/2009
Artykuł 10 – ustęp 1 - akapit pierwszy – wprowadzenie
(1c)  wprowadzenie do art. 10 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1.   Jeśli Komisja stwierdzi, że istnieją wystarczające dowody nadużycia finansowego lub niezapewnienia współpracy administracyjnej zgodnie z wymaganiami weryfikacji dowodów pochodzenia lub że ma miejsce masowy wzrost przywozu do Wspólnoty ponad poziom normalnej produkcji i zdolności eksportowych lub brak przestrzegania przepisów art. 2 ust. 1 przez kraje lub terytoria, o których mowa w art. 1, może ona podjąć środki w celu zawieszenia całości lub części porozumień przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu na okres trzech miesięcy, z zastrzeżeniem, że uprzednio:
1.   Jeśli Komisja stwierdzi, że istnieją wystarczające dowody nadużycia finansowego lub niezapewnienia współpracy administracyjnej zgodnie z wymaganiami weryfikacji dowodów pochodzenia lub że ma miejsce masowy wzrost przywozu do Wspólnoty ponad poziom normalnej produkcji i zdolności eksportowych lub brak przestrzegania przepisów art. 2 ust. 1 lit. a) i b) przez kraje lub terytoria, o których mowa w art. 1, może ona podjąć środki w celu zawieszenia całości lub części porozumień przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu na okres trzech miesięcy, z zastrzeżeniem, że uprzednio:

(1) Sprawa została odesłana do właściwej komisji w celu ponownego rozpatrzenia zgodnie z art. 57 ust. 2 akapit drugi regulaminu(A8-0060/2015).


Zabójstwa studentów w Kenii przez ugrupowanie terrorystyczne Al-Szabab
PDF 345kWORD 93k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie prześladowania chrześcijan na świecie, w związku z zabójstwem kenijskich studentów przez ugrupowanie terrorystyczne Al-Szabab (2015/2661(RSP))
P8_TA(2015)0178RC-B8-0382/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Kenii,

–  uwzględniając drugą zmienioną Umowę o partnerstwie między członkami Grupy Państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r. (umowa z Kotonu), a w szczególności jej art. 8, 11 i 26,

–  uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini z dnia 23 listopada 2014 r. w sprawie masakry dokonanej na 28 cywilnych podróżnikach oraz z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie masakry na uniwersytecie w Garissie,

–  uwzględniając oświadczenie prasowe Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej w sprawie ataku terrorystycznego, do którego doszło w Garissie w Kenii, wydane na jej 497. posiedzeniu, które odbyło się w dniu 9 kwietnia 2015 r.,

–  uwzględniając nalot sił powietrznych Kenii na obozy szkoleniowe Al-Szabab w Somalii w odpowiedzi na rozlew krwi na uniwersytecie w Garissie,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając deklarację ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji ze względu na wyznanie lub przekonania z 1981 r.,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając wytyczne UE dotyczące międzynarodowego prawa humanitarnego,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że ostatni atak terrorystyczny w Garissie (Kenia) był ukierunkowany na młodzież, edukację, i w związku z tym na przyszłość kraju; mając na uwadze, że młodzież reprezentuje obietnicę i pokój i jest przyszłym gwarantem rozwoju kraju; mając na uwadze, że kształcenie ma podstawowe znaczenie w walce z odwołującym się do przemocy ekstremizmem i fundamentalizmem;

B.  mając na uwadze, że liczba ataków na mniejszości religijne, a w szczególności na chrześcijan, na świecie znacząco wzrosła w ostatnich miesiącach; mając na uwadze, że chrześcijanie są mordowani, bici i aresztowani każdego dnia , w większości przypadków w niektórych częściach świata arabskiego, przez terrorystów działających pod hasłem dżihadu;

C.  mając na uwadze, że chrześcijanie są najbardziej prześladowaną grupą religijną; mając na uwadze, że tego rodzaju fundamentalizm i prześladowania stają się znaczącym czynnikiem rozprzestrzeniającego się zjawiska masowej migracji; mając na uwadze, że według danych ofiarą zabójstw pada każdego roku ponad 150 000 chrześcijan;

D.  mając na uwadze, że dnia 15 lutego 2015 r. ugrupowanie ISIS/Daisz ścięło 21 egipskich chrześcijan koptyjskich;

E.  mając na uwadze, że zamachowcy w Garissie świadomie obrali za cel osoby niebędące muzułmanami i wybierali chrześcijan, aby dokonać ich brutalnej egzekucji; mając na uwadze, że Al-Szabab otwarcie i publicznie głosi, że prowadzi wojnę przeciwko chrześcijanom w regionie;

F.  mając na uwadze, że ochrona praw dzieci i młodzieży oraz wzmocnienie umiejętności, edukacji i innowacyjności są niezbędne w celu zwiększenia ich możliwości gospodarczych, społecznych i kulturalnych oraz w celu przyczynienia się do rozwoju kraju;

G.  mając na uwadze, że Al-Szabab regularnie bierze za cel studentów, szkoły i inne placówki edukacyjne; mając miedzy innymi na uwadze, że w grudniu 2009 r. zamachowiec-samobójca zabił 19 osób w czasie ceremonii wręczenia dyplomów studentom medycyny w Mogadiszu (Somalia), a w październiku 2011 r. grupa terrorystyczna przyznała się do zamachu bombowego, w którym zginęło 70 osób, w tym studenci czekający na wyniki egzaminów w Ministerstwie Edukacji Somalii, także w Mogadiszu;

H.  mając na uwadze, że w dniu 25 marca 2015 r. co najmniej 15 osób straciło życie w przeprowadzonym przez Al-Szabab zamachu na hotel w Mogadiszu oraz mając na uwadze, że jedną z ofiar tego zamachu był stały przedstawiciel Somalii przy ONZ w Genewie (Szwajcaria) Yusuf Mohamed Ismail Bari-Bari;

I.  mając na uwadze, że Kenia doświadcza zwiększonej liczby zamachów, w których celem jest ludność cywilna, od października 2011 r., kiedy to oddziały kenijskie wkroczyły do południowej Somalii, aby wziąć udział w skoordynowanej operacji wraz z wojskiem somalijskim w strefie kontrolowanej przez Al-Szabab po tym, jak grupa terrorystyczna wzięła czterech zakładników;

J.  mając na uwadze, że od listopada 2011 r. kenijskie wojska stanowią część oddziałów AMISOM (Misji Unii Afrykańskiej w Somalii), utworzonych przez Radę Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej w dniu 19 stycznia 2007 r. i zatwierdzonych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w dniu 20 lutego 2007 r. (rezolucja 1744 (2007)), która ostatnio dała zielone światło Unii Afrykańskiej do kontynuowania misji do dnia 30 listopada 2015 r. (rezolucja 2182 (2014));

K.  mając na uwadze, że jednym z głównych pomocników w walce z ugrupowaniem terrorystycznym Al-Szabab stało się etiopskie wojsko oraz, w mniejszym stopniu, armia ugandyjska;

L.  mając na uwadze, że Al-Szabab ma powiązania z innymi grupami islamistycznymi w Afryce, takimi jak Boko Haram w Nigerii czy Al-Kaida w Islamskim Maghrebie;

M.  mając na uwadze, że ugrupowanie terrorystyczne Al-Szabab regularnie zrzuca bomby i zabija głównie ludność cywilną w Somalii, a także w krajach sąsiadujących, jak miało to miejsce w Kampali w Ugandzie w lipcu 2010 r., i jak bywa o wiele częściej w Kenii, gdzie wyłącznie działania zakrojone na dużą skalę zyskały uwagę społeczności międzynarodowej, ale mniejsze ataki są na porządku dziennym;

N.  mając na uwadze, że Al-Szabab przyznało się do napaści dokonanych w lipcu 2014 r. na miejscowości Hindi, Gamba, Lamu i na rzece Tana na kenijskim wybrzeżu, w których zginęło ponad sto osób, a także do dwóch zamachów pod koniec 2014 r. w regionie Mandela, gdzie zginęły 64 osoby;

O.  mając na uwadze, że po ataku terrorystycznym na Uniwersytet w Garissie rząd kenijski zagroził Agencji ONZ do spraw Uchodźców (UNHCR), że w ciągu trzech miesięcy zamknie obóz dla uchodźców w Dadaab; mając na uwadze, że UNHCR ostrzegło, iż miałoby to „niezwykle poważne konsekwencje humanitarne i praktyczne”; mając na uwadze, że konwencja ONZ dotycząca uchodźców zakazuje odsyłania uchodźców na obszary, gdzie ich życie lub wolność są zagrożone;

P.  mając na uwadze, że afrykańskie siły szybkiego reagowania (ASF) nie są jeszcze operacyjne, oraz mając na uwadze, że UE wyraziła gotowość do wspierania afrykańskich zdolności utrzymania pokoju jako część swojej strategii bezpieczeństwa dla Afryki;

Q.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 11 umowy o partnerstwie AKP-UE „działania w dziedzinie budowania pokoju, zapobiegania konfliktom i rozwiązywania ich będą w szczególności obejmowały wspieranie zrównoważonych możliwości politycznych, gospodarczych, społecznych i kulturowych między wszystkimi częściami społeczeństwa, wzmacnianie praworządności demokratycznej i skuteczności rządzenia, ustanawianie skutecznych mechanizmów pokojowego godzenia interesów grup, [...], likwidowanie różnic między poszczególnymi częściami społeczeństwa, a także wspieranie aktywnego i zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego”;

1.  zdecydowanie potępia rozmyślnie zaplanowany zamach przeprowadzony przez Al-Szabab w dniu 2 kwietnia 2015 r. w Garissie, w którym życie straciło 147 niewinnych młodych studentów uniwersytetu i rannych zostało kolejnych 79 osób; zdecydowanie potępia wszelkie przypadki łamania praw człowieka, zwłaszcza wówczas, gdy ofiary giną z powodu wyznania, przekonań lub pochodzenia etnicznego;

2.  potępia po raz kolejny napaść Al-Szabab latem 2014 r. na szereg przybrzeżnych wiosek w Kenii, w tym na Mpektonii, gdzie dokonano egzekucji 50 osób; potępia z mocą wtargnięcie w dniu 24 września 2013 r. do centrum handlowego Westgate w Nairobi, po którym odkryto ciała 67 ofiar; potępia zamach dokonany przez Al-Szabab w dniu 25 marca 2015 r. w Mogadiszu, w którym zginął ambasador Yusuf Mohamed Ismail Bari-Bari, stały przedstawiciel Somalii przy ONZ w Genewie;

3.  składa kondolencje rodzinom ofiar oraz narodowi i rządowi Republiki Kenii; wspiera obywateli Kenii w obliczu tych nikczemnych aktów agresji;

4.  przypomina, że wolność wyznania to prawo podstawowe i stanowczo potępia wszelkie formy przemocy lub dyskryminacji z uwagi na wyznanie;

5.  potępia niedawne ataki na społeczności chrześcijańskie w różnych krajach, zwłaszcza w odniesieniu do wyrzucenia za burtę 12 chrześcijan podczas niedawnej przeprawy z Libii oraz egzekucję 30 etiopskich chrześcijan w dniu 19 kwietnia 2015 r. i wyraża solidarność z rodzinami ofiar;

6.  wyraża głębokie zaniepokojenie nadużywaniem religii przez sprawców zamachów terrorystycznych w wielu miejscach na świecie oraz mnożeniem się przypadków nietolerancji, represji i przemocy skierowanych przeciwko chrześcijanom, w szczególności w niektórych częściach świata arabskiego; potępia instrumentalizację religii w rozmaitych konfliktach; potępia rosnącą liczbę zamachów na kościoły na całym świecie, a zwłaszcza zamach w Pakistanie dnia 15 marca 2015 r., w którym zginęło 14 osób; zdecydowanie potępia więzienie, porywanie, torturowanie, zniewalanie i publiczne egzekucje chrześcijan w Korei Północnej; potwierdza i popiera niezbywalne prawo wszystkich mniejszości religijnych i etnicznych zamieszkujących Irak i Syrię, w tym chrześcijan, do dalszego przebywania na terenach zwyczajowo zamieszkałych przez nich w przeszłości, w warunkach godności, równości i bezpieczeństwa; zauważa, że członkowie różnych grup religijnych od stuleci pokojowo wspólnie zamieszkiwali ten region;

7.  nalega na instytucje UE, by spełniły zobowiązanie na mocy art. 17 TFUE do prowadzenia otwartego, przejrzystego i systematycznego dialogu z kościołami i organizacjami wyznaniowymi, filozoficznymi i niewyznaniowymi, aby zagwarantować, że kwestia prześladowania społeczności chrześcijańskich i innych wspólnot religijnych jest kwestią priorytetową dla UE;

8.  potępia stosowanie przez ISIS/Daisz w Syrii i Iraku dawnego prawa (tzw. paktu dhimmi) w celu dokonywania wymuszeń na chrześcijanach za pomocą obowiązków podatkowych i restrykcji związanych z religią, pod groźbą śmierci;

9.  ponownie wyraża solidarność ze wszystkimi chrześcijanami prześladowanymi w różnych częściach Afryki, szczególną uwagę kierując na niedawne okrucieństwa w Libii, Nigerii i Sudanie;

10.  potępia i odrzuca wszelkie błędne interpretacje przesłania islamu służące tworzeniu brutalnej, okrutnej, totalitarnej, opresyjnej i ekspansywnej ideologii legitymizującej eksterminację mniejszości chrześcijańskich; apeluje do przywódców muzułmańskich o absolutne potępienie wszystkich ataków terrorystycznych, w tym ataków wymierzonych przeciw społecznościom i mniejszościom religijnym, w szczególności chrześcijanom;

11.  wzywa do przeprowadzenia dokładnego, sprawnego, bezstronnego i skutecznego dochodzenia w celu zidentyfikowania osób odpowiedzialnych za zamach i postawienia przed wymiarem sprawiedliwości sprawców i organizatorów tych godnych potępienia czynów, a także wspierających ich finansistów i sponsorów;

12.  przyznaje, że prawdziwa odpowiedź na te czyny musi polegać na skoordynowanych działaniach z innymi krajami afrykańskimi i wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz Radę do zajęcia się kwestią bezpieczeństwa i zagrożeń terrorystycznych w tym regionie we współpracy z Unią Afrykańską w celu wsparcia wysiłków zmierzających do zwalczenia Al-Szabab w ramach misji AMISOM; wzywa Unię Europejską do udzielenia zdecydowanego wsparcia realizacji kontynentalnych i regionalnych mechanizmów zarządzania konfliktami, głównie na rzecz afrykańskich sił szybkiego reagowania (ASF);

13.  wzywa kenijski rząd do wzięcia odpowiedzialności i rozwiązania zarówno problemu przemocy stosowanej przez Al-Szabab, jak i zajęcia się przyczynami leżącymi u jej źródeł; uważa, że bezpieczeństwo zostanie osiągnięte jedynie wtedy, gdy właściwie rozwiązane zostaną kwestie podziałów w kenijskim społeczeństwie politycznym i obywatelskim oraz nierównego rozwoju regionalnego; uważa za godną ubolewania opóźnioną reakcję sił policyjnych; apeluje zwłaszcza do rządu o niewykorzystywanie ataków terrorystycznych jako pretekstu do ograniczenia swobód obywatelskich; apeluje do władz kenijskich o oparcie swojej strategii zwalczania terroryzmu na zasadzie praworządności i zasadzie przestrzegania praw podstawowych; nalega na konieczność prowadzenia nadzoru sądowego i demokratycznego nad polityką zwalczania terroryzmu;

14.  wzywa kenijskie władze do dopilnowania, aby unikano podziałów między wyznaniami, a także stawiania w jednym rzędzie społeczności muzułmańskiej i Al-Szabab, oraz do podjęcia wszelkich działań gwarantujących zachowanie jedności kraju z pożytkiem dla jego rozwoju społecznego i wzrostu gospodarczego oraz stabilności, a także z uwagi na godność ludzką i prawa człowieka przysługujące jego ludności; zachęca kenijski rząd, przywódców opozycji i przywódców religijnych do zajęcia się problemem zadawnionych pretensji o marginalizację, podziałów regionalnych wewnątrz kraju i instytucjonalnej dyskryminacji oraz do dopilnowania, aby operacje zwalczające terroryzm były skierowane tylko przeciwko sprawcom, a nie szerszym grupom etnicznym lub wspólnotom wyznaniowym;

15.  przypomina Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych i państwom członkowskim o ich zobowiązaniu – w ramach Planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji, przyjętego w czerwcu 2012 r. – do zagwarantowania poruszania kwestii praw człowieka we wszystkich rodzajach dialogu na temat walki z terroryzmem prowadzonego z krajami trzecimi;

16.  wzywa UE do wdrożenia programu szkoleniowej misji wojskowej w Kenii i zapewnienia nowoczesnego sprzętu, współpracując z kenijskimi siłami wojskowymi i policyjnymi oraz szkoląc je w celu zwalczania terroryzmu i zapobiegania ekspansji Al-Szabab;

17.  wzywa rząd Kenii do dołożenia wszelkich starań w celu osiągnięcia zgodności z zasadą praworządności, prawami człowieka, zasadami demokratycznymi i podstawowymi wolnościami oraz wzywa UE do wspierania swojego międzynarodowego partnera w tej kwestii, a także do zgromadzenia wkładu finansowego w celu wzmocnienia istniejących programów zarządzania dla potrzeb zapewnienia bezpieczeństwa narodowego oraz zagwarantowania pokoju i stabilności w tym kraju oraz w całym regionie; podkreśla, że problem rozkręcającej się spirali przemocy stosowanej przez Al-Szabab musi zostać rozwiązany wspólnie z krajami sąsiadującymi; zwraca się do UE o dostarczenie wszelkiej niezbędnej pomocy finansowej, logistycznej i fachowej w tej kwestii, w tym o możliwość wykorzystania Instrumentu na rzecz Pokoju w Afryce i unijnych narzędzi zarządzania kryzysowego;

18.  wzywa kenijskie siły bezpieczeństwa do zapewnienia zgodnej z prawem reakcji w celu przeciwstawiania się zagrożeniu terroryzmem; wzywa rząd Kenii do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony obozów dla uchodźców na terytorium kraju, zgodnie z prawem międzynarodowym;

19.  podkreśla, że międzynarodowy terroryzm jest finansowany z prania pieniędzy, okupów, wymuszeń, handlu narkotykami i korupcji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zacieśnienia współpracy z krajami trzecimi w zakresie wymiany informacji dotyczących prania pieniędzy i finansowania terroryzmu;

20.  ponownie wyraża poparcie dla wszelkich inicjatyw mających na celu wspieranie dialogu i wzajemnego szacunku między wspólnotami religijnymi i innymi; wzywa wszystkie władze religijne do propagowania tolerancji i podejmowania inicjatyw przeciwko nienawiści oraz naznaczonej przemocą i ekstremizmem radykalizacji;

21.  potępia kierowanie ataków terrorystycznych na instytucje i placówki edukacyjne, co niszczy edukację oraz narusza godność wszystkich obywateli, a także powoduje nieufność i podziały między społecznościami; przypomina o uprowadzeniu w 2014 r. przez dżihadystyczne ugrupowanie terrorystyczne Boko Haram i zaginięciu chrześcijańskich dziewcząt z nigeryjskiego miasta Chibok, co spotkało się z potępieniem na całym świecie;

22.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządowi Kenii, instytucjom Unii Afrykańskiej, Międzyrządowemu Organowi ds. Rozwoju (IGAD), sekretarzowi generalnemu ONZ, Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ oraz współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE.


Niszczenie obiektów kultury przez ISIS/DAISZ
PDF 336kWORD 101k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie niszczenia zabytków kultury przez ISIS/Daisz (2015/2649(RSP))
P8_TA(2015)0179RC-B8-0375/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając pytania wymagające odpowiedzi ustnej w sprawie niszczenia obiektów kultury przez ISIS/Daisz (O-000031/2015 – B8 0115/2015 i O-000032/2015 – B8 0116/2015),

–  uwzględniając art. 167 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który stanowi, że „działanie Unii zmierza do zachęcania do współpracy między państwami członkowskimi”, w szczególności w zakresie „zachowania i ochrony dziedzictwa kulturowego o znaczeniu europejskim”, oraz że „Unia i państwa członkowskie sprzyjają współpracy z państwami trzecimi oraz z organizacjami międzynarodowymi właściwymi w dziedzinie kultury”,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 116/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie wywozu dóbr kultury(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1210/2003 z dnia 7 lipca 2003 r. dotyczące niektórych szczególnych ograniczeń w stosunkach gospodarczych i finansowych z Irakiem oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2465/96(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 1332/2013 z dnia 13 grudnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 36/2012 w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Syrii(3), przyjęte na podstawie decyzji Rady 2013/760/WPZiB z dnia 13 grudnia 2013 r. zmieniającej decyzję 2013/255/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko Syrii(4), w szczególności jej art. 11c dotyczący przywozu, wywozu lub przenoszenia syryjskich dóbr kultury,

–  uwzględniając wspólne działanie Rady 2001/555/WPZiB z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie ustanowienia Centrum Satelitarnego Unii Europejskiej(5), zmienione przez wspólne działanie Rady 2009/834/WPZiB(6),

–  uwzględniając rezolucję Rady z października 2012 r. w sprawie utworzenia nieformalnej sieci organów ścigania i ekspertów właściwych w dziedzinie dóbr kultury (EU CULTNET) (14232/2012),

–  uwzględniając drugi protokół z 1999 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego dołączony do konwencji haskiej z 1954 r.,

–  uwzględniając konwencję UNESCO dotyczącą środków zmierzających do zakazu i zapobiegania nielegalnemu przywozowi, wywozowi i przenoszeniu własności dóbr kultury przyjętą w dniu 14 listopada 1970 r.,

–  uwzględniając konwencję UNESCO z dnia 16 listopada 1972 r. dotyczącą ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego,

–  uwzględniając konwencję UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego z dnia 17 października 2003 r.,

–  uwzględniając konwencję UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego z dnia 20 października 2005 r.,

–  uwzględniając Konwencję UNIDROIT z 1995 r. o skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dobrach kultury,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2199 z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie zagrożeń dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa wynikających z aktów terroryzmu(7),

–  uwzględniając wenecką Kartę Konserwacji i Restauracji Zabytków i Miejsc Zabytkowych z 1964 r., w której określono międzynarodowe ramy ochrony i restauracji zabytkowych budynków,

–  uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego przyjęty w dniu 17 lipca 1998 r., w szczególności jego art. 8 ust. 2 lit. b ) pkt (ix), który uznaje za zbrodnię wojenną „zamierzone kierowanie ataków na budynki przeznaczone na cele religijne, edukacyjne, artystyczne, naukowe lub charytatywne, pomniki historyczne, szpitale oraz miejsca, gdzie gromadzeni są ranni i chorzy, pod warunkiem że nie są one celami wojskowymi”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2013 oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie(8), w której w ust. 211 stwierdza się, że „umyślne formy niszczenia dziedzictwa kulturowego i artystycznego, które mają obecnie miejsce w Iraku i Syrii, powinny być ścigane jako zbrodnie wojenne oraz zbrodnie przeciwko ludzkości”,

–  uwzględniając wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie elementów strategii regionalnej UE w odniesieniu do Syrii i Iraku oraz zagrożenia ze strony Daisz (JOIN(2015)0002), w którym Komisja i wiceprzewodnicząca Komisji / wysoka przedstawiciel Unii do spraw zagranicznym i polityki bezpieczeństwa uznały poważny charakter, jaki przybiera niszczenie i plądrowanie dziedzictwa kulturowego w kryzysach w Syrii i Iraku, oraz zagrożenie, jakie stanowi Daisz,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że liczne obiekty archeologiczne, religijne i kulturalne w Syrii i Iraku stały się w ostatnim czasie celem ukierunkowanych zniszczeń dokonywanych przez ugrupowania ekstremistów powiązane głównie z Państwem Islamskim (ISIS/Daisz) oraz mając na uwadze, że dyrektor generalna UNESCO Irina Bokowa nazwała te systematyczne ataki na dziedzictwo kulturowe „czystkami kulturowymi”;

B.  mając na uwadze, że według UNESCO pojęcie „czystki kulturowej” odnosi się do zamierzonej strategii prowadzącej do zniszczenia różnorodności kulturowej poprzez celowe kierowanie ataków na osoby wybrane na podstawie ich pochodzenia kulturowego, etnicznego lub religijnego, w połączeniu z celowymi atakami na ich miejsca kultu, pamięci i nauki, oraz mając na uwadze, że strategia czystek kulturowych, jaka ma miejsce w Iraku i Syrii znajduje odzwierciedlenie w atakach na dziedzictwo kulturowe, zarówno fizyczne, materialne i budowlane formy wyrazu kulturowego, takie jak pomniki i budynki, jak i na mniejszości i niematerialne formy wyrazu kulturowego, takie jak zwyczaje, tradycje i przekonania(9);

C.  mając na uwadze, że niektóre akty zniszczenia dziedzictwa kulturowego uznano w pewnych okolicznościach za zbrodnie przeciw ludzkości(10); mając w szczególności na uwadze, że jeżeli są one wymierzone przeciw członkom grup religijnych lub etnicznych, można je uznać za prześladowanie, w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. h) Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego;

D.  mając na uwadze, że takie akty niszczenia miejsc oraz obiektów kulturowych i historycznych nie są zjawiskiem nowym i że nie występują tylko w Iraku i Syrii; mając na uwadze, że według UNESCO „dziedzictwo kulturowe jest ważnym elementem tożsamości kulturowej wspólnot, grup i osób, a także spójności społecznej, zatem umyślne niszczenie może mieć negatywne konsekwencje dla godności ludzkiej i praw człowieka”(11); podkreślając, że, jak twierdzi UNESCO i inni, łupy zdobyte w wyniku plądrowania obiektów kulturowych i religijnych w Iraku i Syrii i przemycane przez ISIS/Daisz, są wykorzystywane do finansowania działań terrorystycznych ISIS/Daisz, przez co dzieła sztuki i dobra kultury stają się „narzędziem walki”;

E.  mając na uwadze, że dzięki środkom finansowym udostępnianym przez Unię Europejską UNESCO, wraz z innymi partnerami strategicznymi, uruchomiło w dniu 1 marca 2014 r. trzyletni projekt pod nazwą „Ochrona nadzwyczajna dziedzictwa kulturowego Syrii”, w szczególności mający na celu zapewnienie syryjskiemu dziedzictwu kulturowemu nadzwyczajnej ochrony;

F.  mając na uwadze, że Unia Europejska ratyfikowała Konwencję w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego podpisaną w dniu 20 października 2005 r., będącą pierwszym instrumentem międzynarodowym uznającym podwójny, tj. gospodarczy i kulturowy, wymiar dóbr kultury, których nie można zatem traktować jako przedmioty o jedynie handlowej wartości;

G.  mając na uwadze, że Konwencja UNESCO dotycząca środków zmierzających do zakazu nielegalnego przywozu, wywozu i przenoszenia własności dóbr kultury oraz zapobiegania im przyjęta w dniu 17 listopada 1970 r. oraz Konwencja Międzynarodowego Instytutu Unifikacji Prawa Prywatnego (UNIDROIT) o skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dobrach kultury przyjęta w dniu 24 czerwca 1995 r. są ważnymi instrumentami pozwalającymi zwiększać ochronę światowego dziedzictwa kulturowego;

H.  mając na uwadze, że nielegalny handel dobrami kultury jest obecnie trzecim co do wielkości rodzajem nielegalnego handlu poza handlem narkotykami i bronią, oraz mając na uwadze, że nielegalny handel dobrami kultury jest zdominowany przez siatki przestępczości zorganizowanej, a mechanizmy na szczeblu krajowym i międzynarodowym nie są odpowiednio wyposażone i wspierane w celu rozwiązania tego problemu(12);

I.  mając na uwadze, że zwalczanie nielegalnego handlu dobrami kultury nie należy do kompetencji Unii Europejskiej, ponieważ nie jest określone jako takie w traktatach, mając jednak na uwadze, że zwalczanie tego rodzaju nielegalnej działalności wchodzi w zakres kilku dziedzin kompetencji UE takich jak rynek wewnętrzny, przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, kultura oraz wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB);

J.  mając na uwadze, że należy pilnie zapewnić lepszą koordynację walki z nielegalnym handlem dobrami kultury oraz bliską współpracę w celu wspierania szerzenia świadomości i wymiany informacji oraz skutecznego wzmocnienia ram prawnych; przypominając w tym kontekście, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w konkluzjach Rady w sprawie zapobiegania przestępstwom przeciwko dobrom kultury i zwalczania tych przestępstw z grudnia 2011 r., państwa członkowskie powinny m.in. wzmocnić współpracę między funkcjonariuszami organów ścigania, organami kultury i organizacjami prywatnymi;

K.  mając na uwadze, że w październiku 2012 r. na mocy rezolucji Rady utworzono nieformalną sieć organów ścigania i ekspertów właściwych w dziedzinie dóbr kultury (EU CULTNET), której głównym celem jest ulepszenie wymiany informacji w zakresie zapobiegania nielegalnemu handlowi dobrami kultury, a także określenie i wymiana informacji o sieciach przestępczych podejrzanych o udział w nielegalnym handlu;

L.  mając na uwadze, że w dniu 28 marca 2015 r. dyrektor generalna UNESCO Irina Bokowa zainaugurowała w Bagdadzie kampanię #Unite4Heritage, która ma na celu zmobilizowanie światowego wsparcia na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego z wykorzystaniem siły sieci społecznościowych;

1.  zdecydowanie potępia celowe niszczenie przez ISIS obiektów kulturalnych, archeologicznych i religijnych w Syrii i Iraku;

2.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa do podjęcia odpowiednich działań na szczeblu politycznym, zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2199 z dnia 12 lutego 2015 r., aby położyć kres nielegalnemu handlowi dobrami kultury pochodzącymi z terytorium Syrii i Iraku w okresach konfliktu na tym obszarze, uniemożliwiając w ten sposób wykorzystywanie dóbr kultury jako źródła finansowania;

3.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel do wykorzystania dyplomacji kulturalnej i dialogu międzykulturowego jako narzędzia do pogodzenia różnych społeczności i odbudowy zniszczonych obiektów;

4.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel, UE oraz jej państwa członkowskie do wprowadzenia środków bezpieczeństwa na zewnętrznych granicach UE, aby zapobiec przemytowi dóbr kultury z Syrii i Iraku do Unii, a także do skutecznej współpracy w ramach wspólnych działań przeciwko handlowi przedmiotami pochodzącymi z Syrii i Iraku na obszarze Europy, ponieważ duża część dzieł sztuki z Bliskiego Wschodu będących przedmiotami handlu jest przeznaczona na rynek europejski, obok rynków Stanów Zjednoczonych i rejonu Zatoki Perskiej;

5.  proponuje w związku z tym, aby Komisja, zgodnie z pkt 17 rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2199 z dnia 12 lutego 2015 r., położyła nacisk na zwalczanie nielegalnego handlu materialnymi dobrami kultury, ze szczególnym uwzględnieniem elementów dziedzictwa kulturowego nielegalnie wywiezionych z Iraku po dniu 6 sierpnia 1990 r. i z Syrii po dniu 15 marca 2011 r.; wzywa Komisję do opracowania skoordynowanego podejścia do zwalczania tego nielegalnego handlu, działając we współpracy z właściwymi krajowymi organami śledczymi, a także w bliskiej współpracy z UNESCO oraz innymi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak ICOM (Międzynarodowa Rada Muzeów), Międzynarodowy Komitet Błękitnej Tarczy ICOM (ICBS), Europol, Interpol, UNIDROIT (Międzynarodowy Instytut Unifikacji Prawa Prywatnego), Światowa Organizacja Celna, ICOMOS (Międzynarodowa Rada Ochrony Zabytków), oraz ICCROM (Międzynarodowe Centrum Badań nad Ochroną i Konserwacją Dziedzictwa Kulturowego);

6.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel, aby włączyła Centrum Satelitarne Unii Europejskiej, znajdujące się w Torrejón, (które wspiera Unię w podejmowaniu decyzji w kontekście WPZiB poprzez dostarczanie materiałów pochodzących z analizy zdjęć satelitarnych) w działania mające na celu monitorowanie i stworzenie wykazu miejsc badań archeologicznych i miejsc posiadających wartość kulturalną w Syrii i Iraku oraz wspieranie działalności syryjskich archeologów po to, aby zapobiec dalszym grabieżom i chronić życie cywilów;

7.  wzywa Komisję do utworzenia szybkiego i bezpiecznego systemu wymiany informacji i dzielenia się najlepszymi praktykami wśród państw członkowskich, po to aby skutecznie zwalczać nielegalny handel materialnymi dobrami kultury, które bezprawnie wywieziono z Iraku i Syrii, a także do zachęcenia państw członkowskich do tego, by zastosowały przeznaczone dla policji i służb celnych międzynarodowe narzędzia przeciwko nielegalnemu handlowi dobrami kultury, takie jak specjalna baza danych Interpolu „I-24/7”, zawierająca wykaz skradzionych dzieł sztuki, oraz ARCHEO – internetowe narzędzie komunikacji Światowej Organizacji Celnej;

8.  wzywa do rozważenia możliwości stworzenia europejskich programów szkoleniowych dla sędziów, funkcjonariuszy policji i służb celnych, a także administracji rządowych i bardziej ogólnie podmiotów rynkowych, aby umożliwić osobom zaangażowanym w zwalczanie nielegalnego handlu dobrami kultury rozwijanie i pogłębianie swojej wiedzy fachowej; wzywa także do wspierania inicjatyw takich jak kurs internetowy dla ekspertów zajmujących się dziedzictwem kultury syryjskiej, który był promowany przez ICOMOS w styczniu 2013 r. i który dostarczał informacji na temat zarządzania ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi, ratowania zbiorów dziedzictwa kulturowego oraz technik dokumentacji;

9.  apeluje do Komisji, aby przyłączyła się do międzynarodowych projektów społeczeństwa obywatelskiego w zakresie ochrony zagrożonych dóbr kultury i informowania o nich, takich jak projekt technologii geoprzestrzennych prowadzony przez AAAS, oraz aby nadal wspierała działalność wspólnot badawczych, np. projekt Mosul, opracowany przez sieć szkolenia początkowego na rzecz cyfrowego dziedzictwa kulturowego i finansowany z grantów Działań Marii Skłodowskiej-Curie);

10.  wzywa Komisję do udzielenia większego wsparcia Międzynarodowemu Obserwatorium Nielegalnego Handlu Dobrami Kultury ICOM, które stworzyło czerwone listy zagrożonych syryjskich i irackich zabytków mające służyć jako narzędzie dla muzeów, służb celnych, funkcjonariuszy policji, handlarzy sztuką i kolekcjonerów sztuki, i które planuje wykorzystywać zdjęcia satelitarne do monitorowania sytuacji w terenie we współpracy z Instytutem ONZ ds. Szkoleń i Badań (UNITAR);

11.  wzywa UE i państwa członkowskie do opracowania kampanii podnoszących świadomość, aby odwieść ludzi od zakupu i sprzedaży dóbr kultury pochodzących z nielegalnego handlu z obszarów objętych wojną;

12.  wzywa państwa członkowskie do poczynienia niezbędnych kroków, aby zaangażować uniwersytety, organy badawcze i instytucje kulturalne, m.in. za pomocą kodeksów etyki, w zwalczanie nielegalnego handlu dobrami kultury pochodzącymi z obszarów objętych wojną;

13.  wzywa Komisję do wsparcia kampanii UNESCO pt. „#Unite4Heritage” poprzez zainicjowanie kampanii informacyjnej dotyczącej Iraku i Syrii, mającej na celu zwiększenie świadomości znaczenia dziedzictwa kulturowego tych krajów, oraz wiedzy o tym, w jaki sposób skradzione dzieła sztuki są używane do finansowania działalności terrorystycznej, oraz informacji o możliwych kar związanych z nielegalnym przywozem dóbr kultury pochodzących z tych państw lub z innych państw trzecich;

14.  wzywa Komisję do wzmocnienia i poprawy jakości działania nieformalnej sieci organów ścigania i ekspertów właściwych w dziedzinie dóbr kultury (EU CULTNET), powstałej na mocy rezolucji Rady w październiku 2012 r., której celem jest poprawa wymiany informacji w zakresie zapobiegania nielegalnemu handlowi dobrami kultury, a także do rozważenia możliwości utworzenia dodatkowego instrumentu służącego do kontroli przywozu do UE dóbr kultury nielegalnie wywiezionych z Syrii i Iraku;

15.  wzywa Radę do wzmocnienia jednostek Eurojustu i Europolu zajmujących się wspieraniem trwających dochodzeń i śledztw, zapobieganiu nielegalnemu handlowi dóbr kultury i wymianą danych wywiadowczych w tej dziedzinie;

16.  zachęca do ponownego uruchomienia działań Międzynarodowego Komitetu Błękitnej Tarczy ICOM-u;

17.  wzywa Unię Europejską do poczynienia niezbędnych kroków, aby we współpracy z UNESCO i Międzynarodowym Trybunałem Karnym rozszerzyć kategorię prawa międzynarodowego dotyczącą zbrodni przeciwko ludzkości w taki sposób, aby objąć nią działania mające na celu umyślne niszczenie dziedzictwa kulturowego ludzkości na dużą skalę;

18.  apeluje do państw członkowskich, które jeszcze tego nie uczyniły, aby ratyfikowały konwencję UNESCO z 1970 r. dotyczącą środków zmierzających do zakazu nielegalnego przywozu, wywozu i przenoszenia własności dóbr kultury oraz do zapobiegania tym czynom, a także konwencję UNIDROIT z 1995 r. oraz konwencję haską z 1954 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego oraz drugi protokół do tej konwencji z 1999 r.;

19.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, dyrektor generalnej UNESCO, Specjalnemu Przedstawicielowi UE ds. Praw Człowieka oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 39 z 10.2.2009, s. 1.
(2) Dz.U. L 169 z 8.7.2003, s. 6.
(3) Dz.U. L 335 z 14.12.2013, s. 3.
(4) Dz.U. L 335 z 14.12.2013, s. 50.
(5) Dz.U. L 200 z 25.7.2001, s. 5.
(6) Dz.U. L 297 z 13.11.2009, s. 18.
(7) http://www.refworld.org/docid/54ef1f704.html
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0076.
(9) http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/conference_report_heritage_and_cultural_diversity_at_risk_in_iraq_and_syria/
(10) Międzynarodowy Trybunał Karny dla Byłej Jugosławii, Kordić i Čerkez, 26 lutego 2001 r., IT-95-14/2, ust. 207-208.
(11) Deklaracja UNESCO dotycząca celowego niszczenia dziedzictwa kulturowego, 2003 r.
(12) http://www.africa-eu-partnership.org/newsroom/all-news/morocco-africa-eu-workshop-fight-against-illegal-trafficking-cultural-goods


Sytuacja na Malediwach
PDF 246kWORD 83k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie sytuacji na Malediwach (2015/2662(RSP))
P8_TA(2015)0180RC-B8-0392/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Malediwów,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie lokalne Unii Europejskiej z dnia 20 stycznia 2012 r. w sprawie ostatnich wydarzeń na Malediwach, w tym aresztowania sędziego Trybunału Karnego,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie lokalne Unii Europejskiej z dnia 30 września 2014 r. w sprawie zagrożeń dla społeczeństwa obywatelskiego i praw człowieka na Malediwach,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie lokalne Unii Europejskiej z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie praworządności na Malediwach,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie przywrócenia kary śmierci na Malediwach,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 14 marca 2015 r. w sprawie wyroku skazującego dla byłego prezydenta Malediwów Mohameda Nasheeda,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka Zeida Ra’ad Al-Husseina z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie procesu byłego prezydenta Malediwów Mohameda Nasheeda,

–  uwzględniając oświadczenie specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. niezawisłości sędziów i prawników Gabrieli Knaul z dnia 19 marca 2015 r. zatytułowane „Uczciwy i niezależny wymiar sprawiedliwości warunkiem demokracji na Malediwach”,

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe z unijnej misji obserwacji wyborów parlamentarnych w Republice Malediwów z dnia 22 marca 2014 r.,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (MPPOiP), którego stroną są Malediwy,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w dniu 13 marca 2015 r. były prezydent Malediwów Mohamed Nasheed został skazany na karę 13 lat pozbawienia wolności pod zarzutem terroryzmu w związku z aresztowaniem w styczniu 2012 r. ówczesnego sędziego najwyższego Trybunału Karnego; mając na uwadze, że UE wyraziła swoje zaniepokojenie tym faktem;

B.  mając na uwadze, że ten kontrowersyjny proces sądowy nie spełniał krajowych i międzynarodowych standardów wymiaru sprawiedliwości mimo apelu ONZ i UE o uczciwość i przejrzystość postępowania sądowego przeciwko byłemu prezydentowi;

C.  mając na uwadze, że Mohamed Nasheed, który całe życie był orędownikiem pokojowych rozwiązań na rzecz praw człowieka i demokracji pluralistycznej, był wielokrotnie więziony w czasie 30-letniej dyktatury Maumuna Abdula Gajuma i oddał władzę w kontrowersyjnych okolicznościach cztery lata po tym, jak został pierwszym demokratycznie wybranym prezydentem Malediwów;

D.  mając na uwadze, że brak niezależności politycznej i odpowiednich kwalifikacji przedstawicieli malediwskiego wymiaru sprawiedliwości podważa krajową i międzynarodową wiarygodność systemu sądownictwa tego kraju;

E.  mając na uwadze, że byli ministrowie obrony Tholhath Ibrahim i Mohamed Nazim zostali niedawno skazani na odpowiednio 10 i 11 lat więzienia, a były wiceprzewodniczący malediwskiego parlamentu (Majlisu) Ahmed Nazim został skazany na 25 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że w procesach tych osób również stwierdzono nieprawidłowości;

F.  mając na uwadze, że na Malediwach wciąż dochodzi do regularnego zastraszania polityków opozycji, a według ostatniego sprawozdania Komisji ds. Praw Człowieka Parlamentarzystów Unii Międzyparlamentarnej Malediwy są jednym z najbardziej niebezpiecznych krajów na świecie pod względem ataków na posłów opozycji, ich torturowania i zastraszania;

G.  mając na uwadze, że dnia 30 marca 2015 r. malediwski parlament przyjął poprawkę do ustawy o karze pozbawienia wolności, zgodnie z którą osoby odbywające karę więzienia nie mogą być członkami żadnej partii politycznej, co de facto wyeliminuje Mohameda Nasheeda z aktywnego życia politycznego i uniemożliwi mu start w wyborach prezydenckich w 2018 r.;

H.  mając na uwadze, że od lutego 2015 r. aresztowano co najmniej 140 pokojowo nastawionych demonstrantów, których zwolniono jedynie pod warunkiem znacznego ograniczenia ich prawa do uczestnictwa w kolejnych demonstracjach;

I.  mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego i obrońcy praw człowieka coraz częściej są obiektem prześladowań, gróźb i ataków, o czym przekonała się między innymi Komisja Praw Człowieka Malediwów, którą oskarżono przez Sądem Najwyższym o zdradę stanu i podważanie konstytucji z powodu raportu w sprawie praw człowieka na Malediwach opracowanego na potrzeby powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka organizowanego pod egidą Rady Praw Człowieka ONZ; mając na uwadze, że organizacjom pozarządowym grożono wyrejestrowaniem;

J.  mając na uwadze, że w ostatnich latach doszło do poważnego ograniczenia wolności prasy, a trzech dziennikarzy zostało aresztowanych podczas relacjonowania przebiegu demonstracji politycznych domagających się uwolnienia Mohameda Nasheeda; mając na uwadze, że wciąż poszukiwany jest Ahmed Rilwan – dziennikarz krytykujący rząd, który zaginął w sierpniu 2014 r., i istnieje obawa, że nie żyje;

K.  mając na uwadze, że zawirowania polityczne mają miejsce w momencie, kiedy pojawiają się obawy dotyczące nasilenia działalności islamskich bojówek na Malediwach, a także coraz większej liczby młodych radykałów, którzy rzekomo przystąpili do ISIS;

L.  mając na uwadze, że w dniu 27 kwietnia 2014 r. parlament Malediwów przegłosował zniesienie moratorium na wykonywanie kary śmierci, które obowiązywało od 1954 r., wskutek czego nawet siedmioletnie dzieci mogą zostać skazane na karę śmierci, która zostanie wykonana w chwili ukończenia przez nie 18 lat, a do tego czasu muszą gnić w więzieniu; mając na uwadze, że stanowi to naruszenie międzynarodowych zobowiązań Malediwów w dziedzinie praw człowieka, ponieważ kraj ten jest stroną Konwencji o prawach dziecka;

M.  mając na uwadze, że pracownicy napływowi są przymuszani do pracy, ich dokumenty tożsamości i podróży są konfiskowane, wstrzymuje się wypłatę ich wynagrodzeń lub w ogóle nie są one wypłacane, zmusza się ich do odpracowania długu, a władze malediwskie groziły im wydaleniem za protest przeciwko dyskryminacji i przemocy po serii ataków na pracowników napływowych;

N.  mając na uwadze, że niewielka liczba kobiet ze Sri Lanki, Tajlandii, Indii, Chin, Filipin, Europy Wschodniej, byłych krajów ZSRR, Bangladeszu i Malediwów pada na Malediwach ofiarą handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego, a według doniesień niektóre malediwskie dzieci są wykorzystywane seksualnie i prawdopodobnie przymuszane do pracy;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie coraz silniejszymi tendencjami do rządów autorytarnych na Malediwach, prześladowaniem przeciwników politycznych i zastraszaniem mediów i społeczeństwa obywatelskiego, co może zaprzepaścić postęp, jaki osiągnięto w tym kraju w ostatnich latach, jeżeli chodzi o przestrzeganie praw człowieka, zasad demokracji i praworządności; wzywa wszystkie strony do powstrzymania się od wszelkich działań, które mogą zaognić ten kryzys, oraz do poszanowania zasad demokracji i praworządności;

2.  potępia poważne nieprawidłowości stwierdzone w procesie byłego prezydenta Mohameda Nasheeda; domaga się jego natychmiastowego uwolnienia i nalega, by w przypadku apelacji jego prawa były w pełni respektowane zgodnie z zobowiązaniami międzynarodowymi Malediwów, przepisami konstytucji tego kraju oraz wszystkimi gwarancjami rzetelnego procesu sądowego uznanymi na szczeblu międzynarodowym; wzywa delegację UE do Sri Lanki i Malediwów, aby usilnie domagała się zezwolenia na ścisłe monitorowanie postępowania apelacyjnego;

3.  podkreśla, że zgodnie z zapisami MPPOiP poszanowanie państwa prawa, prawo do rzetelnego procesu sądowego, sprawiedliwość proceduralna oraz niezależność wymiaru sprawiedliwości stanowią podstawowe elementy procesu demokratycznego; podkreśla, że obywatele Malediwów, w tym były prezydent Mohamed Nasheed, muszą być traktowani z poszanowaniem tych zasad, które są istotne z punktu widzenia pluralistycznego społeczeństwa;

4.  apeluje o przeprowadzenie wiarygodnego i kompleksowego procesu politycznego z udziałem wszystkich sił demokratycznych w celu przywrócenia i utrzymania stabilności na Malediwach oraz zapewnienia powrotu tego kraju na drogę demokratycznych przemian; wzywa do natychmiastowego położenia kresu zastraszaniu przeciwników politycznych; wzywa rząd Malediwów do podjęcia niezbędnych kroków w celu przywrócenia zaufania w jego zaangażowanie na rzecz demokracji, niezależności sądownictwa i praworządności, w tym poszanowania dla wolności słowa, wolności zgromadzeń i sprawiedliwości proceduralnej;

5.  wzywa do natychmiastowego położenia kresu ingerencji politycznej w system sądownictwa na Malediwach oraz do odpolitycznienia tego systemu; apeluje o pilne przeprowadzenie reform mających na celu zapewnienie niezależności i bezstronności malediwskiego wymiaru sprawiedliwości, aby przywrócić krajowe i międzynarodowe zaufanie do funkcjonowania tego systemu; podkreśla, że reformy te należy zatwierdzić i wdrożyć w trybie natychmiastowym;

6.  przypomina rządowi Malediwów, że konstytucja tego kraju gwarantuje prawo do protestu oraz że bezprawne jest uzależnianie zwolnienia z aresztu od rezygnacji z udziału w pokojowych demonstracjach;

7.  wzywa do natychmiastowego położenia kresu wszelkim formom przemocy, w tym również przemocy wobec pokojowych demonstrantów, i przypomina siłom bezpieczeństwa, że mają obowiązek chronić pokojowych demonstrantów przed brutalnymi gangami; wzywa rząd Malediwów, by położył kres bezkarności samozwańczych bojowników, którzy stosowali przemoc wobec osób promujących tolerancję religijną, pokojowych demonstrantów, krytycznych mediów i społeczeństwa obywatelskiego; wzywa do postawienia przed sądem sprawców takich aktów przemocy;

8.  wzywa rząd Malediwów do umożliwienia należytego śledztwa w sprawie zaginięcia Ahmeda Rilwana;

9.  potępia ponowne wprowadzenie kary śmierci na Malediwach i wzywa rząd i parlament tego kraju do przywrócenia moratorium na jej wykonywanie;

10.  zachęca wszystkie podmioty na Malediwach do konstruktywnej współpracy we wszystkich obszarach, zwłaszcza w zakresie zmian klimatu, które potencjalnie mogą zdestabilizować ten kraj;

11.  wzywa władze lokalne do pełnego przestrzegania minimalnych standardów dotyczących wyeliminowania zjawiska handlu ludźmi; pochwala obecne działania podejmowane w celu rozwiązania tego problemu oraz postępy poczynione w tym zakresie, nalega jednak na sprawne wdrożenie przepisów ustawy o zwalczaniu handlu ludźmi, gdyż wciąż utrzymują się poważne problemy z egzekwowaniem prawa i ochroną ofiar;

12.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i państwa członkowskie do publikowania na swoich stronach internetowych ostrzeżeń o sytuacji w zakresie praw człowieka na Malediwach dla osób planujących podróż do tego kraju;

13.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz ESDZ, aby nadal bacznie przyglądały się sytuacji politycznej na Malediwach oraz aby odgrywały proaktywną rolę w dwustronnych stosunkach UE z tym krajem oraz na międzynarodowych forach wielostronnych w celu osiągnięcia stabilności, wzmocnienia demokracji i praworządności oraz zapewnienia pełnego poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności w tym kraju;

14.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, parlamentom i rządom państw członkowskich oraz parlamentowi i rządowi Republiki Malediwów.


Sprawozdanie z postępów Albanii w 2014 r.
PDF 354kWORD 111k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie sprawozdania dotyczącego postępów Albanii w 2014 r. (2014/2951(RSP))
P8_TA(2015)0181B8-0358/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach w dniach 19–20 czerwca 2003 r. dotyczące perspektywy przystąpienia krajów Bałkanów Zachodnich do UE,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z posiedzenia w dniach 26–27 czerwca 2014 r. oraz konkluzje Rady do Spraw Ogólnych z dnia 16 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając opinię Komisji z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie wniosku Albanii o członkostwo w UE oraz sprawozdanie Komisji z dnia 4 czerwca 2014 r. w sprawie postępów Albanii w walce z korupcją i przestępczością zorganizowaną oraz w reformie sądownictwa (COM(2014)0331),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 października 2014 r. zatytułowany „Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2014–2015” (COM(2014)0700) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji zatytułowany „Sprawozdanie z postępów Albanii w 2014 r.” (SWD(2014)0304), a także orientacyjny dokument strategiczny na lata 2014–2020 przyjęty dnia 18 sierpnia 2014 r.,

–  uwzględniając rezolucję parlamentu Albanii z dnia 24 grudnia 2014 r. w sprawie politycznego porozumienia między rządzącą większością a opozycją,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Albanii,

–  uwzględniając pracę stałego sprawozdawcy Komisji Spraw Zagranicznych ds. Albanii Knuta Fleckensteina,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Albania poczyniła w ostatnich kilku latach imponujące postępy na drodze ku przystąpieniu do UE i dlatego przyznano jej w czerwcu 2014 r. status kraju kandydującego; mając na uwadze, że nadal istnieją wyzwania, którym należy stawić czoło szybko i skutecznie, tak aby poczynić dalsze postępy na drodze do członkostwa tego kraju w UE;

B.  mając na uwadze, że konsekwentne przyjęcie i skuteczne przeprowadzenie trwałych reform w pięciu kluczowych obszarach priorytetowych przysłuży się demokratycznym przemianom w Albanii i utoruje drogę do wszczęcia negocjacji akcesyjnych z UE; mając na uwadze, że proces przystąpienia do UE stał się siłą napędową albańskich reform związanych z UE, a ich harmonogram będzie zależał od tempa i jakości przeprowadzonych reform; mając na uwadze, że otwarcie negocjacji akcesyjnych stanowiłoby zachętę do przyspieszenia reform, ponieważ zaoferowałoby konkretną i wiarygodną perspektywę członkostwa w UE;

C.  mając na uwadze, że przystąpienie do UE to wieloaspektowy proces, który dotyczy całego kraju i wszystkich jego obywateli; mając na uwadze, że konstruktywny i trwały dialog polityczny na temat reform związanych z UE, prowadzony w duchu współpracy i kompromisu między głównymi siłami politycznymi, jest niezbędny dla czynienia dalszych postępów w procesie przystąpienia do UE; mając na uwadze, że w kwestii procesu integracji z UE panuje konsensus polityczny, a proces ten cieszy się dużym poparciem opinii publicznej; mając na uwadze, że sukces programu reform w znacznej mierze zależy od istnienia demokratycznego otoczenia politycznego;

D.  mając na uwadze, że Parlament Europejski odgrywa istotną rolę w wysiłkach na rzecz stworzenia sprzyjającego klimatu politycznego w kraju;

E.  mając na uwadze, że UE stawia praworządność w centrum procesu rozszerzenia; mając na uwadze, że wymierne postępy w zakresie niezależności wymiaru sprawiedliwości oraz zwalczania korupcji i przestępczości zorganizowanej mają zasadnicze znaczenie dla skutecznego przebiegu procesu integracji europejskiej; mając na uwadze, że silne wsparcie polityczne ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia postępów w tych dziedzinach;

F.  mając na uwadze, że należy poczynić istotne kroki w zakresie reformy i wdrożenia reform wymiaru sprawiedliwości; mając na uwadze, że mimo osiągniętych postępów poważnym wyzwaniem wciąż pozostaje zwalczanie korupcji i przestępczości zorganizowanej; mając na uwadze, że wciąż nie zapewniono jeszcze wolności słowa i niezależności mediów;

G.  mając na uwadze, że profesjonalna, skuteczna i oparta na kryteriach merytorycznych administracja publiczna jest podstawą procesu integracji każdego kraju, który dąży do członkostwa w UE;

H.  mając na uwadze, że stosunki Albanii z sąsiadami są konstruktywne, a spójność jej polityki zagranicznej z polityką zewnętrzną UE – przykładna;

1.  gratuluje Albanii uzyskania statusu kraju kandydującego; podkreśla, że należy to postrzegać jako zachętę do jeszcze większych wysiłków na rzecz realizacji reform; wyraża stałe poparcie dla procesu integracji Albanii z UE; uważa, że konkretne środki i stałe zaangażowanie polityczne w ich realizację są niezbędne, by sprostać wyzwaniom, jakimi są skuteczne utrwalenie demokratycznych przemian i kontynuacja reform związanych z UE; zachęca Albanię do utworzenia listy konkretnych wyników w odniesieniu do tych reform;

2.  uważa za ważne kontynuowanie i wspieranie prawdziwej współpracy politycznej między wszystkimi stronami, która obejmuje uczciwą rywalizację w proponowaniu lepszych idei i koncepcji politycznych, oraz działanie na rzecz demokratycznej kultury politycznej opartej na założeniu, że demokratyczne procesy polityczne zasadzają się na dialogu oraz zdolności poszukiwania i przyjmowania kompromisów; jest przekonany, że taka wola zwiększy zaufanie obywateli do instytucji publicznych; wzywa koalicję rządzącą, by ułatwiała opozycji wykonywanie prawa do demokratycznej kontroli, a także wzywa opozycję, by w pełni i odpowiedzialnie korzystała z tego prawa;

3.  przyjmuje z zadowoleniem powołanie – w ramach dialogu na wysokim szczeblu dotyczącego kluczowych priorytetów – wspólnych grup roboczych, których zadaniem będzie stworzenie kompleksowej platformy na potrzeby sprawnej realizacji reform oraz monitorowania postępów w pięciu kluczowych obszarach priorytetowych, a konkretnie w reformowaniu administracji publicznej, wzmocnieniu sądownictwa, zwalczaniu korupcji i przestępczości zorganizowanej oraz zwiększeniu ochrony praw człowieka; zachęca władze do zintensyfikowania prac nad tymi priorytetami oraz do przedstawienia wyników ich wdrożenia;

4.  wzywa do szybkiego ustanowienia Krajowej Rady do spraw Integracji Europejskiej obejmującej także przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i niezależnych instytucji z zamiarem zapewnienia szerokiego konsensusu narodowego w sprawie reform związanych z UE i procesu przystąpienia do UE; wzywa właściwe organy do pełnego i bieżącego informowania zainteresowanych stron i opinii publicznej o postępach procesu integracji z UE;

5.  podkreśla rolę parlamentu jako jednej z najważniejszych instytucji demokratycznych, a zatem wzywa do wzmocnienia jego roli kontrolnej i zapewnienia bardziej zinstytucjonalizowanego procesu konsultacji w sprawie projektów aktów ustawodawczych; w związku z tym wyraża zadowolenie z przyjęcia w dniu 5 marca 2015 r. zmienionej ustawy o roli parlamentu w procesie integracji Albanii z UE oraz przyjmuje z zadowoleniem konsensualną rezolucję parlamentarną z dnia 24 grudnia 2014 r., w której uzgodniono, że opozycja wróci do udziału w pracach parlamentarnych, natomiast większość rządząca będzie dążyć do konsensusu z opozycją w sprawie istotnych reform, że będą respektowane decyzje Trybunału Konstytucyjnego oraz że zostanie poruszona kwestia osób karanych kandydujących na stanowiska publiczne lub piastujących takie stanowiska; apeluje o jej odpowiednie, terminowe i konstruktywne wykonanie; wzywa wszystkie partie polityczne do skuteczniejszego wypracowywania demokratycznego konsensusu, który jest kluczowy dla poczynienia postępów w procesie akcesyjnym; uważa za istotne, by albańskie społeczeństwo obywatelskie, media i obywatele rozliczali swoich liderów z konkretnych osiągnięć politycznych;

6.  jest zaniepokojony stałą i trwającą polaryzacją polityczną w Albanii, która może zagrozić dalszym wysiłkom na rzecz integracji z UE; przypomina rządzącej koalicji i opozycji o ich współodpowiedzialności przed obywatelami za trwały, konstruktywny i pluralistyczny dialog polityczny umożliwiający przyjęcie i wdrożenie kluczowych reform; wzywa rządzącą większość i opozycję do podejmowania dalszych wysiłków z myślą o rozpoczęciu rzeczywistego dialogu politycznego i konstruktywnej współpracy;

7.  podkreśla, że profesjonalna administracja publiczna odgrywa zasadniczą rolę dla powodzenia wszystkich pozostałych reform; dlatego z satysfakcją odnotowuje fakt, że przystąpiono już do wprowadzania w życie ustawy o służbie cywilnej, i wzywa do dalszych działań w tym kierunku, aby zwiększyć potencjał administracyjny, odpolitycznić administrację publiczną i zwalczać korupcję w szeregach służby cywilnej, wzmocnić merytokrację przy powoływaniu na stanowiska, awansowaniu i zwalnianiu, zwiększyć skuteczność, jawność, rozliczalność, profesjonalizm i stabilność finansowania służby cywilnej, a także aby usprawnić administrację na wszystkich szczeblach; apeluje o wzmocnienie zarządzania zasobami ludzkimi, systemu oceny urzędników służby cywilnej i niezależnego monitorowania wdrażania przepisów w dziedzinie służby cywilnej; zachęca do ukończenia prac nad całościową strategią reformy administracji publicznej i do dalszego wspierania depolaryzacji oraz szerzenia wiedzy o unijnym prawie i unijnych procesach decyzyjnych; podkreśla potrzebę wzmocnienia integralności publicznej, aby podnieść poziom usług publicznych i efektywniej zarządzać zasobami publicznymi; apeluje o poprawę powszechnego dostępu do usług i informacji; w tym względzie przyjmuje z zadowoleniem nową ustawę o dostępie do informacji; wzywa do wzmocnienia instytucji rzecznika praw obywatelskich poprzez podejmowanie odpowiednich działań następczych w odpowiedzi na jego wnioski i zalecenia;

8.  podkreśla konieczność zajęcia się rozczłonkowanym systemem samorządu lokalnego oraz konieczność stworzenia funkcjonalnego systemu sprawowania władzy na szczeblu lokalnym zdolnego do zaspokajania potrzeb obywateli poprzez skuteczne świadczenie usług publicznych; apeluje o wzmocnienie zdolności administracyjnych samorządów terytorialnych, tak aby mogły one wykonywać swoje obowiązki i wdrażać przepisy w sposób zrównoważony pod względem finansowym; apeluje o zwiększenie przejrzystości, skuteczności i otwartego charakteru samorządów terytorialnych; przyjmuje do wiadomości wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie skargi dotyczącej reformy podziału administracyjnego i terytorialnego kraju;

9.  podkreśla znaczenie nadchodzących wyborów samorządowych i wzywa właściwe organy do wdrożenia zaleceń wydanych przez ODIHR i centralną komisję wyborczą; wzywa do zwiększenia niezależności i uprawnień organów wyborczych;

10.  podkreśla potrzebę wzmocnienia praworządności i zreformowania sądownictwa, tak aby obywatele i przedsiębiorcy mieli większe zaufanie do wymiaru sprawiedliwości; przyjmuje z zadowoleniem zobowiązanie Albanii do zreformowania sądownictwa, jednak wciąż ubolewa nad utrzymującymi się bolączkami dotyczącymi funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, takimi jak jego upolitycznienie i ograniczona rozliczalność, wysoki poziom korupcji, niedostateczne zasoby i zaległości procesowe; przypomina, że konieczne są dalsze istotne starania, by zapewnić niezależność, wydajność i rozliczalność wymiaru sprawiedliwości, a także wzmocnić system powoływania, awansowania i dyscyplinowania sędziów, prokuratorów i prawników; zachęca władze do kontynuacji reform w konstruktywnej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym ze stosownymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, oraz poprzez udział w pracach Komisji Weneckiej i poprzez opracowanie i wdrożenie długoterminowej strategii reformy sądownictwa;

11.  przypomina rezolucję parlamentu Albanii z listopada 2013 r. w sprawie integracji Albanii z Unią Europejską, w której poparł on szereg ważnych działań, przede wszystkim dotyczących praworządności; podkreśla znaczenie głębokiego poszanowania praworządności oraz niezawisłości i przejrzystości organów sądowych takich jak Najwyższa Rada Sprawiedliwości; podkreśla konieczność stosowania się w tym względzie do decyzji Trybunału Konstytucyjnego; zachęca właściwe organy do wzmacniania integralności i niezawisłości kluczowych instytucji demokratycznych, jak również do odpolitycznienia sądownictwa; zachęca właściwe organy do bezzwłocznego podjęcia działań zmierzających do zadośćuczynienia ofiarom wydarzeń z dnia 21 stycznia 2011 r.;

12.  wskazuje na niezadowalający stan wymiaru sprawiedliwości dla nieletnich; wzywa właściwe organy do przedstawienia planów poprawy sytuacji;

13.  jest zaniepokojony tym, że korupcja, również w sądownictwie, stanowi nadal poważny problem; wzywa Albanię do znacznego wzmożenia wysiłków na rzecz walki z korupcją na wszystkich szczeblach, poprawy przepisów prawnych i zdolności instytucjonalnych oraz międzyinstytucjonalnej wymiany informacji i współpracy; przyjmuje z zadowoleniem mianowanie krajowego koordynatora ds. walki z korupcją, który będzie koordynował działania i monitorował ich realizację na szczeblu centralnym, oraz wzywa do przyjęcia kompleksowej i rygorystycznej strategii antykorupcyjnej i planów działania na okres 2014–2020; powtarza, że konieczne jest opracowanie solidniejszych ram antykorupcyjnych, które powinny obejmować wiele instytucji; z satysfakcją odnotowuje kroki poczynione ku większej przejrzystości, w tym opublikowanie oświadczeń majątkowych wysokich rangą urzędników oraz stworzenie sieci punktów centralnych ds. walki z korupcją we wszystkich właściwych ministerstwach;

14.  podkreśla raz jeszcze potrzebę stworzenia rzetelnego rejestru dochodzeń, wniesionych oskarżeń i wyroków skazujących na wszystkich szczeblach, w tym dotyczących spraw o korupcję na wysokim szczeblu; uważa, że należy koniecznie zwiększyć skuteczność dochodzeń i zapewnić odpowiednie zasoby, szkolenia oraz pracowników specjalizujących się w walce z korupcją, zwłaszcza w takich obszarach jak zamówienia publiczne, zdrowie, podatki, edukacja, policja, służby celne i administracja lokalna; zachęca organizacje społeczeństwa obywatelskiego do udziału w zwalczaniu korupcji i do jego monitorowania; wzywa do systematycznego stosowania instrumentu konfiskaty mienia pochodzącego z działalności przestępczej oraz wydawania wyroków skazujących za pranie pieniędzy, a także do systematycznego prowadzenia dochodzeń finansowych; zachęca właściwe organy do uzupełnienia obowiązującego ustawodawstwa w zakresie ochrony osób zgłaszających przypadki korupcji;

15.  jest zaniepokojony faktem, że mimo coraz większych sukcesów w walce z przestępczością zorganizowaną, szczególnie z nielegalnym handlem narkotykami i produkcją narkotyków, kwestia ta wciąż pozostaje istotnym wyzwaniem; docenia sukces niedawnych operacji policyjnych, zachęca jednak Albanię do opracowania całościowego podejścia strategicznego oraz do podjęcia działań w celu usunięcia przeszkód dla skuteczności dochodzeń z myślą o stworzeniu rejestru dochodzeń, wniesionych oskarżeń i wyroków skazujących we wszystkich dziedzinach i na wszystkich szczeblach; zachęca do dalszej poprawy koordynacji działań między różnymi agencjami, w tym na szczeblu lokalnym, oraz do regionalnej i międzynarodowej współpracy policyjnej i sądowej; zaleca zacieśnienie współpracy z agencjami partnerskimi na Bałkanach Zachodnich oraz służbami państw członkowskich UE w walce z nielegalnym handlem narkotykami;

16.  pochwala wysiłki na rzecz zwalczania handlu ludźmi, które wciąż stanowi poważne wyzwanie; zachęca właściwe organy do opracowania kompleksowej strategii, kierującej się przede wszystkim interesem ofiar tego procederu, jak również do poprawy koordynacji międzyinstytucjonalnej oraz do rozszerzenia uprawnień prokuratorów, sędziów i służb policyjnych; ponownie podkreśla potrzebę ciągłego prowadzenia specjalistycznych, wspólnych szkoleń z udziałem prokuratorów, sędziów i policjantów; z zadowoleniem przyjmuje współpracę albańskiej policji i prokuratury z państwami członkowskimi UE, która przyniosła dobre rezultaty;

17.  gratuluje rzecznikowi praw obywatelskich dokonań w zakresie propagowania praw człowieka, otwartości wobec osób znajdujących się w najtrudniejszym położeniu oraz współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego; wyraża ubolewanie, że roczne i specjalne sprawozdania rzecznika praw obywatelskich nie zostały poddane pod dyskusję w parlamencie, a w związku z tym nie mogą zostać opublikowane i nie zostały oficjalnie uznane; wzywa rząd i parlament do zwiększenia niezależności, wydajności i skuteczności instytucji zajmujących się prawami człowieka, do zacieśnienia współpracy z rzecznikiem praw obywatelskich oraz do udzielania mu dalszego wsparcia politycznego i finansowego;

18.  podkreśla zagrożenia dla bezpieczeństwa związane z powrotem zagranicznych bojowników; z zadowoleniem przyjmuje środki mające na celu zapobieganie radykalizmowi oraz zwalczanie zjawiska zagranicznych bojowników; podkreśla potrzebę wdrożenia strategii i planu działania na rzecz walki z terroryzmem; przyjmuje z zadowoleniem wzrost liczby personelu w antyterrorystycznej jednostce policji i zachęca do zacieśnienia współpracy regionalnej w zwalczaniu terroryzmu; z zadowoleniem przyjmuje podpisanie nowego porozumienia operacyjnego z Europolem i wzywa do jego skutecznego wdrożenia;

19.  podkreśla konieczność zwiększenia udziału obywateli w życiu publicznym oraz planowaniu i kształtowaniu polityki, a także w procesie integracji europejskiej w celu zbliżenia się do szerokiego konsensusu narodowego w sprawie reform i procesu przystąpienia do UE; zaleca dalszą pracę nad mechanizmami przeprowadzania konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim i społecznościami lokalnymi oraz mechanizmami konsultowania się między nimi; obawia się, że upolitycznienie organizacji społeczeństwa obywatelskiego może osłabić ich ewentualną rolę we wzmacnianiu kultury demokracji;

20.  pochwala panującą w tym kraju harmonię religijną i klimat tolerancji religijnej oraz ogólnie dobre stosunki między grupami etnicznymi; zwraca się do właściwych organów o dalszą poprawę klimatu integracji i tolerancji dla wszystkich mniejszości w kraju; wzywa rząd, aby po przeprowadzeniu szeroko zakrojonego procesu konsultacji przyjął kompleksowy zestaw przepisów prawnych dotyczących mniejszości w celu likwidacji istniejących luk prawnych zgodnie z zaleceniami Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych Komitetu Doradczego Rady Europy oraz w celu skutecznego wdrożenia ustawy o ochronie przed dyskryminacją i wypracowania solidnego orzecznictwa antydyskryminacyjnego; pochwala wkład komisarza ds. ochrony przed dyskryminacją w walkę z dyskryminacją, w tym z dyskryminacją ze względu na płeć, szczególnie w obszarach zatrudnienia i edukacji oraz w dostępie do usług społecznych; zachęca do dalszych działań na rzecz poprawy warunków życia Romów poprzez ułatwienie im dostępu do rejestracji urzędowej, mieszkań, edukacji, rynku pracy oraz opieki społecznej i zdrowotnej; podkreśla, ze należy poprawić warunki życia Romów dzięki lepszej koordynacji działań między rządem a samorządem oraz współpracy między ministerstwami;

21.  przyjmuje z zadowoleniem powołanie Krajowej Rady ds. Równości Płci oraz mianowanie koordynatorów ds. płci we wszystkich właściwych ministerstwach; wzywa do podjęcia dalszych działań w celu zaradzenia takim problemom jak przemoc domowa, niedostateczny dostęp kobiet do wymiaru sprawiedliwości oraz dyskryminacja ze względu na płeć na rynku pracy; z zadowoleniem przyjmuje uwzględnienie społeczności LGBTI w strategii na rzecz włączenia społecznego na lata 2015-2020, powołanie grupy roboczej ds. praw osób LGBTI w Ministerstwie Spraw Socjalnych oraz otwarcie pierwszego schroniska dla osób LGBTI; pochwala zmiany w kodeksie karnym przewidujące kary za przestępstwa z nienawiści i nawoływanie do nienawiści ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową;

22.  zachęca również rząd do pracy nad ustawą o uznaniu płci oraz do zadbania o to, by ustawa ta spełniała standardy określone w zaleceniu CM/Rec(2010) Komitetu Ministrów Rady Europy dla państw członkowskich w sprawie środków zwalczania dyskryminacji ze względu na orientację seksualną lub tożsamość płciową; jest zdania, że podstawowe prawa osób LGBTI będą prawdopodobnie lepiej chronione, jeżeli umożliwi im się dostęp do legalnych instytucji, takich jak konkubinat, zarejestrowany związek partnerski lub małżeństwo, oraz zachęca władze Albanii do rozważenia tych możliwości;

23.  apeluje do władz Albanii, aby odpowiedziały na apel ONZ i zalecenia rzecznika praw obywatelskich, by utworzyć jednolitą i wiarygodną bazę danych, aktywować radę koordynacyjną ds. zwalczania sporów rodowych powołaną w 2005 r. oraz opracować plan działania skupiający się na aspektach praworządności w zwalczaniu tych sporów;

24.  podkreśla kluczowe znaczenie profesjonalnych, niezależnych i pluralistycznych nadawców publicznych i mediów prywatnych, będących podstawą ustroju demokratycznego; jest zaniepokojony brakiem rzeczywistej niezależności mediów oraz brakiem przejrzystości, jeżeli chodzi o własność i finansowanie mediów; zachęca Albanię do zagwarantowania dziennikarzom wolnego środowiska pracy; podkreśla, że potrzebne są dalsze starania, aby w pełni zagwarantować niezależność urzędu regulacji mediów oraz nadawcy publicznego; jest zaniepokojony brakiem przejrzystości własności i finansowania mediów, ich polaryzacją i autocenzurą; apeluje o wzmocnienie dziennikarskich standardów zawodowych i etycznych; nalega na właściwe stosowanie przepisów o zniesławieniu; zwraca uwagę, że opozycja zakwestionowała wybór nowego prezesa i członków zarządu Rady ds. Mediów Audiowizualnych; zachęca rząd do zagwarantowania niezależności tej rady i zapewnienia jej wsparcia, tak aby mogła ona w pełni podjąć swoje zadania, w tym w zakresie ułatwienia procesu cyfryzacji oraz skutecznego wdrożenia ustawy o mediach audiowizualnych;

25.  przyjmuje z zadowoleniem poprawę klimatu biznesowego oraz dążenie do sprawnej gospodarki rynkowej, lecz apeluje do rządu o dalsze starania na rzecz wyeliminowania niedociągnięć w odniesieniu do wykonalności umów i praworządności oraz zlikwidowania potężnej gospodarki nieformalnej; wzywa do dalszych reform, aby sprostać presji konkurencyjnej na wspólnym europejskim rynku; zachęca rząd do zwiększenia ochrony praw własności oraz do przyspieszenia wdrażania trwałej i spójnej polityki w zakresie legalizacji i zwrotu własności oraz związanych z nią odszkodowań; podkreśla, że istotne jest stworzenie korzystnych warunków dla rozwoju sektora prywatnego i bezpośrednich inwestycji zagranicznych;

26.  podkreśla potrzebę poprawy systemu edukacji i szkoleń, aby uporać się z problemem niedopasowania umiejętności i zwiększyć szanse na zatrudnienie, zwłaszcza osób młodych; wzywa Komisję do bliskiej współpracy z rządem w celu wyeliminowania niedociągnięć dotyczących warunków na rynku pracy, w tym rosnącego bezrobocia, i do przedstawienia rozwiązań zgodnych ze strategią „Europa 2020”; przyjmuje z zadowoleniem orientacyjny dokument strategiczny na lata 2014–2020 dotyczący Albanii, w którym uznano, że edukacja, zatrudnienie i polityka społeczna wymagają wsparcia za pośrednictwem instrumentu pomocy przedakcesyjnej (IPA);

27.  wzywa właściwe organy do opracowania projektu krajowej strategii energetycznej, kładącej szczególny nacisk na energię ze źródeł odnawialnych i bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikację źródeł energii; jest zdania, że Albania powinna inwestować więcej w projekty dotyczące energii ze źródeł odnawialnych i powiązaną infrastrukturę; wzywa Albanię do dokonania analizy ekologicznych skutków projektów elektrowni wodnych dla krajowego dziedzictwa naturalnego; wzywa do zapewnienia zgodności z ramową dyrektywą wodną UE mającą na celu zapewnienie dobrego stanu ekologicznego i chemicznego wszelkich naturalnych wód powierzchniowych;

28.  wzywa władze albańskie, by opracowały całościowe plany zarządzania istniejącymi parkami narodowymi zgodne z wytycznymi Światowej Komisji Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) ds. Obszarów Chronionych dotyczących jakości i zarządzania obszarami chronionymi kategorii II; apeluje do władz o zaniechanie wszelkich planów rozwoju osłabiających krajową sieć obszarów chronionych oraz wzywa do zaniechania planów budowy elektrowni wodnych o małej i średniej skali, zwłaszcza na terenie wszystkich parków narodowych; domaga się w szczególności ponownego rozważenia planów budowy elektrowni wodnych wzdłuż rzeki Wjosy i jej dopływów, gdyż realizacja tych projektów zagroziłaby jednemu z ostatnich rozległych, nienaruszonych i prawie naturalnych ekosystemów rzecznych Europy;

29.  przyjmuje z zadowoleniem stały konstruktywny i proaktywny kurs Albanii we współpracy regionalnej i dwustronnej; podkreśla jej zasadniczą rolę w zwiększaniu stabilności w regionie; pochwala polityczną wolę poprawy stosunków z Serbią; zachęca Albanię i Serbię do podjęcia dalszych działań i wydania oświadczeń promujących stabilność i współpracę w regionie oraz dobre stosunki między sąsiadami; jest zaniepokojony oświadczeniami premiera Albanii, w których spekulował on na temat zjednoczenia Albańczyków z Albanii i Kosowa; zachęca Albanię do utrzymania konstruktywnej pozycji w regionie i do wymiany z innymi państwami Bałkanów Zachodnich wiedzy i doświadczeń nabytych w czasie ich procesu akcesyjnego do UE, aby zacieśnić współpracę i doprowadzić do dalszej stabilizacji regionu; przyjmuje z zadowoleniem całkowitą spójność stanowisk Albanii ze stanowiskami UE w polityce zewnętrznej, w tym w odniesieniu do sankcji UE wobec Rosji, jak również udział Albanii w operacjach zarządzania kryzysowego w ramach WPBiO; zwraca uwagę, że Albania jako kraj przewodniczący obecnie procesowi współpracy w Europie Południowo–Wschodniej ma na celu dalsze wspieranie dialogu między uczestniczącymi w nim państwami; wzywa Albanię do aktywnego uczestnictwa w realizacji strategii adriatycko-jońskiej Unii Europejskiej;

30.  apeluje o zacieśnienie współpracy międzyparlamentarnej PE-Albania; zaleca jak największą harmonizację przyszłego kalendarza posiedzeń Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE-Albania z kalendarzem spotkań w ramach dialogu na wysokim szczeblu dotyczącego kluczowych priorytetów w celu wzmocnienia parlamentarnej kontroli nad procesem przystąpienia do UE;

31.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządowi i parlamentowi Albanii.


Sprawozdanie z postępów Bośni i Hercegowiny w 2014 r.
PDF 376kWORD 134k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie sprawozdania z postępów Bośni i Hercegowiny w 2014 r. (2014/2952(RSP))
P8_TA(2015)0182B8-0359/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony a Bośnią i Hercegowiną z drugiej strony, podpisany w dniu 16 czerwca 2008 r. i ratyfikowany przez wszystkie państwa członkowskie UE oraz Bośnię i Hercegowinę,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w sprawie Bałkanów Zachodnich przyjęte w dniach 19-20 czerwca 2003 r. i załącznik do nich zatytułowany „Agenda z Salonik dla Bałkanów Zachodnich: w kierunku integracji europejskiej”,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dni: 20 października, 17–18 listopada oraz 15 i 16 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji pt. „Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2014–2015” z dnia 8 października 2014 r. (COM(2014)0700) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji SWD(2014)0305 pt. „Sprawozdanie z postępów Bośni i Hercegowiny w 2014 r.”, a także orientacyjny dokument strategiczny dotyczący Bośni i Hercegowiny na lata 2014–2017 przyjęty dnia 15 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając pisemne zobowiązanie do integracji z UE przyjęte przez Prezydium Bośni i Hercegowiny w dniu 29 stycznia 2015 r. i zatwierdzone przez parlament Bośni i Hercegowiny w dniu 23 lutego 2015 r.,

–  uwzględniając decyzję Rady z dnia 19 stycznia 2015 r. dotyczącą mianowania Larsa-Gunnara Wigemarka specjalnym przedstawicielem UE oraz szefem delegatury w Bośni i Hercegowinie,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie tego kraju,

–  uwzględniając pracę Cristiana Dan Predy, stałego sprawozdawcy Komisji Spraw Zagranicznych ds. Bośni i Hercegowiny,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że UE wielokrotnie powtarzała swoje jednoznaczne zobowiązanie na rzecz europejskiej perspektywy dla Bośni i Hercegowiny oraz integralności terytorialnej, suwerenności i jedności tego kraju;

B.  mając na uwadze, że UE zaoferowała Bośni i Hercegowinie nową propozycję opartą na podejściu mającym na celu wsparcie kraju we wznowieniu procesu reform, w poprawie sytuacji społecznej i gospodarczej oraz zbliżeniu się do Unii Europejskiej; mając na uwadze, że równie jednoznaczne zobowiązanie i zaangażowanie jest teraz wymagane od politycznych elit kraju; mając na uwadze, że przystąpienie do UE to wieloaspektowy proces, który dotyczy całego kraju i wszystkich jego obywateli, i wymaga ono narodowego konsensusu dotyczącego programu reform;

C.  mając na uwadze, że zbyt skomplikowana i nieskuteczna architektura instytucjonalna, brak wystarczającej współpracy i koordynacji między przywódcami politycznymi Bośni i Hercegowiny oraz wszystkimi szczeblami rządu, brak wspólnej wizji i woli politycznej, a także etnocentryczne postawy poważnie hamują postępy w kraju; mając na uwadze, że spory motywowane podziałami politycznymi i etnicznymi bardzo negatywnie odbijają się na pracy zgromadzeń na szczeblu państwa;

D.  mając na uwadze, że przedłużający się impas polityczny stanowi poważną przeszkodę dla stabilizacji i rozwoju kraju, a także pozbawia obywateli perspektyw na bezpieczną przyszłość i dobrobyt; mając na uwadze, że inercja polityczna, bezrobocie, bardzo wysokie poziomy korupcji i niezadowolenie z elit politycznych doprowadziły do niepokojów społecznych, które w lutym 2014 r. rozprzestrzeniły się z Tuzli na cały kraj;

E.  mając na uwadze, że UE stawia praworządność w centrum procesu rozszerzenia; mając na uwadze, że silne wsparcie polityczne ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia postępów w tych dziedzinach;

F.  mając na uwadze, że szerzy się korupcja, administracja publiczna jest rozdrobniona, wiele różnych systemów prawnych stwarza problemy, mechanizmy współpracy ze społeczeństwem obywatelskim wciąż są słabe, środowisko medialne jest spolaryzowane, oraz że nie wszystkie narody składowe i obywatele cieszą się równymi prawami;

G.  mając na uwadze, że ponad 50% dochodów publicznych Bośni i Hercegowiny wydaje się na utrzymanie licznych szczebli administracji; mając na uwadze, że Bośnia i Hercegowina jest najniżej notowanym krajem europejskim według wskaźników Banku Światowego, jeśli chodzi o łatwość prowadzenia działalności gospodarczej, i jednym z najniżej notowanych pod względem wskaźnika postrzegania korupcji; mając na uwadze, że Bośnia i Hercegowina ma najwyższy wskaźnik bezrobocia wśród ludzi młodych w Europie (59% ludności aktywnej zawodowo w wieku 15-24 lat);

1.  z zadowoleniem zauważa, że Rada zareagowała na jego wezwanie do zmiany podejścia UE wobec Bośni i Hercegowiny; apeluje do nowych przywódców Bośni i Hercegowiny, aby w pełni zaangażowali się w przeprowadzenie niezbędnych reform instytucjonalnych, gospodarczych i społecznych w celu poprawienia warunków życia obywali Bośni i Hercegowiny oraz umożliwienia postępu na drodze do członkostwa w UE; wskazuje na konieczność osiągnięcia przez Bośnię i Hercegowinę znaczących postępów w realizacji programu reform, w tym Paktu na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, aby jej wniosek o członkostwo został rozpatrzony; podkreśla, że Bośnia i Hercegowina, podobnie jak każdy inny (potencjalny) kraj kandydujący, powinna być oceniana na podstawie jej własnych osiągnięć, a harmonogram akcesji powinien zależeć od tempa i jakości niezbędnych reform;

2.  podkreśla, że przy opracowywaniu opinii w sprawie wniosku o członkostwo w UE na wniosek Rady, Komisja powinna zwrócić szczególną uwagę na wykonanie orzeczenia w sprawie Sejdić-Finci; zwraca się do Komisji o gotowość do wsparcia porozumienia dotyczącego wykonania tego orzeczenia w celu zagwarantowania równych praw wszystkim narodom składowym i obywatelom oraz o pomoc w osiąganiu celów agendy UE, obejmującej funkcjonalny system dobrych rządów, rozwój demokratyczny i dobrobyt gospodarczy oraz poszanowanie praw człowieka;

3.  zdecydowanie popiera integrację europejską Bośni i Hercegowiny oraz wyraża przekonanie, że większe zaangażowanie UE powinno skupiać się m.in. na kwestiach społeczno-gospodarczych, otoczeniu biznesowym, ramach instytucjonalnych, praworządności i zarządzaniu, polityce egzekwowania prawa, niezawisłym wymiarze sprawiedliwości, walce z korupcją, reformie administracji publicznej, a także społeczeństwie obywatelskim i młodzieży, przy jednoczesnym utrzymaniu bez zmian warunkowego charakteru przystąpienie do UE; wzywa wiceprzewodniczącą/ wysoką przedstawiciel, Komisję i państwa członkowskie do utrzymania skoordynowanego, konsekwentnego i spójnego stanowiska UE oraz do wykazania, że przystąpienie Bośni i Hercegowiny do UE jest priorytetem polityki zagranicznej Unii; podkreśla, że UE powinna dążyć do połączenia sił wszystkich dawców pomocy finansowej celem wsparcia skutecznego wdrażania uaktualnionego podejścia UE oraz pisemnego zobowiązania;

4.  z zadowoleniem przyjmuje pisemne zobowiązanie do integracji z UE przyjęte przez Prezydium Bośni i Hercegowiny, podpisane przez przywódców wszystkich partii politycznych i zatwierdzone przez parlament Bośni i Hercegowiny w dniu 23 lutego 2015 r., dotyczące środków mających zapewnić zdolność do działania i skuteczność instytucji, uruchomienie reform na wszystkich szczeblach zarządzania, przyspieszenie procesu pojednania i umocnienie zdolności administracyjnej; przyznaje, że zobowiązanie przetarło drogę do porozumienia w Radzie z dniem 16 marca 2015 r. o przystąpieniu do zawarcia układu o stabilizacji i stowarzyszeniu oraz jego wejściu w życie; z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie układu o stabilizacji i stowarzyszeniu, zaplanowane na 1 czerwca 2015 r., które umożliwi Bośni i Hercegowinie oraz UE bliższą współpracę i zacieśnienie stosunków; wzywa do pełnej współpracy wszystkich przywódców politycznych przy gruntownym i skutecznym wdrażaniu zobowiązania, w szczególności przy umacnianiu praworządności oraz walce z korupcją i przestępczością zorganizowaną; przypomina o kluczowym znaczeniu zaangażowania politycznego i rzeczywistej odpowiedzialności za proces reform; zwraca się do nowych przywódców Bośni i Hercegowiny o uzgodnienie z UE nowego planu działania na rzecz szerokiego i kompleksowego programu reform w celu przyspieszenia procesu integracji kraju z UE; wzywa do zapewnienia przejrzystości w procesie planowania i wdrażania reform oraz do włączenia społeczeństwa obywatelskiego w proces reform;

5.  wyraża głębokie zaniepokojenie oświadczeniem przyjętym w dniu 25 kwietnia 2015 r. przez kongres Sojuszu Niezależnych Socjaldemokratów (SNSD) we wschodnim Sarajewie, w którym apeluje się między innymi o referendum w sprawie niepodległości Republiki Serbskiej w 2018 r.; podkreśla fakt, że na mocy porozumienia z Dayton Republika Serbska nie ma prawa do secesji; przypomina, że wraz z przyjęciem pisemnego zobowiązania wszystkie siły polityczne, w tym SNSD, zobowiązały się do respektowania „suwerenności, integralności terytorialnej i niezależności politycznej Bośni i Hercegowiny”; apeluje do nowych przywódców politycznych o zaniechanie nacjonalistycznej i secesjonistycznej retoryki, która dzieli społeczeństwo, oraz o poważne zaangażowanie się w reformy, które poprawią warunki życia obywateli Bośni i Hercegowiny, utworzą demokratyczne, pluralistyczne i dobrze funkcjonujące państwo oraz przybliżą kraj do UE;

6.  wzywa przywódców politycznych do priorytetowego potraktowania kwestii utworzenia skutecznego i wydajnego mechanizmu koordynacji w UE, skutecznie wiążącego instytucje na wszystkich szczeblach zarządzania, tak aby w całym kraju zapewnić dostosowanie do dorobku prawnego UE i jego egzekwowanie w interesie powszechnego dobrobytu obywateli; podkreśla, że bez takiego mechanizmu proces akcesji do UE pozostanie w impasie, gdyż obecna organizacja kraju jest zbyt nieskuteczna i dysfunkcyjna; podkreśla, że ustanowienie takiego mechanizmu umożliwiłoby Bośni i Hercegowinie korzystanie w pełni z dostępnych środków finansowych; podkreśla konieczność podjęcia konkretnych kroków na rzecz reform oraz wskazania krajowi i obywatelom wyraźnego kierunku;

7.  podkreśla priorytetowe znaczenie zaspokojenie społeczno-gospodarczych potrzeb obywateli; uważa jednak, że kluczowe znaczenie ma również jednoczesne kontynuowanie reform politycznych i demokratyzacji systemu politycznego; podkreśla, że dobrobyt gospodarczy jest możliwy jedynie w oparciu o demokratyczne i pluralistyczne społeczeństwo oraz państwo; podkreśla także, że Bośnia i Hercegowina nie stanie się pewnym kandydatem do członkostwa w UE, jeżeli nie zapewni odpowiednich warunków instytucjonalnych; zwraca uwagę, że reforma konstytucyjna mająca na celu ugruntowanie, ujednolicenie i umocnienie ram instytucjonalnych ma nadal kluczowe znaczenie dla przekształcenia Bośni i Hercegowiny w skuteczne, pluralistyczne i w pełni funkcjonalne państwo; przypomina, że przyszła reforma konstytucyjna powinna również uwzględniać zasady federalizmu, decentralizacji, pomocniczości i prawowitego przedstawicielstwa, aby zapewnić skuteczną i sprawną integrację Bośni i Hercegowiny z UE; wzywa wszystkich przywódców politycznych do pracy na rzecz wprowadzenia koniecznych zmian;

8.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy Komisji mające na celu przyspieszenie projektów w ramach Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) oraz umocnienie zarządzania gospodarczego; z żalem zauważa, że brak działania może mieć wpływ na przydział środków finansowych UE na rozwój polityczny i społeczno-gospodarczy w ramach instrumentu IPA-II; apeluje do właściwych organów o uzgodnienie ogólnokrajowych strategii sektorowych, szczególnie w priorytetowych dziedzinach transportu, energii, środowiska i rolnictwa, co stanowi kluczowy wymóg, którego spełnienie pozwoli na pełne korzystanie z finansowania z IPA;

9.  wyraża uznanie w związku z prawidłowym przebiegiem wyborów w październiku 2014 r.; zauważa jednak, że po raz drugi z rzędu proces wyborczy nie umożliwiał wszystkim obywatelom kandydowania na dowolny urząd; podkreśla kluczowe znaczenie pilnego ustanowienia wszystkich nowych organów parlamentarnych i rządowych na wszystkich szczeblach; apeluje do nowych przywódców, aby przestrzegali zasady powszechnych, równych i bezpośrednich wyborów, docierali do obywateli, nawiązywali kontakty ze społeczeństwem obywatelskim oraz odpowiedzialnie i natychmiast reagowali na ich zasadne zastrzeżenia; zwraca się do właściwych władz o przeprowadzenie dochodzenia dotyczącego bardzo poważnych zarzutów przeciwko premier Republiki Serbskiej, która rzekomo była zamieszana w kupowanie głosów dwóch posłów nienależących do jej partii w celu zdobycia większości w Zgromadzeniu Republiki Serbskiej;

10.  z zadowoleniem przyjmuje powszechną krajową i międzynarodową solidarność, w tym w ramach unijnego programu ratunkowego w razie powodzi, w reakcji na klęski żywiołowe, do których doszło w 2014 r.; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że UE – na wniosek Bośni i Hercegowiny – udzieliła natychmiastowej i znacznej pomocy ratowniczej i humanitarnej, a także zorganizowała w lipcu 2014 r. konferencję darczyńców, której gospodarzem była Komisja, a współorganizatorami Francja i Słowenia; podkreśla, że Komisja zaprosiła Bośnię i Hercegowinę do uczestnictwa w unijnym mechanizmie ochrony ludności; wzywa do wprowadzenia skutecznych i skoordynowanych środków zapobiegawczych na wszystkich szczeblach, aby zaradzić skutkom obecnych klęsk oraz zapobiec takim klęskom w przyszłości; z zadowoleniem przyjmuje wiele pozytywnych przykładów bardzo bliskiej współpracy i wsparcia między grupami etnicznymi po powodziach, co świadczy o tym, że pojednanie jest możliwe; uważa, że współpraca regionalna i bliskie stosunki z krajami sąsiadującymi są podstawowymi czynnikami przeciwdziałania takim klęskom w przyszłości;

11.  przypomina, że profesjonalna, skuteczna i oparta na osiągnięciach administracja publiczna jest podstawą procesu integracji Bośni i Hercegowiny i każdego innego kraju dążącego do członkostwa w UE; z poważnym zaniepokojeniem zauważa, że administracja publiczna, która ma wspierać postęp Bośni i Hercegowiny na drodze ku członkostwu w UE i poprawienie warunków życia obywateli, pozostaje rozczłonkowana, upolityczniona i dysfunkcyjna; nadal żywi obawy co do jej stabilności finansowej oraz co do tego, że brak politycznej woli zreformowania administracji może wpłynąć na świadczenie usług publicznych; apeluje do wszystkich właściwych podmiotów o przyjęcie nowej strategii reform administracji publicznej i planu działania po 2014 r., aby uprościć złożoną strukturę instytucjonalną, zracjonalizować koszty oraz usprawnić funkcjonowanie państwa;

12.  apeluje do władz o uczynienie walki z korupcją absolutnym priorytetem, w związku z tym, że walka ta nie przyniosła dotychczas zadowalającej poprawy, oraz uwzględniając, że korupcja dotyczy wszystkich sektorów, w tym zdrowia i edukacji, wykorzystując najsłabsze osoby, potęgując pesymizm i brak wiary obywateli w ich instytucje; apeluje o skuteczne mechanizmy antykorupcyjne, niezawisłe działania następcze sądów, a także powszechne konsultacje ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, co powinno zagwarantować terminowe przyjęcie uaktualnionych ram strategicznych na lata 2015–2019; wzywa ogólnie do skutecznego wdrożenia środków przeciwko korupcji; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie zbioru przepisów antykorupcyjnych, w tym dotyczących wspierania ochrony osób zgłaszających zachowania nieetyczne na szczeblu państwa oraz utworzenia organów ds. zapobiegania korupcji na szczeblu państwowym; potępia próby podważania obowiązujących zasad praworządności i wyraża zaniepokojenie faktem, że nowe przepisy dotyczące konfliktów interesów osłabia ramy prawne i utrudnia zapobieganie konfliktom interesów poprzez zwiększenie ryzyka politycznej ingerencji i brak środków zachęcających urzędników do jego przestrzegania; wzywa do wzmocnienia organów parlamentarnych zajmujących się zapobieganiem konfliktom interesów; apeluje do właściwych organów o poprawę wyników w zakresie skutecznego dochodzenia, ścigania i karania w głośnych sprawach dotyczących korupcji, zwłaszcza w ramach zamówień publicznych i prywatyzacji;

13.  nadal jest poważnie zaniepokojony nieskutecznością systemu sądownictwa, ryzykiem politycznej ingerencji w procesy sądowe, upolitycznieniem procedur mianowania, fragmentacją wymiaru sprawiedliwości i procesem budżetowania w zakresie ścigania przestępstw oraz ryzykiem konfliktu interesów w wymiarze sprawiedliwości; apeluje do nowych przywódców kraju o podjęcie reform strukturalnych i instytucjonalnych dotyczących m.in. harmonizacji czterech różnych systemów prawnych; zwraca się do nich o przyjęcie zaleceń Komisji dotyczących takich kwestii jak reforma instytucjonalna wymiaru sprawiedliwości na szczeblu państwowym, w tym przyjęcie ustawy o sądach Bośni i Hercegowiny; apeluje do nowej Rady Ministrów o przyjęcie już przygotowanej nowej strategii dotyczącej reformy wymiaru sprawiedliwości; ponownie wyraża poparcie dla biura Rzecznika Praw Obywatelskich; zauważa, że moratorium na wykonywanie kary śmierci wciąż figuruje w konstytucji Republiki Serbskiej, i wzywa władze Republiki Serbskiej do zniesienia kary śmierci bez dalszej zwłoki;

14.  wyraża zaniepokojenie w związku z tym, że dostęp do bezpłatnej pomocy prawnej jest bardzo ograniczony i że prawo do jej świadczenia wciąż nie jest w pełni uregulowane prawnie w całej Bośni i Hercegowinie, co ogranicza prawo najsłabszych do sprawiedliwości; apeluje do właściwych władz o przyjęcie ustawy dotyczącej bezpłatnej pomocy prawnej na szczeblu państwa oraz o jasne zdefiniowanie roli społeczeństwa obywatelskiego w świadczeniu takiej pomocy;

15.  z zadowoleniem przyjmuje poszerzenie usystematyzowanego dialogu między UE a Bośnią i Hercegowiną dotyczącego wymiaru sprawiedliwości, tak aby obejmował on dodatkowe kwestie związane z praworządnością, zwłaszcza korupcję i dyskryminację, oraz przyniósł pewne pozytywne wyniki w zakresie współpracy regionalnej, sądzenia zbrodni wojennych, a także profesjonalizmu i skuteczności wymiaru sprawiedliwości; z zadowoleniem przyjmuje włączenie społeczeństwa obywatelskiego do tego procesu; zauważa, że warunki w niektórych sądach jednostek administracyjnych poprawiły się, w tym pod względem ochrony świadków;

16.  jest zaniepokojony, że w niektórych oświadczeniach zakwestionowano legalność wyroków MTKJ, podważając tym samym autorytet trybunału w Hadze; wzywa do podjęcia działań w celu zwiększenia ochrony ofiar i poprawy działania Prokuratury Bośni i Hercegowiny poprzez dokonanie przeglądu osądzania zbrodni wojennych kategorii II; z zadowoleniem przyjmuje postęp w nadrabianiu zaległości w sprawach dotyczących zbrodni wojennych; zauważa, że usprawniono ściganie zbrodni wojennych obejmujących przemoc seksualną, i domaga się kontynuowania tego procesu w przyszłości; podkreśla, że właściwe władze powinny przyjąć oczekiwany od dawna krajowy program na rzecz poprawy statusu ofiar takich zbrodni wojennych, w tym ich prawa do odszkodowania, w celu zapewnienia im skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz dostosowania prawa karnego Bośni i Hercegowiny dotyczącego przemocy seksualnej do międzynarodowych standardów;

17.  wyraża zaniepokojenie stale wysoką liczbą osób zaginionych i powolnymi postępami w rozwiązaniu tej kwestii; wzywa władze do zapewnienia intensywnej współpracy obu jednostek wchodzących w skład państwa oraz do zwiększenia wysiłków służących poszukiwaniu osób zaginionych;

18.  pamięta o wszystkich ofiarach ludobójstwa w Srebrenicy w 1995 r. i składa kondolencje ich rodzinom oraz łączy się w bólu z osobami, które przeżyły; wspiera organizacje takie jak „Matki Srebrenicy” i „Enklawy Žepa” w związku z ich decydującą rolą w budzeniu świadomości i budowaniu szerszych podstaw pojednania wśród obywateli tego kraju; wzywa wszystkich obywateli Bośni i Hercegowiny, aby 20. rocznica masakry w Srebrenicy była dla nich okazją do większego pojednania i zacieśnienia współpracy, co jest podstawowym warunkiem dalszych postępów wszystkich krajów tego regionu na drodze ku integracji europejskiej;

19.  z zaniepokojeniem zauważa, że w Bośni i Hercegowinie nadal znajduje się 84 500 osób przesiedlonych wewnątrz kraju (IDP) i 6 853 uchodźców; jest zaniepokojony łamaniem praw osób powracających w Republice Serbskiej; z zadowoleniem przyjmuje jednak nowe środki przyjęte przez parlament federacyjny, umożliwiające osobom powracającym z Republiki Serbskiej dostęp do świadczeń emerytalnych i opieki zdrowotnej w Federacji, podkreślając, jak ważny jest równy dostęp wszystkich obywateli do świadczeń socjalnych; apeluje do organów władzy na wszystkich szczeblach, zwłaszcza do władz Republiki Serbskiej, o ułatwienie i przyspieszenie powrotu IDP i uchodźców dzięki wprowadzeniu i zastosowaniu wszelkich niezbędnych środków legislacyjnych i administracyjnych; wzywa do współpracy w tym zakresie oraz do stworzenia odpowiednich warunków ich pokojowej i trwałej ponownej integracji; wzywa do skutecznego wdrożenia zweryfikowanej strategii dotyczącej załącznika VII do porozumienia pokojowego z Dayton; wzywa do dalszej dobrej współpracy regionalnej w ramach procesu realizacji Deklaracji z Sarajewa; apeluje o kompleksowe podejście w celu zajęcia się nierozwiązanymi problemami związanymi z oczyszczeniem kraju z min do 2019 r.;

20.  ponownie zapewnia o swoim poparciu dla liberalizacji reżimu wizowego, która przyniosła widoczne pozytywne efekty dla obywateli Bośni i Hercegowiny; ponawia swoje zobowiązanie do ochrony prawa obywateli Bałkanów Zachodnich do podróży bezwizowych; jednocześnie apeluje o przyjęcie na szczeblu krajowym środków, w szczególności o charakterze społeczno-gospodarczym, na rzecz grup szczególnie wrażliwych, jak też apeluje o aktywne środki na rzecz zacieśnionej współpracy i wymiany informacji w celu zlikwidowania sieci przestępczości zorganizowanej, wzmocnienia kontroli na granicach i organizacji kampanii budzenia świadomości; wzywa Komisję do przyjęcia środków w celu zachowania integralności systemu bezwizowego oraz wyeliminowania we współpracy z państwami członkowskimi potencjalnych przypadków nadużyć w ramach unijnego systemu azylowego;

21.  stwierdza, że zwalczanie przestępczości zorganizowanej i korupcji ma zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania próbom infiltracji systemu politycznego, prawnego i gospodarczego przez przestępców; zauważa, że poczyniono pewne postępy w zakresie walki z przestępczością zorganizowaną i terroryzmem; przypomina o znaczeniu wdrożenia zaleceń GRECO; jest zaniepokojony raportami o rosnącej radykalizacji młodzieży w Bośni i Hercegowinie, której stosunkowo duża grupa, jeśli porównać z innymi krajami regionu, przyłącza się do terrorystycznych bojówek ISIL; apeluje do władz o zmianę kodeksu karnego w celu surowszej penalizacji finansowania terroryzmu; z zadowoleniem przyjmuje zmianę kodeksu karnego w celu zakazania i karania przystępowania do zagranicznych grup paramilitarnych, mającą na celu zapobieganie radykalizacji religijnej; ponadto podkreśla znaczenie zapobiegania wszelkim formom ekstremizmu i agresywnej radykalizacji; z zadowoleniem przyjmuje także operacje policyjne na wielką skalę w całej Bośni i Hercegowinie, które doprowadziły do aresztowania podejrzanych o organizowanie, wspieranie i finansowanie działalności terrorystycznej, w tym cudzoziemskich bojowników; apeluje o włączenie do kodeksu karnego Federacji Bośni i Hercegowiny zapisu o przestępstwie z nienawiści; wyraża uznanie dla właściwych urzędów Bośni i Hercegowiny za profesjonalizm okazany w podejmowanych wysiłkach i za determinację w walce z rosnącymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa; wzywa Komisję do udzielenia właściwym władzom pomocy w likwidowaniu zagrożeń dla bezpieczeństwa i terrorystycznych;

22.   stanowczo potępia atak terrorystyczny przeprowadzony w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posterunek policji w mieście Zvornik we wschodniej Bośni, wskutek którego poniósł śmierć jeden policjant, a dwóch innych zostało rannych; wyraża swoją solidarność z ofiarami i ich rodzinami; zdecydowanie potępia agresywną ideologię ekstremistyczną, która była podstawą tego ataku; wzywa właściwe władze, odpowiedzialne organy bezpieczeństwa oraz instytucje wymiaru sprawiedliwości do współpracy w przeprowadzeniu szybkiego i gruntownego dochodzenia oraz w zapobieganiu przyszłym atakom; wyraża nadzieję, że instytucje i obywatele Bośni i Hercegowiny zjednoczą się w walce z zagrożeniem terrorystycznym i ekstremizmem;

23.  zauważa, że Bośnia i Hercegowina nadal jest krajem pochodzenia, tranzytu i przeznaczenia handlu ludźmi; zaleca władzom podjęcie skutecznych środków, w tym środków legislacyjnych, mających na celu zwalczanie handlu narkotykami i handlu ludźmi oraz zapewnienie ochrony ofiarom handlu ludźmi;

24.  za istotne uważa zwiększenie roli społeczeństwa obywatelskiego poprzez umożliwienie mu artykułowania interesów obywateli, zwłaszcza w odniesieniu do młodzieży, jak miało to miejsce rok temu podczas tzw. plenów; przypomina, że społeczeństwo obywatelskie może wnieść wkład w rozwój społecznie spójnego i demokratycznego społeczeństwa, świadcząc istotne usługi społeczne; zauważa, że przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego powinni odgrywać ważną rolę w ułatwianiu procesu przystąpienia do UE; wzywa Komisję do zwiększenia dostępności funduszy europejskich dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego; zauważa, że instytucjonalne mechanizmy współpracy ze społeczeństwem obywatelskim nadal są słabe i utrudniają rozwój bardziej partycypacyjnej, otwartej i sprawnie działającej demokracji w całym kraju; apeluje w związku z tym o utworzenie przejrzystych i sprzyjających włączeniu mechanizmów konsultacji publicznych, które będą obejmowały wszystkie zainteresowane podmioty publiczne, o ustanowienie ram publicznej debaty na temat ważnych decyzji ustawodawczych i o przyjęcie krajowej strategii społeczeństwa obywatelskiego; jest zaniepokojony doniesieniami o przypadkach zastraszania podczas zeszłorocznych niepokojów społecznych;

25.  za niezbędne uważa działania na rzecz otwartego i tolerancyjnego społeczeństwa w Bośni i Hercegowinie oraz ochrony i wspierania mniejszości i grup szczególnie wrażliwych; przypomina, że niewykonanie wyroku w sprawie Sejdić i Finci skutkuje otwartą dyskryminacją obywateli Bośni i Hercegowiny; apeluje o podjęcie kroków na rzecz zwiększenia roli rzecznika praw człowieka i opracowanie strategii likwidacji wszelkich form dyskryminacji na szczeblu państwowym we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim; apeluje do właściwych organów o dalszą harmonizację ustawodawstwa krajowego ze wspólnotowym dorobkiem prawnym, poświęcając szczególną uwagę dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność i wiek, jak podkreślono w usystematyzowanym dialogu; wzywa Ministerstwo Praw Człowieka i Uchodźców Bośni i Hercegowiny do niezwłocznego powołania grupy roboczej ds. opracowania poprawek do ustawy antydyskryminacyjnej; jest zaniepokojony faktem, że mowa nienawiści, przestępstwa z nienawiści i groźby wymierzone w osoby LGBTI oraz ich prześladowanie i dyskryminacja są nadal powszechne; zachęca władze do wdrożenia działań służących zwiększeniu wiedzy na temat praw osób LGBTI i skierowanych do wymiaru sprawiedliwości, organów ścigania oraz opinii publicznej; z zaniepokojeniem zauważa, że nadal pojawiają się doniesienia o przypadkach dyskryminacji na tle religijnym;

26.  głęboko ubolewa nad stałą marginalizacją i dyskryminacją Romów; pochwala postępy poczynione w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Romów, jednak zachęca do czynienia dalszych kroków, aby poprawić warunki życia ludności romskiej dzięki zwiększeniu ich dostępu do zatrudnienia, opieki zdrowotnej i edukacji;

27.  zauważa, że choć istnieją przepisy prawne gwarantujące prawa kobiet i równouprawnienie płci, to w kwestii ich przestrzegania osiągnięto jedynie niewielkie postępy; wzywa właściwe organy do podejmowania starań na rzecz zwiększenia obecności kobiet w polityce i na rynku pracy, działań mających na celu zwalczanie na rynku pracy dyskryminacji kobiet ze względu na ciążę i urlop macierzyński, do poprawy sytuacji społecznej i ekonomicznej kobiet, do wspierania, ochrony i wzmocnienia ich praw oraz, ogółem, do budzenia świadomości publicznej i zrozumienia ze strony opinii publicznej dla praw kobiet; wzywa władze do przyjęcia strategii na rzecz wdrożenia Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej oraz do ustanowienia zharmonizowanego systemu monitorowania i gromadzenia danych o przypadkach przemocy wobec kobiet;

28.  wzywa Bośnię i Hercegowinę do niezwłocznego włączenia orientacji seksualnej i tożsamości płciowej do ustawy o przestępstwach popełnianych z nienawiści, a tym samym umożliwienia skazywania osób, które stosują różne formy prześladowania z powodu orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej;

29.  zauważa, że obowiązują przepisy dotyczące wolności słowa; jest zaniepokojony jednak polityczną i finansową presją na media i przypadkami gróźb pod adresem dziennikarzy i wydawców oraz ich zastraszania, w tym również w okresie przedwyborczym; potępia próby podważania obowiązujących przepisów, co może mieć negatywne skutki dla wolności słowa i wolnych mediów, w tym mediów internetowych; podkreśla, że wydarzenia takie jak nalot policji na biura portalu Klix.ba w Sarajewie lub niedawne uchwalenie przez Zgromadzenie Narodowe Republiki Serbskiej kontrowersyjnej ustawy o porządku publicznym budzą poważne obawy o wolność słowa i wolność mediów w tym kraju, w tym mediów społecznych; podkreśla, że zdolność mediów do działania bez strachu ma podstawowe znaczenie dla zdrowej demokracji; apeluje o pełne poszanowanie wolności słowa i wolności mediów oraz umożliwienie dziennikarzom otrzymywania informacji na tematy będące przedmiotem publicznego zainteresowania; podkreśla, że stabilne finanse, niezależność redakcyjna, transmisje we wszystkich językach urzędowych i pluralizm są niezbędnymi elementami mediów publicznych; wzywa władze do wypełnienia wszystkich luk legislacyjnych, które systematycznie utrudniają pełną przejrzystość w zakresie własności mediów oraz do rozpoczęcia procesu regulacji, aby zapewnić, że nie jest wywierany żaden niepożądany wpływ polityczny; apeluje do właściwych organów, aby zagwarantowały polityczną, instytucjonalną i finansową niezależność nadawców publicznych oraz zharmonizowały ustawodawstwa poszczególnych jednostek administracyjnych pierwszego stopnia dotyczące telewizji i radiofonii publicznej z ustawodawstwem na szczeblu państwowym; apeluje o powołanie dyrektora zarządu bośniacko-hercegowińskiego Urzędu Regulacji Komunikacji na podstawie kryteriów merytorycznych;

30.  pozostaje zaniepokojony segregacją dzieci w szkołach publicznych na podstawie pochodzenia etnicznego; zauważa, że trzy różne programy nauczania utrudniają wspólne i obiektywne poznawanie przez wszystkich wspólnej historii i niedawnych wydarzeń historycznych; wzywa władze do skutecznego wdrożenia zasad edukacji integracyjnej w odniesieniu do dzieci niepełnosprawnych; apeluje do nowych przywódców kraju o promowanie otwartego i niedyskryminującego systemu szkolnictwa bez dalszej zwłoki w obu jednostkach wchodzących w skład państwa i w okręgu Brčko, wyeliminowanie segregacji różnych grup etnicznych i czynienie postępów w reformie szkolnictwa służących poprawie standardów edukacyjnych i wprowadzeniu wspólnego programu nauczania; apeluje również o przyspieszenie wdrażania planu działania w dziedzinie potrzeb edukacyjnych dzieci romskich i ich integracji w systemie szkolnictwa;

31.  przypomina, że protesty z lutego 2014 r. były manifestacją wyraźnego żądania reform społeczno-gospodarczych ze strony obywateli Bośni i Hercegowiny; wyraża głębokie przekonanie, iż wdrożenie środków w sześciu kluczowych obszarach reformy w ramach Paktu na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia ponownie ożywi znajdujące się w stagnacji reformy społeczno-gospodarcze, w tym w zakresie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz zamówień publicznych; wzywa nowe władze na szczeblu państwowym, jednostek administracyjnych pierwszego stopnia i kantonów, aby ściśle współpracowały, aby uczynić zarządzanie gospodarcze i Pakt na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia czołowym priorytetem reform; podkreśla potrzebę dalszego rozwijania i wdrażania programu reform gospodarczych;

32.  uważa, że Bośnia i Hercegowina dokonała znikomych postępów w kierunku realnej gospodarki rynkowej; podkreśla, jak ważne jest uporanie się z presją konkurencyjną i mechanizmami rynkowymi; wyraża zaniepokojenie, iż istotne słabości otoczenia biznesowego nadal negatywnie wpływają na rozwój sektora prywatnego i bezpośrednich inwestycji zagranicznych; apeluje do właściwych władz o zajęcie się problemami takimi jak słabe egzekwowanie prawa, duży sektor nieformalny oraz wysoki poziom korupcji, co szkodzi otoczeniu biznesowemu; apeluje o harmonizację z dyrektywą Wypłacalność II;

33.  podkreśla potrzebę reformy i harmonizacji rozdrobnionych systemów ochrony socjalnej, aby odpowiadały potrzebom obywateli oraz aby zapewnić równe traktowanie wszystkich obywateli, ograniczyć ubóstwo i stworzyć siatkę bezpieczeństwa socjalnego, która będzie lepiej ukierunkowana na osoby ubogie i wykluczone społecznie; podkreśla, że dobrobyt gospodarczy i perspektywy zatrudnienia, zwłaszcza dla ludzi młodych, mają kluczowe znaczenie dla rozwoju kraju; wzywa władze o wdrożenie reform rynku pracy w celu rozwiązania problemu bardzo wysokiego bezrobocia z naciskiem na bezrobocie młodych ludzi, kobiet i bezrobocie długotrwałe; zauważa, że prawa pracownicze i prawa związków zawodowych są wciąż ograniczone; wzywa władze do dalszego udoskonalania i harmonizowania odnośnych praw w całym kraju; podkreśla potrzebę udoskonalenia szkolnictwa i szkoleń, aby uporać się z problemem niedopasowania umiejętności i zwiększyć szanse na zatrudnienie, zwłaszcza osób młodych;

34.  podkreśla znaczenie harmonizacji i poprawy obowiązujących praw związków zawodowych i przepisów dotyczących warunków pracy, które obecnie nie są identyczne we wszystkich sektorach; zauważa również, że świadczenia socjalne i emerytury nie są równo rozdzielone;

35.  zauważa, że w dziedzinie środowiska i zmiany klimatu dokonano znikomych postępów, i wzywa władze do poprawy ochrony środowiska zgodnie z normami UE; wzywa Bośnię i Hercegowinę do respektowania jej zobowiązań wynikających z Traktatu o Wspólnocie Energetycznej i układu o stabilizacji i stowarzyszeniu, oraz do zapewnienia odpowiedniego i szybkiego przyjęcia wspólnotowego dorobku prawnego w dziedzinie ochrony środowiska, w tym w zakresie zapobiegania nadmiernemu zanieczyszczeniu powietrza z rafinerii ropy naftowej w Bosanskim Brodzie; podkreśla, że Bośnia i Hercegowina powinna rozpocząć całkowite wypełnianie zobowiązań dotyczących Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (konwencji z Espoo, 1991 r.) i protokołu w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko (protokołu z Kijowa 2003 r.), zwłaszcza w odniesieniu do działalności w basenie rzeki Neretwa i Trebišnjica;

36.  z zadowoleniem przyjmuje konstruktywne i proaktywne stanowisko Bośni i Hercegowiny w odniesieniu do promowania współpracy regionalnej; z uznaniem przyjmuje częste wspólne patrole graniczne z krajami ościennymi; podkreśla, że stosunki dobrosąsiedzkie są kwestią najwyższej wagi; zwraca się do nowych przywódców, aby kontynuowali i zwiększali wysiłki na rzecz rozwiązania nieuregulowanych sporów z krajami ościennymi dotyczących granic i własności; zachęca Bośnię i Hercegowinę do zakończenia procesu demarkacji granicy z Czarnogórą w dobrej wierze i na postawie porozumienia z maja 2014 r.;

37.  z żalem zauważa, że w polityce zagranicznej Bośni i Hercegowiny utrzymuje się rozbieżność stanowisk, z czego wynika niski poziom dostosowania do stanowisk UE (52 %); przypomina o pierwszorzędnym znaczeniu jednolitej polityki zagranicznej Bośni i Hercegowiny; jest zaniepokojony konsekwencjami odrzucenia przez Rosję standardowych sformułowań Rady ds. Zaprowadzania Pokoju co do integralności terytorialnej Bośni i Hercegowiny oraz jej negatywną reakcją w odniesieniu do aspiracji Bośni i Hercegowiny związanych z przystąpieniem do UE; z zadowoleniem przyjmuje dalszą obecność operacji ALTHEA, w ramach uaktualnionego mandatu ONZ, z naciskiem na budowanie potencjału i szkolenie;

38.  wzywa nowo wybrane instytucje Bośni i Hercegowiny do wykorzystania okazji, jaką daje nowe stanowisko UE do zawarcia umowy w sprawie podpisania układu o stabilizacji i stowarzyszeniu/umowy tymczasowej, przy uwzględnieniu przystąpienia Chorwacji do UE i konieczności utrzymania tradycyjnej wymiany handlowej;

39.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej/wysokiej przedstawiciel, Radzie, Komisji, Prezydium Bośni i Hercegowiny, Radzie Ministrów Bośni i Hercegowiny, Zgromadzeniu Parlamentarnemu Bośni i Hercegowiny, a także rządom i parlamentom Federacji Bośni i Hercegowiny i Republiki Serbskiej i samorządom 10 powiatów/ kantonów.


Sprawozdanie roczne Europejskiego Banku Inwestycyjnego za 2013 r.
PDF 390kWORD 160k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie rocznego sprawozdania Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2013 (2014/2156(INI))
P8_TA(2015)0183A8-0057/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając roczne sprawozdanie z działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2013,

–  uwzględniając roczne sprawozdanie finansowe Grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego za 2013 r.,

–  uwzględniając art. 15, 126, 175, 208, 209, 271, 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz dołączony do niego Protokół (nr 5) w sprawie statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 października 2012 r. w sprawie innowacyjnych instrumentów finansowych w kontekście następnych wieloletnich ram finansowych(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lutego 2013 r. w sprawie sprawozdania rocznego Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2011(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie sprawozdania rocznego Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) za rok 2012(3),

–  uwzględniając sprawozdanie przewodniczącego Rady Europejskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. pt. „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lipca 2012 r. w sprawie atrakcyjności inwestowania w Europie(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie długoterminowego finansowania gospodarki europejskiej(5),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie finansowania długoterminowego gospodarki europejskiej (COM(2014)0168),

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 28 i 29 czerwca 2012 r., w których zaproponowano w szczególności podwyższenie kapitału EBI o 10 mld EUR,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 27 i 28 czerwca 2013 r., w których zaapelowano o przygotowanie nowego planu inwestycyjnego w celu wsparcia MŚP i pobudzenia finansowania gospodarki,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 22 maja 2013 r., w których wyznaczono cel, jakim jest mobilizacja wszystkich strategii politycznych UE w celu wspierania konkurencyjności, zatrudnienia i wzrostu gospodarczego,

–  uwzględniając komunikaty Komisji na temat innowacyjnych instrumentów finansowych zatytułowane „Ramy dla nowej generacji innowacyjnych instrumentów finansowych” (COM(2011)0662) oraz „Etap pilotażowy realizacji inicjatywy w zakresie obligacji projektowych w ramach strategii »Europa 2020«” (COM(2011) 0660),

–  uwzględniając podwyższenie kapitału Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), zwłaszcza w odniesieniu do kwestii stosunków między EBI a EBOR-em,

–  uwzględniając decyzję w sprawie rozszerzenia zakresu działania EBOR-u na obszar śródziemnomorski(6),

–  uwzględniając nowy protokół ustaleń między EBI a EBOR-em podpisany w dniu 29 listopada 2012 r.,

–  uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1080/2011/UE z dnia 25 października 2011 r.(7) w sprawie upoważnienia EBI do prowadzenia działalności zewnętrznej na lata 2007–2013,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 listopada 2014 r. zatytułowany „Plan inwestycyjny dla Europy” (COM(2014) 0903),

–  uwzględniając art.52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej, a także opinie Komisji Kontroli Budżetowej oraz Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8–0057/2015),

A.  mając na uwadze, że należy efektywnie i sprawnie wykorzystywać wszelkie możliwe zasoby państw członkowskich i UE, w tym zasoby EBI, w celu pobudzenia i wsparcia inwestycji publicznych i prywatnych, zwiększenia konkurencyjności, ponownego wkroczenia na ścieżkę trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, a także wsparcia tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy i infrastruktury, zgodnie z założeniami strategii „Europa 2020”, pamiętając o tym, że EBI stanowi instrument służący wsparciu spójności społecznej i jest w stanie zapewnić wartościową pomoc państwom członkowskim, które zmagają się z trudnościami w obecnej krytycznej sytuacji społeczno-gospodarczej;

B.  mając na uwadze, że kryzys gospodarczy i finansowy w połączeniu z polityką oszczędnościową poważnie zaszkodziły wzrostowi gospodarczemu wielu państw członkowskich, prowadząc do gwałtownego pogorszenia się warunków socjalnych, stopniowego wzrostu nierówności i różnic między regionami europejskimi oraz niemożności osiągnięcia spójności społecznej oraz realnej konwergencji, a tym samym do destabilizacji integracji europejskiej i demokracji;

C.  mając na uwadze, że EBI nie jest bankiem komercyjnym i że powinien nadal odgrywać kluczową rolę katalizatora wsparcia finansowego dla wiarygodnych publicznych i prywatnych inwestycji długoterminowych, a jednocześnie powinien nadal wdrażać wzorcowe ostrożnościowe praktyki bankowe, aby utrzymać swą bardzo mocną pozycję kapitałową, co będzie miało pozytywny wpływ na warunki udzielania kredytów;

D.  mając na uwadze, że należy podjąć szczególne wysiłki w celu rozszerzenia zakresu wspólnych interwencji (wykorzystujących EFI lub inne narzędzia gwarancyjne) na rzecz finansowania MŚP lub materialnych i niematerialnych elementów zrównoważonej infrastruktury, biorąc pod uwagę, że jedną z przyczyn pogorszenia się sytuacji inwestycyjnej i kredytowej jest utrata konkurencyjności gospodarek państw członkowskich;

E.  mając na uwadze, że EBI powinien w dalszym ciągu wypełniać swój mandat dotyczący finansowania projektów stanowiących element działań zewnętrznych UE z poszanowaniem wysokich standardów społecznych i środowiskowych;

F.  mając na uwadze, że EBI powinien dokonywać wyboru inwestycji niezależnie oraz na podstawie rentowności i wartości dodanej tych inwestycji, a także ich wpływu na ożywienie gospodarcze;

G.  mając na uwadze, że EBI powinien rozwijać się w kierunku modelu banku rozwoju w kontekście zwiększonej koordynacji makroekonomicznej z państwami członkowskimi;

H.  mając na uwadze, że EBI powinien być nie tylko instytucją finansową, lecz również bankiem wiedzy i dobrych praktyk;

I.  mając na uwadze, że stosunkowo niewielki i w wysokim stopniu skoncentrowany rynek sekurytyzacji w UE, który zapewnia sekurytyzację kredytów dla MŚP w ograniczonym zakresie, jeszcze bardziej skurczył się w wyniku kryzysu;

Inwestycje

1.  odnotowuje roczne sprawozdanie EBI za 2013 r. i zwraca uwagę na wzrost działalności finansowej Grupy EBI o 37 % do poziomu 75,1 mld EUR oraz podwyższenie kapitału EBI, do którego doszło w 2013 r.; jest zaniepokojony obecną stagnacją gospodarki w UE, w szczególności znacznym zmniejszeniem inwestycji publicznych i prywatnych (o około 18 % mniej w porównaniu z rokiem 2007) oraz olbrzymim 35-procentowym spadkiem kredytów dla MŚP w okresie między rokiem 2008 a 2013; podkreśla, że tego rodzaju spadek stanowi potężną przeszkodę dla trwałej odbudowy, a także dla osiągnięcia rzeczywistych postępów w realizacji celów strategii „Europa 2020”;

2.  w tym kontekście zwraca uwagę, że według prognoz krajowych prawie połowa wszystkich państw członkowskich nie osiągnie do 2020 r. swoich celów krajowych w zakresie programów edukacyjnych i obniżenia emisji gazów cieplarnianych, a perspektywy w takich obszarach jak zatrudnienie i zmniejszenie ubóstwa są nawet gorsze;

3.  stwierdza, że wzmocnienie instrumentów finansowych EBI nie może zastąpić krajowej polityki gospodarczej oraz reform strukturalnych ukierunkowanych na trwały wzrost i tworzenie miejsc pracy;

4.  zwraca uwagę na komunikat Komisji zatytułowany „Plan inwestycyjny dla Europy” (COM(2014)0903), który obejmuje istniejące fundusze i dąży do lewarowania kapitału prywatnego w stosunku 1:15; zwraca uwagę na cel, jakim jest ożywienie gospodarki UE dzięki mobilizacji 315 mld EUR w ciągu najbliższych trzech lat w ramach nowego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych; zwraca uwagę na fakt, że wdrożenie tego planu inwestycyjnego będzie wymagało od EBI zaangażowania dodatkowych zasobów kadrowych, aby mógł on wypełnić swój mandat;

5.  zwraca w tym kontekście uwagę na ustanowienie grupy zadaniowej pod przewodnictwem Komisji i Europejskiego Banku Inwestycyjnego, a także na przedstawione w ramach zwykłej procedury ustawodawczej wnioski legislacyjne w sprawie ustanowienia Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS); podkreśla, że w tych wnioskach legislacyjnych należy określić wysokiej jakości procedurę zarządzania i selekcji, a także podlegające demokratycznej rozliczalności ramy monitorowania i oceny tego funduszu, które powinny być jak najbardziej przejrzyste, jeżeli chodzi o definiowanie kryteriów wykorzystywanych do określenia, które projekty uznane zostaną za odpowiednie;

6.  oczekuje, że plan inwestycyjny Komisji wesprze i ułatwi dostęp do finansowania w państwach członkowskich i regionach; przypomina, że szczególnie w tych państwach członkowskich i regionach niezbędna jest współpraca między EBI i funduszami europejskimi, aby można było realizować efektywne inwestycje publiczne oraz istotne projekty infrastrukturalne;

7.  uważa, że należy priorytetowo traktować projekty, które wykazują europejską wartość dodaną oraz pozytywny wynik analizy kosztów i korzyści; podkreśla, że niezwykle istotne jest realizowanie projektów, które mają największy potencjał w zakresie tworzenia miejsc pracy; podkreśla, że należy skupić się na projektach o większym ryzyku, które mają trudności z uzyskaniem finansowania bankowego; ostrzega, że na grupę zadaniową może być wywierana presja polityczna, aby popierała projekty faworyzowane przez grupy szczególnych interesów, co może prowadzić do niewłaściwego przydziału funduszy do nierentownych inwestycji, które nie leżą w interesie publicznym;

8.  podkreśla, że gwarancje, jakie Komisja przewiduje dla EFIS, nie odpowiadają nowym środkom, lecz zasobom realokowanym; podkreśla, że najważniejsze jest określenie kosztów alternatywnych takiej realokacji, a tym samym dokładne ustalenie, do jakiego stopnia oczekiwany ogólny zwrot z przewidywanych dodatkowych inwestycji, które mają podlegać współfinansowaniu ze środków EFIS, przekracza zwrot osiągnięty w przypadku przydziału realokowanych zasobów według pierwotnego planu;

9.  zwraca uwagę, że proces wyboru projektów powinien mieć na celu unikanie skutków wypierania i przetasowania i z tego względu powinien skupiać się na projektach wykazujących europejską wartość dodaną i wysoki potencjał innowacyjny, które spełniają dodatkowe kryterium; podkreśla potrzebę uwzględnienia potencjału w zakresie zatrudnienia, jaki wykazują projekty wybrane w tych państwach UE, w których panuje masowe bezrobocie;

10.  w związku z tym zwraca się do Komisji o dokonanie w najbliższym wniosku ustawodawczym dokładnej oceny elementów ram budżetowych UE, które mają zapewnić gwarancje dla EFIS, w celu zminimalizowania kosztów alternatywnych związanych z przegrupowaniem takich zasobów; ponadto wzywa Radę, Komisję i Radę Gubernatorów EBI, aby odpowiednio oceniły skutki redystrybucji, z jakimi wiąże się plan inwestycyjny, mianowicie potencjalny wzrost zysku inwestorów kosztem klientów, którzy muszą płacić za korzystanie z nowej infrastruktury, tak by zapewnić odpowiedni zwrot z inwestycji; wzywa EBI i Komisję do dalszej oceny luki inwestycyjnej w UE pod względem jej charakterystyki, mianowicie tego, czy brakuje inwestycji prywatnych, czy też publicznych, a także do określenia, jakiego rodzaju inwestycje, prywatne czy publiczne, mają być przedmiotem wsparcia, oraz oczekiwanego stopnia opłacalności inwestycji;

11.  zauważa, że Europejski Bank Centralny wyraził gotowość do zakupu, na rynku wtórnym, obligacji wyemitowanych przez EFIS, jeśli Fundusz sam wyemituje takie obligacje, lub EBI zrobi to w jego imieniu;

12.  podkreśla, że należy koniecznie na nowo zapewnić równowagę między ulepszonym procesem oceny i zapewnieniem jak najlepszych inwestycji, a także pchnąć gospodarkę na ścieżkę zrównoważonego wzrostu sprzyjającego tworzeniu miejsc pracy;

13.  przypomina znaczenie strategii „Europa 2020”; podkreśla, że przyszły „pakiet” inwestycji powinien lepiej uwzględniać ogólne cele polityki spójności, zrównoważonego rozwoju i efektywności energetycznej; wzywa Komisję i Radę Gubernatorów EBI do poprawy wskaźników skuteczności działania w odniesieniu do wysokiej jakości inwestycji wykazujących ten potencjał;

14.  podkreśla, że od EBI oczekuje się odgrywania głównej roli w finansowaniu planu inwestycyjnego dla Europy poprzez przeznaczenie 5 mld EUR na ustanowienie nowego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych; dlatego wzywa Radę, Komisję i Radę Gubernatorów EBI, aby odpowiednio oceniły spójność nowych zadań powierzonych EBI w ramach takiego planu oraz zasoby, jakimi dysponuje EBI;

15.  jest w związku z tym zdania, że odpowiedni udział EBI w planie inwestycyjnym będzie wymagać znacznego zwiększenia pułapów dla pożyczek udzielanych i zaciąganych przez EBI na okres najbliższych pięciu lat, aby znacznie zwiększyć sumę bilansową banku; uważa, że zbyt wysoki poziom dźwigni finansowej zagrozi realizacji celów planu inwestycyjnego;

16.  uważa, że promowanie ram instytucjonalnych dla funkcjonowania jednolitego rynku kapitałowego przyczyni się do szybszej realizacji planu inwestycyjnego;

17.  zwraca jednocześnie uwagę, że obecny korporacyjny plan operacyjny EBI przewiduje zmniejszenie przepływów kredytowych do 67 mld EUR w 2014 i 2015 r., natomiast średnia docelowego zakresu dla 2016 r. oczekiwana jest na poziomie 58,5 mld EUR;

18.  podkreśla, że dodatkowa zdolność udzielania pożyczek wynikająca z niedawnego podwyższenia kapitału EBI o 10 mld EUR została wykorzystana w stopniu niewystarczającym; wzywa zainteresowane strony do promowania w jak największym zakresie działań na rzecz rozszerzenia zakresu udzielania kredytów przez EBI;

19.  wzywa Komisję do pobudzania wielopłaszczyznowej współpracy między EBI a krajowymi bankami prorozwojowymi z myślą o poprawie synergii, podziale ryzyka i kosztów, a także zapewnieniu odpowiednich pożyczek na potrzeby projektów UE wykazujących pozytywny wpływ na produktywność, tworzenie miejsc pracy, ochronę środowiska i jakość życia;

20.  wzywa Komisję i EBI, aby działały na rzecz włączenia w zakres swoich działań inwestycji, które przynoszą oczywiste korzyści społeczne, aby dzięki udzielaniu kredytów wspierały działania mające na celu zwiększenie poziomu zatrudnienia, ze szczególnym uwzględnieniem tworzenia możliwości zatrudnienia dla osób młodych, oraz aby wspierały publiczne i produktywne inwestycje oraz niezbędne projekty infrastrukturalne, szczególnie w państwach członkowskich o wysokiej stopie bezrobocia i PKB poniżej średniej;

21.  ponownie wyraża ostrożne poparcie dla rozwoju partnerstw publiczno-prywatnych (PPP), które – jeżeli są dobrze zaprojektowane – mogą odegrać istotną rolę w obszarze inwestycji długoterminowych, gospodarki cyfrowej, badań i innowacji, kapitału ludzkiego, a także europejskich sieci transportowych, energetycznych i telekomunikacyjnych; wyraża ubolewanie w związku z tym, że wadliwe PPP zmieniły się w kosztowny system finansowania sektora prywatnego ze środków publicznych, który prowadzi do powstawania długu publicznego; ponadto zwraca uwagę, że takie działania często wiążą się z takimi problemami jak brak przejrzystości oraz asymetryczne informacje w klauzulach wykonawczych zawieranych między podmiotami publicznymi i prywatnymi, zazwyczaj z korzyścią dla sektora prywatnego;

22.  sugeruje, aby EBI wzmocnił swoje kompetencje analityczne na poziomie sektorowym, a także zintensyfikował prace nad analizą makroekonomiczną;

Instrumenty podziału ryzyka i obligacje projektowe

23.  zwraca uwagę, że instrumenty podziału ryzyka, wiążące się ostatecznie z zapewnieniem dotacji publicznych, powinny być stosowane jedynie w przypadkach, kiedy wystąpiły niedoskonałości rynku generujące koszty zewnętrzne, lub przy realizacji zadań służących interesowi ogólnemu, takich jak dostarczanie dóbr publicznych i świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym, pamiętając o tym, że takie działanie zawsze wiąże się z ryzykiem uspołeczniania strat i prywatyzacji zysków; zauważa, że w przypadku niepowodzenia straty będzie musiał pokryć sektor publiczny;

24.  zwraca uwagę, że każdy udział środków publicznych w instrumentach podziału ryzyka, a dokładniej w najbardziej podporządkowanych transzach instrumentów inwestycyjnych, powinien być wyraźnie powiązany z ograniczeniem mierzalnych negatywnych kosztów zewnętrznych, generowaniem mierzalnych pozytywnych kosztów zewnętrznych albo realizacją obowiązków użyteczności publicznej i usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym; zwraca uwagę, że art. 14 TFUE stanowi podstawę prawną dla stworzenia takiego powiązania za pomocą zwykłego wniosku ustawodawczego;

MŚP

25.  podkreśla, że MŚP stanowią kręgosłup europejskiej gospodarki i w związku z tym powinny być głównym celem inwestycji; wyraża zaniepokojenie, że dostęp do finansowania w dalszym ciągu pozostaje jednym z najbardziej palących problemów, z jakimi borykają się MŚP w Europie; podkreśla konieczność bardziej efektywnego przydziału funduszy na MŚP, przy jednoczesnym zapewnieniu dostarczania takiego finansowania przez szerokie spektrum inwestorów prywatnych;

26.  wzywa EBI do dokonania kompleksowej analizy spadku w finansowaniu MŚP i wyjścia z kompleksową propozycją, mającą na celu zachęcenie MŚP w całej Europie do ubiegania się o środki przyznawane przez EBI wszędzie tam, gdzie to możliwe; wzywa Komisję i EBI do dokonania oceny wpływu kryzysu gospodarczego na system bankowy i odbiorców końcowych finansowania EBI, zwłaszcza w odniesieniu do MŚP, sektora gospodarki społecznej i spółek publicznych; zwraca się do EBI o dokonanie gruntownej oceny wpływu jego wsparcia dla MŚP w Europie na gospodarkę realną i wyniki w latach 2010–2014 oraz o przedstawienie szczegółowego sprawozdania na ten temat;

27.  zwraca uwagę na wysoki odsetek mikroprzedsiębiorstw w europejskiej gospodarce i z zadowoleniem przyjmuje podjęte przez EBI kroki w kierunku przyznawania kredytów w formie mikrofinansowania w Europie; zachęca do kontynuacji inwestycji w tym sektorze ze względu na znaczenie mikroprzedsiębiorstw dla tworzenia miejsc pracy;

28.  zwraca szczególną uwagę na realne korzyści płynące z wykorzystania mechanizmu podziału ryzyka w promowaniu finansowania dla MŚP i innowacyjności w Europie;

29.  zwraca uwagę na większe wsparcie dla MŚP w Unii Europejskiej, które wyniosło 21,9 mld EUR, zapewniając dostęp do finansowania ponad 230 000 MŚP;

30.  wzywa EBI do dalszego zwiększania swojej zdolności udzielania pożyczek dla MŚP i innowacyjnych podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą; podkreśla znaczenie wzmacniania innych instrumentów EBI, takich jak europejski instrument mikrofinansowy Progress;

31.  z zadowoleniem przyjmuje wdrażanie i rozwój nowych rodzajów działalności w dziedzinie finansowania wymiany handlowej w krajach dotkniętych kryzysem gospodarczym, zwłaszcza przy pomocy instrumentu finansowania wymiany handlowej dla MŚP lub indywidualnych rozwiązań finansowych, takich jak europejski instrument mikrofinansowy Progress poświęcony kwestii włączenia społecznego pod względem finansowym; zachęca EBI do umożliwienia dostępu do korzyści wynikających z tych nowych instrumentów nowym beneficjentom na szczeblu europejskim;

32.  domaga się, by ocena przeprowadzona przez Komisję w grudniu 2014 r. uwzględniała tak negatywne, jak i pozytywne skutki projektów na etapie pilotażowym inicjatywy w zakresie obligacji projektowych; ubolewa nad tym, że EBI poparł pewne projekty infrastrukturalne, które okazały się nieopłacalne i nietrwałe; uważa, że EBI powinien inwestować w projekty, które przynoszą wymierne korzyści gospodarcze, są przyjazne dla klimatu oraz zaspokajają potrzeby i uwzględniają interesy ludzi, którym mają służyć;

33.  ubolewa w szczególności nad rolą, jaką odegrały EBI i Komisja w projekcie Castor, finansowanym w ramach obligacji projektowych i obejmującym ocenę ryzyka, która nie wzięła pod uwagę ryzyka zwiększenia aktywności sejsmicznej związanej z wtryskiem gazu, choć istnieją badania wyraźnie ostrzegające o potencjalnych niebezpieczeństwach(8); wzywa Komisję i EBI do podjęcia działań w celu uniknięcia sytuacji, w której obywatele hiszpańscy będą musieli zapłacić – poprzez zwiększenie deficytu publicznego lub wzrost kosztów energii – kwotę 1300 mln EUR tytułem rekompensaty za ten katastrofalnie oceniony projekt; zwraca się do Komisji o postępowanie zgodnie z zaleceniami Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich i zbadanie, czy decyzje hiszpańskiego rządu dotyczące projektu Castor można uznać za niedozwoloną pomoc państwa;

34.  wyraża ubolewanie w związku z tym, że EBI sfinansował budowę obwodnicy „Passante di Mestre” po tym, jak włoskie organy publicznie poinformowały o aresztowaniu dyrektora generalnego głównego podwykonawcy za oszustwa podatkowe; w świetle wciąż trwającego dochodzenia prowadzonego przez włoskie organy w związku ze skandalem korupcyjnym dotyczącym budowy Passante di Mestre i zarządzania tym projektem wzywa EBI do zaprzestania finansowania tego projektu w ramach inicjatywy w zakresie obligacji projektowych lub jakichkolwiek innych instrumentów finansowych oraz do zapewnienia wprowadzenia polityki zerowej tolerancji dla oszustw podczas rozważania możliwości skorzystania z obligacji projektowych;

35.  wzywa EBI do zwiększenia swojej zdolności podejmowania ryzyka poprzez promowanie udzielania pożyczek w tych sektorach gospodarki, które wykazują potencjał generowania wzrostu i tworzenia miejsc pracy, jednak mają trudności w uzyskaniu finansowania bez odpowiednich gwarancji;

36.  dlatego wzywa do kompleksowej oceny projektów pilotażowych na podstawie całościowego i otwartego procesu konsultacji, w którym uczestniczyć będą instytucje publiczne, krajowe i lokalne; podkreśla również konieczność oceny finansowanych projektów pod kątem wartości dodanej, oddziaływania na środowisko, wydajności i miejsc pracy; zwraca uwagę, że inicjatywa w zakresie obligacji projektowych jest dopiero na etapie pilotażowym; wzywa również Komisję do przedstawienia – w drodze zwykłej procedury ustawodawczej – wniosku ustawodawczego, który lepiej określi przyszłą strategię w zakresie obligacji projektowych, w tym ulepszy system wskaźników efektywności EBI na rzecz wysokiej jakości inwestycji, aby w jak najszerszym zakresie zidentyfikować i zmierzyć skutki finansowanych projektów pod kątem zarówno kosztów zewnętrznych, jak i ich rentowności społecznej i środowiskowej;

37.  wyraża zaniepokojenie możliwością postrzegania inicjatyw w zakresie obligacji projektowych jako środka służącego obniżeniu kosztów inwestycji prywatnych poprzez obniżenie stóp procentowych lub poprzez uspołecznianie strat, a nie jako środka służącego udzielaniu wsparcia inwestycjom podejmowanym w interesie publicznym, w przypadku których sektor prywatny może zapewnić niezbędną wiedzę ekspercką lub know-how, którymi sektor publiczny nie dysponuje;

Energia i klimat

38.  wzywa EBI do zapewnienia odpowiedniego wdrożenia nowych kryteriów udzielania pożyczek w dziedzinie energetyki oraz do okresowego publicznego składania sprawozdań w sprawie ich wdrożenia;

39.  wzywa EBI do intensyfikacji działań inwestycyjnych w celu znacznego zmniejszenia jego śladu węglowego, a także do pracy nad strategiami politycznymi, które pomogłyby Unii w osiągnięciu celów w zakresie klimatu; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EBI przeprowadzi i opublikuje ocenę oddziaływania na klimat i dokona przeglądu wszystkich swoich działań w 2015 r., co może doprowadzić do opracowania nowej polityki ochrony klimatu; wyraża nadzieję, że polityka energetyczna EBI będzie rzeczywiście wspierana przez normy emisji stosowane do wszystkich projektów dotyczących wytwarzania energii z paliw kopalnych, dzięki czemu możliwe będzie wykrycie inwestycji, w przypadku których przewidywany poziom emisji CO2 przekracza dopuszczalne progi; wzywa EBI do stałego oceniania norm emisji i do stosowania bardziej rygorystycznych zobowiązań;

40.  z zadowoleniem przyjmuje wszystkie kroki podjęte przez EBI w kierunku przejścia na energię ze źródeł odnawialnych; wzywa do zniwelowania nierówności regionalnych w zakresie udzielania pożyczek w sektorze energii ze źródeł odnawialnych, przede wszystkim z myślą o wsparciu projektów w państwach członkowskich, które są zależne od nieodnawialnych źródeł energii, z uwzględnieniem różnic gospodarczych między państwami członkowskimi, a także do zwrócenia w przyszłości większej uwagi na mniejsze, pozasieciowe, zdecentralizowane projekty dotyczące energii ze źródeł odnawialnych, w których biorą udział obywatele i społeczności lokalne; uważa, że te źródła energii zmniejszyłyby obecną wysoką zależność od zewnętrznych dostaw energii, poprawiłyby bezpieczeństwo dostaw oraz pobudziłyby ekologiczny wzrost gospodarczy i stworzyłyby zachęty do tworzenia zielonych miejsc pracy; podkreśla znaczenie finansowania efektywności energetycznej, sieci energetycznych oraz powiązanych badań i innowacji;

41.  wzywa EBI do zwiększenia wolumenu kredytów dla projektów dotyczących efektywności energetycznej we wszystkich sektorach, szczególnie jeżeli są one związane z optymalizacją procesów, MŚP, budynkami i środowiskiem miejskim; apeluje do EBI, aby bardziej priorytetowo traktował obszary zdegradowane, zgodnie z zasadami polityki spójności;

42.  wzywa EBI do przedstawienia oceny możliwości stopniowego wycofania się z kredytowania projektów dotyczących energii ze źródeł nieodnawialnych;

Infrastruktura

43.  podkreśla, że inwestowanie w zrównoważone projekty infrastrukturalne stanowi klucz do poprawy konkurencyjności oraz ożywienia wzrostu i zatrudnienia w Europie; z tego względu wzywa do skierowania finansowania EBI do obszarów najbardziej dotkniętych wysokim bezrobociem; zwraca uwagę, że finansowanie EBI powinno skupiać się przede wszystkim na tych państwach, które pozostają w tyle pod względem jakości i rozwoju infrastruktury;

44.  zachęca, aby w działaniach EBI w zakresie inwestycji miejskich położyć większy nacisk na zrównoważony rozwój społeczny; dostrzega poprawę w finansowaniu przez EBI mieszkań socjalnych, ale podkreśla potrzebę rozwijania dalszych badań i działań dotyczących zrównoważonego rozwoju społecznego w kontekście trwałej rewitalizacji miast;

Badania naukowe i innowacje

45.  z zadowoleniem przyjmuje pierwsze działania w ramach inicjatywy na rzecz finansowania wzrostu (GFI) i podkreśla znaczenie odpowiedniego finansowania projektów badawczych i innowacyjnych oraz innowacyjnych podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą;

Zatrudnienie i sprawy socjalne

46.  zauważa uruchomienie inicjatywy „Umiejętności i miejsca pracy – inwestowanie w młodzież” i wzywa EBI do przyspieszenia wdrażania tej inicjatywy oraz do rozważenia możliwości jej rozszerzenia;

Zarządzanie, przejrzystość i rozliczalność

47.  wzywa EBI do baczniejszego monitorowania projektów realizowanych we współpracy z państwami członkowskimi, aby zapewnić większą efektywność i należyte gospodarowanie przyznanymi środkami;

48.  zwraca uwagę, że tabela prezentująca finansowanie EBI w podziale na poszczególne kraje pokazuje znaczne rozbieżności między poziomami pożyczek udzielanych poszczególnym państwom członkowskim; w związku z tym wzywa EBI do oceny przyczyn takich rozbieżności oraz do zadbania o to, by instytucje finansowe we wszystkich państwach członkowskich były w pełni zdolne do zarządzania programami EBI i do ich wdrażania; ponadto wzywa do realizacji konkretnych kampanii informacyjnych we wszystkich państwach członkowskich w celu zwiększenia świadomości na temat określonych programów EBI; ponadto wzywa do zacieśnienia współpracy między EBI a organami krajowymi z myślą o rozwiązaniu problemów wąskich gardeł, które utrudniają podpisywanie i wdrażanie projektów EBI;

49.  przypomina, że Rada i Parlament Europejski zgodziły się co do tego, że nastał czas na rozważenie racjonalizacji systemu europejskich publicznych instytucji finansowych(9);

50.  wzywa EBI do zwiększenia niezależności i skuteczności jego biura ds. mechanizmu rozpatrywania skarg; wzywa Komitet Zarządzający EBI do uwzględnienia zaleceń tego biura; wzywa EBI do podjęcia działań w związku z opiniami Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz do ściślejszej współpracy z nim, aby uniknąć takich sytuacji jak dochodzenie w sprawie skargi 178/2014/AN przeciwko Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu(10);

51.  jest zdania, że nadal istnieje duże pole manewru w odniesieniu do poprawy przejrzystości, oceny gospodarczych i społecznych skutków pożyczek oraz skuteczności wdrażania analizy due diligence; ponownie wzywa EBI, aby przedstawił szczegóły dotyczące tego, w jaki sposób zamierza przyspieszyć działania służące rozwiązaniu tych problemów, a także zwraca się o opracowanie przez EBI wspólnie z Komisją wykazu rygorystycznych kryteriów wyboru tych pośredników finansowych i podanie tego wykazu do wiadomości publicznej;

52.  wyraża ubolewanie z powodu wyników realizowanego przez EBI przeglądu polityki w zakresie przejrzystości; nowa polityka w zakresie przejrzystości jest mniej zdecydowana niż polityka pierwotna i nie prowadzi do całkowitego zerwania z kulturą tajemnicy w EBI, i wzywa EBI, aby działał raczej na zasadzie „domniemania jawności” niż „domniemania poufności”; zwraca uwagę, że EBI ma obowiązek zadbać o to, by jego polityka przejrzystości była zgodna z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji; ubolewa nad faktem, że ranking przejrzystości pomocy(11) za 2013 r. pokazuje, iż EBI wypada słabo pod względem przejrzystości i rozliczalności;

53.  wzywa EBI do powstrzymania się od współpracy z pośrednikami finansowymi, którzy posiadają złą reputację, jeżeli chodzi o przejrzystość, uchylanie się od opodatkowania lub agresywne unikanie zobowiązań podatkowych, lub też stosowanie innych szkodliwych praktyk podatkowych, takich jak interpretacja indywidualna prawa podatkowego oraz nadużycia w ustalaniu cen transferowych, oszustwa, korupcja lub działania przynoszące negatywne skutki środowiskowe i społeczne, lub którzy nie wykazują się znaczącym zaangażowaniem na szczeblu lokalnym, a także do aktualizacji swojej polityki w zakresie walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu; podkreśla potrzebę bardziej kompleksowej przejrzystości w odniesieniu do pożyczek globalnych, aby zapewnić dokładne kontrole skutków tego rodzaju kredytowania pośredniego; zachęca EBI, aby uzależnił zarówno finansowanie bezpośrednie, jak i finansowanie poprzez pośredników finansowych od ujawnienia istotnych danych podatkowych z podziałem na poszczególne kraje zgodnie z przepisami pakietu CRD IV/CRR odnoszącymi się do instytucji kredytowych, a także od ujawnienia informacji na temat rzeczywistej własności; w tym celu wzywa EBI do ustanowienia nowej polityki odpowiedzialnego opodatkowania, rozpoczynając od przeglądu polityki w zakresie jurysdykcji niechętnych współpracy w 2015 r.;

54.  wzywa EBI, aby nie współpracował z podmiotami działającymi z jurysdykcji zapewniających tajemnicę transakcji, „charakteryzujących się w szczególności niestosowaniem podatków lub stosowaniem podatków minimalnych, brakiem skutecznej wymiany informacji z zagranicznymi organami podatkowymi, a także brakiem przejrzystości ustawodawstwa, przepisów prawnych lub administracyjnych, lub uznanych za takie jurysdykcje przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju lub Grupę Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy”(12);

55.  wzywa EBI do przejęcia czołowej roli w kwestiach dotyczących odpowiedzialności i przejrzystości podatkowej oraz do tego, aby stanowił przykład w tym zakresie; w szczególności wzywa EBI do gromadzenia dokładnych danych na temat zapłaty podatku wynikającego z jego inwestycji i operacji kredytowych, zwłaszcza opodatkowania zysków spółek, przede wszystkim w krajach rozwijających się, oraz do corocznego analizowania i publikowania tych danych;

56.  z zadowoleniem przyjmuje utworzenie w 2014 r. publicznego rejestru dokumentów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1367/2006;

57.  ubolewa nad faktem, że w kontekście niedawnej sprawy Mopani/Glencore EBI odmawia publikacji wyników swojego wewnętrznego dochodzenia; z zainteresowaniem odnotowuje zalecenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w związku ze skargą 349/2014/OV(13), zgodnie z którymi EBI powinien ponownie rozważyć swoją odmowę udzielenia dostępu do sprawozdania ze swojego dochodzenia w sprawie zarzutów o uchylanie się od opodatkowania przez Glencore w związku z finansowaniem kopalni miedzi Mopani w Zambii; zwraca się do EBI o zastosowanie się do zaleceń Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich;

58.  wyraża ubolewanie z powodu braku różnorodności w składzie Komitetu Zarządzającego, Rady Gubernatorów i Rady Dyrektorów EBI, zwłaszcza jeśli chodzi o płeć; wzywa EBI do realizacji ogólnych przepisów dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych, w której zobowiązano banki – w art. 88 ust. 2 – do podejmowania decyzji „w sprawie wartości docelowej reprezentacji niedostatecznie reprezentowanej płci w organie zarządzającym i [przygotowywania polityki dotyczącej] sposobu zwiększenia liczby osób niedostatecznie reprezentowanej płci w organie zarządzającym, tak aby osiągnąć tę wartość docelową. Wartość docelową, politykę i jej realizację podaje się do wiadomości publicznej”;

59.  przypomina, że wedle uzgodnień gubernator EBOR reprezentujący Unię musi zadbać o to, by Parlament co roku otrzymywał sprawozdanie dotyczące wykorzystania kapitału, działań mających zapewniać przejrzystość w kontekście wkładu EBOR w realizację celów Unii, podejmowania ryzyka oraz współpracy między Europejskim Bankiem Inwestycyjnym a EBOR poza terytorium Unii; ubolewa, że gubernator i Komisja nie wykazali się proaktywnością we wdrażaniu tego przepisu(14);

60.  z zadowoleniem przyjmuje podpisanie przez EBI inicjatywy na rzecz przejrzystości pomocy (IATI) i rozpoczęcie ujawniania w ramach tej inicjatywy informacji na temat pożyczek udzielanych przez EBI poza terytorium Unii Europejskiej;

Polityka zewnętrzna

61.  przypomina, że polityka zewnętrzna EBI, w szczególności regionalne techniczne wytyczne operacyjne, powinna być spójna z celami polityki zewnętrznej UE określonymi w art. 21 TUE; apeluje o całkowite przestrzeganie prawodawstwa krajów-beneficjentów;

62.  z zadowoleniem przyjmuje utworzenie ram pomiaru wyników (REM) w odniesieniu do działań poza UE oraz sprawozdań z wdrażania tych ram;

63.  wzywa EBI do oceny możliwości zwiększenia finansowania zewnętrznego dla wschodnich i południowych sąsiadów UE w ramach aktualnego mandatu;

64.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że nowy mandat w zakresie zewnętrznej działalności pożyczkowej na lata 2014-2020 wymaga od EBI publikowania sprawozdań z zakończonych projektów; oczekuje, że EBI spełni ten wymóg już w 2015 r.;

65.  ponownie zwraca się do Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, aby przed śródokresowym przeglądem upoważnienia EBI do działań zewnętrznych przygotował sprawozdanie specjalne na temat wyników zewnętrznej działalności pożyczkowej EBI i dostosowania jej do strategii politycznych UE, a także porównał ich wartość dodaną w odniesieniu do zasobów własnych wykorzystywanych przez EBI; zwraca się ponadto do Europejskiego Trybunału Obrachunkowego o dokonanie w jego analizach rozróżnienia między gwarancjami udzielanymi z budżetu UE, instrumentem inwestycyjnym zasilanym z Europejskiego Funduszu Rozwoju, poszczególnymi formami łączenia stosowanymi w funduszu powierniczym UE–Afryka na rzecz infrastruktury, funduszem inwestycyjnym na rzecz Karaibów i instrumentem inwestycyjnym na rzecz Pacyfiku oraz wykorzystaniem na te inwestycje środków powracających; zwraca się również do Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, aby w swojej analizie uwzględnił zarządzanie przez EBI środkami finansowymi pochodzącymi z budżetu UE w kontekście instrumentu inwestycyjnego za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Rozwoju i poprzez różne formy łączenia za pośrednictwem unijnych instrumentów łączenia oraz wykorzystania do tych inwestycji środków powracających;

Inne zalecenia

66.  wzywa EBI i Parlament do ustanowienia platformy dialogu między EBI a właściwymi komisjami parlamentarnymi; w związku z tym zwraca się do EBI, aby co kwartał stawiał się w Parlamencie celem złożenia sprawozdania oraz omówienia z nim postępów i działań EBI; proponuje ustanowienie regularnego, zorganizowanego dialogu między prezesem EBI a Parlamentem Europejskim, podobnego do kwartalnego dialogu monetarnego między EBC a Parlamentem Europejskim, aby zapewnić zwiększony nadzór parlamentarny nad działalnością EBI oraz zacieśnić współpracę i koordynację między tymi dwiema instytucjami;

67.  zauważa, że zwłaszcza małe przedsiębiorstwa nadal skarżą się na brak dostępu do finansowania pochodzącego puli pożyczek zewnętrznych EBI oraz do finansowania wspieranego przez EFI; w związku z tym domaga się opracowywania corocznej analizy wyszczególniającej liczbę MŚP, a zwłaszcza mikroprzedsiębiorstw, które skorzystały z tych instrumentów, oraz środki, jakie podjął EBI w odniesieniu do strategii stosowanych przez pośredników, z których korzysta, w celu zapewnienia MŚP lepszego faktycznego dostępu do finansowania;

68.  apeluje o dogłębną ocenę systemów zarządzania ryzykiem i systemów kontroli finansowania łączonego w Komisji Europejskiej oraz o sporządzenie sprawozdania na ten temat z uwzględnieniem skutków stosowania instrumentów łączonych nie tylko w zakresie nadzoru, ale również w odniesieniu do sposobów zarządzania;

69.  wyraża zadowolenie z powodu wysokiej jakości aktywów EBI, o której świadczy bliski zeru (0,2 %) odsetek kredytów zagrożonych w ogólnym portfelu kredytowym; uważa, że należy bezwzględnie zadbać o to, by EBI utrzymał swój rating kredytowy na poziomie potrójnego „A”, aby utrzymać dostęp do międzynarodowych rynków kapitałowych na jak najlepszych warunkach finansowania, gdyż ma to pozytywny wpływ na przebieg projektów oraz jest korzystne dla zainteresowanych podmiotów i dla modelu działalności gospodarczej EBI;

70.  zwraca uwagę, że w 2015 r. trzeba będzie przedłużyć przewidzianą w art. 287 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej umowę trójstronną regulującą współpracę między EBI, Komisją i Trybunałem Obrachunkowym w zakresie metod kontroli stosowanych przez Trybunał Obrachunkowy w odniesieniu do zarządzania przez EBI funduszami Unii i państw członkowskich; apeluje do EBI o uaktualnienie zakresu kompetencji Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w tym względzie poprzez uwzględnienie wszelkich nowych instrumentów EBI angażujących fundusze publiczne z UE lub z Europejskiego Funduszu Rozwoju;

71.  z zadowoleniem przyjmuje zatwierdzenie w 2013 r. przez Radę Gubernatorów EBI zaktualizowanej strategii zwalczania nadużyć finansowych, w której potwierdzono podejście banku opierające się na zasadzie zerowej tolerancji wobec nadużyć.

72.  domaga się lepszego ukierunkowania działań, zmniejszenia liczby przepisów oraz większej elastyczności przy przydziale środków EBI;

73.  wzywa EBI do nawiązania ustrukturyzowanych kontaktów z parlamentami, rządami i partnerami społecznymi, aby regularnie określać te inicjatywy ukierunkowane na tworzenie miejsc pracy, które mogą przyczynić się do osiągnięcia trwałego wzrostu konkurencyjności Europy;

74.  z zadowoleniem przyjmuje wsparcie udzielone MŚP w regionach, gdzie bezrobocie wśród ludzi młodych przekracza 25 %;

75.  z zadowoleniem przyjmuje skoncentrowanie się na spółkach o średniej kapitalizacji (firmach zatrudniających od 250 do 3 tys. pracowników) dzięki inicjatywie na rzecz spółek o średniej kapitalizacji i inicjatywie na rzecz finansowania wzrostu, które pobudzają akcję kredytową, szczególnie w odniesieniu do innowacyjnych spółek o średniej kapitalizacji;

76.  z zadowoleniem przyjmuje nową inicjatywę EBI pod hasłem „Umiejętności i miejsca pracy – inwestowanie w młodzież”, która koncentruje się na finansowaniu instrumentów służących szkoleniom zawodowym i mobilności studentów/uczniów, aby zapewnić młodym ludziom możliwości trwałego zatrudnienia, i wzywa do zwrócenia jeszcze większej uwagi na kształcenie zawodowe i do zwiększenia inwestycji w ten program wsparcia w nadchodzących latach; uważa zarazem, że program ten nie powinien powodować odpływu finansowania od obecnego systemu stypendiów, przede wszystkim w odniesieniu do programu Erasmus+; podkreśla, że mobilność musi być traktowana jako szansa i pozostać dobrowolna, a nie stać się instrumentem przyczyniającym się do wyludniania i peryferyzacji obszarów dotkniętych bezrobociem. apeluje o zwrócenie uwagi na projekty, które umożliwią tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy, zwłaszcza na projekty umożliwiające tworzenie miejsc pracy dla ludzi młodych, przyczyniające się do zwiększenia udziału kobiet w rynku pracy, zmniejszające długoterminowe bezrobocie i zwiększające możliwości zdobycia pracy przez grupy defaworyzowane;

77.  z zadowoleniem przyjmuje rozległe doświadczenie EBI, jeśli chodzi o finansowanie edukacji i szkoleń poprzez systemy kredytów studenckich w Europie, w szczególności w kontekście planowanego uruchomienia przez grupę EBI w 2015 r. instrumentu gwarancji kredytowych wspierającego mobilność Erasmus Master; podkreśla, że należy zapewnić korzystne warunki spłat, aby umożliwić studentom łatwy dostęp do pożyczek niezależnie od ich sytuacji ekonomicznej;

78.  wzywa EBI, aby przy wyborze projektów na podstawie metody oceny trzech filarów zwracał szczególną uwagę na pierwszofilarowe kryterium przyczyniania się do wzrostu i zatrudnienia, szczególnie w odniesieniu do ludzi młodych; podkreśla, że zatrudnienie, kształcenie i praktyka zawodowa ludzi młodych jest niezmiernie ważna w procesie przejścia w kierunku modelu zgodnego z zasadą zrównoważonego rozwoju i tworzącego miejsca pracy;

79.  przypomina zobowiązanie wiceprzewodniczącego Katainena do zwiększenia potencjału EBI nie tylko w zakresie infrastruktury, ale także w obszarze zatrudnienia i edukacji ludzi młodych, i wzywa EBI do podsumowania postępów w tym obszarze w kolejnym rocznym sprawozdaniu; jest zdania, że już rozpoczęte działania na rzecz zatrudnienia ludzi młodych powinny być wdrażane szybciej oraz stopniowo rozszerzane;

80.  uważa, że EBI powinien na dużą skalę inwestować w środki, które stworzą trwałe miejsca pracy dla młodego pokolenia, dodatkowo do środków już podjętych w ramach inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych;

o
o   o

81.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, EBI oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 72 E z 11.3.2014, s. 51.
(2) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0057.
(3) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0201.
(4) Dz.U. C 349 E z 29.11.2013, s. 27.
(5) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0161.
(6) Dz.U. L 177 z 7.7.2012, s. 1.
(7) Dz.U. L 280 z 27.10.2011, s. 1.
(8) Zob.: Observatori de l’Ebre (CSIC, URLL). Evaluación de Impacto Ambiental (SGEA/SHG; Nr. ref. GAD/13/05) - ‘Almacenamiento subterráneo de gas natural Amposta (Permiso Castor) Tarragona); IAM 2109-07 - Estudio elaborado por la Dirección General de Política Ambiental y Sostenibilidad del Departamento de Medio Ambienta y Vivienda de la Generalitat de Catalunya sobre el estudio de impacto ambiental del Proyecto de almacén subterráneo de gas natural Castor’; oraz Simone Cesca, Francesco Grigoli, Sebastian Heimann, Álvaro González, Elisa Buforn, Samira Maghsoudi, Estefania Blanch y Torsten Dahm (2014): ‘The 2013 September–October seismic sequence offshore Spain: a case of seismicity triggered by gas injection?’, Geophysical Journal International, 198, 941–953.
(9) Motyw 8 decyzji nr 1219/2011/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie subskrypcji przez Unię Europejską dodatkowych udziałów w kapitale Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR) w następstwie decyzji o podwyższeniu tego kapitału (Dz.U. L 313 z 26.11.2011, s. 1).
(10) Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich zamykająca dochodzenie w sprawie skargi 178/2014/AN przeciwko Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu - http://www.ombudsman.europa.eu/cases/decision.faces/en/58171/html.bookmark
(11) http://newati.publishwhatyoufund.org/2013/index-2013/results/
(12) Motyw 13 decyzji nr 1219/2011/UE.
(13) http://www.ombudsman.europa.eu/cases/draftrecommendation.faces/pl/58471/html.bookmark
(14) Artykuł 3 decyzji nr 1219/2011/UE.


Expo 2015 w Mediolanie: „Wyżywić planetę: energia do życia”
PDF 368kWORD 117k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie wystawy Expo 2015 w Mediolanie zatytułowanej „Wyżywić planetę: energia do życia” (2015/2574(RSP))
P8_TA(2015)0184B8-0360/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając decyzję Międzynarodowego Biura Wystaw o zorganizowaniu wystawy światowej w Mediolanie w okresie od 1 maja do 30 października 2015 r. zatytułowanej „Wyżywić planetę: energia do życia”,

–  uwzględniając decyzję Komisji z dnia 3 maja 2013 r. w sprawie jej udziału w tej wystawie (C(2013)2507),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów z dnia 3 maja 2013 r. zatytułowany „Uczestnictwo UE w World Expo 2015 w Mediolanie «Wyżywić planetę: energia do życia»” (COM(2013)0255),

–  uwzględniając rozpoczęte dnia 21 marca 2014 r. prace Naukowego Komitetu Sterującego Unii Europejskiej prowadzone przy wsparciu Komisji i Parlamentu, których celem jest dostarczenie ekspertyz na temat wyzwań związanych z bezpieczeństwem żywnościowym i żywieniowym, a także zapewnienie wytycznych dotyczących programu wydarzeń wystawy Expo 2015,

–  uwzględniając millenijne cele rozwoju przyjęte przez Narody Zjednoczone we wrześniu 2000 r. oraz projekt celów w zakresie trwałego rozwoju, które mają zostać przyjęte na kolejnym posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych we wrześniu 2015 r.,

–  uwzględniając publikację Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) zatytułowaną „Światowe rolnictwo do 2030/2050 roku: Przegląd w 2012 r,”,

–  uwzględniając ogłoszony przez FAO Międzynarodowy Rok Rodzinnych Gospodarstw Rolnych w 2014 r.,

–  uwzględniając ogłoszony przez FAO Międzynarodowy Rok Gleb w 2015 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie uznania rolnictwa za sektor strategiczny w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2012 r. zatytułowaną „Jak uniknąć marnotrawienia żywności: strategie na rzecz poprawy wydajności łańcucha żywnościowego w UE”(2),

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r., a zwłaszcza jej art. 25, w którym uznaje się prawo do wyżywienia za część prawa do odpowiedniego poziomu życia,

–  uwzględniając pytanie do Komisji dotyczące wystawy Expo 2015 w Mediolanie: „Wyżywić planetę: energia do życia” (O-000016/2015 – B8-0109/2015),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że wystawę Expo 2015 w Mediolanie zatytułowano „Wyżywić planetę: energia do życia” oraz że wydarzenie to może walnie przyczynić się do dyskusji na temat poprawy produkcji i dystrybucji żywności, rozwiązania problemu marnotrawienia żywności oraz wsparcia i rozwijania już istniejących pozytywnych podejść do zmierzenia się z wyzwaniem w postaci niedożywienia i niewłaściwego żywienia dzięki wprowadzeniu równowagi między dostępnością zasobów, a ich zużyciem;

B.  mając na uwadze, że temat wystawy Expo 2015 w Mediolanie stanowi okazję do rozważenia i przedyskutowania różnych podejść do rozwiązania problemów zglobalizowanego świata, w którym, zgodnie z danymi FAO, – z jednej strony – 898 milionów ludzi jest niedożywionych i głodnych, podczas gdy – z drugiej strony – 1,4 miliarda osób ma nadwagę, z czego 500 milionów jest otyłych, co powoduje szkody społeczne i gospodarcze, a w niektórych przypadkach ma dramatyczny wpływ na ludzkie zdrowie;

C.  mając na uwadze, że wystawa Expo 2015 w Mediolanie przypada na rok docelowy w realizacji Milenijnych Celów Rozwoju oraz zbiega się z Międzynarodowym Rokiem Gleb ogłoszonym przez ONZ i powinna stanowić inspirację do debaty na temat nowych celów zrównoważonego rozwoju, których ostateczny projekt jest obecnie przedmiotem negocjacji, a także mając na uwadze, że rolnictwo, żywność i bezpieczeństwo żywnościowe stanowią sedno tego procesu;

D.  mając na uwadze, że tematy wystawy Expo 2015 w Mediolanie, która w głównej mierze dotyczy żywności, obejmują również rybołówstwo, które, podobnie jak rolnictwo, powiązane jest z kwestiami dotyczącymi żywności, niezależności żywnościowej i trwałości;

E.  mając na uwadze, że w ramach wystawy Expo 2015 opracowuje się „Kartę mediolańską” – dokument, który ma zostać przekazany Sekretarzowi Generalnemu ONZ jako spuścizna wystawy Expo 2015 i wkład do międzynarodowej debaty na temat milenijnych celów rozwoju;

F.  mając na uwadze, że tematyka wystawy Expo 2015 dotyczy głównie sektora rolnictwa, który pozostaje podstawą gospodarki UE, gdyż wywóz produktów rolnych stanowi dwie trzecie ogółu unijnego handlu zagranicznego, Unia pozostaje czołowym na świecie eksporterem produktów rolnych, a jej sektor spożywczy generuje roczny obrót w wysokości prawie 1 bln EUR oraz zatrudnia ponad 4 mln osób;

G.  mając na uwadze, że – podobnie jak rolnictwo – rybołówstwo jest istotnym elementem gospodarki, po pierwsze pod względem importu, biorąc pod uwagę fakt, że UE jest wiodącym na świecie importerem produktów rybołówstwa i akwakultury, a także, iż wartość eksportu wynosi 4,1 mld EUR rocznie, a po drugie, ponieważ w sektorze rybołówstwa zatrudnionych jest 116 094 osób, w sektorze akwakultury 85 000, a w sektorze przetwórstwa rybnego 115 651 osób;

H.  mając na uwadze, że temat „Wyżywić planetę: energia do życiaˮ jest ogólnym tematem, który obejmuje wszelką działalność gospodarczą i produkcyjną przyczyniającą się do zapewnienia żywienia i trwałości;

I.  mając na uwadze, że należy angażować sektor rybołówstwa w debatę nad sposobem wyżywienia planety, ponieważ dostarcza on owoce morza, zachowując równowagę między dostawami a zużyciem zasobów;

J.  mając na uwadze, że Naukowy Komitet Sterujący UE na wystawę Expo 2015 przewiduje konieczność badania rozwoju wiedzy w niektórych konkretnych dziedzinach oraz wspierania lepszego zrozumienia przez ogół ludności zagadnień związanych z żywnością i produkcją żywności w sektorze rolnictwa, „niebieskiejˮ gospodarki oraz rybołówstwa poprzez działania edukacyjne i komunikacyjne, aby obywatele zdawali sobie sprawę ze światowego wpływu, jaki mają ich indywidualne wybory w dziedzinie żywności;

K.  mając na uwadze, że doświadczenia społeczeństwa obywatelskiego oraz jego wkład w debatę na temat wystawy Expo 2015 są kluczowe, a doświadczenie i inicjatywy powinny być promowane w celu przeprowadzenia międzynarodowej debaty merytorycznej oraz opracowania wytycznych dotyczących łagodzenia kryzysów światowych związanych z żywnością i żywieniem;

L.  mając na uwadze, że zdrowe gleby stanowią nie tylko podstawę produkcji żywności, paliw, włókien i leków, ale są także niezbędne dla naszych ekosystemów, ponieważ odgrywają znaczącą rolę w obiegu węgla, a także magazynują i filtrują wodę oraz przyczyniają się do zapobiegania powodziom i suszom;

M.  mając na uwadze, że nasze oceany, morza i wody śródlądowe są cenne pod kątem zdrowej żywności, jakiej dostarczają, a także, iż ich ochrona ma podstawowe znaczenie dla naszego przeżycia; mając na uwadze, że rybołówstwo i akwakultura zapewniają źródło utrzymania 10–12 % ludności świata;

N.  mając na uwadze, że w celu zapewnienia pełnej przejrzystości wystawy Expo 2015 platforma Open Expo publikuje w sposób otwarty wszystkie informacje dotyczące zarządzania, organizacji i przebiegu tego wydarzenia, dzięki czemu można uznać, że daje przykład dobrych praktyk w dziedzinie przejrzystości;

O.  mając na uwadze, że wg. szacunków FAO wzrost liczby ludności świata z 7 do 9,1 mld będzie wymagał 70 % wzrostu podaży żywności do roku 2050, jednak z tym samych szacunków wynika, że sam wzrost produkcji nie będzie wystarczający dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności dla wszystkich ludzi;

P.  mając na uwadze, że według danych FAO liczba osób cierpiących z powodu głodu wynosiła w 2010 r. 925 mln; mając także na uwadze, że ponad jedna trzecia przypadków śmierci dzieci poniżej piątego roku życia wynika z niedożywienia;

Q.  mając na uwadze, że FAO szacuje, iż liczba gruntów ornych użytkowanych w 2050 r. wzrośnie jedynie o 4,3 %

R.  mając na uwadze, że wzrost dochodu na mieszkańca w krajach o gospodarkach wschodzących przyczynia się do zmiany w sposobie żywienia się polegającej na przechodzeniu na produkty o wyższej zawartości białka, w tym białka zwierzęce, oraz produkty przetworzone, co prowadzi do konwergencji żywieniowej na świecie, podobnej do tej, którą przechodzą bogatsze społeczeństwa;

S.  mając na uwadze, że produkcja białka jest jednym z głównych wyzwań w dziedzinie bezpieczeństwa żywnościowego, a także, iż rybołówstwo, podobnie jak „niebieskaˮ gospodarka w ujęciu ogólnym, odgrywa w związku z tym zasadniczą rolę w tym zakresie, zwłaszcza jeżeli chodzi o badania nad algami;

T.  mając na uwadze, że dla ubogich społeczności, które mogą nie mieć łatwego dostępu do innych źródeł pokarmu, ryby są podstawowym źródłem białka i mikroelementów w diecie; mając na uwadze, że w wielu częściach świata dobrobyt i walory odżywcze pochodzące z zasobów morskich są pożytkowane lokalnie, wewnątrz społeczności, które prowadzą rybołówstwo w wodach przybrzeżnych i śródlądowych w pobliżu swoich domów;

U.  mając na uwadze, że w przypadku diet opartych w dużej części na produktach pochodzenia zwierzęcego zużycie zasobów jest zdecydowanie wyższe niż w przypadku diet charakteryzujących się dużym spożyciem produktów pochodzenia roślinnego;

V.  mając na uwadze, że rolnictwo jest źródłem zatrudnienia i utrzymania dla ponad 70% siły roboczej w krajach rozwijających się, a zwłaszcza dla kobiet; mając na uwadze, że Bank Światowy szacuje, iż wzrost w sektorze rolniczym jest dwa razy skuteczniejszym narzędziem redukcji ubóstwa niż wzrost w innych sektorach;

W.  mając na uwadze, że według FAO w 2012 r. około 58,3 mln osób było zaangażowanych w sektor pierwotny połowów przemysłowych i akwakultury; mając na uwadze, że w 2012 r. odsetek kobiet wśród ogółu ludności zaangażowanej w sektor pierwotny rybołówstwa wyniósł 15 %; mając na uwadze, że w ujęciu ogólnym rybołówstwo i akwakultura zapewniają źródło utrzymania 10–12 % ludności świata;

X.  mając na uwadze, że w UE istnieją obszary, w których brakuje bezpieczeństwa żywnościowego, 79 mln osób w UE nadal żyje poniżej granicy ubóstwa, a 124,2 mln osób, czyli 24,8 %, jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w porównaniu z 24,3 % w 2011 r.;

Y.  mając na uwadze, że jedynie połowa ze wszystkich krajów rozwijających się (62 spośród 118) jest na dobrej drodze, by osiągnąć milenijne cele rozwoju (MCR);

Z.  mając na uwadze, że prawo do wyżywienia i dobrego żywienia dla wszystkich ma podstawowe znaczenie dla osiągnięcia milenijnych celów rozwoju; mając na uwadze, że żywienie jest powiązane z większością, jeśli nie ze wszystkimi MCR, które są z kolei ściśle powiązane wzajemnie;

AA.  mając na uwadze, że różne międzynarodowe instrumenty prawne łączą prawo do wyżywienia z innymi prawami człowieka, a zwłaszcza z prawem człowieka do życia, utrzymania się, zdrowia, własności, edukacji i wody;

AB.  mając na uwadze, że w ciągu ostatnich trzech dziesięcioleci przydział oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) na rolnictwo zmniejszył się radykalnie w skali światowej;

AC.  mając na uwadze, że koncepcja bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego nie oznacza wyłącznie dostępności artykułów żywnościowych, ale obejmuje również prawo do żywności, do dokładnych informacji o tym, co jemy, zrównoważony dostęp do zdrowej żywności, co obejmuje inne czynniki, takie jak kanalizacja, higiena, szczepienia czy odrobaczanie;

AD.  mając na uwadze, że głód i niedożywienie są głównymi przyczynami umieralności ludzi i stanowią największe zagrożenia dla pokoju i bezpieczeństwa na świecie;

AE.  mając na uwadze, że zmienne ceny żywności mają negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i łańcuch dostaw żywności;

AF.  mając na uwadze, że pogorszenie koniunktury gospodarczej na świecie oraz rosnące ceny żywności i paliw przyczyniły się do pogorszenia sytuacji w zakresie żywności w wielu krajach rozwijających się, zwłaszcza w tych najsłabiej rozwiniętych, co częściowo zniwelowało osiągnięty w zeszłym dziesięcioleciu postęp w dziedzinie ograniczania ubóstwa;

AG.  mając na uwadze, że wrażliwe rynki rolne i rynki produktów rybnych w krajach rozwijających się sprawiają, że dostawy żywności są zbyt podatne na klęski naturalne, konflikty lub sytuacje kryzysowe dotyczące zdrowia publicznego;

AH.  mając na uwadze, że system żywnościowy przyczynia się do zmiany klimatu, a także znajduje się w polu jej oddziaływania, co ma wpływ na dostępność zasobów naturalnych oraz na warunki produkcji rolnej, produkcji sektora rybołówstwa i produkcji przemysłowej;

AI.  mając na uwadze, że klęski naturalne spowodowane zmianą klimatu mają poważny wpływ na państwa członkowskie UE i terytoria zamorskie, zagrażając bezpieczeństwu i suwerenności żywnościowej, zwłaszcza w trudnych już wyjściowo warunkach;

AJ.  mając na uwadze, że według szacunków Komisji 30 % żywności na świecie marnuje się lub ulega utracie, oraz że do 2020 r. ilość marnotrawionej w Unii Europejskiej żywności – obecnie na poziomie około 89 mln ton (179 kg na jednego mieszkańca) – wzrośnie do ok. 126 mln ton rocznie, czyli o 40 %, jeżeli nie zostaną podjęte działania lub środki zapobiegawcze;

AK.  mając na uwadze, że lepsze zarządzanie łańcuchem żywnościowym przyczyniłoby się do zwiększenia wydajności użytkowania gruntów, ulepszenia gospodarki wodnej, wywarłoby pozytywny wpływ na cały sektor rolnictwa i rybołówstwa na świecie, a także stanowiłoby znaczny wkład w walkę z niedożywieniem i niewłaściwym żywieniem w krajach rozwijających się;

AL.  mając na uwadze, że odrzuty ryb są nieuzasadnionym marnotrawstwem cennych żywych zasobów i że mają znaczny wpływ na uszczuplenie populacji morskich; mając na uwadze, że odrzuty mogą mieć szereg negatywnych skutków dla ekosystemów morskich pod względem środowiskowym ze względu na zmiany w ogólnej strukturze sieci troficznych i siedlisk, które mogą z kolei zagrozić trwałości obecnego rybołówstwa;

AM.  mając na uwadze, że głód, niewłaściwe żywienie i niedożywienie współistnieją z otyłością osiągającą paradoksalnie wysoki poziom, a choroby przypisywane niezbilansowanemu sposobowi odżywiania się mają skutki społeczne i gospodarcze o czasami dramatycznych konsekwencjach dla zdrowia ludzkiego;

AN.  mając na uwadze, że umowy handlowe i inwestycyjne mogą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i niedożywienie, jeżeli dzierżawa lub sprzedaż gruntów uprawnych prywatnym inwestorom pozbawia miejscową ludność dostępu do zasobów produkcji niezbędnych do zapewnienia sobie utrzymania lub jeżeli znaczna część produkowanej żywności jest przeznaczona na eksport i sprzedaż na międzynarodowych rynkach, przez co państwo przyjmujące staje się bardziej zależne od wahań cen towarów na rynkach międzynarodowych i bardziej na te wahania narażone;

AO.  mając na uwadze, że aby położyć trwały kres głodowi nie wystarczy dostarczyć każdemu dostatecznej ilości żywności; mając na uwadze, że można to osiągnąć jedynie poprzez umożliwienie drobnym rolnikom i rybakom utrzymania i dalszej pracy na roli oraz na wodach, zachowanie systemów sprawiedliwego handlu oraz wymianę wiedzy, innowacyjność i zrównoważone praktyki;

AP.  mając na uwadze, że należy uznać kluczową rolę rolników i rybaków, a zwłaszcza rodzinnych gospodarstw rolnych i rodzinnych przedsiębiorstw rybackich w zapewnianiu światowego bezpieczeństwa żywnościowego;

AQ.  mając na uwadze, że szczególnie ważne jest uznanie zasadniczej roli rybaków i hodowców z sektora akwakultury dla naszych europejskich terenów przybrzeżnych i wysp;

AR.  mając na uwadze, że należy uznać wielorakie funkcje, jakie pełnią rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo, które poza rolą produkcji żywności mają również kluczowe znaczenie dla dobrobytu obywateli w związku z jakością krajobrazu, bioróżnorodnością, stabilnością klimatu, jakością oceanów, a także łagodzeniem katastrof naturalnych takich jak powodzie, susze i pożary;

1.  podkreśla, że następujące elementy są kluczowe dla sprostania wyzwaniu, jakim jest bezpieczeństwo żywnościowe: silny i zrównoważony sektor rolnictwa i rybołówstwa w całej UE, dobrze prosperująca i zróżnicowana gospodarka rolna, czyste środowisko oraz gospodarstwa rodzinne, oparte na solidnej, bardziej sprawiedliwej, zrównoważonej z międzynarodowego punktu widzenia i odpowiednio finansowanej wspólnej polityki rolnej;

2.  podkreśla fakt, że istotne jest również wdrożenie zrównoważonej i odpowiednio finansowanej WPRyb oraz zapewnienie spójności unijnych strategii w dziedzinie handlu i rybołówstwa;

3.  uważa, że osiągnięcie równowagi ekologicznej oraz powodzenie wysiłków na rzecz dostosowania do zmiany klimatu i łagodzenia jej będą możliwe jedynie wówczas, gdy gospodarstwa staną się zrównoważone pod względem gospodarczym, a rolnicy będą mieli dostęp do gruntów, kredytów i szkoleń;

4.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wykorzystały temat wystawy Expo 2015 w Mediolanie „Wyżywić planetę: energia do życia” do określenia zobowiązań w zakresie realizacji prawa do odpowiedniej, zdrowej, zrównoważonej i świadomej konsumpcji żywności;

5.  wzywa Komisję do dopilnowania, by „pawilon UE” na wystawie Expo 2015 podnosił świadomość na temat konieczności rozwiązania palących problemów w całym łańcuchu dostaw żywności, w tym zrównoważonej produkcji, dystrybucji i konsumpcji żywności w perspektywie długoterminowej, w celu zwalczania marnotrawienia żywności i walki z problemem niedożywienia, niewłaściwego odżywiania i otyłości;

6.  podkreśla, że prawo do żywności jest podstawowym prawem człowieka i można je zrealizować tylko wtedy, gdy wszyscy ludzie mają dostęp do odpowiedniej, bezpiecznej i pożywnej żywności pozwalającej zaspokoić ich potrzeby żywieniowe dla prowadzenia aktywnego i zdrowego trybu życia;

7.  podkreśla fakt, że dostęp do żywności jest warunkiem koniecznym do ograniczania ubóstwa i nierówności oraz do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju;

8.  podkreśla, że walka z niedożywieniem i zapewnienie powszechnego dostępu do wystarczająco odżywczej żywności powinny pozostać jednym z najważniejszych celów programu działania na okres po roku 2015 w ramach celu położenia kresu głodowi, ze szczególnym uwzględnieniem wyeliminowania wszelkich postaci niedożywienia do 2030 r.;

9.  uważa, że zwiększona niestabilność rynków żywności niesie ze sobą problemy dla zrównoważonego rozwoju i wymaga od nas podjęcia kroków mających na celu poprawę bezpieczeństwa dostaw żywności oraz zrównoważenia jej produkcji pod względem środowiskowym poprzez rozwiązanie problemu niedoboru zasobów naturalnych oraz wspieranie badań naukowych i innowacyjności w rolnictwie i rybołówstwie;

10.  uważa, że właściwe ramy instytucjonalne, regulacyjne i nadzorcze mogą wspierać środowisko sprzyjające rozwojowi solidnych, zrównoważonych, sprawiedliwych, dostępnych cenowo i zróżnicowanych systemów rynku rolnego i rynku rybołówstwa;

11.  nalega, by Komisja zapewniła spójność decyzji podejmowanych przez jej dyrekcje generalne ds. handlu oraz rolnictwa i rybołówstwa, aby zapewnić wzajemność w obszarze standardów higieny i trwałości;

12.  uważa, że należy wspierać drobne rolnictwo oraz rolnictwo ekologiczne, rolnictwo o wysokiej wartości przyrodniczej czy też oparte o uprawy nadrzewne jako wzorce szczególnie skuteczne pod względem zapewnienia zrównoważonego charakteru światowej produkcji żywności;

13.  wzywa Komisję, by wspierała skuteczniejsze praktyki agronomiczne, takie jak podejście agroekologiczne i dywersyfikacyjne, oraz efektywniejsze gospodarowanie zasobami zrównoważonego rolnictwa, aby: obniżyć koszty wstępne produkcji rolniczej oraz poziom marnotrawienia substancji odżywczych, usprawnić transfer wiedzy i innowacji, wspierać efektywne wykorzystanie zasobów oraz zwiększyć różnorodność upraw i zrównoważony charakter systemów rolnictwa;

14.  wzywa Komisję do wspierania badań w zakresie jakości wód przybrzeżnych, gospodarki gruntami i zrównoważonej intensyfikacji poprzez racjonalniejsze wykorzystywanie substancji odżywczych, wody i energii, poświęcanie większej uwagi zachowaniu zasobów wodnych i gleby, dalsze dostosowywanie środków ekologicznych do zwalczania szkodników (zintegrowana ochrona roślin) oraz wspieranie badań na rzecz poprawy plonów przy jednoczesnym ograniczaniu wpływu na środowisko;

15.  wyraża zaniepokojenie pojawieniem się zjawiska zawłaszczania ziemi i jego wpływem na bezpieczeństwo żywnościowe w krajach rozwijających się oraz na przyszłość rolnictwa i rolników;

16.  jest zaniepokojony pojawieniem się na całym świecie zjawiska nielegalnego rybołówstwa, które ma bardzo negatywne skutki dla środowiska, różnorodności biologicznej i gospodarki;

17.  zwraca się do Komisji o uwrażliwienie państw członkowskich na wykorzystywanie zasobów obszarów wiejskich, mając na względzie zrównoważoność, a także o zachęcanie państw członkowskich do takiego wykorzystywania tych zasobów, ponieważ jest to niezbędne do osiągnięcia bezpieczeństwa żywnościowego i właściwego odżywiania, a także do dostosowania się do zmiany klimatu i łagodzenia jej oraz do zrównoważonego rozwoju w ujęciu ogólnym;

18.  podkreśla znaczenie rozwiązania problemu degradacji gruntów, która prowadzi do dalszego ubożenia ludności i pogłębiania braku bezpieczeństwa żywnościowego;

19.  wzywa Komisję, by zachęcała zarówno inwestorów, jak i kraje docelowe do wdrażania na całym świecie dobrowolnych wytycznych FAO w zakresie odpowiedzialnego zarządzania tytułami prawnymi do gruntów, łowisk i lasów;

20.  wzywa rząd włoski do przedstawienia i realizacji projektów zrównoważonego ponownego wykorzystania obiektów, w których odbywa się wystawa Expo 2015;

21.  zwraca się do Komisji o przyczynienie się do realizacji – na szczeblu ogólnoświatowym – celów FAO zmierzających do wsparcia rozwoju rolniczych, środowiskowych i społecznych strategii politycznych, które sprzyjają prowadzeniu zrównoważonych rodzinnych gospodarstw rolnych;

22.  podkreśla, że obecne nierówności w łańcuchu dostaw żywności zagrażają zrównoważonej produkcji żywności, a także wzywa do większej przejrzystości i sprawiedliwości łańcucha dostaw żywności oraz do wyeliminowania niesprawiedliwych praktyk handlowych i innych zakłóceń w funkcjonowaniu rynku dla zagwarantowania rolnikom godziwych zysków, dochodów i cen w całym łańcuchu dostaw, a także dla stworzenia rentownego sektora rolnictwa gwarantującego bezpieczeństwo żywnościowe; wzywa zatem Komisję do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu jak najszybszej realizacji tych celów;

23.  uważa, że niezbędne jest, by Komisja i państwa członkowskie propagowały strategie polityczne mające na celu zwalczanie nieuczciwych praktyk, których istnienie potwierdzone zostało przez forum wysokiego szczebla Komisji Europejskiej, dla poprawy funkcjonowania łańcucha dostaw żywności;

24.  podkreśla, że w celu osiągnięcia bezpieczeństwa żywnościowego niezbędne jest energiczne zwalczanie zjawiska ubytku gleb rolnych i porzucania marginalnych obszarów rolnych;

25.  podkreśla, że aby osiągnąć bezpieczeństwo żywnościowe niezbędne jest energiczne zwalczanie nielegalnego rybołówstwa;

26.  podkreśla kluczową rolę rozwoju obszarów wiejskich dla społecznego i gospodarczego wzrostu terenów wiejskich oraz wzywa do wspierania młodych rolników;

27.  apeluje do Komisji, aby działała na rzecz ambitnego porozumienia międzynarodowego obejmującego rolę żywności w łagodzeniu skutków zmiany klimatu z myślą o międzynarodowych dyskusjach podczas 21. Konferencji Stron Konwencji ONZ w sprawie Zmian Klimatu, która odbędzie się w Paryżu w 2015 r.;

28.  wzywa Komisję, aby uznała rolę całego sektora rolnego zarówno w łagodzeniu zmiany klimatu, jak i w dostosowywaniu do niej;

29.  wzywa Komisję do walki przeciwko marnotrawieniu żywności za pomocą ambitnych, wyraźnie określonych i wiążących celów w celu zachęcania państw członkowskich do podejmowania działań przeciw marnotrawieniu żywności na każdym etapie łańcucha dostaw żywności, od pola do stołu konsumenta;

30.  zachęca państwa członkowskie do kształcenia obywateli, propagowania i rozpowszechniania najlepszych praktyk, do prowadzenia analiz oraz do inicjowania w szkołach kampanii społecznych i edukacyjnych poświęconych marnotrawieniu żywności oraz znaczeniu zdrowego i zrównoważonego żywienia, w którym priorytet nadaje się lokalnym produktom rolnym, poprzez ustanowienie roku 2016 Europejskim Rokiem Przeciwko Marnotrawieniu Żywności;

31.  uważa, że ważne jest podejmowanie dialogu z zainteresowanymi podmiotami w celu sprawienia, by niesprzedana i nadająca się do spożycia żywność była regularnie przekazywana organizacjom charytatywnym;

32.  nalega, by państwa członkowskie i Komisja w dalszym ciągu propagowały – zaczynając w szkołach od jak najmłodszego wieku – zdrowe i świadome żywienie dobrej jakości oraz standardy jakości i trwałości w sektorze żywienia poprzez badania naukowe i edukację, zachęcając do odpowiedzialnego i zdrowego trybu życia, a także by nadal opracowywały strategie polityczne na rzecz eliminacji niedożywienia i zapobiegania otyłości;

33.  podkreśla znaczenie stymulowania edukacji w zakresie zdrowego i zrównoważonego odżywiania oraz podnoszenia świadomości i promowania lokalnych produktów i tradycyjnych modeli odżywiania;

34.  zdecydowanie sugeruje, aby cały system żywności, którego częścią jest rolnictwo, wraz z polityką dotyczącą handlu, ochrony zdrowia, edukacji, klimatu i energii funkcjonowały w oparciu o podejście skupiające się na prawach człowieka, z Unią Europejską na czele;

35.  apeluje tym samym o uwzględnienie wymiaru płci i promowanie upodmiotowienia kobiet we wszystkich strategiach politycznych mających na celu zwalczanie braku bezpieczeństwa żywnościowego;

36.  ponownie wskazuje na wagę promowania rolnictwa i rybołówstwa w krajach rozwijających się i na znaczenie przekazywania odpowiedniego odsetka unijnej oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) na sektor rolny; uważa, że godny ubolewania jest fakt, iż od lat 80. XX wieku ma miejsce drastyczny spadek poziomu pomocy rozwojowej przeznaczanej na rolnictwo i z zadowoleniem przyjmuje uznanie konieczności odwrócenia tej tendencji;

37.  uważa, że ważne jest poprawienie warunków obecności kobiet w rolnictwie, zwłaszcza w krajach Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP), przy uwzględnieniu faktu, że umocnienie pozycji kobiet i inwestycje w kobiety zajmujące się rolnictwem okazało się skutecznym sposobem znacznego zwiększenia wydajności oraz zmniejszenia głodu i niedożywienia;

38.  zwraca się do Komisji i do państw członkowskich o nadanie priorytetu programom współpracy opartym na mikrokredycie w celu wspierania małych i zrównoważonych pod względem środowiskowym gospodarstw dostarczających żywność lokalnym społecznościom;

39.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji i Radzie, jak również komisarzom generalnym z państw członkowskich biorących udział w wystawie Expo 2015 w Mediolanie.

(1) Dz.U. C 136 E z 11.5.2012, s. 8.
(2) Dz.U. C 227 E z 6.8.2013, s. 25.


Sytuacja w Nigerii
PDF 265kWORD 103k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie sytuacji w Nigerii (2015/2520(RSP))
P8_TA(2015)0185RC-B8-0370/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swe poprzednie rezolucje w sprawie Nigerii, a w szczególności ostatnią debatę plenarną na ten temat, przeprowadzoną w dniu 14 stycznia 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini, w tym oświadczenia z dni 8 i 19 stycznia, 31 marca oraz 14 i 15 kwietnia 2015 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 9 lutego 2015 r.,

–  uwzględniając rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 583/2014 z dnia 28 maja 2014 r.(1), w którym dodano Boko Haram do wykazu osób, grup i podmiotów, w odniesieniu do których należy stosować zamrożenie funduszy i zasobów gospodarczych,

–  uwzględniając piąty dialog na szczeblu ministerialnym pomiędzy Nigerią a UE, który odbył się w Abudży w dniu 27 listopada 2014 r.,

–  uwzględniając wstępne wnioski misji obserwacji wyborów z ramienia UE i Parlamentu Europejskiego,

–  uwzględniając regionalną konferencję na temat bezpieczeństwa zorganizowaną w dniu 20 stycznia 2015 r. w Niamey,

–  uwzględniając oświadczenia sekretarza generalnego ONZ Ban Ki-moona w sprawie nieustającej przemocy i pogarszającej się sytuacji pod względem bezpieczeństwa w północno-wschodniej Nigerii,

–  uwzględniając oświadczenia wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka dotyczące możliwości oskarżenia członków Boko Haram o zbrodnie wojenne,

–  uwzględniając deklarację ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji ze względu na wyznanie lub przekonania z 1981 r.,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów z 1981 r., ratyfikowaną przez Nigerię w dniu 22 czerwca 1983 r.,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r., ratyfikowany przez Nigerię w dniu 29 października 1993 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając konstytucję Republiki Federalnej Nigerii przyjętą w dniu 29 maja 1999 r., a w szczególności przepisy rozdziału IV,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet i załączony do niej protokół fakultatywny,

–  uwzględniając Umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony (umowę z Kotonu),

–  uwzględniając art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który wprowadza uwzględnianie zasady spójności polityki na rzecz rozwoju we wszystkich aspektach polityki zagranicznej UE,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Nigeria to najludniejszy i najbardziej zróżnicowany etnicznie kraj Afryki, charakteryzujący się podziałami regionalnymi i religijnymi, a także podziałem na północ i południe, zasadniczo odmienne pod względem gospodarczym i społecznym;

B.  mając na uwadze, że Nigeria jest największą gospodarką na kontynencie afrykańskim i znaczącym partnerem handlowym UE, mając jednak na uwadze, że pomimo ogromnych zasobów Nigeria jest jednym z krajów o największych nierównościach społecznych na świecie, gdzie ponad 70 % ludności żyje za mniej niż 1,25 USD dziennie, natomiast 10% mieszkańców kraju kontroluje ponad 90 % bogactwa i zasobów krajowych;

C.  mając na uwadze, że w wyniku ataków Boko Haram na Bagę oraz 16 pobliskich miasteczek i wsi między 3 a 8 stycznia 2015 r. zniszczeniu uległo blisko 3 700 obiektów, co widać na zdjęciach satelitarnych, a tysiące osób poniosło śmierć;

D.  mając na uwadze, że Boko Haram zajęło i okupuje szereg miast w północno-wschodniej Nigerii oraz wciąż przymusowo rekrutuje ludność cywilną do swych szeregów, w tym wiele dzieci; mając na uwadze, że od 2009 r. w wyniku przemocy ze strony Boko Haram śmierć poniosło ponad 22 000 osób, a jej celem są zarówno chrześcijanie, jak i muzułmanie i w zasadzie każdy, kto nie podziela jej dogmatycznych i skrajnych poglądów; mając na uwadze, że w marcu 2015 r. Boko Haram złożyło przysięgę wierności ekstremistycznemu ugrupowaniu Państwo Islamskie; mając na uwadze, że w dniu 27 marca 2015 r. w północno-wschodnim mieście Damasak znaleziono setki ciał, prawdopodobnie ofiar rebeliantów z Boko Haram;

E.  mając na uwadze, że w kwietniu 2014 r. ponad 270 dziewcząt zostało uprowadzonych ze szkoły publicznej w Chibok (w stanie Borno); mając na uwadze, że większość z nich nadal uważa się za zaginione i narażone na poważne ryzyko przemocy seksualnej, zniewolenia i przymusowego małżeństwa; mając na uwadze, że od tego czasu Boko Haram uprowadziło jeszcze setki osób; mając na uwadze, że w dniu 28 kwietnia 2015 r. w lesie Sambisa uratowano prawie 300 dziewczynek i kobiet;

F.  mając na uwadze, że według szacunków ONZ w stanach Borno, Yobe i Adamawa z powodu przemocy doszło do przesiedlenia 1,5 mln osób, w tym 800 000 dzieci, a ponad 3 miliony zostało dotkniętych rebelią;

G.  mając na uwadze, że ponad 300 000 Nigeryjczyków uciekło do północno-zachodniego Kamerunu i południowo-zachodniego Nigru ratując się przed przemocą oraz mając na uwadze, że setki Nigeryjczyków ryzykuje życie na szlakach migracyjnych do UE w nadziei na życie w lepszych warunkach ekonomicznych, społecznych i w bezpieczeństwie;

H.  mając na uwadze, że Boko Haram zmierza do ustanowienia w północnej Nigerii państwa w pełni islamskiego, w tym do utworzenia trybunałów karnych stosujących prawo szariatu i do zakazania zachodniej edukacji;

I.  mając na uwadze, że z powodu rosnącego braku bezpieczeństwa rolnicy nie są już w stanie uprawiać swojej ziemi lub zbierać plonów ze strachu przed atakami ze strony Boko Haram, przy czym sytuacja ta powoduje dalsze pogłębianie się braku bezpieczeństwa żywnościowego;

J.  mając na uwadze rosnącą liczbę ataków, w tym z wykorzystaniem dzieci do zamachów samobójczych, oraz mając na uwadze fakt, że ataki są dokonywane na rozległym obszarze, w tym w sąsiednich krajach – w Czadzie i Kamerunie;

K.  mając na uwadze, że początkowa reakcja władz Nigerii była dalece niewystarczająca i podsyciła wśród ludności poczucie nieufności do instytucji krajowych; mając na uwadze, że za czasów poprzedniego rządu władze Nigerii dokonały masowych aresztowań i uwięzień, a także egzekucji pozasądowych i licznych innych naruszeń prawa międzynarodowego;

L.  mając na uwadze, że skutki uboczne rebelii Boko Haram w krajach ościennych uwypuklają znaczenie zacieśnionej współpracy i reakcji regionalnej;

M.  mając na uwadze, że Nigeria odgrywa podstawową rolę w polityce regionalnej oraz ogólnoafrykańskiej, a także to, iż kraj ten jest motorem integracji regionalnej za pośrednictwem Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS);

N.  mając na uwadze, że dochody z ropy stale się zmniejszają, a krajowi grozi kryzys gospodarczy oraz mając na uwadze, że według niektórych szacunków rocznie w Nigerii kradziona jest ropa na kwotę od 3 do 8 mln USD; mając na uwadze, że dziesięciolecia niegospodarności, braku stabilności i korupcji zaszkodziły inwestycjom w edukację i w systemy usług socjalnych w Nigerii;

O.  mając na uwadze, że edukacja, umiejętność czytania i pisania, prawa kobiet, sprawiedliwość społeczna oraz sprawiedliwy podział dochodu państwa w społeczeństwie dzięki systemom podatkowym, zmniejszanie nierówności praz walka z korupcją i uchylaniem się od opodatkowania to kluczowe warunki walki z fundamentalizmem, przemocą i nietolerancją;

P.  mając na uwadze, że terroryzm to globalne zagrożenie, lecz mając także na uwadze, że starania społeczności światowej zmierzające do bardziej zdecydowanych działań przeciwko Boko Haram w Nigerii zależały w pewnym stopniu od całkowitej wiarygodności, odpowiedzialności i przejrzystości wyborów;

Q.  mając na uwadze, że Nigeria jest nadal młodą i kruchą demokracją, która po ogłoszeniu wyników wyborów w 2011 r. i oskarżeniach o fałszowanie głosów stanęła w obliczu skrajnej przemocy;

R.  mając na uwadze, że Niezależna Państwowa Komisja Wyborcza przełożyła wybory zaplanowane na 14 i 28 lutego na 28 marca i 11 kwietnia 2015 r., aby umożliwić rządowi przeprowadzenie działań zbrojnych przeciwko Boko Haram oraz mając na uwadze, że w marcu 2015 r. rozpoczęły się działania regionalne;

S.  mając na uwadze, że armia Czadu wraz z Nigrem i Kamerunem jest główną siłą zbrojną zwalczającą Boko Haram i mając na uwadze, że powszechnie wiadomo o jej pełnym zaangażowaniu w działania przeciw terrorystom z Boko Haram w Gamboru Ngala, Malam Fatori i Kangalam w Nigerii; mając na uwadze, że uznaje się wysoką cenę, jaką armia ta płaci w wojnie z terroryzmem; mając na uwadze, że Parlament Europejski wyraża głęboką solidarność z rannymi i rodzinami ofiar;

T.  mając na uwadze, że kampania wyborcza przebiegała w napiętej atmosferze, a we wszystkich częściach kraju, głównie na południu i południowym zachodzie, odnotowano przypadki przemocy związane z wyborami, a także ataki ze strony Boko Haram, które miały na celu zniechęcenie wyborców, wywieranie na nich wpływu oraz naruszenie zasad prowadzenia kampanii wyborczej;

U.  mając na uwadze, że lokalni i międzynarodowi obserwatorzy wyborów, w tym obserwatorzy z ramienia UE zwrócili uwagę na niedociągnięcia w ich organizacji, szczególnie jeżeli chodzi o zbieranie wyników, a także nadużywanie władzy oraz stosowanie przemocy; mając na uwadze, że nie zaobserwowano jednak systematycznych manipulacji;

V.  mając na uwadze, że UE, na zaproszenie rządu, wysłała długoterminową misję obserwacji wyborów, w skład której weszła również delegacja z Parlamentu Europejskiego; mając na uwadze, że misje takie wysłały również Unia Afrykańska, Wspólnota Narodów i ECOWAS;

W.  mając na uwadze, że dnia 31 marca 2015 r. kandydat na prezydenta z ramienia opozycyjnego Kongresu Wszystkich na rzecz Postępu (APC) generał Muhammadu Buhari zwyciężył wybory, zaś pokonany prezydent spokojnie przyjął przegraną; mając na uwadze, że opozycyjna APC zdobyła większość głosów w wyborach prezydenckich i w wyborach do Senatu i Izby Reprezentantów w czterech spośród sześciu stref geopolitycznych;

X.  mając na uwadze, że wybrano mniej kobiet niż w 2011 r., co już wówczas było postrzegane jako negatywna tendencja;

Y.  mając na uwadze, że 17 % dziewcząt jest wydawanych za mąż przed ukończeniem 15 lat, przy czym na północnym zachodzie kraju liczba małżeństw dzieci sięga aż 76% mając na uwadze, że w Nigerii odnotowuje się zdecydowanie najwyższą liczbę ofiar okaleczania żeńskich narządów płciowych na świecie, odpowiadającą ok. jednej czwartej ze 115-130 mln wszystkich obrzezanych kobiet na świecie;

1.  stanowczo potępia nieustanne i coraz bardziej niepokojące akty przemocy, w tym niesłabnące zamachy z użyciem broni palnej i bomb, samobójcze ataki bombowe, niewolnictwo seksualne i inną przemoc seksualną, uprowadzenia i inne akty przemocy popełniane przez terrorystyczną sektę Boko Haram, wymierzone w cele cywilne, rządowe i wojskowe w Nigerii, w wyniku których tysiące osób poniosło śmierć lub zostało ranne, a setki tysięcy osób zostało wysiedlone, i co może stanowić zbrodnie przeciwko ludzkości;

2.  potępia masakry niewinnych mężczyzn, kobiet i dzieci oraz stoi ramię w ramię z narodem nigeryjskim w jego determinacji do zwalczania wszelkich form terroryzmu w swym kraju; chwali pracę wszystkich dziennikarzy i obrońców praw człowieka w dążeniu do zwrócenia uwagi świata na ekstremizm Boko Haram i niewinne ofiary przemocy ze strony tego ugrupowania;

3.  przypomina, że od czasu uprowadzenia 276 dziewczynek ze szkoły w Chibok upłynął rok i że według organizacji praw człowieka co najmniej 2 000 innych dziewczynek i kobiet zostało uprowadzonych; zwraca się do rządu i społeczności międzynarodowej do zrobienia wszystkiego w ich mocy do odnalezienia i uwolnienia uprowadzonych;

4.  apeluje do nowo wybranego prezydenta o dotrzymanie obietnic wyborczych i wykorzystanie wszelkich środków, aby położyć kres przemocy ze strony Boko Haram, przywrócić w całym kraju stabilność i bezpieczeństwo oraz zająć się pierwotnymi przyczynami terroryzmu, a zwłaszcza by podjąć bardziej zdecydowane działania w walce z wewnętrzną korupcją, niegospodarnością i niewydolnością instytucji publicznych i armii, które pozbawiły ją zdolności poradzenia sobie z plagą Boko Haram na północy kraju, a także do przyjęcia we współpracy z krajami ościennymi środków, które pozwolą pozbawić Boko Haram źródeł nielegalnych dochodów, szczególnie pochodzących z przemytu i nielegalnego handlu;

5.  zwraca się do władz i liderów religijnych w Nigerii o aktywną współpracę ze społeczeństwem obywatelskim i organami publicznymi w celu zwalczania ekstremizmu i radykalizacji;

6.  wzywa nowe władze Nigerii do przyjęcia planu działania dotyczącego rozwoju społeczno-gospodarczego północnych i południowych stanów w celu zajęcia się problemami ubóstwa, nierówności, możliwości edukacji i dostępu do opieki zdrowotnej, które są przyczyną spirali przemocy, promując sprawiedliwy podział dochodów z ropy w kontekście decentralizacji; wzywa również władze Nigerii do podjęcia zdecydowanych działań mających na celu położenie kresu okaleczaniu żeńskich narządów płciowych, małżeństwom dzieci i pracy dzieci; apeluje do UE do wykorzystania wszystkich swoich narzędzi w celu promowania tych działań na rzecz skutecznego zapobiegania nielegalnym przepływom finansowym, uchylaniu się od opodatkowania i unikaniu go, a także do wzmocnienia międzynarodowej współpracy demokratycznej w sprawach podatkowych;

7.  z zadowoleniem przyjmuje determinację wyrażoną na szczycie regionalnym w Niamey w dniach 20 i 21 stycznia 2015 r. przez 13 uczestniczących w nim krajów, a zwłaszcza zobowiązanie się Czadu do zbrojnej walki wspólnie z Kamerunem, Nigrem i Nigerią z zagrożeniem terrorystycznym ze strony Boko Haram; zachęca do wzmocnienia tych działań regionalnych przy użyciu wszelkich istniejących narzędzi w pełnej zgodności z prawem międzynarodowym; wzywa w szczególności ECOWAS do kontynuowania operacjonalizacji swojej nowej strategii w dziedzinie zwalczania terroryzmu, z poświęceniem szczególnej uwagi powstrzymaniu nielegalnego transgranicznego przepływu broni, bojowników i kontrabandy; ponadto utrzymuje, że bez takiej współpracy przemoc prawdopodobnie nadal będzie się utrzymywać, co może zagrozić pokojowi i stabilizacji w całym regionie; wskazuje w związku z tym, że Boko Haram złożyło przysięgę wierności ekstremistycznemu ugrupowaniu Państwo Islamskie oraz że konieczne jest uniemożliwienie wszelkiej dalszej koordynacji i współpracy między obydwoma organizacjami terrorystycznymi oraz rozszerzania się tego zagrożenia;

8.  z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej i wzywa Unię Afrykańską do jak najszybszego podjęcia wspólnie ze wszystkimi zaangażowanymi krajami konkretnych działań na rzecz koordynacji walki z grupami terrorystycznymi w regionie Sahelu; wzywa Unię Europejską do wspierania rozwoju regionalnych mechanizmów zarządzania konfliktami, takich jak afrykańskie siły reagowania, a także możliwości korzystania z Instrumentu na rzecz Pokoju w Afryce i narzędzi zarządzania kryzysowego UE;

9.  wzywa społeczność międzynarodową do aktywniejszych działań na rzecz udzielenia pomocy rządowi nigeryjskiemu w walce z Boko Haram i do zajęcia się problemami leżącymi u podstaw terroryzmu, jako że tylko reakcja społeczności międzynarodowej może zagwarantować położenie kresu przemocy i fundamentalizmowi;

10.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do wywiązania się ze swych zobowiązań dotyczących zapewnienia Nigerii i jej ludności kompleksowego wsparcia politycznego, humanitarnego i w zakresie rozwoju w odniesieniu do rozwiązania problemu zagrożenia ze strony Boko Haram, a także zapewnienia rozwoju tego kraju; wzywa UE do kontynuowania dialogu politycznego z Nigerią zgodnie z art. 8 zmienionej umowy z Kotonu oraz do zajęcia się w związku z tym kwestiami odnoszącymi się do uniwersalnych praw człowieka, w tym wolności myśli, sumienia, religii lub przekonań i braku dyskryminacji z jakiegokolwiek powodu, ujętymi w powszechnych, regionalnych i krajowych instrumentach praw człowieka;

11.  apeluje też do społeczności międzynarodowej o pomoc uchodźcom nigeryjskim w krajach ościennych; wzywa państwa członkowskie UE do natychmiastowego utworzenia wiarygodnego i holistycznego europejskiego systemu zarządzania szlakami migracyjnymi z Afryki subsaharyjskiej na Bliski Wschód i do Afryki Północnej, do zaoferowania trwałych rozwiązań w dziedzinie rozwoju krajom pochodzenia, takim jak Nigeria, oraz do położenia kresu tragediom ludzkim, jakie mają miejsce na tych szlakach;

12.  zwraca się do UE o zbadanie finansowania Boko Haram i o zajęcie się kwestią przejrzystości w handlu wszystkimi zasobami naturalnymi, w tym ropą, w celu uniknięcia wszelkiego podsycania konfliktów przez jakąkolwiek spółkę; zwraca się do władz Nigerii i zagranicznych spółek działających w nigeryjskim sektorze naftowym, aby pomogły wzmocnić dobre rządy w sektorze wydobywczym, przestrzegając inicjatywy branży wydobywczej na rzecz przejrzystości i publikując informacje na temat kwot przekazywanych przez spółki rządowi Nigerii;

13.  uważa, że rząd Nigerii ma prawo i obowiązek bronić swych obywateli przed terroryzmem, podkreśla jednak, że takie działania muszą być prowadzone w poszanowaniu praw człowieka i rządów prawa;

14.  apeluje o przeprowadzenie drobiazgowego śledztwa w sprawie zarzutów dotyczących łamania praw człowieka, w tym pozasądowych egzekucji, tortur, arbitralnych aresztowań i wymuszeń, a także uważa, że tego rodzaju działania nie mogą być uzasadniane jako sposób na zwalczanie zagrożenia, jakie stanowi Boko Haram lub inne organizacje terrorystyczne; uważa, że reformy systemu sądowego Nigerii są pilnie potrzebne, by zapewnić skuteczny wymiar sprawiedliwości w celu zwalczania terroryzmu, tak jak i reformy sił bezpieczeństwa Nigerii;

15.  usilnie wzywa do zapewnienia odpowiedniej opieki rannym żołnierzom i do zaoferowania dziewczętom i kobietom, które padły ofiarą gwałtu w kontekście konfliktu zbrojnego, pełnego wachlarza usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego w finansowanych przez UE ośrodkach humanitarnych zgodnie ze wspólnym artykułem 3 konwencji genewskich, gwarantującym wszelką niezbędną opiekę medyczną rannym i chorym, bez dyskryminacji;

16.  składa gratulacje generałowi Muhammadu Buhariemu, zwycięskiemu kandydatowi na prezydenta z ramienia Kongresu Wszystkich Zwolenników Postępu (APC), oraz wszystkim, którzy zdobyli miejsca w Senacie czy Izbie Reprezentantów, lub zostali wybrani na gubernatorów lub członków Izb Zgromadzeń Stanów ze wszystkich partii; wyraża uznanie dla tych kandydatów, którzy z godnością uznali swoją porażkę, przede wszystkim dla pokonanego kandydata na prezydenta Goodlucka Jonathana, z zadowoleniem przyjmuje stałe zobowiązanie wszystkich partii politycznych i kandydatów do przeprowadzenia spokojnych wyborów i nalega na nich, aby nadal akceptowali wyniki bez uciekania się do przemocy;

17.  składa gratulacje ludności Nigerii za jej demokratyczny entuzjazm i mobilizację podczas procesu wyborczego oraz zwraca się do władz nigeryjskich o umacnianie dobrych rządów i promowanie bardziej odpowiedzialnych instytucji demokratycznych; jest przekonany, że przekazanie władzy za pomocą urn wyborczych świadczy o pogłębiającej się demokracji w Nigerii, która mogłaby posłużyć za model dla innych narodów afrykańskich;

18.  z zadowoleniem przyjmuje determinację Niezależnej Państwowej Komisji Wyborczej, która podjęła się przeprowadzić, na ile to możliwe, wiarygodny, przejrzysty i uczciwy proces wyborczy, mimo wewnętrznych i zewnętrznych ograniczeń i presji, jakim musiała stawić czoła, a w szczególności uwzględnienie osób niepełnosprawnych;

19.  zachęca ofiary do kierowania zażaleń za pośrednictwem oficjalnych mechanizmów rozstrzygania sporów oraz zwraca się do władz Nigerii, aby reagowały na każdą skargę, podejmując pełne i wiarygodne dochodzenie i zapewniając zadośćuczynienie w ramach prawnych; zwraca się do UE, by wspierała rozwijanie takich mechanizmów;

20.  wzywa rząd nigeryjski do wspierania udziału kobiet w życiu publicznym i politycznym;

21.  ponawia swój apel o uchylenie ustawy o zwalczaniu homoseksualizmu i zniesienie kary śmierci;

22.  zwraca się do władz nigeryjskich o podjęcie nadzwyczajnych środków w Delcie Nigru, w tym działań mających na celu położenie kresu nielegalnej działalności związanej z ropą oraz o udzielenie pomocy osobom narażonym na zanieczyszczenie; zwraca się do UE i jej państw członkowskich o dostarczenie technicznej wiedzy specjalistycznej oraz zasobów w celu udzielenia pomocy w przywracaniu stanu tego obszaru; zwraca się do wszystkich spółek działających w regionie o zastosowanie się do najwyższych międzynarodowych standardów i o powstrzymanie się od wszelkich działań, które mogłyby się niekorzystnie odbić na środowisku i na społecznościach lokalnych;

23.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządowi i parlamentowi Nigerii oraz przedstawicielom Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej i Unii Afrykańskiej.

(1) Dz.U. L 160 z 29.05.14, s. 27.


Sprawa Nadii Sawczenko
PDF 238kWORD 73k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie Nadii Sawczenko (2015/2663(RSP))
P8_TA(2015)0186RC-B8-0406/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Rosji i Ukrainy, zwłaszcza swoje rezolucje z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie zabójstwa rosyjskiego przywódcy opozycji Borysa Niemcowa i stanu demokracji w Rosji(1) oraz z dnia 15 stycznia 2015 r. w sprawie sytuacji na Ukrainie(2),

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie stałego przetrzymywania Nadii Sawczenko,

–  uwzględniając pakiet środków w celu wypełnienia porozumień mińskich przyjęty i podpisany w Mińsku w dniu 12 lutego 2015 r. i zatwierdzony w całości w rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2202 (2015) z dnia 17 lutego 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie UE z dnia 16 kwietnia 2015 r. w sprawie uprowadzenia i nielegalnego przetrzymywania obywateli ukraińskich przez Federację Rosyjską,

–  uwzględniając przepisy międzynarodowego prawa humanitarnego, w szczególności trzecią konwencję genewską z dnia 12 sierpnia 1949 r. o traktowaniu jeńców wojennych,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie prezydenta Ukrainy, przewodniczącego Rady Europejskiej i przewodniczącego Komisji Europejskiej na zakończenie 17. szczytu UE-Ukraina, w którym zaapelowano o pilne uwolnienie wszystkich zakładników i nielegalnie przetrzymywanych więźniów, w tym Nadii Sawczenko,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że prorosyjscy bojownicy tzw. Ługańskiej Republiki Ludowej na terytorium wschodniej Ukrainy nielegalnie porwali w dniu 18 czerwca 2014 r. na terenie Ukrainy porucznik Nadiję Sawczenko, pilota wojskowego i byłą oficer ukraińskiej armii, przetrzymywali ją, a następnie nielegalnie przewieźli do Federacji Rosyjskiej;

B.  mając na uwadze, że urodzona w 1981 r. Sawczenko ma wspaniałe dokonania wojskowe: była jedyną kobietą służącą w ukraińskim kontyngencie pokojowym w Iraku i pierwszą kobietą, która została przyjęta do ukraińskiej Akademii Sił Powietrznych, a ponadto zaciągnęła się na ochotnika do batalionu „Ajdar”, aby wziąć udział w walkach we wschodniej Ukrainie, gdzie została następnie uprowadzona;

C.  mając na uwadze, że w dniu 24 kwietnia 2015 r. rosyjska komisja śledcza postawiła Nadii Sawczenko ostateczne zarzuty (pomocnictwo w zabójstwie co najmniej dwóch osób, pomocnictwo w zamiarze zabójstwa co najmniej dwóch osób oraz nielegalne przekroczenie granicy Federacji Rosyjskiej);

D.  mając na uwadze, że Nadija Sawczenko jest posłanką do Rady Najwyższej Ukrainy i członkinią delegacji ukraińskiej do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy; mając na uwadze, że Komisja Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy ds. Regulaminu, Immunitetów i Spraw Instytucjonalnych utrzymała jej immunitet; mając na uwadze, że Federacja Rosyjska odrzuca immunitet dyplomatyczny przyznany Nadii Sawczenko jako posłance do Rady Najwyższej; mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa podjęła liczne starania, aby doprowadzić do uwolnienia Nadii Sawczenko, w tym Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy uchwaliło rezolucję nr 2034 (2015), w której zaapelowało o jej natychmiastowe uwolnienie i przestrzeganie jej immunitetu parlamentarnego jako członkini ukraińskiej delegacji do tego Zgromadzenia;

E.  mając na uwadze, że na mocy porozumień mińskich Federacja Rosyjska zgodziła się na wymianę wszystkich zakładników politycznych i osób nielegalnie przetrzymywanych, zgodnie z zasadą „wszyscy za wszystkich”, która to wymiana miała dojść do skutku najpóźniej piątego dnia po wycofaniu broni ciężkiej; mając na uwadze, że wiele razy oferowano Nadii Sawczenko amnestię pod warunkiem, że przyzna się do winy;

F.  mając na uwadze, że od ponad trzech miesięcy Nadija Sawczenko prowadzi strajk głodowy, protestując przeciwko swojemu bezprawnemu przetrzymywaniu; mając na uwadze, że wbrew jej woli poddano ją badaniom psychiatrycznym i leczeniu psychiatrycznemu; mając na uwadze, że moskiewskie sądy odrzuciły zażalenia Nadii Sawczenko na jej bezprawne tymczasowe aresztowanie; mając na uwadze, że stan jej zdrowia w tym czasie się pogorszył; mając na uwadze, że UE i kilka państw członkowskich wyraziło w związku z tym realne obawy humanitarne; mając na uwadze, że kilkakrotnie zaapelowano do Rady Praw Człowieka ONZ i Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, aby doprowadzić do uwolnienia Nadii Sawczenko;

1.  apeluje o natychmiastowe i bezwarunkowe uwolnienie Nadii Sawczenko; potępia Federację Rosyjską za nielegalne porwanie Nadii Sawczenko, przetrzymywanie jej w więzieniu od niemal roku i prowadzenie śledztwa w jej sprawie; domaga się od władz rosyjskich przestrzegania ich międzynarodowego zobowiązania w ramach porozumień mińskich, a zwłaszcza uzgodnionego pakietu środków w celu wypełnienia porozumień mińskich; jest zdania, że nie istnieje podstawa prawna ani właściwość sądowa, które uzasadniałaby podejmowanie przez Rosję jakichkolwiek czynności w stosunku do Nadii Sawczenko, takich jak przetrzymywanie, śledztwo czy stawianie zarzutów;

2.  jest zdania, że przetrzymywanie Nadii Sawczenko jako jeńca wojennego w rosyjskim więzieniu stanowi pogwałcenie konwencji genewskiej; podkreśla, że osoby odpowiedzialne za jej nielegalne przetrzymywanie w Rosji mogą podlegać sankcjom międzynarodowym lub stanąć przed sądem w związku z ich czynami;

3.  przypomina władzom rosyjskim, że stan zdrowia Nadii Sawczenko jest bardzo zły, oraz że są one bezpośrednio odpowiedzialne za jej bezpieczeństwo i dobrą kondycję; wzywa władze rosyjskie do umożliwienia bezstronnym międzynarodowym lekarzom zbadania Nadii Sawczenko, a także do dopilnowania, by wszelkie badania lekarskie i psychologiczne odbywały się wyłącznie za jej zgodą i przy uwzględnieniu skutków prowadzenia przez nią przez bardzo długi czas strajku głodowego; wzywa Rosję do umożliwienia międzynarodowym organizacjom humanitarnym stałego kontaktowania się z Nadią Sawczenko;

4.  apeluje o natychmiastowe uwolnienie wszystkich innych nielegalnie przetrzymywanych w Rosji obywateli ukraińskich, w tym ukraińskiego reżysera Olega Sencowa i Chajzera Dżemilewa;

5.  wzywa prezydenta Francji i kanclerz Niemiec oraz właściwych ministrów spraw zagranicznych do podniesienia kwestii uwolnienia Nadii Sawczenko na kolejnych posiedzeniach grupy kontaktowej ds. realizacji porozumień mińskich w formule normandzkiej; wzywa wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą, Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do dalszego ścisłego monitorowania sprawy Nadii Sawczenko, do podnoszenia jej w różnych formułach i na różnych posiedzeniach z władzami rosyjskimi oraz do stałego informowania Parlamentu o skutkach tych starań;

6.  zauważa, że uwolnienie Nadii Sawczenko jest nie tylko niezbędnym krokiem ku poprawie stosunków ukraińsko-rosyjskich, lecz będzie także świadczyło o poszanowaniu przez władze rosyjskie uznania podstawowych praw człowieka;

7.  przypomina, że Nadija Sawczenko została wybrana na posłankę do parlamentu ukraińskiego w wyborach powszechnych na Ukrainie w październiku 2014 r. i jest członkinią delegacji ukraińskiej do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy i w związku z tym otrzymała immunitet międzynarodowy; przypomina Rosji o jej międzynarodowym zobowiązaniu do przestrzegania jej immunitetu jako członkini Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy;

8.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Ukrainy oraz przewodniczącemu Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0074.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0011.


Sytuacja w obozie dla uchodźców Jarmuk w Syrii
PDF 337kWORD 84k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie sytuacji w obozie dla uchodźców w Jarmuk w Syrii (2015/2664(RSP))
P8_TA(2015)0187RC-B8-0373/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając międzynarodowe prawo humanitarne,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Syrii,

–  uwzględniając oświadczenie z dnia 10 kwietnia 2015 r. wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz komisarza do spraw pomocy humanitarnej i reagowania kryzysowego w sprawie sytuacji w Jarmuk w Syrii,

–  uwzględniając oświadczenie z dnia 18 kwietnia 2015 r. wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w imieniu Unii Europejskiej w sprawie sytuacji w obozie dla uchodźców palestyńskich w Jarmuk w Syrii,

–  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2139 (2014), 2165 (2014) i 2191 (2014),

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że organizacja Państwo Islamskie/Daisz zaatakowała obóz dla uchodźców w Jarmuk dnia 1 kwietnia 2015 r.; mając na uwadze, że reżim prezydenta Assada kontynuował ostrzał i bombardowania obozu w odpowiedzi na atak Państwa Islamskiego oraz że w obozie doszło do intensywnych walk ulicznych między zbrojnymi grupami opozycyjnymi działającymi przeciwko prezydentowi Assadowi, Aknaf Bait al-Makdis, z jednej strony, a Państwem Islamskim/Daisz i Jabhat al-Nusra z drugiej strony; mając na uwadze, że dnia 16 kwietnia 2015 r. palestyńskie oddziały wojskowe wspomagane przez syryjskich rebeliantów zmusiły bojowników Państwa Islamskiego/Daisz do wycofania się z obozu; mając na uwadze, że w wyniku wycofania się Państwa Islamskiego/Daisz znaczną kontrolę nad obozem przejęło stowarzyszone z al-Kaidą ugrupowanie Jabhat al-Nusra ;

B.  mając na uwadze, że Jarmuk, największy obóz dla uchodźców palestyńskich w Syrii, utworzony w 1957 r. i przyjmujący ludzi uciekających z terenu konfliktu arabsko-izraelskiego, został wciągnięty w walki między syryjskim rządem a grupami zbrojnymi, takimi jak Jabhat al-Nusra i Wolna Armia Syrii; mając na uwadze, że przed wybuchem konfliktu w Syrii ponad 160 000 cywilów opuściło obóz, a dzisiaj pozostaje w nim jedynie 18 000 osób;

C.  mając na uwadze, że podczas kryzysu w Syrii 480 000 uchodźców palestyńskich pozostaje szczególnie narażoną grupą; mając na uwadze, że są oni rozproszeni w ponad 60 obozach w całym regionie; mając na uwadze, że 95% uchodźców palestyńskich polega obecnie na Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA) w celu zaspokojenia codziennych potrzeb w zakresie żywności, wody i opieki zdrowotnej;

D.  mając na uwadze, że ludność cywilna w obozie Jarmuk jest oblegana od grudnia 2012 r., poddawana masowym bombardowaniom i ostrzałowi przez reżim prezydenta Asada i wciąż uwięziona wewnątrz obozu; mając na uwadze, że – zgodnie z informacjami UNRWA – 18 000 palestyńskich i syryjskich cywilów w Jarmuk, w tym 3 500 dzieci, potrzebuje najbardziej podstawowej pomocy humanitarnej;

E.  mając na uwadze, że w obozie stałe panuje kryzys zdrowotny, gdyż w 2014 r. wystąpiła epidemia tyfusu, a zapalenie wątroby typu A i choroby związane z wodą są endemiczne, podobnie jak i niedożywienie ze wszystkimi znanymi skutkami;

F.  mając na uwadze, że Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała wszystkie strony wojny domowej w Syrii do umożliwienia dostępu pracowników organizacji humanitarnych do obozu w Jarmuk i do zezwolenia na dostarczanie bez przeszkód pomocy humanitarnej;

G.  mając na uwadze, że Komisja Europejska pilnie udostępniła środki finansowe w wysokości 2,5 mln EUR z przeznaczeniem na operacje ratunkowe UNRWA dla uchodźców palestyńskich w Syrii w formie pomocy finansowej i pomocy doraźnej;

H.  mając ponadto na uwadze, że – jako element unijnej pomocy humanitarnej dla Syrii w 2015 r. – wsparcie to pomoże szybko reagować na potrzeby humanitarne rodzin w najtrudniejszej sytuacji; mając na uwadze, że środki te są przeznaczone dla wszystkich stron dotkniętych konfliktem w Syrii, a szczególnie niedawnymi aktami przemocy w Jarmuk, Idlib, Darze i Aleppo;

I.  mając na uwadze, że trwająca odmowa przekazania pomocy humanitarnej uchodźcom przebywającym w obozie Jarmuk przez syryjski reżim i inne walczące strony jest sprzeczna z międzynarodowym prawem humanitarnym; mając na uwadze, że zdolność UNRWA do dalszego prowadzenia pilnych interwencji ratujących życie w odpowiedzi na pilne wydarzenia dotykające Jarmuk jest poważnie zagrożona chronicznym niedofinansowaniem działań humanitarnych wewnątrz Syrii;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie dalszym pogarszaniem się poziomu bezpieczeństwa i sytuacji humanitarnej w Syrii, w szczególności w obozie dla uchodźców palestyńskich w Jarmuk i w innych palestyńskich obozach; potwierdza swoje zdecydowane zaangażowanie na rzecz wspierania ofiar konfliktu syryjskiego;

2.  potępia przejęcie obozu w Jarmuk i akty terrorystyczne przeprowadzane przez Państwo Islamskie/Daisz i Jabhat al-Nusra, a także oblężenie Jarmuk przez siły związane z reżimem prezydenta Assada i bombardowanie obozu, w tym z użyciem bomb beczkowych, co powoduje przerażające cierpienie dotkniętej konfliktem ludności; wzywa do natychmiastowego zaprzestania oblężenia i zakończenia wszystkich ataków na ludność cywilną;

3.  wyraża zaniepokojenie losem wszystkich obrońców praw człowieka przetrzymywanych w obozie w Jarmuk oraz tych, którzy są obecnie przetrzymywani w areszcie przez syryjskie siły bezpieczeństwa; wzywa wszystkie grupy zbrojne w obozie w Jarmuk do zaprzestania obierania za cel obrońców praw człowieka;

4.  wzywa do poszanowania neutralnego statusu Jarmuk i ochrony ludności cywilnej w obozie, w szczególności kobiet i dzieci, a także do ochrony punktów medycznych, szkół i miejsc schronienia;

5.  podkreśla, że tocząca się w Syrii wojna i zagrożenie, jakie od niedawna stanowi Państwo Islamskie/Daisz, narażają na poważne niebezpieczeństwo ludność Syrii oraz szerzej pojmowany Bliski Wschód; wzywa UE do przyczynienia się do wspólnych działań na rzecz złagodzenia kryzysu humanitarnego i do odegrania roli w niesieniu pomocy sąsiednim krajom w zapewnianiu schronienia uchodźcom uciekającym przed konfliktem w Syrii, z których wielu traci życie na łodziach na Morzu Śródziemnym;

6.  wzywa do wprowadzenia w życie na całym terytorium Syrii rezolucji 2139 (2014), 2165 (2014) i 2191 (2014) Rady Bezpieczeństwa ONZ; apeluje do wszystkich stron zaangażowanych w konflikt o zezwolenie UNRWA, Międzynarodowemu Komitetowi Czerwonego Krzyża i innym międzynarodowym organizacjom niosącym pomoc na swobodny dostęp do obozu dla uchodźców w Jarmuk w celu umożliwienia natychmiastowego i bezwarunkowego niesienia pomocy humanitarnej, ewakuacji rannych cywilów i zapewnienia bezpiecznego przejścia dla wszystkich cywilów, którzy chcą opuścić obóz; wzywa do utworzenia korytarzy humanitarnych, które nie będą kontrolowane ani przez reżim syryjski, ani przez Państwo Islamskie/Daisz i Jabhat al-Nusra w świetle poważnych i ciągłych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego, jakich się dopuszczają;

7.  z zadowoleniem przyjmuje uwolnienie przez Komisję natychmiastowej pomocy finansowej w sytuacjach kryzysowych do kwoty 2,5 mln EUR przeznaczonej na operacje UNRWA w zakresie dostarczania pomocy ratującej życie palestyńskim uchodźcom w Syrii; pochwala UNRWA za ważną pracę, jaką wykonuje, i wyraża zdecydowane zaangażowanie w dalszą współpracę z komisarzem generalnym UNRWA Pierrem Krähenbühlem i wszystkimi innymi partnerami, aby pomóc złagodzić cierpienia osób najbardziej potrzebujących; podkreśla konieczność zwiększenia przez UE i jej państwa członkowskie poparcia dla akcji niesienia pomocy humanitarnej przez UNRWA ludności cywilnej w Jarmuk i innych częściach Syrii, zapewniając, że wszyscy uchodźcy palestyńscy, przyjmujące ich społeczności i inne podmioty otrzymają potrzebną im pomoc; wzywa UE do udziału w finansowaniu pilnej pomocy niesionej przez UNRWA, na którą potrzeba 30 mln USD, oraz do okazania UNRWA wsparcia dyplomatycznego i politycznego;

8.  zdecydowanie potępia niegodziwe traktowanie dzieci, rzezi, tortury, zabójstwa i przemoc seksualną, których ofiarą pada ludność syryjska; podkreśla znaczenie podjęcia odpowiednich kroków dla zapewnienia bezpieczeństwa niewinnej ludności cywilnej, w tym kobietom i dzieciom; przyznaje, że kobiety i dziewczęta są często ofiarami gwałtów wojennych w konflikcie syryjskim, w tym w więzieniach reżimu; podkreśla wspólny artykuł 3 konwencji genewskich gwarantujący rannym i chorym wszelką niezbędną opiekę medyczną, jakiej wymaga ich stan, bez względu na przynależność do strony konfliktu; wzywa niosących pomoc humanitarną, aby zapewniali pełny zakres usług zdrowotnych w placówkach humanitarnych finansowanych ze środków UE;

9.  wyraża swoje pełne poparcie dla wysiłków podejmowanych przez specjalnego wysłannika ONZ do Syrii Staffana de Misturę mających na celu osiągnięcie zawieszenia broni na szczeblu lokalnym i wprowadzanie humanitarnych przerw w walkach honorowanych przez wszystkie strony, tak by można było nieść pomoc humanitarną; apeluje do UE o podjęcie inicjatywy na rzecz działań dyplomatycznych w tym kierunku;

10.  ponawia wezwanie do trwałego rozwiązania konfliktu syryjskiego przez pluralistyczny i prowadzony przez Syrię proces polityczny na podstawie komunikatu genewskiego z czerwca 2012 r., co doprowadzi do prawdziwej transformacji politycznej spełniającej uzasadnione aspiracje narodu syryjskiego i pozwalającej mu na niezależne i demokratyczne określenie własnej przyszłości; z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź ponownego podjęcia rozmów genewskich, do którego dojdzie w maju, z udziałem przedstawicieli reżimu prezydenta Assada, opozycji i członków Rady Bezpieczeństwa ONZ, a także mocarstw z regionu, w tym Iranu;

11.  jest przekonany, że jeżeli sprawcy przestępstw popełnionych w czasie konfliktu przez wszystkie jego strony, w tym w odniesieniu do obozu w Jarmuk, nie zostaną pociągnięci do odpowiedzialności, osiągnięcie trwałego pokoju w Syrii nie będzie możliwe; ponawia apel o przekazanie sprawy dotyczącej sytuacji w Syrii do Międzynarodowego Trybunału Karnego; wzywa UE i jej państwa członkowskie do poważnego rozważenia niedawnego zalecenia komisji śledczej ONZ dotyczącego możliwości powołania specjalnego trybunału do spraw zbrodni popełnionych w Syrii;

12.  uważa, że Parlament musi przeprowadzić wizytę ad hoc w obozie dla uchodźców w Jarmuk w celu dokonania niezależnej oceny sytuacji humanitarnej, gdy tylko pozwolą na to warunki bezpieczeństwa, w koordynacji z ONZ i niezależnie od reżimu prezydenta Assada czy innej strony konfliktu;

13.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, specjalnemu wysłannikowi ONZ i Ligi Państw Arabskich do Syrii, sekretarzowi generalnemu Rady Współpracy Państw Zatoki Perskiej, prezydentowi Autonomii Palestyńskiej, palestyńskiej Radzie Legislacyjnej oraz wszystkim stronom zaangażowanym w konflikt syryjski.


Uwięzienie działaczy na rzecz prac człowieka i praw pracowniczych w Algierii
PDF 343kWORD 91k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie uwięzienia obrońców praw pracowniczych i praw człowieka w Algierii (2015/2665(RSP))
P8_TA(2015)0188RC-B8-0418/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje dotychczasowe rezolucje w sprawie Algierii, zwłaszcza rezolucję z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie wolności prasy w Algierii(1) i rezolucję z dnia 10 października 2002 r. w sprawie zawarcia z Algierią układu o stowarzyszeniu(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2013 oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie(3) oraz swoją rezolucję z dnia 23 października 2013 r. w sprawie europejskiej polityki sąsiedztwa: dążenie do wzmocnienia partnerstwa – stanowisko PE w sprawie sprawozdań z postępów za rok 2012(4),

–  uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa,

–  uwzględniając oświadczenie Unii Europejskiej z dnia 13 maja 2014 r., wydane po ósmym posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE-Algieria,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wysokiej przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 15 maja 2012 r., skierowany do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów, zatytułowany „W sprawie realizacji nowej europejskiej polityki sąsiedztwa” (JOIN(2012)0014),

–  uwzględniając notatkę prasową Komisji z marca 2014 r., dotyczącą europejskiej polityki sąsiedztwa w 2013 r. i poświęconą Algierii,

–  uwzględniając oświadczenie Rady Europejskiej z czerwca 2011 r. w sprawie południowego sąsiedztwa,

–  uwzględniając oświadczenie wydane przez wysoką komisarz ONZ ds. praw człowieka Navi Pillay w czasie jej wizyty w Algierii we wrześniu 2012 r.,

–  uwzględniając układ o stowarzyszeniu między UE a Algierią, który wszedł w życie w dniu 1 września 2005 r.,

–  uwzględniając art. 2 wspominanego układu o stowarzyszeniu, stanowiący, że poszanowanie zasad demokracji i podstawowych praw człowieka ma inspirować politykę wewnętrzną i międzynarodową stron oraz stanowi istotny element układu,

–  uwzględniając konstytucję Algierii, przyjętą w referendum w dniu 28 listopada 1996 r., w szczególności jej art. 34–36, 39, 41 i 43,

–  uwzględniając wydane w dniu 5 sierpnia 2012 r. sprawozdanie końcowe misji obserwacji wyborów UE w sprawie wyborów parlamentarnych w Algierii,

–  uwzględniając unijne wytyczne dotyczące obrońców praw człowieka,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, których Algieria jest stroną,

–  uwzględniając Konwencję Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) nr 87 dotyczącą wolności związkowej i ochrony praw związkowych, z 1948 r., i Konwencję MOP nr 98 dotyczącą stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych, z 1949 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 oraz art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w Algierii w ostatnim czasie doszło do protestów przeciwko bezrobociu; mając na uwadze, że władze Algierii uznają żądania protestujących za uzasadnione; mając jednak na uwadze, że przez ostatnie cztery lata obrońcy praw człowieka, w tym obrońcy praw pracowniczych, zwłaszcza na południu Algierii, spotykają się z groźbami, obelgami i maltretowaniem oraz nękaniem w postaci postępowań sądowych na tle eskalacji protestów gospodarczych, społecznych i środowiskowych, przy czym działania te szczególnie nasiliły się od początku 2015 r.;

B.  mając na uwadze, że Mohamed Rag, obrońca praw pracowniczych z krajowego komitetu obrony praw bezrobotnych (Comité National pour la Défense des Droits des Chômeurs, CNDDC) w mieście Al-Aghwat, został aresztowany w dniu 22 stycznia 2015 r. i skazany na karę 18 miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 20 000 dinarów algierskich (DZD) za „napaść na funkcjonariusza organów bezpieczeństwa wykonującego obowiązki służbowe”, a także mając na uwadze, że wyrok ten został potwierdzony w postępowaniu odwoławczym w dniu 18 marca 2015 r.;

C.  mając na uwadze, że w dniu 28 stycznia 2015 r. w Al-Aghwat ośmiu obrońców praw pracowniczych, członków CNDDC (Khencha Belkacem, Brahimi Belelmi, Mazouzi Benallal, Azzouzi Boubakeur, Korini Belkacem, Bekouider Faouzi, Bensarkha Tahar i Djaballah Abdelkader), zostało aresztowanych, kiedy zgromadzili się przed budynkiem sądu, domagając się zwolnienia Mohameda Raga; mając na uwadze, że tych ośmiu działaczy skazano następnie w marcu na rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na sześć miesięcy i nałożono na nich grzywny po 5 000 DZD za „niedozwolone/ nielegalne zgromadzenie” i „wywieranie presji na decyzje sądu”;

D.  mając na uwadze, że w Al-Aghwat w czasie rozprawy przeciwko wspomnianym działaczom CNDDC, która odbyła się w dniu 11 marca 2015 r., rozmieszczono niezwykle dużą liczbę policjantów, uniemożliwiając publiczności i świadkom obrony wejście na salę rozpraw, a także mając na uwadze, że poza salą rozpraw policja aresztowała (a następnie zwolniła) prawie 50 pokojowych demonstrantów wyrażających solidarność z dziewięcioma więźniami;

E.  mając na uwadze, że pomimo zniesienia stanu wyjątkowego w lutym 2011 r. po fali masowych protestów prodemokratycznych w prawie i w praktyce utrzymano restrykcje dotyczące pokojowych zgromadzeń, zwłaszcza dekret z dnia 18 czerwca 2001 r., na mocy którego nadal zakazuje się demonstracji publicznych w Algierze, oraz ustawę 91-19 z dnia 2 grudnia 1991 r. w sprawie zebrań i demonstracji publicznych, która uniemożliwia zorganizowanie jakiegokolwiek wydarzenia publicznego bez uzyskania uprzedniego zezwolenia; mając na uwadze, że minister spraw wewnętrznych rzadko wydaje zezwolenia na zgromadzenia publiczne;

F.  mając na uwadze, że osoby uczestniczące w demonstracjach, na które nie wydano zezwolenia, mogą być ścigane i grozi im wyrok pozbawienia wolności od dwóch miesięcy do pięciu lat, zgodnie z art. 99 i 100 algierskiego kodeksu karnego; mając na uwadze, że w styczniu 2014 r. – kiedy upływał termin rejestracji nowych stowarzyszeń – wszystkie stowarzyszenia, których wnioski nie zostały przyjęte, uznano za nielegalne; mając na uwadze, że pokojowe protesty niejednokrotnie są rozpraszane przez policję przy użyciu siły, a czasem wręcz przemocy, natomiast pokojowi manifestanci mogą być aresztowani jeszcze przed demonstracją, by uniemożliwić jej zorganizowanie;

G.  mając na uwadze, że w 2014 r. rząd Algierii wprowadził prodemokratyczne zmiany w konstytucji i obiecał dalsze reformy mające służyć ochronie praw człowieka i podstawowych wolności; mając na uwadze, że wdrażanie tych reform jest jak dotąd niezadowalające;

H.  mając na uwadze, że w marcu 2015 r. czterech kolejnych działaczy, członków CNDDC w mieście Al-Wadi (Rachid Aouine, Youssef Sultani, Abdelhamid Brahimi i Ferhat Missa), zostało aresztowanych pod zarzutem nakłaniania do zgromadzenia; mając na uwadze, że dwóch z nich uniewinniono, jednak Rachida Aouine’a skazano, a Youssef Sultani ma odpowiadać przed sądem z wolnej stopy;

I.  mając na uwadze, że w styczniu 2012 r. weszła w życie nowa ustawa o stowarzyszeniach (12-06), nakładająca ograniczenia na organizacje pozarządowe i grupy społeczeństwa obywatelskiego, dotyczące ich zakładania, funkcjonowania, rejestracji i dostępu do funduszy z zagranicy; mając na uwadze, że ustawa za przestępstwo uznaje również udział w stowarzyszeniach niezarejestrowanych, zawieszonych i rozwiązanych, zagrożony karą pozbawienia wolności do sześciu miesięcy i wysoką grzywną, co uniemożliwia korzystanie z wolności zrzeszania się;

J.  mając na uwadze, że chociaż ustawa 90-14 z dnia 2 czerwca 1990 r. w sprawie warunków wykonywania praw związkowych zezwala pracownikom na tworzenie związków zawodowych bez konieczności uzyskania zezwolenia, wyłącznie po pisemnym powiadomieniu władz, to w niektórych przypadkach władze odmówiły potwierdzenia odbioru powiadomienia, bez czego związek zawodowy nie może legalnie reprezentować pracowników;

K.  mając na uwadze, że Algieria, w odniesieniu do której w czerwcu 2014 r. rozpoczęto kontrolę stosowania konwencji MOP nr 87, została oceniona przez ekspertów MOP w kilku sprawozdaniach jako państwo naruszające prawa pracowników do strajku i do tworzenia związków zawodowych zgodnie z własnym wyborem;

L.  mając na uwadze, że w 2012 r. rozpoczęły się negocjacje dotyczące planu działania między UE a Algierią w ramach EPS; mając na uwadze, że Komisja uznała wprawdzie, iż w interesie obu stron leży wzmacnianie dialogu i współpracy w sprawach dotyczących bezpieczeństwa i sprawach regionalnych, jednak w marcu 2014 r. wyraziła zaniepokojenie brakiem niezawisłości wymiaru sprawiedliwości oraz pogarszaniem się w Algierii sytuacji w zakresie wolności stowarzyszeń, zgromadzeń i wypowiedzi;

M.  mając na uwadze, że od stycznia 2014 r. Algieria jest członkiem Rady Praw Człowieka ONZ;

1.  wyraża zaniepokojenie z powodu aresztowania i zatrzymania działaczy: Rachida Aouine’a, Mohameda Raga, Khenchy Belkacema, Brahimiego Belelmiego, Mazouziego Benallala, Azzouziego Boubakeura, Koriniego Belkacema, Bekouidera Faouziego, Bensarkhy Tahara i Djaballaha Abdelkadera, ponieważ zostali zatrzymani, mimo że na ich działalność w pełni zezwala algierskie prawo i ratyfikowane przez Algierię międzynarodowe instrumenty dotyczące praw człowieka; wzywa do ich uwolnienia i do oczyszczenia ich z wszelkich zarzutów;

2.  przypomina, że Algieria jest związana art. 2 układu o stowarzyszeniu, który stanowi, że istotnym elementem układu jest poszanowanie zasad demokratycznych i podstawowych praw człowieka, Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych oraz Afrykańskiej karty praw człowieka i ludów, oraz że Algieria ma w związku z tym obowiązek poszanowania powszechnych praw człowieka, w tym wolności zgromadzeń i stowarzyszeń;

3.  uważa, że nękanie i zastraszanie obrońców praw pracowniczych i praw człowieka, w tym na poziomie wymiaru sprawiedliwości, nie jest praktyką zgodną z postanowieniami deklaracji ONZ o obrońcach praw człowieka;

4.  uważa, że prawo do sprawiedliwego procesu i zapewnienie minimalnej gwarancji praw do obrony wszystkim aresztowanym, w tym obrońcom praw człowieka i praw pracowniczych, jest zgodne z art. 14 ust. 3 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, ratyfikowanego przez Algierię;

5.  wzywa też władze algierskie, aby zapewniły i zagwarantowały prawo do wolności wypowiedzi, stowarzyszeń i pokojowych zgromadzeń oraz poczyniły odpowiednie kroki w celu zapewnienia działaczom społeczeństwa obywatelskiego i obrońcom praw człowieka bezpieczeństwa i ochrony, a także swobody prowadzenia zasadnej i pokojowej działalności;

6.  przypomina o zaleceniu dla rządu algierskiego, wydanym przez specjalnego sprawozdawcę ONZ ds. promocji i ochrony prawa do wolności opinii i wypowiedzi, aby uchylić dekret z dnia 18 czerwca 2001 r. zakazujący pokojowych protestów i wszelkich form publicznych manifestacji w Algierze oraz wprowadzić system zwykłego powiadamiania o publicznych manifestacjach zamiast wymogu uzyskania uprzedniej zgody;

7.  wzywa władze algierskie do uchylenia ustawy nr 12-06 o stowarzyszeniach i do podjęcia rzeczywistego dialogu z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, mający na celu sformułowanie nowej ustawy, zgodnej z międzynarodowymi standardami w zakresie praw człowieka i z algierską konstytucją;

8.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że od 2012 r. 12 organizacji związkowych otrzymało licencję; przypomina, że formalności administracyjne nie mogą służyć odmawianiu przyznania statusu prawnego niezależnym związkom zawodowym, które próbują działać poza istniejącymi organizacjami związkowymi; wzywa władze algierskie, aby zezwoliły nowym związkom zawodowym na legalną rejestrację oraz przestrzegały konwencji wdrażanych przez MOP, które zostały ratyfikowane przez Algierię, szczególnie Konwencji nr 87 dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych oraz Konwencji nr 98 dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych;

9.  docenia fakt, że Algieria ratyfikowała większość międzynarodowych aktów prawnych dotyczących praw człowieka; zachęca do zwiększonego zaangażowania i lepszej współpracy władz algierskich z ONZ, w szczególności Międzynarodową Organizacją Pracy i Biurem Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka; wzywa władze algierskie do współpracy w ramach specjalnych procedur ONZ, w tym poprzez zapraszanie specjalnych sprawozdawców oraz uwzględnianie ich zaleceń; wzywa też Algierię do aktywnej współpracy w ramach mechanizmów Unii Afrykańskiej dotyczących praw człowieka, w szczególności ze specjalnym przedstawicielem ds. obrońców praw człowieka;

10.  wzywa wiceprzewodniczącą/ wysoką przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państwa członkowskie UE do zapewnienia stosowania wobec Algierii jasnej i opartej na zasadach unijnej polityki, obejmującą dialog dotyczący praw człowieka zgodnie ze strategicznymi ramami UE dotyczącymi praw człowieka i demokracji; wzywa wiceprzewodniczącą/ wysoką przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państwa członkowskie UE do zadbania o merytoryczny charakter prowadzonego z Algierią dialogu dotyczącego polityki, bezpieczeństwa i praw człowieka we wszystkich trzech wymiarach i w związku z tym wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do określania jasnych poziomów referencyjnych i wskaźników służących monitorowaniu celów UE i ocenie postępów w dziedzinach takich jak prawa człowieka, bezkarność, wolność stowarzyszeń, zgromadzeń i wypowiedzi, praworządność oraz sytuacja obrońców praw człowieka w Algierii;

11.  apeluje do władz algierskich, wiceprzewodniczącej/ wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz ESDZ o włączenie obszernego rozdziału dotyczącego praw człowieka do przyszłego planu działania UE-Algieria, co stanowiłoby wyraz zdecydowanej woli politycznej, by wspólnie czynić postępy, de iure i de facto, w zakresie promocji i ochrony praw człowieka zgodnie z algierską konstytucją oraz podpisanymi przez Algierię międzynarodowymi aktami prawnymi dotyczącymi praw człowieka i afrykańskimi instrumentami regionalnymi dotyczącymi praw człowieka; uważa, że w planie działania UE-Algieria należy przyjąć szczegółowe cele dotyczące praw człowieka, w połączeniu z harmonogramem reform, które Algieria powinna przeprowadzić, przy istotnym zaangażowaniu niezależnego społeczeństwa obywatelskiego; wzywa do określenia wskaźników służących obiektywnej i regularnej ocenie sytuacji w zakresie praw człowieka w Algierii;

12.  wzywa ESDZ i państwa członkowskie, aby ściśle monitorowały wszelkie procesy i postępowania sądowe przeciw obrońcom praw człowieka i praw pracowniczych, wysyłając na rozprawy przedstawicieli delegatur UE i ambasad państw członkowskich w Algierze, oraz zdawały sprawę Parlamentowi;

13.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, specjalnemu przedstawicielowi UE ds. praw człowieka, rządom i parlamentom państw członkowskich, Delegaturze UE w Algierze, rządowi Algierii, sekretarzowi generalnemu ONZ oraz Radzie Praw Człowieka ONZ.

(1) Dz.U. C 124 E z 25.5.2006, s. 567.
(2) Dz.U. C 279 E z 20.11.2003, s. 115.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0076.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0446.

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności